Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2741 159837 159836 2026-11-05T12:06:35Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 159837 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} == Najbliższe okolice == * Góra Krzyży (''Kryžių kalnas'') – znajduje się kilka kilometrów na północy-wschód od miasta przy drodze A12, prowadzącej do granicy łotewskiej. Przy Górze Krzyży znajduje się płatny parking dla samochodów i autokarów, informacja turystyczna oraz toalety. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] 3sm4mh7vt0mbx6hvxr11kle321vsnv3 159838 159837 2026-11-05T12:23:19Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 159838 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Najbliższe okolice == * Góra Krzyży (''Kryžių kalnas'') – znajduje się kilka kilometrów na północy-wschód od miasta przy drodze A12, prowadzącej do granicy łotewskiej. Przy Górze Krzyży znajduje się płatny parking dla samochodów i autokarów, informacja turystyczna oraz toalety. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] mlpvcek4dybaj4epw8xyedupaihwmjb 159839 159838 2026-11-05T12:30:42Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 159839 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] r2hlfakmg7knkgby9cuw5846cb7xrnb 159840 159839 2026-11-05T12:31:24Z Moromar 2451 /* Festiwale, imprezy */ 159840 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] 2at1o5ub0pf0e4x2gvvbdc5hjthzb5l 159841 159840 2026-11-05T12:32:49Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 159841 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] myn4n4jvhr2bapte8i3i41jnvthhqil 159842 159841 2026-11-05T12:40:48Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159842 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Senasis Sodzius'''|55.9274583|23.3091857|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.meniu.lt/vieta/senasis-sodzius Senasis Sodzius]''', Stoties g 3 (''przy dworcu autobusowym i centrum handlowym Saules Miestas''), ☏ +370 41 431867. Pon.-pt. 10:00-15:00. Niedroga stołówka z tradycyjnym litewskim jedzeniem, płacisz gotówką z góry. Mówią tylko po litewsku, więc na zamówienie potrzebne jest wskazywanie i chrząkanie. W godzinach lunchu jest obłożone. * {{Znacznik|'''Arkos'''|55.9318849|23.3140075|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://arkos.lt/ Arkos]''', Vilniaus g 213 (''50 m na północ od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 41 520205. Codziennie 10:00-00:00. Przyzwoite sycące jedzenie, obsługa spazmatyczna. * {{Znacznik|'''Kapitonas Morganas'''|55.9308644|23.3155931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://morganas.lt/ Kapitonas Morganas]''', Vilniaus g 183 (''50 m na południe od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 699 44822. Pon.-pt. 11:00-23:00, sobota 12:00-00:00, niedziela 12:00-23:00. Zrezygnowali z pirackiego wystroju, więc niewiele przypomina reklamę rumu, ale to jedno z lepszych miejsc w centrum miasta.(aktualizacja z sierpnia 2023 r. | edycja) * {{Znacznik|'''Leja'''|55.9311818|23.3156665|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Leja''' i {{Znacznik|'''Boho'''|55.9308178|23.3163258|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Boho''' po przeciwnej stronie Vilniaus gatvė zbierają dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Juone Pastuoge'''|55.9362 |23.3096 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://jonis.lt/ Juone Pastuoge]''', Aušros al 31, ☏ +370 41 524926. Pon-czwartek 10:00-21:00, piątek sobota 10:00-01:00, niedziela 10:00-19:00. Tawerna z muzyką na żywo i tradycyjnym litewskim jedzeniem, zabawną atmosferą, okazjonalnymi awariami kuchni i obsługi. * {{Znacznik|'''Brodvėjaus Pica'''|55.9142 |23.3045 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brodvėjaus Pica''', Pramonės g 6 (''w sklepie Bruklinas''), ☏ +370 41 550101. Pon.-sob. 10:00-20:00, niedz. 11:00-18:00. Wymawia się „Broadway Pizza” i oferuje szeroki wybór, ale powolna obsługa zawodzi. == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] gpipwoi5b7l20q333z3tmc14wiwpktp 159843 159842 2026-11-05T12:46:16Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159843 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Senasis Sodzius'''|55.9274583|23.3091857|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.meniu.lt/vieta/senasis-sodzius Senasis Sodzius]''', Stoties g 3 (''przy dworcu autobusowym i centrum handlowym Saules Miestas''), ☏ +370 41 431867. Pon.-pt. 10:00-15:00. Niedroga stołówka z tradycyjnym litewskim jedzeniem, płacisz gotówką z góry. Mówią tylko po litewsku, więc na zamówienie potrzebne jest wskazywanie i chrząkanie. W godzinach lunchu jest obłożone. * {{Znacznik|'''Arkos'''|55.9318849|23.3140075|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://arkos.lt/ Arkos]''', Vilniaus g 213 (''50 m na północ od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 41 520205. Codziennie 10:00-00:00. Przyzwoite sycące jedzenie, obsługa spazmatyczna. * {{Znacznik|'''Kapitonas Morganas'''|55.9308644|23.3155931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://morganas.lt/ Kapitonas Morganas]''', Vilniaus g 183 (''50 m na południe od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 699 44822. Pon.-pt. 11:00-23:00, sobota 12:00-00:00, niedziela 12:00-23:00. Zrezygnowali z pirackiego wystroju, więc niewiele przypomina reklamę rumu, ale to jedno z lepszych miejsc w centrum miasta.(aktualizacja z sierpnia 2023 r. | edycja) * {{Znacznik|'''Leja'''|55.9311818|23.3156665|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Leja''' i {{Znacznik|'''Boho'''|55.9308178|23.3163258|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Boho''' po przeciwnej stronie Vilniaus gatvė zbierają dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Juone Pastuoge'''|55.9362 |23.3096 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://jonis.lt/ Juone Pastuoge]''', Aušros al 31, ☏ +370 41 524926. Pon-czwartek 10:00-21:00, piątek sobota 10:00-01:00, niedziela 10:00-19:00. Tawerna z muzyką na żywo i tradycyjnym litewskim jedzeniem, zabawną atmosferą, okazjonalnymi awariami kuchni i obsługi. * {{Znacznik|'''Brodvėjaus Pica'''|55.9142 |23.3045 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brodvėjaus Pica''', Pramonės g 6 (''w sklepie Bruklinas''), ☏ +370 41 550101. Pon.-sob. 10:00-20:00, niedz. 11:00-18:00. Wymawia się „Broadway Pizza” i oferuje szeroki wybór, ale powolna obsługa zawodzi. == Życie nocne == [[Plik:Šiauliai Шауляй (4) - panoramio.jpg | thumb | 300px | Rzeźba uliczna w centrum miasta ]] * W pobliżu ulicy Vilniaus znajdują się '''puby''', takie jak {{Znacznik|'''Bottoms Up'''|55.9311314|23.3170135|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bottoms Up''', {{Znacznik|'''Black Bar'''|55.9308487|23.3170455|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Black Bar''' oraz '''Rock n' Roll'''. '''Nero''' to natomiast kawiarnia oferująca fajki wodne (shisha). * '''[https://gubernija.lt/amziaus-cenzas/ Browar Gubernija]''' – którego historia sięga 1665 roku, gdy zaopatrywał szlachecką posiadłość – w 1867 roku przekształcił się w przedsiębiorstwo przemysłowe; jego działalność wznowiono w 2019 roku. Obiekt znajduje się 2 km na północ od centrum, przy ulicy Dvaro 179, i jest otwarty codziennie w godzinach 09:00–19:00 (oferuje degustacje oraz sprzedaż produktów). * W miejscowości Pakruojis działa '''[https://www.pakruojis-spirit.lt/ destylarnia Pakruojis Manor]''', produkująca gin, sznapsy i likiery. == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] t7c516grr3x7okfveundn553f93x2rw 159844 159843 2026-11-05T12:49:10Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 159844 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Senasis Sodzius'''|55.9274583|23.3091857|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.meniu.lt/vieta/senasis-sodzius Senasis Sodzius]''', Stoties g 3 (''przy dworcu autobusowym i centrum handlowym Saules Miestas''), ☏ +370 41 431867. Pon.-pt. 10:00-15:00. Niedroga stołówka z tradycyjnym litewskim jedzeniem, płacisz gotówką z góry. Mówią tylko po litewsku, więc na zamówienie potrzebne jest wskazywanie i chrząkanie. W godzinach lunchu jest obłożone. * {{Znacznik|'''Arkos'''|55.9318849|23.3140075|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://arkos.lt/ Arkos]''', Vilniaus g 213 (''50 m na północ od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 41 520205. Codziennie 10:00-00:00. Przyzwoite sycące jedzenie, obsługa spazmatyczna. * {{Znacznik|'''Kapitonas Morganas'''|55.9308644|23.3155931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://morganas.lt/ Kapitonas Morganas]''', Vilniaus g 183 (''50 m na południe od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 699 44822. Pon.-pt. 11:00-23:00, sobota 12:00-00:00, niedziela 12:00-23:00. Zrezygnowali z pirackiego wystroju, więc niewiele przypomina reklamę rumu, ale to jedno z lepszych miejsc w centrum miasta.(aktualizacja z sierpnia 2023 r. | edycja) * {{Znacznik|'''Leja'''|55.9311818|23.3156665|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Leja''' i {{Znacznik|'''Boho'''|55.9308178|23.3163258|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Boho''' po przeciwnej stronie Vilniaus gatvė zbierają dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Juone Pastuoge'''|55.9362 |23.3096 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://jonis.lt/ Juone Pastuoge]''', Aušros al 31, ☏ +370 41 524926. Pon-czwartek 10:00-21:00, piątek sobota 10:00-01:00, niedziela 10:00-19:00. Tawerna z muzyką na żywo i tradycyjnym litewskim jedzeniem, zabawną atmosferą, okazjonalnymi awariami kuchni i obsługi. * {{Znacznik|'''Brodvėjaus Pica'''|55.9142 |23.3045 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brodvėjaus Pica''', Pramonės g 6 (''w sklepie Bruklinas''), ☏ +370 41 550101. Pon.-sob. 10:00-20:00, niedz. 11:00-18:00. Wymawia się „Broadway Pizza” i oferuje szeroki wybór, ale powolna obsługa zawodzi. == Życie nocne == [[Plik:Šiauliai Шауляй (4) - panoramio.jpg | thumb | 300px | Rzeźba uliczna w centrum miasta ]] * W pobliżu ulicy Vilniaus znajdują się '''puby''', takie jak {{Znacznik|'''Bottoms Up'''|55.9311314|23.3170135|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bottoms Up''', {{Znacznik|'''Black Bar'''|55.9308487|23.3170455|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Black Bar''' oraz '''Rock n' Roll'''. '''Nero''' to natomiast kawiarnia oferująca fajki wodne (shisha). * '''[https://gubernija.lt/amziaus-cenzas/ Browar Gubernija]''' – którego historia sięga 1665 roku, gdy zaopatrywał szlachecką posiadłość – w 1867 roku przekształcił się w przedsiębiorstwo przemysłowe; jego działalność wznowiono w 2019 roku. Obiekt znajduje się 2 km na północ od centrum, przy ulicy Dvaro 179, i jest otwarty codziennie w godzinach 09:00–19:00 (oferuje degustacje oraz sprzedaż produktów). * W miejscowości Pakruojis działa '''[https://www.pakruojis-spirit.lt/ destylarnia Pakruojis Manor]''', produkująca gin, sznapsy i likiery. == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Šaulys'''|55.9298 |23.3151 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.saulys.lt/ Hotel Šaulys]''', Vasario 16-osios g 40, ☏ +370 41 520812, info@saulys.lt. Ekskluzywny hotel w centrum miasta. Pokoje wydają się nieco przestarzałe, ale czyste, z telewizorem i sejfem. W hotelu znajduje się restauracja i zaplecze konferencyjne. B&B podwójne 90 €. * {{Znacznik|'''Turnė'''|55.9265 |23.3158 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Turnė''', Rūdės g 9, ☏ +370 698 79513. Podstawowy hotel, w centrum, przyzwoity za to, co płacisz. B&B podwójne 50 €. * {{Znacznik|'''Hotel Šiauliai'''|55.9285553|23.3206977|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelsiauliai.lt/en Hotel Šiauliai]''' to gigant z czasów sowieckich położony w centrum miasta, obok muzeum rowerów. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] gx2ygnmdtzzvi8t1ulepu2lgdtfgnqg 159845 159844 2026-11-05T12:49:46Z Moromar 2451 /* Kontakt */ 159845 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Senasis Sodzius'''|55.9274583|23.3091857|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.meniu.lt/vieta/senasis-sodzius Senasis Sodzius]''', Stoties g 3 (''przy dworcu autobusowym i centrum handlowym Saules Miestas''), ☏ +370 41 431867. Pon.-pt. 10:00-15:00. Niedroga stołówka z tradycyjnym litewskim jedzeniem, płacisz gotówką z góry. Mówią tylko po litewsku, więc na zamówienie potrzebne jest wskazywanie i chrząkanie. W godzinach lunchu jest obłożone. * {{Znacznik|'''Arkos'''|55.9318849|23.3140075|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://arkos.lt/ Arkos]''', Vilniaus g 213 (''50 m na północ od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 41 520205. Codziennie 10:00-00:00. Przyzwoite sycące jedzenie, obsługa spazmatyczna. * {{Znacznik|'''Kapitonas Morganas'''|55.9308644|23.3155931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://morganas.lt/ Kapitonas Morganas]''', Vilniaus g 183 (''50 m na południe od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 699 44822. Pon.-pt. 11:00-23:00, sobota 12:00-00:00, niedziela 12:00-23:00. Zrezygnowali z pirackiego wystroju, więc niewiele przypomina reklamę rumu, ale to jedno z lepszych miejsc w centrum miasta.(aktualizacja z sierpnia 2023 r. | edycja) * {{Znacznik|'''Leja'''|55.9311818|23.3156665|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Leja''' i {{Znacznik|'''Boho'''|55.9308178|23.3163258|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Boho''' po przeciwnej stronie Vilniaus gatvė zbierają dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Juone Pastuoge'''|55.9362 |23.3096 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://jonis.lt/ Juone Pastuoge]''', Aušros al 31, ☏ +370 41 524926. Pon-czwartek 10:00-21:00, piątek sobota 10:00-01:00, niedziela 10:00-19:00. Tawerna z muzyką na żywo i tradycyjnym litewskim jedzeniem, zabawną atmosferą, okazjonalnymi awariami kuchni i obsługi. * {{Znacznik|'''Brodvėjaus Pica'''|55.9142 |23.3045 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brodvėjaus Pica''', Pramonės g 6 (''w sklepie Bruklinas''), ☏ +370 41 550101. Pon.-sob. 10:00-20:00, niedz. 11:00-18:00. Wymawia się „Broadway Pizza” i oferuje szeroki wybór, ale powolna obsługa zawodzi. == Życie nocne == [[Plik:Šiauliai Шауляй (4) - panoramio.jpg | thumb | 300px | Rzeźba uliczna w centrum miasta ]] * W pobliżu ulicy Vilniaus znajdują się '''puby''', takie jak {{Znacznik|'''Bottoms Up'''|55.9311314|23.3170135|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bottoms Up''', {{Znacznik|'''Black Bar'''|55.9308487|23.3170455|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Black Bar''' oraz '''Rock n' Roll'''. '''Nero''' to natomiast kawiarnia oferująca fajki wodne (shisha). * '''[https://gubernija.lt/amziaus-cenzas/ Browar Gubernija]''' – którego historia sięga 1665 roku, gdy zaopatrywał szlachecką posiadłość – w 1867 roku przekształcił się w przedsiębiorstwo przemysłowe; jego działalność wznowiono w 2019 roku. Obiekt znajduje się 2 km na północ od centrum, przy ulicy Dvaro 179, i jest otwarty codziennie w godzinach 09:00–19:00 (oferuje degustacje oraz sprzedaż produktów). * W miejscowości Pakruojis działa '''[https://www.pakruojis-spirit.lt/ destylarnia Pakruojis Manor]''', produkująca gin, sznapsy i likiery. == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Šaulys'''|55.9298 |23.3151 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.saulys.lt/ Hotel Šaulys]''', Vasario 16-osios g 40, ☏ +370 41 520812, info@saulys.lt. Ekskluzywny hotel w centrum miasta. Pokoje wydają się nieco przestarzałe, ale czyste, z telewizorem i sejfem. W hotelu znajduje się restauracja i zaplecze konferencyjne. B&B podwójne 90 €. * {{Znacznik|'''Turnė'''|55.9265 |23.3158 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Turnė''', Rūdės g 9, ☏ +370 698 79513. Podstawowy hotel, w centrum, przyzwoity za to, co płacisz. B&B podwójne 50 €. * {{Znacznik|'''Hotel Šiauliai'''|55.9285553|23.3206977|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelsiauliai.lt/en Hotel Šiauliai]''' to gigant z czasów sowieckich położony w centrum miasta, obok muzeum rowerów. == Kontakt == Według stanu na sierpień 2023 w Szawlach (Šiauliai) oraz na drogach dojazdowych do miasta dostępna jest sieć 4G operatorów Bite i Tele2, a także sieć 5G operatora Telia. