Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1801 159948 104900 2026-11-09T12:45:26Z Moromar 2451 159948 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Osaka |widok = Osaka montage.jpg |herb = Emblem of Osaka, Osaka.svg |mapa = Location OsakaJapan.jpg |region = [[Region Kinki|Kinki]] |powierzchnia = 222,30 |lud = 2 663 096 |prefiks = 0965 |www = www.city.osaka.lg.jp }} '''Osaka''' – trzecie co do wielkości miasto w [[Japonia|Japonii]]. Leży w południowo-zachodniej części wyspy Honsiu w regionie Kinki (Kansai) nad zatoką Osaka, u ujścia rzeki Yodo. Jest stolicą prefektury o tej samej nazwie i częścią obszaru metropolitalnego Keihanshin zamieszkiwanego przez około 18 mln osób. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === Znajduje się tu port lotniczy. === Koleją === Znajduje się tu stacja kolejowa. === Samochodem === Osaka jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Zamek Ōsaka, * Universal Studios Japan, * Osaka Aquarium Kaiyukan, * Shitennoji, * Osaka Castle Park, * Sumiyoshi-taisha, * Hōkoku Shrine, * Umeda Sky Building. == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Prefektura Osaka}} [[Kategoria:Japonia]] hg5bsniyom8ukhosvovkpno7rioid7y 0 2011 159952 147033 2026-11-09T15:59:18Z Moromar 2451 /* Aktywny wypoczynek */ 159952 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Poniewież |nazwa oryginalna = Panevėžys |widok = Recreational_area_near_Senvagė_Pond_and_Nevėžis_in_Panevėžys.jpg |opis = |herb = Coat_of_Arms_of_Panevezys.svg |mapa = LietuvaPanevezys.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Panevezys_County_flag.svg|20px]] [[Okręg poniewieski]] |powierzchnia = 54 |wysokość = 61 |lud = 87 900 |prefiks = (+370) 45 |kod pocztowy = 35xxx |www = https://panevezys.lt/lt/titulinis.html }} '''Poniewież''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Panevėžys'') jest miastem przemysłowym w regionie [[Auksztota]] na [[Litwa|Litwie]]. Jest piątym co do wielkości miastem w kraju, z populacją 89 100 osób w 2021 i około 30 000 w okręgu miejskim. Znajduje się mniej więcej w połowie drogi wzdłuż autostrady między [[Wilno|Wilnem]], stolicą, a [[Ryga|Rygą]], stolicą [[Łotwa|Łotwy]]. == Charakterystyka == „Poniewież” oznacza rzekę Niewiażę, która tutaj zatacza pętlę w swoim zachodnim biegu. Obszar ten był zamieszkany od czasów prehistorycznych, ale miasto zostało po raz pierwszy udokumentowane w 1503 roku. Dzieliło zawirowania i horrory reszty [[Litwa|Litwy]], z przedłużonym pokojem po uzyskaniu niepodległości w 1990 roku. Od dawna jest to przemysł, główne dziedziny to beton, obróbka metali i inżynieria mechaniczna, ceramika, szkło i przetwórstwo lnu; rafinacja cukru przeżywała ciężkie czasy. Centrum miasta było wielokrotnie niszczone i przebudowywane, a większość z niego pochodzi z lat 60. / 70.: ponura architektura, ale funkcjonalna, urozmaicona szerokimi placami i parkami wzdłuż rzeki. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''Port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}) jest zazwyczaj najwygodniejszy ze względu na szeroki zakres tanich lotów i transportu. Jest 145 km na południowy wschód przy dobrej autostradzie. {{Znacznik|Port lotniczy Kowno|54.963889|24.084722|typ=transport}}'''Port lotniczy Kowno''' ({{IATA|KUN}}) 106 km na południe i {{Znacznik|Port lotniczy Ryga|56.923611|23.971111|typ=transport}}'''port lotniczy Ryga''' ({{IATA|RIX}}) 160 km na północ na [[Łotwa|Łotwie]] również mają tanie loty. === Koleją === Cztery pociągi dziennie z [[Szawle|Szawli]] (zaczynając od [[Możejki|Możejek]]) jadą do Poniewieża w 90 minut. Godziny i bilety online można znaleźć w [https://bilietas.ltglink.lt/ LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa Panevežys|55.7452|24.3546|typ=transport}}'''Stacja kolejowa Panevežys''' niedaleko S Kerbedžio g jest nowoczesna. === Samochodem === Z [[Wilno|Wilna]] jedź [[Plik:A2-LT.svg|25px]] na północ, szybką dwujezdniową drogą (bezpłatną), która omija [[Wiłkomierz]] i Poniewież i biegnie przez granicę do [[Ryga|Rygi]]. Z [[Berlin]]a i [[Warszawa|Warszawy]] jedź do [[Kowno|Kowna]], a z Kowna jedź [[Plik:A8-LT.svg|25px]] na północ. Jest ona oznaczona jako [[Plik:Tabliczka_E67.svg|25px]] lub ''Via Baltica'', autostrada z [[Praga|Pragi]] do [[Helsinki|Helsinek]]. Jest to niepodzielona autostrada przez [[Litwa|Litwę]], a duża część wielkiej koncepcji strategicznej trasy pozostaje ambitna. === Autobusem === Eurolines kursują raz dziennie z lotniska w Rydze przez miasto [[Ryga]] do Poniewieża, 2 godz. 15 min, dalej do [[Kowno|Kowna]]. Inny autobus zatrzymuje się tutaj w drodze do [[Warszawa|Warszawy]], a trzeci do [[Mińsk]]a. Jadąc dalej na zachód (np. z [[Berlin]]a), przesiądź się w [[Warszawa|Warszawie]]; jadąc dalej na wschód (np. z [[Tallinn|Tallina]]), przesiądź się w [[Ryga|Rydze]]. Autobusy z [[Wilno|Wilna]] i z [[Kowno|Kowna]] kursują co godzinę i jadą dwie godziny, dalej do [[Birże|Birż]], [[Szawle|Szawli]] lub [[Janiszki|Janiszek]]. Z [[Kłajped|Kłajpedy]] zazwyczaj trzeba wrócić przez [[Wilno]] lub [[Kowno]]. Linie autobusowe obejmują [https://vlasava.lt/ Vlasava], [https://www.kautra.lt/en/ Kautra] i Toks. Rozkłady jazdy i ceny biletów można znaleźć w [https://www.autobusubilietai.lt/pl Autobusubilieta]. {{Znacznik|Dworzec autobusowy w Poniewieżu|55.7277|24.3648|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy w Poniewieżu''' to po prostu ponury otwarty plac, bez zadaszenia ani niczego. Ale jest w centrum, blisko udogodnień. == Komunikacja == {{mapa | 55.735 | 24.355 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar}} Większość atrakcji znajduje się w odległości spaceru od centrum. [https://www.stops.lt/panevezys/#panevezys/en Stops-Lt] wyświetlają trasy autobusów miejskich: Autobus 6A kursuje co godzinę z Janonio g i stacji kolejowej w centrum, a następnie na wschód do Dembava. Taksówki można zamawiać za pomocą aplikacji [https://etaksi.lt/ eTAKSI] na smartfony, podobnie jak Uber/Lyft. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[http://www.paneveziomuziejus.lt/ Muzeum Historii Regionalnej] | alt=Krastotyros muziejus | url= | email= | adres=Vasario 16 / Osios g 23 | lat=55.7301 | long=24.3583 | wskazówki=na wschodnim krańcu Kostavy | telefon=+370 45 596181 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-pt 10:00-18:00, sob 11:00-16:00. Muzeum historii naturalnej, historii miasta i kultury, założone w 1925, a od 1985 mieszczące się w pałacu Moigių. Dorosły 4 €, dziecko lub ulgowy 2 €. }} * {{zobacz | name=Muzeum Okupacji Radzieckiej | alt=| url= | email= | adres= | lat=55.729510790534086 | long=24.359466393969434 | wskazówki= | telefon= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=jest aneksem Muzeum Historycznego, położonym 100 m na południowy wschód od Respublikos g 17. }} * {{zobacz | name=[https://arspanevezys.lt/ Galeria Sztuki Miejskiej] | alt=Miesto dailės galerija | url= | email= | adres=Respublikos g 3 | lat=55.728 | long=24.36 | wskazówki= | telefon=+370 45 584802. | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Wt-Sb 11:00-18:00. Galerie sztuki nowoczesnej i ceramiki, z kilkoma wystawami zewnętrznymi oraz fotografią w aneksie przy Vasario 16th g 11. Dorośli 2,50 €, dzieci i młodzież 1,25 €. }} * {{zobacz | name=Kościół Świętej Trójcy | alt=Švč Trejybės bažnyčia | url= | email= | adres=Nepriklausomybės a 12 | lat=55.726561 | long=24.358211 | wskazówki= | telefon=+370 45 468843 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godziny. Ten kościół rzymskokatolicki został zbudowany w 1803 roku przez pijarów, bardziej jaskrawo znanych jako ''Ordo Clericorum Regularium pauperum Matris Dei Scholarum Piarum''. Zakon ten jest poświęcony edukacji dzieci i potrzebował kamiennego kościoła, klasztoru i szkoły, gdy ich stare drewniane obiekty spłonęły. Został zniszczony w czasie wojny i zdewastowany przez Sowietów, ale ponownie konsekrowany w 1989 roku. Bezpłatny. }} * {{zobacz | name=[https://paneveziokatedra.lt/ Katedra w Poniewieżu] | alt=Kristaus Karaliaus katedra | url= | email= | adres=Katedros a 1 | lat=55.7228 | long=24.3564 | wskazówki= | telefon=+370 45 502281 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Planowana od 1860, ale budowa opóźniona z powodu wojny i wrogich władz, ta rzymskokatolicka katedra została ostatecznie konsekrowana w 1933. Styl jest mieszanką baroku i neoklasycyzmu. }} * {{zobacz | name=Kościół Ewangelicko-Luterański | alt=Evangelikų liuteronų bažnyčia | url= | email= | adres=Ukmergės g 29 | lat=55.728325 | long=24.371903 | wskazówki= | telefon=+370 45 502281 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Kościół ukończono w 1885 roku, ale wygląda na starszy. Jest to tradycyjny gotycki, drewniany kościół pomalowany na jasny kolor. }} * {{zobacz | name=[https://petropoviloparapija.lt/ Kościół św. Piotra i Pawła] | alt=Šv apaštalų Petro ir Povilo bažnyčia | url= | email= | adres=Smėlynės g 10 | lat=55.732272 | long=24.369378 | wskazówki= | telefon=+370 45 463960 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Pon.