Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1028 159672 149187 2026-10-27T08:22:38Z Moromar 2451 159672 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Obecnie największą grupą etniczną w Klużu-Napoce są Rumuni. Jednak nie zawsze tak było, ponieważ wiele różnych grup zamieszkiwało miasto w całej jego historii. Pierwszym śladem życia były neolityczne osadnictwo sprzed tysięcy lat. Później osada została zdobyta i zamieszkana przez Rzymian. Archeologiczne pozostałości po rzymskiej Napoce można zobaczyć na placu Unirii w centrum miasta. Sasi zajęli miasto jako następni: zbudowali mur wokół miasta, które nadal stoi. Miasto nosi niemiecką nazwę ''Klausenburg''. W XIX wieku etniczni Węgrzy stanowili większość populacji i byli nią do 1955 roku. Nazywają to miasto ''Kolozsvár''. Budowanie niekatolickich obiektów sakralnych w centrum miasta było przez pewien czas zabronione, ale ostatecznie pozwolono Rumunom budować cerkwie. W czasach komunistycznych pozostałe mniejszości migrowały w celu uzyskania wyższego standardu życia, na przykład ludność żydowska wyemigrowała do [[Izrael]]a, a etniczni Sasi wyemigrowali do [[Niemcy|Niemiec]]. Kluż-Napoka przypomina swoją przeszłość w całym mieście. Można się zastanawiać, dlaczego architektura Klużu-Napoki jest podobna do tej w Niemczech. Stało się to w okresie austro-węgierskim, kiedy to lokalni architekci kształcili się w [[Wiedeń|Wiedniu]] i wracali z podobnymi pomysłami. Ponadto budynki komunistyczne znajdowały się tuż za centrum miasta. Wiele osób nadal odwołuje się do Kluż-Napoki do jego poprzedniej nazwy, Kluż, ponieważ końcówka „Napoka” została dodana w 1974 przez Partię Komunistyczną. Kluż-Napoka wyłonił się jako centrum technologiczne, które zostało nieformalnie nazwane krzemową doliną [[Rumunia|Rumunii]]. Wydarzenia związane z technologią organizowane w całym mieście obejmują konferencje przyciągające prelegentów z całego świata. Firmy technologiczne oferują głównie usługi outsourcingu, ale istnieją również startupy. To nadal powoduje wzrost cen w mieście, które są wysokie w porównaniu z innymi miastami w Rumunii, ale wciąż znacznie tańsze niż w [[Europa Zachodnia|Europie Zachodniej]]. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' ({{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''lotnisko Ferihegy''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. '''Transfer miejski:''' * Lotnisko Kluż-Napoka ma połączenia transportowe z centrum miasta. Aby się tam dostać, podróżni mogą wybierać między wypożyczeniem samochodu, taksówką, limuzyną i transportem publicznym (autobusy linii 5 i 8 kursują od 05:30 do 00:00, 2,5 lei za jedną podróż). W przypadku autobusu publicznego należy wyjść z lotniska, skręcić w prawo w główną ulicę i przejść do następnego przystanku autobusowego. Jest biletomat. Jedna droga do centrum miasta kosztuje 2,5 lei (październik 2019). Pamiętaj, aby skasować bilet na pokładzie. Nie możesz kupować biletów od kierowcy. * Ponadto firma WizzAir oferuje autobus do centrum za stałą cenę 15 lei. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska E60 łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. E81 prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. E58 łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowejKluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Autobusem === Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w Siedmiogrodzie oraz wielu dużych miast w Europie. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w Budapeszcie. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z Budapesztu przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] 1tdkbuhhh7ge4tjddxr9yvok5wwuaai 159673 159672 2026-10-27T08:35:38Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 159673 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' ({{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''lotnisko Ferihegy''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. '''Transfer miejski:''' * Lotnisko Kluż-Napoka ma połączenia transportowe z centrum miasta. Aby się tam dostać, podróżni mogą wybierać między wypożyczeniem samochodu, taksówką, limuzyną i transportem publicznym (autobusy linii 5 i 8 kursują od 05:30 do 00:00, 2,5 lei za jedną podróż). W przypadku autobusu publicznego należy wyjść z lotniska, skręcić w prawo w główną ulicę i przejść do następnego przystanku autobusowego. Jest biletomat. Jedna droga do centrum miasta kosztuje 2,5 lei (październik 2019). Pamiętaj, aby skasować bilet na pokładzie. Nie możesz kupować biletów od kierowcy. * Ponadto firma WizzAir oferuje autobus do centrum za stałą cenę 15 lei. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska E60 łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. E81 prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. E58 łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowejKluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Autobusem === Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w Siedmiogrodzie oraz wielu dużych miast w Europie. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w Budapeszcie. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z Budapesztu przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] lhlxp7z3xj5ulci9jddyccshslamiql 159674 159673 2026-10-27T08:38:09Z Moromar 2451 /* Historia */ 159674 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' ({{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''lotnisko Ferihegy''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. '''Transfer miejski:''' * Lotnisko Kluż-Napoka ma połączenia transportowe z centrum miasta. Aby się tam dostać, podróżni mogą wybierać między wypożyczeniem samochodu, taksówką, limuzyną i transportem publicznym (autobusy linii 5 i 8 kursują od 05:30 do 00:00, 2,5 lei za jedną podróż). W przypadku autobusu publicznego należy wyjść z lotniska, skręcić w prawo w główną ulicę i przejść do następnego przystanku autobusowego. Jest biletomat. Jedna droga do centrum miasta kosztuje 2,5 lei (październik 2019). Pamiętaj, aby skasować bilet na pokładzie. Nie możesz kupować biletów od kierowcy. * Ponadto firma WizzAir oferuje autobus do centrum za stałą cenę 15 lei. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska E60 łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. E81 prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. E58 łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowejKluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Autobusem === Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w Siedmiogrodzie oraz wielu dużych miast w Europie. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w Budapeszcie. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z Budapesztu przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] 9xeh3l6dp8g6g2jo9e0ulmqqyfk7jfx 159675 159674 2026-10-27T08:43:05Z Moromar 2451 /* Samolotem */ 159675 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska E60 łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. E81 prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. E58 łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowejKluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Autobusem === Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w Siedmiogrodzie oraz wielu dużych miast w Europie. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w Budapeszcie. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z Budapesztu przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] ajm37rlihfp5t1w5lef76bv7xwzw0qb 159676 159675 2026-10-27T08:50:17Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 159676 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] oewsmw6lpnlo3v3nrbuv7a3hszfxaxw 159677 159676 2026-10-27T08:52:43Z Moromar 2451 /* Samochodem */ 159677 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapframe|46.7695106|23.5898542|zoom=14}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] ofmgdit57wzdm1901582fmok0uv76jf 159678 159677 2026-10-27T08:53:30Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 159678 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] e2a95ik8opipx9oc8plvn4348ljpfcv 159679 159678 2026-10-27T09:06:15Z Moromar 2451 /* Aktywny wypoczynek */ 159679 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * '''Piața Oser'''. Pchli targ odbywa się w każdą sobotę od rana do południa. === Książki === * '''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * '''Iulius Mall''' * '''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. * '''[https://www.transylvaniabeyond.com/ Transylwania „Kraina poza lasem” Sklep z pamiątkami i projektami]''', 22-26 Strada Regele Ferdinand (''„Centrul Comercial Central”, parter''), ✉ hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście, to prawdopodobnie największy sklep z pamiątkami w Rumunii i oficjalny sklep marki Transylwania. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] spbxyo2x2e28aqrdur4w6pdor5gphju 159680 159679 2026-10-27T09:09:57Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 159680 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === * '''[https://pizza-more.ro/ Academia More - Pizzeria]''', Clinicilor ul. 9A. Pizza i makaron, bar sportowy. W pobliżu kampusu uniwersyteckiego i centrum miasta, z największym ogrodem letnim w Cluj-Napoca (ponad 400 miejsc). Dostawy pizzy są również dostępne: 0040-264-590823, 0040-745-983100. Rezerwacje dla dużych grup. * '''Agape'''. Restauracja w stylu kafeterii z dobrą kuchnią węgierską i rumuńską. * '''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji w Klużu w czasach komunistycznych. Dziś jedzenie jest prawie niezmienione, a miejsce nadal zachowuje trochę dawnej atmosfery. Podają proste i tanie rumuńskie jedzenie. Varză à la Cluj to lokalna specjalność, którą trzeba koniecznie spróbować === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * '''Aromat''' (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa ze świetnym widokiem * '''Bistro Viena'''. * '''Bolero'''. Międzynarodowa. * '''Bricks'''. * '''Camino'''. * '''Casa Vikingilor'''. Międzynarodowa kuchnia z dużymi porcjami. * '''Club Italia'''. * '''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Znany z serwowania wyśmienitych flaków. * '''Kaja Tanya'''. * '''Klausen Burger'''. Restauracja i browar z widokiem. * '''[https://www.instagram.com/lapiazzettacluj/?hl=en La Piazzetta]'''. Trochę kiczowaty wystrój, ale dobra pizza. * '''Livada'''. * '''Maimuța Plângătoare'''. Tradycyjna rumuńska i węgierska. * '''Marco Polo w hotelu City Plaza'''. Japońskie jedzenie. * '''[https://martyrestaurants.ro/ Marty Caffe]''', ☏ +40 264 591212. Str. Victor Babeş nr. 39. Międzynarodowa. * '''Mint Bistro'''. * '''Panoramic'''. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * '''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce na spróbowanie typowych rumuńskich potraw. W menu w kilku akapitach i na zdjęciach opisano historię dań głównych. Restauracja może (lub nie) podawać domowej roboty spirytus jako przystawkę. Zupy 12-17 lei. Zasilanie 18-40 lei. Domowy spirytus 50ml shot 10 lei. * '''[http://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Wegetariańska, wegańska i surowa restauracja wegańska z przyjemną atmosferą. * '''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Szanghaj]''', Calea Turzii nr. 42, ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Szanghaj, położony w pobliżu dzielnicy mieszkalnej, kilka kilometrów od centrum miasta, oferuje jeden z najbardziej zróżnicowanych dań chińskich. * '''[https://tokyorestaurant.ro/ Tokio]'''. Japońska * '''Twelve''', str. Constanța 12. * '''Vila Tușa'''. === Ekskluzywnie === * '''Baracca''', Str. Napoca nr. 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobre śródziemnomorskie jedzenie z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Ta restauracja zmienia swoje menu co 6 miesięcy we współpracy z szefem kuchni z Francji. * '''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. * '''Fragment'''. * '''[http://www.viarestaurant.ro Via]'''. Znajduje się w starannie odrestaurowanym starym domu. * '''Zama''', Strada Napica, nr. 16 (''dwie przecznice na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjne dania kuchni transylwańskiej. Dania główne 20-40 lei. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] cobr4jpiqjee812c299bp5yxdplhrrc 159681 159680 2026-10-27T09:27:54Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159681 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] Kluż ma tętniące życiem życie nocne, gwarantowane przez ponad 60 000 mieszkających tu studentów. Są bary, kawiarnie, kluby dla wszystkich preferencji i budżetów. * '''Bulgakov'''. Mają dobre węgierskie jedzenie. * '''Casa TIFF'''. * '''[https://m.facebook.com/dieselcluj/ Diesel]''', Piața Unirii no. 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Imprezy kosmopolityczne na trzech piętrach z udziałem jednych z najpopularniejszych grup w Rumunii. * '''Euphoria Biergarten'''. * '''[https://m.facebook.com/flyingcircuscluj/ Flying Circus Club]''' Głównie muzyka rockowa. Każdej nocy są otwarte i około 20:00 emitują film. Wstęp jest bezpłatny, w tym popcorn. * '''Insomnia ''' (''naprzeciw kina, obok księgarni w Piața Unirii. Wejdź w alejkę i idź na górę.''). Czeski i ciągle zmieniający się wystrój oraz miła obsługa. Podawaj również lekkie posiłki. * '''[https://www.facebook.com/pages/Janis-La-Stuf/159094677482944 Janis la stuf]''' (''Janis''), 19, Piata Unirii, ☏ +40 736365807. Bar i klub. Otwarte codziennie do bardzo późnych godzin. Specjalne zniżki: od 21:00-22:30 nieograniczone piwo za 7 lei (8 lei w piątek i sobotę). Czasami darmowe strzały dla studentów. * '''Koffer Books & Coffee'''. * '''L'Atelier''', Str. Memorandumului, 1 piętro. Zwany również potocznie miejscem z kartonu. Spokojna kawiarnia-bar z meblami wykonanymi z tektury i materiałów odpadowych. Muzyka waha się od jazzu po alternatywny rock. * '''Mozart Cafe'''. * '''Old School'''. * '''Oscar''' - Dobre miejsce po godzinach. * '''Samsara Chill-Out & Tea House'''. Samsara to miejsce na relaks. Podają różne rodzaje herbaty i wina w relaksującej atmosferze. Dostępne są 3 pokoje w różnych stylach. Miejsce jest bardzo ruchliwe wieczorem, więc dokonaj rezerwacji lub przyjdź wcześniej. * '''Sisters Cafe'''. * '''[http://thesoviet.ro/ The Soviet]''', Strada Clemenceau Nr. 2 (blisko Piata Muzeului), ☏ +40 749902484, ✉ uzina.the.soviet@gmail.com. Pn-Pt 10:00-02:00, Sob Nd 12:00-02:00. Bar w stylu radzieckim. Ma fajne menu koktajlowe. * '''Yolka'''. * '''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr. 10. Cafe-bar z jazzem i alternatywną muzyką rockową. Regularne wystawy fotograficzne. Czasami małe, akustyczne koncerty. * '''Zorki Off the Record''' znajduje się w piwnicy pod Zorkami. Tam, gdzie czasem odbywają się koncerty. Możesz wziąć piwo lub kieliszek wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] 0alom3y17tl9lge6d9hz9mxkv1dc0wz 159682 159681 2026-10-27T09:42:46Z Moromar 2451 /* Życie nocne */ 159682 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] '''Kluż''' słynie z tętniącego życiem nocnego życia, co zawdzięcza ponad 60 tysiącom studentów mieszkających w mieście. Znajdują się tu bary, kawiarnie i kluby odpowiadające różnym gustom oraz budżetom. * {{Znacznik|'''Bulgakov'''|46.7671737 |23.5878531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bulgakov'''. Serwują tu smaczne węgierskie potrawy. * {{Znacznik|'''Casa TIFF'''|46.7677636 |23.5900145 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Casa TIFF'''. * {{Znacznik|'''Diesel'''|46.76993 |23.58850 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/dieselcluj/?_rdr Diesel]''', Piața Unirii nr 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Na trzech piętrach odbywają się wydarzenia w kosmopolitycznym stylu, często z udziałem najpopularniejszych rumuńskich zespołów. * {{Znacznik|'''Enigma'''|46.770628|23.5924247|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://restaurantenigma.ro/ Enigma]''', ul. Iuliu Maniu 12, ☏ +40 752 104 642. Bar i restauracja. Wnętrze utrzymane jest w stylistyce steampunkowej; dostępny jest również wewnętrzny taras pełen zieleni. * {{Znacznik|'''Euphoria Biergarten'''|46.769 |23.5814 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Euphoria Biergarten'''. * {{Znacznik|'''Flying Circus Club'''|46.7681311 |23.5902236 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/flyingcircuscluj/?_rdr Flying Circus Club]'''. Dominują tu brzmienia rockowe. W każdy wieczór, gdy lokal jest otwarty, około godziny 20:00 wyświetlany jest film. Wstęp jest bezpłatny, a w cenę wliczony jest popcorn. * {{Znacznik|'''Insomnia'''|46.7681369 |23.5898968 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Insomnia''' (''naprzeciwko kina, obok księgarni przy Piața Unirii; należy wejść w alejkę i udać się na piętro''). Lokal wyróżnia się artystycznym, nieustannie zmieniającym się wystrojem oraz miłą obsługą. W ofercie znajdują się również lekkie posiłki. * {{Znacznik|'''Koffer Books & Coffee'''|46.7719652 |23.5938981 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Koffer Books & Coffee'''. * {{Znacznik|'''L'Atelier'''|46.7696763 |23.5875472 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''L'Atelier''', ul. Memorandumului, pierwsze piętro. Miejsce znane również jako „kartonowy lokal” – swobodna kawiarnia-bar, w której meble wykonano z kartonu i materiałów z odzysku. Muzyka obejmuje gatunki od jazzu po rock alternatywny. * '''La Țevi''', ul. Potaissa nr 6, ☏ +40 757941935. Bar dla fanów muzyki heavy metal. Ceny piwa wahają się w granicach 10–15 lei. * {{Znacznik|'''Makeba'''|46.7670977|23.5875175|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Makeba''', ul. Inocențiu Micu Klein, nr... 23, ☏ +40 787 710 900. Bar-restauracja z tarasem. Naprzeciwko znajdują się średniowieczne mury obronne miasta. edytuj * {{Znacznik|'''Mozart Cafe'''|46.7702349 |23.5832606 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mozart Cafe'''. * {{Znacznik|'''Old Shepherd'''|46.7704066|23.5882559|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old Shepherd''', ul. Matei Corvin nr 2, ☏ +40 742 976 093. Bar w stylu irlandzkim. * {{Znacznik|'''Old School'''|46.7734133 |23.5891702 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old School'''. * '''Oscar''' – Dobre miejsce na wieczorne wyjście. * '''[https://samsara.ro/ Samsara Chill-Out & Tea House]'''. Samsara to miejsce stworzone do relaksu. W odprężającej atmosferze serwują tu różne rodzaje herbaty oraz wino. Lokal składa się z trzech sal urządzonych w odmiennych stylach. Wieczorami bywa tu bardzo tłoczno, dlatego warto dokonać rezerwacji lub przyjść wcześniej. * {{Znacznik|'''Sisters Cafe'''|46.7680152 |23.5899544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sisters Cafe'''. * {{Znacznik|'''The Soviet'''|46.7711646 |23.5869202 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thesoviet.ro/ The Soviet]''', ul. Clemenceau nr 2 (''w pobliżu placu Piața Muzeului''), ☏ +40 749902484, uzina.the.soviet@gmail.com. Pon.–pt. 10:00–02:00, sob.–niedz. 12:00–02:00. Bar w stylu radzieckim. Oferuje ciekawy wybór koktajli. * {{Znacznik|'''Yolka'''|46.770449 |23.588604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Yolka'''. * {{Znacznik|'''Zorki Photo Cafe'''|46.7686679 |23.5880975 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr 10. Kawiarnia-bar, w której rozbrzmiewa jazz i rock alternatywny. Regularnie odbywają się tu wystawy fotografii, a czasami także kameralne koncerty akustyczne. * '''Zorki Off the Record''' – Przestrzeń w piwnicy pod lokalem Zorki; odbywają się tu koncerty. Można napić się piwa lub kieliszka wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * '''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * '''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * '''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * '''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * '''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * '''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * '''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * '''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * '''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * '''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * '''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * '''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * '''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] iq0r43ovxr80epdx641uwojhh63y66q 159683 159682 2026-10-27T09:53:27Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 159683 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] '''Kluż''' słynie z tętniącego życiem nocnego życia, co zawdzięcza ponad 60 tysiącom studentów mieszkających w mieście. Znajdują się tu bary, kawiarnie i kluby odpowiadające różnym gustom oraz budżetom. * {{Znacznik|'''Bulgakov'''|46.7671737 |23.5878531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bulgakov'''. Serwują tu smaczne węgierskie potrawy. * {{Znacznik|'''Casa TIFF'''|46.7677636 |23.5900145 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Casa TIFF'''. * {{Znacznik|'''Diesel'''|46.76993 |23.58850 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/dieselcluj/?_rdr Diesel]''', Piața Unirii nr 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Na trzech piętrach odbywają się wydarzenia w kosmopolitycznym stylu, często z udziałem najpopularniejszych rumuńskich zespołów. * {{Znacznik|'''Enigma'''|46.770628|23.5924247|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://restaurantenigma.ro/ Enigma]''', ul. Iuliu Maniu 12, ☏ +40 752 104 642. Bar i restauracja. Wnętrze utrzymane jest w stylistyce steampunkowej; dostępny jest również wewnętrzny taras pełen zieleni. * {{Znacznik|'''Euphoria Biergarten'''|46.769 |23.5814 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Euphoria Biergarten'''. * {{Znacznik|'''Flying Circus Club'''|46.7681311 |23.5902236 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/flyingcircuscluj/?_rdr Flying Circus Club]'''. Dominują tu brzmienia rockowe. W każdy wieczór, gdy lokal jest otwarty, około godziny 20:00 wyświetlany jest film. Wstęp jest bezpłatny, a w cenę wliczony jest popcorn. * {{Znacznik|'''Insomnia'''|46.7681369 |23.5898968 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Insomnia''' (''naprzeciwko kina, obok księgarni przy Piața Unirii; należy wejść w alejkę i udać się na piętro''). Lokal wyróżnia się artystycznym, nieustannie zmieniającym się wystrojem oraz miłą obsługą. W ofercie znajdują się również lekkie posiłki. * {{Znacznik|'''Koffer Books & Coffee'''|46.7719652 |23.5938981 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Koffer Books & Coffee'''. * {{Znacznik|'''L'Atelier'''|46.7696763 |23.5875472 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''L'Atelier''', ul. Memorandumului, pierwsze piętro. Miejsce znane również jako „kartonowy lokal” – swobodna kawiarnia-bar, w której meble wykonano z kartonu i materiałów z odzysku. Muzyka obejmuje gatunki od jazzu po rock alternatywny. * '''La Țevi''', ul. Potaissa nr 6, ☏ +40 757941935. Bar dla fanów muzyki heavy metal. Ceny piwa wahają się w granicach 10–15 lei. * {{Znacznik|'''Makeba'''|46.7670977|23.5875175|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Makeba''', ul. Inocențiu Micu Klein, nr... 23, ☏ +40 787 710 900. Bar-restauracja z tarasem. Naprzeciwko znajdują się średniowieczne mury obronne miasta. edytuj * {{Znacznik|'''Mozart Cafe'''|46.7702349 |23.5832606 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mozart Cafe'''. * {{Znacznik|'''Old Shepherd'''|46.7704066|23.5882559|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old Shepherd''', ul. Matei Corvin nr 2, ☏ +40 742 976 093. Bar w stylu irlandzkim. * {{Znacznik|'''Old School'''|46.7734133 |23.5891702 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old School'''. * '''Oscar''' – Dobre miejsce na wieczorne wyjście. * '''[https://samsara.ro/ Samsara Chill-Out & Tea House]'''. Samsara to miejsce stworzone do relaksu. W odprężającej atmosferze serwują tu różne rodzaje herbaty oraz wino. Lokal składa się z trzech sal urządzonych w odmiennych stylach. Wieczorami bywa tu bardzo tłoczno, dlatego warto dokonać rezerwacji lub przyjść wcześniej. * {{Znacznik|'''Sisters Cafe'''|46.7680152 |23.5899544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sisters Cafe'''. * {{Znacznik|'''The Soviet'''|46.7711646 |23.5869202 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thesoviet.ro/ The Soviet]''', ul. Clemenceau nr 2 (''w pobliżu placu Piața Muzeului''), ☏ +40 749902484, uzina.the.soviet@gmail.com. Pon.–pt. 10:00–02:00, sob.–niedz. 12:00–02:00. Bar w stylu radzieckim. Oferuje ciekawy wybór koktajli. * {{Znacznik|'''Yolka'''|46.770449 |23.588604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Yolka'''. * {{Znacznik|'''Zorki Photo Cafe'''|46.7686679 |23.5880975 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr 10. Kawiarnia-bar, w której rozbrzmiewa jazz i rock alternatywny. Regularnie odbywają się tu wystawy fotografii, a czasami także kameralne koncerty akustyczne. * '''Zorki Off the Record''' – Przestrzeń w piwnicy pod lokalem Zorki; odbywają się tu koncerty. Można napić się piwa lub kieliszka wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Cluj Pension'''|46.7532415|23.5880347|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * {{Znacznik|'''Retro Schronisko Młodzieżowe'''|46.7667129|23.5881734|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * {{Znacznik|'''Transylwania Hostel'''|46.7708755 |23.5935019 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * {{Znacznik|'''Hotel Transilvania'''|46.7726531|23.589507|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Belvedere'''|46.7742059|23.5816551|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * {{Znacznik|'''Fullton'''|46.7713744|23.5887448|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * {{Znacznik|'''Olimp'''|46.7548287|23.5850203|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * {{Znacznik|'''Villa-Hotel Escala'''|46.7793255|23.5835386|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Agape'''|46.7703596|23.5916371|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * {{Znacznik|'''DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza'''|46.769658 |23.584087 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * {{Znacznik|'''Golden Tulip Ana Done'''|46.7519577|23.5767681|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * {{Znacznik|'''Onix'''|46.770951|23.6087156|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * {{Znacznik|'''Premier'''|46.7712732|23.5519168|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * {{Znacznik|'''Sunny Hill Hotel'''|46.7165768|23.5757762|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] n80mo3mh1ewe049jgqdef3sofwh2ke6 159684 159683 2026-10-27T09:53:59Z Moromar 2451 /* Kontakt */ 159684 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] '''Kluż''' słynie z tętniącego życiem nocnego życia, co zawdzięcza ponad 60 tysiącom studentów mieszkających w mieście. Znajdują się tu bary, kawiarnie i kluby odpowiadające różnym gustom oraz budżetom. * {{Znacznik|'''Bulgakov'''|46.7671737 |23.5878531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bulgakov'''. Serwują tu smaczne węgierskie potrawy. * {{Znacznik|'''Casa TIFF'''|46.7677636 |23.5900145 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Casa TIFF'''. * {{Znacznik|'''Diesel'''|46.76993 |23.58850 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/dieselcluj/?_rdr Diesel]''', Piața Unirii nr 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Na trzech piętrach odbywają się wydarzenia w kosmopolitycznym stylu, często z udziałem najpopularniejszych rumuńskich zespołów. * {{Znacznik|'''Enigma'''|46.770628|23.5924247|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://restaurantenigma.ro/ Enigma]''', ul. Iuliu Maniu 12, ☏ +40 752 104 642. Bar i restauracja. Wnętrze utrzymane jest w stylistyce steampunkowej; dostępny jest również wewnętrzny taras pełen zieleni. * {{Znacznik|'''Euphoria Biergarten'''|46.769 |23.5814 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Euphoria Biergarten'''. * {{Znacznik|'''Flying Circus Club'''|46.7681311 |23.5902236 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/flyingcircuscluj/?_rdr Flying Circus Club]'''. Dominują tu brzmienia rockowe. W każdy wieczór, gdy lokal jest otwarty, około godziny 20:00 wyświetlany jest film. Wstęp jest bezpłatny, a w cenę wliczony jest popcorn. * {{Znacznik|'''Insomnia'''|46.7681369 |23.5898968 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Insomnia''' (''naprzeciwko kina, obok księgarni przy Piața Unirii; należy wejść w alejkę i udać się na piętro''). Lokal wyróżnia się artystycznym, nieustannie zmieniającym się wystrojem oraz miłą obsługą. W ofercie znajdują się również lekkie posiłki. * {{Znacznik|'''Koffer Books & Coffee'''|46.7719652 |23.5938981 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Koffer Books & Coffee'''. * {{Znacznik|'''L'Atelier'''|46.7696763 |23.5875472 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''L'Atelier''', ul. Memorandumului, pierwsze piętro. Miejsce znane również jako „kartonowy lokal” – swobodna kawiarnia-bar, w której meble wykonano z kartonu i materiałów z odzysku. Muzyka obejmuje gatunki od jazzu po rock alternatywny. * '''La Țevi''', ul. Potaissa nr 6, ☏ +40 757941935. Bar dla fanów muzyki heavy metal. Ceny piwa wahają się w granicach 10–15 lei. * {{Znacznik|'''Makeba'''|46.7670977|23.5875175|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Makeba''', ul. Inocențiu Micu Klein, nr... 23, ☏ +40 787 710 900. Bar-restauracja z tarasem. Naprzeciwko znajdują się średniowieczne mury obronne miasta. edytuj * {{Znacznik|'''Mozart Cafe'''|46.7702349 |23.5832606 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mozart Cafe'''. * {{Znacznik|'''Old Shepherd'''|46.7704066|23.5882559|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old Shepherd''', ul. Matei Corvin nr 2, ☏ +40 742 976 093. Bar w stylu irlandzkim. * {{Znacznik|'''Old School'''|46.7734133 |23.5891702 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old School'''. * '''Oscar''' – Dobre miejsce na wieczorne wyjście. * '''[https://samsara.ro/ Samsara Chill-Out & Tea House]'''. Samsara to miejsce stworzone do relaksu. W odprężającej atmosferze serwują tu różne rodzaje herbaty oraz wino. Lokal składa się z trzech sal urządzonych w odmiennych stylach. Wieczorami bywa tu bardzo tłoczno, dlatego warto dokonać rezerwacji lub przyjść wcześniej. * {{Znacznik|'''Sisters Cafe'''|46.7680152 |23.5899544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sisters Cafe'''. * {{Znacznik|'''The Soviet'''|46.7711646 |23.5869202 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thesoviet.ro/ The Soviet]''', ul. Clemenceau nr 2 (''w pobliżu placu Piața Muzeului''), ☏ +40 749902484, uzina.the.soviet@gmail.com. Pon.–pt. 10:00–02:00, sob.–niedz. 12:00–02:00. Bar w stylu radzieckim. Oferuje ciekawy wybór koktajli. * {{Znacznik|'''Yolka'''|46.770449 |23.588604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Yolka'''. * {{Znacznik|'''Zorki Photo Cafe'''|46.7686679 |23.5880975 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr 10. Kawiarnia-bar, w której rozbrzmiewa jazz i rock alternatywny. Regularnie odbywają się tu wystawy fotografii, a czasami także kameralne koncerty akustyczne. * '''Zorki Off the Record''' – Przestrzeń w piwnicy pod lokalem Zorki; odbywają się tu koncerty. Można napić się piwa lub kieliszka wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Cluj Pension'''|46.7532415|23.5880347|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * {{Znacznik|'''Retro Schronisko Młodzieżowe'''|46.7667129|23.5881734|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * {{Znacznik|'''Transylwania Hostel'''|46.7708755 |23.5935019 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * {{Znacznik|'''Hotel Transilvania'''|46.7726531|23.589507|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Belvedere'''|46.7742059|23.5816551|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * {{Znacznik|'''Fullton'''|46.7713744|23.5887448|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * {{Znacznik|'''Olimp'''|46.7548287|23.5850203|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * {{Znacznik|'''Villa-Hotel Escala'''|46.7793255|23.5835386|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Agape'''|46.7703596|23.5916371|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * {{Znacznik|'''DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza'''|46.769658 |23.584087 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * {{Znacznik|'''Golden Tulip Ana Done'''|46.7519577|23.5767681|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * {{Znacznik|'''Onix'''|46.770951|23.6087156|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * {{Znacznik|'''Premier'''|46.7712732|23.5519168|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * {{Znacznik|'''Sunny Hill Hotel'''|46.7165768|23.5757762|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == W Klużu-Napoce oraz na drogach dojazdowych do miasta dostępna jest sieć 4G wszystkich rumuńskich operatorów. Według stanu na sierpień 2022 w centrum miasta dostępna jest również sieć 5G oferowana przez operatorów Digi, Orange oraz Vodafone. == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] etmoc5xi9pewogds0h22pqbo5j4p7mg 159685 159684 2026-10-27T09:56:07Z Moromar 2451 /* Nauka */ 159685 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet Babeș-Bolyai w Klużu'''|46.767778|23.591111|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.ubbcluj.ro/ro/ Uniwersytet Babeș-Bolyai w Klużu]''' (''Universitatea Babeş-Bolyai''), ul. Mihaila Kogălniceanu nr 1. Uczelnia kształci 45 000 studentów i ma wyraźnie międzynarodowy charakter. Oferuje kierunki studiów prowadzone w pięciu językach: rumuńskim, węgierskim, niemieckim, angielskim i francuskim. Przykładowo, Wydział Studiów Europejskich prowadzi w języku niemieckim kierunki z zakresu stosunków międzynarodowych oraz studiów europejskich. Ponadto uczelnia oferuje liczne międzynarodowe programy magisterskie, realizowane we współpracy z zagranicznymi uniwersytetami i instytucjami. == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] '''Kluż''' słynie z tętniącego życiem nocnego życia, co zawdzięcza ponad 60 tysiącom studentów mieszkających w mieście. Znajdują się tu bary, kawiarnie i kluby odpowiadające różnym gustom oraz budżetom. * {{Znacznik|'''Bulgakov'''|46.7671737 |23.5878531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bulgakov'''. Serwują tu smaczne węgierskie potrawy. * {{Znacznik|'''Casa TIFF'''|46.7677636 |23.5900145 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Casa TIFF'''. * {{Znacznik|'''Diesel'''|46.76993 |23.58850 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/dieselcluj/?_rdr Diesel]''', Piața Unirii nr 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Na trzech piętrach odbywają się wydarzenia w kosmopolitycznym stylu, często z udziałem najpopularniejszych rumuńskich zespołów. * {{Znacznik|'''Enigma'''|46.770628|23.5924247|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://restaurantenigma.ro/ Enigma]''', ul. Iuliu Maniu 12, ☏ +40 752 104 642. Bar i restauracja. Wnętrze utrzymane jest w stylistyce steampunkowej; dostępny jest również wewnętrzny taras pełen zieleni. * {{Znacznik|'''Euphoria Biergarten'''|46.769 |23.5814 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Euphoria Biergarten'''. * {{Znacznik|'''Flying Circus Club'''|46.7681311 |23.5902236 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/flyingcircuscluj/?