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Okręg szawelski}} [[Kategoria:Litwa]] eaxdshffn3l9ejwbi4017l21rzbrp9c 159846 159845 2026-11-05T12:51:54Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 159846 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Szawle |nazwa oryginalna = Šiauliai |widok = SVK pastatai 2022.jpg |opis = |herb = Šiauliai_COA_great.svg |mapa = LietuvaSiauliai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Siauliai_County_flag.svg|20px]] [[Okręg szawelski]] |powierzchnia = 81,33 |wysokość = 151 |ludność = 112 600 |prefiks = (+370) 41 |kod pocztowy = 76xxx |www = https://www.siauliai.lt/ }} '''Szawle''' ([[Rozmówki litewskie|lit]] ''Šiauliai'') to miasto przemysłowe położone w [[Żmudź|Żmudzi]], regionie w północno-zachodniej części [[Litwa|Litwy]], graniczącym z [[Auksztota|Auksztotą]] – regionem północno-wschodnim. Jest to czwarte co do wielkości miasto w kraju: w 2023 roku liczyło 40 434 mieszkańców, a w całej aglomeracji mieszkało około 108 000 osób. To nowoczesne miasto oferuje szereg interesujących miejsc, jednak najważniejszym z nich jest położona 12 km na północ „Góra Krzyży” – znane miejsce pielgrzymkowe. == Charakterystyka == Za datę założenia Szawli przyjmuje się 22 września 1236, kiedy to udokumentowano, że było to miejsce bitwy pod Saule – choć prawdopodobnie znajdowało się to 30 km na północny wschód. Rozrastało się powoli, niszczone w XVI i XVIII wieku przez zarazę i „Potop”, najazd [[Szwecja|Szwecji]]. Po buncie w 1769 zostało odbudowane w stylu klasycystycznym na planie siatki, a rozkwit nastąpił w XIX wieku, kiedy rozwinął się transport drogowy i kolejowy. Dużym biznesem był tu handel skórzany i pokrewny, taki jak obuwie, tekstylia, świece i słodycze, a lokalny magnat Chaim Frankel zbudował z wpływów wspaniałą rezydencję. Szawle zostały zniszczone podczas pierwszej wojny światowej i wypatroszone podczas drugiej, kiedy w ciągu kilku tygodni od przybycia nazistów duża populacja żydowska leżała w leśnych grobach, które zmuszeni byli kopać dla siebie. Powojenne rządy sowieckie były opresyjne, ale ugruntowały się gałęzie przemysłu: obróbka metali (w tym fabryka rowerów), elektronika, obróbka drewna i budownictwo. Niepodległość w 1990 doprowadziła do rozwoju sektora usług i gospodarki skierowanej na zachód. Lotnisko od 2020 roku zostało rozbudowane jako obiekt obsługi Airbusa, a jego rola wojskowa jest kontynuowana, ponieważ znajduje się w odległości 15 minut lotu od wschodniej granicy NATO. == Dojazd == === Samolotem === 'Najdogodniejszym lotniskiem obsługującym połączenia komercyjne jest {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}), natomiast do {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Kowna''' ({{IATA|KUN}}) latają tanie linie lotnicze. {{Znacznik|Lotnisko Szawle|55.893889|23.394722|typ=transport}}'''Lotnisko Szawle''' ({{IATA|SQQ}}), położone 7 km na południowy wschód, jest obiektem o charakterze głównie wojskowym i nie obsługuje lotów komercyjnych. === Koleją === Codzienny pociąg do [[Łotwa|Łotwy]] i [[Estonia|Estonii]] odjeżdża z [[Wilno|Wilna]] o 07:00, a z Szawli (Šiauliai) o 09:00. Trasa prowadzi przez [[Janiszki]] (Joniškis) i [[Jełgawa|Jełgawę]] (Jelgava), a do [[Ryga|Rygi]] pociąg dociera o 11:00. Następnie kontynuuje podróż na wschód przez [[Valga|Valgę]] i [[Tartu]], osiągając [[Tallinn]] o 17:30. W drogę powrotną pociąg wyrusza z [[Tallinn]]a o 10:25, a z [[Ryga|Rygi]] około 16:50; do Szawli przyjeżdża o 18:30, a do [[Wilno|Wilna]] o 21:00. Z [[Wilno|Wilna]] pociągi kursują co 2–3 godziny, a podróż – prowadząca przez [[Koszedary]] (Kaišiadorys), [[Janów (Litwa)|Janów]] (Jonava), [[Kiejdany]] (Kėdainiai) i [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – trwa 2 godziny i 15 minut. Z Szawli trasa wiedzie dalej przez [[Telsze]] (Telšiai) do [[Kłajpeda|Kłajpedy]]; przejazd ten zajmuje niespełna 2 godziny. Z [[Kowno|Kowna]] (Kaunas) dostępne są dwa połączenia dziennie (z przesiadką w [[Koszedary|Koszedarach]], czas podróży: 3 godziny) oraz cztery inne połączenia (z przesiadką w [[Wilno|Wilnie]], czas podróży: 4 godziny). {{Znacznik|Stacja kolejowa w Szawlach|55.9228 |23.3156 |typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Szawlach''' (Šiauliai). Dworzec znajduje się w centrum miasta. Rozkłady jazdy oraz bilety online dostępne są w serwisie [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. === Samochodem === === Autobusem === Z [[Wilno|Wilna]] autobusy kursują mniej więcej co godzinę; podróż trwa 3–4 godziny i prowadzi przez [[Poniewież]] (Panevėžys) oraz [[Radziwiliszki]] (Radviliškis) – czasem konieczna może być przesiadka. Z [[Kowno|Kowna]] autobusy również odjeżdżają co godzinę, zazwyczaj przez [[Kiejdany]] (Kėdainiai), a z Szawli (Šiauliai) kontynuują trasę do innych miejscowości, takich jak [[Możejki]] (Mažeikiai) czy [[Żagory]] (Žagarė). Z [[Kłajpeda|Kłajpedy]] codziennie kursują cztery lub pięć autobusów (podróż trwa 3 godziny), jednak połączenia wczesnoporanne i wieczorne odbywają się dłuższą, okrężną trasą. Z [[Ryga|Rygi]] na [[Łotwa|Łotwie]] dostępny jest jeden bezpośredni kurs dziennie z lotniska w Rydze oraz dwa połączenia dziennie z centrum miasta, wymagające przesiadki. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Szawlach|55.9278 |23.3078 |typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Szawlach''' (Bustaras) (''położony 500 m na zachód od dworca kolejowego, wewnątrz centrum handlowego Saulės Miestas''). Przewoźnicy obsługujący trasy krajowe to [https://toks.lt/en/ Toks] oraz [https://www.kautra.lt/en/ Kautra]. Rozkłady jazdy i ceny biletów można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. == Komunikacja == {{mapa| 55.930 | 23.320 | wysokość=500 | szerokość=550 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} '''Spacer:''' Miasto jest rozległe, jednak większość interesujących miejsc znajduje się na stosunkowo niewielkim obszarze. '''Komunikację autobusową''' obsługuje przewoźnik [https://busturas.lt/ Busturas]. Autobusy kursują w godzinach 05:00–23:00. Rozkłady jazdy dostępne są na przystankach, na dworcu oraz w [https://www.stops.lt/siauliai/ internecie]. Bilety jednorazowe można kupić u kierowcy (1 € dla dorosłych, 0,50 € dla seniorów). W przypadku korzystania z karty elektronicznej (e-biletu) koszt przejazdu wynosi 0,50 €; karta kosztuje 1,50 €, więc inwestycja zwraca się przy trzecim przejeździe. Karty można nabyć na dworcu autobusowym przy ulicy Tilžės. '''Taksówki''' najlepiej zamawiać za pośrednictwem miejsca, w którym się zatrzymałeś – obsługa wie, którzy przewoźnicy są godni zaufania. Można również skorzystać z aplikacji mobilnych, takich jak eTAKSI, Bolt lub Uber. W 2023 roku oficjalne stawki wynosiły: 0,70 € za rozpoczęcie kursu, 0,70 € za każdy przejechany kilometr oraz 6 € za godzinę oczekiwania. == Warto zobaczyć == [[Plik:Hill of Crosses, Lithuania (7182819623).jpg | thumb | 300px | Góra Krzyży ]] * {{zobacz | name=[https://www.angelomuziejus.lt/ Muzeum Aniołów] | alt= | url= | adres=Višinskio g 24 | lat=55.9278 | long=23.3142 | wskazówki= | tollfree=+370 694 74249 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=pon.-pt. 10:00-18:00. Modele i rzeźby aniołów - urocze, poruszające lub wymiotujące, w zależności od nastroju. Dorosły 2 €, conc lub dziecko 1,50 €. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/dviraciu-muziejus/ Muzeum Rowerów] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 139 | lat=55.9284 | long=23.3199 | wskazówki= | tollfree=+370 41 534395 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. W mieście znajduje się fabryka rowerów Baltik vairas, a to dziwaczne muzeum przedstawia historię roweru. Dorosły 5 €. }} * {{zobacz | name=[https://fotomuziejus.lt/ Muzeum Fotografii] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 140 | lat=55.9313 | long=23.3154 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Niewielkie muzeum poświęcone historii fotografii, w którym jednak brakuje samych zdjęć. Bilet normalny: 5 €. }} * {{zobacz | name=Plac Zegara z Kogutem | alt=Gaidžio laikrodžio aikštė | url= | adres= | lat=55.93133872741693| long=23.3152508762976| wskazówki=skrzyżowanie ulic Vilniaus g i Tilžės g obok Muzeum Fotografii | tollfree=+370 41 524393. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Skrzyżowanie w centrum miasta, będące jednocześnie miejscem spotkań. Kogut na wieży zegarowej tradycyjnie machał skrzydłami i wydawał z siebie okrzyk na powitanie, jednak w czasach radzieckich mechanizm uległ awarii. W 2003 roku przeprowadzono renowację i obecnie, codziennie o godzinie 12:00 oraz 18:00, kogut pieje w kilku językach. Ulica Vilniaus (Vilniaus g.) jest wyłączona z ruchu kołowego; wzdłuż niej rozmieszczono liczne rzeźby uliczne oraz murale. }} * {{zobacz | name=[https://www.ruta.lt/ Muzeum Czekolady] | alt= | url= | adres= | lat=55.929726| long=23.311771| wskazówki=naprzeciwko Muzeum Fotografii | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-19:00, sobota 10:00-17:00. }} * {{zobacz | name=[https://www.jurgioparapija.lt/ Kościół św. Jerzego] | alt=Sv Jurgio baznycia | url= | adres=Kražių g 17 | lat=55.9251016| long=23.3127283| wskazówki=naprzeciwko stacji kolejowej | tollfree=+370 41 526220. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jest to kościół rzymskokatolicki, ale zwieńczony cebulowymi kopułami, ponieważ został zbudowany w 1908 roku dla wojsk rosyjskich. }} [[Plik:Šiauliai fox - panoramio.jpg | thumb | 300px | Żelazny Lis ]] * {{zobacz | name=Plac Sundial | alt= | url= | adres= | lat=55.9308 | long=23.3252 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Park nad jeziorem, w którym na kolumnie wznosi się postać „Złotego Chłopca” – łucznika celującego mniej więcej w stronę Mińska. Cień rzucany przez kolumnę pada na znajdujący się poniżej zegar słoneczny; całość upamiętnia bitwę pod Saule (nazwa ta oznacza „słońce”), do której doszło 22 września 1236 roku. Kawalerowie mieczowi z Inflant wyruszyli wówczas z Rygi, by zaatakować pogańskie plemiona Żmudzinów i Semigalów oraz połączyć siły ze swoimi sojusznikami – krzyżakami z Prus. Na podmokłym terenie zostali jednak rozgromieni przez lżej uzbrojone i bardziej zwrotne oddziały pogańskie. Klęska ta doprowadziła do załamania potęgi zakonu, a na podległych mu terytoriach wybuchły powstania. Ocalali zakonnicy dołączyli do krzyżaków, którzy utrzymywali silną pozycję aż do momentu własnej druzgocącej porażki pod Grunwaldem w 1410 roku. Przyjmuje się, że miejscem bitwy pod Saule jest Jauniūnai, położone 30 km na północny wschód od miasta, w kierunku [[Janiszki|Janiszek]]. }} * {{zobacz | name=Stary cmentarz miejski | alt= | url= | adres= | lat= | long= | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Klimatyczny park leśny obok zegara słonecznego. Powstał w 1831, kiedy miasto nawiedziła cholera, i działał do 1959 r., obejmując część katolicką, prawosławną i „wolnomyślicieli”. Wiele pomników zostało zniszczonych w wyniku bombardowań wojennych. }} * {{zobacz | name=Żelazny Lis | alt=Geležinė lapė | url= | adres= | lat=55.9311249 | long=23.3290097 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Duża metalowa rzeźba na brzegu jeziora, na wschód od cmentarza. Albo ktoś zaznacza tu swój teren, albo wkrótce będzie potrzebny worek na nieczystości wielkości worka na śmieci. }} * {{zobacz | name=[https://siauliukatedra.lt/ Katedra świętych Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Pauliaus katedra | url= | adres=Aušros takas 3 | lat=55.9325 | long=23.3206 | wskazówki= | tollfree=+370 41 528077 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Ten duży kościół rzymskokatolicki, wyróżniający się 75-metrową iglicą, został zbudowany w stylu renesansowym w latach dwudziestych XVII wieku. Miał charakter częściowo defensywny – zwróć uwagę na pętle strzelnicze – ponieważ był zagrożony napadami z bronią w ręku i zamieszkami na tle religijnym. W czasie wojny został zrujnowany, ale w 1997 r. odrestaurowany i podniesiony do rangi katedry. Szkoda, że ​​obok stoi szary, nowoczesny blok. }} [[Plik:Dviračių ir variklių gamyklos „Vairas“ produkcija.jpg | thumb | 300px | Zanim odkryli motocykle ]] * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/chaimo-frenkelio-vila/ Willa Chaima Frankela] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 74 | lat=55.9254 | long=23.3285 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524389. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-18:00, sobota niedziela 11:00-17:00. Frankel prowadził firmę skórzaną i w 1908 roku zbudował tę secesyjną rezydencję. Był to szpital wojskowy za czasów sowieckich, który został następnie odnowiony, aby zaprezentować swoją epokę i ówczesną społeczność żydowską. Dorosły 5 €, conc lub dziecko 2,50 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kotów | alt=Katinų muziejus | url= | adres=Žuvininkų 18 | lat=55.927 | long=23.3372 | wskazówki= | tollfree=+370 683 69844 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wtorek-piątek 10:00-17:00, sobota 09:00-16:00. Kolekcja kocich pamiątek, sześć żywych kotów, które lubią głaskanie, i smutne minizoo. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/radijo-ir-televizijos-muziejus/ Muzeum Radia i Telewizji] | alt= | url= | adres=Vilniaus g 174 | lat=55.9340 | long=23.3109 | wskazówki= | tollfree=+370 41 524399 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-pt. 10:00-17:00, sob. niedz. 10:00-17:00. Mała wystawa tego, co oglądała Twoja babcia, bez oznaczeń w języku angielskim. Dorosły 2 €. }} * {{zobacz | name=Kościół św. Ignacego | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres=Vilniaus g 247B | lat=55.9349 | long=23.3076 | wskazówki= | tollfree=+370 640 54621 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zostało zbudowane jako oratorium jezuickie w 1936 roku, zamknięte za czasów Sowietów, ale odbudowane jako kościół RC w latach 80-tych. }} * {{zobacz | name=Muzeum Kolejnictwa | alt=Sv Ignaco Lojolos baznycia | url= | adres= | lat=55.926634370926116| long=23.30023603312961| wskazówki=obok ulicy Dubijos, kilometr na północny zachód od stacji | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Nieco więcej niż stara lokomotywa. }} * {{Znacznik|Ogród Botaniczny|55.9326 |23.2830 |typ=natura}}'''[https://www.sa.vu.lt/bs Ogród Botaniczny]''', Paitaičių g 4. pon.-pt. 08:00-17:00, sob. niedziela 10:00-18:00. Mały, ale dobrze utrzymany przez uniwersytet. Bezpłatny. * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/ Muzeum Historyczne w Szawlach] | alt= | url= | adres=Aušros al 47 | lat=55.9392 | long=23.3060 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt.–pt. 10:00–18:00, sob.–niedz. 11:00–17:00. Obiekt został przebudowany w 2022 roku; obecnie prezentowana jest w nim historia miasta. }} * {{zobacz | name=[https://www.ausrosmuziejus.lt/zaliukiai-village-miller-s-farmstead/ Zagroda Młynarzy Žaliūkiai] | alt= | url= | adres=Architektų g 73 | lat=55.9237 | long=23.2720 | wskazówki= | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=XIX-wieczny wiatrak przywrócony do stanu używalności. }} === Góra Krzyży === * {{zobacz | name=[https://kryziukalnas.lt/ Góra Krzyży] | alt=Kryziu Kalnas | url= | adres= | lat=56.015278| long=23.416667| wskazówki=Należy wsiąść w autobus jadący w stronę Janiszek (Joniškis) i wysiąść w miejscowości Domantai; autobusy kursują co godzinę, a podróż trwa 15 minut. Następnie trzeba przejść 2 km drogą oznaczoną drogowskazem „Kryžių kalnas” – jeśli towarzyszy Ci grupa osób w chustach na głowach, oznacza to, że idziesz we właściwym kierunku. Można również dojechać taksówką; przejazd powinien zająć od 30 do 45 minut. | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Miejsce pielgrzymkowe 12 km na północ od Szawli. Jest to pagórek lub nasyp usiany krzyżami – według najnowszych szacunków z 2006 r. było ich ponad 100 000, a codziennie przybywa coraz więcej. Krzyż był symbolem pogańskim na długo przed przyjęciem chrześcijaństwa przez Litwę w 1387 r., ostatnim krajem europejskim, który się nawrócił, i być może istniała już tradycja stawiania go tutaj, na miejscu grodu na wzgórzu. Jednak współczesny kult powstał w 1831 roku po nieudanym powstaniu przeciwko panowaniu rosyjskiemu; Ciał wielu rebeliantów nigdy nie odnaleziono, dlatego ich rodziny postawiły tu krzyże na pamiątkę. Podobny skutek miało kolejne powstanie w 1863 roku. W ten sposób wzgórze stało się symbolem litewskiej wytrzymałości narodowej pod uciskiem. Sowieci trzykrotnie zrównali to miejsce z buldożerami, postawili płoty i rowy, ale krzyże wróciły. Papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce we wrześniu 1993 r. – w otwartej budowli na północ odprawiał mszę. Możesz postawić własny krzyż, o ile jego wysokość nie przekracza 3 m, a sklepy turystyczne go sprzedają. Powodzenia w znalezieniu miejsca do jego posadzenia, a wielu odwiedzającym się nie udało, więc miejscami krzyże leżą w bałaganie jak na złomowisku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Pustelnia franciszkańska | alt=Mazesniuju broliu ordino Lietuvos sv Kazimiero provincijos Kryziu kalno vienuolynas | url= | adres= | lat=56.017116| long=23.420595| wskazówki=300 m na północny wschód, w razie deszczu dojazd drogą, bezpośrednia ścieżka staje się błotnista | tollfree=370 41 524386. | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Bracia Mniejsi z Prowincji Franciszkańskiej św. Kazimierza. Ma 16 cel dla nowicjuszy, ale kościół jest otwarty dla zwiedzających. Zamiast krucyfiksu i ściany za ołtarzem znajduje się duże okno, więc w tle znajdują się krzyże na wzgórzu, więc kościół nie jest konwencjonalnie „orientowany”. Konsekrowany w 2000 roku, powstał po tym, jak Papież dosadnie zapytał, gdzie jest kościół? }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Szawle katedra.