-pt. 07:00-09:00, 17:00-19:00, sob. 07:00-12:00, 17:00-19:00, niedz. 06:30-13:30, 17:00-19:00. Kościół rzymskokatolicki ukończony w 1885 roku, z czerwonej cegły w stylu neorenesansowym. Wstęp wolny. }} * {{zobacz | name=[https://cemety.lt/public/cemeteries/444 Cmentarz Katedralny Chrystusa Króla] | alt=Ramygalos gatvės kapinėmis | url= | email= | adres=Laisvės a 20 | lat=55.7124 | long=24.3796 | wskazówki= | telefon=+370 618 59096 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=24 godz. Miało to być miejsce na katedrę, ale nigdy nie było to potrzebne, więc w 1914 otwarto cmentarz. Pierwsza wojna światowa szybko zapełniła jego działki, ale nadal jest w użyciu, jako bujne miejsce spoczynku dla wielkich i dobrych ludzi miasta. Jeden z pomników upamiętnia Jurgisa Tilvytisa (1880-1931), poetę, uczonego i proboszcza katedry, który wygłaszał tu kazanie pogrzebowe zmarłego mnicha, gdy sam zmarł. }} * {{zobacz | name=[https://www.pamatyklietuvoje.lt/details/linu-muziejus-stultiskiu-vejo-malunas/881 Muzeum Lnu] | alt=Linų muziejus | url= | email= | adres=Stultiškiai | lat=55.6295 | long=24.2322 | wskazówki= | telefon=+370 45 555503 | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Muzeum w drewnianym wiatraku. Wnętrze jest zamknięte z powodu renowacji, ale młyn jest malowniczym miejscem na piknik. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:BZN Cathedral of King Jesus in Panevezys.jpg | thumb | 300px | Katedra ]] * {{Znacznik|Teatr Muzyczny|55.72595197382759 |24.35717205104351 |typ=atrakcja}}'''[https://paneveziomuzikinis.lt/ Teatr Muzyczny]''' znajduje się naprzeciwko kościoła Świętej Trójcy na placu Nepriklausomybės, kasa biletowa +370 45 584675. * '''Teatr''': {{Znacznik|Juozo Miltinio dramos teatras|55.7289775 |24.364194229684315 |typ=atrakcja}}'''[https://www.miltinioteatras.lt/ Juozo Miltinio dramos teatras]''' znajduje się w Laisvės a 5, kasa biletowa +370 45 584599. * {{Znacznik|Senvagė|55.7313|24.3632|typ=natura}}'''Senvagė''', A Jakšto g 18. Najbardziej centralny park, zachodni brzeg rzeki z ozdobnym jeziorem. * {{Znacznik|Park Skaistakalnis|55.7331|24.3772|typ=natura}}'''Park Skaistakalnis''', J Biliūno g 3. Większy zalesiony park na wschód od pętli rzeki. 24 godziny. * {{Znacznik|Jezioro Ekrano|55.733130991480394|24.388260402632202|typ=natura}}'''Jezioro Ekrano''' 500 m na wschód od Parku Skaistakalnis ma miejsca piknikowe, wędkarstwo i sporty wodne. * '''Piłka nożna''': [https://fk-panevezys.lt/ FK Panevėžys] gra w piłkę nożną w A Lyga, najwyższej klasie rozgrywkowej. Ich boisko domowe {{Znacznik|Stadion Aukštaitija|55.7392 |24.3594 |typ=atrakcja}}'''Stadion Aukštaitija''' (pojemność 6600) znajduje się 500 m na południe od stacji kolejowej. Sezon gry trwa od marca do listopada. * {{Znacznik|Kalnapilio Arena|55.7332 |24.3394 |typ=atrakcja}}'''Kalnapilio Arena''' (''dawniej Cido Arena'''), Parko g, ☏ +370 45 440252. Zbudowany w 2008 roku, jest gospodarzem drużyny koszykarskiej Lietkabelis Panevėžys, koncertów i halowych zawodów kolarskich. * {{Znacznik|Park kultury i wypoczynku|55.7371|24.3233|typ=natura}}'''[https://jp.lt/panevezyje-toliau-tesiami-kulturos-ir-poilsio-parko-modernizavimo-darbai/ Park kultury i wypoczynku]''', Parko g. 24 godziny. Rozciąga się na zachód od miasta wzdłuż południowego brzegu rzeki, z trasami rowerowymi i miejscami do wędkowania. Psy są mile widziane. * {{Znacznik|Auksztocka Kolej Wąskotorowa|55.7473 |24.3597 |typ=atrakcja}}'''[https://siaurukas.eu/en/ Auksztocka Kolej Wąskotorowa]''' (''Aukštaitijos siaurasis geležinkelis''), Geležinkelio g 23, ☏ +370 612 26140. Pn.-pt. 08:00-16:30. Ta kolej o rozstawie szyn 750 mm (2 stopy 5 1⁄2 cala) była budowana od 1891 roku i przewoziła pasażerów, węgiel i produkty rolne. Biegła na południowy wschód przez 68,4 km do [[Onikszty|Onikszt]] i [[Rubikiai]]. W 1916 roku armia niemiecka dodała dwa przedłużenia ''Heeresfeldbahn'' - lekkie prefabrykowane tramwaje, które można było szybko zmontować, a następnie zdemontować, tak jak te. Oryginalna trasa została zachowana, ale regularne letnie pociągi kursują tylko na ostatnim odcinku z Onikszt do Rubikiai - okazjonalna świąteczna wycieczka zaczyna się w Poniewieżu. Jest tu stara stacja z lokomotywami i taborem. * {{Znacznik|Idėjų Parkas Bunkeris|55.8084 |24.4312 |typ=atrakcja}}'''Idėjų Parkas Bunkeris''', Likpetrių (''13 km na północny wschód od miasta''), ☏ +370 616 90666. Pon.-pt. 17:00-20:00, sob. nd. 12:00-20:00. Ta radziecka baza wojskowa z lat 60. została przekształcona w park rozrywki na świeżym powietrzu z miejscami piknikowymi, parkiem rzeźb i strasznymi bunkrami. Dorosły 10 €. == Praca == == Nauka == == Zakupy == [[Plik:Jurgis Tilvytis. Atminimo lenta Paįstryje.JPG | thumb | 300px |Jurgis Tilvytis zmarł wygłaszając kazanie pogrzebowe ]] * {{Znacznik|'''Maxima'''|55.72896235 |24.370579426997942|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Maxima''' to najbardziej centralny supermarket, przy ulicy Ukmergės g 23, przy kościele luterańskim, czynny codziennie w godzinach 07:00-22:00. * {{Znacznik|'''Babilonas'''|55.72934335 |24.308557901015313|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://panevezys.molas.lt/ Babilonas]''' to centrum handlowo-rozrywkowe położone 5 km na zachód od autostrady wkierunku Kłajpedy, czynne codziennie w godzinach 08:00-22:00. == Gastronomia == * {{Znacznik|'''Bisas'''|55.72862 |24.3631506|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bisas''' w Laisvės a 6 to niezawodne miejsce na niedrogie jedzenie, otwarte od niedzieli do czwartku w godzinach 10:00–21:00, pt. w sobotę w godzinach 10:00–22:00. * {{Znacznik|'''Galerija XX'''|55.7283628 |24.3631659|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Galerija XX''', Laisvės a 7 (''100 m na zachód od dworca autobusowego''), ☏ +370 45 438701. Codziennie w godzinach 10:00–23:00. Lepsze miejsce na niedrogie posiłki w centrum miasta. * {{Znacznik|'''Galerija XX'''|55.7276356 |24.3660588|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://etnodvaras.lt/ Etno Dvaras]''', Ukmergės g 18 (''50 m na wschód od dworca autobusowego''), ☏ +370 640 37533. Codziennie w godzinach 10:00–23:00. Restauracja sieciowa serwująca treściwe tradycyjne dania litewskie. * '''Jack House''', Kranto g 4 (''południowy kraniec parku Senvage''), ☏ +370 640 37533. Pn.-pt. 16:00-23:00, sob. 11:00-01:00, niedz. 11:00-23:00. Dobre miejsce na grilla i piwo. == Życie nocne == * Bary skupiają się wzdłuż ulic w pobliżu muzeum. Wybierz spośród Mėsmalė, Drunken Horse, Seklyčia prie uosio, Lazy Monkey i Garsiakalbis. * Špunka Old Barrel Pub znajduje się na dworcu autobusowym, czynny w czwartek 16:00-23:00, piątek 16:00-02:00. == Imprezy == == Noclegi == [[Plik:Tu2 Lithuania.jpg | thumb | 300px | Pociągi wąskotorowe kursują na trasie Onikszty - Rubikiai ]] * {{Znacznik|'''Romantic Hotel'''|55.7336|24.3625 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.romantic.lt/ Romantic Hotel]''', Kranto g 24, ☏ +370 616 16170, hotel@romantic.lt. W zabytkowym starym młynie w centrum miasta, jest to elegancki, czysty hotel z dobrą restauracją. B&B dwuosobowy 110 €. * {{Znacznik|'''Convivia Hotel'''|55.7271|24.3629 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://conviva.lt/ Convivia Hotel]''', Laisvės a 16, ☏ +370 640 35300. Przyjazne, czyste miejsce na południe od centrum na placu Laisvės. B&B dwuosobowy 70 €. * {{Znacznik|'''Smėlynė Hotel'''|55.7313|24.3671 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[http://smelyne.lt/ Smėlynė Hotel]''', Smėlynės g 3, ☏ +370 45 507790. Czysty, niedrogi hotel z dużymi pokojami w pobliżu szpitala. B&B dwuosobowy 90 €. * {{Znacznik|'''Verslo Klasė'''|55.7435|24.3711 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://sites.google.com/view/verslo-klase/ Verslo Klasė]''', Smėlynės g 104, ☏ +370 609 77970. Tani hotel w pobliżu dworca kolejowego, dostęp za pomocą kodu do drzwi. B&B dwuosobowy 50 €. == Kontakt == Od sierpnia 2024 w Poniewieżu i na jego drogach dojazdowych funkcjonuje sieć 4G od Bite i Tele2 oraz sieć 5G od Telia. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == Poniewież leży w centrum Litwy, więc większość innych miast jest oddalona o dwie godziny jazdy samochodem. * '''[[Szawle]]''' na zachodzie są najbardziej znane z Góry Krzyży. * Droga na zachód prowadzi do kurortu '''[[Połąga]]''' i '''[[Kłajpeda|Kłajpedy]]'''. * '''[[Kowno]]''' jest w większości nowoczesne, ale ma stare centrum i wojenne fortyfikacje. * '''[[Wilno]]''' ma urokliwe centrum miasta w stylu barokowym. * '''[[Ryga]]''', stolica [[Łotwa|Łotwy]], ma świetną mieszankę starożytności, radzieckiego i nowoczesnego. {{użyteczny}} {{Jest w|Okręg poniewieski}} {{geo|55.7333|24.3500}} [[Kategoria:Litwa]] 1qq9fkiyqutc44153s60qmjvr77c315 0 4477 159955 82219 2026-11-09T20:48:33Z Moromar 2451 159955 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Rezerwat przyrody Grądy nad Moszczenicą''' – rezerwat przyrody florystyczny, krajobrazowy i leśny, położony w [[Polska|Polsce]], w [[Województwo łódzkie|województwie łódzkim]], w [[Powiat zgierski|powiecie zgierskim]], w [[w:Zgierz (gmina wiejska)|gminie Zgierz]], w północnej części uroczyska Szczawin na terenie leśnictwa Szczawin w Nadleśnictwie [[Grotniki]]. W odległości 3 km na południe przebiega autostrada A2. Współrzędne geograficzne: 51°55′18″N 19°30′15″E Został utworzony 13 czerwca 1994 r. w celu zachowania zespołów grądowych (czyli wielogatunkowych lasów liściastych), roślin chronionych i gatunków ważnych dla flory regionalnej (m.in. [[w:Klon jawor|jaworu]], [[w:Dąb szypułkowy|dębu szypułkowego]], [[w:Jodła|jodły]], [[w:Widłak goździsty|widłaka goździstego]] i [[w:Widlicz spłaszczony|widłaka spłaszczonego]]). Ma powierzchnię 42 ha. [[Plik:Forest nature reserve Grady nad Moszczenica3, Poland, 6 May 2006.JPG|thumb|200 px|Południowa część rezerwatu Grądy nad Moszczenicą]] [[Plik:Forest nature reserve Grady nad Moszczenica7, Poland, 6 May 2006.JPG|thumb|200 px|Północna część rezerwatu Grądy nad Moszczenicą]] Ochronie podlegają zróżnicowane zbiorowiska leśne oraz bogata flora w naturalnym krajobrazie śródleśnej rzeki. Położony jest w północnej strefie krawędziowej [[Wzniesienia Łódzkie|Wzniesień Łódzkich]]. Od północy graniczy z rzeką [[w:Moszczenica (dopływ Bzury)|Moszczenicą]] tworzącą tu liczne i malownicze zakola, oraz użytkami rolnymi i działkami wsi Kębliny. Od strony południowej, wschodniej i zachodniej graniczy z drzewostanami także o charakterze grądów, ale z dość licznie występującą [[w:sosna|sosną]], nie należącą do gatunków grądowych. Południowa granica rezerwatu biegnie w pobliżu drogi leśnej i szlaku rowerowego, którymi można dojechać od strony wsi Swędów. Na tym obszarze przeważają grądy, a nad samą rzeką łęgi jesionowo-olszowe. Cały rezerwat położony jest na wysoczyźnie lekko pochylonej w kierunku północnym do doliny rzeki, a najwyższe jej wzniesienie wynosi 153 m n.p.m. Rzeźba terenu rezerwatu jest niezwykle urozmaicona, co zawdzięcza wijącej się rzece w dość głębokiej (o głębokości dochodzącej do 10 m) dolinie. Stok tej doliny, na której jest położona większość rezerwatu, jest poprzecinany siecią licznych parowów i wąwozów o głębokości 1-3 m, powstałych przed kilkoma tysiącami lat w wyniku oddziaływania dużych mas wód opadowych (jest to forma ukształtowania terenu spotykana także w kilku innych miejscach na krawędzi Wzniesień Łódzkich). Po obfitych deszczach lub wiosennych roztopach parowy okresowo wypełniają się wodą. W rezerwacie rośnie około 25 różnych gatunków drzew i krzewów m.in. [[w:Olsza|olsza]], [[w:Brzoza|brzoza]], [[w:Buk|buk]], [[w:Grab|grab]], jawor, [[w:Świerk|świerk]], a wśród krzewów - [[w:Kruszyna|kruszyna]], [[w:Leszczyna|leszczyna]], [[w:Jarzębina|jarzębina]], [[w:Czeremcha|czeremcha]]. Wśród roślin chronionych, występujących w rezerwacie oprócz widłaka goździstego i spłaszczonego rośnie także [[w:Wawrzynek wilczełyko|wawrzynek wilczełyko]], [[w:Bluszcz pospolity|bluszcz pospolity]] i [[w:Gnieźnik leśny|gnieźnik leśny]]. {{Geo|51°55′18″|19°30′15″}} {{Jest w|Powiat zgierski}} [[Kategoria:Rezerwaty przyrody województwa łódzkiego]] 2ue1a03lk73hzll9ynz402x3vugdj71 0 5363 159961 159899 2026-11-10T08:38:17Z Moromar 2451 /* Aktywny wypoczynek */ 159961 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Neumünster |nazwa oryginalna = |widok = City hall Neumuenster Germany.jpg |opis = |herb = DEU_Neumünster_COA.svg |mapa = Karte Neumuenster in Deutschland.png |państwo = [[Plik:Flag of Germany.svg|20px]] [[Niemcy]] |region = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]] |powierzchnia = 71,66 |wysokość = 22 |ludność = 80 100 |prefiks = 04321 |kod pocztowy = 24534 - 24539 |www = https://www.neumuenster.de/ }} '''Neumünster''' to czwarte co do wielkości miasto w kraju związkowym [[Szlezwik-Holsztyn]], liczące około 77 000 mieszkańców. Położone jest w centrum tego landu, 40 km na południe od [[Kilonia|Kilonii]] i 60 km na północ od [[Hamburg]]a. == Charakterystyka == Nazwa Neumünster wywodzi się od łacińskiego określenia „novam monasterium” (nowy klasztor). Miasto, założone w 1127 roku jako klasztor, rozwinęło się gwałtownie w drugiej połowie XIX wieku, stając się ośrodkiem przemysłowym (hutnictwo, przemysł skórzany i tekstylny, warsztaty obsługi kolei). Współczesna gospodarka miasta opiera się na nowoczesnej mieszance różnych gałęzi przemysłu. Około 40 procent zabudowy miasta zostało zniszczone podczas alianckich bombardowań w czasie II wojny światowej, dlatego dziś nie ma w nim historycznej dzielnicy. Dzięki centralnemu położeniu w sercu [[Szlezwik-Holsztyn|Szlezwiku-Holsztyna]], pomiędzy [[Morze Północne|Morzem Północnym]] a [[Morze Bałtyckie|Bałtykiem]], do tego miasta – zwanego również „miastem koni” – można łatwo dotrzeć. [[Hamburg]] znajduje się na południu, stolica kraju związkowego, [[Kilonia]], na północ od Neumünster, a granica z [[Dania|Danią]] w pobliżu [[Flensburg]]a oddalona jest o zaledwie około godzinę jazdy samochodem. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port Lotniczy Hamburg|53.630389|9.988228|typ=transport}}'''[[Port lotniczy Hamburg]]''' ({{IATA|HAM}}), Flughafenstr. 1–3, 22335 Hamburg. Tel.: +49 (0)40 507 50, faks: +49 (0)40 50 75 12 34, e-mail: info@ham.airport.de. Lotnisko w [[Hamburg]]u znajduje się około 60 km na południe od Neumünster. Z tego miejsca można dotrzeć do niemal wszystkich krajów europejskich oraz wybranych miejsc poza [[Europa|Europą]]. Dostępne jest bezpośrednie połączenie autobusowe ([https://www.dbregiobus-nord.de/angebot/kielius Kielius]). {{Znacznik|Port Lotniczy Lubeka|53.805367|10.719222|typ=transport}}'''[https://www.flughafen-luebeck.de/home Port lotniczy Lubeka]''' (Flughafen Hamburg-Lübeck, {{IATA|LBC}}), Blankenseer Straße 101, 23562 Lubeka. Tel.: +49 (0)451 58 30 10, faks: +49 (0)451 583 01 24, e-mail: info@flughafen-luebeck.de. Od kwietnia 2025 roku lotnisko w Lubece obsługuje regularne połączenia z [[Port lotniczy Londyn-Stansted|Londynem-Stansted]], [[Malaga|Malagą]] i [[Majorka|Majorką]]. Obiekt jest również dostępny dla lotnictwa biznesowego i sportowego. {{Znacznik|Port Lotniczy Hartenholm|53.915|10.0405|typ=transport}}'''Lotnisko Hartenholm''' (ICAO: '''EDHM''') to port lotniczy (lotnisko ogólnego przeznaczenia) położony w gminie Hasenmoor w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn. Jest dopuszczone do obsługi samolotów o masie do 5700 kg oraz śmigłowców o masie do 10 000 kg. Oferta obejmuje: usługi warsztatu lotniczego, loty widokowe i czarterowe, szkołę latania oraz skoki spadochronowe. (odległość: ok. 28 km) === Koleją === {{Znacznik|Dworzec kolejowy Neumünster|54.076|9.97988|typ=transport}}'''[https://www.bahnhof.de/neumuenster Dworzec kolejowy Neumünster]''', Konrad-Adenauer-Platz 2, 24534 Neumünster. Stacja Neumünster stanowi najważniejszy węzeł kolejowy w kraju związkowym [[Szlezwik-Holsztyn]]. W ramach połączeń dalekobieżnych do stacji Neumünster można dotrzeć wybranymi pociągami ICE oraz IC, które zatrzymują się tu w drodze do [[Kilonia|Kilonii]]. Cechy: brak sieci Wi-Fi. Pociągi typu Regional-Express (RE) kursują z [[Hamburg]]a do Neumünster co 30 minut, a następnie jadą naprzemiennie w kierunku [[Kilonia|Kilonii]] lub [[Flensburg]]a. Linia obsługiwana przez przewoźnika AKN kursuje co godzinę na trasie z [[Norderstedt]] (z przesiadką na metro hamburskie) przez [[Kaltenkirchen]] do Neumünster. Ponadto co godzinę dostępne są połączenia z [[Bad Oldesloe]] (z możliwością przesiadki w kierunku [[Lubeka|Lubeki]]) przez [[Bad Segeberg]], a także z [[Hohenwestedt]] (z kontynuacją trasy co dwie godziny do [[Heide]]). Na terenie miasta znajdują się również przystanki kolejowe: Einfeld, Neumünster Süd oraz Neumünster Stadtwald. === Samochodem === Neumünster leży przy autostradzie [[Plik:Bundesautobahn_7_number.svg|25px]] [[Plik:Tabliczka_E45.svg|25px]], która przebiega około pięciu kilometrów na zachód od miasta. === Autobusem === {{Znacznik|Przystanek autobusów dalekobieżnych|54.0751 |9.9803|typ=transport}}'''Przystanek autobusów dalekobieżnych''' na Bahnhofstrasse w pobliżu dworca kolejowego jest obsługiwany przez różne linie autobusowe, w tym: Flixbus. Autobus lotniskowy Kielius łączy także miasto z [[Port lotniczy Hamburg|lotniskiem w Hamburgu]] i stolicą kraju związkowego [[Kilonia]]. === Rowerem === [[Plik:Ochsenweg Schutzhütte Neumünster Tierpark.jpg|alternativtext=Schutzhütte Ochsenweg Neumünster|thumb|Przy ogrodzie zoologicznym w Neumünster znajduje się wiata dla podróżujących rowerem szlakiem Ochsenweg.]] Do Neumünster można dojechać wschodnią częścią ścieżki rowerowej Ochsenweg, która przecina miasto. Co więcej, życie i dzieło