_rdr Flying Circus Club]'''. Dominują tu brzmienia rockowe. W każdy wieczór, gdy lokal jest otwarty, około godziny 20:00 wyświetlany jest film. Wstęp jest bezpłatny, a w cenę wliczony jest popcorn. * {{Znacznik|'''Insomnia'''|46.7681369 |23.5898968 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Insomnia''' (''naprzeciwko kina, obok księgarni przy Piața Unirii; należy wejść w alejkę i udać się na piętro''). Lokal wyróżnia się artystycznym, nieustannie zmieniającym się wystrojem oraz miłą obsługą. W ofercie znajdują się również lekkie posiłki. * {{Znacznik|'''Koffer Books & Coffee'''|46.7719652 |23.5938981 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Koffer Books & Coffee'''. * {{Znacznik|'''L'Atelier'''|46.7696763 |23.5875472 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''L'Atelier''', ul. Memorandumului, pierwsze piętro. Miejsce znane również jako „kartonowy lokal” – swobodna kawiarnia-bar, w której meble wykonano z kartonu i materiałów z odzysku. Muzyka obejmuje gatunki od jazzu po rock alternatywny. * '''La Țevi''', ul. Potaissa nr 6, ☏ +40 757941935. Bar dla fanów muzyki heavy metal. Ceny piwa wahają się w granicach 10–15 lei. * {{Znacznik|'''Makeba'''|46.7670977|23.5875175|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Makeba''', ul. Inocențiu Micu Klein, nr... 23, ☏ +40 787 710 900. Bar-restauracja z tarasem. Naprzeciwko znajdują się średniowieczne mury obronne miasta. edytuj * {{Znacznik|'''Mozart Cafe'''|46.7702349 |23.5832606 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mozart Cafe'''. * {{Znacznik|'''Old Shepherd'''|46.7704066|23.5882559|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old Shepherd''', ul. Matei Corvin nr 2, ☏ +40 742 976 093. Bar w stylu irlandzkim. * {{Znacznik|'''Old School'''|46.7734133 |23.5891702 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old School'''. * '''Oscar''' – Dobre miejsce na wieczorne wyjście. * '''[https://samsara.ro/ Samsara Chill-Out & Tea House]'''. Samsara to miejsce stworzone do relaksu. W odprężającej atmosferze serwują tu różne rodzaje herbaty oraz wino. Lokal składa się z trzech sal urządzonych w odmiennych stylach. Wieczorami bywa tu bardzo tłoczno, dlatego warto dokonać rezerwacji lub przyjść wcześniej. * {{Znacznik|'''Sisters Cafe'''|46.7680152 |23.5899544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sisters Cafe'''. * {{Znacznik|'''The Soviet'''|46.7711646 |23.5869202 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thesoviet.ro/ The Soviet]''', ul. Clemenceau nr 2 (''w pobliżu placu Piața Muzeului''), ☏ +40 749902484, uzina.the.soviet@gmail.com. Pon.–pt. 10:00–02:00, sob.–niedz. 12:00–02:00. Bar w stylu radzieckim. Oferuje ciekawy wybór koktajli. * {{Znacznik|'''Yolka'''|46.770449 |23.588604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Yolka'''. * {{Znacznik|'''Zorki Photo Cafe'''|46.7686679 |23.5880975 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr 10. Kawiarnia-bar, w której rozbrzmiewa jazz i rock alternatywny. Regularnie odbywają się tu wystawy fotografii, a czasami także kameralne koncerty akustyczne. * '''Zorki Off the Record''' – Przestrzeń w piwnicy pod lokalem Zorki; odbywają się tu koncerty. Można napić się piwa lub kieliszka wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Cluj Pension'''|46.7532415|23.5880347|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * {{Znacznik|'''Retro Schronisko Młodzieżowe'''|46.7667129|23.5881734|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * {{Znacznik|'''Transylwania Hostel'''|46.7708755 |23.5935019 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * {{Znacznik|'''Hotel Transilvania'''|46.7726531|23.589507|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Belvedere'''|46.7742059|23.5816551|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * {{Znacznik|'''Fullton'''|46.7713744|23.5887448|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * {{Znacznik|'''Olimp'''|46.7548287|23.5850203|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * {{Znacznik|'''Villa-Hotel Escala'''|46.7793255|23.5835386|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Agape'''|46.7703596|23.5916371|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * {{Znacznik|'''DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza'''|46.769658 |23.584087 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * {{Znacznik|'''Golden Tulip Ana Done'''|46.7519577|23.5767681|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * {{Znacznik|'''Onix'''|46.770951|23.6087156|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * {{Znacznik|'''Premier'''|46.7712732|23.5519168|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * {{Znacznik|'''Sunny Hill Hotel'''|46.7165768|23.5757762|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == W Klużu-Napoce oraz na drogach dojazdowych do miasta dostępna jest sieć 4G wszystkich rumuńskich operatorów. Według stanu na sierpień 2022 w centrum miasta dostępna jest również sieć 5G oferowana przez operatorów Digi, Orange oraz Vodafone. == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} [[Kategoria:Rumunia]] r3l5qu04iiwrmhdrdejwwplldpfws3j 159686 159685 2026-10-27T09:56:47Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 159686 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kluż-Napoka |nazwa oryginalna = Cluj-Napoca |widok = CJROCluj-Napoca 19.jpg |opis = |herb = RO_CJ_Cluj-Napoca_CoA.png |mapa = Cluj-Napoca in Romania.png |państwo = [[Plik:Flag of Romania.svg|20px]] [[Rumunia]] |region = [[Plik:Cluj_flag.webp|20px]] [[Okręg Kluż]] |powierzchnia = 179,5 |wysokość = 340 |ludność = 286 600 |prefiks = (+40) 02 64 |kod pocztowy = 400001 – 400930 |www = https://primariaclujnapoca.ro/ }} [[Plik:Piata Unirii Cluj-Napoca.jpg|thumb|Plac Unii z kościołem św. Michała]] '''Kluż-Napoka''' ([[Rozmówki rumuńskie|rum]]. '''Cluj-Napoca''', [[Rozmówki węgierskie|węg]]. '''Kolozsvár''', [[Rozmówki niemieckie|niem]]. '''Klausenburg''') jest stolicą [[Okręg Kluż|okręgu Kluż]] i nieoficjalną stolicą historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] (''Transylwania''). Miasto z około 320 000 mieszkańców (2016) jest bardzo przyjemne i jest wspaniałym przeżyciem dla tych, którzy chcą zobaczyć miejskie życie Transylwanii w najlepszym wydaniu. Oprócz wyśmienitej kuchni, doskonałych zajęć kulturalnych, wspaniałej spuścizny historycznej i wspaniałej atmosfery, miasto nie zawiedzie tych, którzy dodadzą je do planu podróży. Co więcej, Kluż (jak się w skrócie nazywa) jest tak łatwo dostępny i łatwo się po nim poruszać. == Charakterystyka == Dawny ''Castrum Clus'' z wczesnego średniowiecza uznawany jest za nieoficjalną stolicę historycznego regionu [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]]. Dziś Kluż – jak powszechnie nazywa się to miasto – jest siedzibą największego uniwersytetu w kraju, Uniwersytetu Babeș-Bolyai, na którym kształci się ponad 40 000 studentów, co nadaje miastu żywą i dynamiczną atmosferę. Kluż stanowi również doskonałą bazę wypadową w góry Apuseni oraz do kopalni soli w [[Turda|Turdzie]], która od 2010 roku jest jedną z głównych atrakcji turystycznych [[Rumunia|Rumunii]]. W 2015 roku Kluż-Napoka nosił tytuł Europejskiej Stolicy Młodzieży, a w 2018 roku pełnił funkcję Europejskiej Stolicy Sportu. === Geografia === Kluż-Napoka znajduje się w środkowej części [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]], na skraju Wyżyny Someszu; od północy otaczają ją wzgórza (rum. ''Dealurile Clujului'' – „wzgórza Klużu”) o wysokości 500–700 m n.p.m. Inne wzniesienia, takie jak Calvario i Cetățuia, rozciągają się na zachodnich obrzeżach miasta. Przez Kluż przepływa rzeka Someșul Mic oraz szereg mniejszych cieków wodnych. Przez centrum miasta biegnie kanał Morilor. === Historia === [[Plik:Ruinele romane cu hypocaust din Cluj Napoca.JPG|thumb|left|Ślady rzymskich fundamentów w Klużu]] Pierwsza pisemna wzmianka o osadzie w miejscu dzisiejszego Klużu pochodzi od Klaudiusza Ptolemeusza; według tego greckiego geografa znajdowało się tam dackie miasto o nazwie Napuca. Po rzymskim podboju Dacji, Napoca była początkowo jedynie zwykłą osadą (vicus). W 124 roku n.e. uzyskała status ''civitas'' pod nazwą ''Municipium Aelium Hadrianum Napoca'', co potwierdzają zachowane inskrypcje. Później miasto podniesiono do rangi kolonii – ''Colonia Aurelia Napoca'' – co było przywilejem nadanym przez cesarza Marka Aureliusza lub jego syna, Kommodusa. Miasto korzystało z tzw. prawa italskiego (''ius Italicum''). Istnieją liczne dowody archeologiczne świadczące o rozkwicie Napoki w czasach rzymskich. Po wycofaniu rzymskich legionów z Dacji w 271 roku n.e., brak jest jakichkolwiek dalszych zapisów na jej temat. Kluż pojawia się w dokumentach po raz pierwszy w 1213 roku pod nazwą ''Castrum Clus''. Twierdza ta została zniszczona podczas wielkiego najazdu mongolskiego w 1241 roku. W ciągu XIII wieku – a zwłaszcza za panowania węgierskiego króla Stefana V – w Klużu osiedliły się znaczne grupy osadników saskich. 19 sierpnia 1316 roku król Karol Robert z dynastii Andegawenów nadał osadzie status miasta (''civitas'') oraz szereg przywilejów, w tym prawo do ustanowienia własnego sądownictwa. Mieszkańcy Klużu byli zobowiązani do corocznego płacenia podatków w dniu św. Marcina oraz wystawiania na rzecz króla Węgier jednego dobrze wyposażonego żołnierza na każde 60 gospodarstw domowych. W 1405 roku cesarz Zygmunt Luksemburski – który był również królem [[Węgry|Węgier]] – rozszerzył przywileje mieszkańców Klużu w nagrodę za ich lojalność. Dzięki temu zyskali oni prawo do ufortyfikowania miasta murami, wzniesienia wież i bastionów oraz otoczenia całości fosami. Z biegiem czasu Kluż stał się ważnym ośrodkiem produkcji i wymiany towarów. W tamtym okresie miasto zajmowało obszar około 45 hektarów. Około 5000 mieszkańców miasta stanowili głównie rzemieślnicy, kupcy i urzędnicy. W tamtym czasie populację tworzyli Sasi, Węgrzy oraz Rumuni. Do najbardziej znaczących profesji w Klużu należały zawody kuśnierza i rzeźnika. [[Plik:Statuia lui Matei Corvin - Cluj.jpg|thumb|left|Pomnik Mattii Corvino na Piața Unirii]] Maciej Korwin, król [[Węgry|Węgier]] w latach 1458–1490, urodził się w Klużu. Monarcha nadał swojemu rodzinnemu miastu 41 przywilejów, chroniąc je jednocześnie podczas konfliktów z sąsiednimi osadami. Dzięki wysokiemu poziomowi życia mieszkańcy Klużu nie wzięli udziału w powstaniu z 1514 roku, któremu przewodził Gheorghe Doja. Rozwój warstwy kupców i rzemieślników doprowadził do osłabienia wpływów szlachty oraz duchowieństwa. Gáspár Heltai, niemiecki uczony urodzony w Sybinie, przyczynił się do szerzenia reformacji protestanckiej poprzez książki drukowane we własnej oficynie w Klużu. Po podziale [[Węgry|Węgier]], narzuconym w 1541 roku przez Imperium Osmańskie, [[Siedmiogród]] stał się niezależnym księstwem, a Kluż wkroczył w okres rozkwitu gospodarczego i – przede wszystkim – kulturalnego. W dobie reformacji miasto stanowiło ważny ośrodek luteranizmu, kalwinizmu, a z czasem także antytrynitaryzmu, znanego później jako unitarianizm. 12 maja 1581 roku król Stefan Batory założył uniwersytet w Klużu. [[Plik:Baba Novac.jpg|thumb|left|Pomnik Baby Novaca przed Bastionem Krawców]] Baba Novac został osądzony w Klużu i w 1601 roku spalony na stosie. Pod koniec XVII wieku Kluż znalazł się pod panowaniem [[austria]]ckim. Miasto zostało zmuszone do przyjęcia wojsk księcia Lotaryngii i wypłacenia im 100 000 florenów. Mimo to austriaccy żołnierze splądrowali miasto i zażądali od jego mieszkańców kolejnych danin finansowych. Pod rządami austriackimi Kluż stał się stolicą Siedmiogrodu, co zapoczątkowało jego modernizację i uprzemysłowienie, a w konsekwencji doprowadziło do wzrostu liczby ludności – zwłaszcza w obrębie społeczności rumuńskiej. Kluż odegrał aktywną rolę w ruchach rewolucyjnych 1848 roku, które zachwiały fundamentami absolutyzmu w Europie. Klęska rewolucjonistów doprowadziła do przeniesienia stolicy [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] do [[Sybin]]a. Po zawarciu ugody austro-węgierskiej (*Ausgleich*) w 1867 roku, która położyła podwaliny pod monarchię austro-węgierską, Kluż oraz [[Siedmiogród]] zostały ponownie włączone do Królestwa [[Węgry|Węgier]]. W tym okresie Kluż był drugim co do wielkości miastem królestwa, ustępując jedynie [[Budapeszt]]owi. W epoce ''belle époque'' w Klużu wzniesiono szereg wspaniałych budowli, takich jak Uniwersytet im. Franciszka Józefa, Centralna Biblioteka Uniwersytecka oraz Teatr Narodowy. Pod koniec I wojny światowej Kluż i [[Siedmiogród]] zostały przyłączone do Królestwa [[Rumunia|Rumunii]]. W 1940 roku Kluż na krótki czas – do 1944 roku – powrócił pod administrację węgierską. == Orientacja == Stacja kolejowa jest połączona z centrum Strada Horea, ruchliwą aleją, przy której znajdują się godne uwagi budynki pochodzące z czasów panowania austro-węgierskiego. Po przekroczeniu mostu nad Someșul Mic ulica Horea kończy się na Piața Unirii, głównym placu Klużu, pośrodku którego stoi gotycki kościół San Michele i jego strzelista dzwonnica (80 m). Piazza dell'Unità jest jednym z największych w Rumunii i ma wymiary 220 x 160 m. Aleja Bohaterów (Bulevardul Eroilor) to główna ulica Klużu. Tętnica łączy Piazza dell'Unità z dwoma innymi, Piața Avram Iancu i Piața Ștefan cel Mare. Katedra prawosławna góruje nad pierwszą, a opera „Lucjana Blagi” nad drugą. W zachodniej części centrum znajduje się Strada Piezişă, wąska i ruchliwa droga, która zaczyna się mniej więcej na wysokości Kościoła Koguta, a następnie kieruje się na południe w stronę zakwaterowania uniwersyteckiego ({{Znacznik|'''Kampus Hasdeus'''|46.76204 |23.57957|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''kampus Hasdeus'''). Piezișa to ulica, która nigdy nie śpi, gdyż jest pełna wszelkiego rodzaju miejsc, z których niektóre, jak indyjska restauracja Indigo, są odwiedzane nawet przez osoby niebędące studentami. Ulica ta faktycznie należy do obszarów turystycznych Kluż-Napoki. == Język == Językiem urzędowym jest [[Rozmówki rumuńskie|rumuński]], język romański. Większość wykształconych osób urodzonych po około 1970 roku będzie mówić dość dobrze po angielsku i prawdopodobnie będzie biegle władać jednym lub kilkoma drugimi językami romańskimi; większość wykształconych ludzi urodzonych przed 1970 rokiem będzie mówić dość dobrze po francusku i włosku. [[Rozmówki węgierskie|Węgierski]] jest językiem powszechnym, którym posługuje się stosunkowo duża mniejszość węgierska. Romowie (Cyganie) mówią w swoim ojczystym języku romskim, a także po rumuńsku. Poza tym, jak w każdym większym mieście, będzie trochę innych języków. == Dojazd == Dojazd do Kluż-Napoki jest łatwy ze względu na jego położenie i status dużego miasta Siedmiogrodu. === Samolotem === [[Plik:Cluj-Napoca International Airport - Arrivals Terminal.jpg|thumb|right|Międzynarodowy port lotniczy Kluż-Napoka]] * {{Znacznik|Port lotniczy Kluż-Napoka|46.782019 |23.687017 |typ=transport}}'''[https://it.aiaic.ro/ Międzynarodowy port lotniczy Kluż Avram Iancu]''' (''Aeroportul Internațional Avram Iancu Cluj'' {{IATA|CLJ}})). Ma loty z [[Bukareszt]]u, [[Timișoara|Timișoary]], [[Jassy|Jassów]], [[Charleroi]], [[Billund]], [[Wiedeń|Wiednia]], [[Bazylea|Bazylei]], [[Genewa|Genewy]], [[Dubaj]]u, [[Beauvais]], [[Berlin]]a, [[Dortmund]]u, [[Kolonia|Kolonii]], [[Memmingen]], [[Monachium]], [[Norymberga|Norymbergi]], [[Dublin]]a, [[Tel Awiw-Jafa|Tel Awiwu]], [[Bari]], [[Malaga|Malagi]], [[Bergamo]], [[Bolonia|Bolonii]], [[Rzym]]u, [[Treviso]], [[Doncaster]], [[Liverpool]], [[Luton]], [[Eindhoven]], [[Maastricht]], [[Warszawa]], [[Alicante]], [[Barcelona]], [[Madryt]], [[Palma de Mallorca]], [[Walencja]], [[Saragossa]], [[Malmö]] i [[Stambuł|Istambuł]] obsługiwane przez TAROM, Polskie Linie Lotnicze LOT, ASL Airlines Szwajcaria, Turkish Airlines, Lufthansa , Vueling i Wizzair. '''Dojazd i powrót:''' * '''Autobus''' – Linie 5 i 8 kursują w godzinach 05:30–00:00; koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 3 leje (stan na czerwiec 2023). Aby skorzystać z komunikacji miejskiej, należy wyjść z budynku lotniska, skręcić w prawo na główną ulicę i dojść do najbliższego przystanku. Na miejscu znajduje się automat biletowy. Pamiętaj o skasowaniu biletu po wejściu do pojazdu. Biletów nie można kupić u kierowcy. :W maju 2023 uruchomiono nową linię ekspresową (A1E), której przystanek znajduje się bezpośrednio przed lotniskiem; trasa prowadzi do placu Mihai Viteazu (Piața Mihai Viteazu). Bilety można nabyć wyłącznie wewnątrz autobusu, płacąc kartą płatniczą (kredytową lub debetową) za pośrednictwem terminala. Koszt przejazdu wynosi 6 lei. Na trasie z lotniska do placu Mihai Viteazu autobus zatrzymuje się na przystankach tylko na żądanie pasażerów – należy zasygnalizować chęć wysiadania za pomocą przycisku wewnątrz pojazdu. * '''Transfer''' (shuttle bus) – WizzAir oferuje przewóz do centrum miasta w stałej cenie 15 lei. * '''Taksówka''' – Na lotnisku dostępnych jest wiele taksówek, jednak jest to opłacalne rozwiązanie głównie w przypadku podróży w większej grupie lub posiadania dużej ilości bagażu. Jeśli to możliwe, warto skorzystać z aplikacji takich jak Uber lub Bolt. * '''Wynajem samochodu''' – Na lotnisku działa kilka międzynarodowych i lokalnych wypożyczalni samochodów. Inną alternatywą jest lot na {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''[[Port lotniczy Budapeszt|lotnisko Ferihegy]]''' w [[Budapeszt|Budapeszcie]] ({{IATA|BUD}}), a następnie transfer do Klużu-Napoki. Transfer trwa 6-8 godzin. Wiele firm podróżuje tą trasą. Transport wahadłowy można znaleźć od wczesnych godzin porannych do późnych godzin nocnych. Rezerwacji należy dokonać z wyprzedzeniem, upewnij się, że odlecisz co najmniej dwie godziny między przylotem a odlotem autobusu, aby uwzględnić wszelkie opóźnienia lotów. Ceny wahają się od 60 do 80 lei. Istnieje możliwość wypożyczenia samochodu przez Avis, Budget, Europcar i kilku lokalnych dostawców. === Koleją === [[Plik:Cluj-Napoca Train Station.jpg|thumb|Główny dworzec kolejowy w Kluż-Napoce]] [[Plik:Cluj Napoca train station platforms1.jpg|thumb|Międzynarodowe pociągi na stacji kolejowej Kluż-Napoka]] {{Znacznik|Gara Cluj-Napoca|46.78435 |23.58634|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Kluż-Napoka''' ('''Gara Cluj-Napoca'''). Główny dworzec kolejowy obsługujący Kluż-Napoka. Istnieje kilka innych, które nie są interesujące dla podróżnika. Podobnie jak w przypadku wielu innych siedmiogrodzkich miast, pociąg jest najłatwiejszym sposobem dotarcia do Klużu, ponieważ jest to ważny rumuński węzeł kolejowy. Istnieją 4 pociągi dziennie do [[Bukareszt]]u i 4 pociągi dziennie do [[Budapeszt]]u (przez [[Oradea|Oradeę]]). Istnieją połączenia kolejowe z większością miast Rumunii i Siedmiogrodu, w tym szybkie połączenia InterCity do Oradei, [[Arad]]u, [[Timișoara|Timisoary]], [[Braszów|Braszowa]], [[Sighișoara|Sighisoary]], [[Ploeszti]] i Bukaresztu. Na kilku trasach, takich jak Kluż-Napoka - Oradea czy Kluż-Napoka - [[Târgu Mureș]], można znaleźć prywatne firmy, takie jak [https://transferoviarcalatori.ro/ro/ Transferoviar grup], które oferują tańsze bilety. Warto wiedzieć, że w Rumunii są trzy rodzaje pociągów. * ''Regio'' - to najwolniejszy, ale najtańszy sposób, aby gdzieś się udać. Pociągi Regio zatrzymują się na każdej stacji. * ''InterRegio'' - pociągi InterRegio są znacznie szybsze niż Regio. Ponieważ są one bardzo wygodne, wiele międzynarodowych pociągów to InterRegio. Bilet jest droższy niż bilet Regio, ale niedrogi. * ''InterCity'' - najszybszy i najwygodniejszy sposób podróżowania, ale bilet jest bardzo drogi. === Samochodem === [[Plik:A 3 Transilvania.jpg|thumb|right|Autostrada A3 w pobliżu Kluż]] Kluż-Napoka ma dobre połączenia drogowe. Droga europejska [[Plik:Tabliczka_E60.svg|25px]] łączy ją z [[Bukareszt]]em i [[Braszów|Braszowem]] na południu, [[Oradea|Oradeą]] i [[Budapeszt]]em na zachodzie, przez organy celne Bors. [[Plik:Tabliczka_E81.svg|25px]] prowadzi do [[Zalău]] i [[Satu Mare]] na północy, Braszowa i Bukaresztu na południu. [[Plik:Tabliczka_E58.svg|25px]] łączy Kluż-Napokę z [[Dej]], [[Bystrzyca (Rumunia)|Bystrzycą]], [[Baia Mare]] i [[Vatra Dornei]]. === Autobusem === {{Znacznik|Autogară Cluj-Napoca|46.78679|23.580984|typ=transport}}'''Autogară Cluj-Napoca''' (główny dworzec autobusowy). Do Kluż-Napoki można dojechać autobusem z [[Bukareszt]]u, większych miast w Rumunii, większości miast w [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] oraz wielu dużych miast w [[Europa|Europie]]. OrangeWays ma nowoczesne autobusy, które kursują między [[Budapeszt]]em a Klużem-Napoką. Możesz złapać autobus do Klużu-Napoki z dworca autobusowego Nepliget w [[Budapeszt|Budapeszcie]]. Autobus na żądanie do Kluż-Napoki z [[Budapeszt]]u przez [https://www.eurobusways.com/budapest-cluj-napoca-bus.html Eurobusways] == Komunikacja == {{mapa|46.7695106|23.5898542|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} === Transport publiczny === [[Plik:Harta trasee Cluj 2009.png|thumb|upright=2.0|Mapa tras Kluż]] Transport publiczny w mieście umożliwia 25 linii autobusowych, 7 trolejbusów i 3 linie tramwajowe, wszystkie obsługiwane przez [http://ctpcj.ro/index.php/en/ firmę RATUC] (''Regia Autonomă de Transport Urban de Călători''). W przypadku większości linii obsługujących centrum miasta nie musisz czekać dłużej niż 15 minut. Taryfa to 4 lei za dwie podróże. Bilety można kupić tylko za gotówkę w specjalnych budkach na większości przystanków, które można rozpoznać po logo RATUC i ewentualnie napisie „Bilete si Abonamente” (co oznacza „bilety krótko- i długoterminowe”). Uważaj, aby poprawnie przebić niewykorzystaną połowę biletu w pojeździe, kontrola biletów jest stosunkowo powszechna, a mandaty są wysokie. Transport w obszarze metropolitalnym Kluż-Napoka jest obsługiwany przez wiele prywatnych firm autobusowych, jednym z najważniejszych jest [https://www.fany.ro/index.php?view=orarjudet.php FANY], który zapewnia liczne codzienne połączenia z sąsiednimi miastami i wioskami. === Taksówką === Taksówki są stosunkowo droższe niż w innych częściach Rumunii, ale nadal są tanie i bardzo wygodne. Taryfa wynosi około 2,25 lei za kilometr i to samo dotyczy opłaty startowej. Wszystkie szanowane firmy pobierają tę samą cenę. Zwykle nie zapłacisz więcej niż 13 lei za podróż między centrum miasta a jakimś punktem na przedmieściach. Płatności zawsze dokonuje się gotówką, a płatność kartą kredytową nie jest możliwa. Zwyczajowo, choć nie jest to obowiązkowe, sumę zaokrągla się w górę do wielokrotności 0,5 lei (np. Jeśli miernik pokazuje 3,2 lei, prawdopodobnie będziesz musiał zapłacić 3,5 lei, pozostawiając dodatkowe 0,3 lei jako napiwek). Jeśli nie masz dokładnej reszty, kierowca może zatrzymać ten napiwek osobiście, spłacając resztę. Jeśli próbuje zatrzymać zbyt dużo (na przykład zaokrąglając od 3,5 do 5 lei), poproś o resztę. [[Plik:Avram Iancu Square, Cluj - Palace of Justice & National Theatre.jpg|thumb|Pałac Sprawiedliwości i Teatr Narodowy na placu Avrama Iancu]] Taksówki występują we wszystkich kształtach i kolorach, są one identyfikowane przez logo firmy na tabliczce na dachu samochodu, która również zostanie umieszczona gdzieś na karoserii. Taksówki skupiają się wokół ważnych miejsc w mieście, a skupiska są zwykle oddalone od siebie o nie więcej niż 1 km. Uważaj, aby zawsze korzystać z szanowanych firm, takich jak Atlas, Diesel Rapid, Diesel Taxi, Pritax, Nova, Terra i Fan, Pro Rapid. Mogą istnieć pod ziemią kierowcy „rekinów”, jak ich nazywają, którzy próbują wykorzystać nieznajomych nieznajomych poprzez przeładowanie. Powinieneś ich unikać, ponieważ pobierają co najmniej kilka razy więcej niż normalna opłata. Przeważnie kręcą się po dworcu i lotnisku. Woźnicy rekinów mogą czasami „pożytecznie” zaproponować sobie przejażdżkę; nie zobaczysz, jak robi to zwykły kierowca. Zwykle samochody kierowców rekinów są oznaczone TAXI i nic więcej. Wyszukaj nazwę firmy na drzwiach samochodu! Szanowane firmy zazwyczaj mają kilka samochodów zaparkowanych na każdej stacji; to łatwy sposób na ich zidentyfikowanie. Ponadto cena za kilometr jest czasami wyświetlana na drzwiach kabiny. Nie powinno to być więcej niż 2,25 lei. Unikaj samochodów Activ Taxi. [[Plik:Facade d'un batiment de cluj.jpg|thumb|Budynek w centrum miasta Kluż]] Można również zadzwonić po taksówkę. Zwykle musisz podać nazwisko i poczekać na przekazanie numeru samochodu. Samochody przyjeżdżają po okresie rzędu kilku minut. Może się zdarzyć, że jeśli nie znasz miasta, przejedziesz się dłuższą trasą. Może się to zdarzyć nawet w szanowanych firmach. Nie możesz wiele zrobić, aby temu zaradzić, chyba że jesteś w stanie bardzo dobrze czytać mapę, zwłaszcza jeśli jesteś łatwym do wykrycia obcokrajowcem. Najlepiej jest wyglądać pewnie, wskoczyć do samochodu i bez wahania podać cel podróży, tak jakbyś wiedział dokładnie, gdzie się znajduje. Niektóre firmy taksówkarskie w Kluż-Napoce: * '''Nova Taxi''' - (0264) 949, + 40-745 151000 * '''Diesel Rapid''' - (0264) 946 * '''Atlas Taxi''' - (0264) 969 * '''Diesel Taxi''' - (0264) 953, + 40-744 646663, + 40-745 381532, + 40-722 859093 * '''Pritax''' - (0264) 942, + 40-744 159720, + 40-788 550000 * '''Pro Rapid''' - (0264) 948 * '''Terra Fan''' - (0264) 944 * '''Clima & Confort Taxi''' - (0264) 943, + 40-742 012280, + 40-723 012280, + 40-768 347379, + 40-264 422224, + 40-364 310673 === Samochodem === Samochody można wypożyczyć u wielu operatorów w całym mieście. Wiele małych agencji turystycznych również pośredniczy w wynajmowaniu samochodów i być może uda ci się tam uzyskać lepsze stawki. Takie agencje można znaleźć rozsiane po całym centrum miasta. * '''[https://www.napocarentacar.ro/en Napoca Rent a Car]''' – w terminalu lotniska w Cluj +40 746 424 420 | Całodobowa obsługa lotniska. * '''[https://www.321rentacar.ro/ 321 Rent a Car Cluj]''' – +40 743 526 653 Wynajem samochodów w Cluj-Napoca i na lotnisku. * '''[https://www.avis.com/en/locations/ro/cluj-napoca Wypożyczalnia samochodów Avis]''' – Hotel Victoria, ul. 21 grudnia 1989 nr. 54–56 +40 264 439 403 Międzynarodowa marka oferująca profesjonalną obsługę lotnisk i centrum miast. * '''[https://topcarrentals.ro/inchirieri-auto-Cluj-Napoca TopCarRentals Cluj]''' – +40 754 263 685 Lokalny operator oferujący konkurencyjne ceny i wiele kategorii samochodów. * '''[https://wisecars.ro/inchirieri-auto-cluj-napoca Wise Cars]''' – +40 730 220 032 Lokalna wypożyczalnia samochodów obsługująca Kluż-Napokę i lotnisko w Klużu, z możliwością całodobowego odbioru i zwrotu oraz możliwością zerowego depozytu. == Warto zobaczyć == Teren wokół Placu Unii jest obowiązkowy dla odwiedzających, z pałacami Teleki i Banffy (w tym ostatnim znajduje się Narodowe Muzeum Sztuki), klasztorem franciszkanów, pierwszym kościołem unitarnym na świecie, kościołem pijarów, ulicą Lustrzaną (Ulica Iuliu Maniu - wyjątkowe osiągnięcie architektoniczne z końca XIX wieku) i miejsce urodzenia Macieja Korwina, XV-wieczny hotel, w którym obecnie mieści się Akademia Sztuk Wizualnych. Mniejsze uliczki wokół placu prowadzą do wspaniałych wewnętrznych dziedzińców, starych domów i odizolowanych kościołów. === Place i ulice === * {{zobacz | name=Plac Unii | alt=Piața Unirii | url= | email= | adres= | lat=46.7693 | long=23.59 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Gdzie można znaleźć '''kościół św. Michała''', '''Narodowe Muzeum Sztuki''', '''pomnik Macieja Korwina''' i rzymskie ruiny }} * {{zobacz | name=Plac Muzeum | alt=Piața Muzeului | url= | email= | adres= | lat=46.771 | long=23.5871 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=2 minuty spacerem od Plac Unii, znajduje się klasztor franciszkanów (połączenie architektury barokowej i gotyckiej z XIV wieku), Muzeum Historii Transylwanii i stary obelisk miasta, ofiarowany miastu jako uznanie jego statutu przez austriackiego cesarza Franciszka Ferdynanda w XIX wieku. Możesz napić się dobrej kawy tuż przy Obelisku, ponieważ w ciągu dnia okoliczne bary i kawiarnie mają siedzenia na zewnątrz. }} * {{zobacz | name=Bulwar Eroilor | alt=Bulevardul Eroilor | url= | email= | adres= | lat=46.7694 | long=23.5917 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Łączy dwa główne place - '''Plac Unii''' i '''Plac Avram Iancu'''. }} * {{zobacz | name=Ulica Iuliu Maniu | alt=Strada Iuliu Maniu | url= | email= | adres= | lat=46.770141 | long=23.590655 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Kościoły === * {{zobacz | name=Katedra prawosławna | alt=Catedrala Ortodoxă | url=https://www.mitropolia-clujului.ro/catedrala-mitropolitana/ | email= | adres= | lat=46.77197 | long=23.59604 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Michała | alt=Biserica Sfântul Mihail | url=| email= | adres= | lat=46.77 | long=23.589722 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten element architektury gotyckiej jest jednym z najcenniejszych w Siedmogrodzie. Jego malowidła ścienne pochodzą z XV wieku, a neogotycka wieża o wysokości 50 m została zbudowana w 1860 kościół jest zamknięty z powodu remontu od 2018 r., który potrwa około 3 lata. }} * {{zobacz | name=Kościół Reformowany | alt=Biserica Reformată de pe Ulița Lupilor | url=| email= | adres= | lat=46.768116 | long=23.595929 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1486-1516 jest bardzo ważnym elementem architektury gotyckiej. }} * {{zobacz | name=Kościół Franciszkanów | alt=Biserica Franciscană | url=| email= | adres= | lat=46.771667 | long=23.587778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany między 1260 a 1290 rokiem }} * {{zobacz | name=Kościół Calvaria | alt=Biserica Calvaria | url=| email= | adres= | lat=46.761389 | long=23.557778 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Małe opactwo benedyktynów otoczone murami obronnymi, kościół Calvaria został zbudowany od IX do X wieku }} * {{zobacz | name=Kościół Bob | alt=Biserica Bob | url=http://www.bru.ro/blaj/organizare/parohii/?idp=83 | email= | adres= | lat=46.768629 | long=23.587744 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to pierwszy kościół greckokatolicki, który został zbudowany w mieście Kluż, będąc częścią Cesarstwa Austriackiego }} * {{zobacz | name=Kościół Pijarów | alt=Biserica Piariștilor | url= | email= | adres= | lat=46.767814 | long=23.590399 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ukończony w 1724 był pierwszym barokowym kościołem w prowincji }} * {{zobacz | name=Kościół Koguta | alt=Biserica cu Cocoș | url= | email= | adres= | lat=46.765070 | long=23.575496 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zaprojektowany przez słynnego architekta Kósa Károly'ego }} === Muzea === [[Plik:Medieval laboratory.jpg|thumb|Średniowieczne laboratorium w Muzeum Farmacji]] [[Plik:Zoo Museum Cluj-Napoca.jpg|thumb|Zoo-muzealna wystawa konserwowanych zwierząt zimnokrwistych]] * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Sztuki | alt=Muzeul Național de Artă | url=https://www.macluj.ro/ | email= | adres=Plac Unii 30 | lat=46.770561 | long=23.590831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Narodowe Muzeum Historii Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url=https://www.mnit.ro/ | email= | adres=Str. Constantin Daicoviciu nr. 2 | lat=46.771468 | long=23.586384 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Pamięci Emila Isaca| alt= | url= | email= | adres=Emil Isac nr. 23 | lat=46.7710824| long=23.5825107| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Siedmiogrodu| alt=Muzeul Etnografic al Transilvaniei | url= | email= | adres=Memorandumului nr. 21 | lat=46.77819 | long=23.554087 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=6 lei dla dorosłych. 25 lei za zdjęcia }} * {{zobacz | name=Muzeum Farmacji| alt=Muzeul Farmaciei | url= | email= | adres= | lat=46.771| long=23.58976| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Najważniejsze w muzeum to proszek mumii używany jako drogie lekarstwo na wszystkie choroby, a także eliksir miłości, proszki do czyszczenia zębów i średniowieczne laboratorium, chociaż istnieje niewiele dowodów na to, że pomieszczenie było używane jako laboratorium. Bezpłatny audioprzewodnik jest dostępny w aplikacji mobilnej „izi.Travel”. 6 lei. }} * {{zobacz | name=Muzeum Zoologii| alt= | url=https://www.atlasobscura.com/places/zoological-museum | email= | adres=Clinicilor nr. 5-7 | lat=46.763989 | long=23.579971 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum Zoo. Różnorodność chronionych gadów i ryb obejmuje ekspozycje przypominające horrory, takie jak węże dżungli amazońskiej, płaszczki, skorpiony i jaszczurki. Wypchano także dzikie ssaki, krokodyle i żółwie. Muzeum znajduje się w budynku kampusu uniwersyteckiego na parterze po lewej stronie. Jeśli drzwi są zamknięte, spróbuj pukać. W tym samym budynku na dole znajduje się kolejna wystawa żywych gadów. Aby go odwiedzić, zejdź po spiralnych schodach z holu. W zależności od recepcjonisty wystawy możesz zapłacić opłatę w wysokości 6 lei lub nie. 6 lei. }} === Galerie === [[Plik:Typical village house in Transylvania.jpg|thumb|Wystawa w Parku Etnograficznym]] * {{zobacz | name=Fabrica de Pensule| alt= | url=http://fabricadepensule.ro/ | email= | adres= | lat=46.7840443 | long=23.6086588 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Stara fabryka pędzli. Obecnie budynek jest wypełniony galeriami sztuki i pracowniami artystów }} * {{zobacz | name=Galeria Arte| alt= | url= | email= | adres=Str. Vasile Alecsandri nr. 1 | lat=46.7683918 | long=23.5839167 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Galeria Horeb| alt= | url= | email= | adres=Str Târnavelor nr. 4 | lat=46.778515 | long=23.6232538 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=W piwnicach prawdopodobnie najbrzydszego kościoła w Klużu (zbudowano go w 1984 roku, w okresie bardzo surowego reżimu komunistycznego, więc kościół musiał wyglądać jak komunistyczna kamienica) otwarto w 2009 roku Galerię Horeb. Ma około dwóch wystaw. na rok. }} * {{zobacz | name=IAGA| alt= | url=https://iagacontemporaryart.com/ | email= | adres= | lat=46.772362 | long=23.5873852 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Lateral ArtSpace| alt= | url=http://lateralartspace.com/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} * {{zobacz | name=Plan B| alt= | url=https://www.plan-b.ro/ | email= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wewnątrz Fabryki Pędzli }} === Parki === * {{Znacznik|Park Centralny|46.769167 |23.5775 |typ=natura}}'''Park Centralny''' (''Parcul Central''). Mile widziana przerwa od zgiełku miasta. W środku parku znajduje się małe jezioro i kasyno Chios, z tarasu którego można wypożyczyć łodzie wiosłowe i rowery wodne, aby okrążyć małą wyspę pośrodku jeziora. [[Plik:Typical Transylvania church.jpg|thumb|Typowy kościół z Transylwanii w parku etnograficznym]] * {{Znacznik|Park Etnograficzny „Romulus Vuia”|46.77819 |23.554087 |typ=natura}}'''Park Etnograficzny „Romulus Vuia”''' (''Parcul Etnografic „Romulus Vuia”''), Tăietura Turcului (''można wsiąść w autobusy 26, 27, 28 z dworca kolejowego''). Marzec – październik: śr. – Niedz. 10:00–18:00; Lis-luty: 09:00-16:00. Przedstawia wiejskie budynki w regionie Transylwanii z XVIII i XIX wieku w 16-hektarowym parku obok centrum miasta. Większość z nich to podwórka, na których można zobaczyć różne używane narzędzia. Najważniejsze to wysoko rozciągnięte kościoły z kopułami z rysunkami religijnymi. Większość budynków jest zamknięta, ale chodzenie przez okna jest w porządku. Proszę pozwolić na półtorej godziny na wizytę. 6 lei dorosłych, dzieci bezpłatnie. 5 lei za fotografię * {{Znacznik|Wzgórze Twierdzy|46.7749295 |23.5765764 |typ=natura}}'''Wzgórze Twierdzy''' (''Dealul Cetății''). Hotel Transylwania (znany miejscowym jako Belvedere) został zbudowany na szczycie wzgórza, a oprócz wspaniałego widoku oferuje również dobrą restaurację. Na wzgórze można wejść schodami z centrum miasta. Po drodze znajdziesz również duży pomnik żelaznego krzyża. Chodnik otacza koronę wzgórza tuż pod hotelem, oferując ładny widok na miasto. Twierdza to gliniana ściana w kształcie cytadeli i pusta fosa wokół hotelu [[Plik:Panorama Cluj Napoca mica.jpg|800px|center|thumb|Nocna panorama Klużu ze wzgórza Cetatuia.]] * {{Znacznik|Ogród botaniczny|46.7603|23.5867|typ=natura}}'''Ogród botaniczny''', Strada Republicii 42 (''na południe od centrum''). Codziennie 08:00-20:00. 