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Sala koncertowa Saulė|55.9297282|23.3131921|typ=atrakcja}}'''[https://www.saule.lt/ Sala koncertowa „Saulė”]''' znajduje się przy ul. Tilžės 140. * {{Znacznik|Państwowy Teatr Dramatyczny|55.932042|23.3154557|typ=atrakcja}}'''[https://siauliuteatras.lt/ Państwowy Teatr Dramatyczny]''' (''Valstybinis Šiaulių dramos teatras'') mieści się przy ul. Tilžės 155, naprzeciwko Muzeum Fotografii. * {{Znacznik|MB Game Tunnel|55.9294218|23.3109021|typ=atrakcja}}'''MB Game Tunnel''' (''MB Žaidimų tunelis'') to kręgielnia oferująca również inne rozrywki, takie jak snooker. Lokal znajduje się przy ul. Tilžės 121, naprzeciwko Muzeum Czekolady; jest otwarty codziennie w godzinach 16:00–01:00. * '''Piłka nożna''': Klub [https://siauliufa.lt/ FA Šiauliai] występuje w A Lydze – najwyższej klasie rozgrywkowej w kraju. Skrót „FA” oznacza „akademię piłkarską”; klub ten jest spadkobiercą rozwiązanego w 2016 roku FC Šiauliai. Zespół rozgrywa swoje mecze na stadionie miejskim ({{Znacznik|Savivaldybė Stadium|55.937054|23.2954989|typ=atrakcja}}'''Savivaldybė Stadium''', pojemność 7000 miejsc), położonym około 1 km na północny zachód od centrum miasta. Obiekt jest współdzielony z kobiecą drużyną FC Gintra, która również występuje w najwyższej klasie rozgrywkowej. Sezon piłkarski trwa od marca do listopada. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Wzdłuż ulicy Tilžės – głównej arterii miasta, biegnącej z południowego zachodu na północny wschód – rozmieszczone są liczne sklepy. Najbardziej centralnie położony z nich to {{Znacznik|'''Maxima'''|55.9280808|23.318378|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' przy ulicy Rūdės, w pobliżu Muzeum Rowerów; sklep jest czynny codziennie w godzinach 08:00–23:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Senasis Sodzius'''|55.9274583|23.3091857|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.meniu.lt/vieta/senasis-sodzius Senasis Sodzius]''', Stoties g 3 (''przy dworcu autobusowym i centrum handlowym Saules Miestas''), ☏ +370 41 431867. Pon.-pt. 10:00-15:00. Niedroga stołówka z tradycyjnym litewskim jedzeniem, płacisz gotówką z góry. Mówią tylko po litewsku, więc na zamówienie potrzebne jest wskazywanie i chrząkanie. W godzinach lunchu jest obłożone. * {{Znacznik|'''Arkos'''|55.9318849|23.3140075|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://arkos.lt/ Arkos]''', Vilniaus g 213 (''50 m na północ od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 41 520205. Codziennie 10:00-00:00. Przyzwoite sycące jedzenie, obsługa spazmatyczna. * {{Znacznik|'''Kapitonas Morganas'''|55.9308644|23.3155931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://morganas.lt/ Kapitonas Morganas]''', Vilniaus g 183 (''50 m na południe od Muzeum Fotografii''), ☏ +370 699 44822. Pon.-pt. 11:00-23:00, sobota 12:00-00:00, niedziela 12:00-23:00. Zrezygnowali z pirackiego wystroju, więc niewiele przypomina reklamę rumu, ale to jedno z lepszych miejsc w centrum miasta.(aktualizacja z sierpnia 2023 r. | edycja) * {{Znacznik|'''Leja'''|55.9311818|23.3156665|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Leja''' i {{Znacznik|'''Boho'''|55.9308178|23.3163258|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Boho''' po przeciwnej stronie Vilniaus gatvė zbierają dobre recenzje. * {{Znacznik|'''Juone Pastuoge'''|55.9362 |23.3096 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://jonis.lt/ Juone Pastuoge]''', Aušros al 31, ☏ +370 41 524926. Pon-czwartek 10:00-21:00, piątek sobota 10:00-01:00, niedziela 10:00-19:00. Tawerna z muzyką na żywo i tradycyjnym litewskim jedzeniem, zabawną atmosferą, okazjonalnymi awariami kuchni i obsługi. * {{Znacznik|'''Brodvėjaus Pica'''|55.9142 |23.3045 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Brodvėjaus Pica''', Pramonės g 6 (''w sklepie Bruklinas''), ☏ +370 41 550101. Pon.-sob. 10:00-20:00, niedz. 11:00-18:00. Wymawia się „Broadway Pizza” i oferuje szeroki wybór, ale powolna obsługa zawodzi. == Życie nocne == [[Plik:Šiauliai Шауляй (4) - panoramio.jpg | thumb | 300px | Rzeźba uliczna w centrum miasta ]] * W pobliżu ulicy Vilniaus znajdują się '''puby''', takie jak {{Znacznik|'''Bottoms Up'''|55.9311314|23.3170135|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bottoms Up''', {{Znacznik|'''Black Bar'''|55.9308487|23.3170455|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Black Bar''' oraz '''Rock n' Roll'''. '''Nero''' to natomiast kawiarnia oferująca fajki wodne (shisha). * '''[https://gubernija.lt/amziaus-cenzas/ Browar Gubernija]''' – którego historia sięga 1665 roku, gdy zaopatrywał szlachecką posiadłość – w 1867 roku przekształcił się w przedsiębiorstwo przemysłowe; jego działalność wznowiono w 2019 roku. Obiekt znajduje się 2 km na północ od centrum, przy ulicy Dvaro 179, i jest otwarty codziennie w godzinach 09:00–19:00 (oferuje degustacje oraz sprzedaż produktów). * W miejscowości Pakruojis działa '''[https://www.pakruojis-spirit.lt/ destylarnia Pakruojis Manor]''', produkująca gin, sznapsy i likiery. == Festiwale, imprezy == * '''[https://saulesziedas.lt/ „Kwiat Słońca”]''' to międzynarodowy festiwal muzyki i tańca ludowego, odbywający się na początku lipca i trwający tydzień. == Noclegi == * {{Znacznik|'''Hotel Šaulys'''|55.9298 |23.3151 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.saulys.lt/ Hotel Šaulys]''', Vasario 16-osios g 40, ☏ +370 41 520812, info@saulys.lt. Ekskluzywny hotel w centrum miasta. Pokoje wydają się nieco przestarzałe, ale czyste, z telewizorem i sejfem. W hotelu znajduje się restauracja i zaplecze konferencyjne. B&B podwójne 90 €. * {{Znacznik|'''Turnė'''|55.9265 |23.3158 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Turnė''', Rūdės g 9, ☏ +370 698 79513. Podstawowy hotel, w centrum, przyzwoity za to, co płacisz. B&B podwójne 50 €. * {{Znacznik|'''Hotel Šiauliai'''|55.9285553|23.3206977|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelsiauliai.lt/en Hotel Šiauliai]''' to gigant z czasów sowieckich położony w centrum miasta, obok muzeum rowerów. == Kontakt == Według stanu na sierpień 2023 w Szawlach (Šiauliai) oraz na drogach dojazdowych do miasta dostępna jest sieć 4G operatorów Bite i Tele2, a także sieć 5G operatora Telia. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * '''[[Kłajpeda]]''', trzecie co do wielkości miasto Litwy, leży na zachód. Jest nowoczesne, ale oferuje wiele atrakcji, a krótki rejs promem prowadzi do '''[[Mierzeja Kurońska|Mierzei Kurońskiej]]'''. * '''[[Połąga]]''' to nadmorski kurort na północ od Kłajpedy. * '''[[Kowno]]''', drugie miasto Litwy, położone jest na południowym wschodzie kraju i ma wiele cech charakterystycznych z czasów, gdy był bastionem rosyjskim, a następnie miastem polskim. * '''[[Ryga]]''' na północy [[Łotwa|Łotwy]] ma fascynujące stare centrum miasta. {{użyteczny}} {{Jest w|Okręg szawelski}} {{Geo|55.933333|23.316667}} [[Kategoria:Litwa]] jypq5gvx0yi9hdnf3mxe3flmllnopf1 0 2886 159847 159742 2026-11-05T20:54:42Z ~2026-58774-67 17781 /* Pociągiem */ 159847 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa=Sosnowiec |widok=Sosnowiec_Collage.png |herb=Coat of Arms of Sosnowiec.PNG |mapa=POL Sosnowiec map.svg |region=[[Województwo śląskie]] |powierzchnia=91,16 |prefiks=+48 32 |www=www.sosnowiec.pl |państwo=Polska |kod pocztowy=41-200 |lud=184 988 |opis= }} {{Mapframe |50.276667|19.139444|zoom=14|height=840|width=400|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} '''Sosnowiec''' – miasto w południowej [[Polska|Polsce]], w [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębiu Dąbrowskim]], w [[Województwo śląskie|województwie śląskim]] i w [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii]]. Leży na pograniczu historycznego [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]] i [[Górny Śląsk|Górnego Śląska]], przy ważnych trasach kolejowych i drogowych regionu. Jest najludniejszym miastem Zagłębia Dąbrowskiego. == Charakterystyka == Sosnowiec jest miastem o przemysłowych i górniczych korzeniach. Rozwijał się szczególnie szybko w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku, w okresie industrializacji [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia Dąbrowskiego]]. W krajobrazie miasta zachowały się [[w:Pałac Oskara Schöna w Sosnowcu|pałace przemysłowców]], zabudowa robotnicza, ślady dawnego pogranicza, obiekty kolejowe, [[w:Modernizm|modernistyczne]] gmachy publiczne oraz przykłady sztuki powojennej, m.in. mozaiki i dekoracje monumentalne. Centrum miasta znajduje się w rejonie dworca [[w:Sosnowiec Główny|Sosnowiec Główny]], [[w:Ulica Warszawska w Sosnowcu|ul. Warszawskiej]], [[w:Ulica Modrzejowska w Sosnowcu|ul. Modrzejowskiej]], al. Zwycięstwa i [[w:Ulica Stanisława Małachowskiego w Sosnowcu|ul. Małachowskiego]]. W ostatnich latach ulica Małachowskiego stała się jednym z głównych miejsc gastronomii, klubokawiarni i wydarzeń kulturalnych w centrum. == Dojazd == === Samolotem === [https://www.katowice-airport.com/ Lotnisko Katowice-Pyrzowice] ([[w:Port lotniczy Katowice-Pyrzowice|KTW]]) – główne lotnisko regionu. Siatka połączeń i kierunki zmieniają się sezonowo, dlatego przed podróżą najlepiej sprawdzić aktualną listę połączeń na stronie lotniska. Dojazd z Sosnowca transportem publicznym: * autobus metropolitalny [[w:Zarząd Transportu Metropolitalnego|Transport GZM]]: linia [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/3-m19/ M19] kursuje w relacji przez Sosnowiec, [[Będzin]] i Pyrzowice Port Lotniczy; * kolej: przy lotnisku działa stacja kolejowa [[w:Pyrzowice Lotnisko|Pyrzowice Lotnisko]], położona około 500 m od terminali. Aktualne połączenia kolejowe należy sprawdzić w rozkładzie przewoźników regionalnych. [https://www.krakowairport.pl/ Lotnisko Kraków-Balice] ([[w:Port lotniczy Kraków-Balice|KRK]]) leży około 66 km od Sosnowca przez [[w:Autostrada A4 (Polska)|autostradę A4]]. Dojazd transportem publicznym zwykle wymaga przesiadki w [[Katowice|Katowicach]] lub [[Kraków|Krakowie]]. === Pociągiem === [[Plik:Sosnowiec, Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny, wejście do holu głównego z kasami, 5 wrzesień 2024, KsP-211.jpg|mały|Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny]][[Plik:Sosnowiec, Sosnowiec Główny, KsP 03.jpg|mały|Dworzec kolejowy Sosnowiec Główny]]Stacja kolejowa [[w:Sosnowiec Główny|Sosnowiec Główny]]{{marker|type=go|name=Stacja kolejowa Sosnowiec Główny|url=https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-glowny/odjazdy|lat=50.278595|long=19.126495}}znajduje się w ścisłym centrum miasta. Obsługuje połączenia regionalne, dalekobieżne i wybrane połączenia międzynarodowe. Bezpośrednie relacje i częstotliwość kursów zmieniają się wraz z korektami rozkładów jazdy, dlatego aktualne odjazdy najlepiej sprawdzać dla konkretnej stacji. Przydatne rozkłady kolejowe: * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-glowny/odjazdy Sosnowiec Główny] – główna stacja w centrum; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-poludniowy/odjazdy Sosnowiec Południowy] – stacja na południe od centrum; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-dandowka/odjazdy Sosnowiec Dańdówka] – stacja w południowej części miasta; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-porabka/odjazdy Sosnowiec Porąbka] – przystanek kolejowy we wschodniej części miasta; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-kazimierz/odjazdy Sosnowiec Kazimierz] – stacja w Kazimierzu Górniczym; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-maczki/odjazdy Sosnowiec Jęzor Południowy] – przystanek kolejowy na południowym krańcu miasta; * [https://koleo.pl/dworzec-pkp/sosnowiec-maczki/odjazdy Sosnowiec Maczk]i – stacja na południowo-wschodnim krańcu miasta. {{Stan na|2026|11|sekcja}} Stacja Sosnowiec Główny i odcinki linii kolejowych w rejonie centrum są modernizowane. Może to powodować czasowe zmiany dojść do peronów, organizacji ruchu, peronów odjazdu i rozkładów. === Samochodem === Sosnowiec jest ważnym węzłem drogowym, w którym krzyżuje się kilka tras: * trasa europejska [[w:E75 (trasa europejska)|E75]]; * [[w:Droga ekspresowa S86 (Polska)|S86]] / [[w:Droga krajowa nr 86 (Polska)|DK86]] – kierunek [[Katowice]], [[Tychy]] i Podwarpie; * [[w:Droga krajowa nr 79 (Polska)|DK79]] – m.in. kierunek [[Bytom]], [[Jaworzno]] i [[Kraków]]; * [[w:Droga krajowa nr 94 (Polska)|DK94]] – kierunek [[Dąbrowa Górnicza]], [[Olkusz]], [[Kraków]] i [[Wrocław]]; * [[w:Droga ekspresowa S1 (Polska)|S1]] – kierunek [[Bielsko-Biała]], lotnisko w Pyrzowicach i [[Zwardoń]]. W pobliżu przebiegają autostrady [[w:Autostrada A4 (Polska)|A4]] oraz [[w:Autostrada A1 (Polska)|A1]]. W godzinach szczytu najbardziej obciążone są dojazdy w stronę Katowic, szczególnie S86. === Autobusem === W Sosnowcu zatrzymują się autobusy dalekobieżne [[w:FlixBus|FlixBus]], najczęściej w rejonie dworca kolejowego. * [https://www.flixbus.pl/przystanek-autobusowy/sosnowiec-dworzec-pkp FlixBus – przystanek „Sosnowiec, Dworzec PKP”] – aktualne relacje i godziny odjazdów należy sprawdzić w wyszukiwarce przewoźnika. == Komunikacja == [[Plik:Sosnowiec 3 Maja Pesa Twist.JPG|mały|Tramwaj na ul. 3 Maja]] Komunikację miejską w Sosnowcu i większości miast metropolii organizuje [https://transportgzm.pl/ Transport GZM]. Autobusy i tramwaje pozwalają dojechać m.in. do [[Katowice|Katowic]], [[Będzin|Będzina]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrowy Górniczej]], [[Czeladź|Czeladzi]], [[Mysłowice|Mysłowic]] i innych miast [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|GZM]]. Dodatkowe połączenia z [[Jaworzno|Jaworznem]] obsługuje [[w:PKM Jaworzno|PKM Jaworzno]], a na kierunkach podmiejskich działają także prywatni przewoźnicy. Przydatne przystanki w centrum i przy atrakcjach: * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3544/ Sosnowiec Dworzec PKP] i [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/3545/ Sosnowiec Dworzec PKP] – przystanki przy dworcu kolejowym; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/11453/ Sosnowiec Aleja Zwycięstwa] – przystanek tramwajowy w centrum; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/11382/ Sosnowiec Małachowskiego] – przystanek tramwajowy przy ul. Małachowskiego; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/2181/ Sosnowiec Egzotarium] – przystanek przy [[w:Egzotarium w Sosnowcu|Egzotarium]]; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/9859/ Sosnowiec Zagłębiowski Park Sportowy] – przystanek przy [[w:Zagłębiowski Park Sportowy (stadion)|ArcelorMittal Parku]]; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/przystanki/sosnowiec/ lista przystanków w Sosnowcu] – pełny spis przystanków Transport GZM. === Autobusy i busy === Najważniejsze relacje autobusowe z Sosnowca: * [[Będzin]] – m.in. M19, M23, 90, 116, 807; * [[Czeladź]] – m.in. M17, 35, 88, 723; * [[Dąbrowa Górnicza]] – m.in. M4, 18, 34, 55, 690, 808; * [[Jaworzno]] – linia S oraz połączenia PKM Jaworzno; * [[Katowice]] – m.in. M4, M13, 18, 40, 154, 805, 807, 808, 835; * [[Mysłowice]] – m.in. M13, 18, 26, 35, 106, 150, 160, 935; * [[Olkusz]], [[Sławków]] i [[Wolbrom]] – wybrane połączenia regionalne i prywatne. === Tramwaje === Przez Sosnowiec przebiegają trasy linii tramwajowych: * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t15/ 15] – [[Katowice]] – [[w:Środula|Środula]] – [[w:Zagórze (Sosnowiec)|Zagórze]] – Klimontów; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t21/ 21] – [[Dąbrowa Górnicza]] – [[Będzin]] – Sosnowiec – [[w:Milowice|Milowice]]; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t24/ 24] – Sosnowiec Dworzec PKP – [[w:Konstantynów (Sosnowiec)|Konstantynów]]; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t26/ 26] – Mysłowice – [[w:Niwka|Niwka]] – Sosnowiec – Milowice; * [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/0-t27/ 27] – [[Będzin]] – Sosnowiec – [[w:Kazimierz Górniczy|Kazimierz Górniczy]]. Przebiegi linii i pętle końcowe mogą się zmieniać w związku z remontami torowisk, dlatego przed przejazdem warto sprawdzić aktualny rozkład. === Bilety i planowanie przejazdów === Rozkłady jazdy, planowanie trasy i komunikaty o utrudnieniach: [https://rj.transportgzm.pl/ rj.transportgzm.pl]. Cennik i taryfa Transport GZM: [https://transportgzm.pl/price-list/ transportgzm.pl/price-list/]. === Koleje regionalne === Połączenia regionalne z Sosnowcem obsługują przede wszystkim [[w:Koleje Śląskie|Koleje Śląskie]] i [[w:Polregio|Polregio]]. Najważniejsze kierunki: * [[w:Koleje Śląskie|Koleje Śląskie]] – linia S1: [[Gliwice]] – [[Zabrze]] – [[Katowice]] – Sosnowiec – [[Będzin]] – [[Dąbrowa Górnicza]] – [[Zawiercie]] – [[Częstochowa]]; * [[w:Polregio|Polregio]] – połączenia w kierunku [[Sławków|Sławkowa]], [[Olkusz|Olkusza]], [[Wolbrom|Wolbromia]], Tunelu, [[Sędziszów|Sędziszowa]] i [[Kielce|Kielc]]; * przewoźnicy dalekobieżni – wybrane połączenia w kierunku [[Katowice|Katowic]], [[Kraków|Krakowa]], [[Warszawa|Warszawy]] i innych miast. Aktualne tabele liniowe Kolei Śląskich: [https://www.kolejeslaskie.pl/rozklad_jazdy/liniowy-rozklad-jazdy/ Liniowy rozkład jazdy Kolei Śląskich]. === Rowery === [[Plik:Bulwar Czarnej Przemszy w Sosnowcu, stacja roweru metropolitalnego Metrorower, kwiecień 2025, KsP 212.jpg|mały|Stacja Metroroweru w Sosnowcu]] [[Plik:GZM metropolitan public shared bike system coverage map, 15.12.2025.svg|mały|Zasięg systemu Metrorower]] Sosnowiec ma sieć dróg rowerowych i połączenia z [[Katowice|Katowicami]], [[Dąbrowa Górnicza|Dąbrową Górniczą]] oraz [[Będzin|Będzinem]]. Zobacz także: [[w:Transport rowerowy w Sosnowcu|Transport rowerowy w Sosnowcu]]. W całej [[Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia|Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii]] działa system roweru publicznego '''[[w:Metrorower|Metrorower]]'''. Stacje znajdują się także w Sosnowcu. Aktualna mapa stacji, zasady działania i cennik: [https://metrorower.transportgzm.pl/ metrorower.transportgzm.pl]. === Hulajnogi elektryczne === W Sosnowcu działają komercyjne systemy hulajnóg elektrycznych. Obszar działania, opłaty i miejsca postoju należy sprawdzać w aplikacji danego operatora. == Warto zobaczyć == === Zabytki === [[Plik:Sosnowiec, Sielec, Zamek Sielecki, KsP 03.jpg|mały|Zamek Sielecki]] [[Plik:Sosnowiec, Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Sosnowcu, KsP.jpg|mały|Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa]] [[Plik:Zagórze, Kościół św. Joachima w Sosnowcu, KsP 06.jpg|mały|Kościół św. Joachima w Zagórzu]] [[Plik:Żeromskiego 2a, Pałac Dietla, widok od strony północno-zachodniej, grudzień 2023.jpg|mały|Pałac Dietla]] [[Plik:Dom Ludowy w Sosnowcu 2.jpg|mały|Dom Ludowy]] Sosnowiec posiada liczne zabytki związane z rozwojem przemysłu, kolei i wielokulturowym charakterem miasta. Wśród najważniejszych warto zobaczyć: * {{zobacz | name=[[w:Zamek Sielecki|Zamek Sielecki]] | alt=Zamek Sielecki | url= | email= | adres=Zamkowa 2 | lat=50.2853823303705 | long=19.145929273922686 | wskazówki=przystanki: Sielec Park, Sielec Kąpielisko | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Murowany zamek barokowy z XVII w.; obecnie mieści [[w:Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki|Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki]]. | image=Sosnowiec, Sielec, Zamek Sielecki, KsP 02.