św. Vicelina można prześledzić na przestrzeni ok. 100 km po okrężnej trasie Vicelin. === Statkiem === Dość niezwykłe jak na miasto w Szlezwiku-Holsztynie, do Neumünster nie można dotrzeć łodzią. == Komunikacja == {{mapa|54.07139|9.99|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Dzięki centralnej lokalizacji w [[Szlezwik-Holsztyn|Szlezwiku-Holsztynie]] i dobrym połączeniom, można stosunkowo szybko dostać się z punktu A do punktu B w Neumünster. Wybór środka transportu różni się w zależności od pory roku i warunków atmosferycznych. Ze względu na płaską topografię i niewielkie odległości w obszarze miejskim Neumünster charakteryzuje się stosunkowo wysokim udziałem ruchu rowerowego, wynoszącym prawie 25%. Niemniej jednak większość korzysta z samochodu. Uzupełnieniem regionalnej komunikacji autobusowej jest usługa wahadłowa There&Wech. Hulajnogi elektryczne Tier można wypożyczyć w większości miast. == Warto zobaczyć == [[Plik:Tuch und Technik Museum Neumünster. Neumuenster. Aussenansicht.jpg|thumb|Muzeum Tuch und Technik Museum, widok z zewnątrz]] [[Plik:042 271-7 schnappt frische Luft vor dem Lokschuppen in Neumünster.jpg|thumb|Zabytkowa lokomotywa w Kulturlokschuppen]] * {{zobacz | name=[https://www.tuchundtechnik.de/ Tuch + Technik] | alt= | url= | adres=Kleinflecken 1 | lat=54.0716| long=9.98119| wskazówki= | tollfree=+49 (0)4321 559 58 0 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=post@tuch-und-technik.de​ . Otwarte: wtorek-piątek 9:00-17:00, sob.+niedziela 10:00-17:00, poniedziałek nieczynne. Cena: dorośli 6 €, ogólnodostępne. Zwiedzanie z przewodnikiem Niedziela 14:00, wstęp bezpłatny. }} * {{zobacz | name=[https://www.gerisch-stiftung.de/ Fundacja Herberta Gerischa] | alt= | url= | adres=Brachenfelder Straße 69 | lat=54.075314| long=9.99905| wskazówki= | tollfree=+49 (0)4321 55 51 20 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=kontakt@gerisch-stiftung.de​ . Charakterystyka: częściowo przystosowany dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, akceptowane psy. Otwarte: środa-niedziela 11:00-18:00, kwiecień-wrzesień: środa-piątek 11:00-18:00, sobota i niedziela 11:00-19:00 oraz po wcześniejszym umówieniu. Cena: dorośli 8,00 €, ulgowa 5,00 €; Z kartą wolontariusza 4,00 €, dzieci (do 6 lat) bezpłatnie, rodziny 10,00 €, niedzielne zwiedzanie ze wstępem 10,00 €. Akceptowane formy płatności: W sklepie muzealnym nie ma możliwości płatności kartą. }} * {{zobacz | name=[https://kulturlokschuppen.de/ Kulturlokschuppen Neumünster] | alt= | url= | adres=Brückenstraße 16-18 | lat=54.08825| long=9.98236| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte: sobota 11:00 - 17:00 }} * {{zobacz | name=[https://www.sternwarte-nms.de/ Obserwatorium Neumünster] | alt= | url= | adres=Hahnknüll 58 | lat=54.0988| long=9.94679| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=[https://www.keramikkuenstlerhaus.de/ Keramikkünstlerhaus Neumünster] | alt= | url= | adres=Fürsthof 8 | lat=54.0714| long=9.98854| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Otwarte: czwartek, piątek 14:00 - 17:00, sobota 10:00 - 13:00. }} * {{zobacz | name=Ratusz | alt= | url= | adres=Fürsthof 8 | lat=54.0701| long=9.98822| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowany w 1900 roku, w stylu neogotyckim. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Einfelder See Neumünster. Neumuenster.jpg|thumb|Einfelder See]] [[Plik:Dosenmoor msu 05 2018-.jpg|thumb|Dosenmoor]] [[Plik:Tierpark Zoo. Neumuenster.jpg|thumb|Zoo Neumünster]] [[Plik:Bad am Stadtwald. Schwimmbad. Neumuenster.jpg|thumb|Bad am Stadtwald]] * '''[https://www.neumuenster.de/kultur-freizeit/tourismus/stadtfuehrungen Zwiedzanie miasta]''' (''rozpoczęcie wycieczki: kościół w Vicelin''). Otwarte: w miesiącach letnich w pierwszą sobotę miesiąca od 10:00 Cena: bezpłatnie. * {{Znacznik|Einfelder See|54.141389|10.001111|typ=natura}}'''Einfelder See''' . Jezioro Einfelder See położone jest na północy Neumünster, pomiędzy miejscowością Mühbrook a dzielnicą Einfeld. Z Kistenmoor do jeziora wpływa niewielki dopływ; nie ma innych znaczących wpływów. Dlatego jezioro zasilane jest niemal w całości wodami gruntowymi i opadami atmosferycznymi. Jezioro Einfelder See ma powierzchnię 168 hektarów i dlatego jest jednym z większych jezior w Szlezwiku-Holsztynie. Na zachodnim brzegu położony jest rezerwat przyrody „Zachodni Brzeg Jeziora Einfelder”. Od 1987 roku obszar 13 hektarów stanowi część rezerwatu przyrody i zapewnia schronienie i ochronę wielu ptakom wodnym. W zatoce wioski Einfelder i po wschodniej stronie jeziora znajdują się odcinki plaży z miejscami do opalania. Po południowo-wschodniej stronie jeziora niektóre kluby mają hangary dla łodzi. Dozwolone jest pływanie po jeziorze kajakami i kajakami oraz łodziami wiosłowymi i żaglowymi. Na północno-wschodniej plaży ustawiono kamienne rzeźby, które mają podkreślać harmonię natury i sztuki. * {{Znacznik|Dosenmoor|54.1317|10.0194|typ=natura}}'''Dosenmoor'''. Rezerwat przyrody Töpfemoor położony jest na północy Neumünster. Jest to największe i najlepiej zachowane wrzosowisko w Szlezwiku-Holsztynie. Trasa okrężna o powierzchni 521 hektarów zajmuje 120 minut pieszo i 30 minut rowerem. Od XVIII wieku w Kistenmoor prowadzono również uprawę torfu. Ponieważ przemysłowe wydobycie torfu za pomocą dużych maszyn trwało tylko 10 lat w południowej części, torfowisko torfowe o miąższości od ośmiu do dziewięciu metrów torfu w obszarze centralnym jest nadal bardzo dobrze zachowane. Natomiast w części północnej i na obszarach peryferyjnych krajobraz charakteryzuje się licznymi zagłębieniami torfowymi. W północnej części rezerwatu znajduje się kilka ścieżek okrężnych, na których znajdują się zarówno ławki, jak i ścieżka edukacyjna wzdłuż promenady. Z drugiej strony większa część południowa jest zarezerwowana dla przyrody i niezakłóconej zabudowy. * {{Znacznik|Zoo w Neumünster|54.193227 |16.187919 |typ=natura}}'''[https://www.tierparkneumuenster.de/en/ Zoo w Neumünster]'''. Na 24 hektarach terenów leśnych żyje ponad 700 zwierząt, od stu do 100 gatunków ssaków, gadów i ptaków. Wśród zwierząt znajdują się alpaki, makaki berberyjskie, niedźwiedzie polarne, pingwiny Humboldta, wilki grzywiaste, foki oraz wybieg z kozami i owcami. Organizowane są zarówno karmienia, jak i publiczne wycieczki. Niektóre gatunki zwierząt, takie jak kozy czy daniele, mogą być karmione paszą pochodzącą z ogrodu zoologicznego. Na terenie obiektu znajduje się duży plac zabaw z atrakcjami, można zarezerwować miejsca do grillowania, a przez cały rok odbywają się tu różne imprezy. Zoo zaprojektowano tak, aby było dostępne dla osób niepełnosprawnych, z toaletami bez barier i dobrze utwardzonymi ścieżkami przystosowanymi dla wózków inwalidzkich. W zoo można wprowadzać psy na krótkiej smyczy. Na terenie zoo znajduje się także tor agility. * {{Znacznik|Wittorfer Burg|54.05291|9.94482|typ=atrakcja}}'''Wittorfer Burg'''. W południowo-wschodniej części Neumünster, w widłach rzek Schwale i Stör, znajdują się pozostałości grodu obronnego, wzniesionego prawdopodobnie w IX wieku. Obecnie teren leśny otaczający dawny gród jest chętnie odwiedzany przez spacerowiczów i osoby uprawiające sport. * {{Znacznik|Lotnisko Neumünster|54.078667|9.9405|typ=transport}}'''[https://www.edhn.de/ Lotnisko Neumünster]''' ({{IATA|EUM}}), Baumschulenweg 15, 24537 Neumünster. Na lotnisku w Neumünster można nie tylko obserwować startujące samoloty i oddać się błogiemu relaksowi, ale także wzbić w powietrze własny model latający. * {{Znacznik|CineStar Neumünster|54.07409|9.98516|typ=atrakcja}}'''[https://www.cinestar.de/kino-neumuenster CineStar Neumünster]''', Kuhberg 47–51, 24534 Neumünster. CineStar Neumünster to kino położone w centrum miasta. Obiekt dysponuje 7 salami kinowymi, które mieszczą łącznie około 1190 widzów. W repertuarze znajdują się aktualne hity filmowe. Na miejscu można również zakupić przekąski i napoje. Bilety dostępne są w kasie kina lub online za pośrednictwem strony z repertuarem. * {{Znacznik|Bad am Stadtwald|54.08171559498375|9.96020939358203|typ=atrakcja}}'''Bad am Stadtwald'''. Bad am Stadtwald to kompleks basenowy w Neumünster. W części wewnętrznej znajduje się kilka rodzajów niecek basenowych: basen główny wyposażony w wiry denne, dysze masujące i wylewki wodne, a także podgrzewany basen zewnętrzny. Dla dzieci przygotowano brodzik ze zjeżdżalnią. Ponadto obiekt oferuje basen do zajęć z salą gimnastyczną, halę basenową z wieżą do skoków (platformy na wysokości 1, 3 i 5 metrów) oraz przylegający do niej basen dla osób nieumiejących pływać. Unikalnym w skali Szlezwiku-Holsztyna rozwiązaniem jest tzw. „hala typu kabriolet” z otwieranym dachem. Do dyspozycji gości jest również 90-metrowa zjeżdżalnia wodna, wyposażona w system pomiaru czasu w czasie rzeczywistym oraz efekty świetlne. W cieplejszych miesiącach czynny jest basen