14 hektarów, krajobraz o zróżnicowanej konfiguracji, odpowiedni do uprawy i uprawy roślin na różnych kontynentach. Istnieje około 10 000 szczegółowych kategorii pogrupowanych w celu lepszego zarządzania w kilku sektorach: ozdobnym, fitogeograficznym, systematycznym, ekonomicznym, kompleksach szklarniowych i sektorze niedowidzącym. Muzeum Botaniczne ma około 7000 eksponatów, pogrupowanych w kolekcje o znaczeniu naukowym lub gospodarczym i filogenetycznie w porządku ewolucyjnym, od roślin o prostej organizacji (glony, mchy, porosty, grzyby) po złożone (gimnosperme i okrytozalążkowe). Dorosły 20 lei, koncesje 5 lei. * {{Znacznik|Cmentarz Centralny|46.7656|23.592|typ=natura}}'''Cmentarz Centralny''' (''Cimitirul Central''). === Godne uwagi budynki === * {{zobacz | name=Bastion Krawców| alt=Bastionul Croitorilor | url= | email= | adres= | lat=46.76808 | long=23.59725 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest bardzo dobrze zachowany, wraz z odpowiednim odcinkiem średniowiecznego muru }} [[Plik:Bastionul Croitorilor, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Bastion Krawców]] * {{zobacz | name=Dom Macieja Korwina | alt=Casa Matia | url= | email= | adres= | lat=46.7712 | long=23.5873 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Pałac Sprawiedliwości | alt= | url= | email= | adres=Calea Dorobantilor nr. 2 | lat=46.7706583 | long=23.596335 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Uniwersytet Babeş-Bolyai | alt= | url=https://www.ubbcluj.ro/ro/ | email= | adres=Str. Mihail Kogălniceanu nr. 1B | lat= | long= | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Stare Kasyno | alt=Cazinoul Vechi | url= | email= | adres= | lat=46.7690384 | long=23.5776905 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Znajduje się w Parku Centrlnym, zbudowany pod koniec XIX wieku, odrestaurowanym w 2012 roku }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt=Primăria | url= | email= | adres= | lat=46.768521 | long=23.584958 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Dom Hintza | alt=Casa Hintz | url= | email= | adres= | lat=46.771046 | long=23.58981 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Była pierwszą apteką w Kluż. Mieści się w nim Muzeum Farmacji }} * {{zobacz | name=Pałac Bánffy | alt=Palatul Bánffy | url= | email= | adres= | lat=46.77069 | long=23.59044 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w latach 1774-1775, mieści Narodowe Muzeum Sztuki }} * {{zobacz | name=Twierdza Cetățuia | alt=Fortăreața Cetățuia | url= | email= | adres= | lat=46.7746256 | long=23.5824528 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jak sama nazwa wskazuje, służył do utrzymywania twierdzy. Więziono tam także ludzi. Niewiele pozostało ze starej fortecy, ale dla widoku warto wspiąć się na Wzgórze Twierdzy }} === Pomniki === * {{zobacz | name=Pomnik Macieja Korwina | alt=Statuia lui Matei Corvin | url= | email= | adres= | lat=46.769539 | long=23.589831 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Na pomnik wspinają się zawsze turyści, chociaż oficjalnie ta praktyka jest niedozwolona }} [[Plik:Matia Corvin Statue nov 2010.jpg|right|thumb|Kościół św. Michała z pomnikiem Macieja Korwina]] == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Teatr Narodowy Lucian Blaga|46.7704|23.59709|typ=atrakcja}}'''Teatr Narodowy Lucian Blaga''' (''Teatrul Național Lucian Blaga''). * {{Znacznik|Rumuńska Opera Narodowa|46.7700476|23.5972312|typ=atrakcja}}'''Rumuńska Opera Narodowa''' (''Opera Naţională Română''). Mieści się w tym samym budynku co Teatr Narodowy * {{Znacznik|Węgierski Teatr Państwowy|46.772332|23.583892|typ=atrakcja}}'''[http://www.huntheater.ro/ Węgierski Teatr Państwowy]''' (''Teatrul Maghiar de stat''), Emil Isac nr. 26-28. * {{Znacznik|Opera Węgierska|46.772439|23.584067|typ=atrakcja}}'''Opera Węgierska''' (''Opera Maghiară''). Mieści się w tym samym budynku, co Węgierski Teatr Państwowy * {{Znacznik|Teatr Lalek PUCK|46.7686289|23.5923722|typ=atrakcja}}'''Teatr Lalek PUCK''' (''Teatrul de Păpuși PUCK''). * {{Znacznik|Tranzit House|46.7733231 |23.5862364 |typ=atrakcja}}'''[https://tranzithouse.ro/en Tranzit House]''' (''Casa Tranzit''). Stara synagoga przekształcona w centrum sztuki. * {{Znacznik|Reactor Independent Theater|46.77384 |23.60631 |typ=atrakcja}}'''[https://reactor-cluj.com/ Reactor Independent Theater]''' (''Reactor de creație și experiment''), ul. Petofi Sandor nr. 4, ☏ +40 747197501. 9 lei na pokazy dla dzieci, 10/12 lei lub 15/20 lei na pokazy dla dorosłych. * '''Zobacz mecz piłkarski''' z udziałem [https://cfr1907.ro/ CFR Cluj] – drużyny występującej w Liga 1, najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Ich stadion, {{Znacznik|Stadionul Dr. Constantin Rădulescu|46.7795|23.5775|typ=atrakcja}}'''Stadionul Dr. Constantin Rădulescu''', może pomieścić 23 500 widzów i znajduje się 500 m na południowy zachód od stacji kolejowej. == Praca == == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet Babeș-Bolyai w Klużu'''|46.767778|23.591111|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.ubbcluj.ro/ro/ Uniwersytet Babeș-Bolyai w Klużu]''' (''Universitatea Babeş-Bolyai''), ul. Mihaila Kogălniceanu nr 1. Uczelnia kształci 45 000 studentów i ma wyraźnie międzynarodowy charakter. Oferuje kierunki studiów prowadzone w pięciu językach: rumuńskim, węgierskim, niemieckim, angielskim i francuskim. Przykładowo, Wydział Studiów Europejskich prowadzi w języku niemieckim kierunki z zakresu stosunków międzynarodowych oraz studiów europejskich. Ponadto uczelnia oferuje liczne międzynarodowe programy magisterskie, realizowane we współpracy z zagranicznymi uniwersytetami i instytucjami. == Zakupy == * {{Znacznik|'''Piața Oser'''|46.7902837|23.6257881|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Piața Oser'''. Targ staroci odbywający się w każdą sobotę, od rana do południa. * {{Znacznik|'''Transylvania The Land Beyond The Forest – sklep z pamiątkami i wzornictwem'''|46.7729449 |23.5893751 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Transylvania „The Land Beyond The Forest” – sklep z pamiątkami i wzornictwem''', ul. Regele Ferdinand 22–26 (''parter centrum handlowego „Centrul Comercial Central”''), hello@transylvaniabeyond.com. Masz szczęście – to prawdopodobnie najlepszy sklep z pamiątkami w Rumunii, będący jednocześnie oficjalnym punktem sprzedaży marki Transylvania. === Książki === * {{Znacznik|'''Anticariat Academic'''|46.7718676 |23.5935182 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Anticariat Academic''' === Centra handlowe === * {{Znacznik|'''Iulius Mall'''|46.771950|23.625635|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iulius Mall''' * {{Znacznik|'''VIVO! Cluj-Napoca'''|46.75|23.5337|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''VIVO! Cluj-Napoca''' Możesz także odwiedzić centrum handlowe Sora, Central i Galeriile Ferdinand (bardzo drogie). Przy niższym budżecie w Piata Marasti (centrum handlowe) można znaleźć wiele fajnych ubrań. == Gastronomia == [[Plik:Kurtoskalacs 2.jpg|thumb|right|Kurtoskalacs - ciasto siedmiogrodzkie]] Restauracje Kluż to jedne z najlepszych w Rumunii. Począwszy od tradycyjnej kuchni rumuńskiej, węgierskiej i transylwańskiej (połączenie dwóch poprzednich) po włoską (bardzo dobre włoskie jedzenie), chińską, japońską, meksykańską, bliskowschodnią, amerykańską i międzynarodową, miasto może zaoferować wyśmienitą kuchnię dla każdego. Dostępne są wyszukane restauracje, lokalne fast foody i kilka międzynarodowych sieci (McDonald's, Pizza Hut) === Oszczędnie === Wszystkie te miejsca znajdują się w centrum miasta: * {{Znacznik|'''Hotel Agapé'''|46.7703222 |23.5914758 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Hotel Agapé'''. Restauracja typu cafeteria, serwująca dobrą kuchnię węgierską i rumuńską. * {{Znacznik|'''Vărzărie'''|46.770317 |23.594404 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Vărzărie'''. Jedna z niewielu restauracji, które działały w Klużu jeszcze w czasach komunizmu. Serwowane tu dania pozostały niemal niezmienione, a lokal wciąż zachowuje nieco dawnego klimatu. Podają tu proste i niedrogie potrawy siedmiogrodzkie. Koniecznie trzeba spróbować lokalnego specjału – ''Varză à la Cluj'' (kapusta po klużku). * {{Znacznik|'''Double'''|46.7729229 |23.5865884 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Double''', Strada George Barițiu 18. Niektórzy twierdzą, że serwują tu najlepszą shoarmę w całej Europie Południowo-Wschodniej. Mają też wyśmienite zupy. Bardzo przyjazna obsługa i smaczne zestawy dnia. Jedynym minusem jest to, że często bywa tu tłoczno i ​​trzeba chwilę poczekać w kolejce. * {{Znacznik|'''Broaster Chicken'''|46.7680399 |23.5881742 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Broaster Chicken''', Strada Napoca 6. Rumuńska odpowiedź na KFC. Świeże jedzenie, a kurczak jest znakomity. Zarówno krążki cebulowe, chrupiące kawałki kurczaka, skrzydełka, jak i ziemniaki smakują wyśmienicie – każde danie ma swój wyjątkowy charakter. * {{Znacznik|'''Cartofisserie'''|46.7703258 |23.5885594 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Cartofisserie''', Piața Unirii 19. Jeśli lubisz ziemniaki, to miejsce będzie dla Ciebie rajem. Świetny punkt, by zjeść frytki – do wyboru jest mnóstwo sosów. Dodatki, takie jak paluszki z mozzarelli, są pełne smaku i cudownie chrupiące! Szybka obsługa i miły personel. === Umiarkowanie === [[Plik:Biserica Franciscana, Cluj-Napoca.jpg|thumb|right|Franciszkański kościół w Kluż]] * {{Znacznik|'''Fair Play'''|46.7710519 |23.567182 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Fair Play''', Piața 14 Iulie. Lokal znany z doskonałych flaków (zupy z żołądków). * {{Znacznik|'''Klausen Burger'''|46.772795 |23.5892991 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Klausen Burger''', Strada Regele Ferdinand 22. Restauracja i browar z widokiem. * {{Znacznik|'''Roata'''|46.7703362 |23.5840863 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Roata''', Strada Alexandru Ciurea 6, ☏ +40 264 592 022. Kuchnia rumuńska. Miejsce, w którym można spróbować typowych rumuńskich potraw. W menu zamieszczono krótkie opisy historii głównych dań, wzbogacone zdjęciami. Restauracja może (choć nie musi) serwować na powitanie domowy alkohol. Zupy: 25–35 lei. Dania główne: 30–70 lei. Domowy alkohol (kieliszek 50 ml): 20 lei. * {{Znacznik|'''Zama'''|46.7677118 |23.5872366 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Zama''', Strada Napoca 16 (''dwa kwartały na zachód od Piata Unirii''). Nowoczesna restauracja serwująca tradycyjną kuchnię siedmiogrodzką (transylwańską). Dania główne: 30–50 lei. * {{Znacznik|'''Samsara Foodhouse'''|46.7748854 |23.5861857 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://samsara.ro/ Samsara Foodhouse]''', ☏ +40 799 073 073. Restauracja wegetariańska, wegańska i typu „raw vegan” (dania z nieprzetworzonych produktów roślinnych) z przyjemną atmosferą. * {{Znacznik|'''Shanghai'''|46.7644665 |23.5981956 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.restaurantshanghai.ro/ Shanghai]''', Calea Turzii 42 (''w pobliżu dzielnicy mieszkaniowej, kilka kilometrów od centrum miasta''), ☏ +40 264 442027, +40 264 431444, +40 727-833 453. Lokal oferujący jeden z najbardziej urozmaiconych wyborów dań kuchni chińskiej. * {{Znacznik|'''Aroma'''|46.730987 |23.6060086 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Aroma''', Calea Turzii 329 (''na wzgórzu Feleacu''). Kuchnia międzynarodowa z pięknym widokiem. * {{Znacznik|'''Maimuța Plângătoare'''|46.7693732 |23.5851071 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Maimuța Plângătoare''', Strada Sindicatelor 1. Tradycyjny rumuński i węgierski. * {{Znacznik|'''Marco Polo'''|46.7696642 |23.5839454 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Marco Polo''', Strada Sindicatelor 9-13 (''w hotelu City Plaza''). Japońskie jedzenie. * {{Znacznik|'''Panoramic'''|46.7738508 |23.5802486 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://panoramic-cluj.ro/ Panoramic]''', Strada Șerpuitoare 1. Kuchnia międzynarodowa na Cetatuia ze wspaniałym widokiem z góry na centrum miasta. * {{Znacznik|'''Indigo'''|46.7640454|23.5765394|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://indigorestaurant.ro/comanda-online Indigo]''', Strada Piezișă 10, ☏ +40 740 910 688. Kuchnia indyjska, bardzo dobre jedzenie. Zasilanie główne 30-50 lei. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Baracca'''|46.7681474 |23.5881689 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Baracca''', ul. Napoca nr 8A, ☏ +40 732 155177. Bardzo dobra kuchnia śródziemnomorska z wpływami kuchni francuskiej, świetna atmosfera. Restauracja zmienia menu co 6 miesięcy, współpracując z szefem kuchni z Francji. * {{Znacznik|'''Tokyo'''|46.7630339 |23.5838731 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.tokyorestaurant.ro/ Tokyo]''', ul. Gheorghe Marinescu 5. Kuchnia japońska. * {{Znacznik|'''Via'''|46.7676519 |23.5892979 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Via''', ul. Inocențiu Micu Klein 6. Lokal mieści się w pięknie odrestaurowanym starym domu. * {{Znacznik|'''Casa Boema'''|46.7711289 |23.5946089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://casaboema.com/ Casa Boema]'''. == Życie nocne == [[Plik:Art Bar in Cluj.jpg|thumb|right|Bar sztuki w Kluż]] '''Kluż''' słynie z tętniącego życiem nocnego życia, co zawdzięcza ponad 60 tysiącom studentów mieszkających w mieście. Znajdują się tu bary, kawiarnie i kluby odpowiadające różnym gustom oraz budżetom. * {{Znacznik|'''Bulgakov'''|46.7671737 |23.5878531 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bulgakov'''. Serwują tu smaczne węgierskie potrawy. * {{Znacznik|'''Casa TIFF'''|46.7677636 |23.5900145 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Casa TIFF'''. * {{Znacznik|'''Diesel'''|46.76993 |23.58850 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/dieselcluj/?_rdr Diesel]''', Piața Unirii nr 17, ☏ +40 264 598441. Jeden z najstarszych i najdroższych klubów w Klużu-Napoce. Na trzech piętrach odbywają się wydarzenia w kosmopolitycznym stylu, często z udziałem najpopularniejszych rumuńskich zespołów. * {{Znacznik|'''Enigma'''|46.770628|23.5924247|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://restaurantenigma.ro/ Enigma]''', ul. Iuliu Maniu 12, ☏ +40 752 104 642. Bar i restauracja. Wnętrze utrzymane jest w stylistyce steampunkowej; dostępny jest również wewnętrzny taras pełen zieleni. * {{Znacznik|'''Euphoria Biergarten'''|46.769 |23.5814 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Euphoria Biergarten'''. * {{Znacznik|'''Flying Circus Club'''|46.7681311 |23.5902236 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.facebook.com/flyingcircuscluj/?_rdr Flying Circus Club]'''. Dominują tu brzmienia rockowe. W każdy wieczór, gdy lokal jest otwarty, około godziny 20:00 wyświetlany jest film. Wstęp jest bezpłatny, a w cenę wliczony jest popcorn. * {{Znacznik|'''Insomnia'''|46.7681369 |23.5898968 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Insomnia''' (''naprzeciwko kina, obok księgarni przy Piața Unirii; należy wejść w alejkę i udać się na piętro''). Lokal wyróżnia się artystycznym, nieustannie zmieniającym się wystrojem oraz miłą obsługą. W ofercie znajdują się również lekkie posiłki. * {{Znacznik|'''Koffer Books & Coffee'''|46.7719652 |23.5938981 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Koffer Books & Coffee'''. * {{Znacznik|'''L'Atelier'''|46.7696763 |23.5875472 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''L'Atelier''', ul. Memorandumului, pierwsze piętro. Miejsce znane również jako „kartonowy lokal” – swobodna kawiarnia-bar, w której meble wykonano z kartonu i materiałów z odzysku. Muzyka obejmuje gatunki od jazzu po rock alternatywny. * '''La Țevi''', ul. Potaissa nr 6, ☏ +40 757941935. Bar dla fanów muzyki heavy metal. Ceny piwa wahają się w granicach 10–15 lei. * {{Znacznik|'''Makeba'''|46.7670977|23.5875175|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Makeba''', ul. Inocențiu Micu Klein, nr... 23, ☏ +40 787 710 900. Bar-restauracja z tarasem. Naprzeciwko znajdują się średniowieczne mury obronne miasta. edytuj * {{Znacznik|'''Mozart Cafe'''|46.7702349 |23.5832606 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Mozart Cafe'''. * {{Znacznik|'''Old Shepherd'''|46.7704066|23.5882559|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old Shepherd''', ul. Matei Corvin nr 2, ☏ +40 742 976 093. Bar w stylu irlandzkim. * {{Znacznik|'''Old School'''|46.7734133 |23.5891702 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Old School'''. * '''Oscar''' – Dobre miejsce na wieczorne wyjście. * '''[https://samsara.ro/ Samsara Chill-Out & Tea House]'''. Samsara to miejsce stworzone do relaksu. W odprężającej atmosferze serwują tu różne rodzaje herbaty oraz wino. Lokal składa się z trzech sal urządzonych w odmiennych stylach. Wieczorami bywa tu bardzo tłoczno, dlatego warto dokonać rezerwacji lub przyjść wcześniej. * {{Znacznik|'''Sisters Cafe'''|46.7680152 |23.5899544 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Sisters Cafe'''. * {{Znacznik|'''The Soviet'''|46.7711646 |23.5869202 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://thesoviet.ro/ The Soviet]''', ul. Clemenceau nr 2 (''w pobliżu placu Piața Muzeului''), ☏ +40 749902484, uzina.the.soviet@gmail.com. Pon.–pt. 10:00–02:00, sob.–niedz. 12:00–02:00. Bar w stylu radzieckim. Oferuje ciekawy wybór koktajli. * {{Znacznik|'''Yolka'''|46.770449 |23.588604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Yolka'''. * {{Znacznik|'''Zorki Photo Cafe'''|46.7686679 |23.5880975 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Zorki Photo Cafe''', ul. Ion Rațiu nr 10. Kawiarnia-bar, w której rozbrzmiewa jazz i rock alternatywny. Regularnie odbywają się tu wystawy fotografii, a czasami także kameralne koncerty akustyczne. * '''Zorki Off the Record''' – Przestrzeń w piwnicy pod lokalem Zorki; odbywają się tu koncerty. Można napić się piwa lub kieliszka wina. == Imprezy == == Noclegi == Ostatnie trzy lata przyniosły rozkwit na scenie kwaterunkowej w Klużu. Dostępne są opcje zakwaterowania na każdą kieszeń, w tym hotel pięciogwiazdkowy. Poza tym możesz znaleźć coś, co odpowiada Twoim potrzebom. === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Cluj Pension'''|46.7532415|23.5880347|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.pensiuneacluj.ro/ Cluj Pension]''', Str. Meteor nr. 71B, ☏ +40 264 438593, +40 741 369403., * '''Meteor''', Eroilor nr. 29, +40 264 591060. W handlowym centrum Kluż, blisko ważnych miejsc gospodarczych i administracyjnych. * '''[http://www.pensiuneamioval.ro/ Pensjonat Mioval]''', ul. Partizanilor nr. 33, ☏ +40 726 147593. Zakwaterowanie ze śniadaniem bez przerw. * {{Znacznik|'''Retro Schronisko Młodzieżowe'''|46.7667129|23.5881734|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.retro.ro/ Retro Schronisko Młodzieżowe]''', Strada Potaissa 11, ☏ +40 264 450452. * '''[http://www.thespotcosyhostel.ro/ The Spot Cozy Hostel]''', Piata 14 Iulie, nr 25 (''15 minut pieszo od centrum''), ☏ +40 758350037. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Otwarty pod koniec 2014 roku. Hostel jest przytulnym miejscem i posiada ładny ogród. 62 lei. * {{Znacznik|'''Transylwania Hostel'''|46.7708755 |23.5935019 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hostelcluj.com/ Transylwania Hostel]''', Str Iuliu Maniu 26, ☏ +40 264 443266. Komfortowy hostel w centrum miasta z przyjaznym, kompetentnym personelem. Duże pomieszczenia socjalne, w tym salon, pokój gier, kuchnia dla gości i taras na świeżym powietrzu. * {{Znacznik|'''Hotel Transilvania'''|46.7726531|23.589507|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hoteltransilvaniacluj.ro/ Hotel Transilvania]''', Regele Ferdinand nr. 20, +40 264 594429. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Hotel Belvedere'''|46.7742059|23.5816551|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.unita-turism.ro/m/hotel/cluj-napoca/belvedere.html Hotel Belvedere]''', Călăraşilor nr. 1–3, ☏ +40 724 211 991. Do dyspozycji gości jest basen, siłownia, sale konferencyjne. Ładny widok, na szczycie wzgórza Fortecy blisko centrum miasta. * '''[https://atriumhotels.ro/ Atrium Hotel Boutique Cluj City Centre]''', Septimiu Albini nr. 10, ☏ +40 770 986 611. Spokojna okolica blisko centrum miasta. Oprócz własnej restauracji zawiera również rumuńską restaurację Ciuleandra. * '''[http://deja-vu.ro/ Deja Vu Pension]''', Ion Ghica nr. 2, ☏ +40 264 354939. * {{Znacznik|'''Fullton'''|46.7713744|23.5887448|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelfullton.ro/ Fullton]''', Sextil Puşcariu nr. 10, ☏ +40 729 999 444. * {{Znacznik|'''Olimp'''|46.7548287|23.5850203|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotel-olimp.ro/ Olimp]''', Observatorului 82–86, +40 740 116 699. W ofercie WiFi, sala konferencyjna. * '''Victoria''', 21 Decembrie 1989 nr. 54–56, +40 264 597 963. * {{Znacznik|'''Villa-Hotel Escala'''|46.7793255|23.5835386|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.escala-club-vila.ro/ Villa-Hotel Escala]''', 33 Crisan Street, ☏ +40 264 444 002. Udogodnienia obejmują siłownię i basen. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Agape'''|46.7703596|23.5916371|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://hotelagape.ro/s/ Agape]''', Iuliu Maniu nr. 6, ☏ +40 264 406523. Położony w centrum miasta, kilka minut spacerem od pomnika Macieja Korwina. * {{Znacznik|'''DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza'''|46.769658 |23.584087 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hilton.com/en/hotels/cljcpdi-doubletree-cluj-city-plaza/ DoubleTree by Hilton Hotel Cluj - City Plaza]''', 9-13 Sindicatelor Street, ☏ +40 264 450101, ✉ ClujCityPlaza_Reservations@hilton.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. * {{Znacznik|'''Golden Tulip Ana Done'''|46.7519577|23.5767681|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ana-dome.goldentulip.com/en-us/ Golden Tulip Ana Done]''', Observatorului, nr. 129, ☏ +40 264 540000. * {{Znacznik|'''Onix'''|46.770951|23.6087156|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://www.hotelonix.ro/ Onix]''', Septimiu Albini nr. 12, ☏ +40 264 414076. Usytuowany w centrum miasta Onix oferuje pokoje i apartamenty 3- i 4-gwiazdkowe, z których wszystkie wyposażone są w jacuzzi, komputery z dostępem do Internetu, klimatyzację, telewizję kablową, minibar, i telefon. * {{Znacznik|'''Premier'''|46.7712732|23.5519168|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelpremier.ro/ Premier]''', Donath nr. 100, ☏ +40 264 307 200. * {{Znacznik|'''Sunny Hill Hotel'''|46.7165768|23.5757762|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelsunnyhill.ro/ Sunny Hill Hotel]''', Fagetului nr. 31A, ☏ +40 264 480 325. * '''[https://westcityhotel.ro/ West City Hotel]''', Str. Avram Iancu nr. 442-446, Floreşti, ☏ +40 264 501820. Pierwszy designerski hotel w Klużu == Kontakt == W Klużu-Napoce oraz na drogach dojazdowych do miasta dostępna jest sieć 4G wszystkich rumuńskich operatorów. Według stanu na sierpień 2022 w centrum miasta dostępna jest również sieć 5G oferowana przez operatorów Digi, Orange oraz Vodafone. == Bezpieczeństwo == Kluż-Napoka jest ogólnie bezpiecznym miastem. Nawet po zmroku można bezpiecznie spacerować po centrum miasta i niektórych innych dzielnicach. Aby być po bezpiecznej stronie, chyba że wiesz dokładnie, dokąd się wybierasz i jak się tam dostać, w nocy należy unikać przedmieść, zwłaszcza dzielnic Manastur, Marasti i Iris oraz obszarów dworca kolejowego i międzymiastowego dworca autobusowego. Powinieneś jak zawsze dbać o swoje rzeczy osobiste i kieszenie. Jeśli Twój portfel zostanie skradziony lub zgubiony, prawdopodobnie pojawi się ponownie po pewnym czasie, ale bez pieniędzy i kart kredytowych (więc koniecznie zadzwoń do wystawcy karty kredytowej i zablokuj kartę, gdy tylko zauważysz, że jej brakuje). === Numery alarmowe === Podobnie jak w całej Unii Europejskiej, policja, pogotowie ratunkowe i straż pożarna są dostępne pod wspólnym numerem '''112'''. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Braszów]]'''. Jest tylko codzienny autobus do Braszowa wczesnym rankiem 06:30, który odjeżdża z Autogare Nord (po drugiej stronie mostu obok dworca kolejowego). Inną opcją jest skorzystanie z minibusa (pierwszy o 11:30, 14:45) z tego samego Autogare do '''[[Târgu Mureș]]''' (20 lei) i zabranie tam innego minibusa do Braszowa (o 14:20 i 16:20). * '''[[Turda]]'''. Miasto oddalone jest o 40 minut autobusem znanym ze światowej klasy kopalni i pobliskiego wąwozu {{jest w|Okręg Kluż}} {{użyteczny}} {{geo|46.7667|23.5833}} [[Kategoria:Rumunia]] 3navjdvga5mabwpdzde6qkp0s7xcxmg 0 2825 159671 145011 2026-10-26T20:48:45Z Moromar 2451 159671 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} [[File:Map-Hispanophone World.svg|frameless|upright=2|right]] == Wymowa == ; ''c'' : czytamy ''k'' ; ''ce'', ''ci'' : czytamy ''se'', ''si'' (Ameryka Łacińska) lub jak angielskie ''th'' (Hiszpania) ; ''ge'', ''gi'' : czytamy ''he'', ''hi'' ; ''gue'', ''gui'' : czytamy ''ge'', ''gi'' ; ''h'' : jest, z wyjątkiem niektórych zapożyczeń, zawsze nieme ; ''j'' : czytamy ''h'' ; ''ll'' : czytamy ''j'' lub ''ź'', ; ''que'', ''qui'' : czytamy ''ke'', ''ki'' ; ''v'', ''w'' : czytamy ''b'' ; ''y'' : czytamy ''ź'' (np. ''yo'') lub ''j'' (np. ''Goya'') ; ''z'': czytamy ''s'' (Ameryka Łacińska) lub jak angielskie ''th'' (Hiszpania) == Podstawowe zwroty == {{Infobox|Ważniejsze napisy| ;OTWARTE :Abierto ;ZAMKNIĘTE :Cerrado ;WEJŚCIE :Entrada ;WYJŚCIE :Salida ;PCHAĆ :Empuje ;CIĄGNĄĆ :Jala ;WC : Baños ;PANOWIE :Hombres/Varones/Caballeros ;PANIE :Mujeres/Damas ;ZAKAZ PALENIA :Prohibido fumar ;ZAKAZ WSTĘPU: Prohibido el paso }} ; Dzień dobry : Buenos días ; Cześć! : ¡Hola! ; Dobry wieczór : Buenas tardes ; Do widzenia : Adiós ; Dobranoc : Buenas noches ; ¡Hasta luego! : Do zobaczenia później! ; ¡Hasta mañana! : Do jutra! ; ¡Hasta el lunes! : Do poniedziałku! ; ¡Hola! ¿Qué tal? : Cześć co słychać? ; ¿Cómo te llamas? : Jak masz na imię? ; Me llamo Luiza. Soy de Polonia y vivo en Chorzów. : Mam na imię Luiza. Jestem z Polski i mieszkam w Chorzowie. ; Mucho gusto. : Miło mi. ; ¿De dónde eres? : Skąd jesteś? ; ¿Qué es esto?: Co to jest? ; ¿Quién eres? : Kim jesteś? ; ¿Dónde vives? : Gdzie mieszkasz? ; ¿Qué haces? : Czym się zajmujesz? ; Es mi amiga Anna. : (to) jest moja przyjaciółka Anna. ; trabajar : pracować ; la foto : zdjęcie ; bonito, bonita : ładny, ładna ; viejo, vieja : stary, stara ; ¿Por qué?: Dlaczego? ; bueno, buena : dobry, dobra ; mucho : dużo ; un poco : trochę ; las vacaciones : wakacje ; viajero : podróżnik ; viajera : podróżniczka ; usted : pan, pani ; el tiempo : czas ; algo : coś ; la botella : butelka ; el vino : wino ; el invitado/la invitada : gość ; moreno : to zarówno opalony, jak też brunet ; hay que : trzeba ; ¿Cuál?: Który? ; a veces : czasem ; niños : dzieci ; algún/alguna/algunos/algunas : jakiś/jakaś/jacyś/jakieś ; todo el mundo : wszyscy ; el año : rok ; mi carro : mój samochód ; ¿Qué quiere decir eso? : Co to znaczy? ; Me gusta ___ : lubię ___ ; ¿Les gusta bailar? : Lubicie tańczyć? ; a mí me gusta(n) : mnie się podoba(ją) ; Qué hora es? : Która jest godzina? Es la una en punto (1:00) Son las dos en punto (2:00) Son las tres y cinco (3:05) Son las cuatro y cuarto (4:15) Son las cinco y media (5:30) Son las cinco y cuarenta y cinco / un cuarto para las seis (5:45) Son las seis y cincuenta / diez para las siete (6:50) ; ¿A qué hora? : O której godzinie? A las ocho y media (8:30) A las nueve y cincuenta y siete / tres para las nueve (8:57) A las diez y cuarto (10:15) A las doce y cuarenta y nueve / once para la una (12: 49) ; Oye, ¿tu casa está por aquí cerca? : Słuchaj, twój dom jest gdzieś tutaj blisko? ; ¿Ves aquel edificio alto? Pues vivo ahí en el primer piso, en segunda puerta a la izquierda. ¿Cuándo puedes venir? : Widzisz ten wysoki budynek? Mieszkam na pierwszym piętrze, drugie drzwi na lewo. Kiedy możesz przyjść? ; Perdona, ¿dónde están los baños? : Przepraszam, gdzie jest toaleta? ; ¿La quieres? : Kochasz ją? ; ¿Qué pone en el cartel? : Co jest napisane na ogłoszeniu? ; No se lo voy a contar a nadie. : Nie opowiem tego nikomu. ; ¿Qué tal te ha ido? : Jak ci poszło? ;números (liczby) 0 cero 1 uno/una 2 dos 3 tres 4 cuatro 5 cinco 6 seis 7 siete 8 ocho 9 nueve 10 diez 11 once 12 doce 13 trece 14 catorce 15 quince 16 dieciséis 17 diecisiete 18 dieciocho 19 diecinueve 20 veinte 21 veintiuno/a 22 veintidós 23 veintitrés 30 treinta 31 treinta y uno/a 32 treinta y dos 40 cuarenta 41 cuarenta y uno/a 42 cuarenta y dos 50 cincuenta 60 sesenta 70 setenta 80 ochenta 90 noventa 100 cien 101 ciento uno/a 102 ciento dos 157 ciento cincuenta y siete 200 doscientos/as 300 trescientos/as 400 cuatrocientos/as 500 quinientos/as 600 seiscientos/as 700 setecientos/as 800 ochocientos/as 900 novecientos/as 1000 mil 1998 mil novecientos noventa y ocho 2000 dos mil 2003 dos mil tres 1 000 000 un millón 2 000 000 dos millones ;Dziesięć pierwszych, najczęściej używanych liczb porządkowych: 1. primero/a 2. segundo/a 3. tercero/a 4. cuarto/a 5. quinto/a 6. sexto/a 7. séptimo/a 8. octavo/a 9. noveno/a 10. décimo/a ; Hoy es 10 de octubre de 2003. : Dzisiaj jest 10 października 2003 roku. ; los días de la semana (dni tygodnia) lunes – poniedziałek; el lunes – w poniedziałek martes – wtorek miércoles – środa jueves – czwartek viernes – piątek sábado – sobota domingo – niedziela ; los meses (miesiące) enero – styczeń; en enero – w styczniu febrero – luty marzo – marzec abril – kwiecień mayo – maj junio – czerwiec julio – lipiec agosto – sierpień setiembre – wrzesień octubre – październik noviembre – listopad diciembre – grudzień ; ¡Créanme! : Uwierzcie mi! ; Tak : Si ; Nie : No ; Jak się masz? : ¿Cómo estás? ; Dobrze, dziękuję. : Bien, gracias. ; Jak masz na imię? : ¿Cómo te llamas? ; Nazywam się ___. : Me llamo ___. ; Proszę : Por favor ; Dziękuję : Gracias ; Nie ma za co : De nada ; Przepraszam : Perdone ; Nie mówię po hiszpańsku. : No hablo español. ; Gdzie jest ___? : ¿Donde está ___? ; Stan cywilny : Estado civil ; – żonaty : casado ; – mężatka : casada ; – kawaler : soltero ; – panna : soltera ; – wdowiec : viudo ; – wdowa : viuda ; – rozwodnik : divorciado ; – rozwódka : divorciada ; Miło mi pana (panią, ciebie) poznać. : '''''mężczyzna powie:''''' Encantado de conocerlo (conocerla, conocerte).<br>'''''kobieta powie:''''' Encantada de conocerlo (conocerla, conocerte) == Nazwy miejsc == ; lotnisko : el aeropuerto ; dworzec kolejowy : la estación de trenes ; przystanek autobusowy : el paradero de buses ; poczta : la oficina de correos ; informacia turystyczna : información turística ; sklep : la tienda ; szkoła : el colegio / la escuela ; supermarket : el supermercado ; restauracja : el restaurante ; kawiarnia : la cafetería ; hotel : el hotel ; młodzieżowe : el hostal ; szpital : el hospital ; apteka : la farmacia / la botica ; policja : la policía ; ambasada polska : la embajada polaca {{Użyteczny}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Rozmówki|Hiszpańskie]] th5teo3lb7jk7rdt7l0d5ce1bkoeebv 0 6025 159668 144584 2026-10-26T20:12:43Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 159668 wikitext text/x-wiki {{top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = San Juan |nazwa oryginalna = |widok = San Juan, Puerto Rico (2529298606).jpg |opis = |herb = Coat_of_arms_of_San_Juan,_Puerto_Rico.svg |mapa = Locator-map-Puerto-Rico-San-Juan.svg |państwo = [[Portoryko]] |region = |powierzchnia = 199 |wysokość = 8 |lud = 342 200 |prefiks = 787 i 939 |kod pocztowy = 00901, 00907, 00909, 00911-00913, 00915, 00917, 00918, 00920, 00921, 00923-00927 |www = https://sanjuan.pr/ }} [[Plik:OldSanJuan Houses Pastel.JPG|thumb|240px|Domy w Starym San Juan]] '''San Juan''' jest stolicą [[Portoryko]] i jego największym miastem, z 342 000 (2020) mieszkańców w gminie i 2 203 000 w obszarze metropolitalnym. Założone w 1521 roku przez hiszpańskich konkwistadorów, San Juan jest najstarszym miastem pod jurysdykcją [[Stany Zjednoczone|Stanów Zjednoczonych]]. San Juan znajduje się na północno-wschodnim wybrzeżu Portoryko i charakteryzuje się wyraźnie wielowiekową architekturą, taką jak hiszpańskie forty wojskowe budowane od lat 1540 do 1800, aktywny port i bardzo aktywny obszar gospodarczy w dzielnicach Hato Rey i Santurce. San Juan ma wspaniałe plaże, hotele, place, zabytki i muzea. == Dzielnice == San Juan można podzielić na trzy regiony geograficzne, od północy do południa: * '''Isleta de San Juan''' - mała wyspa, na której miasto zostało założone w 1521 roku. ** '''Stare San Juan''' - zajmujące zachodnią część Isleta de San Juan, jest to najstarsza dzielnica miasta, w której znajduje się wiele atrakcji turystycznych, takich jak restauracje, bary, sklepy, galerie sztuki i muzea. San Juan National Historic Site, część National Park Service i obiekt światowego dziedzictwa UNESCO od 1983 roku, obejmuje zabytkowe zamki, takie jak El Morro, San Cristobal i La Fortaleza, siedziba gubernatora Portoryko. ** '''Puerta de Tierra''' - zajmująca wschodnią część Isleta de San Juan, dzielnica ta jest siedzibą wielu budynków terytorialnego rządu Portoryko, takich jak ''El Captiolio'' (budynek kapitolu). Chociaż nie jest tak urokliwa jak Stare San Juan, jest to bardzo historyczny obszar z wieloma zabytkami, muzeami, parkami, hotelami i plażami. Jest to również punkt wejścia na wyspę Isleta de San Juan z reszty miasta San Juan i głównej wyspy Portoryko. W Puerta de Tierra znajduje się obszar, który nie jest polecany turystom: Puerta de Tierra „barrio”, obszar dotknięty ubóstwem, opanowany przez nielegalne narkotyki, gdzie należy zachować ostrożność w każdej chwili, jeśli w ogóle się go odwiedza. * '''Santurce''' - Jeden z najgęściej zaludnionych obszarów nie tylko w San Juan, ale i w Portoryko. Położony na półwyspie na południowy wschód od Starego San Juan, jest domem dla licznych hoteli, muzeów, restauracji, dzielnicy życia nocnego ''La Placita'' i największych i najpopularniejszych plaż w San Juan. ** '''El Condado''' - Bezpośrednio na wschód od Isleta de San Juan, gdzie znajduje się popularna plaża El Condado. Ta średnia lub ekskluzywna dzielnica nadmorskiej ma wiele hoteli, sklepów i restauracji wzdłuż głównej drogi Ashford Avenue. Większość odwiedzających przyjeżdża dla plaż, restauracji i życia nocnego. ** '''Miramar''' - Oddzielone od El Condado laguną Condado. Choć jest to głównie obszar mieszkalny, w tej okolicy znajduje się wiele restauracji i klubów nocnych. ** '''Dzielnica International Convention Center''' - Dawniej znana i często nadal nazywana '''Isla Grande''', jest siedzibą największego centrum kongresowego w Portoryko, hoteli, restauracji, kina i majestatycznej fontanny, która odtwarza tradycyjną muzykę portorykańską i klasyczną. W tej dzielnicy znajdują się również różne przystanie dla statków wycieczkowych, a także drugorzędne lotnisko San Juan, Fernando Luis Ribas Dominicci Airport, z lotami do [[Vieques]] i [[Culebra]]. ** '''Ocean Park''' - Na wschód od El Condado, gdzie znajduje się Ocean Park Beach, największa plaża w gminie. Obszar ten jest głównie mieszkalny, ale odcinek wzdłuż ulicy Loiza został w dużej mierze zgentryfikowany w ciągu ostatniej dekady i obecnie mieści wiele restauracji, barów i klubów. * '''Río Piedras''' - Najbardziej wysunięta na południe część miasta, obejmująca większość jego populacji i powierzchni. Siedziba głównego kampusu Uniwersytetu Portoryko. Przed 1951 była to odrębna gmina. ** '''Hato Rey''' - Lokalizacja głównej dzielnicy biznesowej miasta, w której odbywają się ważne wydarzenia sportowe i imprezy, takie jak Stadion Hirama Bithorna, Roberto Clemente Coliseum i José Miguel Agrelot Coliseum of Puerto Rico (''El Choliseo''). Również siedziba Plaza las Americas, największego centrum handlowego na Karaibach, z ogromnymi możliwościami zakupów, restauracji i kin. == Informacje ogólne == === Położenie === [[Plik:ElMorro Watchtower.JPG|thumb|240px|Wieża strażnicza w forcie ''El Morro'', strzegąca San Juan]] San Juan ma jeden z najlepszych portów na [[Karaiby|Karaibach]] w strategicznym położeniu na Oceanie Atlantyckim. Miasto obchodziło swoją 500 rocznicę w 2008 od założenia Caparra, a w 2021 obchodziło 500. rocznicę oficjalnego założenia w obecnej lokalizacji na Isleta de San Juan. Miasto ma powierzchnię około 76 mil kwadratowych (200 km²). === Klimat === San Juan to tropikalne miasto, w którym temperatury zimą wahają się zazwyczaj w okolicach 21-24°C (80°F) w