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Pałac Franza Schöna w Sosnowcu|Pałac Franza Schöna]] | alt=Pałac Franza Schöna w Sosnowcu | url= | email= | adres=1 Maja 19 | lat=50.272928 | long=19.139077 | wskazówki=przystanki: Sosnowiec Rondo Ludwik, Sielec Park | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Eklektyczny pałac z 1903 roku, z charakterystyczną wieżą w stylu gotyku angielskiego. | image=Franz Schön Palace at 19 1 Maja Street in Sosnowiec.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Pałac Ernsta Schöna w Sosnowcu|Pałac Ernsta Schöna]] | alt=Pałac Ernsta Schöna | url= | email= | adres=Chemiczna 12 | lat=50.29918100634737 | long=19.143325355729065 | wskazówki=w zespole parkowo-pałacowym Schöna | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Pałac w [[w:Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna|zespole parkowo-pałacowym Schöna]], obecnie siedziba [[w:Muzeum w Sosnowcu|Muzeum w Sosnowcu]]. | image=Pałac Schoena w Sosnowcu 1.JPG }} * {{zobacz | name=[[w:Pałac Dietla|Pałac Dietla]] | alt=Pałac Dietla | url=https://palacdietla.pl/ | email= | adres=Stefana Żeromskiego 2 | lat=50.28508 | long=19.13812 | wskazówki=w pobliżu przystanku Pogoń Mariacka i dworca Sosnowiec Główny | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Neobarokowy pałac Heinricha Dietla z bogato zdobionymi wnętrzami. Więcej o historii obiektu: [https://wikizaglebie.org/wiki/Pa%C5%82ac_Dietla WikiZagłębie]. | image=Żeromskiego 2a, Pałac Dietla, widok od strony północno-zachodniej, grudzień 2023.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Pałac Wilhelma|Pałac Wilhelma Schöna]] | alt=Pałac Wilhelma Schöna | url= | email= | adres=Chemiczna 12 | lat=50.300389 | long=19.143181 | wskazówki=w zespole parkowo-pałacowym Schöna | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Neobarokowy pałac położony w [[w:Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna|zabytkowym parku Schöna]]. }} * {{zobacz | name=[[w:Cerkiew Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii w Sosnowcu|Cerkiew prawosławna Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii]] | alt=Cerkiew prawosławna | url= | email= | adres=Jana Kilińskiego 39 | lat=50.280528 | long=19.127806 | wskazówki=kilka minut pieszo od dworca Sosnowiec Główny | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Jedna z najważniejszych pamiątek prawosławnej społeczności miasta. | image=Cerkiew Świętych Wiery, Nadziei, Luby i matki ich Zofii w Sosnowcu.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sosnowcu|Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]] | alt=Bazylika katedralna | url= | email= | adres=Kościelna 1 | lat=50.27465 | long=19.13186 | wskazówki=okolice ul. Kościelnej i Modrzejowskiej | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Neoromański kościół z bogatymi polichromiami [[w:Włodzimierz Tetmajer|Włodzimierza Tetmajera]]. }} * {{zobacz | name=[[w:Kościół św. Jana w Sosnowcu-Pogoni|Kościół św. Jana w Sosnowcu-Pogoni]] | alt=Kościół św. Jana | url=https://sosnowiec.luteranie.pl/ | email= | adres=Żeromskiego 1 | lat=50.285733670385554 | long=19.138021644766635 | wskazówki=w pobliżu Pałacu Dietla | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Kościół [[w:Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP|ewangelicko-augsburski]] w pobliżu Pałacu Dietla. | image=Kościół ewangelicki w Sosnowcu przy ul. Żeromskiego 1.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Dom Ludowy w Sosnowcu|Dom Ludowy w stylu zakopiańskim]] | url= | email= | adres=Klubowa 2 | lat=50.290764651333795 | long=19.266145915663028 | wskazówki=dzielnica Ostrowy Górnicze | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Rzadki w regionie przykład architektury inspirowanej [[w:Styl zakopiański|stylem zakopiańskim]]. }} * {{zobacz | name=[[w:Gmach dawnego Liceum im. Stanisława Staszica w Sosnowcu|Gmach dawnego Liceum im. Stanisława Staszica i Szkoły Realnej]] | url= | email= | adres=Żeromskiego 3 | lat=50.28753747784086 | long=19.133989957724214 | wskazówki=dzielnica Pogoń | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Reprezentacyjny gmach szkolny w dzielnicy [[w:Pogoń (Sosnowiec)|Pogoń]]. | image=Zabytkowy budynek, Żeromskiego 3, Sosnowiec.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Kościół św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu|Kościół św. Tomasza Apostoła]] | url= | email= | adres=Orla 19 | lat=50.289773583421635 | long=19.13325730769641 | wskazówki=dzielnica Pogoń | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Kościół na Pogoni; z wież roztacza się widok na północną część miasta. }} * {{zobacz | name=[[w:Kościół św. Joachima w Sosnowcu|Kościół św. Joachima]] | url= | email= | adres=Popiełuszki 46 | lat=50.299885695278896 | long=19.18065675216008 | wskazówki=dzielnica Zagórze | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Historyczny kościół w [[w:Zagórze (Sosnowiec)|Zagórzu]]. | image=Zagórze, Kościół św. Joachima w Sosnowcu, KsP 06.jpg }} === Szlaki tematyczne === [[Plik:Przejście podziemne - Sosnowiec Narutowicza 20230320.jpg|mały|Mozaiki w przejściu podziemnym przy ul. Narutowicza]] * {{listing |type=see |name=Szlak Sosnowieckiej Moderny |url=https://wikizaglebie.org/wiki/Szlak_Sosnowieckiej_Moderny |adres=centrum Sosnowca i wybrane dzielnice |lat= |long= |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Propozycja zwiedzania modernistycznych obiektów Sosnowca, m.in. poczty przy ul. 3 Maja, dawnej [[w:Izba przemysłowo-handlowa|Izby Przemysłowo-Handlowej]], dawnej [[w:Zakład Ubezpieczeń Społecznych|Ubezpieczalni Społecznej]], [[w:Urząd miejski|ratusza]], [[w:Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater w Sosnowcu|Liceum im. Emilii Plater]] oraz wybranych kamienic. }} === Muzea === [[Plik:Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, Sosnowiec, wrzesień 2024 KsP 194.jpg|mały|Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus]] * {{zobacz | name=[[w:Muzeum w Sosnowcu|Muzeum w Sosnowcu]] | url=https://muzeum.org.pl/ | email= | adres=Chemiczna 12 | lat=50.2993009316309 | long=19.14333323146649 | wskazówki=w Pałacu Schöna | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Muzeum miejskie w Pałacu Schöna, z ekspozycjami dotyczącymi historii, sztuki i kultury Sosnowca. }} * {{zobacz | name=[[w:Muzeum Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu|Muzeum Geologiczne Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego]] | url= | email= | adres=Będzińska 60 | lat=50.29945915344371 | long=19.13417676153169 | wskazówki=w kampusie [[w:Uniwersytet Śląski w Katowicach|Uniwersytetu Śląskiego]] | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Zbiory geologiczne Uniwersytetu Śląskiego. }} * {{zobacz | name=[[w:Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus|Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus]] | url= | email= | adres=Kierocińskiej 25 | lat=50.27796680858431 | long=19.112520854168867 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Muzeum poświęcone historii zgromadzenia i [[w:Teresa Kierocińska|Matce Teresie Kierocińskiej]]. | image=Muzeum Domu Macierzystego Zgromadzenia Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus, Sosnowiec, wrzesień 2024 KsP 188.jpg }} * {{zobacz | name=[[w:Muzeum Medycyny i Farmacji Śląskiego Uniwersytetu Medycznego|Muzeum Medycyny i Farmacji Śląskiego Uniwersytetu Medycznego]] | url= | email= | adres=Ostrogórska 30 | lat=50.26923201093596 | long=19.13680796153169 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit=2026-06-29 | opis=Muzeum akademickie prezentujące historię [[w:Medycyna|medycyny]] i [[w:Farmacja|farmacji]]. | image=Pharmacy Museum of Medical University of Silesia (Ostrogórska 30 Street, Sosnowiec), August 2021.jpg }} === Galerie i kultura === [[Plik:Sosnowiec, Małachowskiego 7, 24 sierpnia 2024, KsP 198.jpg|mały|Bank Sztuki przy ul. Małachowskiego 7]] [[Plik:Potańcówka na Sosnowieckim Dziedzińcu Sztuki.jpg|mały|Sosnowiecki Dziedziniec Sztuki]] * {{listing |type=see |name=[[w:Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki|Sosnowieckie Centrum Sztuki – Zamek Sielecki]] |image=Sosnowiec, Sielec, Zamek Sielecki, KsP 02.jpg |url=https://www.zameksielecki.pl/ |adres=Zamkowa 2, 41-211 Sosnowiec |telefon=+48 32 266 38 42 |email=centrum@zameksielecki.pl |lat=50.285444 |long=19.145611 |dodatkowe informacje=Galeria i instytucja kultury działająca w historycznym [[w:Zamek Sielecki|Zamku Sieleckim]]. }} * {{listing | type = see | name = Bank Sztuki | image = Sosnowiec, Małachowskiego 7, 24 sierpnia 2024, KsP 198.jpg | url = https://banksztuki.com/ | adres = Stanisława Małachowskiego 7/I, 41-200 Sosnowiec | telefon = | email = | lat = 50.27678 | long = 19.13105 | dodatkowe informacje = Przestrzeń kultury, edukacji i wydarzeń artystycznych w [[w:Budynek banku przy ulicy Małachowskiego 7 w Sosnowcu|dawnym gmachu Banku Polskiego]] przy ul. Małachowskiego. Więcej o budynku: [https://wikizaglebie.org/wiki/Budynek_banku_przy_ulicy_Ma%C5%82achowskiego_7_w_Sosnowcu WikiZagłębie]. | wikidata = Q134716743 | wikipedia = Budynek_banku_przy_ulicy_Małachowskiego_7_w_Sosnowcu#Bank_Sztuki }} * {{listing | type = do | name = Sosnowiecki Dziedziniec Sztuki | image = Inauguracja Sosnowieckiego Dziedzińca Sztuki.jpg | url = https://banksztuki.com/aktualnosci/ | adres = Stanisława Małachowskiego 7, 41-200 Sosnowiec | telefon = | email = | lat = 50.27673 | long = 19.13105 | dodatkowe informacje = Dziedziniec przy Banku Sztuki wykorzystywany do wydarzeń plenerowych, koncertów, pokazów, działań teatralnych i projektów artystycznych. Dojazd: przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/11382/ Sosnowiec Małachowskiego]. | wikidata = Q140356473 | wikipedia = Budynek_banku_przy_ulicy_Małachowskiego_7_w_Sosnowcu#Sosnowiecki_Dziedziniec_Sztuki }} === Parki, przyroda i rekreacja === [[Plik:Park Sielecki Przemsza Sosnowiec Jesień.jpg|mały|Park Sielecki]] [[Plik:Centrum Edukacji Ekologicznej Egzotarium, Sosnowiec, Grudzień 2023, widok nocny, elewacja wschodnia.jpg|mały|Egzotarium po przebudowie]] [[Plik:Infrastruktura parku Tysiąclecia, Milowice, Sosnowiec.jpg|mały|Park Tysiąclecia]] [[Plik:Park im. Jacka Kuronia - 004 Wyspa na stawie Leśny, 02.jpg|mały|Park im. Jacka Kuronia]] * {{listing |type=see |name=[[w:Park im. Jacka Kuronia w Sosnowcu|Park im. Jacka Kuronia]] |adres=Kazimierz Górniczy |lat=50.300331 |long=19.243056 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Duży park rekreacyjny we wschodniej części miasta, z terenami spacerowymi i miejscami wydarzeń plenerowych. |image=Park Lesna Sosnowiec 3.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna|Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna]] |adres=Chemiczna 12 |lat=50.299853 |long=19.141869 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Zabytkowy park z dwoma pałacami i pomnikami przyrody. |image=Zespół Parkowo-Pałacowy Schöna, Sosnowiec -02.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Park Sielecki w Sosnowcu|Park Sielecki]] |adres= |lat=50.283889 |long=19.141889 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Park zamkowy z pomnikami przyrody, wieżami ogrodu zamkowego, skateparkiem i torem rolkowym. |image=Relaxation zone in the historic Sielecki Park in Sosnowiec in southern Poland.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Park Tysiąclecia (Sosnowiec)|Park Tysiąclecia]] |adres=Milowice |lat=50.286111 |long=19.085278 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Park z trasami pieszymi i rowerowymi. |image=Park Tysiąclecia Szlak Dawnego Pogranicza 2.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Park Środula|Park Środula]] |adres=ul. Małe Zagórze 29 |lat=50.289917 |long=19.163250 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Park na wzgórzu, ze stokiem narciarskim, punktem widokowym i panoramą miasta. |image=Sosnowiec, Park Środula, Staw florek -004.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Park Kruczkowskiego|Park Kruczkowskiego]] / [[w:Park im. porucznika pilota Jana Fusińskiego|Park im. por. pilota Jana Fusińskiego]] |adres= |lat=50.269407 |long=19.126978 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Park w południowej części centrum. |image=Park Fusińskiego, Sosnowiec.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Egzotarium w Sosnowcu|Centrum Edukacji Ekologicznej Egzotarium]] |adres=Marszałka Józefa Piłsudskiego 116 |lat=50.281935 |long=19.103676 |url=https://www.cee-egzotarium.sosnowiec.pl/ |telefon=+48 32 739 98 87 |godziny=wt–nd 09:00–19:00; kasa do 18:00; poniedziałki nieczynne |dodatkowe informacje=Nowoczesny ogród botaniczno-zoologiczny i centrum edukacji ekologicznej. Dojazd: przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/2181/ Sosnowiec Egzotarium]. |image=Sosnowiec - Nowe Egzotarium 11.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Park Dietla (Sosnowiec)|Park Dietla]] |adres=ul. Stefana Żeromskiego |lat=50.285278 |long=19.136389 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Zabytkowy park przypałacowy przy [[w:Pałac Dietla|Pałacu Dietla]]. |image=Park Dietla, ul. Żeromskiego, Sosnowiec.jpg }} * {{listing |type=see |name=[[w:Torfowisko Sosnowiec-Bory|Torfowisko Sosnowiec-Bory]] |adres=Bory |lat=50.276250 |long=19.270000 |url= |telefon= |dodatkowe informacje=Obszar [[w:Natura 2000|Natura 2000]] (SOO) – kod PLH240038. |image=Natura 2000 Torfowisko Bory w Sosnowcu.jpg }} === Rozrywka i sport === [[Plik:Pond Stawiki, pier and beach, Sosnowiec.jpg|mały|Stawiki]] [[Plik:Stadion piłkarski w Zagłębiowskim Parku Sportowym, czerwiec 2024.jpg|mały|ArcelorMittal Park]] [[Plik:Mistrzostwa Polski w Wakeboardzie i Wakeskacie, Wake Zone Stawiki, Sosnowiec, 6-10 sieprień 2024, KsP 02.jpg|mały|Wake Zone Stawiki]] * {{listing |type=do |name=[[w:Stawiki|Stawiki]] (kompleks sportowo-rekreacyjny) |lat=50.275490 |long=19.109070 |image=Pond Stawiki, pier and beach, Sosnowiec.jpg |url= |adres= |wskazówki=przystanki tramwajowe: Sosnowiec Stawiki |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Kąpielisko i tereny rekreacyjne przy zbiorniku. }} * {{listing |type=do |name=[[w:Stawiki#Wake Zone Stawiki|Wake Zone Stawiki]] |lat=50.273908 |long=19.111366 |image=Sosnowiec Stawiki416.jpg |url=https://wake-zone.pl/ |adres=Stawiki |wskazówki=przystanki tramwajowe: Sosnowiec Stawiki |telefon=+48 577 776 977 |email=kontakt@wake-zone.pl |dodatkowe informacje=Wyciągi do wakeboardu i nart wodnych na zbiorniku Stawiki. }} * {{listing |type=do |name=[[w:Zagłębiowski Park Sportowy (stadion)|ArcelorMittal Park / Zagłębiowski Park Sportowy]] |lat=50.28861 |long=19.16928 |image=Stadion piłkarski w Zagłębiowskim Parku Sportowym, czerwiec 2024.jpg |url=https://zps-sosnowiec.pl/ |adres=plac Zagłębia 1 |wskazówki=przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/9859/ Sosnowiec Zagłębiowski Park Sportowy] |telefon=+48 32 341 74 17 |email=biuro@zps-sosnowiec.pl |dodatkowe informacje=Kompleks sportowo-wydarzeniowy obejmujący stadion piłkarski, halę sportową i stadion zimowy; miejsce meczów, koncertów i dużych imprez plenerowych. }} * {{listing |type=do |name=Autodrom Tor Kartingowy |lat=50.295000 |long=19.113889 |image= |url=https://gokarty.sosnowiec.pl/ |adres=Stawowa 4 |wskazówki= |telefon=+48 507 810 058 |email=biuro@gokarty.sosnowiec.pl |dodatkowe informacje=Kryty, dwupoziomowy tor kartingowy. }} * {{listing |type=do |name=Poziom450 |lat=50.281081 |long=19.148881 |image=Sosnowiec centrum wspinaczkowe poziom450.jpg |url=https://poziom450.pl/ |adres=Narutowicza 51 |wskazówki=w zabudowaniach dawnej KWK „Sosnowiec” |telefon=+48 730 45 45 46 |email= |dodatkowe informacje=Centrum wspinaczkowe w zabudowaniach dawnej [[w:Kopalnia Węgla Kamiennego Sosnowiec|KWK „Sosnowiec”]]. }} ==== Rowerowe