odkryty, wyposażony w nieckę do skoków (z wieżami o wysokości 1 i 3 metrów), basen dla osób nieumiejących pływać ze zjeżdżalnią typu „fala”, brodzik dla dzieci z osłoną przeciwsłoneczną, plac zabaw oraz teren rekreacyjny z trawnikiem. Na miejscu znajduje się również bistro z panoramicznym widokiem oraz bezpłatny dostęp do sieci Wi-Fi. Obiekt jest w pełni przystosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, co zostało potwierdzone wyróżnieniem przyznanym przez niemieckie stowarzyszenie socjalne Sozial-Verband Deutschland. * {{Znacznik|Park linowy w Neumünster|54.08149 |10.00014 |typ=atrakcja}}'''Park linowy w Neumünster''' (Hochseilgarten Neumünster), Plöner Straße 69, 24534 Neumünster. Tel.: +49 (0)4321 3909879, e-mail: klettern@scgutheil.de. Park linowy w Neumünster oferuje przeszkody zawieszone na wysokości do 16 metrów. Dostępne są trzy różne trasy, dzięki czemu zarówno początkujący, jak i zaawansowani miłośnicy wspinaczki znajdą tu coś dla siebie. * {{Znacznik|'''Browar Wittorfer'''|54.066367893828776|9.973885613470708|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Browar Wittorfer''' (Wittorfer Brauerei). Browar Wittorfer to miejsce, w którym każdy miłośnik piwa znajdzie coś dla siebie. Warto odwiedzić ten otwarty w 2018 roku obiekt – nie tylko ze względu na możliwość spróbowania wielu gatunków piwa, ale także dlatego, że regularnie odbywają się tu koncerty i inne wydarzenia. Dla zainteresowanych przygotowano degustacje piwa oraz kursy warzenia trunku. == Praca == == Nauka == == Zakupy == [[Plik:Neumuenster holsten-galerie 031 01 (14).jpg|thumb|Holsten-Galerie Neumünster]] [[Plik:DOC Neumünster2.JPG|thumb|McArthurGlen Designer Outlet]] * {{Znacznik|'''Holsten-Galerie'''|54.073978|9.981463|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.holsten-galerie.de/ Holsten-Galerie]''', Gänsemarkt 1, 24534 Neumünster (''w pobliżu dworca kolejowego''). Tel.: +49 (0)4321 851380, Faks: +49 (0)4321 8513890​ . Galeria Holsten oferuje wiele możliwości biznesowych i znajduje się w pobliżu głównego dworca kolejowego w Neumünster. Centrum zostało otwarte w 2015 roku i mieści 90 sklepów. Wcześniej w tym miejscu znajdowała się fabryka sukna, co nadało Neumünster wizerunek miasta przemysłu tekstylnego. W galerii znajdują się dwa piętra, na których rozciąga się wiele rodzajów sklepów, m.in. sklepy z modą, sklepy z elektroniką i drogerie. * {{Znacznik|'''Designer Outlet Neumünster'''|54.04287|9.9787|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''[https://www.mcarthurglen.com/de/outlets/de/designer-outlet-neumuenster/ Designer Outlet Neumünster]''' (Centrum wyprzedażowe McArthur Glen Designer), Oderstraße 10, 24539 Neumünster. Tel.: +49 (0)4321 5586880, e-mail: info@designeroutletneumuenster.de​ . W 2012 roku w Neumünster otwarto drugie w Niemczech centrum outletowe McArthur Glen Designer Outlet Centre. Znajduje się na Oderstrasse i można do niego łatwo dojechać autostradą nr 7, zjazdem Neumünster Süd. Designer Outlet Neumünster obejmuje 120 sklepów i 6 restauracji i jest ważnym czynnikiem napędzającym lokalną gospodarkę. a także przyciąga gości z zagranicy. Outlet w Neumünster to największy designerski outlet w Europie Północnej. Zachwyca atrakcyjnym designem i wieloma zachęcającymi miejscami. * Historyczne centrum handlowe Neumünster zlokalizowane jest w centrum miasta, wokół Großflecken, Kleinflecken i Lütjenstraße. == Gastronomia == Dostępnych jest wiele restauracji w różnych stylach i przedziałach cenowych. * {{Znacznik|'''Postkeller'''|54.072151 |9.98678 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Postkeller''', Grossflecken 29, ☏ +49 4321 43546. Otwarte w godzinach 11:00–23:00. Posiłki serwowane są od 12:00 do 23:00. Najstarsza restauracja w mieście (założona w 1877), mieszcząca się w piwnicach dawnego budynku poczty. Jedzenie jest smaczne, porcje obfite, a ceny przystępne. Lokal pełni również funkcję kawiarni i baru; bywa w nim dość ciasno. * {{Znacznik|'''Klatsch Palais'''|54.071468 |9.98612 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.klatsch-palais.de/ Klatsch Palais]''' (''naprzeciwko „Postkeller” przy Grossflecken''), ☏ +49 4321 48652. Pon.–czw. 8:00–22:00, pt.–sob. 8:00–23:00, niedz. 8:00–20:00. Kawiarnia, restauracja i bar. Dostępna wydzielona strefa dla palących. * {{Znacznik|''Am Kamin'''|54.06778 |9.986672 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://am-kamin.info/ Am Kamin]''', Propstenstr. 13, ☏ +49 4321 42853. Wt.–sob. 18:00–23:00. Wykwintna kuchnia, nieco wyższe ceny. * {{Znacznik|'''Südbahnhof'''|54.05991 |9.982288 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.suedbahnhof-neumuenster.de/ Südbahnhof]''', Altonaer Str. 131 (''pociągi linii AKN oraz Nordbahn zatrzymują się tuż przed restauracją''), ☏ +49 4321 84498. Pon.–wt. nieczynne, śr.–czw. 17:00–22:00, pt. 17:00–23:00, sob. 9:00–23:00, niedz. 10:00–21:00. Lokal mieści się w budynku dawnej stacji kolejowej. Funkcjonuje jako kawiarnia, bar i restauracja. Poza sezonem zimowym dostępny jest duży ogródek. == Życie nocne == * '''Club Orange & Blue'''. Club Orange & Blue to klub nocny w Neumünster. Lokal składa się z trzech stref: Mainhall, Astra Lounge oraz Coke Lounge. W każdej z nich prezentowane są różne gatunki muzyczne, od hitów z list przebojów (charts) i muzyki EDM, po czarne brzmienia (black music) oraz ponadczasowe klasyki. Klub jest otwarty w piątki i soboty; organizowane są w nim imprezy tematyczne z udziałem różnych DJ-ów oraz gości specjalnych. * '''Bumer'''. Bumer to dyskoteka w Neumünster, w której dominuje muzyka rosyjska. Lokal jest otwarty w soboty i regularnie organizuje imprezy tematyczne. * '''Weitblick'''. Weitblick to połączenie baru, salonu (lounge) i pubu w Neumünster. Odbywają się tu regularne imprezy tematyczne, podczas których różni DJ-e prezentują rozmaite gatunki muzyczne. * '''Postkeller'''. Postkeller to lokal w Neumünster łączący funkcje pubu, restauracji i baru. Jest to najstarszy pub w mieście, położony w samym centrum. Lokal jest otwarty przez 365 dni w roku. == Imprezy == * '''Holstenköste''': Największa miejska fiesta w Szlezwiku-Holsztynie, ustępująca jedynie festiwalowi Kieler Woche. Odbywa się w połowie czerwca, trwa 4 dni i przyciąga około 200 000 gości. (wymaga uściślenia daty) * '''BaDaBoom''': Od 2009 roku odbywa się coroczny festiwal muzyki ulicznej „BaDaBoom”, w którym bierze udział około 350 zespołów i 1000 muzyków, a wydarzenie przyciąga ponad 10 000 odwiedzających. * '''[https://city-nms.de/unsere-events/weinkoeste.html Weinköste]''': Wrzesień. Mniejsza impreza, odbywająca się w połowie września, poświęcona winu i jedzeniu. * '''Bierköste''': Festiwal piwa rzemieślniczego Bierköste odbył się po raz pierwszy w 2023 roku. Zarówno browary krajowe, jak i międzynarodowe zaprezentowały się w Kleinflecken kilku tysiącom gości. Dzięki sukcesowi pierwszej edycji, w przyszłości wydarzenie będzie odbywać się corocznie. * '''Schlemmerköste''': 24 sierpnia 2012 roku na placu Kleinflecken po raz pierwszy zainaugurowano wydarzenie pod nazwą „Naschköste”. W 2016 roku zmieniono jego nazwę na „Schlemmerköste”. Podczas weekendu odwiedzający mogą tu skosztować specjałów kuchni krajowej i międzynarodowej; towarzyszą temu występy muzyczne oraz liczne atrakcje. Impreza Schlemmerköste odbywa się dwa razy w roku – wiosną oraz jesienią. * '''[https://www.shmf.de/ Schleswig-Holstein Musik-Festival]''': – sierpień. W ramach festiwalu w lipcu i sierpniu w Neumünster odbywa się szereg koncertów – głównie w „Holstenhalle”, dużym obiekcie wykorzystywanym zazwyczaj do organizacji kongresów czy aukcji bydła. (Leonard Bernstein chwalił niegdyś tamtejszą znakomitą akustykę. To prawda!) (wymaga uściślenia daty) * '''Sporty jeździeckie''': w „Holstenhalle” odbywa się kilka ważnych wydarzeń. * '''[https://www.trakehner-verband.de/ Aukcje koni]''': rasy trakeńskiej i holsztyńskiej. * '''Jarmark adwentowy''': W okresie Adwentu na Großflecken odbywa się targ adwentowy. W tym czasie centralnie stanie tam także przenośne lodowisko. Tradycyjnie w Wigilię o godzinie 12:00 odbywa się koncert na wieży pod gołym niebem. z dwóch domów przy Holstenstrasse, które co roku przyciągają około 4000 gości. * '''Cotygodniowy targ''': Cotygodniowy targ odbywa się na Großflecken trzy razy w tygodniu (wtorek, piątek i sobota). == Nocleg == * {{Znacznik|'''Best Western Hotel Prisma'''|54.089466 |9.977523 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.bestwestern.de/hotels/Neumuenster/BEST-WESTERN-Hotel-Prisma/hotel Best Western Hotel Prisma]''', Max-Johannsen-Bruecke 1, ☏ +49 4321 9040. Kilka metrów od kompleksu „Holstenhallen”. * {{Znacznik|'''Hotel Wittorf'''|54.046665 |9.971617 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://hotel-wittorf.de/english/home/ Hotel Wittorf]''', Havelstr. 