ciągu dnia i 70°F (ok. 21°C) w nocy. Temperatury latem wynoszą zazwyczaj 29-32°C (80°F) w ciągu dnia i 25-28°C (70s°F) w nocy. Latem panuje wysoka wilgotność. Miasto ma tendencję do otrzymywania deszczu i burz od kwietnia do listopada po południu. San Juan i reszta Portoryko mogą być dotknięte huraganami lub burzami tropikalnymi od lipca do listopada. === Kultura === San Juan to miasto Ameryki Łacińskiej z kulturą hiszpańską, zmieszaną z tradycjami afrykańskimi i kulturą Taino. Mieszkańcy San Juan są bardzo weseli, tak jak na całej wyspie. W San Juan jest wiele barów i dyskotek, od Starego San Juan po południową część miasta, które są otwarte do 3 lub 4 rano. San Juan ostatnio bardzo się zmodernizowało, z pierwszą linią metra (zwaną ''Tren Urbano'') i autobusami. Jednak jak w większości dużych miast, ulice są zamieszkane przez niewielką populację włóczęgów i żebraków. San Juan jest finansową stolicą Portoryko. Znajdują się tam zakłady rafinacji ropy naftowej i cukru oraz zakłady farmaceutyczne. === Stare San Juan === Założone w 1509 roku San Juan stało się miastem otoczonym murami, chronionym przez wiele fortów. Strzegło ważnego wejścia do Spanish Main i wytrzymało wiele ataków ze strony Brytyjczyków i Holendrów (niektóre częściowo udane). Uważano je za [[Gibraltar]] Indii Zachodnich. Ze względu na swoje znaczenie militarne rząd utrzymywał rosnącą populację w obrębie murów miejskich do 1897 roku, kiedy to zburzono kilka bastionów. Forty zostały zbombardowane przez okręty marynarki wojennej USA podczas wojny amerykańsko-hiszpańskiej (1898). Większość dzielnicy jest nienaruszona pod względem architektonicznym, w tym imponujące fortyfikacje. Wielu turystów jest zaskoczonych ekspozycją na słońce, którą otrzymują podczas spacerów po miejscach tego tropikalnego miasta. Krem z filtrem przeciwsłonecznym jest dostępny w wielu sklepach w mieście. Załóż dobre buty do chodzenia, aby poradzić sobie ze wzgórzami i brukowanymi uliczkami. Wokół obwodu dzielnicy pasaty sprawiają, że jest zaskakująco komfortowo, ale wzdłuż wewnętrznych ulic robi się znacznie cieplej, a ciasno rozmieszczone, wielopiętrowe budynki odcinają wszelki wiatr. Przelotne opady deszczu są dość powszechne, więc uważaj, bo brukowane łby mogą być dość śliskie. Stare San Juan jest częstym przystankiem dla statków wycieczkowych, ale zdecydowanie nie jest kurortem plażowym. To prawdziwe miasteczko w mieście, w którym ludzie pracują i mieszkają. Mężczyźni zazwyczaj noszą koszule z kołnierzykiem i długie spodnie, a biznesmeni garnitury. Kobiety noszą spódnice lub sukienki i często buty na wysokim obcasie. Chociaż oczekuje się, że odwiedzający będą ubierać się bardziej swobodnie; koszula z kołnierzykiem, spodenki z kieszeniami i paskiem oraz buty są minimalnie odpowiednie dla dorosłych w większości atrakcji. == Dojazd == Obecnie port San Juan przyjmuje rocznie prawie 1,4 miliona pasażerów w samych podróżach statkami wycieczkowymi, co czyni go trzecim najbardziej ruchliwym portem wycieczkowym na świecie, zgodnie z Cruise Industry Statistical Review opublikowanym w 2000 roku. Najbardziej ruchliwe doki znajdują się po południowej stronie obszaru, w pobliżu dużego miejskiego dworca autobusowego. Inny pomost sąsiadujący ze starym lotniskiem Pan American obsługuje głównie statki wycieczkowe Royal Caribbean na początku lub na końcu rejsu; trzeba do niego dojechać samochodem lub taksówką. W przeciwnym razie wszystkie statki wycieczkowe cumują w Starym San Juan. Możesz przybyć na lotnisko San Juan/Luis Muñoz Marín, a następnie wziąć taksówkę za 20 USD do swojego pomostu. Jeśli wybierasz się na rejs, powinieneś dotrzeć do San Juan co najmniej dzień przed wypłynięciem statku wycieczkowego, aby mieć pewność, że zdążysz pomimo problemów z linią lotniczą. Daje to również czas na zwiedzanie Starego San Juan, w pobliżu hotelu itp. Istnieje również połączenie promowe z drugiej strony portu. Chociaż można łatwo dojechać do Starego San Juan, nie jest łatwo jeździć ani parkować w obrębie dzielnicy ze względu na wąskie uliczki. Dla osób zatrzymujących się w dużych hotelach poza Starym San Juan, jednodniowe wycieczki zazwyczaj można zorganizować u konsjerża. W godzinach szczytu kierowcy mogą odmówić osobom z dużym bagażem. Aby po prostu się poruszać, możesz również rozważyć autobus miejski do i z Starego San Juan (zobacz ten sam temat dla „San Juan”). === Samolotem === San Juan jest obsługiwane przez {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Luis Muñoz Marín|18.439167|-66.001944|typ=transport}}'''[https://aeropuertosju.com/ Międzynarodowy port lotniczy Luis Muñoz Marín]''' ({{IATA|SJU}}). Duży międzynarodowy port lotniczy oddalony o około 14 km. Linie lotnicze, które tu latają, to Air Canada, American, Avianca, Condor, Copa, Delta, Frontier, Iberia, InterCaribbean, JetBlue, Southwest, Spirit, United i krajowe linie lotnicze Vieques Air Link. Większość podróżnych decyduje się na wypożyczenie samochodu lub skorzystanie z taksówki (stałe opłaty za przejazd do większości punktów w mieście wynoszą 15–25 USD, plus dodatkowy 1 USD za sztukę bagażu). Jeśli masz więcej czasu niż pieniędzy, możesz wsiąść do publicznego autobusu B-40 do Río Piedras i dojechać do celu w mieście innym lokalnym autobusem lub w inne miejsce na wyspie z público (najlepiej próbować tylko rano). Wymagana jest prawidłowa zmiana. Nie akceptuje banknotów dolarowych. {{Znacznik|Lotnisko Fernando Luis Ribas Dominicci|18.456667|-66.098333|typ=transport}}'''Lotnisko Fernando Luis Ribas Dominicci''' (''{{IATA|SIG}} Lotnisko Isla Grande''). To drugorzędne lotnisko obsługuje wyłącznie transport na terytorium [[Portoryko]]. Jest również znane jako lotnisko Isla Grande. To lotnisko obsługuje również loty z [[Dominikana|Dominikany]] i niektórych wschodnich wysp karaibskich. ==== Prywatny czarter lotniczy ==== Loty czarterowe są dostępne zarówno na lotniskach Luis Muñoz Marín, jak i Luis Ribas Dominicci. Firmy czarterowe, takie jak [https://www.puertoricojetcharter.com/ Puerto Rico Jet Charter], oferują prywatne loty samolotami od jedno- i dwusilnikowych samolotów śmigłowych po luksusowe Gulfstreamy i odrzutowce biznesowe. Większość tych lotów rozpoczyna się w rejonie południowej [[Floryda|Florydy]], gdzie wynajem samolotów jest powszechny i ​​ekonomiczny. === Koleją === === Samochodem === San Juan jest największym węzłem samochodowym wyspy. === Statkiem === [https://www.ferriesdelcaribe.com/ Ferries del Caribe] obsługuje międzynarodowe usługi przewozu pasażerów i pojazdów z [[Santo Domingo]] w [[Dominikana|Republice Dominikany]]. Nocna podróż wymaga dokumentacji Western Hemisphere Travel Initiative i obowiązują ścisłe zasady dotyczące transportu pojazdów. Opłaty są płatne w USD. {{Znacznik|Port w San Juan|18.4622|-66.112|typ=transport}}'''Port w San Juan''' znajduje się na południu, w odległości krótkiego spaceru od starego miasta. Leży na trasie licznych statków wycieczkowych płynących przez północne [[Karaiby]] lub w drodze do Kanału Panamskiego. == Komunikacja == {{mapa|18.451667|-66.068889|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} Dla osób przebywających w Starym San Juan, zorganizowane jednodniowe wycieczki autobusem/vanem do innych atrakcji w Portoryko można zorganizować w większości hoteli. Niektóre taksówki czekają na końcu ścieżki El Morro Esplanade. Zazwyczaj jest ich wiele, wiele, na południowo-zachodnim rogu Plaza Colón. [[Plik:Estacionamiento Doña Fela, Calle del Recinto Sur, Viejo San Juan, Puerto Rico.jpg|thumb|Estacionamiento Doña Fela na Calle del Recinto Sur]] === Samochodem === * {{Znacznik|'''Estacionamiento Doña Fela'''|18.46447 |-66.11369 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Estacionamiento Doña Fela''' (''Garaż parkingowy Doña Fela''), Calle del Recinto Sur, ☏ +1 787-722-3558. Parking w Starym San Juan w rozsądnych cenach. Poruszanie się po różnych częściach miasta, reszcie wyspy oraz dojazd na lotnisko i z lotniska będzie znacznie wygodniejsze samochodem. Chociaż niektóre znaki drogowe mogą być w języku hiszpańskim, z drugiej strony jazda samochodem jest niemal uniwersalnym językiem, a ponieważ jest to terytorium amerykańskie, kształty znaków drogowych będą Ci równie znajome - jeśli jesteś przyzwyczajony do amerykańskich znaków drogowych. A w końcu, gdy zobaczysz słowo ''norte'' nad znakiem drogowym z numerem wystarczająco wiele razy, szybko zorientujesz się, że oznacza to północ. Jednak samochód może wiązać się z opłatami parkingowymi podczas podróży do celu, więc będziesz musiał na to przeznaczyć budżet, a jeśli pojedziesz do Starym San Juan, parkowanie będzie dość trudne. Jeśli uważasz, że poradzisz sobie z kierowcami w San Juan i masz dobrą mapę drogową, możesz wynająć samochód, aby dojechać do atrakcji w mieście. Pamiętaj, że w Starym San Juan, a zwłaszcza w hotelach, parking rzadko jest bezpłatny. Bezpłatny parking znajduje się jednak na plaży Puerta de Tierra, a większość atrakcji Puerta de Tierra znajduje się na plaży lub w odległości spaceru. Jeśli jednak zdecydujesz się pojechać gdziekolwiek samochodem w '''San Juan''', przeczytaj główny artykuł San Juan o jeździe po mieście i przygotuj się na bardzo bliskie spotkania na drodze! Stare San Juan składa się głównie z jednokierunkowych dróg brukowanych, a parking praktycznie nie istnieje. Jeśli musisz jechać samochodem, spróbuj jechać i zaparkować wzdłuż Calle de Norzagaray lub innych ulic po stronie północnej i zaparkuj tam, jeśli możesz. Znajduje się w pobliżu głównych atrakcji i systemu tramwajowego, którym możesz dojechać do Starego San Juan i wrócić do samochodu, gdy już skończysz. === Transportem publicznym === Chociaż system autobusowy jest niezorganizowany i nieprzewidywalny, jest niedrogi, a kierowcy autobusów są ogólnie pomocni w dowożeniu turystów do celu. W Puerta de Tierra stacją prawie wszystkich linie autobusowe i znajdują się w odległości spaceru od hoteli i są wyraźnie oznaczone słowem „Parada” na znaku. Dotarcie do Starego San Juan jest łatwe, a ostatni przystanek w Starym San Juan znajduje się poza dworcem autobusowym, mniej więcej na rogu Calle Juan Antonio Coretejas i Paseo Covadonga (PR38). Wyjeżdżając ze Starego San Juan, upewnij się, że wsiądziesz do jednego z autobusów Metrobus lub linii Sagrado Corazón a San Juan M3 (pierwsza linia na dworcu autobusowym), aby zostać wysadzonym przy hotelach, tuż przed mostem. Nie korzystaj z linii „ME”, ponieważ jest to linia ekspresowa, która omija lokalne przystanki przy hotelach, takich jak Hilton Caribe. Jeśli obawiasz się, że możesz przegapić swój przystanek, powiedz kierowcy, dokąd jedziesz, a on da ci znać, gdy dotrzesz na swój przystanek, że powinieneś wysiąść. Jeśli jedziesz do Condado, musisz wsiąść do autobusu B-21 jadącego przez most. Zawiezie Cię prosto do Ashford Ave. Aby dostać się do Isla Verde z hoteli Puerta de Tierra, musisz przejść na drugą stronę dużego białego budynku mieszkalnego z akcentami w kolorze aqua blue. Po drugiej stronie znajduje się przystanek autobusowy jadący w tamtą stronę, do którego można dojechać autobusem A5. Autobus ten zawiezie Cię wzdłuż Condado i kilku osiedli mieszkalnych za nim do Isla Verde. Linie A5 i B8 przebiegają przez południową część Puerta de Tierra, która w niektórych obszarach może wydawać się kiepska. Jeśli przypadkowo wsiadłeś do jednego z tych autobusów, próbując wrócić do hotelu, pozostań w autobusie, zamiast wysiadać w potencjalnie niebezpiecznej okolicy. Powiedz kierowcy, dokąd chcesz jechać, a on wysadzi Cię na najbliższym przystanku. Powinieneś zobaczyć biały budynek z niebieskimi oknami i ogrodzeniami tarasowymi, a po drugiej stronie znajduje się drugi zestaw przystanków autobusowych i chodnik prowadzący z powrotem do hotelu. Autobusy zatrzymują się około godziny 21:00. Nie ma określonego czasu, o którym autobus przyjedzie na konkretny przystanek. Informacje na głównych dworcach autobusowych powiedzą Ci, że Metrobusy przyjeżdżają co 10 minut, linie A co 15, B co 20, C co 30, ale jest to bardzo przybliżony szacunek. Bilet autobusowy kosztuje 75 centów, z ulgowymi lub bezpłatnymi biletami w okresie świąt. Autobusy nie dojeżdżają do Starego San Juan, a jeden spacer po brukowanych uliczkach pokaże Ci dlaczego. Obsługują jednak główny dworzec autobusowy po stronie portu w okolicy, w pobliżu jednego z głównych nabrzeży statków wycieczkowych. Jest bezpłatny, często kursujący trolejbus, który zabiera ludzi wokół fortów, muzeów i centrum Starego San Juan. Przystanki trolejbusu są oznaczone żółtymi banerami, na których znajduje się ilustracja trolejbusu i numer wskazujący przystanek. Możesz wsiąść lub wysiąść na dowolnym przystanku, a kierowca tramwaju pomoże Ci znaleźć przystanek, jeśli nie jesteś pewien. Jeśli jest Ci trochę gorąco w południowym upale, wskocz do białego trolejbusu, który jest otwarty z boku, aby złapać przyjemny wietrzyk podczas szybkiej jazdy do celu. W sobotnie i niedzielne popołudnia, kiedy statki wycieczkowe przywożą setki turystów, trolejbus jest często całkowicie pełny i nie zabiera nowych pasażerów. Postaraj się wyjść wcześnie. === Autobusem === [[Plik:Parada San Juan.JPG|thumb|Typowy przystanek autobusowy.]] Jeśli planujesz zatrzymać się w okolicy San Juan i masz dużo czasu, możesz skorzystać z autobusów publicznych. System jest niedrogi, kosztuje tylko 0,75 USD za przejazd (kwiecień 2017) i ostatecznie dowiezie Cię w pobliże miejsca, do którego chcesz się udać. Aby skorzystać z autobusu, najpierw znajdź przystanek na właściwej trasie (poniżej znajdziesz kilka przydatnych dla turystów). Przystanki są oznaczone jako „PARADA”. Kiedy zobaczysz nadjeżdżający autobus, koniecznie pomachaj/zatrzymaj go, w przeciwnym razie może Cię ominąć! Kiedy drzwi się otworzą, wrzuć swoje 0,75 USD do skrzynki na bilety obok kierowcy. Na pokładzie akceptowane są tylko monety, więc zaopatrz się w te ćwiartki! (Monety 0,05 USD i 0,10 USD również są akceptowane). Następnie pociągnij za sznurek, aby wysiąść w miejscu docelowym. Bądź cierpliwy. Chociaż niektóre rozkłady jazdy autobusów (nawet te umieszczone na samych przystankach) mówią, że autobusy przyjeżdżają co 15 minut, kursy mogą być rzadkie i bardzo nieprzewidywalne; możesz czekać od 10 do 90 minut na przyjazd autobusu. Możesz stwierdzić, że bezpośrednie linie autobusowe do i z miejsc wartych zobaczenia w okolicy San Juan nie istnieją i że wymagany jest dodatkowy czas oczekiwania na przesiadkę. Autobusy w godzinach szczytu mogą być bardzo zatłoczone. Ponadto autobusy zazwyczaj przestają kursować około godziny 20:00 i mogą nie być zbyt bezpieczne po zmroku. Nie ma żadnej bezpośredniej linii autobusowej z '''lotniska''' do Condado lub Starego San Juan. Pamiętaj również, że jeśli planujesz wrócić na lotnisko autobusem, niektórzy kierowcy autobusów mogą nie pozwolić ci wsiąść do autobusu z bagażem podręcznym. Możesz chcieć zaplanować z wyprzedzeniem taksówkę z powrotem na lotnisko, jeśli twój hotel nie ma transferu. Przewożenie bagażu w autobusie miejskim zwykle nie stanowi problemu, gdy jedziesz z lotniska. W '''Starym San Juan''' znajduje się duży dworzec autobusowy w pobliżu nabrzeża, który służy jako przystanek końcowy wielu autobusów. Jeśli skorzystasz z transportu publicznego, prawdopodobnie zakończysz dzień czekaniem tutaj. Aby poruszać się po Starym San Juan, jest bezpłatny trolejbus — zwróć uwagę na ponumerowane znaki. Ruch uliczny w okolicach Starego San Juan jest bardzo duży: nie ma gwarancji szybkiej podróży. '''Przydatne trasy''' * '''B-21''' łączy Condado, centrum kongresowe, Stare San Juan i stację Sagrado Corazon Tren Urbano. Większość autobusów na tej trasie jest dość nowa. * '''A-5''' łączy Isla Verde ze Stare San Juan przez Mirimar. Sprawdź w Urbano AMA (tylko po hiszpańsku), aby dowiedzieć się o trasach i godzinach. Na terminalu promowym w Starym San Juan znajduje się również duża mapa autobusów na ścianie. '''Poza San Juan''' Nie ma publicznych autobusów łączących San Juan z resztą wyspy. Są vany, które są jak grupowe taksówki z określonymi trasami, zwane ''guaguas''. Możesz zapytać o podróże poza San Juan w terminalu guagua w Río Piedras. Pamiętaj jednak, że guaguas mogą zatrzymywać się na wielu przystankach, aby zmaksymalizować przychody, a dotarcie do celu na wyspie może zająć dużo czasu. === Promem === Prom Cataño (La Lancha de Cataño) to publiczny prom obsługujący Stare San Juan i Cataño. Przecina zatokę San Juan co 15-30 minut. === Taksówką === Taksówki można znaleźć w pobliżu hoteli i na wschodnim krańcu Calle de la Fortaleza w Starym San Juan. Ustalono stałe stawki za podróżowanie między głównymi strefami turystycznymi San Juan. Od stycznia 2015 stawki są następujące: {|class='wikitable' !Strefa || Trasa || Koszt |- | 1 || Z lotniska LMM do hoteli w Isla Verde || $10 |- | 2 || Z lotniska LMM do hoteli w Condado/Ocean Park/Miramar/Convention Center || $15 |- | 3 || Z lotniska LMM do hoteli i nabrzeży w Starym San Juan || $19 |- | 4 || Mola w Starym San Juan do hoteli w okolicy Starego San Juan|| $7 |- | 5 || Molo w Starym San Juan do hoteli na Puerta de Tierra || $7 |- | 6 || Mola w Starym San Juan do hoteli w Condado/Ocean Park/Miramar/Convention Center || $12 |- | 7 || Mola w Starym San Juan do lotniska LMM (i prawdopodobnie hoteli Isla Verde)|| $19 |- |Brak || Mola (Stare San Juan) do Plaza Las Americas || $14 |- |Brak || Mola (Stare San Juan) do centrum handlowego Plaza Carolina || $24 |- |Brak || Z lotniska LMM do Plaza Las Americas || $18 |- |Brak || Lotnisko LMM do Plaza Carolina || $14 |} Więcej stałych stawek (takich jak Lotnisko LMM Airport do Cataño lub Lotnisko do [[Ponce]]) jest dostępnych na stronie internetowej taksówek. Taksówkarz powinien używać taksometru, gdy nie używa żadnej ze stałych stawek. Taksometr pobiera opłatę początkową w wysokości 1,75 USD, opłatę 0,10 USD za 1/19 mili i 0,10 USD za każde 25 sekund oczekiwania. Możesz również ponieść inne opłaty (być może nawet według ustalonych stawek): {|class='wikitable' !Opłata || Stawka |- |Opłata za sztukę bagażu || $1 |- |Opłata za połączenie || $1 |- |Opłata za wynajem za godzinę || $36 |- |Opłata nocna (22:00-6:00) || $1 |- |Minimalna opłata za przejazd || $3 |- |Opłata za 5 lub więcej pasażerów (tylko w vanach) || $2 |} Opłaty za przejazdy uiszcza pasażer. Oczekuje się napiwku w wysokości 10-15%, ale nie jest on wymagany. W przypadku jakichkolwiek problemów z taksówkami należy skontaktować się z Departamentem Transportu Turystycznego pod numerem +1 787-999-2100 wew. 4502 od poniedziałku do piątku w godzinach 7:30-16:30. W pobliżu Puerta de Tierra taksówkę należy zatrzymać tylko wtedy, gdy jedzie się do Starego San Juan lub Condado. Taksówki są najbardziej przydatne w nocy, ponieważ autobusy przestają kursować około godziny 21:00. [[Portoryko]] ma ustaloną stawkę za przejazd taksówką między dzielnicami, a przejazd z Puerta de Tierra do Condado lub Starego San Juan kosztuje prawie zawsze 12 USD. Dawanie napiwków taksówkarzom jest zwyczajowe, ale nie dawaj napiwku, jeśli pobierają więcej niż 12 USD, co jest nielegalne! Taksówki są również najlepszym sposobem, aby dostać się na lotnisko, a z Puerta de Tierra przejazd kosztuje około 20-25 dolarów, w zależności od tego, ile masz bagażu lub gdzie chcesz wysiąść. Zawsze dobrym pomysłem jest najpierw zapytać recepcję hotelu o cenę przejazdu taksówką, a następnie potwierdzić ją z kierowcą przed wejściem do taksówki, chociaż taksówkarze przeważnie przestrzegają zasad, a znacznie bardziej prawdopodobne jest, że zapłacisz za dużo, wyjeżdżając z terenów oddalonych niż wjeżdżając. Przejazd taksówką w obrębie Starego San Juan kosztuje 20 dolarów i ta opcja może być najlepsza, jeśli nie jesteś ubrany praktycznie lub nie masz wygodnych butów do chodzenia, lub podróżujesz jako osoba lub z kimś, kto nie może łatwo pokonywać długich dystansów. === Pociągiem === [[Plik:Sagrado Corazón Tren Urbano station.JPG|thumb|Stacja Tren Urbano w Sagrado Corazón. Większość jest nad ziemią.]] [[Plik:Tren Urbano Route.jpg|thumb|Mapa systemu.]] San Juan jest obsługiwane przez pojedynczą linię szybkiej kolei miejskiej o długości 10,7 mil (17,2 km) zwaną „[https://mapa-metro.com/en/puerto-rico/san-juan/san-juan-tren-urbano-map.htm Tren Urbano]” (Pociąg Miejski). Pociąg rozpoczyna trasę około mili na południe od Condado w południowej części Santurce, na stacji Sagrado Corazón. Następnie kontynuuje trasę na południe przez Hato Rey, Río Piedras, zanim opuści San Juan na zachodzie, kierując się na przedmieścia Guaynabo i [[Bayamón]]. Niestety, nie łączy ona żadnej z najpopularniejszych lokalizacji turystycznych, takich jak Stare San Juan, El Condado czy lotnisko, więc linia ta prawdopodobnie nie będzie przydatna dla większości odwiedzających. Jeśli jednak chcesz spróbować, oto kilka sposobów na dostęp do systemu: * Poprzez prom ''Acua Expreso'' (tymczasowo wycofany) ze Starego San Juan do dzielnicy finansowej, gdzie znajdziesz stację „Hato Rey” tuż obok przystani promowej, lub * Poprzez autobus B-21 do stacji Sagrado Corazon, lub * Pieszo z Condado do stacji Sagrado Corazon (niezalecane w nocy) Stacje są bardzo duże i wydaje się, że mają anglojęzycznych pracowników. Mają automaty do zakupu biletów, takie jak w [[Nowy Jork|Nowy Jorku]] (w języku angielskim i hiszpańskim), które wydają kartę biletową. Zachowaj kartę biletową, ponieważ musisz ją przesunąć, aby wyjść! Przejazdy kosztowały 1,50 USD w jedną stronę, niezależnie od odległości, wliczając 1-godzinny okres przesiadki na autobus. Istnieją zniżki dla studentów, dzieci i osób starszych zarówno w autobusach, jak i pociągach, chociaż Twój dowód osobisty z kontynentalnej części USA pokazujący, że jesteś osobą starszą lub studentem, nie wydaje się działać, aby uzyskać bilet ze zniżką. === Pieszo === Jeśli nie boisz się 3 mil (4,8 km) spaceru, możesz mieć ochotę przejść się między różnymi punktami zainteresowania w San Juan. Może to być dobry sposób na zobaczenie panoramy miasta i miejsc, do których turyści nie zawsze się udają. Uważaj na ruch uliczny. Obszary turystyczne w San Juan są przeplatane obszarami, które są nieco nierówne. Bądź czujny, a wszystko powinno być w porządku, ale przed zaplanowaniem jakiegokolwiek długiego spaceru, możesz chcieć poszukać informacji o obszarach w San Juan, których należy unikać jako turysta. W Puerta de Tierra nie ma wiele do zobaczenia, a wiele dzielnic mieszkalnych Puerta de Tierra staje się coraz bardziej zaniedbanych, więc prawdopodobnie nie jest dobrym pomysłem intensywne zwiedzanie pieszo. Mimo to, wzdłuż plaży, Avenida Munoz Rivera to droga z chodnikiem, która zapewnia aktywnym turystom 25-minutowy spacer prosto do Starego San Juan. Nawet bardziej aktywni turyści, którzy dobrze znają ukształtowanie terenu, mogą dojść pieszo do Condado, ale ulice są bardzo ruchliwe i łatwo się zgubić, więc ta metoda nie jest polecana większości osób. Spacer wzdłuż plaży w Puerta de Tierra jest bezpieczny i zaprowadzi Cię prosto do Starego San Juan. Widoki są ładne, zarówno na wodę, jak i na dwa forty, które zobaczysz po dotarciu do centrum miasta. Bezpieczny jest również spacer przez Park Luisa Munoza Rivery, który ma wiele szerokich betonowych chodników i stanowi miłą alternatywę dla biegaczy w stosunku do hotelowych siłowni. Atrakcje Starego San Juan znajdują się w odległości spaceru od siebie, chociaż klimat i topografia mogą sprawić, że spacer między nimi będzie niepraktyczny. Nawet jeśli miejscowi noszą ładne buty lub sandały, powinieneś założyć wygodne buty do chodzenia, ponieważ będziesz wspinał się na kilka wzgórz i dużo brukowanych kamieni podczas poruszania się. Temperatury w połowie lub późnym popołudniem mogą sprawić, że spacer będzie nieco uciążliwy, ponieważ wysokie, zatłoczone budynki blokują wiatr. Alternatywy, aby uniknąć wilgoci i tropikalnego słońca, obejmują wczesne wyjście, gdy sklepy są otwarte (zwykle o 10 rano w dni powszednie) lub skorzystanie z bezpłatnego trolejbusu, który kręci się po okolicy, z możliwością wysiadania na oznaczonych przystankach, gdziekolwiek chcesz. Tramwaj ma tendencję do pozostawania bardzo pełnym popołudniami, gdy są statki wycieczkowe. Nawet w metropolii dla pieszych, jaką jest Stare San Juan, samochody będą pędzić przez skrzyżowania, więc zachowaj taką samą ostrożność, jak w innych częściach San Juan i poczekaj, aż samochody się zatrzymają. Nie próbuj zatrzymywać ruchu, chyba że musisz pilnie przejść przez ulicę, a jeśli musisz, upewnij się, że nawiązałeś kontakt wzrokowy z kierowcą i nie ma możliwości, aby samochód za nim mógł go ominąć z boku i przejechać przez skrzyżowanie. Chodniki są bardzo wąskie i czasami mogą mieć wyżłobienia lub przeszkody, więc bądź ostrożny. Choć z pewnością jest częścią uroku Starego San Juan, identycznie wyglądająca architektura budynków Starego San Juan może być uciążliwa dla turystów próbujących użyć punktów orientacyjnych lub pamięci, aby coś znaleźć. Nie czekaj, aż dotrzesz Starego Old San Juan, aby zdobyć mapę, zdobądź ją wcześniej i przestudiuj, aby wiedzieć, które ulice zaprowadzą Cię do celu, a które nie. Nie próbuj korzystać z punktów orientacyjnych, dopóki nie przyzwyczaisz się do poruszania się po mieście, zwłaszcza że upał i zmęczenie spowodowane chodzeniem mogą Cię wyczerpać szybciej, niż myślisz. Jeśli się zgubisz lub poczujesz się zdezorientowany, znajdź ławkę i wyciągnij mapę, która powinna być łatwo dostępna. Miejscowi również spróbują odpowiedzieć na proste prośby o pomoc. Nie próbuj samodzielnie wracać na znane terytorium. Jeśli próbujesz znaleźć konkretne muzeum lub restaurację, które nie należy do głównych, zapamiętaj adres i ulicę. Jeśli dokładnie wiesz, gdzie jesteś i dokąd idziesz, poruszanie się po Starym San Juan pieszo powinno być dla Ciebie bardzo łatwe i przyjemne. La Perla, maleńka nadmorska dzielnica nad North Wall i ulicy Norzagaray, najlepiej poznać z wejścia do tunelu El Morro Fort Lawn/Cemetery. Ta senna dzielnica spokojnie współistnieje w tętniącym życiem cieniu Starego San Juan i jest domem dla surferów, artystów i pracowników turystyki. Zapierające dech w piersiach widoki na Ocean Atlantycki i prawdziwa duma społeczności to wyróżnienia tego fascynującego obszaru, który wydaje się być zamrożony w czasie. Na Karaibach uważa się za dość niegrzeczne robienie komuś zdjęcia bez pozwolenia. Prywatność jest cenna w małej społeczności. Zapytaj najpierw, a otrzymasz cudowny uśmiech, który ociepli Twoje wspomnienia ze zdjęć! == Język == Językiem dominującym w San Juan i całym [[Portoryko]] jest [[Rozmówki hiszpańskie|hiszpański]]. [[Rozmówki angielskie|Angielski]] jest również bardzo szeroko używany i rozumiany (około jedna trzecia populacji mówi po angielsku „bardzo dobrze” lub lepiej, zgodnie ze spisem powszechnym z 2000 w USA). Większość firm w obszarach turystycznych miasta w pełni posługuje się językiem angielskim, a firmy te mają tendencję do zatrudniania pracowników dwujęzycznych, którzy mówią bardzo dobrze po angielsku. Ponadto język angielski jest powszechnie nauczany w szkołach średnich, a większość uczniów rozumie podstawy angielskiego. Jako gość bądź przygotowany na używanie hiszpańskiego na poziomie szkoły średniej, aby kierowcy mogli się komunikować na temat bagażu, restauracji lub czegokolwiek, co nie jest typowym miejscem turystycznym. == Warto zobaczyć == [[Plik:OldSanJuanMap.png|thumb|450px|right|Atrakcje Starego San Juan]] === Stare San Juan === [[Plik:Castillo San Cristobal Panorama SJU 06 2019 8311.jpg|thumb|Fort San Cristóbal]] * {{zobacz | name=Fort San Cristóbal | alt= | url= | email= | adres=501 Calle Norzagaray | lat=18.467222 | long=-66.111111| wskazówki= | telefon=+1 787-449-4049 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Niedz. 9:30-16:30. Budowę rozpoczęto w 1634, a ukończono w 1788. Castillo de San Cristóbal jest największą fortecą zbudowaną przez Hiszpanów w Nowym Świecie. W 1983 roku twierdza została wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. W 1764 roku król Hiszpanii Karol III nakazał feldmarszałkowi Aleksandrowi O'Reilly'emu i inżynierom, pułkownikowi Tomásowi O'Daly i Juanowi Francisco Mestre, odnowienie twierdzy w ramach przygotowań do ataku Brytyjczyków, którzy już przejęli [[Hawana|Hawanę]]. Podjęte prace zadecydowały o odparciu armii angielskiej pod rozkazami generała Ralpha Abercromby'ego, który zaatakował San Juan 17 kwietnia 1797 roku. }} [[Plik:Puerto Rico — San Juan — City Hall.JPG|thumb|left|Casa de la Alcaldía]] * {{zobacz | name=Casa de la Alcaldía de San Juan | alt= | url= | email= | adres=Plaza de Armas | lat=18.465235 | long=-66.116663| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-Sob. 08:00-18:00. Casa Mayor budowany był etapami od 1604 do 1789 roku. Został odrestaurowany w 1840 roku jako replika fasady ratusza w [[Madryt|Madrycie]] w [[Hiszpania|Hiszpanii]]. Przy jego głównym wejściu znajduje się łaciński napis: „Kto służy swemu ludowi, ocenia światło sprawiedliwości”. Na pierwszym piętrze znajduje się biuro turystyczne San Juan, a na drugim Casa Mayor, w kolonialnym stylu neoklasycystycznym. Listwy są repliką fryzu, który niegdyś zdobił Partenon w [[Ateny|Atenach]]. Charakterystyczne dla XIX wieku są światła w stylu elżbietańskim. Budynek posiada wewnętrzne patio i jest udostępniony do zwiedzania. W budynku znajdują się obrazy Marii Cristiny de Habsburgo i jej syna Alfonsa XIII; Elżbieta II z Hiszpanii, brygadier Ramón de Castro, który dowodził obroną przed angielskim atakiem w 1797, oraz gubernator Rafael Primo de Rivera. Wystawione są także herby króla Hiszpanii Karola III i herb San Juan z koroną jako symbolem Zjednoczonego Królestwa Hiszpanii. }} * {{zobacz | name=[https://catedralsanjuanbautista.org/ Katedra Świętego Jana Chrzciciela] | alt= | url= | email= | adres=151 Calle del Cristo | lat=18.465833 | long=-66.117778| wskazówki= | telefon=+1 787-722-0861 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=zawiera grób hiszpańskiego odkrywcy Juana Ponce de León. Został zbudowany w latach dwudziestych XVI wieku, wkrótce została zniszczona przez huragan, a następnie odbudowana w 1540 roku. Po odbudowie została okradziony pod koniec XVI wieku, a następnie w 1615 roku została uszkodzona przez huragan. W 1917 roku wprowadzono wiele zmian, aby odnowić budynek. Zwiedzanie odbywa się codziennie od 8:30 do 16:00 }} * {{zobacz | name=Kościół św. Józefa | alt= | url= | email= | adres=Plaza de San José | lat=18.467511 | long=-66.118528| wskazówki= | telefon=+1 787-918-3800 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=środa-niedziela 11:00-17:00. Zbudowany w 1523 roku, kiedy to nosił nazwę kościoła i klasztoru św. Tomasza z Akwinu. Jest to drugi najstarszy kościół będący w ciągłym użyciu w Nowym Świecie i najstarszy w Stanach Zjednoczonych. Zanim Ponce de Leon został przeniesiony do katedry San Juan, jego ciało chowano tutaj przez 300 lat. }} * {{zobacz | name=Galeria Narodowa Portoryko | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.467778 | long=-66.118611| wskazówki= | telefon=+1 787-724-0700. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.museolasamericas.org/ Koszary Ballaja] | alt= | url= | email= | adres=Calle Beneficencia | lat=18.467793 | long=-66.119772| wskazówki= | telefon=+1 787-724-5052 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn.-Pt 10:00-16:00, Sob., Niedz. 11:00-17:00. Zwiedzanie z przewodnikiem od poniedziałku do piątku w godzinach 10:30, 11:30, 12:30 i 14:00. Ukończono w 1863, a w 1881 dobudowano kaplicę. Budynek ten mieścił personel wojskowy, a obecnie jest muzeum o nazwie Las Americas Museum, zawierającym sztukę i artefakty z Karaibów i Europy i Ameryki. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=Casa Blanca | alt= | url= | email= | adres=1 Calle de San Sebastián | lat=18.466389 | long=-66.12| wskazówki= | telefon=+1 787-725-1454 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 08.30-11.45 i 13.00-16.00. Rodowy dom rodziny Ponce de Leon, obecnie muzeum }} * {{zobacz | name=La Fortaleza | alt= | url= | email= | adres=zachodni kraniec Calle Fortaleza | lat=18.464167 | long=-66.119167| wskazówki= | telefon=+1 787 724-1454 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=lub '''Palacio de Santa Catalina''', „La Fortaleza” to oficjalna rezydencja gubernatora Portoryko, który jest szefem rządu Portoryko. Została zbudowana w latach 1533-1540 w celu obrony portu w San Juan. Obiekt znany jest również jako El Palacio de Santa Catalina (lub Pałac Santa Catalina). Jest to najstarsza rezydencja wykonawcza w Nowym Świecie. La Fortaleza została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. }} * {{zobacz | name=[https://www.discoverpuertorico.com/profile/casa-museo-felisa-rincon-de-gautier/9303 Dom Muzeum Felisy Rincón de Gautier] | alt= | url= | email= | adres=51 Calle Caleta de San Juan | lat=18.465390670494234 | long=-66.11917370741456| wskazówki= | telefon=+1 787 724-1454 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-16:00. Felisa Rincón była burmistrzem miasta San Juan przez 22 lata, od 1946 do 1968. Muzeum upamiętniające jej pamięć mieści się w 300-letnim budynku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Kaplica Santo Cristo de la Salud | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.464091 | long=-66.1176| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Cmentarz Santa Maria Magdalena de Pazzis | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.469722 | long=-66.120278| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-niedz. 07:00-15:00. }} [[Plik:Castillo San Felipe del Morro3.jpg|left|thumb|Fort di San Felipe del Morro di sera]] [[Plik:USA-2016-Puerto Rico-San Juan-Castillo San Felipe del Morro 10.jpg|thumb|Ściana Fortu San Felipe, widzisz wnętrze]] * {{zobacz | name=Fort San Felipe del Morro | alt= | url= | email= | adres=501 Calle Norzagaray | lat=18.47111 | long=-66.12444| wskazówki= | telefon=+1 787-729-6960 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XVI-wieczna cytadela położona w północno-zachodnim punkcie wysepki San Juan w Portoryko. Jest częścią Narodowego Miejsca Historycznego San Juan i został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1983 roku. }} * {{zobacz | name=Fort San Felipe del Morro | alt= | url= | email= | adres=501 Calle Norzagaray | lat=18.47111 | long=-66.12444| wskazówki= | telefon=+1 787-729-6960 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XVI-wieczna cytadela położona w północno-zachodnim punkcie wysepki San Juan w Portoryko. Jest częścią Narodowego Miejsca Historycznego San Juan i został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1983 roku. }} * {{zobacz | name=Brama San Juan | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.463279 | long=-66.119055| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Tradycyjne wejście do San Juan. }} * {{zobacz | name=Muzeum San Juana | alt= | url= | email= | adres=150 Calle Norzagaray 3er piso | lat=18.467994113436305 | long=-66.11761980661086| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Muzeum historii San Juan. }} * {{zobacz | name=[https://www.lacasadellibro.org/ La Casa del Libro] | alt= | url= | email= | adres=255 Calle del Cristo | lat=18.464142359462002 | long=-66.117677168122| wskazówki= | telefon=+1 787-723-0354 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Pt 11:00-17:00, sobota 11:30-17:30. Muzeum książek o sztuce i historii na przestrzeni pięciu wieków. Muzeum przechowujące prawie 5000 wczesnych dzieł rękopisów i książek, niektóre nawet z XV wieku. Muzeum to jest najbardziej znane z podpisania dwóch królewskich mandatów przez Ferdynanda i Izabelę w sprawie zorganizowania floty Kolumba na jego drugą podróż. }} * {{zobacz | name=La Princesa | alt= | url= | email= | adres=2 Paseo de la Princesa | lat=18.463333 | long=-66.118333| wskazówki= | telefon=+1 787 721-2400 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–16:30. Zbudowany w 1837 roku, piękny budynek z widokiem na zatokę San Juan i pięknym krajobrazem. Jest otoczony murem i zawiera fontannę, rzeźbę, a nawet na dziedzińcu dawne więzienie miejskie. }} === Puerta de Tierra === Na Puerta de Tierra nie ma wiele do zobaczenia, ale jest kilka rzeczy interesujących dla podróżnika rozglądającego się po tej okolicy * {{zobacz | name=El Capitolio | alt= | url= | email= | adres=Avenida Muñoz Rivera | lat=18.468889 | long=-66.106111| wskazówki= | telefon=+1 787-721-6040 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 08:30-17:30. }} * {{zobacz | name=Casa de España | alt= | url= | email= | adres=9 Av. de la Constitución | lat=18.466432 | long=-66.108019| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten dom, położony w odległości spaceru od Starego San Juan, jest dosłownie czymś wartym zobaczenia, ponieważ przeciętny turysta nie może wejść do środka, chyba że bierze udział w jednym z wielu organizowanych tam wydarzeń. Mimo to budynek, którego nazwa wzięła się od jego pierwotnego przeznaczenia jako centrum społeczności dla lokalnych obywateli Hiszpanii, jest warty obejrzenia ze względu na jego akcenty architektoniczne i wygląd „starego świata”. Jest bliżej Starego San Juan niż hoteli na Puerta de Tierra, ale jest w pobliżu linii autobusowej. }} * {{zobacz | name=Ateneo de Puerto Rico | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.464167 | long=-66.108611| wskazówki=na zachód od Casa de España | telefon=+1 787-721-3877 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Założone w 1876 roku, jest największym repozytorium teatru narodowego w Puerto Rico. Odbywają się tu także konkursy i zajęcia plastyczne. Godziny otwarcia: od poniedziałku do soboty od 9:00 do 17:00. }} * {{zobacz | name=Fort San Jerónimo | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.462778 | long=-66.084167| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to mały fort przy wejściu do dzisiejszego Condado w lagunie Portoryko w San Juan. Fort bronił San Juan przed atakami Sir Francisa Drake'a w 1595, Sir George'a Clifforda „hrabiego Cumberland” w 1598 r. I Sir Ralpha Abercromby'ego. }} * {{Znacznik|Park Luisa Muñoza Rivera|18.464167|-66.090556|typ=natura}}'''Park Luisa Muñoza Rivera''', Avenida Luis Muñoz Rivera. pon.