szlaki turystyczne ==== [[Plik:Szlak dawnego pogranicza S86.jpg|mały|Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza]] * {{listing |type=do |name=[[w:Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza|Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza]] |lat=50.246761 |long=19.147959 |image=Rybaczowka Park Wygoda Sosnowiec.jpg |url= |adres= |wskazówki= |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Oznakowany szlak rowerowy związany z dawnym pograniczem państw zaborczych; prowadzi m.in. w rejon [[Trójkąt Trzech Cesarzy|Trójkąta Trzech Cesarzy]]. }} * {{listing |type=do |name=[[w:Szlak Rowerowy Lasu Zagórskiego|Szlak Rowerowy Lasu Zagórskiego]] |lat=50.286350 |long=19.180480 |image=Szlak Rowerowy Lasu Zagorskiego Sosnowiec.jpg |url= |adres= |wskazówki= |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Oznakowany szlak rowerowy w rejonie [[w:Las Zagórski|Lasu Zagórskiego]]. }} * {{listing |type=do |name=[[w:Szlak Rowerowy Czarnego Morza|Szlak Rowerowy Czarnego Morza]] |lat=50.283011 |long=19.228525 |image=Zarośla nad rzeką Bobrek.jpg |url= |adres= |wskazówki= |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Oznakowany szlak rowerowy w rejonie doliny [[w:Bobrek (dopływ Białej Przemszy)|Bobrka]]. }} === Punkty widokowe === * Punkt widokowy [[w:Stok Narciarski Środula|Stok Środula]]. * Wieże [[w:Kościół św. Tomasza Apostoła w Sosnowcu|kościoła św. Tomasza Apostoła]] – dostępność wejścia należy sprawdzić lokalnie. === Inne === [[Plik:Sosnowiec Trojkat Trzech Cesarzy 1.jpg|mały|Trójkąt Trzech Cesarzy]] * {{listing |type=see |name=[[Trójkąt Trzech Cesarzy]] |url= |adres=zbieg Czarnej i Białej Przemszy |lat=50.2467 |long=19.1479 |telefon= |email= |dodatkowe informacje=Historyczny punkt zbiegu granic państw zaborczych z lat 1871–1918, położony przy połączeniu [[w:Czarna Przemsza|Czarnej]] i [[w:Biała Przemsza|Białej Przemszy]]. Więcej: [https://wikizaglebie.org/wiki/Tr%C3%B3jk%C4%85t_Trzech_Cesarzy WikiZagłębie]. |image=Sosnowiec Trojkat Trzech Cesarzy 1.jpg }} == Warto spróbować == * '''Zalewajka''' – zupa kojarzona z kuchnią regionalną [[Zagłębie Dąbrowskie|Zagłębia]] i okolic. * Lokalne bary mleczne i małe lokale w centrum – szczególnie w rejonie ul. Warszawskiej, Modrzejowskiej, Targowej i Małachowskiego. == Najbliższe okolice == * '''[[Szlak Zabytków Techniki Województwa Śląskiego|Szlak Zabytków Techniki]]''' – regionalny szlak obiektów dziedzictwa przemysłowego. * '''[[w:Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza|Szlak Rowerowy Dawnego Pogranicza]]''' – szlak rowerowy prowadzący m.in. przez Trójkąt Trzech Cesarzy i tereny nad [[w:Przemsza|Przemszą]]. * '''[[Będzin]]''' – miasto z [[w:Zamek w Będzinie|zamkiem królewskim]] i zabytkami kultury żydowskiej. * '''[[Dąbrowa Górnicza]]''' – sąsiednie miasto z jeziorami [[w:Pogoria (zbiornik wodny)|Pogoria]] i terenami rekreacyjnymi. * '''[[Katowice]]''' – stolica województwa, dobrze skomunikowana z Sosnowcem koleją, tramwajami i autobusami. * '''[[Sławków]]''' – historyczne miasto na wschód od Sosnowca, dogodne jako cel krótkiej wycieczki. * '''[[Jaworzno]]''' – miasto na południowy wschód od Sosnowca, znane m.in. z terenów rekreacyjnych i zbiornika [[w:Sosina|Sosina]]. == Zakupy == [[Plik:Centrum Handlowe Plejada Sosnowiec, widok wieczorny, 2024 KsP 072.jpg|mały|CH Plejada]] W Sosnowcu działają centra handlowe, sklepy wielkopowierzchniowe i lokale usługowe w centrum. * {{listing |type=buy |name=[[w:Centrum Handlowe Plejada Sosnowiec|Plejada Sosnowiec]] |lat=50.29098138575 |long=19.15217361542694 |url=https://www.plejadasosnowiec.pl/ |adres=Staszica 8B |telefon= |dodatkowe informacje=Centrum handlowe w północno-wschodniej części miasta. }} * {{listing |type=buy |name=[[w:Centrum Plaza|Plaza Sosnowiec]] |lat=50.27501974338647 |long=19.12756296212812 |url= |adres=Sienkiewicza 2 |telefon= |dodatkowe informacje=Centrum handlowe w ścisłym centrum miasta. }} * {{listing |type=buy |name=[[w:Designer Outlet Center Sosnowiec|Designer Outlet Sosnowiec]] |lat=50.22852707972137 |long=19.17558375084725 |url=https://www.designeroutletsosnowiec.pl/ |adres=Orląt Lwowskich 138 |telefon= |dodatkowe informacje=Outlet położony przy trasach w południowej części miasta. }} * {{listing |type=buy |name=Kompleks sklepów przy ul. Zuzanny |lat=50.30355194116329 |long=19.164415549386465 |url= |adres=ul. Zuzanny / okolice DK94 |telefon= |dodatkowe informacje=Kompleks sklepów wielkopowierzchniowych, m.in. Auchan, Decathlon i Leroy Merlin. }} == Gastronomia == [[Plik:Sosnowiec, Ulica Małachowskiego, Urodziny Małachowskiego, Sierpień 2024 KsP 116.jpg|mały|Ulica Małachowskiego w centrum Sosnowca]] [[Plik:Sosnowiec, Małachowskieog 9 - hostel, Kamienica pub, Maya Tapas Bar, Dzień i Noc, Sierpień 2024 KsP 096.jpg|mały|Lokale przy ul. Małachowskiego]] W centrum miasta najwięcej lokali gastronomicznych działa przy [[w:Ulica Stanisława Małachowskiego w Sosnowcu|ul. Małachowskiego]], Targowej, Warszawskiej, Modrzejowskiej i w ich najbliższym otoczeniu. Wiele miejsc działa sezonowo z ogródkami letnimi, dlatego godziny otwarcia i rezerwacje najlepiej sprawdzać bezpośrednio u lokali. === Restauracje === ==== Oszczędnie ==== * {{listing |type=eat |name=Pezzo Pizza |lat=50.271994 |long=19.128398 |url= |adres=Kościelna 48 |wskazówki=około 3 min pieszo od centrum przez ul. Modrzejowską i Kościelną |telefon=+48 505 543 020 |dodatkowe informacje=Pizzeria w pobliżu centrum; aktualne godziny warto sprawdzić przed wizytą. }} * {{listing |type=eat |name=Buła26th |lat=50.272084 |long=19.127617 |url= |adres=Wspólna 26 |wskazówki=okolice ul. Modrzejowskiej |telefon= |dodatkowe informacje=Burgery i szybkie dania w pobliżu centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Bar Mleczny |lat=50.27783457784929 |long=19.12737658319993 |url=https://www.facebook.com/barmlecznysosnowiec |adres=Warszawska 3/35, Plac Stulecia |telefon= |dodatkowe informacje=Bar mleczny przy popularnym ciągu pieszym w centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Bistro Pi'Stacja |lat=50.27558640238121 |long=19.130995691026452 |url= |adres=Modrzejowska 33 |telefon= |dodatkowe informacje=Mały lokal w centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Pizzeria-Trattoria Stonehenge |lat=50.28923489604882 |long=19.130857631005107 |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=100063672847917 |adres=Spółdzielcza 8 |telefon= |dodatkowe informacje=Pizzeria w dzielnicy [[w:Pogoń (Sosnowiec)|Pogoń]]. }} * {{listing |type=eat |name=Tapas Bar MAYA |lat=50.278246 |long=19.128169 |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=100054798026629 |adres=Warszawska 6 |telefon= |dodatkowe informacje=Tapas bar w centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Chicago Bar & Restaurant |lat=50.276702973672634 |long=19.13168353817988 |url=http://restauracja-chicago.pl/ |adres=Stanisława Małachowskiego 26 |telefon= |dodatkowe informacje=Restauracja przy ul. Małachowskiego. }} ==== Umiarkowanie ==== * {{listing |type=eat |name=Kaprys Food & Coffee |lat=50.278827 |long=19.130011 |url=https://www.facebook.com/Kaprys-FoodCoffee-165329846963965/ |adres=Stanisława Małachowskiego 2 |telefon=+48 792 781 398 |dodatkowe informacje=Kuchnia europejska, śniadania i kawa. }} * {{listing |type=eat |name=Restauracja Warszawska |lat=50.277276 |long=19.127275 |url=https://www.hotelcentrumsosnowiec.pl/restauracja |adres=Warszawska 18 |wskazówki=w budynku Hotelu Centrum |telefon=+48 32 256 70 94 |dodatkowe informacje=Kuchnia zagłębiowska, regionalna i europejska. }} * {{listing |type=eat |name=Bombaj Tandoori |lat=50.27142296527293 |long=19.141376515352487 |url= |adres=Partyzantów 5 |telefon= |dodatkowe informacje=Kuchnia indyjska; przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny i formę działania lokalu. }} * {{listing |type=eat |name=Zapiekarnik |lat=50.277043065591805 |long=19.131427574935287 |url=http://zapiekarnik.com/ |adres=Stanisława Małachowskiego 20 |telefon= |dodatkowe informacje=Zapiekanki i szybkie dania w centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Oh My Ramen |lat=50.2779092 |long=19.1302603 |url=https://ohmyramen.pl/ |adres=Targowa 1 |telefon= |dodatkowe informacje=Ramen i kuchnia azjatycka w centrum. }} * {{listing |type=eat |name=Pizzeria Villaggio |lat=50.2774751 |long=19.1304176 |url= |adres=Stanisława Małachowskiego 24 |telefon= |dodatkowe informacje=Pizzeria przy ul. Małachowskiego; godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą. }} * {{listing |type=eat |name=Złoty Wół |lat=50.2774751 |long=19.1304176 |url= |adres=Stanisława Małachowskiego 24 |telefon= |dodatkowe informacje=Kebab i szybkie dania w centrum. }} === Puby, kluby i klubokawiarnie === [[Plik:Patelnia Sosnowiec - Plac Stulecia nocą.jpg|mały|Plac Stulecia ]] ==== Oszczędnie ==== * {{listing |type=drink |name=Pijalnia piwa i wódki Sosnowiec |lat=50.27783457784929 |long=19.12737658319993 |url=https://pijalnia.eatbu.com/?lang=pl |adres=Warszawska 3/36, Plac Stulecia |telefon=+48 574 072 832 |email=pwip.sosnowiec@gmail.com |dodatkowe informacje=Sieciowy lokal przy Placu Stulecia. }} * {{listing |type=drink |name=Ministerstwo Śledzia i Wódki |lat=50.276333 |long=19.132191 |url=https://msiw.eu/lokal/sosnowiec/ |adres=Stanisława Małachowskiego 32 |telefon= |dodatkowe informacje=Sieciowy pub przy ul. Małachowskiego. }} ==== Umiarkowanie ==== * {{listing |type=drink |name=CyberTap: Pizzeria i samoobsługowy pub |lat=50.277229 |long=19.126161 |url=https://cybertap.pl |adres=Warszawska 5A |telefon=+48 32 724 16 16 |dodatkowe informacje=Pub z samoobsługowymi nalewakami i pizzą. }} * {{listing |type=drink |name=Księgarnia |lat=50.27695207417907 |long=19.131531287453253 |url=https://www.facebook.com/ksiegarnia.sosnowiec/ |adres=Stanisława Małachowskiego 22 |telefon= |godziny=nd–czw 10:00–00:00; pt–sob 10:00–02:00 |dodatkowe informacje=Klubokawiarnia w dawnym lokalu księgarni; organizuje spotkania, koncerty, stand-up i wydarzenia kulturalne. Dojazd: przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/11382/ Sosnowiec Małachowskiego]. }} * {{listing |type=drink |name=ČESKÁ Zastávka |lat=50.277557976392934 |long=19.130729422120847 |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=61557733809413 |adres=Targowa 2 |telefon= |dodatkowe informacje=Pub w centrum. }} * {{listing |type=drink |name=Pociąg do wina |lat=50.27791344680957 |long=19.130196481396332 |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=61562666236973 |adres=Targowa 2 |telefon= |dodatkowe informacje=Wine bar w centrum. }} * {{listing |type=drink |name=Komin Music Cafe |lat=50.30098153441978 |long=19.13674502928767 |url=https://kominmusiccafe.pl/ |adres=Będzińska 65 |telefon= |dodatkowe informacje=Klub muzyczny i kawiarnia w północnej części miasta. }} * {{listing |type=drink |name=Dekada Klub |lat=50.27341604352169 |long=19.127189549649405 |url=https://www.facebook.com/DekadaClub |adres=Henryka Sienkiewicza 3 |telefon= |dodatkowe informacje=Klub w centrum. }} * {{listing |type=drink |name=Kamienica Klub & Bar |lat=50.27674407058393 |long=19.13120656005706 |url=https://facebook.com/kamienica.klub.and.bar |adres=Stanisława Małachowskiego 9 |telefon= |dodatkowe informacje=Klub i bar przy ul. Małachowskiego. }} * {{listing |type=drink |name=Ogrody Eventplace Sosnowiec |lat=50.276692716422836 |long=19.13120534174653 |url=https://www.facebook.com/Ogrody.eventplace |adres=Stanisława Małachowskiego 9 |telefon= |dodatkowe informacje=Miejsce wydarzeń i spotkań w centrum. }} * {{listing |type=drink |name=Dzień i Noc Sosnowiec |lat=50.276753074372884 |long=19.13117514580618 |url=https://www.facebook.com/dzieninockatowice |adres=Stanisława Małachowskiego 9 |telefon= |dodatkowe informacje=Bar/klub przy ul. Małachowskiego. }} * {{listing |type=drink |name=Łysa Wiśnia Sosnowiec |lat=50.276208544112386 |long=19.13232541617385 |url=https://www.facebook.com/profile.php?id=61562214441483 |adres=Stanisława Małachowskiego 34 |telefon= |dodatkowe informacje=Pub przy ul. Małachowskiego. }} * {{listing |type=drink |name=Comityva 2.0 Live Music Pub |lat=50.27520078859457 |long=19.13316610909953 |url=https://www.facebook.com/Comityva-Vip-Card-live-music-pub-105772887875125/ |adres=Stanisława Małachowskiego 17a |telefon= |dodatkowe informacje=Pub muzyczny w centrum. }} === Kawiarnie === * {{listing |type=drink |name=Chmurka Cafe |lat=50.27896520412738 |long=19.129981306690258 |url=https://www.facebook.com/kawiarnia.chmurka |adres=Aleja Zwycięstwa 1 |wskazówki=około 1 min pieszo od Placu Stulecia; przystanek [https://rj.transportgzm.pl/v2/rozklady/przystanek/stop/11453/ Sosnowiec Aleja Zwycięstwa] |telefon=+48 575 943 274 |dodatkowe informacje=Kawiarnia ze słodkościami klasycznymi, wegańskimi, bezglutenowymi i bez dodatku cukru; aktualne godziny i menu najlepiej sprawdzać w profilu lokalu. }} * {{listing |type=drink |name=Abadaba |lat=50.27765653255471 |long=19.12707669886218 |url=https://www.facebook.com/AbadabaSC |adres=Modrzejowska 1, Plac Stulecia |telefon=+48 607 070 727 |dodatkowe informacje=Cukiernia i kawiarnia przy głównym placu centrum. }} * {{listing |type=drink |name=Herbaciarnia Filiżanka |lat=50.27711911570254 |long=19.130886310608545 |url=https://www.facebook.com/Herbaciarnia-Fili%C5%BCanka-749780745208311/ |adres=Stanisława Małachowskiego 7 |telefon= |dodatkowe informacje=Herbaciarnia w centrum, przy kompleksie Banku Sztuki. }} * {{listing |type=drink |name=BGaleria – Kawiarnia Barwowaart |lat=50.28838166605968 |long=19.127029367738103 |url=https://barwowaart.pl/ |adres=Marii Skłodowskiej-Curie 10 |telefon= |dodatkowe informacje=Kawiarnia i przestrzeń artystyczna. }} == Imprezy == === Muzyka i kultura === * '''Sosnowiec Fun Festival''' – największa współczesna impreza muzyczno-rozrywkowa w mieście, organizowana przy [[w:Zagłębiowski Park Sportowy (stadion)|ArcelorMittal Parku]]. * '''Sosnowieckie Dni Muzyki Znanej i Nieznanej''' – cykliczny festiwal muzyczny; aktualny program należy sprawdzać na stronach organizatorów. * '''Metalfest Sosnowiec''' – wydarzenie muzyczne związane ze sceną metalową; terminy i miejsce mogą się zmieniać. * '''Komin Music Cafe''' – klub z regularnymi koncertami i wydarzeniami muzycznymi. * '''Bank Sztuki''' i '''Sosnowiecki Dziedziniec Sztuki''' – nowe przestrzenie wydarzeń artystycznych, teatralnych i muzycznych w centrum. === Taniec === * Ogólnopolski Turniej Tańca Nowoczesnego WORLD DANCE SOSNOWIEC. * Mistrzostwa Polski Cheerleaders PFT – wydarzenie sportowo-taneczne organizowane w Sosnowcu. === Sport === * Wydarzenia sportowe w [[w:Zagłębiowski Park Sportowy (stadion)|ArcelorMittal Parku]], w tym mecze piłki nożnej, hokeja i imprezy w hali. * Zawody wspinaczkowe w Poziom450 – terminy zależą od kalendarza organizatora. * Wydarzenia rowerowe, w tym [[w:Zagłębiowska Masa Krytyczna|Zagłębiowska Masa Krytyczna]]. === Inne === * '''Kolej w Miniaturze''' – festiwal modelarski; aktualne informacje: [https://www.festiwal.kmd.pl/ festiwal.kmd.pl]. * '''ClassicMania''' – spotkania miłośników starych samochodów; terminy należy sprawdzać w aktualnych zapowiedziach. * Wydarzenia uliczne i sąsiedzkie przy ul. Małachowskiego, w tym imprezy sezonowe, potańcówki, jarmarki i wydarzenia gastronomiczne. == Noclegi == === Oszczędnie === [[Plik:Sosnowiec, Małachowskieog 9 - hostel, Kamienica pub, Maya Tapas Bar, Dzień i Noc, Sierpień 2024 KsP 096.jpg|mały|Hostel Kamienica 9]] * {{listing |name=Dom Sportowca MOSiR |type=sleep |lat=50.277420 |long=19.102222 |image= |url= |adres=Kresowa 1 |wskazówki=okolice [[w:Stadion Ludowy|Stadionu Ludowego]] |telefon=+48 32 299 64 37 |fax= |email= |dodatkowe informacje=Przed planowaniem noclegu należy sprawdzić aktualną dostępność bezpośrednio w MOSiR. }} * {{listing |name=Hostel Kamienica 9 |type=sleep |lat=50.276780373140625 |long=19.131274823220263 |image=Sosnowiec, Małachowskieog 9 - hostel, Kamienica pub, Maya Tapas Bar, Dzień i Noc, Sierpień 2024 KsP 096.jpg |url=https://www.hostelkamienica9.pl/ |adres=Stanisława Małachowskiego 9 |wskazówki=ścisłe centrum, przy ul. Małachowskiego |telefon=+48 501 480 646 |fax= |email= |dodatkowe informacje=Hostel w centrum miasta, nad lokalami gastronomicznymi i klubowymi. }} === Umiarkowanie === [[Plik:Hotel Centrum Sosnowiec Warszawska nocą.jpg|mały|Hotel Centrum]] * {{listing |name=Hotel Centrum |type=sleep |lat=50.277387 |long=19.127391 |image=Hotel Centrum Sosnowiec Warszawska nocą.jpg |url=https://www.hotelcentrumsosnowiec.pl/ |adres=Modrzejowska 3 |wskazówki=ścisłe centrum, przy Placu Stulecia |telefon=+48 32 266 97 23 |fax= |email=recepcja@hotelcentrumsosnowiec.pl |dodatkowe informacje=Hotel w zabytkowym budynku w centrum miasta. }} * {{listing |name=Boutique Hotel Sosnowiec |type=sleep |lat=50.269802 |long=19.140922 |image= |url=https://www.hotels24.com.pl/nasze-obiekty/boutique-hotels-sosnowiec |adres=Partyzantów 11 |wskazówki=blisko centrum |telefon=+48 32 266 11 22 |fax= |email= |dodatkowe informacje=Hotel w bezpośrednim sąsiedztwie centrum. }} * {{listing |name=Hotel Orion |type=sleep |lat=50.267319 |long=19.144424 |image= |url=http://hotelorion.pl/ |adres=Przyjaciół Żołnierza 5A |wskazówki=blisko centrum |telefon=+48 32 266 18 97 |fax= |email= |dodatkowe informacje=Hotel w południowo-wschodniej części centrum. }} * {{listing |name=M Hotel Sosnowiec |type=sleep |lat=50.260753 |long=19.173364 |image= |url=https://mhotelsosnowiec.pl/ |adres=Wojska Polskiego 199 |wskazówki=południowo-wschodnia część miasta, dogodny dojazd samochodem |telefon= |fax= |email= |dodatkowe informacje=Hotel przy trasie wylotowej w kierunku [[Jaworzno|Jaworzna]] i [[Mysłowice|Mysłowic]]. }} == Informacje turystyczne == * {{listing |type=info |name=Centrum Informacji Miejskiej |url=https://www.sosnowiec.pl/informacja-turystyczna/ |adres=ul. Warszawska 3/20, 41-200 Sosnowiec |telefon=+48 32 265 60 04 |email=cim@um.sosnowiec.pl |godziny=pn–pt 08:00–18:00; sob 08:00–16:00 |opis=Punkt informacji miejskiej i turystycznej w pasażu przy Placu Stulecia. }} * {{listing |type=info |name=[[w:Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze|PTTK]] – Oddział w Sosnowcu |url=https://pttk.sosnowiec.pl/ |adres=ul. 3 Maja 11, 41-200 Sosnowiec |telefon=+48 32 266 23 61 |email=pttk.sosnowiec@gmail.com |godziny=wt 17:00–18:00; pozostałe terminy wg komunikatów oddziału |opis=Oddział PTTK; informacje o wycieczkach, imprezach turystycznych i działalności klubów. }} == Gdzie dalej == * [[Będzin]] – 8 km; miasto z historią sięgającą średniowiecza, [[w:Zamek w Będzinie|zamkiem królewskim]] i zabytkami kultury żydowskiej. * [[Dąbrowa Górnicza]] – sąsiednie miasto z pojezierzem [[w:Pogoria (zbiornik wodny)|Pogoria]], terenami rekreacyjnymi i zabytkami przemysłowymi. * [[Katowice]] – największe miasto konurbacji, z dobrą komunikacją kolejową, autobusową i tramwajową. * [[Sławków]] – historyczne miasto na wschód od Sosnowca, dogodne jako cel krótkiej wycieczki. * [[Jaworzno]] – miasto na południowy wschód od Sosnowca, znane m.in. z terenów rekreacyjnych i zbiornika [[w:Sosina|Sosina]]. {{Jest w|Zagłębie Dąbrowskie}} {{geomap|50.286556|19.141692}} [[Kategoria:Województwo śląskie]] dw7ji4u1g9gzuc2sd53lhjw17erpie1 0 6122 159848 132510 2026-11-06T07:58:31Z Moromar 2451 159848 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W okolicach miasta znajduje się port lotniczy obsługujący połączenia krajowe ze [[Sztokholm]]em i loty czarterowe. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest '''Port lotniczy Malmö'''. === Koleją === Kristianstad posiada połączenie kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Kopenhaga|Kopenhagą]]. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Statkiem === == Komunikacja == Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] 3yev47m7e0f7qset5mm5tq80q1wv1xs 159849 159848 2026-11-06T07:59:25Z Moromar 2451 /* Charakterystyka */ 159849 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === W okolicach miasta znajduje się port lotniczy obsługujący połączenia krajowe ze [[Sztokholm]]em i loty czarterowe. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest '''Port lotniczy Malmö'''. === Koleją === Kristianstad posiada połączenie kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Kopenhaga|Kopenhagą]]. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Statkiem === == Komunikacja == Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] ebg4gvnndvrcpeds78l8047yyw4hh9t 159850 159849 2026-11-06T08:12:39Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 159850 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Kristianstad|55.911944|14.083333|typ=transport}}'''[https://kidairport.com/ Lotnisko Kristianstad]''' ({{IATA|KID}}). Jedyne połączenie lotnicze zostało zawieszone w czerwcu 2023 roku. Informacje o ewentualnych przyszłych lotach warto sprawdzać na stronie internetowej. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest {{Znacznik|Port lotniczy Malmö|55.53|13.371389|typ=transport}}'''Port lotniczy Malmö''' ({{IATA|MMX}}). === Koleją === Dobre połączenia kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Hässleholm]], [[Helsingborg]]iem i [[Karlskrona|Karlskroną]]. Pociągi między Kristianstad a [[Hässleholm]] kursują co najmniej co dwie godziny, co zapewnia dogodne przesiadki na pociągi dalekobieżne X2000 w [[Hässleholm]]. Stacja kolejowa {{Znacznik|Kristianstad C|56.031667|14.151389|typ=transport}}'''Kristianstad C''' znajduje się w centrum miasta. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Autobusem === Autobusy Skånetrafiken SkåneExpressen przyjeżdżają z [[Malmö]], [[Lund]], [[Ystad]], [[Simrishamn]] i innych. W mieście zatrzymują się także szwedzkie autobusy i Swedbus Express. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|56.030964905315855|14.152295919909045|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] bhv55m61pynjw7869hogswr87h5speb 159851 159850 2026-11-06T08:14:14Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 159851 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Kristianstad|55.911944|14.083333|typ=transport}}'''[https://kidairport.com/ Lotnisko Kristianstad]''' ({{IATA|KID}}). Jedyne połączenie lotnicze zostało zawieszone w czerwcu 2023 roku. Informacje o ewentualnych przyszłych lotach warto sprawdzać na stronie internetowej. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest {{Znacznik|Port lotniczy Malmö|55.53|13.371389|typ=transport}}'''Port lotniczy Malmö''' ({{IATA|MMX}}). === Koleją === Dobre połączenia kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Hässleholm]], [[Helsingborg]]iem i [[Karlskrona|Karlskroną]]. Pociągi między Kristianstad a [[Hässleholm]] kursują co najmniej co dwie godziny, co zapewnia dogodne przesiadki na pociągi dalekobieżne X2000 w [[Hässleholm]]. Stacja kolejowa {{Znacznik|Kristianstad C|56.031667|14.151389|typ=transport}}'''Kristianstad C''' znajduje się w centrum miasta. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Autobusem === Autobusy Skånetrafiken SkåneExpressen przyjeżdżają z [[Malmö]], [[Lund]], [[Ystad]], [[Simrishamn]] i innych. W mieście zatrzymują się także szwedzkie autobusy i Swedbus Express. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|56.030964905315855|14.152295919909045|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa| 56.02909| 14.15760| wysokość=450 | szerokość=450 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. === Taksówką === * '''[https://www.taxikurir.se/ TaxiKurir Kristianstad]''', ☏ +46 44 78 19 500. Aplikacja na smartfony umożliwia wyznaczanie trasy na podstawie adresu oraz oblicza koszt przejazdu. == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] p0iumcta72qx7ja6qsfff4k6k80ukq0 159852 159851 2026-11-06T08:24:26Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 159852 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Kristianstad|55.911944|14.083333|typ=transport}}'''[https://kidairport.com/ Lotnisko Kristianstad]''' ({{IATA|KID}}). Jedyne połączenie lotnicze zostało zawieszone w czerwcu 2023 roku. Informacje o ewentualnych przyszłych lotach warto sprawdzać na stronie internetowej. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest {{Znacznik|Port lotniczy Malmö|55.53|13.371389|typ=transport}}'''Port lotniczy Malmö''' ({{IATA|MMX}}). === Koleją === Dobre połączenia kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Hässleholm]], [[Helsingborg]]iem i [[Karlskrona|Karlskroną]]. Pociągi między Kristianstad a [[Hässleholm]] kursują co najmniej co dwie godziny, co zapewnia dogodne przesiadki na pociągi dalekobieżne X2000 w [[Hässleholm]]. Stacja kolejowa {{Znacznik|Kristianstad C|56.031667|14.151389|typ=transport}}'''Kristianstad C''' znajduje się w centrum miasta. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Autobusem === Autobusy Skånetrafiken SkåneExpressen przyjeżdżają z [[Malmö]], [[Lund]], [[Ystad]], [[Simrishamn]] i innych. W mieście zatrzymują się także szwedzkie autobusy i Swedbus Express. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|56.030964905315855|14.152295919909045|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa| 56.02909| 14.15760| wysokość=450 | szerokość=450 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. === Taksówką === * '''[https://www.taxikurir.se/ TaxiKurir Kristianstad]''', ☏ +46 44 78 19 500. Aplikacja na smartfony umożliwia wyznaczanie trasy na podstawie adresu oraz oblicza koszt przejazdu. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Bastionen Konungen | alt= | url= | adres= | lat=56.0344878| long=14.1551475| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=na dalekim północnym krańcu Östra Boulevarden znajduje się odtworzony bastion z XVII wieku. }} * {{Znacznik|Tivoliparken – Stadsparken|56.0276421|14.1534737|typ=natura}}'''Tivoliparken – Stadsparken''' położony jest wzdłuż Helge å, oferuje przyjemny spacer oraz największy i najczęściej odwiedzany plac zabaw w mieście. * {{Znacznik|Najniższy punkt Szwecji|56.0216161|14.1838874|typ=natura}}'''Najniższy punkt Szwecji''' znajduje się w Kristianstad i znajduje się 2,41 m poniżej poziomu morza. Skręć na przystanku Kristianstad i skręć w prawo na Statoilmacken. Postępuj zgodnie z oznakowaniem. * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/ Muzeum Regionalne i Galeria Sztuki] | alt= | url= | adres=Östra Storgatan 27b | lat=56.032| long=14.156| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wrzesień–maj: wt.–niedziela 11:00–17:00; 27 czerwca – 27 sierpnia: codziennie 11:00-17:00. Stałe wystawy o Kristianstad i jego historii oraz wystawy zmieniające się, m.in. ze sztuką. Mieści się w starych stajniach królewskich w Stora Torg. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy | alt= | url= | adres= | lat=56.031861| long=14.152889| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany na zlecenie duńskiego króla Chrystiana IV. Ukończony w 1628 roku, bywa określany jako najpiękniejszy renesansowy kościół w Europie Północnej. }} * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/jarnvagsmuseet/ Muzeum Kolejnictwa] | alt= | url= | adres=Västra Storgatan 74 | lat=56.021805| long=14.163269| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=17 czerwca–27 sierpnia: codziennie 11:00-16:00; 2–3 września i 9–10 września: 11:00–16:00.Na starym dworcu Kristianstad Södra znajduje się Muzeum Kolejnictwa.Na dworcu muzealnym można zobaczyć budynki dworcowe, lokomotywy, wagony i obiekty kolejowe z minionej epoki. Bezpłatny. }} == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] 5iacls4gnxblbleyqa1nusbxh3mr0i7 159853 159852 2026-11-06T08:25:12Z Moromar 2451 /* Praca */ 159853 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Kristianstad|55.911944|14.083333|typ=transport}}'''[https://kidairport.com/ Lotnisko Kristianstad]''' ({{IATA|KID}}). Jedyne połączenie lotnicze zostało zawieszone w czerwcu 2023 roku. Informacje o ewentualnych przyszłych lotach warto sprawdzać na stronie internetowej. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest {{Znacznik|Port lotniczy Malmö|55.53|13.371389|typ=transport}}'''Port lotniczy Malmö''' ({{IATA|MMX}}). === Koleją === Dobre połączenia kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Hässleholm]], [[Helsingborg]]iem i [[Karlskrona|Karlskroną]]. Pociągi między Kristianstad a [[Hässleholm]] kursują co najmniej co dwie godziny, co zapewnia dogodne przesiadki na pociągi dalekobieżne X2000 w [[Hässleholm]]. Stacja kolejowa {{Znacznik|Kristianstad C|56.031667|14.151389|typ=transport}}'''Kristianstad C''' znajduje się w centrum miasta. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Autobusem === Autobusy Skånetrafiken SkåneExpressen przyjeżdżają z [[Malmö]], [[Lund]], [[Ystad]], [[Simrishamn]] i innych. W mieście zatrzymują się także szwedzkie autobusy i Swedbus Express. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|56.030964905315855|14.152295919909045|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa| 56.02909| 14.15760| wysokość=450 | szerokość=450 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. === Taksówką === * '''[https://www.taxikurir.se/ TaxiKurir Kristianstad]''', ☏ +46 44 78 19 500. Aplikacja na smartfony umożliwia wyznaczanie trasy na podstawie adresu oraz oblicza koszt przejazdu. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Bastionen Konungen | alt= | url= | adres= | lat=56.0344878| long=14.1551475| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=na dalekim północnym krańcu Östra Boulevarden znajduje się odtworzony bastion z XVII wieku. }} * {{Znacznik|Tivoliparken – Stadsparken|56.0276421|14.1534737|typ=natura}}'''Tivoliparken – Stadsparken''' położony jest wzdłuż Helge å, oferuje przyjemny spacer oraz największy i najczęściej odwiedzany plac zabaw w mieście. * {{Znacznik|Najniższy punkt Szwecji|56.0216161|14.1838874|typ=natura}}'''Najniższy punkt Szwecji''' znajduje się w Kristianstad i znajduje się 2,41 m poniżej poziomu morza. Skręć na przystanku Kristianstad i skręć w prawo na Statoilmacken. Postępuj zgodnie z oznakowaniem. * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/ Muzeum Regionalne i Galeria Sztuki] | alt= | url= | adres=Östra Storgatan 27b | lat=56.032| long=14.156| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wrzesień–maj: wt.–niedziela 11:00–17:00; 27 czerwca – 27 sierpnia: codziennie 11:00-17:00. Stałe wystawy o Kristianstad i jego historii oraz wystawy zmieniające się, m.in. ze sztuką. Mieści się w starych stajniach królewskich w Stora Torg. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy | alt= | url= | adres= | lat=56.031861| long=14.152889| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany na zlecenie duńskiego króla Chrystiana IV. Ukończony w 1628 roku, bywa określany jako najpiękniejszy renesansowy kościół w Europie Północnej. }} * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/jarnvagsmuseet/ Muzeum Kolejnictwa] | alt= | url= | adres=Västra Storgatan 74 | lat=56.021805| long=14.163269| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=17 czerwca–27 sierpnia: codziennie 11:00-16:00; 2–3 września i 9–10 września: 11:00–16:00.Na starym dworcu Kristianstad Södra znajduje się Muzeum Kolejnictwa.Na dworcu muzealnym można zobaczyć budynki dworcowe, lokomotywy, wagony i obiekty kolejowe z minionej epoki. Bezpłatny. }} == Najbliższe okolice == == Praca == Kristianstad chce pozycjonować się jako szwedzkie centrum branży spożywczej i napojów. == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} [[Kategoria:Szwecja]] balwc8ivjux5zjcdofluya4mxr4dgks 159854 159853 2026-11-06T08:25:28Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 159854 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Kristianstad |nazwa oryginalna = |widok = 20210522 Radhus Kristianstad (51214947923).jpg |opis = |herb = Kristianstad_vapen.svg |mapa = Kristianstad in Sweden.png |państwo = [[Plik:Flag of Sweden.svg|20px]] [[Szwecja]] |region = [[Plik:Vapenflagga_för_Skåne_län.svg|20px]] [[Skania]] |powierzchnia = 22,44 |wysokość = 2 |ludność = 41 200 |prefiks = 044 |kod pocztowy = 291 00 – 291 94 |www = https://www.kristianstad.se/ }} '''Kristianstad''' (wymawiane mniej więcej jako „Krihansta”) to miasto oraz gmina w północno-wschodniej [[Skania|Skanii]], w południowej [[Szwecja|Szwecji]]. Dawniej siedziba hrabstwa, do dziś pozostaje głównym ośrodkiem osadniczym w tym regionie. == Charakterystyka == Części Kristianstad leżą poniżej poziomu morza i obejmują tereny podmokłe i są chronione przed powodzią za pomocą wałów i pomp wodnych. Najniższy punkt [[Szwecja|Szwecji]], 2,41 m poniżej poziomu morza, znajduje się w Kristianstad. Centrum miasta rozciąga się od dworca kolejowego i Helge å na zachodzie do otaczających je fos. Wysadzane drzewami bulwary są charakterystycznym elementem krajobrazu miasta. Bulwary dały początek być może jednorazowej nazwie miasta Mały Paryż. Najstarszy budynek świecki w mieście pochodzi z 1654 roku. W centrum miasta znajdują się dwa place, Stora Torg na północy i Lilla Torg na południu. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Kristianstad|55.911944|14.083333|typ=transport}}'''[https://kidairport.com/ Lotnisko Kristianstad]''' ({{IATA|KID}}). Jedyne połączenie lotnicze zostało zawieszone w czerwcu 2023 roku. Informacje o ewentualnych przyszłych lotach warto sprawdzać na stronie internetowej. Głównym międzynarodowym lotniskiem w regionie jest {{Znacznik|Port lotniczy Malmö|55.53|13.371389|typ=transport}}'''Port lotniczy Malmö''' ({{IATA|MMX}}). === Koleją === Dobre połączenia kolejowe z [[Malmö]], [[Lund]], [[Hässleholm]], [[Helsingborg]]iem i [[Karlskrona|Karlskroną]]. Pociągi między Kristianstad a [[Hässleholm]] kursują co najmniej co dwie godziny, co zapewnia dogodne przesiadki na pociągi dalekobieżne X2000 w [[Hässleholm]]. Stacja kolejowa {{Znacznik|Kristianstad C|56.031667|14.151389|typ=transport}}'''Kristianstad C''' znajduje się w centrum miasta. === Samochodem === Kristianstad jest ważnym węzłem drogowym w południowej Szwecji. Położony jest przy drodze E22 Malmö - [[Karlskrona]] oraz drodze 21 z [[Hässleholm]]. === Autobusem === Autobusy Skånetrafiken SkåneExpressen przyjeżdżają z [[Malmö]], [[Lund]], [[Ystad]], [[Simrishamn]] i innych. W mieście zatrzymują się także szwedzkie autobusy i Swedbus Express. {{Znacznik|Dworzec autobusowy|56.030964905315855|14.152295919909045|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się przy stacji kolejowej. == Komunikacja == {{mapa| 56.02909| 14.15760| wysokość=450 | szerokość=450 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto posiada rozbudowany system komunikacji autobusowej. Cały system w regionie Skania oparty jest na jednej wspólnej taryfie. === Taksówką === * '''[https://www.taxikurir.se/ TaxiKurir Kristianstad]''', ☏ +46 44 78 19 500. Aplikacja na smartfony umożliwia wyznaczanie trasy na podstawie adresu oraz oblicza koszt przejazdu. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=Bastionen Konungen | alt= | url= | adres= | lat=56.0344878| long=14.1551475| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=na dalekim północnym krańcu Östra Boulevarden znajduje się odtworzony bastion z XVII wieku. }} * {{Znacznik|Tivoliparken – Stadsparken|56.0276421|14.1534737|typ=natura}}'''Tivoliparken – Stadsparken''' położony jest wzdłuż Helge å, oferuje przyjemny spacer oraz największy i najczęściej odwiedzany plac zabaw w mieście. * {{Znacznik|Najniższy punkt Szwecji|56.0216161|14.1838874|typ=natura}}'''Najniższy punkt Szwecji''' znajduje się w Kristianstad i znajduje się 2,41 m poniżej poziomu morza. Skręć na przystanku Kristianstad i skręć w prawo na Statoilmacken. Postępuj zgodnie z oznakowaniem. * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/ Muzeum Regionalne i Galeria Sztuki] | alt= | url= | adres=Östra Storgatan 27b | lat=56.032| long=14.156| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=wrzesień–maj: wt.–niedziela 11:00–17:00; 27 czerwca – 27 sierpnia: codziennie 11:00-17:00. Stałe wystawy o Kristianstad i jego historii oraz wystawy zmieniające się, m.in. ze sztuką. Mieści się w starych stajniach królewskich w Stora Torg. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy | alt= | url= | adres= | lat=56.031861| long=14.152889| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany na zlecenie duńskiego króla Chrystiana IV. Ukończony w 1628 roku, bywa określany jako najpiękniejszy renesansowy kościół w Europie Północnej. }} * {{zobacz | name=[https://regionmuseet.se/jarnvagsmuseet/ Muzeum Kolejnictwa] | alt= | url= | adres=Västra Storgatan 74 | lat=56.021805| long=14.163269| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=17 czerwca–27 sierpnia: codziennie 11:00-16:00; 2–3 września i 9–10 września: 11:00–16:00.Na starym dworcu Kristianstad Södra znajduje się Muzeum Kolejnictwa.Na dworcu muzealnym można zobaczyć budynki dworcowe, lokomotywy, wagony i obiekty kolejowe z minionej epoki. Bezpłatny. }} == Najbliższe okolice == == Praca == Kristianstad chce pozycjonować się jako szwedzkie centrum branży spożywczej i napojów. == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == * Stadshotellet Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Hotel Duxiana Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * Quality Hotel Grand Kristianstad hotel 3-gwiazdkowy * First Hotel Christian IV == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Skania}} {{geo|56.02909|14.15760|zoom=13}} [[Kategoria:Szwecja]] 3sm1pqw60209851oht05tajalfrr8z7 0 19430 159855 159711 2026-11-06T10:37:23Z Moromar 2451 /* Rezerwacja */ 159855 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się z znacznie niższą emisją CO2 w przeliczeniu na pasażera na tym samym dystansie. Wiele europejskich miast posiada również rozbudowane sieci kolei miejskiej. == Charakterystyka == [[Plik:High Speed Railroad Map of Europe.svg|thumb|450px|Główne linie kolejowe w Europie z oznaczeniem prędkości na szlaku (od najwyższej do najniższej) kolorami: fioletowym, czerwonym, pomarańczowym, żółtym i szarym.]] [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|275px|Niemiecki pociąg ICE w [[Berlin]]ie]] [[Europa|Europejskie]] pociągi są szybkie, niezawodne i kursują często. Oferują bardziej przestronne i komfortowe wnętrza niż samoloty czy autobusy, często prowadzą malowniczymi trasami i – co istotne – zazwyczaj nie wymagają długiego oczekiwania na odprawę bezpieczeństwa, jak ma to miejsce na lotniskach. Pociągi kursują zazwyczaj częściej niż samoloty i dowożą pasażerów na stacje położone w centrach miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie; tymczasem lotniska – zwłaszcza te obsługiwane przez tanie linie lotnicze – bywają oddalone o nawet sto kilometrów od miast, które teoretycznie obsługują, co wiąże się z kosztownym i czasochłonnym dojazdem. Niektórzy wybierają pociąg zamiast samolotu także ze względu na romantyczną atmosferę takiej podróży. Podróżowanie pociągiem po [[Europa|Europie]] daje ogromne możliwości i dużą elastyczność. Praktycznie każde miasto liczące powyżej 50 tysięcy mieszkańców posiada stację kolejową z częstymi połączeniami. Miejscowości nieobsługiwane przez kolej mają zazwyczaj dobre połączenia autobusowe, często zintegrowane z systemem kolejowym – dworce kolejowe pełnią bowiem zazwyczaj funkcję węzłów przesiadkowych dla lokalnych autobusów, metra czy tramwajów. Przesiadki w całej [[Europa|Europie]] są szybkie i wygodne; rzadko trzeba czekać na kolejne połączenie dłużej niż dwie godziny. Na głównych trasach nawet godzina oczekiwania między pociągami jest raczej wyjątkiem niż regułą. Jakość, prędkość i koszt podróży pociągiem zależą od kraju; państwa [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]] oferują zazwyczaj szybsze i bardziej luksusowe pociągi, ale też wyższe ceny biletów niż kraje [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] czy [[Europa Wschodnia|Wschodniej]]. Podobnie jak w przypadku lotów, niemal wszystkie bilety kolejowe są tańsze przy wcześniejszym zakupie; zazwyczaj bilet kupiony ze znacznym wyprzedzeniem jest tańszy od biletu lotniczego, choć różnica ta maleje – a czasem sytuacja ulega nawet odwróceniu – w miarę zbliżania się terminu podróży. Porównując ceny, warto pamiętać o kosztach dojazdu na lotnisko lub dworzec; w przypadku lotnisk położonych na uboczu wydatki te mogą być znaczne. Podróżowanie pociągiem staje się z roku na rok szybsze dzięki budowie nowych linii dużych prędkości (pozwalających na jazdę z prędkością do 320 km/h) oraz modernizacji linii konwencjonalnych, dostosowywanych do prędkości 200 km/h lub wyższej. Szczególnie [[Niemcy]], [[Francja]], [[Hiszpania]] i [[Włochy]] dysponują rozbudowanymi sieciami kolei dużych prędkości, a w niemal każdym większym kraju europejskim trwają inwestycje w tym zakresie lub przynajmniej toczą się na ten temat rozmowy. Niektóre linie dużych prędkości praktycznie wyeliminowały konkurencję ze strony transportu lotniczego krótko po swoim uruchomieniu; z kolei na trasach, gdzie szybkie pociągi wciąż rywalizują z samolotami, można trafić na okazyjne ceny biletów lotniczych, ponieważ przewoźnicy nie są już w stanie konkurować samą tylko szybkością podróży. Do najbardziej wyrazistych przykładów należą: trasa [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]]–[[Kolonia]], na której nie odbywają się już bezpośrednie loty, oraz połączenia [[Paryż]]–[[Londyn]] i [[Madryt]]–[[Barcelona]] – tam, po wprowadzeniu kolei dużych prędkości, loty stały się zarówno rzadsze, jak i tańsze. [[Plik:Fahrradabteil im Steuerwagen von DB InterCity 2.jpg|thumb|Rowery w niemieckim pociągu międzymiastowym]] Choć pasażerowie kolei powinni uważać na kieszonkowców i kradzieże bagażu – zwłaszcza w zatłoczonych pociągach podmiejskich – to ogólnie rzecz biorąc, poziom bezpieczeństwa w europejskich pociągach jest prawdopodobnie najwyższy spośród wszystkich środków transportu na świecie. Wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Problemem w transporcie kolejowym może być tłok. Coraz więcej osób dojeżdżających do pracy w [[Europa|Europie]] przesiada się na pociągi, by uniknąć korków na drogach, przez co w godzinach szczytu często brakuje miejsc siedzących w drugiej klasie. Mimo to w pierwszej klasie zazwyczaj pozostaje wiele wolnych miejsc. Problem przepełnienia dotyczy zwłaszcza aglomeracji miejskich, takich jak południowo-wschodnia [[Anglia]], kraje [[Beneluks]]u, [[Zagłębie Ruhry]] czy Nizina Padańska. Jednak poza godzinami szczytu i na mniej popularnych trasach pociągi bywają wypełnione zaledwie w połowie. Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dana trasa bywa zatłoczona, jest analiza cen biletów w przedsprzedaży (tzw. *early bird*). Jeśli na dzień lub dwa przed odjazdem wciąż dostępny jest najtańszy bilet tego typu, istnieje duża szansa, że ​​pociąg nie będzie przepełniony. Wszystkie pociągi oferują miejsca siedzące w wagonach – zazwyczaj oznaczonych w lokalnym języku jako druga klasa. Większość pociągów dalekobieżnych kursujących między dużymi miastami posiada również pierwszą klasę. W niektórych krajach, takich jak [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Francja]] czy [[Niemcy]], istnieją tzw. przedziały lub wagony ciszy, w których obowiązuje zakaz hałasowania i rozmawiania przez telefon komórkowy. Niektóre linie dużych prędkości (np. Eurostar, hiszpańskie AVE czy austriacki ÖBB Railjet) stosują odmienny podział na klasy, zazwyczaj obejmujący trzy klasy o określonych nazwach. Często odpowiadają one standardom lotniczym, przy czym nawet „trzecia” klasa oferuje zazwyczaj więcej miejsca na nogi niż klasa ekonomiczna w samolocie. Strony internetowe poszczególnych przewoźników kolejowych zazwyczaj opisują różnice między klasami w swoich flagowych połączeniach, często zamieszczając również zdjęcia. Pociągi z wagonami sypialnymi kursują tylko na trasach, których pokonanie zajmuje całą noc i kończy się następnego ranka – przykładem mogą być połączenia z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] czy z [[Göteborg]]a do [[Narwik]]u. Pociągi sypialne są wciąż powszechne w [[Rosja|Rosji]], gdzie sieć kolei dużych prędkości ogranicza się do jednej linii między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a odległości między miastami są ogromne. Choć pociągi z wagonami sypialnymi wciąż cieszą się dużą popularnością w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] i [[Europa Wschodnia|Wschodniej]], na początku XXI wieku w znacznej części [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] i [[Europa Zachodnia|Zachodniej]] dało się zauważyć tendencję do ograniczania lub likwidacji takich połączeń ze względów ekonomicznych. Jednak od końca drugiej dekady XXI wieku coraz więcej rządów i przewoźników kolejowych – a także [[Unia Europejska]] – opowiada się za uruchamianiem nowych i rozszerzaniem istniejących połączeń nocnych; zapowiedziano wiele nowych tras na lata 2020–2025, a proces upadku europejskich pociągów nocnych, który niegdyś wydawał się nieodwracalny, zdaje się zostać zahamowany i odwrócony. == Planowanie podróży == [[Plik:Leaning Tower of Pisa.jpg | thumb | 300px | Wybierz pociąg ''Pendolino'', by dotrzeć do [[Piza|Pizy]] ]] [https://www.interrail.com/en/plan-your-trip/interrail-timetable#/ Planer podróży Interrail] pomaga znaleźć trasy pociągów w Europie. Niemieckie koleje krajowe dysponują bardzo wygodnym [https://int.bahn.de/en/ routerem Deutsche Bahn], który obejmuje prawie całą europejską sieć kolejową (i poza nią), a także połączenia autobusowe, metro i promowe w [[Niemcy|Niemczech]]. Pierwsza tego typu, powstała w latach 90-tych. Informacje o cenach są dostępne dla przejazdów pociągiem rozpoczynających się lub kończących w [[Niemcy|Niemczech]]. Aby zapoznać się z cenami na innych trasach, nadal potrzebne są krajowe strony internetowe; większość krajów posiada rozkłady jazdy i planery podróży dostępne na stronach internetowych swoich kolei krajowych. Lokalnie poszukaj rozkładów jazdy zamieszczonych na niektórych stacjach. Personel kasy biletowej może pomóc Państwu w zaplanowaniu podróży. Większość automatów biletowych będzie również w stanie podać pewne informacje na temat rozkładów jazdy, chociaż szczegóły są różne. Obsługa na stronie internetowej kolei lub przez telefon różni się w zależności od kraju, ale może być bardzo wygodna. Nieocenioną stroną do planowania podróży koleją jest [https://www.seat61.com/ Seat61.com]. To nie jest firma ani biuro podróży, ale strona osobista. Mimo to zawiera jeden z najbardziej kompleksowych przewodników poświęconych wszystkim aspektom podróży koleją. Jeśli chcesz zabrać ze sobą papierowy rozkład jazdy, rozważ zakup europejskiego rozkładu jazdy kolei. Dobrą aplikacją do planowania podróży środkami transportu publicznego oraz pociągami dalekobieżnymi i krótkodystansowymi jest [https://oeffi.schildbach.de/index.html Öffi], która ma dobry zasięg w większości [[Europa|Europy]] i jest jedną z wiodących aplikacji transportu publicznego w [[Europa|Europie]]. Zachowaj szczególną ostrożność planując podróż w grudniu (szczególnie przez pierwsze dwa tygodnie), ponieważ właśnie wtedy w wielu krajach europejskich następuje najważniejsza '''zmiana rozkładu jazdy''' w ciągu roku. W dniu wprowadzenia zmiany i przez kilka dni później sieci mogą doświadczyć dodatkowych opóźnień w miarę dostosowywania się systemów i stałych pasażerów do nowego systemu. W tym okresie mają również miejsce ogólne podwyżki cen biletów. Jeśli masz specjalne potrzeby, na przykład jeśli podróżujesz z niepełnosprawnością, podróżujesz z dziećmi lub podróżujesz ze zwierzętami, możesz zasięgnąć porady i usług poszczególnych przewoźników kolejowych. Usługi mogą się znacznie różnić w zależności od rodzaju pociągów i krajów. W niektórych pociągach dostępne są toalety i miejsca zabaw lub rozrywka dla dzieci, a zwierzęta mogą przebywać tylko w niektórych przedziałach. Różna jest także pojemność rowerów i wózków dziecięcych. Na trasach długodystansowych możesz potrzebować podkładów, wagonów restauracyjnych lub przekąsek (własnych lub kupionych na pokładzie). Zabieranie jedzenia i napojów w pociągach dalekobieżnych jest całkowicie normalne, oczekiwane i ogólnie dobrym pomysłem. Jeśli jednak tego nie zrobisz, w pociągach dużych prędkości, a czasem także w innych typach pociągów, znajdują się wagony restauracyjne, a jeśli masz wystarczająco długą przesiadkę w mieście, w którym przesiadasz się, możesz to wykorzystać, kupując wodę mineralną, kanapki itp. Poszukaj miejsc do wyrzucania śmieci, a czasami pojemników do recyklingu między wagonami. == Bilety == [[Plik:Great Mosque of Córdoba (Spain).jpg | thumb | 300px | Pociągi Talgo łączą [[Madryt]], [[Kordoba|Kordobę]] i [[Sewilla|Sewillę]] ]] === Karnety kolejowe === Jeśli planujesz dłuższą podróż z wieloma przystankami, zwłaszcza jeśli nie lubisz sztywnego planu podróży, karnet kolejowy może być najlepszym wyborem. Karnet kolejowy umożliwia nieograniczone podróżowanie przez określoną liczbę dni (nie podoba Ci się miasto? Po prostu wsiądź w najbliższy pociąg) lub określoną liczbę „odcinków” w określonym czasie. Dostępne są karnety kolejowe na niemal każdy kraj europejski, a także karnety globalne na całą [[Europa|Europę]]. Należy jednak pamiętać, że wiele pociągów w niektórych krajach wymaga (czasami drogich) rezerwacji miejsc, których nie obejmują bilety. Karty rabatowe znajdziesz poniżej. === Bilety zwykłe === Koszt podróży koleją różni się znacznie w zależności od kraju. Kraje [[Europa Wschodnia|Europy Wschodniej]] oferują zazwyczaj bardzo tanie podróże. [[Włochy]] są również stosunkowo tanie. Bilety krajowe na terenie [[Luksemburg]]a są bezpłatne. ==== Krajowe ==== W niektórych krajach bilety ustalane są wyłącznie na podstawie przebytej odległości, tzw. taryfy kilometrowe. Są one nadal powszechne w [[Europa Wschodnia|Europie Wschodniej]], co pozwala uniknąć zmartwień związanych z wcześniejszym zakupem i zapewnia większą elastyczność. Wiele krajów nadal stosujących te ceny ma wyższe regularne stawki za przejechanie km, ale oferuje zniżki na pociągi, na które jest mniej poszukiwany, dostępne w przypadku zakupu z wyprzedzeniem (np. [[Dania]], [[Szwajcaria]], [[Hiszpania]]). Koleje w coraz większym stopniu korzystają ze stawek opartych na wielu czynnikach i sprzedają bilety w oparciu o popyt, prędkość połączenia itp. w podobny sposób, jak ceny większości linii lotniczych. W krajach, w których tak jest (zwłaszcza we [[Francja|Francji]], [[Niemcy|Niemczech]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] i [[Finlandia|Finlandii]]) należy spróbować dokonać rezerwacji z wyprzedzeniem, zamiast podchodzić do kasy w dniu podróży, gdyż przypomina to (również cenowo) kupowanie lotu w momencie odprawy. Zaletą krajów korzystających z tego programu jest to, że bilety z wyprzedzeniem mogą być znacznie tańsze, na przykład bilety z Edynburga do Londynu kosztują zaledwie 25 funtów, jeśli zostaną zarezerwowane z wyprzedzeniem, co pozwala zaoszczędzić 75% w porównaniu ze zwykłymi biletami wstępu przekraczającymi 100 funtów. Niemcy i Francja sprzedają bilety w swoich sieciach dużych prędkości podobnie jak linie lotnicze, co oznacza, że ​​bilet między krajami w przedsprzedaży może kosztować 19 euro, a tego samego dnia można spodziewać się kwoty 200 euro lub więcej. Jednak w przeciwieństwie do linii lotniczych najtańsze ceny są dostępne w przypadku wcześniejszej rezerwacji, a później ceny wykazują tendencję wzrostową. W wielu krajach, w których obowiązuje taryfa km, w przypadku szybszych pociągów obowiązuje wyższa cena za km (np. [[Włochy]], [[Polska]], [[Portugalia]], [[Słowacja]], [[Słowenia]], [[Rumunia]]), natomiast w kilku krajach bilety są ważne na dowolny wybrany pociąg (np. [[Czechy]], [[Szwajcaria]], [[Austria]]), oferując najwyższą elastyczność i najłatwiejsze do zrozumienia. ==== Międzynarodowe ==== [[Plik:BruxellesMidi ICE Thalys.JPG | thumb | 300px | Pociągi ICE i Thalys na stacji [[Bruksela]] Południe]] Przez dziesięciolecia podstawowe międzynarodowe