5, ☏ +49 4321 81011. W południowej części miasta, w pobliżu strefy przemysłowej „Industriegebiet Neumünster-Süd”. * {{Znacznik|'''Hildebrandts Hotel'''|54.070072 |9.996475 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hildebrandts-hotel.de/ Hildebrandts Hotel]''', Plönerstr. 67, ☏ +49 4321 81011. Hotel dla niepalących. * {{Znacznik|'''Neues Parkhotel'''|54.074802 |9.987053 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Neues Parkhotel''', Parkstr. 29, ☏ +49 4321 9406. Zlokalizowany wewnątrz niewielkiego centrum handlowego w samym sercu miasta. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Friedrich-Ebert-Krankenhaus'''|54.0651|9.99295|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.friedrich-ebert-krankenhaus.de/ Friedrich-Ebert-Krankenhaus]''', Friesenstraße 11, 24534 Neumünster. Tel.: +49 (0)4321 405 0, faks: +49 (0)4321 16 09, e-mail: info@fek.de. Szpital znajduje się w centrum miasta. W placówce FEK rocznie hospitalizuje się (w trybie stacjonarnym lub częściowo stacjonarnym) ponad 26 000 pacjentów; ponadto blisko 60 000 pacjentów korzysta z opieki ambulatoryjnej. Z centralnym oddziałem ratunkowym można skontaktować się telefonicznie pod numerem +49 (0)4321 4054700. Czynne: całodobowo (24/7). == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * Plaże Morza Bałtyckiego ('''[[Kilonia]]''', '''Schönberg''') oddalone są o około 40 km, a plaże Morza Północnego ('''[[Büsum]]''', '''[[Sankt Peter-Ording]]''') o około 60 km. * '''[[Plön]]''' {{użyteczny}} {{Jest w|Holsztyn}} {{geo|54.08245|9.97713|zoom=13}} [[Kategoria:Szlezwik-Holsztyn]] 0z3uakniyfrf0nne20o66pmzs14jlah 0 7623 159957 132129 2026-11-10T07:46:59Z Moromar 2451 159957 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się [[w:Port lotniczy Wilno|port lotniczy Wilno]]. Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z Warszawy, a w najbliższym czasie takie połączenie będą obsługiwać linie Wizz Air. === Koleją === Do Troków można dojechać pociągiem podmiejskim z Wilna. === Samochodem === Przez Troki przebiega droga krajowa [[w:Droga magistralna A16 (Litwa)|A 16]] [[w:Wilno|Wilno]]-[[w:Mariampol|Mariampol]]. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Zamek zbudowany przez księcia Witolda * [[w:Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Trokach|cerkiew prawosławna Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy]] * kościół pobernardyński * [[w:Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach|kościół farny pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny]] ze słynącym łaskami [[w:Obraz Matki Bożej w Trokach|obrazem Matki Bożej Trockiej]] * ruiny drugiego zamku, tzw. lądowego (zamek na półwyspie) * domy karaimskie, [[w:Kienesa w Trokach|kienesa]] (XVIII) i muzeum kultury karaimskiej * stara zabudowa * stary cmentarz * strażnica KOP * [[w:Pałac Tyszkiewiczów w Zatroczu|pałac hr. Tyszkiewicza wraz z parkiem w Zatroczu]] == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] 0czgarfjcj3c35zft5s3ofrbk5ee60e 159958 159957 2026-11-10T08:07:46Z Moromar 2451 /* Dojazd */ 159958 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == == Warto zobaczyć == * Zamek zbudowany przez księcia Witolda * [[w:Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Trokach|cerkiew prawosławna Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy]] * kościół pobernardyński * [[w:Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach|kościół farny pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny]] ze słynącym łaskami [[w:Obraz Matki Bożej w Trokach|obrazem Matki Bożej Trockiej]] * ruiny drugiego zamku, tzw. lądowego (zamek na półwyspie) * domy karaimskie, [[w:Kienesa w Trokach|kienesa]] (XVIII) i muzeum kultury karaimskiej * stara zabudowa * stary cmentarz * strażnica KOP * [[w:Pałac Tyszkiewiczów w Zatroczu|pałac hr. Tyszkiewicza wraz z parkiem w Zatroczu]] == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] b3r7mo83w51h6vvix0dse94hrovppqp 159959 159958 2026-11-10T08:09:20Z Moromar 2451 /* Komunikacja */ 159959 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * Zamek zbudowany przez księcia Witolda * [[w:Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Trokach|cerkiew prawosławna Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy]] * kościół pobernardyński * [[w:Bazylika Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Trokach|kościół farny pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny]] ze słynącym łaskami [[w:Obraz Matki Bożej w Trokach|obrazem Matki Bożej Trockiej]] * ruiny drugiego zamku, tzw. lądowego (zamek na półwyspie) * domy karaimskie, [[w:Kienesa w Trokach|kienesa]] (XVIII) i muzeum kultury karaimskiej * stara zabudowa * stary cmentarz * strażnica KOP * [[w:Pałac Tyszkiewiczów w Zatroczu|pałac hr. Tyszkiewicza wraz z parkiem w Zatroczu]] == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] nvyx5fxadr2jqvdvhoesm8qmn9uyjn8 159960 159959 2026-11-10T08:33:35Z Moromar 2451 /* Warto zobaczyć */ 159960 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] setbtfddsr31xs43lhzuhd95smz6x5j 159962 159960 2026-11-10T08:42:48Z Moromar 2451 /* Najbliższe okolice */ 159962 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] o1hziv8o5btqdtb4gt1or3v10hoo9ff 159963 159962 2026-11-10T08:45:50Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 159963 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] l1d53ue9ei5b4alycl9wqokmnjet160 159964 159963 2026-11-10T08:52:47Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159964 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == [[Plik:Būda (Trakai), Angelų kalva 2.JPG | thumb | 300px | Wzgórze Aniołów ]] * {{Znacznik|'''Turkiškas kebabas'''|54.6325429|24.9353252|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkiškas kebabas''' znajduje się obok dworca autobusowego; czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–20:00, możliwość zjedzenia na miejscu lub na wynos. * {{Znacznik|'''Argo'''|54.6367915|24.9336931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://argo-trakai.lt/ Argo]''' to restauracja gruzińska mieszcząca się w centrum biznesowym UAB przy ul. Vytauto 89; czynna codziennie w godzinach 11:00–22:00. * '''Kibinene''' to lokal serwujący dania kuchni karaimskiej, położony przy ul. Vytauto 69; czynny codziennie w godzinach 11:00–22:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Mojo'''|54.6435173|24.9334167|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/mojocafe Mojo]''' oferuje dania kuchni azjatyckiej; lokal znajduje się przy ul. Vytauto 17 i jest czynny w soboty oraz niedziele w godzinach 13:00–20:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Kiubėtė'''|54.6446447|24.9339697|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kiubete.lt/ Kiubėtė]''' serwuje dania kuchni karaimskiej; lokal znajduje się przy ul. Trakų 2d i jest czynny codziennie w godzinach 10:30–22:00. * {{Znacznik|'''Kybynlar'''|54.6476766|24.9335151|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kybynlar.lt/ Kybynlar]''', ul. Karaimų 29 (''naprzeciwko kienesy''), tel. +370 698 06320. Czynne: niedziela–czwartek 11:00–20:00, piątek–sobota 11:00–21:00. Restauracja karaimska, opinie mieszane. * {{Znacznik|'''Senoji kibininė'''|54.650991|24.9239825|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kibinas.lt/ Senoji kibininė]''', ul. Karaimų 65 (''przy obiekcie Viva Trakai, w północnej części miasta''), tel. +370 659 72132, info@kibinas.lt. Czynne codziennie w godzinach 10:00–22:00. Restauracja serwująca ''kibiny'' – klasyczne danie kuchni karaimskiej. Firma prowadzi również sprzedaż na wynos z furgonetki, która znajduje się nad brzegiem jeziora, w pobliżu Zamku na Półwyspie. == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] ppk26ybs2yu0fgs7d3d90sq6spg87m7 159965 159964 2026-11-10T08:53:35Z Moromar 2451 /* Gastronomia */ 159965 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == [[Plik:Būda (Trakai), Angelų kalva 2.JPG | thumb | 300px | Wzgórze Aniołów ]] * {{Znacznik|'''Turkiškas kebabas'''|54.6325429|24.9353252|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkiškas kebabas''' znajduje się obok dworca autobusowego; czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–20:00, możliwość zjedzenia na miejscu lub na wynos. * {{Znacznik|'''Argo'''|54.6367915|24.9336931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://argo-trakai.lt/ Argo]''' to restauracja gruzińska mieszcząca się w centrum biznesowym UAB przy ul. Vytauto 89; czynna codziennie w godzinach 11:00–22:00. * '''Kibinene''' to lokal serwujący dania kuchni karaimskiej, położony przy ul. Vytauto 69; czynny codziennie w godzinach 11:00–22:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Mojo'''|54.6435173|24.9334167|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/mojocafe Mojo]''' oferuje dania kuchni azjatyckiej; lokal znajduje się przy ul. Vytauto 17 i jest czynny w soboty oraz niedziele w godzinach 