-niedz. 00:00-24:00. === Río Piedras === * {{Znacznik|Ogród Botaniczny San Juan|18.3898|-66.0554|typ=natura}}'''[https://www.upr.edu/jardin-botanico/ Ogród Botaniczny San Juan]''', Calle Guaracanal, ☎ +1 787-758-9957. pon.-niedz. 06:00-16:00. * {{zobacz | name=[https://museo.uprrp.edu/ Muzeum Historii, Antropologii i Sztuki] | alt= | url= | email= | adres=Avenida Universidad | lat=18.404421 | long=-66.051339| wskazówki= | telefon=+1 787-763-3939 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Inne Muzea === * {{zobacz | name=Muzeum Sztuki | alt= | url= | email= | adres=299 Av. José de Diego | lat=18.448456 | long=-66.066211| wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte wtorki i czwartki w godzinach 10:00–17:00; Pt 10:00-20:00; Jest 11:00–18:00. Najważniejsza galeria w Portoryko, otwarta w 2000 roku i zbudowana kosztem 55 milionów dolarów, jest najnowocześniejszą wizytówką bogatego dziedzictwa kulturowego tego wyspiarskiego narodu. Wstęp kosztuje 12 dolarów dla dorosłych. }} * {{zobacz | name=Ruiny i muzeum Caparra | alt= | url= | email= | adres= | lat=18.405 | long=-66.114167| wskazówki=autobus t2 z Sagrado Corazon | telefon=+1 787-781-4795 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pn.-pt. 9:00-16:00. Caparra była pierwszą hiszpańską osadą w Puerto Rico. Aby chronić go przed piratami, ustawiono go kilka mil w głąb lądu. Miejsce to to ruiny domu/fortu pierwszego gubernatora Portoryko, Juana Ponce de León. Małe muzeum prezentuje niektóre z wydobytych artefaktów. Wszystkie ekspozycje są w języku hiszpańskim, chociaż na życzenie mają stronę podsumowującą w języku angielskim. Bezpłatny }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:SanJuanBeach.jpg|thumb|240px|Plaża Condado]] Sprawdź '''plaże''' w Condado i Isla Verde. Popularnym miejscem zainteresowania jest Stare San Juan, obszar obejmujący 7 przecznic, który stał się popularny wśród turystów i mieszkańców. Wąskie uliczki starego San Juan są pełne ludzi, dlatego zaleca się zwiedzanie Starego San Juan pieszo, aby uniknąć zbyt dużego ruchu. Z większości hoteli można wziąć taksówkę za mniej niż 20 dolarów, ale za 0,75 dolara można także wsiąść do autobusu B21, który kursuje z wielu miejsc w pobliżu hoteli i jest bardzo łatwy w obsłudze. Sprawdź '''parki''' w San Juan. * {{Znacznik|Park Centralny|18.44042693370352|-66.07856513114262|typ=natura}}'''Park Centralny''' to park, który warto odwiedzić, jeśli szukasz tradycyjnych zajęć, takich jak jogging, tenis, baseball itp. * '''Wycieczka pod baldachimem La Marquesa''' – około 30 minut od San Juan w [[Guaynabo]] można zwiedzić rezerwat leśny La Marquesa tyrolką. Jest to doświadczenie o niskim wpływie, odpowiednie dla osób w każdym wieku. Ci, którzy lubią ekstremalne podróże przygodowe, mogą uznać to za zbyt łatwe. * '''Park Munoz Rivera''', Av. Ponce de León. Wtorek-Niedziela 9:00-17:00. Nad oceanem znajdują się piękne drzewa i architektura krajobrazu. Świetne miejsce na pieszą wycieczkę. * {{Znacznik|Parque de las Palomas|18.46399325|-66.11806939927229|typ=natura}}'''Parque de las Palomas''' wychodzi na więzienie La Princesa. Z tego parku roztacza się wspaniały widok na góry, port i miasto. * {{Znacznik|Kasyno Portoryko|18.468056|-66.111389|typ=atrakcja}}'''Kasyno Portoryko''' to duży budynek z żyrandolem o długości 3,7 m i otwartą salą balową, zbudowany przed I wojną światową. * {{Znacznik|Teatro Tapia|18.465556|-66.111944|typ=atrakcja}}'''Teatro Tapia''', +1 787 721-0169 lub +1 787 721-0180. Zbudowany w 1832 roku, jest jednym z najstarszych teatrów na półkuli zachodniej. Budynek ten, nazwany na cześć Alejandro Tapia y Rivera, był dwukrotnie przebudowywany, raz w 1949 r. i raz w 1987 r. Odbywają się tu przedstawienia teatralne, balety oraz inne koncerty i wydarzenia. Jest kilka rzeczy do zrobienia na Puerta de Tierra, które nie mają nic wspólnego z tym, co jest w Twoim hotelu. Jest tu duży park, ładna plaża i kilka mniejszych chodników, po których można spacerować. * '''Park Luisa Muńoza Rivery''' * {{Znacznik|Park Trzeciego Tysiąclecia|18.46598445|-66.08987848894148|typ=natura}}'''Park Trzeciego Tysiąclecia'''. Obejmujący większość plaży i parku Puerta de Tierra, park ten posiada również klub lekkoatletyczny z bieżnią i dużą ilością terenu do drzemek na świeżym powietrzu lub pikników na plaży. {{Znacznik|Balneario el Escambrón|18.46679670199077|-66.08723239642697|typ=natura}}'''Balneario el Escambrón''' to najbardziej dostępny obszar plaży dla gości hotelowych, oddalony o 5 minut spokojnego spaceru od samych hoteli. Będąc na plaży, roztaczają się wspaniałe odległe widoki nie tylko na fort San Cristobal, ale także na El Morro, jeśli nie ma mgły. Bliżej i tuż obok {{Znacznik|Kiosko Escambrón|18.465556|-66.111944|typ=atrakcja}}'''Kiosko Escambrón''', baru z przekąskami, często grającego głośną salsę i serwującego drinki miejscowym, znajduje się punkt widokowy z widokiem na wodę, gdzie romantyczne pary często chodzą, aby na osobności całować się i patrzeć w ocean. [[Plik:SanJuanForts.jpg|thumb|El Morro z San Cristóbal]] * {{Znacznik|Centrum Sztuk Pięknych|18.44708995184707|-66.06831890311287|typ=atrakcja}}'''Centrum Sztuk Pięknych''', Ave. Ponce De León Pda. 22 1/2 to największe centrum sztuk pięknych na Karaibach. Odbywają się tu koncerty, przedstawienia teatralne i opery. * {{Znacznik|Casa BACARDÍ|18.458183130063976|-66.13934399860626|typ=atrakcja}}'''[https://www.bacardi.com/casa-bacardi/ Casa BACARDÍ (fabryka rumu Bacardi)]''', 200 PR-165, Cataño, ☏ +1 787 788-8400. Pn-Nie 9:30-17:30. Zwana także „Katedrą Rumu” i zajmuje powierzchnię 127 akrów. Wycieczki wahają się od 40 do 125 dolarów. * {{Znacznik|La Perla|18.468519|-66.115712|typ=atrakcja}}'''La Perla'''. zobacz, gdzie kręcono słynny teledysk '''Despacito''' z Luisem Fonsim, ale zachowaj dyskrecję w biedniejszej dzielnicy. * '''[https://www.segwaytourspr.com/ Wycieczki segwayami]''', ☏ +1 787-598-9455, info@segwaytourspr.com. Codziennie 9:00-17:00, w zależności od zapotrzebowania. Przeglądaj Stare San Juan na segwayu. 45-minutowe i 2-godzinne wycieczki obejmują lekcję jazdy konnej, indywidualny segway i audioprzewodnik. 35-70 dolarów. Poza sezonem we wrześniu. == Praca == Możliwości zatrudnienia w Portoryko można znaleźć w różnych sektorach gospodarki tego terytorium; najważniejsze z nich to edukacja, usługi finansowe, rząd (miejski, terytorialny i federalny), farmaceutyka i turystyka. Znajomość języka hiszpańskiego i angielskiego należy do kluczowych umiejętności wymaganych przez lokalnych pracodawców. Pracodawcy w Portoryko są zobowiązani do sprawdzenia, czy potencjalni pracownicy kwalifikują się do przyjęcia zatrudnienia w Stanach Zjednoczonych[https://www.uscis.gov/sites/default/files/document/forms/i-9.pdf]. ==Nauka== == Zakupy == * '''[https://www.butterflypeople.com/ The Butterfly People]''', 257 Calle de la Cruz, Old San Juan, ☏ +1 787-723-2432. Prawdziwe motyle zamknięte w akrylu. Oszałamiające. Idź to zobaczyć, nawet jeśli nic nie kupisz. * '''Diana Font Artworks''', 205 San Francisco & 204 Luna Streets (''parterowy budynek parkingowy Cochera''), ☏ +1 787-722-4181. Diana Font, nominowana do National Design Awards sponsorowanych przez Cooper-Hewitt National Design Museum, projektuje i produkuje meble o wyjątkowej światowej jakości. Statek dookoła świata, a ceny są niezwykle atrakcyjne dla znawców. edit * {{Znacznik|'''Plaza las Américas''''|18.421944 |-66.074444|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Plaza las Américas''', „Centrum wszystkiego”, największe centrum handlowe na Karaibach, zawierające ponad 300 sklepów, w tym największy na świecie JC Penney, a także Macy's, Lacoste, American Eagle, A|X i Sears. Jest tam kino i restauracje takie jak Chili's, Macaroni Grill, Margarita's i Tierra del Fuego. Jeśli potrzebujesz lub chcesz odwiedzić dobry przykład nowoczesnego, zamkniętego centrum handlowego z kontynentalnej części USA, to nie zawiedziesz się. === Río Piedras === * W pobliżu Uniwersytetu Portoryko wzdłuż Avenue Ponce de Lyon znajduje się kilka księgarni. * W pobliżu stacji Río Piedras pociągu Tren Urbano znajduje się ulica handlowa przeznaczona wyłącznie dla pieszych. Wystarczy wysiąść, a zobaczysz zakupy, jakich żaden turysta jeszcze nie widział! (sprawdź w Google Maps „Calle José de Diego, Río Piedras, San Juan, Puerto Rico”). === Isla Verde === Kilka sklepów turystycznych i luksusowych stoi przy głównej ulicy tego obszaru. Puebla jest oddalona o blok od głównej ulicy i znajduje się naprzeciwko lotniska. Oferuje wszystko, czego można oczekiwać od nowoczesnego supermarketu. === Puerta de Tierra === Upewnij się, że wszystkie pamiątki i zakupy ubrań zrobisz w innych częściach miasta, zanim przyjedziesz do Puerta de Tierra. Jeśli kupujesz artykuły spożywcze, opcje są również niewielkie. Spróbuj zrobić zakupy spożywcze w innych częściach miasta, jeśli chcesz kupić coś do jedzenia poza przekąskami. W pobliżu hotelu są dwie opcje na przekąski, przybory toaletowe i artykuły praktyczne. W Hiltonie jest '''Caribe Sundries''', który zdecydowanie ma najlepszy wybór przyborów toaletowych i środków przeciwbólowych. Jest też inny sklep spożywczy o nazwie '''Mini Mercado''', który jest otwarty 24 godziny na dobę i ma przyzwoity wybór jedzenia i dokładnie jeden rodzaj szamponu i odżywki, każdy, dla tych z was, którzy nie mogą dotrzeć do Hiltona. Łatwo go znaleźć w nocy; okna są ozdobione zielonymi neonowymi światłami. Kupując w Puerta de Tierra (lub gdziekolwiek w San Juan), poszukaj lokalnie wytwarzanych przekąsek i produktów, aby zaoszczędzić trochę pieniędzy. Jeśli desperacko chcesz zrobić zakupy i masz trochę dodatkowej gotówki, w Hiltonie znajdziesz kilka sklepów, choć są one drogie i sprzedają głównie biżuterię i markowe ubrania. === Stary San Juan === Zakupy w Starym San Juan są różnorodne, a sprzedawcy detaliczni są rozproszeni po wielu wąskich uliczkach. Sklepy obejmują wielu dobrych jubilerów, sklepy z artykułami artystycznymi, rzemieślniczymi i handlowymi, dwie drogerie i kilka markowych „outletów”, np. Coach, oryginalne z dobrymi cenami, ale wycofane ze sprzedaży. Znajdziesz również liczne kawiarnie i kilka dobrych restauracji. Znajdziesz dobrze zaopatrzony Walgreens (usługi apteczne w toku) na rogu dużego placu w centralnej części i duży CVS (z usługami aptecznymi) naprzeciwko terminalu promowego przez zatokę. Dla spacerowiczów wilgotność i tropikalne słońce mogą sprawić, że temperatury w połowie lub późnym popołudniem będą nieco przytłaczające. Alternatywami są wczesne wyjście, gdy sklepy są otwarte (zwykle o 10 rano w dni powszednie) lub złapanie bezpłatnego trolejbusu, który kręci się po okolicy, z możliwością wysiadania na oznaczonych przystankach, gdziekolwiek chcesz. Wózek ma tendencję do bycia bardzo pełnym popołudniami, gdy są statki wycieczkowe. Portorykańskie rumy, inne mocne trunki, piwo i wino są sprzedawane w dobrych cenach w sklepie spożywczym tuż przy ulicy z Walgreens. == Gastronomia == * '''El Asador''', The Grill Old San Juan, 350 San Francisco St (''Stare San Juan''), ☏ +1 787-289-9966. Codziennie od 10:00 do 4:00. Kuchnia portorykańska przy wejściu do Starego San Juan, serca nocnego życia w Starym Mieście. Jest to dwupoziomowa restauracja z zewnętrznym patio. * '''Margarita's''', Kilka lokalizacji, w tym 3. poziom w Plaza las Américas i 1013 Ave. Roosevelt, +1 787-792-0283. Tradycyjna meksykańska restauracja. * '''Tierra del Fuego''', 3. poziom w Plaza las Américas, +1 787-294-7019. Jedna z najlepszych argentyńskich restauracji, w której będziesz mógł delektować się delikatnym, soczystym kawałkiem mięsa przygotowanym przez szefów kuchni i kucharzy, którzy współpracują z ciepłą obsługą kelnerów i hostess. * '''UVVA Restaurant''', +1 787 727-3302, 1 Calle Tapia, Ocean Park. Międzynarodowa kuchnia kreatywna szefa kuchni Jose Vicente jest serwowana od 8:00 do 23:00. Atmosfera jest elegancka i swobodna. * '''BUNS Burger Shop''', 1214 Ashford Ave. (''naprzeciwko hotelu Marriott''). 11:30–4:00. Świetne burgery z wysokiej jakości wołowiną. Ponad 40 piw, niektóre z beczki. === Isla Verde === Kilka dużych hoteli ma własne restauracje serwujące większość, jeśli nie wszystkie posiłki; jeśli śniadanie nie jest wliczone w cenę pokoju, ceny mogą być znaczne. Po południowej stronie „Avenida”, małe centra handlowe i parkingi zmiennie mieszczą małe restauracje oferujące tradycyjne portorykańskie jedzenie i kilka markowych punktów fast food. Obejmuje to '''Espana Bakery'''... po południowej stronie autostrady (zachodni kraniec Isla Verde). Istnieje od ponad 30 lat i jest zdecydowanie najlepszym miejscem, aby dostać „pastelitos” wielu rodzajów, zupę w stylu hiszpańskim (Fabada Austriana lub Caldo Gallego - obie wersje sycącej zupy z fasoli i szynki lub kiełbasy), kanapki i „cafecito”, lokalny napój kawowy oferowany o każdej porze dnia i nocy. '''Mi Casita''' to podobna rodzinna restauracja oferująca dania portorykańskie. W '''Plazoneta De Isla Verde''' (tel. (787) 791-1777, na wschodnim krańcu „Avenida”) serwowane są smaczne śniadania, obiady i kolacje w atrakcyjnych cenach, a wiele pozycji jest zastępowanych obfitymi daniami głównymi. Plazonetta (centrum handlowe) oferuje również Church's Fried Chicken, Burger King i inne franczyzy, które można łatwo rozpoznać z „Avenida”. Jeśli jedziesz samochodem, opłaty za bezpieczny parking można zrekompensować paragonami z firm w obrębie lokalu. === El Condado === Sklepy spożywcze * '''Super Max''', Calle Julian Blanco (''w pobliżu hotelu Doubletree''). 24x7. Zwykły sklep spożywczy. * '''[https://online.freshmartpr.com/ Freshmart]''', 1310 Avenida Ashford (''w pobliżu Marriott''). Sklep spożywczy skoncentrowany na żywności naturalnej, z którego wychodząc, życzy się „zdrowego dnia!” === Puerta de Tierra === W Puerta de Tierra jest mało lub wcale nie ma możliwości zjedzenia czegoś na mieście. Jeśli odwiedzasz inną część San Juan, spróbuj zjeść w tej okolicy, zanim wrócisz do hotelu. Jeśli w twoim pokoju jest mini bar, spróbuj zaopatrzyć się w napoje w butelkach i przekąski z minimarketu, na wypadek gdybyś zgłodniał, będąc jeszcze w okolicy. Na śniadanie najlepiej zjeść w hotelu lub w miejscu docelowym na cały dzień. Wzdłuż plaży znajdują się kioski w małych, zielonych budynkach, które sprzedają kilka napojów w butelkach i czasami trochę jedzenia, ale nie polegaj na tym. * '''El Hamburger''', 402 Avenida Munoz Rivera. Ta głośna burgerownia jest zatłoczona w porze kolacji przez lokalne rodziny i plażowiczów, popijających piwo i zajadających się świeżo grillowanymi burgerami. Hamburgery podawane są z plasterkiem sera szwajcarskiego lub amerykańskiego i osobnym talerzem dodatków, dzięki czemu możesz ozdobić burgera według własnego uznania. Obsługa jest dostępna przy ladzie i przy stoliku, ale ludzie mówią słabo po angielsku, więc zamawiaj przy ladzie, gdzie możesz wskazać swój wybór, jeśli chcesz zamówić coś innego niż „el hamburger”. 3-7 dolarów za osobę. === Stare San Juan === W przeciwieństwie do większości stanów USA, portorykańskie prawo ułatwia restauracjom sprzedaż alkoholu. Nawet skromne bary oferują piwo, wino i kilka drinków. Zwyczajowo dawane są napiwki. Istnieją restauracje, które są skierowane do turystów, szczególnie bary tapas i restauracje latynoskie „fusion”, ale przed wejściem sprawdź menu, aby upewnić się, że ceny mieszczą się w komfortowym przedziale. * '''La Bombonera''', 259 Viejo, C. de San Francisco, ☏ +1 787-722-0658. 7:30–20:00. Autentyczna lokalna kuchnia w niepozornej, zabytkowej atmosferze niezmienionej od dziesięcioleci. Serwowane są lunche i kolacje. Świeże wypieki. Doskonała kawa. Niedrogo. * '''La Mallorca''', Calle San Francisco 300 (''na wschód od Tanca''). Nazwana przez New York Times „platońskim ideałem jadłodajni”, ta lokalna kawiarnia jest prowadzona przez właścicieli ''La Bombonera'' i ma tę samą atmosferę wehikułu czasu. Serwowane są śniadania i lunche. Polecamy ciasto Mallorca i kanapki. Kawa najwyższej jakości. Kanapki za około 5$, dania główne poniżej 10$. * '''El Meson Sandwiches''' na skrzyżowaniu C. San Francisco i C. San Jose ma duży wybór (w tym wiele dań wegetariańskich) w bardzo rozsądnych cenach. * '''Mojito's''', Calle Recinto Sur 323. Pomimo kubańskiej nazwy i położenia na szlaku statków wycieczkowych, ta restauracja serwuje duże porcje wieprzowiny, ryżu i fasoli w rozsądnych cenach. Spróbuj chuletas (kotletów wieprzowych). Dania główne od 10$. * '''Ostra Cosa''', Calle del Cristo 154, ☏ +1 787-722-2672. Codziennie od 12:00 do 22:00. Zalecana rezerwacja. Atmosfera w tym miejscu jest jedną z najbardziej zmysłowych i romantycznych w Starym San Juan. * '''El Jibarito''', 280 Sol Street, Old San Juan, ☏ +1 787-725-8375. To restauracja o umiarkowanych cenach, serwująca autentyczne jedzenie criolla. 10 USD. == Życie nocne == Istnieje publiczne rozporządzenie zakazujące picia napojów alkoholowych na ulicy. Chociaż jest ono rzadko egzekwowane, zaleca się spożywanie wszystkich napojów alkoholowych wewnątrz lokali. To lokalne rozporządzenie jest łagodzone podczas Festiwalu San Sebastian, kiedy picie w miejscach publicznych jest dozwolone na odgrodzonym obszarze festiwalu, jeśli używa się plastikowych pojemników: nie ma puszek ani butelek. * {{Znacznik|'''Club Brava'''|18.443212|-66.017382 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Club Brava''' (''w hotelu El San Juan''), ☏ +1 787-791-2781. Czw.-Sob. od 22:00 do 4:00. Duży i popularny klub nocny. * '''El Patio de Sam''', Calle San Sebastián, Old San Juan. Jeden z najpopularniejszych lokali czynnych do późna w nocy, z dobrym wyborem piw. Tutaj odbywają się występy na żywo od poniedziałku do soboty. Otwarte codziennie od południa do 1:00. * '''Shannon's Irish Pub''', Marginal Martínez Nadal, Guaynabo. Codziennie od 11:30 do 1:00 (zamyka się o 2:30 od piątku do soboty). Bar sportowy z monitorami TV i energetycznym rock 'n' rollem. * '''Nuyorican Cafe''', 312 C. de San Francisco, ☏ +1 787-977-1276. Calle San Francisco #312. Dobre miejsce z muzyką na żywo w Starym San Juan. Salsa, jazz latynoski, muzyka folklorystyczna. * '''BUNS Burger Shop''', 1214 Ashford Ave. (''naprzeciwko hotelu Marriott''). 11:30-4:00. Świetne miejsce z burgerami, ponad 40 piwami. Ich priorytetem jest wysokiej jakości wołowina. 8-12 USD. === Puerta de Tierra === W Puerta de Tierra możesz napić się wyłącznie w hotelowych barach, ponieważ w tej części miasta nie ma innych barów, a nawet gdyby były, to i tak nie jest bezpiecznie włóczyć się nocą po południowej części miasta. === Stare San Juan === * {{Znacznik|'''Barrachina'''|18.464525|-66.117225 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://barrachina.com/ Barrachina]''', 104 Calle Fortaleza (''na Calle Fortaleza między Calle del Cristo i Calle San José''), ☏ +1 787 725-7912. Nd-Wt Cz 10:00-22:00; Śr 10:00-18:00; Pt So 10:00-23:00. Miejsce, w którym powstała oryginalna Piña Colada, a kamienny znacznik na zewnętrznej ścianie wskazuje lokalizację. Niektórzy blogerzy twierdzą, że większość „Coladas” ma gorszy smak, ponieważ są przechowywane i serwowane z automatycznych maszyn. * {{Znacznik|'''La Taberna Lúpulo'''|18.467447|-66.117302 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.latabernalupulo.com/ La Taberna Lúpulo]''', 151 Calle San Sebastian (''tuż na południe od Museo de Arte e Historia de San Juan w Starym San Juan''), ☏ +1 787-367-9519. Pn-pt 18:00-2:00; Sob Nie 13:00-2:00. Prawdopodobnie najlepsze miejsce w San Juan, aby kupić piwo, które nie jest Medalla ani Coors Light. 50 kranów i 150 butelek najlepszych belgijskich, angielskich, niemieckich i amerykańskich piw rzemieślniczych oraz świetne jedzenie pubowe! Na historycznej Calle San Sebastian w kolonialnym otoczeniu na świeżym powietrzu. == Festiwale, imprezy == * '''Festiwal San Sebastian''', odbywający się corocznie w styczniu, w weekend poprzedzający święto Martina Luthera Kinga, jest jednym z najpopularniejszych festiwali na Karaibach, pełnym atrakcji, parad, jedzenia i muzyki na żywo. Początkowo był wydarzeniem sąsiedzkim dla Saint Sebastian; teraz jest to Festival de la Calle San Sebastian - świętujący ulicę, a nie świętego. Jest przyjemny, choć niesamowicie zatłoczony wczesnym popołudniem, z rzemieślnikami i rodzinami, ale po zmroku rzemieślnicy uciekają i jest wypełniony pijanymi nastolatkami. Zaskakująco wolny od przestępczości, z wyjątkiem bujających się samochodów i przewidywalnego wyniku 10 000 osób pijących przez 8 godzin na wąskiej uliczce o długości 6 przecznic bez żadnych udogodnień. == Nocleg == San Juan oferuje szeroki wybór zakwaterowania, ale niewiele opcji budżetowych. W mieście nie ma schronisk młodzieżowych w stylu europejskim. Hotele miejskie w stylu kolonialnym są skupione w Starym San Juan, podczas gdy duże ośrodki wypoczynkowe na plaży znajdują się głównie w El Condado i Isla Verde. Te hotele są wymienione w artykułach o dzielnicy. Nawet za podstawowy pokój hotelowy zapłacisz 100 USD za noc, a za pięciogwiazdkowy ośrodek znacznie ponad 300 USD. Jednak w sezonie letnim (niskim) dostępne są zniżki. Koszty pobytu w ośrodkach wypoczynkowych lub w pobliżu plaż mogą obejmować „opłaty za ośrodek”; opłaty te są często znaczne i nie są wymieniane aż do późnej fazy procesu rezerwacji... online lub za pośrednictwem agenta. Chociaż Stary San Juan jest prawie w całości otoczony wodą, żaden hotel nie ma dostępu do plaży. W pobliżu doków statków wycieczkowych znajduje się kilka nowoczesnych hoteli sieciowych, niektóre z kasynami. Hotele w obrębie murów miejskich są zazwyczaj bardziej kolorowe. === Oszczędnie === Istnieje wiele apartamentów wakacyjnych, które znajdują się w odległości spaceru od plaży, są wygodne, z w pełni wyposażoną kuchnią, co pozwala zaoszczędzić pieniądze na posiłkach. Możesz znaleźć te indywidualnie posiadane apartamenty w kondominiach naprzeciwko plaży w Isla Verde lub w obszarach Ocean Park i Condado w odległości spaceru od plaży. Możesz nie mieć codziennej usługi sprzątania, ale ta opcja jest dobra, aby otrzymać bardziej autentyczny pobyt niż w sterylnym, niezmiennym hotelu. Te zakwaterowanie może się różnić od 50 do 80 USD * '''Guesthose De La Tanca''', 205 Calle de Tanca, ☏ +1 787-722-5436. Mały pensjonat z pokojami od 20 do 40 USD za noc. Wspólne łazienki, mogą być trochę obskurne. Brak klimatyzacji, a najtańsze pokoje nie mają okien, ale pokoje z balkonem są przewiewne. Pomiędzy Calle de la San Francisco i Calle de la Forteleza po wschodniej stronie ulicy. Transport z lotniska kosztuje 19,50 USD plus 0,50 USD za sztukę bagażu. * {{Znacznik|'''Posada San Francisco'''|18.466575 |-66.112219 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Posada San Francisco''', 405 San Francisco St. Bezpośrednio przed Plaza Colon. Ze względu na czystość i lokalizację jest to jedna z najlepszych opcji budżetowych na Starym Mieście. Oferuje różnorodne opcje budżetowe, ale wszystkie z klimatyzacją i zapleczem kuchennym. Jedno piętro przeznaczone na zakwaterowanie w hostelu w stylu akademika za 23 USD od osoby. Na innym piętrze znajduje się część pensjonatu ze wszystkimi pokojami prywatnymi za 45 USD lub z telewizją satelitarną za 60 USD. Najłatwiejszym sposobem rezerwacji jest skorzystanie z Hostelworld.com, gdzie masz natychmiastowy dostęp do dostępności. === Umiarkowanie === * '''[https://www.hyatt.com/en-US/hotel/puerto-rico/hyatt-house-san-juan/sjuxs Hyatt House San Juan]''', 615 Ave Fernandez Juncos, ☏ +1 787 977-5000. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Studio, apartamenty z jedną lub dwiema sypialniami z widokiem na Ocean Atlantycki i zatokę San Juan. * '''Hosteria del Mar''', 1 Calle Tapia, (''Ocean Park''), +1 787 727-3302 lub +1 800-742-4276. * '''Apartamenty Posada Colonial''': obszar Ocean Park/Condado, kilka minut od plaży (70 USD za noc w apartamencie z prywatnym zakwaterowaniem) * {{Znacznik|'''Hotel Milano'''|18.465525 |-66.113844 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotelmilanopr.com/ Hotel Milano]''', 307 Fortaleza St, ☏ +1 787 729-9050, bezpłatny numer: +1-877-729-9050, faks: +1 787 722-3379, info@hotelmilanopr.com. Zameldowanie: 15:00, wymeldowanie: 12:00. Małe, ale ładne pokoje (pokój za 80 USD). Restauracja na dachu z ładnym widokiem i wiele świetnych miejsc do jedzenia i picia w pobliżu. Kasyno w pobliżu. Publiczny parking 2 przecznice dalej. Wyjątkowa obsługa, która jest naprawdę pomocna i przyjazna. Od 80/90 do 145/175 USD w sezonie niskim/wysokim. === Ekskluzywnie === * '''SJ Suites''', 253 Fortazela, ☏ +1 787 725-1351. * '''[https://www.laconcharesort.com/ La Concha a Renaissance Resort]''', 1077 Ashford Ave, ☏ +1 787 721-7500. Nowoczesny, szykowny, luksusowy ośrodek w dzielnicy Condado w San Juan. Niesamowite widoki, restauracje, kasyno i życie nocne. * '''[https://www.condadopalm.com/ Condado Palm Inn & Suites]''', 55 Condado Ave (San Juan 00908, Portoryko), ☏ +1 787-721-9500. * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/sjudtdt-doubletree-san-juan/ Doubletree by Hilton San Juan]''', 105 De Diego, ☏ +1 787 721-1200. Blisko lotniska, plaży i Starego San Juan. Darmowe Wi-Fi i ciepłe ciasteczko z kawałkami czekolady po przyjeździe. * '''[https://www.condadovanderbilt.com/ Condado Vanderbilt Hotel]''', 1055 Ave Dr Ashford (San Juan 00907, Portoryko), ☏ +1 787-721-5500. * '''Acacia Seaside Inn''', 8 Taft Street, ☏ +1 877-725-0668. * '''El Canario by the Sea''', Ave Condado, 722-8640, ☏ +1 800-742-4276. * '''Casa Castellana''', 1218 Calle Luchetti, ☏ +1 787-200-5752, +1 813-220-1813. Odnowiona hiszpańska rezydencja z pełnym śniadaniem na ciepło. * '''[https://www.condadoplaza.com/ Condado Plaza Hotel & Casino]''', 999 Ashford, ☏ +1 866-317-8934. Jedyny luksusowy obiekt z widokiem na Ocean Atlantycki i lagunę Condado. * '''[https://www.marriott.com/en-us/hotels/sjupr-san-juan-marriott-resort-and-stellaris-casino/overview/ San Juan Marriott Resort & Stellaris Casino]''', 1309 Ave Ashford, 787-722, ☏ +1 787 722-7000, bezpłatny numer: +1 800-228-9290. Luksusowy ośrodek. Bezpłatne Wi-Fi, 36-calowe telewizory HD LCD z płaskim ekranem, z możliwością podłączenia laptopa. 264-634 USD. * '''[https://atwindchimesinn.com/ At Wind Chimes Inn]''', 1750 McLeary Ave, ☏ +1 800-946-3244. * '''[https://coralpr.com/ Coral Princess Hotel]''', 1159 Magdalena Ave, ☏ +1 787-977-7700. Condado. Hotel butikowy. * {{Znacznik|'''Hotel El Convento'''|18.465914 |-66.118319 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.elconvento.com/ Hotel El Convento]''', 100 Calle del Cristo, ☏ +1 800-468-2779. Ten mały luksusowy hotel był klasztorem do końca XIX wieku. Czteropiętrowy dziedziniec łączy pokoje, a cały hotel oferuje bezpłatny bezprzewodowy internet, a także bezpłatne popołudniowe wino i ser. Taras wokół basenu na dachu oferuje światowej klasy widok na miasto. Na dziedzińcu znajdują się restauracje i bar. Do całego hotelu można dostać się windą. Od 225 USD. * {{Znacznik|'''Sheraton Old San Juan Hotel'''|18.463971 |-66.112542 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.marriott.com/en-us/hotels/sjutx-hotel-rumbao-a-tribute-portfolio-hotel/overview/ Sheraton Old San Juan Hotel]''', 100 Brumbaugh St, ☏ +1 866 653-7577. Ekskluzywny hotel w sercu Starego San Juan. Od 225 USD. * '''[https://www.thegalleryinn.com/ The Gallery Inn]''', 204 Norzagaray Street, ☏ +1 787-722-1808. Jedyny hotel w Starym San Juan z widokiem na Ocean Atlantycki. Spektakularny, 300-letni butikowy hotel, galeria sztuki i muzeum w jednym. 26 wyjątkowych miejsc noclegowych należących do artysty/rzeźbiarza Jana D'Esopo. 18 ogrodów, taras na dachu z panoramicznym widokiem z najwyższego punktu w Starym San Juan; sezonowe koncerty muzyki klasycznej; prywatne posiłki w Cannon Club. === Isla Verde === W okolicy znajduje się wiele doskonałych hoteli i apartamentów; niektóre z nich oferują jednostki do wynajęcia. Hotele na plaży często pobierają wyższe stawki niż inne. Hotele w pobliżu lotniska zazwyczaj skutecznie izolują pokoje od hałasu lądujących i startujących samolotów. Prawie wszystkie znajdują się w odległości spaceru od powyższych restauracji, od fast foodów po wyspiarskie specjały. Te nieruchomości znajdują się w obszarze o dużym zapotrzebowaniu turystycznym. Podobnie jak w przypadku wielu podobnych obszarów na całym świecie, niektóre nieruchomości tutaj mogą pobierać opłaty za pobyt w ośrodku, które mogą być znaczne. * {{Znacznik|'''El San Juan Hotel & Casino'''|18.443713 |-66.017900 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.elsanjuanhotel.com/ El San Juan Hotel & Casino]''', 6063 Isla Verde Avenue, bezpłatny numer: +1 866-317-8935. Carolina. 15 minut od sklepów, rozrywki i historii uroczego Old San Juan. * '''[https://www.sonesta.com/royal-sonesta/pr/carolina/royal-sonesta-san-juan Royal Sonesta San Juan]''', 5961 Isla Verde Avenue, ☏ +1 787 791-6100. Doskonała lokalizacja przy plaży na modnej wyspie Isla Verde, pełna restauracji i nocnego życia. * {{Znacznik|'''Courtyard Isla Verde Beach Resort'''|18.443524 |-66.009502 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.marriott.com/en-us/hotels/sjuiv-courtyard-isla-verde-beach-resort/overview/ Courtyard Isla Verde Beach Resort]''', 7012 Boca de Cangrejos Ave, ☏ +1 787 791-0404, bezpłatny numer: +1 800-791-2553. Piękny hotel na wspaniałej plaży Isla Verde, kilka minut od międzynarodowego lotniska w San Juan, z kilkoma restauracjami i kasynem. * '''Embassy Suites San Juan Hotel & Casino''', Calle Tartak, 791-0505, bezpłatny numer: +1 800-362-2779. * '''Hampton Inn & Suites San Juan Resort''', 6530 Isla Verde Ave, ☏ +1 787 791-8777, bezpłatny numer: +1 800-426-7866. Czysty i przyjazny, zorientowany na biznes zajazd. * '''[https://www.wyndhamhotels.com/es-xl/tryp/carolina-puerto-rico/tryp-by-wyndham-isla-verde/overview TRYP by Wyndham Isla Verde]''', 4820 Isla Verde Ave, ☏ +1 787 728-1300. * {{Znacznik|'''Ritz-Carlton San Juan Hotel'''|18.443200 |-66.013389 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.ritzcarlton.com/ Ritz-Carlton San Juan Hotel]''', Spa & Casino, 6961 Los Gobernadores Ave, ☏ +1 787 253-1700, bezpłatny numer: +1 800-241-3333. * {{Znacznik|'''San Juan Water & Beach Club Hotel'''|18.443483 |-66.023318 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''San Juan Water & Beach Club Hotel''', 2 Calle Tartak, ☏ +1 787 728-3666, bezpłatny numer: +1 888-265-6699. Luksusowy butikowy hotel przyjazny zwierzętom na plaży. Jeśli uda Ci się znaleźć dobrą cenę za pokój, skorzystaj z niego, ponieważ jest na plaży i blisko niemal wszystkiego. Oferują bezpłatną usługę plażową, ręcznikową i parasolową podczas pobytu, co się sumuje, jeśli jesteś plażowiczem. === Puerta de Tierra === * '''[https://www.hilton.com/en/hotels/sjnhihh-caribe-hilton/ Caribe Hilton]''', 1 San Geronimo Street, bezpłatny numer: +1-800-4458667. Zameldowanie: 16:00, wymeldowanie: 12:00. Ten ośrodek jest świetnym miejscem na pobyt, jeśli przyjeżdżasz do San Juan, aby po prostu robić zakupy i odpoczywać na plaży, chociaż czekają na Ciebie tłumy taksówek, które zabiorą Cię również do innych części San Juan. Hilton ma własną prywatną plażę dla gości z leżakami i innymi udogodnieniami; sprzęt do nurkowania z rurką można wypożyczyć w hotelu. Na parterze znajduje się Starbucks, kilka drogich restauracji i luksusowych sklepów, a także sklep z artykułami praktycznymi, takimi jak produkty do kąpieli i środki przeciwbólowe. Goście otrzymują jedno bezpłatne śniadanie dla dwóch osób pierwszej nocy w restauracji śniadaniowo-brunchowej lub w swoim pokoju, a także kilka innych voucherów na usługi w ośrodku. Ten ośrodek jest szczególnie przyjazny rodzinom, z wieloma udogodnieniami dla dzieci. Mówiące papugi przed zameldowaniem powinny je zabawiać od pierwszej chwili. 180–250 USD (''rezerwuj z wyprzedzeniem za pośrednictwem biura podróży lub dokonaj rezerwacji online, aby uzyskać najlepsze ceny''). == Kontakt == * '''CyberNet Cafe''', 1128 Ashford Avenue (''dzielnica Condado''), ☏ +1 787 724-4033. Pn.-Sb. 9:00-23:00, Nd. 10:00-23:00. 3 dolary za 20 minut, 5 dolarów za 35 minut, 7 dolarów za 50 minut, 9 dolarów za 65 minut. == Bezpieczeństwo == Zachowaj zdrowy rozsądek, poruszając się po okolicy. Obszary turystyczne, takie jak Stare Miasto, Condado i Isla Verde, są zazwyczaj bardzo bezpieczne. W Starym Mieście jest cudownie widoczna, całodobowa obecność policji. Zachowaj ostrożność, jeżdżąc rowerem po mieście, ponieważ drogi są często zatłoczone, a niektóre nieutwardzone. Zwróć uwagę na jezdnię, po której jedziesz, i ruch uliczny. Piesi muszą zachować podobną ostrożność w Starym San Juan. Podczas gdy ruch zwykle jest wolniejszy, ulice są wąskie, a chodniki bardzo wąskie, czasami zatłoczone, z okazjonalnymi zagrożeniami potknięcia. Ave. Fernandez Juncos to główna droga biegnąca przez południowe nabrzeże Puerta de Tierra. Wiele autobusów, w tym linia metra, przejeżdża przez tę część miasta, zanim wjedzie na most do Condado i dalej. Chociaż jazda przez tę część miasta jest bezpieczna w ciągu dnia, nie jest ona bezpieczna o żadnej porze dnia, ponieważ jest to zaniedbana dzielnica, w której łatwo można znaleźć ubóstwo i handel narkotykami. W nocy najlepiej wrócić do hotelu autobusem B-21 ze Starego San Juan, który nie jeździ tą ulicą. Wiele dróg, z których korzystają turyści w Puerta de Tierra, to drogi o dużym natężeniu ruchu, a problemy, z którymi piesi borykają się w ciągu dnia, dzieląc drogę z pojazdami, są spotęgowane w nocy. Zachowaj zdrowy rozsądek i jeśli czujesz, że możesz trafić w miejsce, w którym nie będziesz łatwo widoczny lub nie będzie chodnika, idź oświetlonymi ścieżkami, które pokażą kierowcom twoją obecność. Stare San Juan jest dość bezpieczne. Jednak nie zaleca się wychodzenia samemu późno w nocy, chyba że masz przyjaciela lub przewodnika, który ci towarzyszy. Jeśli podróżujesz autobusem, pamiętaj, że autobusy, które obsługują stacje w wielu oddalonych obszarach hotelowych, przestają kursować około 21:00 lub 22:00, a dokładna godzina ostatniego autobusu nigdy nie jest pewna. Jeśli planujesz zostać w Starym San Juan nocą i jedziesz autobusem, zabierz ze sobą wystarczająco dużo pieniędzy na taksówkę na wypadek, gdybyś został zbyt długo. Upewnij się, że potwierdzisz w swoim hotelu cenę, jaką powinieneś zapłacić za powrót, ponieważ taksówkarze w Starym San Juan są prawdopodobnie najbardziej skłonni dodać dolara lub dwa do ustalonej ceny. Wiele głównych hoteli w okolicy ma kasyna, salony i dyskoteki z muzyką na żywo oraz restauracje, które są otwarte głównie do 3-4 rano, a także taksówki ustawione wzdłuż wejścia, aby odwieźć ludzi do ich pokoi, gdy skończą zabawę. ==Informacje turystyczne== == Gdzie dalej == * '''[[Arecibo]]''' - Możesz zobaczyć obserwatorium Arecibo i Cavernas del Rio Camuy (Jaskinie Rzeki Camuy) tego samego dnia. Arecibo znajduje się około godziny na zachód od San Juan. * '''[[Loíza]]''' - Na północnym wybrzeżu Loiza znajdziesz Piñones, świetne miejsce, aby wybrać się na plażę i zjeść najlepsze portorykańskie smażone jedzenie. Zaledwie kilka minut od El Condado i Strego San Juan. * '''[[Fajardo]]''' - We wschodnim Portoryko miłą wycieczką jest Las Cabezas de San Juan, rezerwat przyrody, odbędziesz wycieczkę po tym miejscu, gdzie pokażą Ci różne rodzaje roślin w rezerwacie, a następnie latarnię morską, która obecnie służy jako małe muzeum, miejsce to ma spektakularny widok. Wymagana jest rezerwacja. * '''[[Río Grande]]''' - Tutaj znajduje się Karaibski Narodowy Las Deszczowy lub El Yunque, świetne miejsce, aby spędzić dzień na łonie natury, ciesząc się niesamowitym widokiem i spacerując między drzewami i małymi rzekami. Istnieje wiele różnych szlaków, szlak La Mina umożliwia turystom pływanie w wodospadzie znajdującym się w środkowej części szlaku. {{Jest w|Portoryko}} {{przewodnik}} {{geo|18.46633|-66.104736}} [[Kategoria:Portoryko]] 2r72hfbgevceiggz03v7q86yabb2qh1 0 6801 159664 128878 2026-10-26T12:55:47Z BFD-69 16781 aktualizacja 159664 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Вид с коллектора 2010 - panoramio.