taryfy kolejowe podlegały przepisom TCV (''Tarif Commun pour Voyageurs – Wspólna Taryfa dla Pasażerów''), które stanowiły wspólną podstawę kalkulacji taryf (zazwyczaj w oparciu o odległość) i warunków przewozu (ile bagażu można przewieźć, jakie świadczenia przysługują w przypadku opóźnienia lub odwołania pociągu itp.). Od około lat 90. XX wieku coraz więcej pociągów korzysta z taryf nieopartych na TCV, a wiele z nich ma „ceny globalne” – płacisz tę samą cenę niezależnie od odległości podróży pociągiem. Pociągi z cenami globalnymi często stwarzają problemy, gdy próbujesz skorzystać z karnetu takiego jak Interrail, ponieważ mogą wymagać uiszczenia opłaty „dla posiadacza biletu”, aby uzyskać jedno z ograniczonej liczby miejsc dostępnych dla posiadaczy biletów. Bilety międzynarodowe również nie są już objęte TCV. Zamiast tego koleje nawiązały różne partnerstwa i oferują bilety oraz oferty specjalne w konkurencyjnych cenach, zwłaszcza w przypadku wcześniejszej rezerwacji. W niektórych krajach (zwłaszcza na wschodzie) nadal możliwe jest kupienie biletu krajowego na stacji granicznej, a następnie biletu na dalszą podróż u konduktora w kolejnym kraju, co oznacza niższą cenę biletu krajowego w obu krajach. Warto też wykazać się kreatywnością – na przykład podróż z Wiednia do Stambułu można odbyć, kupując specjalny bilet CityStar z rabatem na węgierskie koleje na odcinku od granicy austriacko-węgierskiej do granicy bułgarsko-tureckiej i kupując tanie bilety krajowe na odcinku z [[Wiedeń|Wiednia]] do granicy oraz ze [[Stambuł]]u do granicy, oszczędzając nawet 200 euro na bilecie jednorazowym. ==== Rezerwacja ==== Rezerwacji z wyprzedzeniem można zwykle dokonać online, za pośrednictwem stron internetowych krajowych przedsiębiorstw kolejowych. W przypadku biletów międzynarodowych skorzystaj ze strony kolei dowolnego kraju, przez który podróżujesz. Porównaj ceny, ponieważ mogą się różnić. W niektórych częściach [[Europa|Europy]] rezerwacja online może nie być możliwa. Można spróbować zadzwonić na infolinię kolei lub skorzystać z usługi rezerwacji. Wiele biletów można wydrukować w domu, inne można wysłać pocztą (za opłatą pocztową) lub udostępnić do odbioru na stacji kolejowej. W niektórych krajach wystarczy pokazać bilet na ekranie smartfona lub laptopa. === Zniżki === [[Plik:Nürnberger Burg im Herbst 2013.jpg | thumb | 300px | [[Norymberga]] ma znakomite muzeum kolejnictwa. ]] ==== Podróż grupowa ==== Podróże grupowe często wiążą się ze zniżkami. W niektórych krajach zniżkę otrzymują dwie osoby podróżujące razem, w innych do uzyskania zniżki wymagana jest grupa składająca się z sześciu lub więcej osób. W [[Niemcy|Niemczech]], [[Austria|Austrii]] i [[Czechy|Czechach]] obowiązują zniżki na jednodniowe bilety sieciowe dla grup do 5 osób. Im większa grupa, tym większy sens ma wcześniejsze zapytanie przedsiębiorstwa kolejowego o ewentualne oferty specjalne. Wiele przedsiębiorstw kolejowych oraz mniejszych, bardziej wyspecjalizowanych operatorów oferuje również wynajem całego pociągu (lub własnego wagonu) dla dużych grup lub na imprezy okolicznościowe. ==== Bilety powrotne ==== Niektóre firmy kolejowe oferują zniżki na bilety w obie strony. Na niektórych trasach, np. [[Budapeszt]] – [[Sarajewo]] i [[Budapeszt]] – [[Zagrzeb]], bilet w obie strony jest nawet tańszy niż bilet w jedną stronę. '''CityStar''' to ciekawa zniżka (ok. 20–40%) w taryfie międzynarodowej, dostępna w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Jeśli podróżujesz w grupie 2–5 osób, drugi i następny pasażer mają dodatkową zniżkę 30–50%. Warunki korzystania są następujące: * bilet musi być powrotny * czasami trzeba rezerwować z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem * czasami trzeba spędzić jedną noc z soboty na niedzielę w miejscu docelowym przed powrotem Generalnie bilety City Star są ważne przez jeden miesiąc. ==== Karty rabatowe ==== [[Plik:Orient Express, Restaurant car.jpg | thumb | 300px | Nie licz na zniżki w Orient Expressie ]] [[Plik:Zinal-Car postal (1).jpg | thumb | 300px | Autobusy Swiss Post łączą się z pociągami ]] Większość przewoźników kolejowych oferuje karty zniżkowe – zazwyczaj w wariantach dla młodzieży, dorosłych, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami – zapewniające stałą zniżkę na przejazdy krajowe. Do ich uzyskania może być wymagany dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, choć często wystarczą jedynie zdjęcie legitymacyjne oraz dowód tożsamości. Wysokość zniżek bywa różna. Karty są zazwyczaj ważne przez rok, chyba że określono inaczej. * W [[Austria|Austrii]] dostępna jest karta ''Vorteilscard'' (koszt: 19 € dla osób poniżej 26. roku życia, 71 € dla dorosłych), która uprawnia do 50-procentowej zniżki na przejazdy w 1. i 2. klasie. * We [[Francja|Francji]] oferowana jest karta dla młodzieży w wieku 12–27 lat („Carte Avantage Jeune”) w cenie 49 €. Można ją kupić lub odnowić przez internet; gwarantuje ona co najmniej 30-procentową zniżkę na wszystkie pociągi TGV oraz Intercités (wymagające rezerwacji miejsc), niezależnie od godziny odjazdu. W przypadku pociągów regionalnych wysokość zniżki zależy od regionu (mapa dostępna tutaj). Więcej informacji można znaleźć na stronie SNCF: Carte Avantage Jeune (w języku francuskim). * Węgierskie koleje oferują kartę ''Start Klub'' (zapewniającą 50-procentową zniżkę). * Niemieckie koleje (Deutsche Bahn) oferują kartę ''BahnCard'' w wariantach dla 1. lub 2. klasy, zapewniających odpowiednio 25% lub 50% zniżki. Przed zakupem warto pamiętać, że jeśli karta nie zostanie anulowana w odpowiednim terminie (najpóźniej na sześć tygodni przed końcem okresu ważności), zostanie automatycznie przedłużona na kolejny rok. Ponadto karta oferująca 50-procentową zniżkę obowiązuje wyłącznie w przypadku taryfy standardowej (w odniesieniu do biletów w ofercie promocyjnej „early bird” zniżka ta wynosi 25%). Dostępna jest również wersja próbna każdej karty BahnCard, ważna przez 3 miesiące i oferowana w obniżonej cenie – może ona bardzo szybko się zwrócić (należy jednak pamiętać o anulowaniu automatycznego przedłużenia!). Dla osób poniżej 19. roku życia karta Youth BahnCard 25 kosztuje zaledwie 10 euro i zapewnia 25-procentową zniżkę w pierwszej oraz drugiej klasie. Jest ona ważna przez 5 lat lub do momentu, w którym posiadacz kończy 19 lat. * W [[Holandia|Holandii]] warto rozważyć zakup ''Dal Voordeelabonnement'' (zniżka poza godzinami szczytu), który kosztuje 61,20 euro rocznie. Uprawnia on do 40-procentowej zniżki w soboty, niedziele i święta, a także w dni powszednie: przed godziną 6:30, w godzinach 9:00–16:00 oraz po 18:30. O przyznaniu zniżki decyduje moment odprawy (zameldowania się w systemie), która może nastąpić najwcześniej na 30 minut przed rozpoczęciem podróży. Abonament jest zapisany na karcie OV-chipkaart, z której korzysta się poprzez rejestrację wejścia i wyjścia z pojazdu. ''Dal Voordeel'' pozwala również trzem innym pasażerom podróżującym razem z posiadaczem karty na korzystanie z tej samej zniżki; umożliwia także zakup karty Railplus za 15 euro. Abonament można nabyć przez internet, jednak płatność musi zostać dokonana za pośrednictwem holenderskiego rachunku bankowego. * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] dostępne są karty zniżkowe typu ''Railcard'' – przeznaczone dla osób młodych, rodzin, seniorów, par podróżujących razem („Two Together”) oraz osób z niepełnosprawnościami – które uprawniają do 33-procentowej zniżki. Można je kupić na stacjach kolejowych lub przez internet w cenie 30 funtów. * [[Koleją po Szwajcarii|Szwajcarski system transportowy]] (Swiss Travel System – STS) oferuje szereg kart podróżnych, skierowanych zarówno do mieszkańców, jak i turystów, zapewniających znaczne zniżki w porównaniu ze stosunkowo drogimi biletami jednorazowymi. Rozwiązanie to ma na celu premiowanie stałych użytkowników (kosztem osób podróżujących okazjonalnie), aby uczynić transport publiczny bardziej atrakcyjnym alternatywą dla transportu prywatnego. Szwajcarzy są światowymi liderami pod względem liczby kilometrów przebytych pociągiem – średnio około 2500 km rocznie na mieszkańca – mimo niewielkich rozmiarów kraju. Cały szwajcarski system transportu publicznego jest spójnie zintegrowany; karty podróżne są zazwyczaj honorowane przez wszystkich przewoźników, o ile dany przystanek obsługuje miejscowość zamieszkaną przez ludzi. Zniżki dla posiadaczy kart oferują nawet niektórzy prywatni operatorzy górskich kolei zębatych czy kolejek linowych. * W [[Czechy|Czechach]] dostępna jest karta InKarta, oferowana w wariantach z 25%, 50% lub 100% zniżką (umożliwiającą nielimitowane darmowe przejazdy). W większości przypadków karta ta obejmuje również przywilej Rail Plus, przydatny w podróżach międzynarodowych rozpoczynających się lub kończących w Czechach. * Na [[Słowacja|Słowacji]] funkcjonuje karta KLASIK RAILPLUS, która zapewnia 25% zniżki od standardowej ceny biletu w wagonach pierwszej i drugiej klasy we wszystkich pociągach krajowych. Z kolei karta MAXI KLASIK uprawnia do nielimitowanych podróży pociągami przewoźnika Železničná spoločnosť Slovensko na terenie całej Słowacji, w pierwszej lub drugiej klasie. ==== Zakup z wyprzedzeniem ==== [[Plik:Praha národní muzeum 1.jpg | thumb | 300px | Podróż pociągiem z [[Berlin]]a do [[Praga|Pragi]] trwa 4,5 godziny. ]] Coraz częściej w ramach szeregu programów oferowane są zarówno bilety krajowe, jak i międzynarodowe w przedsprzedaży. Niektóre nie podlegają zwrotowi ani nawet nie są przypisane do imienia i nazwiska konkretnej osoby, inne można zmienić za opłatą. Zastanów się dokładnie, czy istnieje możliwość, że będziesz musiał podróżować wcześniej lub później niż zarezerwowałeś. Jeśli wybierasz się gdzieś na jednodniową wycieczkę, przesiadasz się z samolotu, masz powody obawiać się lokalnego ruchu drogowego lub z innego powodu nie możesz określić dokładnego czasu, przed dokonaniem rezerwacji zapytaj, jakie kary grożą za spóźnienie na pociąg i ile dodatkowo kosztowałby bardziej elastyczny bilet. Jeśli masz bilet ograniczony, pamiętaj, aby wsiąść do odpowiedniego pociągu, ponieważ w przypadku omyłkowego wsiadania do niewłaściwego pociągu może się zdarzyć, że będziesz musiał zapłacić pełną opłatę za przejazd w jedną stronę, „opłatę karną” lub grzywnę, a nawet możesz zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. A więc: * jeśli jedziesz z punktu B do C i masz bilet na pociąg o 13:30, a widzisz pociąg przyjeżdżający dopiero o 13:28, upewnij się, że w rzeczywistości nie jest to pociąg o 12:30, który kursuje z godzinnym opóźnieniem, oraz * jeśli jesteś w punkcie A z biletem do C o 17:00, a dotrzesz tam wcześniej i zobaczysz dwa pociągi jadące do miejsca docelowego, upewnij się, że wsiadasz o 17:00 (a nie o 16:30 lub 17:30) i w razie wątpliwości zapytaj kogoś z władz. Nie oczekuj zbyt wiele współczucia, jeśli się pomylisz lub spóźnisz się na pociąg. Jedynymi wyjątkami są oczywiście przypadki odwołania pociągu (wtedy możesz pojechać następnym) lub przegapienia połączenia z powodu opóźnienia lub odwołania innego pociągu na tym samym bilecie. Gdy pociąg, którym jedziesz się spóźnia, porozmawiaj z konduktorem, może przysługiwać Ci zwrot pieniędzy, a konduktor może oznaczyć Twój bilet, aby pokazać, że możesz wsiąść do innego pociągu, czasem nawet wyższej kategorii. W rzadkich przypadkach, gdy nie będziesz mógł dokończyć podróży, możesz być także uprawniony do pobytu w hotelu, taksówki lub przejazdu z powrotem do początkowego miejsca wyjazdu, w zależności od konkretnej sytuacji. Informacje dotyczące kolei: * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] bilety [zakupowe] z wyprzedzeniem są tanim sposobem podróżowania, jeśli można je zdobyć i można żyć z ograniczeniem do określonej godziny odjazdu. Są one jednak sprzedawane w bardzo ograniczonych ilościach i czasami wyprzedają się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Taryfy z wyprzedzeniem są dostępne w różnych pociągach w różnych stawkach i ilościach – najtańsza opłata może wynosić zaledwie 1 funt, nawet jeśli nieograniczona pełna opłata wynosi 100 funtów. Sprawdź na odpowiedniej kolei. Czasami bilet pierwszej klasy w przedsprzedaży może być mniejszy lub tylko nieznacznie wyższy od standardowego i może obejmować wyżywienie oraz Wi-Fi. W wielu przypadkach bilety w obie strony mogą kosztować tylko o funta więcej niż bilet w jedną stronę na długie podróże lub dziesięć pensów więcej na krótkie podróże. Zwrot jest często „otwarty” i można go wykorzystać dowolnego dnia w ciągu miesiąca od zakupu (sprawdź ograniczenia czasowe, które różnią się w zależności od stacji i firmy). Aby uzyskać więcej informacji, zobacz [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]. * We [[Francja|Francji]] możesz skorzystać z ofert [https://www.ouigo.com/ Ouigo], które umożliwiają podróżowanie wybranymi trasami dużych prędkości już za 10 euro w jedną stronę, jeśli zarezerwujesz z wyprzedzeniem. * W [[Niemcy|Niemczech]] rezerwacja ''Sparpreis'' oznacza, że ​​podróżujesz dokładnie tymi pociągami dalekobieżnymi wymienionymi na bilecie. Jeśli kupisz je za pomocą maszyny, wydrukuje ona plan podróży i przeliteruje wszystko za Ciebie na osobnej kartce papieru. Jeżeli pociąg dotrze na niewłaściwy peron lub będzie się spóźniał, bądź będziesz mieć inne pytania lub wątpliwości, zapytaj obsługę kolejową. To samo tyczy się braków połączeń z powodu spóźnień pociągów – wystarczy zapytać konduktora, a on powie Ci, co zrobić, łącznie ze zwolnieniem Cię z obowiązku wsiadania do konkretnego pociągu. Połączenia w pociągach lokalnych (innych niż IC ICE lub EC) są zawsze sugestią i można je zmienić. ==== Inne programy ==== [[Plik:ACROPOLIS 1969 - panoramio - jean melis.jpg | thumb | 300px | Często kursujące pociągi łączą lotnisko w [[Ateny|Atenach]] z centrum miasta ]] Zwykle nie są one przeznaczone do ustalonych miejsc docelowych, raczej do podróży w kraju lub z dowolnego miejsca w kraju do innego kraju, ale obowiązują inne ograniczenia dotyczące tego, jak i kiedy można z nich korzystać. Bilety można kupić na '''internetowych portalach aukcyjnych''' i z ogłoszeniami, ponieważ wiele osób otrzymuje bilety bezzwrotne, z których nie mogą skorzystać. Niektóre linie kolejowe, np. szwedzka SJ, same sprzedają pozostałe bilety na aukcjach internetowych. Niektóre kraje oferują oferty specjalne w okresie '''świąt państwowych''' lub w ich okolicach, inne posiadają specjalne programy obejmujące bilety kolejowe połączone z biletami na wydarzenia lub zachętami mającymi na celu wspieranie turystyki na określonym obszarze. W Niemczech zarówno (zwykle krótkoterminowe) karty Bahn Card, jak i bilety kolejowe są sprzedawane jako chwyt promocyjny w supermarketach, Tchibo i innych podobnych sklepach. Zwykle działa to w ten sposób, że kupujesz bilet za określoną stałą cenę, a później wypełniasz go datą i pociągiem, z którego korzystasz (przeczytaj uważnie warunki, ponieważ czasami niektóre dni są wyłączone, a bilety obejmujące wiele przejazdów mogą, ale nie muszą, być ograniczone do wykorzystania tylko przez jedną osobę). ==== Kupowanie używanych biletów Early Bird z drugiej ręki ==== Często (międzynarodowe) bilety kolejowe są znacznie tańsze w przypadku wcześniejszej rezerwacji niż zakupione bezpośrednio przed odjazdem. Często też ludzie rezerwują bilet z wyprzedzeniem z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i w momencie wyjazdu dowiadują się, że planowana trasa bezzwrotna nie odpowiada ich faktycznym potrzebom podróżnym. Na szczęście za pośrednictwem Internetu inni podróżujący mogą kupić te bilety, często znacznie taniej niż cena last minute w oficjalnym kasie. W niektórych krajach, takich jak Wielka Brytania, jest to niezgodne z prawem, niezależnie od tego, czy na bilecie widnieje nazwisko, czy nie, chociaż ściganie jest rzadkie. Na przykład: [[Amsterdam]]–[[Paryż]] szybką koleją Thalys kosztuje 45 euro z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i 145 euro bezpośrednio przy wylocie. Bilety często nie są imienne. * Jeśli chodzi o Francję, sprawdź [https://www.trocdestrains.com/recherche-billet-train.html trocdestrains.com]. * Dla Holandii: http://kopen.marktplaats.nl/tickets-en-kaartjes/reizen-bus-trein-en-vliegtuig/c1998.html (lub poszukaj kategorii » Bilety en Kaartjes » Reizen | Bus, Trein en Vliegtuig) (holenderski) * Dla Niemiec: https://www.ebay.de/b/Bahntickets/98982/bn_2395341?srsltid=AfmBOopSGO6FM6Y3as0QweLjRwoZzm5v3LEUS1vtcHJ7x2GO5pwgXkM4 === Programy dla często podróżujących === Ze względu na konkurencję z liniami lotniczymi oraz w celu zdobycia większej liczby lojalnych klientów, kilku operatorów kolejowych wprowadziło programy dla osób często podróżujących, które są nieco podobne do tych oferowanych przez linie lotnicze. Chociaż podejmowane są pewne wysiłki na rzecz współpracy pomiędzy głównymi państwowymi przedsiębiorstwami kolejowymi we Francji, Niemczech i niektórych innych krajach, premie i statusy z jednego kraju zwykle nie przekładają się na korzyści w innym. Jedynym wyjątkiem jest poczekalnia [https://www.railteam.eu/en/ Railteam] oferowana na niektórych głównych stacjach, do których mają dostęp klienci wszystkich kolei partnerskich. {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} {{zarys}} [[Kategoria:Europa]] dt7slqd3tlt5i8uxstr1ftdf7ipsljw