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Lubiercy |widok = View_of_Lyubertsy_(1).jpg |herb = Coat of Arms of Lyubertsy (2026).svg |mapa = |państwo = [[Rosja]] |region = [[Obwód moskiewski]] |powierzchnia = 12,87 |lud = 172 500 |prefiks = +7 495, 496, 498 |www = http://www.luberadm.ru/ }} '''Lubiercy''' – miasto w zachodniej [[Rosja|Rosji]], w [[Obwód moskiewski|obwodzie moskiewskim]], ok. 20 km na południowy wschód od [[Moskwa|Moskwy]]; siedziba administracyjna rejonu lubiereckiego. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym portem lotniczy jest lotnisko Moskwa-Domodiedowo. === Koleją === Lubiercy posiadają częste połączenia kolejowe z [[Moskwa|Moskwą]]. === Samochodem === Lubiercy jest ważnym węzłem drogowym. Położony jest przy autostradowej obwodnicy Moskwy MKAD oraz magistrali M5 Moskwa-Riazan. === Autobusem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Wydarzenia, imprezy == == Noclegi == * Hotel Iskra * Apartment Krasnaya Gorka * Hotel Lion hotel 3-gwiazdkowy * LikeFlat Apartments Lyubertsy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Obwód moskiewski}} [[Kategoria:Rosja]] 6x5dnh3hxn9j9d0yf3xqsmio4vvlbaq 0 7205 159658 159657 2026-10-26T12:02:11Z Moromar 2451 /* Nauka */ 159658 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. ==Noclegi== ===Oszczędnie=== * Hotel Beauregard hotel 2-gwiazdkowy * ibis Namur Centre hotel 3-gwiazdkowy * Best Western Grand Hotel de Flandre hotel 3-gwiazdkowy ===Umiarkowanie=== * Namur Energîte * Gîte Villa Léanne ===Ekskluzywnie=== * Hotel The Royal Snail hotel 4-gwiazdkowy * Le Chateau de Namur hotel 4-gwiazdkowy == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. ==Najbliższe okolice== {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Belgia]] hdbot7mm8v311xtrt12s8x5ofu87udd 159659 159658 2026-10-26T12:06:33Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 159659 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Gastronomia == [[Plik:02-Namur-100109 (1) JPG.jpg|thumb|right|Restauracja Le Panorama]] * {{Znacznik|'''Pâtisserie Café Dumont'''|50.47859 |4.87885 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pâtisserie Café Dumont'''. Pon.-Sob. 07:30—18:30 (aby można było tam zjeść śniadanie), niedziela 14:30—18:30. Ma gofry z bitą śmietaną i roztopioną czekoladą, które są wręcz dekadenckie. * {{Znacznik|'''Restauracja Le Panorama'''|50.457152 |4.859395 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.panoramanamur.be/ Restauracja Le Panorama]''', Route Merveilleuse 82 (''na Cytadeli''), ☏ +32 81 84 11 34, groupes@panoramanamur.be. Posiada taras z pięknym widokiem na miasto i rzekę oraz bezpłatny hotspot Wi-Fi. Plat du Jour kosztuje poniżej 10 €. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Galler'''|50.46307 |4.86604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.galler.com/en/ Galler]'''. Sklep z czekoladą-kawiarnia. Kawiarnia jest wyjątkowo staroświecka i oferuje szeroką gamę gorących czekolad. * {{Znacznik|'''Café Delahaut'''|50.46314 |4.86584 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.cafesdelahaut.be/ Café Delahaut]'''. Oferuje szeroki wybór kaw i dużą palarnię kawy przed kawiarnią. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. ==Noclegi== ===Oszczędnie=== * Hotel Beauregard hotel 2-gwiazdkowy * ibis Namur Centre hotel 3-gwiazdkowy * Best Western Grand Hotel de Flandre hotel 3-gwiazdkowy ===Umiarkowanie=== * Namur Energîte * Gîte Villa Léanne ===Ekskluzywnie=== * Hotel The Royal Snail hotel 4-gwiazdkowy * Le Chateau de Namur hotel 4-gwiazdkowy == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. ==Najbliższe okolice== {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Belgia]] knaxpd09c4u0jvtl85e7b6svc1akqmy 159660 159659 2026-10-26T12:09:06Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 159660 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Gastronomia == [[Plik:02-Namur-100109 (1) JPG.jpg|thumb|right|Restauracja Le Panorama]] * {{Znacznik|'''Pâtisserie Café Dumont'''|50.47859 |4.87885 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pâtisserie Café Dumont'''. Pon.-Sob. 07:30—18:30 (aby można było tam zjeść śniadanie), niedziela 14:30—18:30. Ma gofry z bitą śmietaną i roztopioną czekoladą, które są wręcz dekadenckie. * {{Znacznik|'''Restauracja Le Panorama'''|50.457152 |4.859395 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.panoramanamur.be/ Restauracja Le Panorama]''', Route Merveilleuse 82 (''na Cytadeli''), ☏ +32 81 84 11 34, groupes@panoramanamur.be. Posiada taras z pięknym widokiem na miasto i rzekę oraz bezpłatny hotspot Wi-Fi. Plat du Jour kosztuje poniżej 10 €. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Galler'''|50.46307 |4.86604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.galler.com/en/ Galler]'''. Sklep z czekoladą-kawiarnia. Kawiarnia jest wyjątkowo staroświecka i oferuje szeroką gamę gorących czekolad. * {{Znacznik|'''Café Delahaut'''|50.46314 |4.86584 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.cafesdelahaut.be/ Café Delahaut]'''. Oferuje szeroki wybór kaw i dużą palarnię kawy przed kawiarnią. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe'''|50.448214 |4.859323 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lesaubergesdejeunesse.be/en/namur-youth-hostel Schronisko młodzieżowe]''' (Auberge de Jeunesse), Avenue Félicien Rops 8, ☏ +32 81 22 36 88. Obiekt położony tuż przy rzece; oferuje bezpłatny, nielimitowany dostęp do sieci Wi-Fi, ładny widok, dobrze wyposażoną kuchnię do samodzielnego przygotowywania posiłków oraz bar. Uwaga: wszystkie pomieszczenia ogólnodostępne są zamykane o godz. 23:00. Goście są zobowiązani do umycia naczyń po śniadaniu. Ceny od 19 €. * {{Znacznik|'''L'Ange Gabriel'''|50.460085 |4.867930 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ange-gabriel.be/ L'Ange Gabriel]''', Avenue Baron Louis Huart 7-15, ☏ +32 487 88 56 87, info@ange-gabriel.be. W Namur można również przenocować na łodzi – to jedna z takich propozycji. Jednostka dysponuje 4 pokojami i znajduje się tuż pod cytadelą. 60 €. * {{Znacznik|'''Le Grill des Tanneurs'''|50.463992 |4.87143 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tanneurs.com/en/index.php Le Grill des Tanneurs]''', Rue des Tanneries 13, ☏ +32 81 24 00 24, info@tanneurs.com. Hotel mieszczący się w 11 dawnych kamienicach miejskich; obiekt o wysokim standardzie, położony w samym centrum miasta. Na miejscu dostępny jest prywatny parking, a na parterze znajduje się restauracja. Ceny od 60 € do 215 €. == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. ==Najbliższe okolice== {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Belgia]] ms476dsqunpxxhsccys4ayxo9lwz7zn 159661 159660 2026-10-26T12:11:23Z Moromar 2451 /* Informacje turystyczne */ 159661 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Gastronomia == [[Plik:02-Namur-100109 (1) JPG.jpg|thumb|right|Restauracja Le Panorama]] * {{Znacznik|'''Pâtisserie Café Dumont'''|50.47859 |4.87885 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pâtisserie Café Dumont'''. Pon.-Sob. 07:30—18:30 (aby można było tam zjeść śniadanie), niedziela 14:30—18:30. Ma gofry z bitą śmietaną i roztopioną czekoladą, które są wręcz dekadenckie. * {{Znacznik|'''Restauracja Le Panorama'''|50.457152 |4.859395 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.panoramanamur.be/ Restauracja Le Panorama]''', Route Merveilleuse 82 (''na Cytadeli''), ☏ +32 81 84 11 34, groupes@panoramanamur.be. Posiada taras z pięknym widokiem na miasto i rzekę oraz bezpłatny hotspot Wi-Fi. Plat du Jour kosztuje poniżej 10 €. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Galler'''|50.46307 |4.86604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.galler.com/en/ Galler]'''. Sklep z czekoladą-kawiarnia. Kawiarnia jest wyjątkowo staroświecka i oferuje szeroką gamę gorących czekolad. * {{Znacznik|'''Café Delahaut'''|50.46314 |4.86584 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.cafesdelahaut.be/ Café Delahaut]'''. Oferuje szeroki wybór kaw i dużą palarnię kawy przed kawiarnią. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe'''|50.448214 |4.859323 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lesaubergesdejeunesse.be/en/namur-youth-hostel Schronisko młodzieżowe]''' (Auberge de Jeunesse), Avenue Félicien Rops 8, ☏ +32 81 22 36 88. Obiekt położony tuż przy rzece; oferuje bezpłatny, nielimitowany dostęp do sieci Wi-Fi, ładny widok, dobrze wyposażoną kuchnię do samodzielnego przygotowywania posiłków oraz bar. Uwaga: wszystkie pomieszczenia ogólnodostępne są zamykane o godz. 23:00. Goście są zobowiązani do umycia naczyń po śniadaniu. Ceny od 19 €. * {{Znacznik|'''L'Ange Gabriel'''|50.460085 |4.867930 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ange-gabriel.be/ L'Ange Gabriel]''', Avenue Baron Louis Huart 7-15, ☏ +32 487 88 56 87, info@ange-gabriel.be. W Namur można również przenocować na łodzi – to jedna z takich propozycji. Jednostka dysponuje 4 pokojami i znajduje się tuż pod cytadelą. 60 €. * {{Znacznik|'''Le Grill des Tanneurs'''|50.463992 |4.87143 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tanneurs.com/en/index.php Le Grill des Tanneurs]''', Rue des Tanneries 13, ☏ +32 81 24 00 24, info@tanneurs.com. Hotel mieszczący się w 11 dawnych kamienicach miejskich; obiekt o wysokim standardzie, położony w samym centrum miasta. Na miejscu dostępny jest prywatny parking, a na parterze znajduje się restauracja. Ceny od 60 € do 215 €. == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. * {{Znacznik|'''bpost'''|50.46254317929567|4.869800930943883|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''bpost''' (urząd pocztowy), Av. Fernand Golenvaux 43, 5000 Namur. * {{Znacznik|Igorora|50.467488217381245|4.868630895212503|typ=atrakcja}}'''Igorora''' (pralnia samoobsługowa), Rue Rogier 65. Z usługą czyszczenia chemicznego. Otwarte: 7:00–22:00. * {{Znacznik|Salon Lavoir|50.46828193715537|4.856373655114488|typ=atrakcja}}'''Salon Lavoir''' (pralnia samoobsługowa), Ave. des Combattants / R. Félix Wodon. Otwarte: 7:00–22:00. ==Najbliższe okolice== {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{zarys}} {{Atrybucja}} [[Kategoria:Belgia]] lhnj72pzda3vum5osghfxda0vtsk2dz 159662 159661 2026-10-26T12:13:16Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 159662 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Gastronomia == [[Plik:02-Namur-100109 (1) JPG.jpg|thumb|right|Restauracja Le Panorama]] * {{Znacznik|'''Pâtisserie Café Dumont'''|50.47859 |4.87885 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pâtisserie Café Dumont'''. Pon.-Sob. 07:30—18:30 (aby można było tam zjeść śniadanie), niedziela 14:30—18:30. Ma gofry z bitą śmietaną i roztopioną czekoladą, które są wręcz dekadenckie. * {{Znacznik|'''Restauracja Le Panorama'''|50.457152 |4.859395 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.panoramanamur.be/ Restauracja Le Panorama]''', Route Merveilleuse 82 (''na Cytadeli''), ☏ +32 81 84 11 34, groupes@panoramanamur.be. Posiada taras z pięknym widokiem na miasto i rzekę oraz bezpłatny hotspot Wi-Fi. Plat du Jour kosztuje poniżej 10 €. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Galler'''|50.46307 |4.86604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.galler.com/en/ Galler]'''. Sklep z czekoladą-kawiarnia. Kawiarnia jest wyjątkowo staroświecka i oferuje szeroką gamę gorących czekolad. * {{Znacznik|'''Café Delahaut'''|50.46314 |4.86584 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.cafesdelahaut.be/ Café Delahaut]'''. Oferuje szeroki wybór kaw i dużą palarnię kawy przed kawiarnią. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe'''|50.448214 |4.859323 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lesaubergesdejeunesse.be/en/namur-youth-hostel Schronisko młodzieżowe]''' (Auberge de Jeunesse), Avenue Félicien Rops 8, ☏ +32 81 22 36 88. Obiekt położony tuż przy rzece; oferuje bezpłatny, nielimitowany dostęp do sieci Wi-Fi, ładny widok, dobrze wyposażoną kuchnię do samodzielnego przygotowywania posiłków oraz bar. Uwaga: wszystkie pomieszczenia ogólnodostępne są zamykane o godz. 23:00. Goście są zobowiązani do umycia naczyń po śniadaniu. Ceny od 19 €. * {{Znacznik|'''L'Ange Gabriel'''|50.460085 |4.867930 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ange-gabriel.be/ L'Ange Gabriel]''', Avenue Baron Louis Huart 7-15, ☏ +32 487 88 56 87, info@ange-gabriel.be. W Namur można również przenocować na łodzi – to jedna z takich propozycji. Jednostka dysponuje 4 pokojami i znajduje się tuż pod cytadelą. 60 €. * {{Znacznik|'''Le Grill des Tanneurs'''|50.463992 |4.87143 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tanneurs.com/en/index.php Le Grill des Tanneurs]''', Rue des Tanneries 13, ☏ +32 81 24 00 24, info@tanneurs.com. Hotel mieszczący się w 11 dawnych kamienicach miejskich; obiekt o wysokim standardzie, położony w samym centrum miasta. Na miejscu dostępny jest prywatny parking, a na parterze znajduje się restauracja. Ceny od 60 € do 215 €. == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. * {{Znacznik|'''bpost'''|50.46254317929567|4.869800930943883|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''bpost''' (urząd pocztowy), Av. Fernand Golenvaux 43, 5000 Namur. * {{Znacznik|Igorora|50.467488217381245|4.868630895212503|typ=atrakcja}}'''Igorora''' (pralnia samoobsługowa), Rue Rogier 65. Z usługą czyszczenia chemicznego. Otwarte: 7:00–22:00. * {{Znacznik|Salon Lavoir|50.46828193715537|4.856373655114488|typ=atrakcja}}'''Salon Lavoir''' (pralnia samoobsługowa), Ave. des Combattants / R. Félix Wodon. Otwarte: 7:00–22:00. == Gdzie dalej == * '''[[Bruksela]]''' – stolica kraju * '''[[Charleroi]]'' – ''[[Detroit]] Walonii'', miasto o bogatej historii przemysłowej * Namur może również stanowić punkt wypadowy w '''[[Ardeny (góry)|Ardeny]]''' oraz do '''[[Luksemburg]]a'''. {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{użyteczny}} {{geo|50.4667|4.8667}} [[Kategoria:Belgia]] b9xyzdg823awhpzb81v3ckaxdn302k9 159663 159662 2026-10-26T12:13:25Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 159663 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|unesco=yes}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Namur |nazwa oryginalna = |widok = Namur JPG02.jpg |opis = |herb = Blason_ville_BE_Namur.svg |mapa = Carte namur belgique.png |państwo = [[Plik:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Belgia]] |region = [[Plik:Flag_of_Namur_Province.svg|20px]] [[Namur (prowincja)|Namur]] |powierzchnia = 175,93 |wysokość = 83 |ludność = 115 300 |prefiks = 081 |kod pocztowy = 5000, 5001, 5002, 5003, 5004, 5020, 5021, 5022, 5024, 5100, 5101 |www = https://www.namur.be/fr }} Położenie '''Namur''' u progu [[Ardeny (góry)|Ardenów]] uczyniło z niego popularny ośrodek turystyczny. Najważniejszym zabytkiem miasta jest cytadela, obecnie zdemilitaryzowana i udostępniona zwiedzającym. W Namur znajduje się również charakterystyczna XVIII-wieczna katedra pod wezwaniem św. Albana (''Saint-Aubain'') oraz wieża miejska (''beffroi''), wpisana – wraz z innymi podobnymi wieżami w [[Belgia|Belgii]] i [[Francja|Francji]] – na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. W południowej części miasta, na lewym brzegu Mozy, mieści się kasyno. == Charakterystyka == [[Plik:Namur View from Citadelle of city centre and Cathédral St.Aubain.jpg|right|thumb|Panorma Namur]] Namur jest stolicą [[Walonia|Walonii]] – [[Rozmówki francuskie|francuskojęzycznej]] południowej części [[Belgia|Belgii]] – a także stolicą prowincji o tej samej [[Namur (prowincja)|nazwie]]. W 2024 roku miasto liczy około 114 000 mieszkańców. === Historia === [[Plik:01-Namur-290305 (1) JPG.jpg|thumb|Cytadela i Moza]] Namur było ważną osadą handlową od czasów celtyckich, leżącą na szlakach handlowych ze wschodu na zachód i z północy na południe przez [[Ardeny (góry)|Ardeny]], a Rzymianie ustanowili tu stałą obecność pod dowództwem Juliusza Cezara. Rozkwit osady przypada na okres średniowiecza, kiedy Merowingowie zbudowali zamek na skalistym cyplu górującym nad miastem u zbiegu rzek Sambre i Moza. W 1262 Namur został zdobyty przez hrabiego [[Flandria|Flandrii]] i sprzedany księciu Filipowi Dobremu Burgundii w 1421 po tym, jak Namur stał się częścią hiszpańskich Niderlandów w latach czterdziestych XVII wieku, zamek został znacznie wzmocniony i rozrósł się do dzisiejszej Cytadeli. Fortyfikacje okazały się niewystarczające, aby odeprzeć najazd Ludwika XIV, króla francuskiego w 1692 roku, co doprowadziło do zdobycia miasta i przyłączenia go do [[Francja|Francji]]. Francuskie siły okupacyjne rozpoczęły wzmacnianie cytadeli, ale nie były w stanie jej ukończyć do czasu, gdy Willian II z Orange-Nassau podbił miasto trzy lata później. Kontrola nad miastem kilkakrotnie zmieniała właścicieli na mocy traktatów z hiszpańską [[Holandia|Holandią]] i austriacką dynastią Habsburgów. W 1713 roku podpisano traktat [[Utrecht|utrechcki]], przekazujący kontrolę nad miastem Austriakom, zastrzegając jednocześnie Holendrom prawo do garnizonu w cytadeli. W kolejnych latach za ich kadencji odbudowano go. [[Francja]] ponownie najechała ten region w 1794, anektując Namur po raz drugi, aż do czasu, gdy Kongres Wiedeński w 1815 włączył Namur do Zjednoczonego Królestwa Niderlandów po śmierci Napoleona. Kiedy [[Belgia]] uzyskała niepodległość w 1830 po rewolucji belgijskiej, Namur ponownie stał się ważnym miastem garnizonowym dla nowo utworzonego rządu. W 1887 roku ponownie odbudowano cytadelę. Kiedy w 1914 wybuchła I wojna światowa, cytadela uczyniła Namur głównym celem wojskowym, a 21 sierpnia tego roku niemieckie lotnictwo bez ostrzeżenia zbombardowało miasto. [[Niemcy]] chcąc wykorzystać dolinę Mozy jako drogę do [[Francja|Francji]], starali się za wszelką cenę zabezpieczyć cytadelę. Pomimo tego, że cytadelę reklamowano jako praktycznie nie do zdobycia, przeważające siły niemieckie zdobyły ją po trzech dniach intensywnych walk, a Namur pozostawał pod niemiecką kontrolą do końca wojny. Miasto spotkał podobny los podczas II wojny światowej, kiedy znalazło się na linii frontu broniących się aliantów przed siłami inwazyjnymi Osi. Odegrał rolę w bitwie o Ardeny w momencie wybuchu wojny w 1940 i ponownie w decydującej bitwie o Ardeny w 1944 Namur odniósł ciężkie zniszczenia podczas obu konfliktów. Kiedy federalna [[Belgia]] rozpadła się na trzy regiony: [[Walonia|Region Waloński]], [[Flandria|Region Flandrii]] i [[Bruksela|Region Stołeczny Brukseli]], Namur zostało wybrane na stolicę [[Walonia|Regionu Walońskiego]] oraz siedzibę jego władzy wykonawczej i parlamentu. Ostatecznie została ogłoszona oficjalną stolicą Walonii w 1986 roku, mimo że była znacznie mniejsza od [[Liège]] czy [[Charleroi]]. Dzięki korzystnemu położeniu w [[Walonia|Regionie Walonii]] i krajach [[Beneluks]]u Namur pozostaje ważnym ośrodkiem przemysłowym i handlowym [[Walonia|Regionu Walonii]]. Najważniejsze gałęzie przemysłu to produkcja maszyn i huta metali, wyroby skórzane i porcelana. === Orientacja === Miasto leży u zbiegu rzek Sambre i Mozy i rozciąga się na trzech różnych regionach, z których najbardziej znanym jest Condroz. Znajduje się na zachód od [[Charleroi]] i południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]]. Obejmuje także dzielnicę Beez, znaną z kamieniołomu wapienia ze światowej klasy kryształami kalcytu, Jambes jako lokalne centrum wydarzeń oraz Marche-les-Dames, gdzie odnaleziono zwłoki króla Alberta I po wypadku podczas wspinaczki w 1934 roku. === Klimat === Klimat Namur, podobnie jak w większości regionu Sambre i Moza, jest dość wilgotny. Deszczu należy spodziewać się o każdej porze roku, ale szczególnie wiosną i jesienią. Nie licz na słoneczny poranek na dzień spędzony na świeżym powietrzu, bo pogoda może szybko się zmienić. Zalecane jest zabranie ze sobą płaszcza przeciwdeszczowego lub parasola. Temperatury zazwyczaj wahają się od 5°C do 20°C przez większą część roku, z niskimi szczytami do -15°C zimą i najwyższymi do 35°C latem. == Dojazd == === Samolotem === Najbliższym lotniskiem jest {{Znacznik|Port lotniczy Charleroi|50.46|4.452778|typ=transport}}'''port lotniczy Charleroi''' ({{IATA|CRL}}), położony zaledwie 35 km od Namur. Obsługuje on przede wszystkim tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem|50.901389|4.484444|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Bruksela|Międzynarodowy port lotniczy Bruksela-Zaventem]]''' ({{IATA|BRU}}) znajduje się w odległości 65 km; dojazd do niego zajmuje około 35 minut. [https://www.flibco.com/de/d2g-connections/taxi-bruessel-flughafen-charleroi Door2Gate] to usługa wspólnego przejazdu (typu „sammeltaxi”) umożliwiająca dotarcie na lotnisko Charleroi. === Koleją === Namur znajduje się 60 km na południowy wschód od [[Bruksela|Brukseli]], stolicy [[Belgia|Belgii]]. Można tam dojechać pociągiem z [[Bruksela|Brukseli]] (podróż pociągiem typu Intercity ze stacji Brussels Schuman trwa około 50 minut), korzystając z bezpośredniego połączenia z [[Bruksela|Brukseli]] (stacje Midi, Centrale, Nord, Schuman lub Luxembourg) w kierunku [[Dinant]] albo [[Luksemburg]]a. Należy wysiąść na {{Znacznik|Stacja Namur|50.4690821 |4.8624695|typ=transport}}'''stacji Namur''' (Gare SNCB) lub {{Znacznik|Stacja Jambes|50.4546701 |4.8758047|typ=transport}}'''Jambes''' (Gare SNCB). Obie stacje są obsługiwane przez waloński oddział belgijskich kolei państwowych – NMBS (we francuskiej wersji językowej: SNCB). W Namur zatrzymuje się również pociąg Intercity relacji [[Bazylea]]–[[Bruksela]]. === Samochodem === Namur znajduje się przy węźle autostrad [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]] oraz [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z południowych [[Niemcy|Niemiec]] i północno-wschodniej [[Francja|Francji]] ([[Alzacja|Alzacji]]) do Namur można dojechać przez [[Luksemburg]], korzystając z trasy [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. Podróżując od strony wschodniej, najłatwiej dotrzeć tu przez [[Liège]], autostradą [[Plik:Tabliczka_E42.svg|25px]]/[[Plik:BE-A15.svg|25px]]. Z [[Bruksela|Brukseli]] dzieli nas zaledwie nieco ponad 60 km, które można szybko pokonać trasą [[Plik:Tabliczka_E411.svg|25px]]/[[Plik:BE-A4.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Flixbus|50.4685929 |4.8655567|typ=transport}}'''Flixbus''' oferuje szereg połączeń do Namur. Bezpośredni przejazd autokarem z [[Paryż]]a do Namur trwa 5,5 godziny i kosztuje około 20 euro. Do Namur można również dotrzeć z [[Akwizgran]]u w około 2 godziny, płacąc 7 euro. Inne miasta, z których dostępne są połączenia, to: [[Augsburg]], [[Bazylea]], [[Berno]], [[Besançon]], [[Bonn]], [[Bordeaux]], [[Budapeszt]], [[Calais]], [[Colmar]], [[Kolonia]], [[Dijon]], [[Fryburg Bryzgowijski|Fryburg]], [[Grenoble]], [[Heidelberg]], [[Karlsruhe]], [[Koblencja]], [[Lozanna]], [[Le Mans]], [[Lizbona]], [[Londyn]], Ludwigshafen, [[Lyon]], [[Madryt]], [[Mediolan]], [[Mannheim]], [[Monachium]], [[Nantes]], [[Norymberga]], [[Orlean]], [[Praga]], [[Strasburg]], [[Stuttgart]] oraz [[Tuluza]]. === Statkiem === Dzięki swojemu położeniu u zbiegu rzek Mozy i Sambry, Namur jest połączone z siecią dróg wodnych dorzecza Renu, Mozy, Skaldy i Mozeli, której łączna długość wynosi 20 000 kilometrów. Naprzeciwko kasyna znajduje się niewielka {{Znacznik|Przystań dla łodzi rekreacyjnych|50.45677199386767|4.865372908588826|typ=transport}}'''przystań dla łodzi rekreacyjnych''' (Marina de Namur). === Rowerem === * Trasa rowerowa nad Mozą – nadrzeczna promenada łączy miasto z [[Dinant]] i [[Liège]]. * RAVEL Ligne 142 – ta kolejowa ścieżka rowerowa pochodzi z [[Hoegaarden]] we [[Flandria|Flandrii]] i [[Bruksela|Brukseli]]. Pojedynczy drogowskaz wskazuje, że [[EuroVelo 5]] korzysta z tej trasy. * [[EuroVelo 3]] pochodzi z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Liège]]. Biegnie wzdłuż rzek Sambre i Moza. == Komunikacja == {{mapa|50.465226|4.865019|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Układ miasta jest złożony i poruszanie się po nim nie jest łatwe, dlatego zdecydowanie zaleca się posiadanie szczegółowej mapy. Serwis OpenStreetMap oferuje przeciętny poziom szczegółowości dla Namur. === Pieszo === Namur nie jest zbyt dużym miastem i idealnie nadaje się do zwiedzania na piechotę. Przy dobrych butach turystycznych, lekkim sprzęcie i sprzyjającej pogodzie jest to najciekawsza, najtańsza i najprzyjemniejsza opcja. Drogi prowadzące do cytadeli są brukowane, więc wędrówka w górę jest najlepszą opcją budżetową. Wiele obszarów w historycznym centrum jest zarezerwowanych dla pieszych, a chodniki są dostępne niemal wszędzie. Kilka mostów dla pieszych przecina Mozę i Sambrę. === Rowerem === Jazda na rowerze zyskuje na popularności wśród mieszkańców, jednak jest ona nadal ograniczona ze względu na liczbę brukowanych uliczek. Z drugiej strony wiele ulic jednokierunkowych to „z wyjątkiem rowerów”, więc rowerzyści cieszą się specjalnymi przywilejami. Rowery można wypożyczyć w {{Znacznik|'''Pro Velo'''|50.468567|4.861835 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Pro Velo''' obok stacji kolejowej SNCB. W przypadku podróży z powrotem na stację kolejową usługa {{Znacznik|'''Blue Bike'''|50.4685821 |4.8620122|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Blue Bike''' świadczona przez SNCB umożliwia podróżującym pociągiem zwiedzanie miasta, przy czym rowery muszą zostać zwrócone na tę samą stację. === Transportem publicznym === ''Société Régionale Wallonne du Transport'' (SRWT) obsługuje transport lokalny pod marką '''TEC'''. Punkt informacyjny przewoźnika przy Place de la Station jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach 7:00–18:00 oraz w soboty w godzinach 8:30–17:00; kontakt telefoniczny: +32 81 25 35 55. Bilet jednorazowy na 1–2 strefy kosztuje 2,10 €, a bilet całodniowy 4,20 €. Przejazd po całej sieci (z wyłączeniem autobusów ekspresowych) kosztuje 3 € (bilet 90-minutowy) lub 5 € (bilet bez ograniczeń czasowych). W przypadku zakupu biletu papierowego u kierowcy lub w automacie w sieci szybkiego tramwaju w [[Charleroi]] doliczana jest opłata dodatkowa w wysokości 0,30 €. Dostępna jest również karta przedpłacona o nazwie ''MOBIB''. Na przejazdy w obrębie aglomeracji brukselskiej należy zakupić bilet typu ''Brupass'' lub ''Brupass XL''. === Taksówką === * Hepp Taxis, Tel. +32475 99 99 88 * Taxis Namur, Tel. +3281 22 55 55 * Taxis express Namur, Tel. +32476 55 52 44 === Parkingi === W mieście wyznaczono strefy parkowania oznaczone kolorami: czerwonym, pomarańczowym i żółtym. Obowiązują w nich różne stawki oraz limity czasu postoju; strefy te funkcjonują od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00–17:00 ([https://www.namur.be/fr/ma-ville/mobilite/mobilite/stationnement/voiture/visiteur-client-centre-ville/ico-plan-stationnement.jpg/view szczegółowy] przegląd dostępny jest w pliku PDF). W strefie fioletowej pierwsze 30 minut postoju jest bezpłatne, pod warunkiem pobrania biletu z parkomatu. W strefie niebieskiej, w dni powszednie, dozwolone jest parkowanie do 3 godzin z użyciem tarczy parkingowej. W tzw. „strefie niebieskiej kropkowanej” (obejmującej m.in. ulice Rue Henri-Lemaître, Rue de la Dodane, Rue Tabora oraz Rue Félix Wodon) zasada ta obowiązuje również w niedziele i święta. W strefie zielonej nie ma żadnych ograniczeń. Parkingi typu „parkuj i jedź” (P+R) przy Saint-Nicolas (zlokalizowane przy Rue de Balart oraz Avenue Albert 1er) kosztują 2 euro za dzień; cena obejmuje bilet autobusowy. Kolejny duży parking P+R znajduje się przy centrum wystawowym Namur-Expo. * Dwa parkingi podziemne przy dworcu kolejowym są czynne w godzinach 4:00–24:00. * {{Znacznik|'''Interparking Namur'''|50.46126126917277|4.868799015294893|typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Interparking Namur''', Rue du Grognon 2, 5000 Namur (''przy zbiegu rzek, w pobliżu ronda na drodze [[Plik:BE-N92.svg|25px]]''). Na początek 2025 roku zaplanowano wprowadzenie strefy ekologicznej (zakaz wjazdu dla pojazdów spełniających normy emisji spalin od Euro 0 do Euro 3). === Łodzią === Niewielkie łodzie ''Namourettes'', mogące pomieścić do dwunastu pasażerów, kursują w lipcu i sierpniu codziennie, a od połowy maja do września – w weekendy (w czerwcu i wrześniu również w inne dni). W godzinach 9:30–18:00 (z częstotliwością co 20–30 minut) obsługują trasę między {{Znacznik|Przystań końcowo Salzinne|50.466721118800535 |4.853524724322582|typ=transport}}'''[https://www.namurtourisme.be/en/a-voir-a-faire/attractions/les-namourettes-2-2/ przystanią końcową Salzinne]''' (przy moście Ponte Liberation) a mariną, zatrzymując się po drodze w trzech punktach. Przejazdy są niedrogie. Każda łódź posiada jedno miejsce przystosowane dla osób z poważną niepełnosprawnością. ''Mosane'' to 50-minutowe letnie rejsy wycieczkowe z Namur do [[Wépion]], podczas których jednostki przepływają przez trzy śluzy. Rejsy rozpoczynają się w miejscu zwanym Le Grognon oraz przy nabrzeżu {{Znacznik|Quai des Chasseurs Ardennais|50.458535245741764|4.864994167615696|typ=transport}}'''[https://www.croisieres-namur.be/ Quai des Chasseurs Ardennais]'''. == Warto zobaczyć == [[Plik:Le Parlement de Wallonie et la Citadelle de Namur.jpg|Cytadela i budynek parlamentu Walonii nocą|thumb]] * {{zobacz | name=[https://citadelle.namur.be/en Cytadela] | alt= | url= | adres=Route Merveilleuse 64 | lat=50.46056| long=4.86528| wskazówki= | tollfree=+32 81 65 45 00 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Cytadela w Namur, będąca główną atrakcją turystyczną miasta, to twierdza położona u zbiegu rzek Mozy i Sambry. Jej początki sięgają czasów rzymskich, a fundamenty założono w 937 roku. Na przestrzeni dziejów była wielokrotnie zdobywana, niszczona i odbudowywana. Znacznie rozbudowano ją w okresie panowania holenderskiego, w latach 1631–1675. Obecny układ twierdzy zaprojektował holenderski architekt Menno van Coehoorn, a po oblężeniu w 1692 roku udoskonalił go Vauban. W XVIII wieku dodano kolejne elementy obronne, jednak w 1891 roku obiekt przestał pełnić funkcję wojskową – zastąpiono go pierścieniem fortów wokół Namur, które zapewniały lepszą ochronę przed ówczesną artylerią o zwiększonym zasięgu. Po raz ostatni twierdza była areną działań wojennych podczas niemieckiej inwazji w czasie I wojny światowej; po tym wydarzeniu jej rolę obronną przejęły nowsze fortyfikacje. Cytadela posiada status ważnego zabytku [[Walonia|Walonii]] i wraz z cytadelami w [[Dinant]], [[Huy]] oraz [[Liège]] tworzy zespół tzw. ''cytadel nad Mozą''. Dla osób, które nie mogą samodzielnie wejść na wzgórze, dostępna jest kolejka turystyczna (za dodatkową opłatą). Bilet normalny kosztuje 11 euro, a bilet dla dzieci w wieku 6–18 lat – 8 euro. }} {{infobox|Zabójstwo (?) króla Alberta I|Śmierć króla Belgii Alberta I owiana jest tajemnicą, a okoliczności od dawna utrzymywane są w tajemnicy przed narodem belgijskim. Kiedy król odkrył romans swojej żony, księżnej Elżbiety Bawarskiej z dowódcą gwardii królewskiej, według tradycji król wyzwał oficera na pojedynek. Jak to było w tamtym czasie w zwyczaju, wyzywana strona decydowała o broni, a jako że był utalentowanym strzelcem wyborowym, szybko podejmowano decyzję o wyborze pistoletu. Pojedynek szybko zakończył się na korzyść nieznanego oficera, który zabił króla pojedynczą kulą między oczami. W obawie przed skandalem mogącym mieć negatywne konsekwencje dla stabilności kraju śmierć króla zamaskowano jako wypadek alpinistyczny: ciało przeniesiono z Namur do pobliskiego {{Znacznik|Marche-les-Dames|50.481951 |4.9491262|typ=zobacz|url=|kolor=808080|treść=}}'''Marche-les-Dames''', gdzie król wielokrotnie wspinał się po wapiennych ścianach skalnych. Aby zapobiec odkryciu rany postrzałowej i braku złamań, jakich można by się spodziewać po wypadku alpinistycznym, króla nie położono na marach, lecz dyskretnie pochowano. Dopiero w latach 60. XX w. były członek gwardii królewskiej na łożu śmierci ujawnił prawdę, ale tajemnica otaczająca sprawę pozostaje tajemnicą. W miejscu, w którym według legendy król upadł i zginął, można zobaczyć pomnik pamiątkowy. }} * {{zobacz | name=[https://www.province.namur.be/metiers/culture-loisirs/lieux/ Muzeum Dawnej Sztuki z Namur] | alt= | url= | adres=Rue de Fer 24 | lat=50.465525 | long=4.865309 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wt.-niedz. 10:00—18:00, w pon. nieczynne. W deszczowy dzień warto odwiedzić. Posiada oprowadzanie w języku angielskim oraz kolekcję średniowiecznej i renesansowej sztuki chrześcijańskiej. 3 € za wystawę stałą, bilet 5 € upoważnia również do wstępu na wystawy czasowe. }} * {{zobacz | name=[https://www.namurtourisme.be/fr/musees-culture-patrimoine/patrimoine/patrimoine-architectural-halle-alchair/ Muzeum Archeologiczne] | alt= | url= | adres=Rue du Pont 21 | lat=50.462236 | long=4.868103 | wskazówki= | tollfree=+32 81 77 67 54 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wtorek-Niedziela 10:00—17:00, w pon. nieczynne. Wyświetlanie głównie artefaktów z rzymskiego Namur jest mniej zorganizowane i interesujące. Duża część starego miasta jest piękna, w raczej francuskim stylu. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Dzwonnica | alt=Belfrois | url= | adres= | lat=50.46655 | long=4.86615 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedna z 56 dzwonnic w [[Belgia|Belgii]] wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|listę światowego dziedzictwa UNESCO]]. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Albana | alt=| url= | adres= | lat=50.464569| long=4.860006| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jedyny duży barokowy kościół w [[Belgia|Belgii]]. }} :* {{zobacz | name=Muzeum Diecezjalne i skarb katedry Saint-Aubain | alt=| url= | adres=Place du Chapitre 1 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dzieła złotnicze od XI do XVIII w., rzeźby, obrazy, tkaniny i rękopisy. }} * {{zobacz | name=Skarb Zakonu Oignies | alt=| url= | adres=Rue Julie Billiart 17 | lat=50.46515 | long=4.836741 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prace złotnicze z Maasland, sztuka emaliowana, wyroby z kości słoniowej i okulary arabskie, relikwiarze, kielichy, rękopisy itp. z XII i XIII wieku. Otwarte: 10:00 - 12:00 i 14:00 - 17:00, zamknięte w niedzielne poranki, poniedziałki, święta oraz 11-27 grudnia. }} * {{zobacz | name=[https://proxibel.be/annuaire/auberge-de-jeunesse-felicien-rops/ Muzeum Féliciena Ropsa] | alt=| url= | adres=Rue Fumal 12 | lat=50.46301| long=4.86259| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=info@museerops.be . Muzeum-dom artysty przybliża bogatą karierę twórczą XIX-wiecznego miedziorytnika i ilustratora. Pod względem stylistycznym sytuował się on pomiędzy epoką realizmu krytycznego a symbolizmem. Każdego roku organizowanych jest tu kilka wystaw czasowych, poświęconych m.in. grafice. }} * {{zobacz | name=Muzeum Afryki | alt=| url= | adres=Rue du Premier Lanciers 3b | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=w bramie dawnych koszar Leopolda | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.nam-ip.be/en/front-page-english/ NAM-IP Computer-Museum] | alt=| url= | adres=Rue Henri Blès 192a | lat=50.4664| long=4.8714| wskazówki=Autobus 27: Rue Marinus | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Komu potrzeba więcej niż 640 kB?” Otwarte: 10:00 - 17:00, zamknięte pon. }} * {{zobacz | name=Seigneurie d’Anhaive | alt=| url= | adres=Place Jean de Flandre | lat=50.4626| long=4.88864| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Donżon, którego rdzeń pochodzi z XVI wieku. pochodzi z. Muzeum lokalnej historii Jambes, począwszy od ceramiki galijsko-rzymskiej, fabryki musztardy Binster, lokalnych notabli itp. Plus wystawy czasowe. Otwarte: 13:30 - 17:30 }} == Aktywny wypoczynek == * Wynajmij rower i jedź w górę i przez Cytadelę. Istnieje również sieć tras dla rowerów górskich rozpoczynająca się i kończąca w Namur, ale oznakowanie, które na początku jest bardzo dobre, z dużymi kolorowymi strzałkami namalowanymi na drodze, nagle znika bez wyjaśnienia. * Firma turystyczna w pobliskim [[Dinant]] ([https://www.dinant-evasion.be/fr Les Kayaks Bleus]) organizuje spływy kajakowe po rzece. Prawdopodobnie dałoby się popłynąć w dół rzeki aż do [[Holandia|Holandii]] i [[Morze Północne|Morza Północnego]]. * Baseny publiczne znajdują się w Salzinnes, Saint-Servais i Jambes. * Wybierz się na wycieczkę {{Znacznik|Téléphérique|50.4619|4.8654|typ=atrakcja}}'''téléphérique''' (tramwajem napowietrznym) z Place Maurice Servais do Esplanady nad Cytadelą. * {{Znacznik|Golf de Rougemont|50.3875098|4.8697743|typ=atrakcja}}'''[https://www.golfderougemont.be/ Golf de Rougemont]'''. Obiekt 18-dołkowy z widokiem na dolinę Mozy. * {{Znacznik|Piscine Louis-Namèche|50.47609208609989|4.846418136702282|typ=atrakcja}}'''Piscine Louis-Namèche''', Rue de Gembloux 256, 5002 Namur. Kryty basen. Otwarte: 7:00 - 18:30, w weekendy krócej. === Jazda na rowerze === Trasy '''RAVeL''' nie biegną wyłącznie wzdłuż Mozy. Istnieją również dwie interesujące ścieżki rowerowe poprowadzone śladem dawnych linii kolejowych: Ligne 142, prowadząca do słynącego z piwa miasta '''[[Hoegaarden]]''', oraz Ligne 150, wiodąca do '''Maredret'''. Początek tej drugiej znajduje się jednak na północ od Dinant, co oznacza, że ​​z Namur trzeba najpierw pokonać około 17-kilometrowy odcinek wzdłuż Mozy. Główna trasa RAVeL 1 w Namur odłącza się od Mozy i biegnie dalej wzdłuż rzeki Sambry. Wszystkie szlaki są w dobrym stanie i niemal w całości pokryte asfaltem (choć na odcinku Namur–Dinant zdarzają się pewne niedoskonałości nawierzchni). Trasa Namur – Profondeville – Anhée – Maredret – staw Bambois (urokliwy zbiornik wodny) – Sambreville – Namur tworzy 90-kilometrową pętlę; jest ona jednak na tyle czasochłonna, że ​​na zwiedzanie atrakcji turystycznych pozostaje niewiele czasu. == Nauka == {{Znacznik|'''Uniwersytet w Namur'''|50.46622 |4.86046 |typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.unamur.be/en Uniwersytet w Namur]'''. Ponad 6000 studentów. == Zakupy == [[Plik:Namur Vi4JPG.jpg|thumb|right|Sklep z wyśmienitą żywnością]] W Namur brakuje odpowiedniego centrum handlowego. Supermarkety w centrum miasta to jeden {{Znacznik|'''Match'''|50.46255|4.86615|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Match''' i jeden (mniejszy) {{Znacznik|'''Spar'''|50.46732|4.86485|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Spar'''. Inne supermarkety to między innymi {{Znacznik|'''Carrefour'''|50.46321|4.88893|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Carrefour''' i {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46470|4.89710|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' w Jambes oraz kolejne {{Znacznik|'''Colruyt'''|50.46394|4.84325|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Colruyt''' i {{Znacznik|'''Delhaize'''|50.46295|4.84314|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Delhaize''' w Salzinnes. Główne ulice handlowe rozciągają się od stacji kolejowej Namur do Rue de Fer i Rue de l'Ange, gdzie znajdziesz zwykłe sklepy z modą, takie jak między innymi H&M, Newlook, Zara, Kim Pie, Cool Cats, O' Appels, Charles Vogele Switzerland, Esprit, JBC, C&A, Women's secret, ICL Paris IV, Di, Camaieu. == Gastronomia == [[Plik:02-Namur-100109 (1) JPG.jpg|thumb|right|Restauracja Le Panorama]] * {{Znacznik|'''Pâtisserie Café Dumont'''|50.47859 |4.87885 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pâtisserie Café Dumont'''. Pon.-Sob. 07:30—18:30 (aby można było tam zjeść śniadanie), niedziela 14:30—18:30. Ma gofry z bitą śmietaną i roztopioną czekoladą, które są wręcz dekadenckie. * {{Znacznik|'''Restauracja Le Panorama'''|50.457152 |4.859395 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.panoramanamur.be/ Restauracja Le Panorama]''', Route Merveilleuse 82 (''na Cytadeli''), ☏ +32 81 84 11 34, groupes@panoramanamur.be. Posiada taras z pięknym widokiem na miasto i rzekę oraz bezpłatny hotspot Wi-Fi. Plat du Jour kosztuje poniżej 10 €. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Galler'''|50.46307 |4.86604 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.galler.com/en/ Galler]'''. Sklep z czekoladą-kawiarnia. Kawiarnia jest wyjątkowo staroświecka i oferuje szeroką gamę gorących czekolad. * {{Znacznik|'''Café Delahaut'''|50.46314 |4.86584 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://www.cafesdelahaut.be/ Café Delahaut]'''. Oferuje szeroki wybór kaw i dużą palarnię kawy przed kawiarnią. == Festiwale, imprezy == * {{Znacznik|Namur Expo|50.4670494466586|4.848814483643109|typ=atrakcja}}'''[https://www.namurexpo.be/ Namur Expo]''' (centrum kongresowe), Av. Sierżant Vrithoff 2, 5000 Namur. Tel: +3281479347. * Maj: '''teatr uliczny''' * 2. tydzień września: Folklor na ''Fêtes de Wallonie'' (w skrócie Les Wallo) * {{Znacznik|Urban Trail Namur|50.457362 |4.875184 |typ=atrakcja}}'''Urban Trail Namur''', Allée du Stade 3 (''dojazd pociągiem do stacji Jambes''), ☏ +32 11 45 99 00, info@golazo.com. Codziennie w godz. 09:30–12:00. Odbywający się co roku jesienią bieg miejski na dystansie 11,5 km. Trasa rozpoczyna się na południowym brzegu rzeki, w dzielnicy Jambes, i prowadzi przez najciekawsze miejsca Namur, w tym cytadelę, siedzibę rządu Walonii oraz zabytkowe centrum miasta. W cenę wpisowego wliczona jest koszulka (w wybranym rozmiarze), poczęstunek na trasie oraz śniadanie na mecie. Podbieg na cytadelę wymaga od uczestników ponadprzeciętnej kondycji fizycznej. 25 €. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Schronisko młodzieżowe'''|50.448214 |4.859323 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lesaubergesdejeunesse.be/en/namur-youth-hostel Schronisko młodzieżowe]''' (Auberge de Jeunesse), Avenue Félicien Rops 8, ☏ +32 81 22 36 88. Obiekt położony tuż przy rzece; oferuje bezpłatny, nielimitowany dostęp do sieci Wi-Fi, ładny widok, dobrze wyposażoną kuchnię do samodzielnego przygotowywania posiłków oraz bar. Uwaga: wszystkie pomieszczenia ogólnodostępne są zamykane o godz. 23:00. Goście są zobowiązani do umycia naczyń po śniadaniu. Ceny od 19 €. * {{Znacznik|'''L'Ange Gabriel'''|50.460085 |4.867930 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://ange-gabriel.be/ L'Ange Gabriel]''', Avenue Baron Louis Huart 7-15, ☏ +32 487 88 56 87, info@ange-gabriel.be. W Namur można również przenocować na łodzi – to jedna z takich propozycji. Jednostka dysponuje 4 pokojami i znajduje się tuż pod cytadelą. 60 €. * {{Znacznik|'''Le Grill des Tanneurs'''|50.463992 |4.87143 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tanneurs.com/en/index.php Le Grill des Tanneurs]''', Rue des Tanneries 13, ☏ +32 81 24 00 24, info@tanneurs.com. Hotel mieszczący się w 11 dawnych kamienicach miejskich; obiekt o wysokim standardzie, położony w samym centrum miasta. Na miejscu dostępny jest prywatny parking, a na parterze znajduje się restauracja. Ceny od 60 € do 215 €. == Informacje turystyczne == * {{Znacznik|'''Punkt informacji turystycznej'''|50.468695 |4.862988 |typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''[https://www.namurtourisme.be/fr/ Punkt informacji turystycznej]''', Place de la Station, ☏ +32 81 24 64 49, info@visitnamur.eu. Znajduje się w budynku dworca kolejowego w Namur. * {{Znacznik|'''bpost'''|50.46254317929567|4.869800930943883|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''bpost''' (urząd pocztowy), Av. Fernand Golenvaux 43, 5000 Namur. * {{Znacznik|Igorora|50.467488217381245|4.868630895212503|typ=atrakcja}}'''Igorora''' (pralnia samoobsługowa), Rue Rogier 65. Z usługą czyszczenia chemicznego. Otwarte: 7:00–22:00. * {{Znacznik|Salon Lavoir|50.46828193715537|4.856373655114488|typ=atrakcja}}'''Salon Lavoir''' (pralnia samoobsługowa), Ave. des Combattants / R. Félix Wodon. Otwarte: 7:00–22:00. == Gdzie dalej == * '''[[Bruksela]]''' – stolica kraju * '''[[Charleroi]]''' – ''[[Detroit]] Walonii'', miasto o bogatej historii przemysłowej * Namur może również stanowić punkt wypadowy w '''[[Ardeny (góry)|Ardeny]]''' oraz do '''[[Luksemburg]]a'''. {{Jest w|Namur (prowincja)}} {{użyteczny}} {{geo|50.4667|4.8667}} [[Kategoria:Belgia]] 7gfy11qhrfvkpyoxodbhf391dtrq4r1 0 10796 159670 128921 2026-10-26T20:45:13Z Moromar 2451 159670 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Zapora w Tresnej 11.jpg}} [[Plik: Herb sołectwa Tresna.jpg|mały|Herb wsi]] '''Tresna''' - turystyczna wieś położona w południowej [[Polska|Polsce]], w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]], w powiecie żywieckim nad [[Jezioro Międzybrodzke|Jeziorem Międzybrodzkim]] i [[Jezioro Żywieckie|Żywieckim]]. W miejscowości znajduje się Urząd Gminy Czernichów i wiele ośrodków rekreacyjno-wypoczynkowych. == Miasta w pobliżu == * [[Sucha Beskidzka]] - 32km * [[Andrychów]] - 25km * [[Kęty]] - 19 km * [[Bielsko-Biała]] - 17 km * [[Szczyrk]] - 15km * [[Żywiec]] – 3 km == Zakupy == * Bułka Zofia Sklep Spożywczo-Przemysłowy (ul. Nad Jeziorem 86, Tresna) == Lokale gastronomiczne == == Turystyka górska == Przez wieś przebiega niebieski szlak turystyczny z Lipnika biegnący do Przełęczy Cisowej przez [[Czupel]] i [[Magurka Wilkowicka|Magurkę Wilkowicką]]. W pobliżu Tresnej wznoszą się szczyty takie jak: == Noclegi == Tresna może pochwalić się dość dużą, jak na tak małą miejscowość ofertą turystyczną. Ogółem wieś oferuję około 300 miejsc noclegowych, zazwyczaj bezpośrednio przy nabrzeżu Jeziora Żywieckiego. Wszystkie miejsca noclegowe są oferowane przez osoby prywatne, co nie znaczy, że nie ma tutaj hoteli i domów gościnnych. == Atrakcje turystyczne == * '''Drewniana dzwonnica w Tresnej''' – wybudowana w przysiółku Kremple w roku 1933 na placu ofiarowanym przez Jana Hankusa i Józefa Krępla. Dzwon, zakupiony rok przed wybudowaniem obiektu zabrali hitlerowcy w czasie II wojny światowej, jednak już w 1947 roku kwotą 850 tysięcy ówczesnych złotych zakupiono nowy dzwon. Obiekt był kilkakrotnie remontowany, ostatnia renowacja staraniem władz sołectwa ma miejsce w 2013 roku. Dzwonnica ma konstrukcję słupową, jest obita deskami pomalowanymi specjalną farbą ochronną. Czterospadowy, namiotowy dach pokryty jest blachą. Wewnątrz dzwonnicy znajduje się kapliczka z ołtarzykiem i amboną, całość może pomieścić nawet kilkanaście osób. * '''Zapora w Tresnej –''' największy symbol turystyczny Tresnej został ukończony w 1966 roku. Jest określana jako ziemno-narzutowa z rdzeniem glinianym. Długość korony zapory wynosi 300 metrów, natomiast szerokość około 10 metrów. Do budowy zapory wodnej użyto głównie materiałów miejscowych, w tym gruboławicowych piaskowców godulskich i żwiru. Zapora posiada 3 przewodowy spust denny, dzięki czemu przepustowość pozwala uzyskać 730 m³/s. Dodatkową przepustowość 841 m³/s umożliwia trójprzęsłowy wlot, którym jest odprowadzany nadmiar wody na przelew powierzchniowy z bystrzem. <gallery widths="130" heights="130"> Plik:Zapora w Tresnej.JPG|Zapora w Tresnej Plik:W Tresnej - panoramio (1).jpg|Widok na Jezioro Międzybrodzkie Plik:Międzybrodzie. - panoramio.jpg|Międzybrodzie widziane z Tresnej </gallery> == Atrakcje w pobliżu == * Elektrownia szczytowo-pompowa na Górze Żar * Plaża w Czernichowie * Zapora w Porąbce * Zamek Wołek * Zespół dworski z XIX wieku w Kobiernicach * Centrum Kultury, Rekreacji i Wypoczynku w Łękawicy * Izba Twórczości Ludowej w Łękawicy * Diabelska Skała (Diabli Kamień) * Kościół św. Szymona i św. Judy Tadeusza z 1636 r. w Łodygowicach * Zespół zamkowo-parkowy w Łodygowicach * Kamieniołom w Łodygowicach * Żywiec {{Jest w|Powiat żywiecki}} [[Kategoria:Województwo śląskie]] [[Kategoria:Powiat żywiecki]] qiiffwrkydzy0tmd2rc3unlaobk8d9m 0 14942 159669 107941 2026-10-26T20:43:41Z Moromar 2451 159669 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Панорама Диканьки.JPG}} {{Informacje podstawowe miasto |nazwa=Dykańka |widok=Диканька._Краєвид_з_церквою_Св._Трійці.jpg |herb=Dykanka_gerb.png |mapa= |region=[[Obwód połtawski]] |powierzchnia=11,74 |lud=7700 |prefiks=+380-5351 |www= }} '''Dykańka''' – osiedle typu miejskiego w [[Obwód połtawski|obwodzie połtawskim]] na [[Ukraina|Ukrainie]], siedziba władz rejonu dykańskiego. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === === Samochodem === Dykańka jest ważnym węzłem drogowym. === Autobusem === === Statkiem === == Komunikacja == {{Mapframe|49.820556|34.529722}} == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Nocleg == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Obwód połtawski}} [[Kategoria:Ukraina]] c5wl9o0riomhbwffojsj9p4edpyca53 0 18329 159665 158453 2026-10-26T17:05:03Z KrzysztofPoplawski 4279 159665 wikitext text/x-wiki {{Top-banner|Tykocin banner.jpg}} {{Miasto infobox |widok=Tykocin_Montage.jpg |państwo=[[Polska]] |region=[[Województwo podlaskie]] |www=https://umtykocin.pl/ |kod pocztowy=16-080 }} '''Tykocin''' to niewielkie podlaskie miasto położone nad [[w:Narew|Narwią]], około 30 km na zachód od [[Białystok|Białegostoku]]. Jest jednym z najciekawszych historycznych miasteczek Podlasia, z zachowanym barokowym układem urbanistycznym, zamkiem, zespołem klasztornym, kościołem oraz zabytkami dawnej społeczności żydowskiej. Tykocin jest również dobrym punktem wypadowym nad Narew, do Pentowa, Kiermus oraz [[Narwiański Park Narodowy|Narwiańskiego Parku Narodowego]]. [[Plik:Tykocin kosciol Sw Trojcy i pomnik.jpg|mały|Kościół Trójcy Przenajświętszej i pomnik Stefana Czarnieckiego]] {{Mapframe |53.205556|22.770833|zoom=14|height=400|width=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,zobacz}} == Historia == Miasto Tykocin zostało lokowane na prawie chełmińskim przez księcia mazowieckiego Janusza I w 1425 roku. Niedługo później książę Witold wcielił je do Wielkiego Księstwa Litewskiego. Władca nadał okoliczne ziemie Gasztołdom, dzięki którym Tykocin zaczął się intensywnie rozwijać. Prowadzono akcję kolonizacyjną, ufundowano kościół, klasztor bernardynów i cerkiew oraz powstała gmina żydowska. Po wygaśnięciu rodu Gasztołdów miasto stało się własnością monarszą, a Zygmunt II August ustanowił tu starostwo i nakazał rozbudowę zamku, który pełnił funkcje rezydencji, skarbca i fortecy. Tykocin leżał przy ważnym trakcie prowadzącym w kierunku Litwy i [[Wilno|Wilna]]. W XVII wieku miasto dotknęły epidemie i wojny. W czasie potopu szwedzkiego zamek został zajęty przez wojska szwedzkie, a okolice stały się miejscem działań wojennych. W XVIII wieku rozwój miasta wspierał Jan Klemens Branicki. Z jego inicjatywy przebudowano układ urbanistyczny, powstał kościół Trójcy Przenajświętszej i wzniesiono nowy zespół klasztorny. W 1795 roku, w wyniku trzeciego rozbioru Rzeczypospolitej, Tykocin znalazł się w zaborze pruskim. Po pokoju w [[Sowieck|Tylży]] od 1807 roku należał do Księstwa Warszawskiego, a od 1815 roku do Królestwa Polskiego. W 1831 roku w pobliżu miasta doszło do walk powstania listopadowego. Przed II wojną światową znaczną część mieszkańców Tykocina stanowili Żydzi. W czasie okupacji niemieckiej społeczność żydowska miasta została wymordowana, przede wszystkim podczas masowej egzekucji w pobliskim lesie w Łopuchowie w sierpniu 1941 roku. Tykocin utracił prawa miejskie w 1950 roku i odzyskał je w 1992 roku. == Dojazd == === Pociągiem === Tykocin nie posiada stacji kolejowej. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w [[w:Knyszyn|Knyszynie]], około 17 km od miasta. Zatrzymują się tam pociągi regionalne kursujące m.in. w kierunku [[Białystok|Białegostoku]] i [[Ełk|Ełku]]. Dla turystów przyjeżdżających z dalszych części Polski znacznie wygodniejszym punktem przesiadkowym jest '''Białystok'''. {{Listing |type = go |name = Stacja kolejowa Białystok |lat = 53.13391 |long = 23.13596 |adres = ul. Kolejowa 5, 15-701 Białystok |www = https://portalpasazera.pl/KatalogiStacji?stacja=Białystok |wskazówki = Główny dworzec kolejowy Białegostoku. |dodatkowe informacje = W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się dworzec autobusowy PKS Nova, z którego można kontynuować podróż do Tykocina. Przejście pomiędzy dworcami zajmuje kilka minut. }} {{Listing |type = go |name = Dworzec Autobusowy PKS Nova w Białymstoku |lat = 53.1329 |long = 23.1372 |adres = ul. Bohaterów Monte Cassino 8, 15-873 Białystok |www = https://pksnova.pl/ |wskazówki = Obok dworca kolejowego Białystok. |dodatkowe informacje = Punkt przesiadkowy na regularne autobusy PKS Nova do Tykocina oraz na wakacyjną linię „Turystyczna Ósemka”. }} Dzięki sąsiedztwu obu dworców możliwy jest wygodny wariant podróży: '''pociąg do Białegostoku → przejście pieszo na dworzec autobusowy → autobus do Tykocina'''. === Autobusem === Regularne połączenia autobusowe pomiędzy [[Białystok|Białymstokiem]] a Tykocinem obsługuje [[w:Podlaska Komunikacja Samochodowa Nova|PKS Nova]]. Kursy odbywają się kilka razy dziennie, jednak rozkład zmienia się, dlatego przed podróżą najlepiej sprawdzić aktualne połączenie na [https://pksnova.pl/ stronie przewoźnika]. ==== Turystyczna Ósemka ==== W okresie wakacyjnym dodatkową możliwością dojazdu jest '''[https://turystyczna8.podlaskie.travel/ Turystyczna Ósemka]''' – regionalna linia autobusowa typu ''hop-on, hop-off'', łącząca najważniejsze atrakcje turystyczne województwa podlaskiego. W sezonie 2026 Tykocin znajduje się na zachodniej pętli A1: :''[[Białystok]] – Pomigacze – Turośń Kościelna – Kurowo – '''Tykocin''' – [[Choroszcz]] – Białystok''. Autobusy rozpoczynają trasę na Dworcu Autobusowym PKS Nova w Białymstoku. W sezonie 2026 linia kursuje od 2 lipca do 30 sierpnia, w czwartki, piątki, soboty i niedziele. Odjazdy pętli A1 z Białegostoku zaplanowano na 9:00, 12:30 i 15:00. Bilet jest dzienny i umożliwia wielokrotne wysiadanie i ponowne wsiadanie na przystankach trasy. Dostępne są również bilety z miejscem na rower; liczba miejsc rowerowych jest ograniczona, dlatego warto kupić bilet wcześniej. === Samochodem === {{trasy|biernik=Tykocin| {{trasy/wiersz | symbol = {{trasy/symbol|PL-W|671}} | kierunekl = N | dużel = [[w:Knyszyn|Knyszyn]] | małel = [[w:Krypno Kościelne|Krypno Kościelne]] | kierunekp = S | dużep = [[w:Sokoły (powiat wysokomazowiecki)|Sokoły]] | małep = [[w:Jeżewo Stare|Jeżewo Stare]] }} }} Do Tykocina można również łatwo dojechać z drogi ekspresowej S8 przez węzeł Tykocin. Z Białegostoku podróż samochodem zajmuje zwykle około pół godziny. === Rowerem === Tykocin jest bardzo dobrym celem wycieczki rowerowej. Przez miasto i jego okolice przebiegają znakowane szlaki rowerowe, w tym '''Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo''', '''Podlaski Szlak Bociani''' oraz '''Obwodnica Rowerowa Narwiańskiego Parku Narodowego'''. Odcinek Green Velo umożliwia m.in. dojazd od strony Jeżewa Starego, Rzędzian i okolic Białegostoku. Tykocin jest również dobrym punktem rozpoczęcia krótszych wycieczek do Pentowa i Kiermus. W sezonie wakacyjnym rower można zabrać również do autobusu „Turystycznej Ósemki”, po zakupieniu biletu obejmującego przewóz roweru. == Poruszanie się == Historyczne centrum Tykocina jest niewielkie i najlepiej zwiedzać je pieszo. Od Wielkiej Synagogi do placu Czarnieckiego jest około 500 m, a z rynku do zamku nieco ponad kilometr. Samochód nie jest potrzebny podczas zwiedzania centrum. Przydaje się natomiast przy wycieczkach do Kiermus, Narwiańskiego Parku Narodowego czy Biebrzańskiego Parku Narodowego. Rower jest szczególnie wygodny przy zwiedzaniu okolic. Pentowo znajduje się około 1,5 km od Tykocina na przebiegu jednej z popularnych tras rowerowych, a Kiermusy około 4–5 km od centrum. === Parkingi i postoje === * {{Listing |type = go |name = Parking przy ul. Jordyka |lat = 53.2050 |long = 22.7729 |adres = ul. Jordyka 5, 16-080 Tykocin |wskazówki = Kilka minut pieszo od placu Czarnieckiego. |dodatkowe informacje = Duży bezpłatny parking dogodny do zwiedzania centrum. Według oznakowania i aktualnych informacji użytkowników parkowanie jest zabronione we wtorki w godz. 5:00–14:00; przed pozostawieniem samochodu należy sprawdzić znaki na miejscu. W sezonie bywają dostępne przenośne toalety i punkt poboru wody. }} * {{Listing |type = go |name = Parking przy Muzeum w Tykocinie |lat = 53.2063 |long = 22.7676 |adres = ul. Kaczorowska, Tykocin |wskazówki = Za kompleksem Wielkiej Synagogi i Domu Talmudycznego. |dodatkowe informacje = Dogodny punkt postoju podczas zwiedzania dawnej dzielnicy żydowskiej i zachodniej części centrum. }} * {{Listing |type = go |name = MOR Tykocin – Green Velo |lat = 53.20449 |long = 22.76699 |wskazówki = Przy przebiegu szlaku Green Velo w południowo-zachodniej części miasta. |dodatkowe informacje = Miejsce Obsługi Rowerzystów z podstawową infrastrukturą odpoczynkową na szlaku Green Velo. }} == Warto zobaczyć == [[Plik:Tykocin, Zespół zamku, przed 1469, KsP.jpg|mały|prawo|Zamek w Tykocinie]] [[Plik:2013 Interior of the Great Synagogue in Tykocin - 34.jpg|mały|prawo|Wnętrze Wielkiej Synagogi]] [[Plik:Tykocin - klasztor bernardynow - ndx - 01.JPG|mały|prawo|Zespół klasztorny Bernardynów]] * {{Listing |name = Zamek w Tykocinie |type = see |lat = 53.21310972902754 |long = 22.770608018655132 |www = https://zamekwtykocinie.pl/ |adres = ul. Puchalskiego 3, 16-080 Tykocin |wskazówki = Na północnym brzegu Narwi, około 1 km od rynku. |image = Tykocin_Castle.jpg |telefon = +48 85 718 73 72 |wikidata = Q5734420 |wikipedia = Zamek_w_Tykocinie |dodatkowe informacje = Odbudowany zamek królewski. W obiekcie działają muzeum, restauracja i hotel. Zwiedzanie odbywa się codziennie w godz. 11:00–17:00; wejścia z przewodnikiem rozpoczynają się o pełnych godzinach od 11:00 do 16:00 i trwają około 40–50 minut. Bilet normalny kosztuje 21 zł, ulgowy 19 zł, dzieci do 6 lat wchodzą bezpłatnie; polskojęzyczny przewodnik jest w cenie. Przed przyjazdem warto sprawdzić ewentualne wyłączenia poszczególnych godzin. Z wieży rozciąga się widok na dolinę Narwi. }} * {{Listing |type = see |name = Wielka Synagoga w Tykocinie |lat = 53.20555 |long = 22.76696 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-w-tykocinie/ |adres = ul. Kozia 2, 16-080 Tykocin |wskazówki = W dawnej żydowskiej części miasta, kilka minut pieszo od placu Czarnieckiego. |image = Synagoga_w_Tykocinie_1.jpg |wikidata = Q5735403 |wikipedia = Wielka_Synagoga_w_Tykocinie |telefon = +48 509 336 597 |email = synagoga@muzeum.bialystok.pl |dodatkowe informacje = Jedna z najważniejszych zachowanych synagog barokowych w Polsce. W budynku mieści się część Muzeum w Tykocinie. Muzeum jest czynne wt.–niedz. 10:00–17:00, w poniedziałki nieczynne; ostatnie wejście odbywa się godzinę przed zamknięciem. W czwartki wstęp na wystawy stałe jest bezpłatny. Łączny bilet do Wielkiej Synagogi i Domu Talmudycznego kosztuje 25 zł normalny, 15 zł ulgowy i 50 zł rodzinny. Szczególnie interesujące są wnętrze, bima i hebrajskie inskrypcje na ścianach. }} * {{Listing |type = see |name = Dom Talmudyczny |lat = 53.20658 |long = 22.76678 |www = https://muzeumpodlaskie.pl/oddzialy/muzeum-w-tykocinie/ |adres = ul. Kozia, 16-080 Tykocin |wskazówki = Bezpośrednio przy Wielkiej Synagodze. |image = Wielka_Synagoga_i_Dom_Talmudyczny_(Mała_Synagoga).jpg |wikipedia = Mała Synagoga w Tykocinie |telefon = +48 509 336 597 |email = synagoga@muzeum.bialystok.pl |dodatkowe informacje = Dawny bejt midrasz, nazywany również Małą Synagogą. Obecnie część Muzeum w Tykocinie z wystawą poświęconą historii miasta. Obowiązują te same godziny otwarcia co w Wielkiej Synagodze; dostępny jest bilet łączony do obu obiektów. }} [[Plik:Plac Czarnieckiego 10, Tykocin.jpg|mały|Zabytkowy dom przy placu Czarnieckiego 10, mieszczący niewielkie muzeum historii Tykocina]] * {{Listing |type = see |name = Plac Stefana Czarnieckiego |lat = 53.2077 |long = 22.7732 |adres = plac Stefana Czarnieckiego, 16-080 Tykocin |wskazówki = Historyczne centrum miasta. |image = Tykocin_z_lotu_ptaka.jpg |dodatkowe informacje = Rozległy barokowy rynek otoczony zabytkową zabudową. Jego główną dominantą jest kościół Trójcy Przenajświętszej, a w centrum stoi pomnik Stefana Czarnieckiego. }} * {{Listing |type = see |name = Plac Czarnieckiego 10 – muzeum domu |lat = 53.207739 |long = 22.772876 |www = https://placczarnieckiego10.net/ |adres = plac Stefana Czarnieckiego 10, 16-080 Tykocin |wskazówki = Przy północnej pierzei placu Czarnieckiego, w zabytkowym drewnianym domu. |image = Plac Czarnieckiego 10, Tykocin.jpg |wikidata = Q30570901 |telefon = +48 505 029 309 |godziny = pon.–niedz. 10:00–16:00 |dodatkowe informacje = Niewielkie muzeum domu i niezależny ośrodek dokumentujący historię Tykocina oraz jego mieszkańców. W zabytkowym domu mieszczańskim prezentowana jest m.in. multimedialna wystawa „133 opowieści. Tykocin w latach 1885–2018”, opowiadająca historię miasta poprzez losy jego mieszkańców. W obiekcie organizowane są również wystawy czasowe i działania poświęcone lokalnemu dziedzictwu. Działa tu Fundacja Centrum Badań nad Historią i Kulturą Małych Miast. }} * {{Listing |type = see |name = Pomnik Stefana Czarnieckiego |lat = 53.2076 |long = 22.7733 |adres = plac Stefana Czarnieckiego |wskazówki = W centrum rynku. |dodatkowe informacje = Jeden z charakterystycznych elementów Tykocina i ważny punkt orientacyjny podczas zwiedzania miasta. }} * {{Listing |type = see |name = Kościół Trójcy Przenajświętszej |lat = 53.2071 |long = 22.7749 |adres = ul. 11 Listopada 2, 16-080 Tykocin |wskazówki = Wschodnia pierzeja placu Stefana Czarnieckiego. |image = Tykocin,_Kościół_Świętej_Trójcy_w_Tykocinie,_KsP.jpg |wikidata = Q11746361 |wikipedia = Kościół Świętej Trójcy w Tykocinie |dodatkowe informacje = Monumentalna późnobarokowa świątynia z XVIII wieku, tworząca wraz z dwiema wieżami i arkadowymi skrzydłami charakterystyczne zamknięcie placu Czarnieckiego. }} * {{Listing |type = see |name = Alumnat |lat = 53.2081598097629 |long = 22.773927948679948 |www = http://alumnat.eu/ |adres = ul. Poświętna 1, 16-080 Tykocin |wskazówki = Nad Narwią, obok kościoła i placu Czarnieckiego. |image = Hotel_Alumnat_Tykocin.jpg |wikidata = Q9149233 |wikipedia = Alumnat – Zakład Dla Inwalidów Wojennych w Tykocinie |telefon = +48 600 941 351 |dodatkowe informacje = Zabytkowy XVII-wieczny zakład dla weteranów wojennych, jeden z najbardziej charakterystycznych budynków miasta. }} * {{Listing |type = see |name = Dworek Administratora – Rezydencja Ekonomiczna |lat = 53.2082 |long = 22.7783 |www = https://umtykocin.pl/turysta/ |adres = ul. 11 Listopada 8, 16-080 Tykocin |wskazówki = We wschodniej części historycznego centrum, przy skrzyżowaniu ul. 11 Listopada i Poświętnej. |dodatkowe informacje = XVIII-wieczny dworek administratora zarządu dóbr tykocińskich, związany z przebudową miasta prowadzoną z inicjatywy Jana Klemensa Branickiego. Wraz z zabudowaniami gospodarczymi należał do dawnej rezydencji ekonomicznej. Obecnie mieści się tu Urząd Miejski w Tykocinie. }} * {{Listing |type = see |name = Pomnik Orła Białego |lat = 53.208115 |long = 22.778049 |www = https://kulturatykocin.pl/turystyka/ |adres = ul. 11 Listopada, 16-080 Tykocin |wskazówki = W pobliżu Dworku Administratora, na wschód od placu Czarnieckiego. |image = Tykocin - Pomnik Orla Bialego.jpg |dodatkowe informacje = Pomnik wzniesiony w 1982 roku dla upamiętnienia ustanowienia w Tykocinie przez Augusta II Mocnego w 1705 roku Orderu Orła Białego. }} * {{Listing |type = see |name = Kaplica grobowa rodziny Glogerów |lat = 53.20586 |long = 22.79084 |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/kaplica-grobowa-rodziny-glogerow-tykocin |adres = cmentarz parafialny przy ul. 11 Listopada, Tykocin |wskazówki = Około 1 km na wschód od placu Czarnieckiego. |wikidata = Q121642343 |dodatkowe informacje = Neogotycka kaplica grobowa wzniesiona w 1885 roku z fundacji Zygmunta Glogera. Jest miejscem pochówku członków rodziny Glogerów. }} * {{Listing |type = see |name = Zespół Klasztorny Bernardynów |lat = 53.20366 |long = 22.77139 |adres = ul. Klasztorna, 16-080 Tykocin |wskazówki = Około 500 m na południe od placu Czarnieckiego. |image = Tykocin_-_klasztor_bernardynow_-_ndx_-_01.JPG |wikipedia = Zespół Klasztorny Bernardynów w Tykocinie |dodatkowe informacje = Rozległy późnobarokowy zespół klasztorny wzniesiony w XVIII wieku. Wspólnie z kościołem, synagogami i zamkiem należy do najważniejszych zabytków Tykocina. }} * {{Listing |type = see |name = Wiatrak koźlak |lat = 53.204197 |long = 22.778950 |wskazówki = Przy wschodniej części miasta. |wikidata = Q16614720 |wikipedia = Wiatrak koźlak w Tykocinie |dodatkowe informacje = Zabytkowy drewniany wiatrak typu koźlak z 1887 roku. }} [[Plik:Tykocin - cmentarz żydowski - ndx - 3.JPG|mały|prawo|Cmentarz żydowski w Tykocinie]] * {{Listing |type = see |name = Cmentarz żydowski |lat = 53.20453 |long = 22.75847 |adres = ul. Holendry, 16-080 Tykocin |wskazówki = Na zachodnim krańcu miasta, około 1 km od Wielkiej Synagogi. |image = Tykocin_-_cmentarz_żydowski_-_ndx_-_3.JPG |wikidata = Q1716560 |wikipedia = Cmentarz żydowski w Tykocinie |dodatkowe informacje = Jeden z najstarszych cmentarzy żydowskich w Polsce, założony w XVI wieku. Zachowała się część dawnych macew. }} * {{Listing |type = see |name = Bulwar nad Narwią |lat = 53.2084 |long = 22.7731 |wskazówki = Wzdłuż południowego brzegu Narwi w centrum Tykocina, w pobliżu Alumnatu i mostu. |image = 2013_Bridge_over_Narew_in_Tykocin_-_05.jpg |dodatkowe informacje = Pieszo-rowerowa ścieżka rekreacyjno-edukacyjna nad Narwią o długości około 730 m. Wyposażona jest w ławki, oświetlenie i tablice edukacyjne. To jedno z najlepszych miejsc na spokojny spacer, obserwację rzeki i fotografowanie panoramy Tykocina. }} == Co robić == === Spacer po Tykocinie === Najważniejsze zabytki można zobaczyć podczas kilkukilometrowego spaceru. Dobrym punktem rozpoczęcia jest plac Czarnieckiego. Proponowana trasa: # '''Plac Stefana Czarnieckiego''' i pomnik hetmana. # '''Kościół Trójcy Przenajświętszej'''. # '''Plac Czarnieckiego 10 – muzeum domu'''. # '''Alumnat'''. # '''Bulwar nad Narwią''' i zabytkowy most. # '''Zamek w Tykocinie'''. # Powrót na południowy brzeg Narwi i przejście do '''Dworku Administratora'''. # '''Pomnik Orła Białego'''. # '''Kaplica grobowa rodziny Glogerów''' na cmentarzu parafialnym. # '''Zespół Klasztorny Bernardynów'''. # Przejście do dawnej dzielnicy żydowskiej. # '''Wielka Synagoga'''. # '''Dom Talmudyczny'''. # '''Cmentarz żydowski'''. Pełny wariant zajmuje kilka godzin i obejmuje również bardziej oddaloną kaplicę Glogerów. Trasę można skrócić, pozostawiając cmentarz parafialny na osobny spacer lub przejazd rowerem. Warto zarezerwować dodatkowy czas na zwiedzanie zamku oraz Muzeum w Tykocinie. === Nad Narwią === [[Plik:2013 Bridge over Narew in Tykocin - 05.jpg|mały|Narew i most w Tykocinie]] * {{Listing |type = do |name = FlisakPark Tykocin – Muzeum Narwi i rejsy |lat = 53.20759 |long = 22.76653 |www = https://www.facebook.com/flisakparktykocin/ |adres = ul. Browarna 17, 16-080 Tykocin |wskazówki = Nad Narwią, na zachód od historycznego centrum. |telefon = +48 505 725 160 |dodatkowe informacje = Przystań turystyczna związana z Narwią. W sezonie organizowane są rejsy tramwajami wodnymi „Malinka” i „Jeżynka”; działa również niewielkie Muzeum Narwi. Trasa rejsów prowadzi wzdłuż zabytkowej części miasta i przyrodniczego odcinka Narwi. Terminy zależą od sezonu i poziomu wody; przed przyjazdem warto potwierdzić kurs telefonicznie. }} Bulwar i przystań pozwalają zobaczyć Tykocin od strony Narwi. Dolina rzeki jest również atrakcyjna dla obserwatorów ptaków i fotografów przyrody. === Zwiedzanie elektrobusem === * {{Listing |type = do |name = #OdkryjTykocin – elektrobus |lat = 53.2077 |long = 22.7732 |www = https://kulturatykocin.pl/turystyka/ |adres = centrum Tykocina |wskazówki = Trasy obejmują zabytkowe centrum; szczegóły miejsca rozpoczęcia przejazdu należy ustalić przy rezerwacji. |telefon = +48 513 775 760 |dodatkowe informacje = Wycieczki ekologicznym elektrobusem z audioprzewodnikiem w języku polskim, angielskim lub rosyjskim. Oferta jest przeznaczona m.in. dla rodzin i grup zorganizowanych; aktualne terminy należy potwierdzić telefonicznie. }} === Turystyka rowerowa === Tykocin leży w jednym z najciekawszych obszarów turystyki rowerowej na Podlasiu. Teren jest w większości płaski, dzięki czemu większość tras nie wymaga dużego doświadczenia. ==== Green Velo ==== Przez Tykocin przebiega '''[[Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo]]'''. Szlak łączy miasto m.in. z Jeżewem Starym, Rzędzianami oraz siecią tras prowadzących w kierunku Białegostoku i Narwiańskiego Parku Narodowego. Odcinek z Tykocina w kierunku Jeżewa Starego jest wspólny z fragmentem Obwodnicy Rowerowej Narwiańskiego Parku Narodowego. ==== Tykocin – Pentowo – Kiermusy ==== Jedna z najlepszych krótkich wycieczek z miasta: :''Tykocin → Pentowo → Kiermusy → Tykocin''. Odległości są niewielkie: * Tykocin – Pentowo: około 1,5 km, * Pentowo – Kiermusy: około 3 km, * Kiermusy – Tykocin: około 4–5 km. Trasę można połączyć ze zwiedzaniem Europejskiej Wsi Bocianiej, Kiermus i doliny Narwi. ==== Pętla „Ku granicy dawnej Polski” ==== Oznakowana częściowo trasa wycieczkowa o długości około 29 km: :''Jeżewo Stare → Tykocin → Pentowo → Kiermusy → Nieciecie → Łopuchowo → Zawady → Jeżewo Stare''. Na trasie znajdują się zabytki Tykocina, Europejska Wieś Bociania, Kiermusy, krajobrazy doliny Narwi i niewielkie podlaskie miejscowości. Trasę można rozpocząć również w Tykocinie. ==== Obwodnica Rowerowa Narwiańskiego Parku Narodowego ==== Dłuższa, znakowana na niebiesko trasa o długości około 87 km: :''[[Choroszcz]] → węzeł Tykocin → Tykocin → Kurowo → Łapy → Suraż → Turośń Dolna → Choroszcz''. Trasa prowadzi przede wszystkim drogami asfaltowymi. Między Tykocinem i Jeżewem Starym pokrywa się ze szlakiem Green Velo. Jest dobrą propozycją na całodniową wycieczkę dla bardziej doświadczonych rowerzystów. ==== Podlaski Szlak Bociani ==== Przez okolice Tykocina przebiega również '''[https://podlaskie.travel/trasy-rowerowe/podlaski-szlak-bociani Podlaski Szlak Bociani]''', oznakowany kolorem czerwonym. Cała trasa ma ponad 400 km i prowadzi przez dużą część województwa podlaskiego. W rejonie Tykocina łączy m.in. okolice Pentowa, miasta i doliny Narwi. To dobra trasa dla osób zainteresowanych przyrodą, obserwacją ptaków i fotografią. == Najbliższe okolice == === Pentowo i Kiermusy === [[Plik:Pentowo - European stork village - 11.jpg|mały|Wieża obserwacyjna w Pentowie]] * {{Listing |type = see |name = Dwór Pentowo – Europejska Wieś Bociania |lat = 53.206724 |long = 22.737604 |www = https://www.pentowo.pl/ |adres = Kolonia Kaczorowo 39, 16-080 Tykocin |wskazówki = Około 1,5–2 km na zachód od Tykocina; łatwy dojazd rowerem. |image = Pentowo_-_European_stork_village_-_11.jpg |telefon = +48 505 929 925 |dodatkowe informacje = Ponadstuletni dwór nad starorzeczem Narwi oraz Europejska Wieś Bociania. Na terenie posiadłości znajdują się liczne gniazda bociana białego i wieże obserwacyjne. Najciekawiej jest w sezonie obecności bocianów. }} * {{Listing |type = see |name = Kiermusy – Dworek nad Łąkami |lat = 53.203888 |long = 22.710352 |www = https://kiermusy.com.pl/ |adres = Kiermusy 12, 16-080 Tykocin |wskazówki = Około 4–5 km na zachód od Tykocina; dogodny dojazd rowerem. |telefon = +48 501 607 566 |email = promocja@kiermusy.com.pl |dodatkowe informacje = Kompleks turystyczny nawiązujący stylistyką do dawnego dworu szlacheckiego. Działa tu Karczma Rzym i baza noclegowa. Kiermusy można łatwo połączyć w jednej wycieczce z Pentowem. }} * {{Listing |type = see |name = Jantarowy Kasztel – Muzeum Oręża Polskiego im. Jerzego Hoffmana |lat = 53.20895 |long = 22.71268 |www = https://kiermusy.com.pl/pl/atrakcje/muzeum-oreza-polskiego-im-jerzego-hoffmana/ |adres = Kiermusy, 16-080 Tykocin |wskazówki = Około 4 km na zachód od Tykocina; w sąsiedztwie kompleksu Kiermusy. |telefon = +48 508 111 552 |dodatkowe informacje = Prywatne muzeum prezentujące militaria i zabytki archeologiczne. W sezonie letnim obiekt jest udostępniany w wybranych terminach, a grupy mogą uzgadniać zwiedzanie indywidualnie; przed przyjazdem należy sprawdzić aktualne godziny. }} === Grodzisko, Łopuchowo i przyroda gminy === * {{Listing |type = see |name = Grodzisko Tykocin I („Szwedzkie Wały”) |lat = 53.181472 |long = 22.769496 |www = https://zabytek.pl/pl/obiekty/tykocin-grodzisko |wskazówki = Około 3 km na południe od obecnego centrum Tykocina, w pobliżu Sierk; najlepiej dojechać rowerem lub samochodem i ostatni odcinek przejść pieszo. |dodatkowe informacje = Pozostałość średniowiecznego grodu poprzedzającego obecny Tykocin. Zachował się wał o nieregularnym owalnym planie oraz ślady dawnej fosy. Stanowisko jest dostępne do zwiedzania. }} * {{Listing |type = see |name = Las Łopuchowski – miejsce pamięci |lat = 53.179333 |long = 22.695000 |wskazówki = Na zachód od Tykocina, w lesie koło Łopuchowa; dojazd najwygodniejszy samochodem lub rowerem. |image = Grób zbiorowy Żydów z Tykocina - las łopuchowski 1.jpg |dodatkowe informacje = Miejsce pamięci z trzema zbiorowymi mogiłami Żydów z Tykocina zamordowanych przez Niemców 25 i 26 sierpnia 1941 roku. Co roku odbywają się tu uroczystości rocznicowe. }} * {{Listing |type = see |name = Rezerwat przyrody Szelągówka |lat = 53.246 |long = 22.6753 |wikipedia = Rezerwat przyrody Szelągówka |wikidata = Q11834744 |wskazówki = Na północny zachód od Tykocina, w kompleksie leśnym pomiędzy Tykocinem, Zawadami i Trzciannem. |dodatkowe informacje = Rezerwat o powierzchni około 62 ha chroniący naturalne zespoły borów sosnowych rosnących na rozległym obszarze wydmowym. Dobry cel dla osób zainteresowanych krajobrazem leśnym i przyrodą. }} '''Bagno Tykocińskie''' rozciąga się pomiędzy Tykocinem a miejscowością Góra i obejmuje około 400 ha łąk, nieużytków, starorzeczy i wód stojących w dolinie Narwi. Obszar najlepiej oglądać z dróg lokalnych i otwartych punktów widokowych, nie wchodząc na podmokłe tereny ani grunty prywatne. === Góra Strękowa i dolina Narwi === * {{Listing |type = see |name = Góra Strękowa – punkt widokowy i schron kpt. Raginisa |lat = 53.212690 |long = 22.490129 |www = https://www.wizna1939.eu/ |wskazówki = Na zachód od Tykocina, w kierunku Wizny; dojazd samochodem lub rowerem. |wikipedia = Bitwa pod Wizną |dodatkowe informacje = Punkt na Wzgórzu 126 z rozległą panoramą doliny Narwi aż w kierunku ujścia Biebrzy. Znajduje się tu schron dowodzenia odcinka „Wizna” i miejsce pamięci kpt. Władysława Raginisa, związane z walkami z września 1939 roku. Szczególnie dobre miejsce do obserwacji krajobrazu, wschodów i zachodów słońca. }} == Zakupy == * {{Listing |type = buy |name = Delikatesy Smak |lat = 53.20743152315896 |long = 22.770969353352307 |adres = ul. Złota 1, 16-080 Tykocin |wskazówki = W centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sklep spożywczy przydatny podczas krótkiego pobytu i wycieczek rowerowych. }} * {{Listing |type = buy |name = Lewiatan |lat = 53.207035 |long = 22.768034 |adres = ul. Sokołowska 1, 16-080 Tykocin |wskazówki = W centrum miasta. |dodatkowe informacje = Sklep spożywczy. }} == Informacje praktyczne == * {{Listing |type = contact |name = Apteka „Na Starym Rynku” |adres = ul. Choroszczańska 1, 16-080 Tykocin |telefon = +48 85 718 70 77 |wskazówki = W pobliżu Starego Rynku i dawnej dzielnicy żydowskiej. |dodatkowe informacje = Apteka ogólnodostępna. Zwykle czynna pon.–pt. 7:30–18:00 i sob. 8:00–14:00; w niedziele nieczynna. Godziny mogą się zmieniać, dlatego przed przyjazdem warto je sprawdzić. }} * {{Listing |type = contact |name = Podstawowa Opieka Zdrowotna |adres = ul. Kaczorowska 2, 16-080 Tykocin |telefon = +48 85 718 73 37 |wskazówki = W zachodniej części centrum. |dodatkowe informacje = Niepubliczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Według informacji Urzędu Miejskiego czynny pon.–pt. 8:00–18:00. }} * {{Listing |type = contact |name = Bank Spółdzielczy w Białymstoku – Oddział w Tykocinie |adres = ul. Złota 18, 16-080 Tykocin |telefon = +48 85 718 73 19 |wskazówki = W centrum miasta. |dodatkowe informacje = Oddział banku; według informacji Urzędu Miejskiego czynny pon.–pt. 7:45–15:30. Przydatny w razie potrzeby obsługi gotówkowej. }} * {{Listing |type = contact |name = Urząd Pocztowy w Tykocinie |adres = ul. 11 Listopada 36, 16-080 Tykocin |telefon = +48 885 900 415 |wskazówki = We wschodniej części miasta. |dodatkowe informacje = Według informacji Urzędu Miejskiego czynny pon.–czw. 8:00–15:30, pt. 8:00–20:00. }} * {{Listing |type = go |name = Stacja paliw ORLEN |lat = 53.2045136 |long = 22.7675633 |adres = ul. Sokołowska 17, 16-080 Tykocin |wskazówki = Przy południowo-zachodnim wjeździe do miasta. |dodatkowe informacje = Stacja paliw przydatna przed dalszą podróżą w kierunku Białegostoku, Knyszyna lub zachodniej części doliny Narwi. }} == Gastronomia == === Restauracje i bary === * {{listing |name=Pierogi na Narwi |type=eat |lat=53.208484 |long=22.772909 |www=https://www.facebook.com/p/Pierogi-na-Narwi-100083273255857/ |adres=ul. Puchalskiego, 16-080 Tykocin |wskazówki=na pontonie na Narwi, tuż przy moście drogowym, po stronie zamku |dodatkowe informacje=Sezonowy restobar na wodzie specjalizujący się w ręcznie robionych pierogach. Lokal znajduje się bezpośrednio na Narwi i dysponuje miejscami z widokiem na rzekę oraz zabytkową część Tykocina. Oprócz pierogów dostępne są m.in. kawa i napoje. Przed wizytą poza sezonem letnim warto sprawdzić aktualne dni i godziny otwarcia. }} * {{listing |name=u Klemensa |type=eat |lat=53.207757 |long=22.771279 |www=https://uklemensa.com/ |adres=plac Czarnieckiego 2, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy zachodnim krańcu placu Czarnieckiego, przy przejściu w kierunku ul. Browarnej i Narwi |telefon=+48 882 436 911 |email=recepcja@uklemensa.com |dodatkowe informacje=Restauracja w zabytkowym budynku przy rynku, otwarta w 2026 roku. Menu nawiązuje do kuchni polskiej i kresowej. W tym samym obiekcie działa galeria sztuki prezentująca m.in. ręcznie wykonywaną ceramikę oraz pokoje gościnne. }} * {{listing |name=Dom pod Czarnym Bocianem |type=eat |lat=53.20823753617558 |long=22.775910645360636 |www=https://www.czarnybocian.pl/polski.php |adres=ul. Poświętna 16, 16-080 Tykocin |wskazówki=nad Narwią, blisko rynku |telefon=+48 85 718 16 14 |dodatkowe informacje=Restauracja i obiekt noclegowy w zabytkowej części miasta. }} * {{listing |name=Restauracja Tejsza |type=eat |lat=53.20656 |long=22.76674 |www=https://www.facebook.com/Restauracja-Tejsza-120402841324444/ |adres=ul. Kozia 2, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy kompleksie Wielkiej Synagogi i Domu Talmudycznego |dodatkowe informacje=Restauracja kojarzona przede wszystkim z kuchnią żydowską i regionalną. }} * {{listing |name=Restauracja Zamkowa |type=eat |lat=53.21310932756459 |long=22.770604240711428 |www=https://zamekwtykocinie.pl/ |adres=ul. Puchalskiego 3, 16-080 Tykocin |wskazówki=w Zamku w Tykocinie |telefon=+48 85 718 73 72 |email=biuro@zamekwtykocinie.pl |dodatkowe informacje=Restauracja działająca w kompleksie zamkowym. }} * {{listing |name=Alumnat |type=eat |lat=53.208250329934415 |long=22.77373624496222 |www=http://alumnat.eu/ |adres=ul. Poświętna 1, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy Narwi i placu Czarnieckiego |telefon=+48 600 941 351 |dodatkowe informacje=Restauracja w zabytkowym Alumnacie. }} * {{listing |name=Opowieści z Narwi |type=eat |lat=53.20734 |long=22.773216 |adres=pl. Stefana Czarnieckiego 9, 16-080 Tykocin |wskazówki=w historycznym centrum |telefon=660 191 251 |email=tykocinski@o2.pl |dodatkowe informacje=Restauracja w pobliżu rynku i Narwi. }} * {{listing |name=Karczma Rzym |type=eat |lat=53.203888 |long=22.710352 |www=https://kiermusy.com.pl/ |adres=Kiermusy 12, 16-080 Tykocin |wskazówki=w Kiermusach, około 4–5 km od Tykocina |telefon=501 607 566 |email=karczmarzym@kiermusy.com.pl |dodatkowe informacje=Restauracja specjalizująca się w kuchni polskiej i regionalnej, urządzona w stylu nawiązującym do tradycji szlacheckiej. }} * {{listing |name=Villa Regent |type=eat |lat=53.20696 |long=22.76783 |www=https://villaregent.eu/ |adres=ul. Sokołowska 3, 16-080 Tykocin |wskazówki=w pobliżu dawnej dzielnicy żydowskiej |dodatkowe informacje=Restauracja i obiekt noclegowy. }} * {{listing |name=Zapiekanki |type=eat |lat=53.2068 |long=22.7745 |adres=ul. Klasztorna 3, 16-080 Tykocin |wskazówki=w centrum |dodatkowe informacje=Bar z przekąskami. }} * {{listing |name=Narwianka – Bar na Wodzie |type=eat |lat=53.20759 |long=22.76653 |adres=ul. Browarna 17, 16-080 Tykocin |wskazówki=na terenie FlisakParku nad Narwią |telefon=505 725 160 |dodatkowe informacje=Sezonowy bar nad rzeką, w sąsiedztwie przystani i rejsów „Malinką”. Nie należy go mylić z położonym przy moście restobarem Pierogi na Narwi. }} * {{listing |name=Tykocin Bistro |type=eat |lat=53.2067 |long=22.7744 |www=https://www.facebook.com/tykocinbistro/ |adres=plac Stary Rynek 8, 16-080 Tykocin |wskazówki=w centrum miasta |telefon=574 808 685 |dodatkowe informacje=Bistro. }} === Kawiarnie i słodkości === * {{listing |name=Złota Kawiarenka |type=eat |lat=53.20733 |long=22.76947 |www=https://www.facebook.com/zlotakawiarenka/ |adres=ul. Złota 11, 16-080 Tykocin |wskazówki=w historycznym centrum, kilka minut pieszo od placu Czarnieckiego |telefon=+48 884 704 449 |dodatkowe informacje=Kawiarnia z kawą, ciastami i deserami. Godziny otwarcia zmieniają się sezonowo, dlatego przed wizytą warto je sprawdzić. }} * {{listing |name=Lodziarnia Czarnieckiego |type=eat |adres=plac Stefana Czarnieckiego 7A, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy placu Czarnieckiego |dodatkowe informacje=Lodziarnia i punkt deserowy w historycznym centrum; działalność ma charakter sezonowy. }} == Wydarzenia == Tykocin ma rozbudowany kalendarz wydarzeń, szczególnie od późnej wiosny do wczesnej jesieni. Aktualne terminy publikuje [https://kulturatykocin.pl/kalendarz-wydarzen/ Port Kultury Tykocin]. Wśród wydarzeń związanych szczególnie z historią miasta są dwie duże rekonstrukcje XVII-wieczne – zimowy Szturm Zamku oraz letni Obóz Wojsk Rzeczypospolitej. * {{Listing |type = do |name = Szturm Zamku w Tykocinie |lat = 53.21310972902754 |long = 22.770608018655132 |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = Zamek w Tykocinie, ul. Puchalskiego 3 |wskazówki = Odbywa się zimą; termin kolejnej edycji należy sprawdzić w kalendarzu wydarzeń. |dodatkowe informacje = Duża inscenizacja historyczna nawiązująca do walk o zamek podczas potopu szwedzkiego. W widowisku uczestniczą grupy rekonstrukcyjne odtwarzające wojska Rzeczypospolitej i szwedzkie, piechotę, jazdę oraz artylerię. W 2026 roku odbyła się dwunasta edycja wydarzenia. }} * {{Listing |type = do |name = Obóz Wojsk Rzeczypospolitej XVII wieku |www = https://kulturatykocin.pl/2026/07/08/oboz-wojsk-rzeczypospolitej-xvii-w/ |adres = plac przy ul. Klasztornej i przestrzeń historycznego centrum Tykocina |wskazówki = Letnie wydarzenie rekonstrukcyjne; w 2026 roku odbyło się od 31 lipca do 2 sierpnia. |dodatkowe informacje = Kilkudniowy obóz rekonstrukcyjny prezentujący życie i wojskowość XVII-wiecznej Rzeczypospolitej. W programie odbywają się pokazy husarskie, historyczne potyczki i musztra, prezentacje broni i wyposażenia, możliwość zwiedzania obozu i rozmów z rekonstruktorami, koncert muzyki dawnej, przemarsz wojsk przez Tykocin na zamek oraz pokazy artyleryjskie. Organizatorem wydarzenia jest m.in. Komputowa Chorągiew Stefana Czarnieckiego i Port Kultury Tykocin. }} * {{Listing |type = do |name = Dni Tykocina |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = Tykocin |wskazówki = Zwykle odbywają się na początku lata. |dodatkowe informacje = Kilkudniowe święto miasta obejmujące koncerty, wydarzenia historyczne, sportowe i rodzinne. Część imprez odbywa się na placu przy ul. Klasztornej oraz w historycznym centrum. }} * {{Listing |type = do |name = Tykocin – Nadzieja w Chórze |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = Kościół Trójcy Przenajświętszej, plac Czarnieckiego |wskazówki = Odbywa się wiosną; aktualny termin należy sprawdzić w kalendarzu Portu Kultury. |dodatkowe informacje = Ogólnopolski konkurs i festiwal muzyki sakralnej organizowany w barokowym kościele Trójcy Przenajświętszej. W 2026 roku odbyła się dziewiąta edycja wydarzenia. }} * {{Listing |type = do |name = Królewskie Śpiewanie |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = Tykocin |wskazówki = Festiwal odbywa się latem; w 2026 roku zaplanowano go na 23–25 lipca. |dodatkowe informacje = Kilkudniowe wydarzenie muzyczne odbywające się w historycznej scenerii miasta. }} * {{Listing |type = do |name = Tykocińska Biesiada Miodowa |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = plac przy ul. Klasztornej, Tykocin |wskazówki = Odbywa się zwykle w sierpniu. |dodatkowe informacje = Jedna z największych cyklicznych imprez w Tykocinie, poświęcona pszczelarstwu, miodom i produktom regionalnym. Towarzyszą jej stoiska lokalnych producentów, kiermasz, gastronomia, występy i koncerty. W 2026 roku odbywa się XXVII edycja. }} * {{Listing |type = do |name = Noc Muzeów – zwiedzanie Tykocina o zmierzchu |www = https://kulturatykocin.pl/ |adres = historyczne centrum Tykocina |wskazówki = Zwykle w maju. |dodatkowe informacje = Wieczorne wydarzenie łączące spacer po mieście ze zwiedzaniem jego zabytków i poznawaniem historii Tykocina. Poszczególne edycje obejmują m.in. rynek, synagogę, kościół oraz zamek. }} * {{Listing |type = do |name = Jarmark Staroci w Kiermusach |lat = 53.203888 |long = 22.710352 |www = https://kiermusy.com.pl/ |adres = Kiermusy 12, 16-080 Tykocin |wskazówki = Zwykle w pierwszą niedzielę miesiąca; przed przyjazdem warto sprawdzić aktualny termin. |telefon = 501 607 566 |email = promocja@kiermusy.com.pl |dodatkowe informacje = Duży regionalny targ staroci, antyków, rękodzieła i przedmiotów kolekcjonerskich. }} Aktualne informacje o imprezach organizowanych w mieście publikuje [https://kulturatykocin.pl/kalendarz-wydarzen/ kalendarz wydarzeń Portu Kultury]. == Informacje turystyczne == [[Plik:Tykocin, Złota 2, KsP 01.jpg|mały|prawo|Port Kultury Tykocin przy ul. Złotej 2]] * {{listing |type=contact |name=Port Kultury Tykocin – Punkt Informacji Turystycznej |lat=53.20733 |long=22.771212 |www=https://kulturatykocin.pl/ |adres=ul. Złota 2, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy zachodniej części placu Czarnieckiego, kilka minut pieszo od kościoła i Alumnatu |telefon=+48 85 718 16 06 |dodatkowe informacje=Port Kultury jest jednocześnie miejskim centrum kultury i punktem informacji turystycznej. Można tu uzyskać informacje o zabytkach, aktualnych wydarzeniach, zwiedzaniu Tykocina i okolic oraz usługach przewodnickich. Instytucja organizuje koncerty, warsztaty artystyczne, wystawy, kino plenerowe, spacery i zwiedzanie miasta, wydarzenia rekonstrukcyjne, imprezy rodzinne oraz największe wydarzenia miejskie, m.in. Dni Tykocina i Tykocińską Biesiadę Miodową. Przed wizytą warto sprawdzić aktualny kalendarz, ponieważ oferta zmienia się w ciągu roku. }} Port Kultury prowadzi [https://kulturatykocin.pl/kalendarz-wydarzen/ kalendarz wydarzeń], w którym publikowane są również mniejsze imprezy, warsztaty, spacery z przewodnikiem, koncerty, wystawy i wydarzenia plenerowe. Instytucja publikuje także lokalne czasopismo [https://kulturatykocin.pl/polecamy/ „Czas Tykocina”], którego bieżące i archiwalne numery są dostępne online. === Zwiedzanie z przewodnikiem === Port Kultury publikuje informacje o organizowanych spacerach i zwiedzaniu Tykocina. Możliwe jest również umówienie indywidualnego przewodnika. Aktualną listę przewodników i dane kontaktowe można znaleźć w [https://kulturatykocin.pl/turystyka/ serwisie turystycznym Portu Kultury]. == Noclegi == [[Plik:Hotel Alumnat Tykocin.jpg|mały|Hotel w zabytkowym Alumnacie]] [[Plik:Pisłudskiego Street in Tykocin, close to the Great Synagogue.jpg|mały|Villa Regent w dawnej dzielnicy żydowskiej]] * {{listing |name=Dom pod Czarnym Bocianem |type=sleep |lat=53.20823753617558 |long=22.775910645360636 |www=https://www.czarnybocian.pl/polski.php |adres=ul. Poświętna 16, 16-080 Tykocin |wskazówki=nad Narwią, w pobliżu rynku |telefon=+48 85 718 16 14 |dodatkowe informacje=Pokoje w historycznej części miasta. }} * {{listing |name=Pensjonat Austeria u Augusta |type=sleep |lat=53.20723406828596 |long=22.773289288229396 |www=http://www.austeria.tiu.pl/ |adres=pl. Czarnieckiego 11, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy rynku |dodatkowe informacje=Pokoje w samym historycznym centrum. }} * {{listing |name=Alumnat |type=sleep |lat=53.20807091278447 |long=22.77400620244861 |www=http://alumnat.eu/ |adres=ul. Poświętna 1, 16-080 Tykocin |wskazówki=nad Narwią i przy placu Czarnieckiego |telefon=+48 600 941 351 |dodatkowe informacje=Noclegi w jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Tykocina. }} * {{listing |name=Komoda Tykocin |type=sleep |lat=53.20756494384301 |long=22.78816125053531 |adres=ul. 11 Listopada 56, 16-080 Tykocin |wskazówki=na wschód od historycznego centrum |telefon=+48 728 488 576 |dodatkowe informacje=Apartamenty z dostępem do ogrodu. }} * {{listing |name=Przystanek Tykocin |type=sleep |lat=53.20578758152479 |long=22.77368449242483 |www=https://przystanektykocin.pl/ |adres=ul. Choroszczańska 25, 16-080 Tykocin |wskazówki=około 200 m od historycznego centrum |dodatkowe informacje=Całoroczne domki gościnne i apartamenty. }} * {{listing |name=Kurnik Polski |type=sleep |lat=53.173160962988256 |long=22.775936150704904 |www=http://kurnikpolski.com/ |adres=Kolonia Nowe Miasto 10, 16-080 Tykocin |wskazówki=na południe od miasta, w spokojnej okolicy |telefon=+48 601 955 795 |dodatkowe informacje=Pokoje 2-, 3- i 4-osobowe z łazienkami. }} * {{listing |name=Domek Wiejski |type=sleep |lat=53.20395677297963 |long=22.773058171932593 |www=https://www.facebook.com/p/Domek-wiejski-w-Tykocinie-100083271236275/ |adres=ul. Klasztorna 5, 16-080 Tykocin |wskazówki=blisko centrum |telefon=+48 698 691 122 |dodatkowe informacje=Pokoje w drewnianym domu. }} * {{listing |name=Zamek w Tykocinie |type=sleep |lat=53.21310972902754 |long=22.770608018655132 |www=https://zamekwtykocinie.pl/ |adres=ul. Puchalskiego 3, 16-080 Tykocin |wskazówki=na północnym brzegu Narwi, w kompleksie zamkowym |telefon=+48 85 718 73 72 |dodatkowe informacje=Hotel działający w odbudowanym kompleksie zamkowym; na miejscu znajduje się również Restauracja Zamkowa. }} * {{listing |name=Villa Regent |type=sleep |lat=53.20696 |long=22.76783 |www=https://villaregent.eu/ |adres=ul. Sokołowska 3, 16-080 Tykocin |wskazówki=w pobliżu Wielkiej Synagogi i dawnej dzielnicy żydowskiej |dodatkowe informacje=Obiekt noclegowy z restauracją, dogodny do zwiedzania zachodniej części historycznego centrum. }} * {{listing |name=u Klemensa |type=sleep |lat=53.207757 |long=22.771279 |www=https://uklemensa.com/ |adres=plac Czarnieckiego 2, 16-080 Tykocin |wskazówki=przy zachodnim krańcu placu Czarnieckiego |telefon=+48 882 436 911 |email=recepcja@uklemensa.com |dodatkowe informacje=Pokoje gościnne w zabytkowym budynku przy rynku; w tym samym obiekcie działają restauracja i galeria. }} == Dokąd dalej == Tykocin może być bazą do jednodniowych wycieczek po zachodniej i środkowej części województwa podlaskiego. Poniższe punkty pokazano również na mapie artykułu. * {{Listing |type = go |name = [[Narwiański Park Narodowy]] – Kurowo |lat = 53.10472 |long = 22.79028 |www = https://npn.gov.pl/ |adres = Kurowo 10, 18-204 Kobylin-Borzymy |wskazówki = Na południowy wschód od Tykocina. |telefon = +48 85 718 14 17 |dodatkowe informacje = Najbliższy park narodowy. W Kurowie znajduje się siedziba parku, ekspozycja przyrodnicza, kładka edukacyjna i wieża widokowa. Inną charakterystyczną atrakcją jest kładka Waniewo–Śliwno z przeprawami na pływających platformach. }} * {{Listing |type = go |name = [[Choroszcz]] |lat = 53.14393 |long = 22.98846 |wskazówki = Na wschód od Tykocina, po drodze w kierunku Białegostoku. |dodatkowe informacje = Niewielkie miasto z pałacem Branickich i parkiem. Może być połączone z wycieczką do Narwiańskiego Parku Narodowego. }} * {{Listing |type = go |name = [[Białystok]] |lat = 53.1324 |long = 23.1592 |wskazówki = Około 30 km na wschód od Tykocina. |wikidata = Q761 |dodatkowe informacje = Stolica województwa podlaskiego i główny węzeł komunikacyjny regionu. Najważniejsze atrakcje obejmują Pałac Branickich z ogrodami, Rynek Kościuszki, katedrę, cerkiew św. Mikołaja, kościół św. Rocha oraz liczne muzea i murale. }} * {{Listing |type = go |name = [[Supraśl]] |lat = 53.21 |long = 23.3361 |wskazówki = Na wschód od Białegostoku, w dolinie Supraśli. |wikidata = Q1906334 |dodatkowe informacje = Uzdrowiskowe miasteczko na skraju Puszczy Knyszyńskiej. Warto zobaczyć monaster Zwiastowania, Muzeum Ikon, drewnianą zabudowę, bulwary i tereny rekreacyjne nad Supraślą. }} * {{Listing |type = go |name = [[Puszcza Knyszyńska]] – Kopna Góra |lat = 53.25196 |long = 23.47535 |www = https://suprasl.bialystok.lasy.gov.pl/arboretum-w-kopnej-gorze |wskazówki = Na wschód od Supraśla; praktyczny punkt rozpoczęcia wycieczki do środkowej części Puszczy Knyszyńskiej. |dodatkowe informacje = W Kopnej Górze znajduje się arboretum prowadzone przez Nadleśnictwo Supraśl oraz cmentarz powstańców listopadowych. Arboretum jest czynne od 1 kwietnia do 30 września codziennie w godz. 9:00–19:00, a wstęp jest bezpłatny. Okolica jest dobrym punktem wejścia na leśne trasy piesze i rowerowe Puszczy Knyszyńskiej. }} * {{Listing |type = go |name = [[Knyszyn]] |lat = 53.31224 |long = 22.92004 |wskazówki = Na północny wschód od Tykocina. |wikidata = Q668322 |dodatkowe informacje = Historyczne miasto związane z Zygmuntem Augustem. Warto zobaczyć kościół św. Jana Apostoła i Ewangelisty oraz pozostałości dawnego założenia królewskiego; znajduje się tu również najbliższa Tykocinowi stacja kolejowa. }} * {{Listing |type = go |name = [[Biebrzański Park Narodowy]] – Osowiec-Twierdza |lat = 53.47482 |long = 22.65588 |www = https://bbpn.gov.pl/ |adres = Osowiec-Twierdza 8, 19-110 Goniądz |wskazówki = Na północ od Tykocina. |telefon = +48 85 738 30 00 |dodatkowe informacje = Największy park narodowy w Polsce, chroniący rozległe Bagna Biebrzańskie. Siedziba parku znajduje się w Osowcu-Twierdzy; w okolicy są szlaki przyrodnicze, Carska Droga oraz obiekty Twierdzy Osowiec. }} * {{Listing |type = go |name = [[Goniądz]] |lat = 53.48922 |long = 22.73237 |wskazówki = Na północ od Tykocina, nad Biebrzą. |wikidata = Q985386 |dodatkowe informacje = Miasteczko nad Biebrzą i dogodna baza do zwiedzania środkowego basenu Biebrzańskiego Parku Narodowego oraz okolic Osowca. }} * {{Listing |type = go |name = [[Wizna]] |lat = 53.19438 |long = 22.38409 |wskazówki = Na zachód od Tykocina, nad Narwią. |wikidata = Q2237742 |dodatkowe informacje = Miejscowość związana z bitwą pod Wizną we wrześniu 1939 roku. Warto połączyć wizytę ze znajdującą się na trasie Górą Strękową i jej punktem widokowym na dolinę Narwi. }} * {{Listing |type = go |name = [[Łomża]] |lat = 53.1751 |long = 22.0728 |wskazówki = Dalej na zachód od Wizny. |wikidata = Q215633 |dodatkowe informacje = Miasto nad Narwią z historycznym centrum, katedrą, muzeami i punktami widokowymi na dolinę rzeki. Dobre uzupełnienie wycieczki prowadzącej przez Górę Strękową i Wiznę. }} {{Jest w|Powiat białostocki}} [[Kategoria:Województwo podlaskie]] gl5w0z546830nsfvf1isj5qe53tbisu 0 19132 159667 154495 2026-10-26T19:25:32Z Moromar 2451 159667 wikitext text/x-wiki {{top-banner|WV Xianning Banner.jpg}} {{Miasto infobox |nazwa = Xianning |widok = Stadtrand_Xianning.jpg |herb = |mapa = Location_of_Xianning_Prefecture_within_Hubei_(China).png |państwo = [[Chiny]] |region = [[Hubei]] |powierzchnia = 9740 |lud = 657 600 |prefiks = 0715 |www = http://www.xiangyang.gov.cn/wzsy/ }} '''Xianning''' – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych [[Chiny|Chinach]], w prowincji [[Hubei]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === Xianning jest wielkim węzłem kolejowym. === Samochodem === Xianning jest ogromnym węzłem drogowym. === Autokarem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Hubei}} [[Kategoria:Hubei]] l8ujl1ldlng08fv88cue2qwnl8p3h2f 0 19430 159666 159300 2026-10-26T19:15:01Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 159666 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się z znacznie niższą emisją CO2 w przeliczeniu na pasażera na tym samym dystansie. Wiele europejskich miast posiada również rozbudowane sieci kolei miejskiej. == Charakterystyka == [[Plik:High Speed Railroad Map of Europe.svg|thumb|450px|Główne linie kolejowe w Europie z oznaczeniem prędkości na szlaku (od najwyższej do najniższej) kolorami: fioletowym, czerwonym, pomarańczowym, żółtym i szarym.]] [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|275px|Niemiecki pociąg ICE w [[Berlin]]ie]] [[Europa|Europejskie]] pociągi są szybkie, niezawodne i kursują często. Oferują bardziej przestronne i komfortowe wnętrza niż samoloty czy autobusy, często prowadzą malowniczymi trasami i – co istotne – zazwyczaj nie wymagają długiego oczekiwania na odprawę bezpieczeństwa, jak ma to miejsce na lotniskach. Pociągi kursują zazwyczaj częściej niż samoloty i dowożą pasażerów na stacje położone w centrach miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie; tymczasem lotniska – zwłaszcza te obsługiwane przez tanie linie lotnicze – bywają oddalone o nawet sto kilometrów od miast, które teoretycznie obsługują, co wiąże się z kosztownym i czasochłonnym dojazdem. Niektórzy wybierają pociąg zamiast samolotu także ze względu na romantyczną atmosferę takiej podróży. Podróżowanie pociągiem po [[Europa|Europie]] daje ogromne możliwości i dużą elastyczność. Praktycznie każde miasto liczące powyżej 50 tysięcy mieszkańców posiada stację kolejową z częstymi połączeniami. Miejscowości nieobsługiwane przez kolej mają zazwyczaj dobre połączenia autobusowe, często zintegrowane z systemem kolejowym – dworce kolejowe pełnią bowiem zazwyczaj funkcję węzłów przesiadkowych dla lokalnych autobusów, metra czy tramwajów. Przesiadki w całej [[Europa|Europie]] są szybkie i wygodne; rzadko trzeba czekać na kolejne połączenie dłużej niż dwie godziny. Na głównych trasach nawet godzina oczekiwania między pociągami jest raczej wyjątkiem niż regułą. Jakość, prędkość i koszt podróży pociągiem zależą od kraju; państwa [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]] oferują zazwyczaj szybsze i bardziej luksusowe pociągi, ale też wyższe ceny biletów niż kraje [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] czy [[Europa Wschodnia|Wschodniej]]. Podobnie jak w przypadku lotów, niemal wszystkie bilety kolejowe są tańsze przy wcześniejszym zakupie; zazwyczaj bilet kupiony ze znacznym wyprzedzeniem jest tańszy od biletu lotniczego, choć różnica ta maleje – a czasem sytuacja ulega nawet odwróceniu – w miarę zbliżania się terminu podróży. Porównując ceny, warto pamiętać o kosztach dojazdu na lotnisko lub dworzec; w przypadku lotnisk położonych na uboczu wydatki te mogą być znaczne. Podróżowanie pociągiem staje się z roku na rok szybsze dzięki budowie nowych linii dużych prędkości (pozwalających na jazdę z prędkością do 320 km/h) oraz modernizacji linii konwencjonalnych, dostosowywanych do prędkości 200 km/h lub wyższej. Szczególnie [[Niemcy]], [[Francja]], [[Hiszpania]] i [[Włochy]] dysponują rozbudowanymi sieciami kolei dużych prędkości, a w niemal każdym większym kraju europejskim trwają inwestycje w tym zakresie lub przynajmniej toczą się na ten temat rozmowy. Niektóre linie dużych prędkości praktycznie wyeliminowały konkurencję ze strony transportu lotniczego krótko po swoim uruchomieniu; z kolei na trasach, gdzie szybkie pociągi wciąż rywalizują z samolotami, można trafić na okazyjne ceny biletów lotniczych, ponieważ przewoźnicy nie są już w stanie konkurować samą tylko szybkością podróży. Do najbardziej wyrazistych przykładów należą: trasa [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]]–[[Kolonia]], na której nie odbywają się już bezpośrednie loty, oraz połączenia [[Paryż]]–[[Londyn]] i [[Madryt]]–[[Barcelona]] – tam, po wprowadzeniu kolei dużych prędkości, loty stały się zarówno rzadsze, jak i tańsze. [[Plik:Fahrradabteil im Steuerwagen von DB InterCity 2.jpg|thumb|Rowery w niemieckim pociągu międzymiastowym]] Choć pasażerowie kolei powinni uważać na kieszonkowców i kradzieże bagażu – zwłaszcza w zatłoczonych pociągach podmiejskich – to ogólnie rzecz biorąc, poziom bezpieczeństwa w europejskich pociągach jest prawdopodobnie najwyższy spośród wszystkich środków transportu na świecie. Wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Problemem w transporcie kolejowym może być tłok. Coraz więcej osób dojeżdżających do pracy w [[Europa|Europie]] przesiada się na pociągi, by uniknąć korków na drogach, przez co w godzinach szczytu często brakuje miejsc siedzących w drugiej klasie. Mimo to w pierwszej klasie zazwyczaj pozostaje wiele wolnych miejsc. Problem przepełnienia dotyczy zwłaszcza aglomeracji miejskich, takich jak południowo-wschodnia [[Anglia]], kraje [[Beneluks]]u, [[Zagłębie Ruhry]] czy Nizina Padańska. Jednak poza godzinami szczytu i na mniej popularnych trasach pociągi bywają wypełnione zaledwie w połowie. Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dana trasa bywa zatłoczona, jest analiza cen biletów w przedsprzedaży (tzw. *early bird*). Jeśli na dzień lub dwa przed odjazdem wciąż dostępny jest najtańszy bilet tego typu, istnieje duża szansa, że ​​pociąg nie będzie przepełniony. Wszystkie pociągi oferują miejsca siedzące w wagonach – zazwyczaj oznaczonych w lokalnym języku jako druga klasa. Większość pociągów dalekobieżnych kursujących między dużymi miastami posiada również pierwszą klasę. W niektórych krajach, takich jak [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Francja]] czy [[Niemcy]], istnieją tzw. przedziały lub wagony ciszy, w których obowiązuje zakaz hałasowania i rozmawiania przez telefon komórkowy. Niektóre linie dużych prędkości (np. Eurostar, hiszpańskie AVE czy austriacki ÖBB Railjet) stosują odmienny podział na klasy, zazwyczaj obejmujący trzy klasy o określonych nazwach. Często odpowiadają one standardom lotniczym, przy czym nawet „trzecia” klasa oferuje zazwyczaj więcej miejsca na nogi niż klasa ekonomiczna w samolocie. Strony internetowe poszczególnych przewoźników kolejowych zazwyczaj opisują różnice między klasami w swoich flagowych połączeniach, często zamieszczając również zdjęcia. Pociągi z wagonami sypialnymi kursują tylko na trasach, których pokonanie zajmuje całą noc i kończy się następnego ranka – przykładem mogą być połączenia z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] czy z [[Göteborg]]a do [[Narwik]]u. Pociągi sypialne są wciąż powszechne w [[Rosja|Rosji]], gdzie sieć kolei dużych prędkości ogranicza się do jednej linii między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a odległości między miastami są ogromne. Choć pociągi z wagonami sypialnymi wciąż cieszą się dużą popularnością w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] i [[Europa Wschodnia|Wschodniej]], na początku XXI wieku w znacznej części [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] i [[Europa Zachodnia|Zachodniej]] dało się zauważyć tendencję do ograniczania lub likwidacji takich połączeń ze względów ekonomicznych. Jednak od końca drugiej dekady XXI wieku coraz więcej rządów i przewoźników kolejowych – a także [[Unia Europejska]] – opowiada się za uruchamianiem nowych i rozszerzaniem istniejących połączeń nocnych; zapowiedziano wiele nowych tras na lata 2020–2025, a proces upadku europejskich pociągów nocnych, który niegdyś wydawał się nieodwracalny, zdaje się zostać zahamowany i odwrócony. == Planowanie podróży == [[Plik:Leaning Tower of Pisa.jpg | thumb | 300px | Wybierz pociąg ''Pendolino'', by dotrzeć do [[Piza|Pizy]] ]] [https://www.interrail.com/en/plan-your-trip/interrail-timetable#/ Planer podróży Interrail] pomaga znaleźć trasy pociągów w Europie. Niemieckie koleje krajowe dysponują bardzo wygodnym [https://int.bahn.de/en/ routerem Deutsche Bahn], który obejmuje prawie całą europejską sieć kolejową (i poza nią), a także połączenia autobusowe, metro i promowe w [[Niemcy|Niemczech]]. Pierwsza tego typu, powstała w latach 90-tych. Informacje o cenach są dostępne dla przejazdów pociągiem rozpoczynających się lub kończących w [[Niemcy|Niemczech]]. Aby zapoznać się z cenami na innych trasach, nadal potrzebne są krajowe strony internetowe; większość krajów posiada rozkłady jazdy i planery podróży dostępne na stronach internetowych swoich kolei krajowych. Lokalnie poszukaj rozkładów jazdy zamieszczonych na niektórych stacjach. Personel kasy biletowej może pomóc Państwu w zaplanowaniu podróży. Większość automatów biletowych będzie również w stanie podać pewne informacje na temat rozkładów jazdy, chociaż szczegóły są różne. Obsługa na stronie internetowej kolei lub przez telefon różni się w zależności od kraju, ale może być bardzo wygodna. Nieocenioną stroną do planowania podróży koleją jest [https://www.seat61.com/ Seat61.com]. To nie jest firma ani biuro podróży, ale strona osobista. Mimo to zawiera jeden z najbardziej kompleksowych przewodników poświęconych wszystkim aspektom podróży koleją. Jeśli chcesz zabrać ze sobą papierowy rozkład jazdy, rozważ zakup europejskiego rozkładu jazdy kolei. Dobrą aplikacją do planowania podróży środkami transportu publicznego oraz pociągami dalekobieżnymi i krótkodystansowymi jest [https://oeffi.schildbach.de/index.html Öffi], która ma dobry zasięg w większości [[Europa|Europy]] i jest jedną z wiodących aplikacji transportu publicznego w [[Europa|Europie]]. Zachowaj szczególną ostrożność planując podróż w grudniu (szczególnie przez pierwsze dwa tygodnie), ponieważ właśnie wtedy w wielu krajach europejskich następuje najważniejsza '''zmiana rozkładu jazdy''' w ciągu roku. W dniu wprowadzenia zmiany i przez kilka dni później sieci mogą doświadczyć dodatkowych opóźnień w miarę dostosowywania się systemów i stałych pasażerów do nowego systemu. W tym okresie mają również miejsce ogólne podwyżki cen biletów. Jeśli masz specjalne potrzeby, na przykład jeśli podróżujesz z niepełnosprawnością, podróżujesz z dziećmi lub podróżujesz ze zwierzętami, możesz zasięgnąć porady i usług poszczególnych przewoźników kolejowych. Usługi mogą się znacznie różnić w zależności od rodzaju pociągów i krajów. W niektórych pociągach dostępne są toalety i miejsca zabaw lub rozrywka dla dzieci, a zwierzęta mogą przebywać tylko w niektórych przedziałach. Różna jest także pojemność rowerów i wózków dziecięcych. Na trasach długodystansowych możesz potrzebować podkładów, wagonów restauracyjnych lub przekąsek (własnych lub kupionych na pokładzie). Zabieranie jedzenia i napojów w pociągach dalekobieżnych jest całkowicie normalne, oczekiwane i ogólnie dobrym pomysłem. Jeśli jednak tego nie zrobisz, w pociągach dużych prędkości, a czasem także w innych typach pociągów, znajdują się wagony restauracyjne, a jeśli masz wystarczająco długą przesiadkę w mieście, w którym przesiadasz się, możesz to wykorzystać, kupując wodę mineralną, kanapki itp. Poszukaj miejsc do wyrzucania śmieci, a czasami pojemników do recyklingu między wagonami. {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} {{zarys}} [[Kategoria:Europa]] 1otujmvcbztlaoqjnf2144a8skcasbd