13:00–20:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Kiubėtė'''|54.6446447|24.9339697|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kiubete.lt/ Kiubėtė]''' serwuje dania kuchni karaimskiej; lokal znajduje się przy ul. Trakų 2d i jest czynny codziennie w godzinach 10:30–22:00. * {{Znacznik|'''Kybynlar'''|54.6476766|24.9335151|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kybynlar.lt/ Kybynlar]''', ul. Karaimų 29 (''naprzeciwko kienesy''), tel. +370 698 06320. Czynne: niedziela–czwartek 11:00–20:00, piątek–sobota 11:00–21:00. Restauracja karaimska, opinie mieszane. * {{Znacznik|'''Senoji kibininė'''|54.650991|24.9239825|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kibinas.lt/ Senoji kibininė]''', ul. Karaimų 65 (''przy obiekcie Viva Trakai, w północnej części miasta''), tel. +370 659 72132, info@kibinas.lt. Czynne codziennie w godzinach 10:00–22:00. Restauracja serwująca ''kibiny'' – klasyczne danie kuchni karaimskiej. Firma prowadzi również sprzedaż na wynos z furgonetki, która znajduje się nad brzegiem jeziora, w pobliżu Zamku na Półwyspie. == Życie nocne == W restauracjach serwowane są piwa lokalne i międzynarodowe, nie ma wolnostojącego pubu. == Imprezy == == Noclegi == * TonyResort * IDW Esperanza Resort hotel 5-gwiazdkowy * Argo Trakai * Old Town Trakai Apartment * Margis hotel 4-gwiazdkowy == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] fgn4jvagrily3lejjwl8m1ujlggjf65 159966 159965 2026-11-10T09:02:47Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 159966 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == [[Plik:Būda (Trakai), Angelų kalva 2.JPG | thumb | 300px | Wzgórze Aniołów ]] * {{Znacznik|'''Turkiškas kebabas'''|54.6325429|24.9353252|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkiškas kebabas''' znajduje się obok dworca autobusowego; czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–20:00, możliwość zjedzenia na miejscu lub na wynos. * {{Znacznik|'''Argo'''|54.6367915|24.9336931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://argo-trakai.lt/ Argo]''' to restauracja gruzińska mieszcząca się w centrum biznesowym UAB przy ul. Vytauto 89; czynna codziennie w godzinach 11:00–22:00. * '''Kibinene''' to lokal serwujący dania kuchni karaimskiej, położony przy ul. Vytauto 69; czynny codziennie w godzinach 11:00–22:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Mojo'''|54.6435173|24.9334167|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/mojocafe Mojo]''' oferuje dania kuchni azjatyckiej; lokal znajduje się przy ul. Vytauto 17 i jest czynny w soboty oraz niedziele w godzinach 13:00–20:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Kiubėtė'''|54.6446447|24.9339697|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kiubete.lt/ Kiubėtė]''' serwuje dania kuchni karaimskiej; lokal znajduje się przy ul. Trakų 2d i jest czynny codziennie w godzinach 10:30–22:00. * {{Znacznik|'''Kybynlar'''|54.6476766|24.9335151|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kybynlar.lt/ Kybynlar]''', ul. Karaimų 29 (''naprzeciwko kienesy''), tel. +370 698 06320. Czynne: niedziela–czwartek 11:00–20:00, piątek–sobota 11:00–21:00. Restauracja karaimska, opinie mieszane. * {{Znacznik|'''Senoji kibininė'''|54.650991|24.9239825|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kibinas.lt/ Senoji kibininė]''', ul. Karaimų 65 (''przy obiekcie Viva Trakai, w północnej części miasta''), tel. +370 659 72132, info@kibinas.lt. Czynne codziennie w godzinach 10:00–22:00. Restauracja serwująca ''kibiny'' – klasyczne danie kuchni karaimskiej. Firma prowadzi również sprzedaż na wynos z furgonetki, która znajduje się nad brzegiem jeziora, w pobliżu Zamku na Półwyspie. == Życie nocne == W restauracjach serwowane są piwa lokalne i międzynarodowe, nie ma wolnostojącego pubu. == Imprezy == == Noclegi == [[Plik:Senieji Trakai.jpg | thumb | 300px | Stary zamek znajduje się pod kościołem i klasztorem ]] Większość odwiedzających przyjeżdża tu na jednodniową wycieczkę, jednak nocleg pozwala cieszyć się Trokami już po tym, jak turyści opuszczą miasto. * {{Znacznik|'''Prie Žiedo'''|54.6326019|24.9325395|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.prieezero.lt/ Prie Žiedo]''', ul. Aukštadvario 10 (''naprzeciwko dworca autobusowego''), ☏ +370 682 41937. Przyjemny, czysty obiekt na południowym krańcu miasta. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Apvalaus Stalo Klubas'''|54.6495 |24.9302 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.asklubas.lt/ Apvalaus Stalo Klubas]''', ul. Karaimų 53A, ☏ +370 655 68012. Elegancki hotel z restauracją, położony nad jeziorem, w pobliżu kładki prowadzącej do zamku. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 70 €. * {{Znacznik|'''Viva Trakai Resort'''|54.6508 |24.9252 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Viva Trakai Resort''', ul. Galvės 1, ☏ +370 640 88885. Mieszane opinie; większość gości przyjeżdża tu głównie do restauracji gruzińskiej. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 90 €. * {{Znacznik|'''Panorama Hostel'''|54.6495 |24.9232 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://sites.google.com/view/panorama-hostel/?pli=1&authuser=0 Panorama Hostel]''', ul. Žalioji 7B, ☏ +370 699 61330. Zadbany, czysty, niewielki hotel – nazwa „hostel” jest nieco myląca, gdyż obiekt nie oferuje miejsc w pokojach wieloosobowych. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Kempingas Slėnyje'''|54.6689 |24.9304 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://slenistrakuose.lt/ Kempingas Slėnyje]''', ul. Slėnio 1, ☏ +370 686 11136. Kemping na północnym brzegu jeziora; idylliczne położenie, choć znajduje się 5 km od dworca autobusowego. Latem bywa uciążliwy przez komary. Koszt: 10 € za osobę za noc. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] e8npbthahh5ujrn66h5rhrbuinjs37u 159967 159966 2026-11-10T09:03:20Z Moromar 2451 /* Kontakt */ 159967 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == [[Plik:Būda (Trakai), Angelų kalva 2.JPG | thumb | 300px | Wzgórze Aniołów ]] * {{Znacznik|'''Turkiškas kebabas'''|54.6325429|24.9353252|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkiškas kebabas''' znajduje się obok dworca autobusowego; czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–20:00, możliwość zjedzenia na miejscu lub na wynos. * {{Znacznik|'''Argo'''|54.6367915|24.9336931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://argo-trakai.lt/ Argo]''' to restauracja gruzińska mieszcząca się w centrum biznesowym UAB przy ul. Vytauto 89; czynna codziennie w godzinach 11:00–22:00. * '''Kibinene''' to lokal serwujący dania kuchni karaimskiej, położony przy ul. Vytauto 69; czynny codziennie w godzinach 11:00–22:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Mojo'''|54.6435173|24.9334167|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/mojocafe Mojo]''' oferuje dania kuchni azjatyckiej; lokal znajduje się przy ul. Vytauto 17 i jest czynny w soboty oraz niedziele w godzinach 13:00–20:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Kiubėtė'''|54.6446447|24.9339697|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kiubete.lt/ Kiubėtė]''' serwuje dania kuchni karaimskiej; lokal znajduje się przy ul. Trakų 2d i jest czynny codziennie w godzinach 10:30–22:00. * {{Znacznik|'''Kybynlar'''|54.6476766|24.9335151|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kybynlar.lt/ Kybynlar]''', ul. Karaimų 29 (''naprzeciwko kienesy''), tel. +370 698 06320. Czynne: niedziela–czwartek 11:00–20:00, piątek–sobota 11:00–21:00. Restauracja karaimska, opinie mieszane. * {{Znacznik|'''Senoji kibininė'''|54.650991|24.9239825|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kibinas.lt/ Senoji kibininė]''', ul. Karaimų 65 (''przy obiekcie Viva Trakai, w północnej części miasta''), tel. +370 659 72132, info@kibinas.lt. Czynne codziennie w godzinach 10:00–22:00. Restauracja serwująca ''kibiny'' – klasyczne danie kuchni karaimskiej. Firma prowadzi również sprzedaż na wynos z furgonetki, która znajduje się nad brzegiem jeziora, w pobliżu Zamku na Półwyspie. == Życie nocne == W restauracjach serwowane są piwa lokalne i międzynarodowe, nie ma wolnostojącego pubu. == Imprezy == == Noclegi == [[Plik:Senieji Trakai.jpg | thumb | 300px | Stary zamek znajduje się pod kościołem i klasztorem ]] Większość odwiedzających przyjeżdża tu na jednodniową wycieczkę, jednak nocleg pozwala cieszyć się Trokami już po tym, jak turyści opuszczą miasto. * {{Znacznik|'''Prie Žiedo'''|54.6326019|24.9325395|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.prieezero.lt/ Prie Žiedo]''', ul. Aukštadvario 10 (''naprzeciwko dworca autobusowego''), ☏ +370 682 41937. Przyjemny, czysty obiekt na południowym krańcu miasta. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Apvalaus Stalo Klubas'''|54.6495 |24.9302 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.asklubas.lt/ Apvalaus Stalo Klubas]''', ul. Karaimų 53A, ☏ +370 655 68012. Elegancki hotel z restauracją, położony nad jeziorem, w pobliżu kładki prowadzącej do zamku. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 70 €. * {{Znacznik|'''Viva Trakai Resort'''|54.6508 |24.9252 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Viva Trakai Resort''', ul. Galvės 1, ☏ +370 640 88885. Mieszane opinie; większość gości przyjeżdża tu głównie do restauracji gruzińskiej. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 90 €. * {{Znacznik|'''Panorama Hostel'''|54.6495 |24.9232 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://sites.google.com/view/panorama-hostel/?pli=1&authuser=0 Panorama Hostel]''', ul. Žalioji 7B, ☏ +370 699 61330. Zadbany, czysty, niewielki hotel – nazwa „hostel” jest nieco myląca, gdyż obiekt nie oferuje miejsc w pokojach wieloosobowych. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Kempingas Slėnyje'''|54.6689 |24.9304 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://slenistrakuose.lt/ Kempingas Slėnyje]''', ul. Slėnio 1, ☏ +370 686 11136. Kemping na północnym brzegu jeziora; idylliczne położenie, choć znajduje się 5 km od dworca autobusowego. Latem bywa uciążliwy przez komary. Koszt: 10 € za osobę za noc. == Kontakt == Troki i ich autostrady dojazdowe oferują łączność 4G wszystkich trzech krajowych przewoźników. Od sierpnia 2023 sieć 5G nie dotarła do tego obszaru. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Okręg wileński}} [[Kategoria:Litwa]] ktlpbi5e08kl6xejzvacb3rdrlu1h0t 159968 159967 2026-11-10T09:06:53Z Moromar 2451 /* Wyjazd */ 159968 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Troki |nazwa oryginalna = Trakai |widok = Trakai-bridge.jpg |opis = |herb = Trakai_(Lithuania)_CoA.svg |mapa = LietuvaTrakai.png |państwo = [[Plik:Flag of Lithuania.svg|20px]] [[Litwa]] |region = [[Plik:Vilnius_County_flag.svg|20px]] [[Okręg wileński]] |powierzchnia = 16,06 |wysokość = 155 |ludność = 5600 |prefiks = |kod pocztowy = |www = https://trakai.lt/ }} '''Troki''' ([[Rozmówki litewskie|lit]]. ''Trakai'') to miasto w regionie [[Dzukia]] na [[Litwa|Litwie]], położone 28 km na zachód od stolicy kraju, [[Wilno|Wilna]]. Miejscowość leży nad brzegiem jeziora Galwe, a jej główną atrakcją jest zamek na wyspie. Zarówno ten obiekt, jak i zamek na półwyspie, pochodzą z XIV wieku – okresu, w którym przeniesiono tu stolicę i wzniesiono fortyfikacje w celu ochrony przed atakami. W 2020 roku Troki liczyły 4141 mieszkańców. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W pobliżu znajduje się {{Znacznik|Port Lotniczy Wilno|54.636944|25.287778|typ=transport}}'''port lotniczy Wilno''' ({{IATA|VNO}}). Linie lotnicze PLL LOT oferują bezpośrednie połączenia z [[Warszawa|Warszawy]]. === Koleją === Podróż pociągiem z [[Wilno|Wilna]] trwa 35 minut. Pociągi kursują co godzinę rano i wieczorem, z dłuższą przerwą w środku dnia. W 2025 roku ceny biletów jednorazowych zaczynają się od 1,80 € – im wcześniej dokonasz rezerwacji, tym taniej prawdopodobnie uda Ci się kupić bilet. Pociągi zatrzymują się w miejscowości Senieji Trakai (gdzie znajduje się stary zamek) na 7 minut przed dotarciem do Trok (Trakai). (Na tej stacji zatrzymują się również pociągi jadące w kierunku [[Orany]] i [[Marcinkańce]]). Ostatni pociąg powrotny do [[Wilno|Wilna]] odjeżdża z Trok około godziny 20:40. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://ltglink.lt/en LTG Link]. {{Znacznik|Stacja kolejowa w Trokach|54.6289|24.9377|typ=transport}}'''Stacja kolejowa w Trokach''' to niewielki przystanek końcowy, pozbawiony jakiejkolwiek infrastruktury. Znajduje się ona na południowym krańcu miasta, przez co – w porównaniu z dojazdem autobusem – czeka Cię dodatkowe 500 metrów spaceru w każdą stronę. === Samochodem === Jadąc z [[Wilno|Wilna]], należy kierować się drogą [[Plik:A16-LT.svg|25px]] na zachód, omijając samo miasto, w którym możliwości parkowania są ograniczone. W miejscowości Ostruvka trzeba skręcić na północ w drogę nr 4751 prowadzącą do Varnikai i jechać nią aż do końca, gdzie znajduje się bezpłatny parking. Stamtąd prowadzą kładki, którymi można dotrzeć do północnego krańca Starego Miasta, a następnie do zamku – trasa liczy łącznie 1 km. === Autobusem === Autobusy z [[Wilno|Wilna]] kursują co najmniej raz na godzinę; bilety można kupić u kierowcy – w 2023 roku kosztowały 2,60 € w jedną stronę. Większość z nich to połączenia bezpośrednie, kończące trasę w tym miejscu (obsługiwane przez przewoźnika Trakų Autobusai), choć zdarzają się też kursy trwające 40–50 minut, prowadzące mniej uczęszczanymi drogami. Niektóre autobusy (przewoźnika Busotas) jadą dalej na zachód – do [[Olita|Olity]] (Alytus) lub do miejscowości [[Birsztany]], [[Preny]] i [[Mariampol]]. Rozkłady jazdy oraz cenniki można sprawdzić w serwisie [https://www.autobusubilietai.lt/en/ Autobusubilieta]. {{Znacznik|Nowy dworzec autobusowy|54.6335 |24.9350 |typ=transport}}'''Nowy dworzec autobusowy''' (Autobusų stotis), otwarty w listopadzie 2022 roku, zastąpił poprzednią, mocno zniszczoną wiatę – zmiana ta była zdecydowanie wyczekiwana. Aby dotrzeć do zamku, należy udać się 3 km na północ; trasa prowadzi przez urokliwe stare miasto aż do kładki dla pieszych. == Komunikacja == {{mapa| 54.640 | 24.935 | wysokość=600 | szerokość=500 | zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Miasto jest na tyle małe, że do wszystkiego można dojść pieszo. Kładki łączą miasto, zamek na wyspie i pobliskie półwyspy. == Warto zobaczyć == * {{zobacz | name=[https://trakaimuziejus.lt/en/lankytojams/kainos/ Zamek w Trokach] | alt=Trakų salos pilis | url= | adres= | lat=54.6525| long=24.933056| wskazówki= | tollfree=+370 528 53946 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Marzec, kwiecień, październik, listopad: wt.–niedz. 10:00–18:00; maj–wrzesień: codziennie 10:00–19:00; grudzień–luty: śr.–niedz. 09:00–18:00. To właśnie ten obiekt widnieje we wszystkich broszurach turystycznych – gotycka budowla z czerwonej cegły, zawieszona niczym miraż między błękitem nieba a taflą jeziora; dawna siedziba średniowiecznego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a dziś – symbol narodowy. Zamek wznoszono od XIV wieku na największej z wysp jeziornych (które wówczas były mniejsze, gdyż poziom wody był wyższy). Głównym zewnętrznym wrogiem byli Krzyżacy, jednak równie niszczycielskie skutki przynosiły bratobójcze walki o władzę w księstwie. Po klęsce Krzyżaków w 1410 roku zamek stracił znaczenie obronne i został przekształcony w wystawną rezydencję. Później służył jako więzienie dla niepokornej szlachty, w XVII wieku popadł w ruinę, a w XX wieku został częściowo odbudowany – znaczna część tego, co dziś widzimy, powstała później niż zamek w Disneylandzie! Główną atrakcją jest widok z zewnątrz. Jeśli zdecydujesz się wejść do środka, w zabudowaniach zewnętrznych znajdziesz niewielkie muzeum z eksponatami takimi jak porcelana czy szkło, które nie mają żadnego związku z zamkiem i są bardzo słabo opisane. W innym pomieszczeniu zgromadzono meble z XVIII wieku – okresu, w którym zamek nie nadawał się już do zamieszkania. W wewnętrznej wieży można dowiedzieć się nieco o procesie odbudowy, rozpoczętej na początku XX wieku, przerwanej przez obie wojny światowe i ukończonej dopiero w latach 60. XX wieku; przedstawiono tam również informacje o szlachcie i grupach etnicznych zamieszkujących zamek oraz jego okolice. Do najwyższych partii budowli nie ma wstępu, a z wnętrza roztacza się niewiele widoków na zewnątrz. Do zamku prowadzi kładka dla pieszych od strony północnego krańca miasta; zwiedzać można go z przewodnikiem lub samodzielnie. Dostępna jest również aplikacja z audioprzewodnikiem, jednak – przynajmniej w przypadku telefonów z systemem Android – instaluje się ona tylko na starszych wersjach systemu (prawdopodobnie 32-bitowych). Warto sprawdzić wcześniej, czy w obiekcie nie odbywają się akurat spektakle lub koncerty – huk muzyki rockowej w tych pełnych echa murach sprawiłby, że nawet Krzyżacy uciekliby z powrotem do [[Malbork]]a. Bilet normalny: 12 €, ulgowy (studenci, seniorzy): 6 € (od października do kwietnia odpowiednio 10 € i 5 €). }} [[Plik:Trakai Island 11.jpg | thumb | 300px |Kładka na Wyspę Zamkową ]] * {{zobacz | name=Ruiny klasztoru bernardynów | alt= | url= | adres= | lat=54.6370417| long=24.9376793| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=znajdują się 300 m na północny wschód od dworca autobusowego. Tylko kilka kawałków muru, nie szukaj ich zbyt długo, bernardyni mają lepsze struktury w [[Wilno|Wilnie]] i [[Kowno|Kownie]]. }} * {{zobacz | name=Cerkiew Narodzenia Bogurodzicy | alt=Švč. Dievo Motinos Gimimo cerkvė | url= | adres= | lat=54.640833| long=24.933389| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to malutka cerkiew z 1863 roku: społeczność prawosławna nigdy nie była tu liczna. Został zniszczony podczas I wojny światowej, ale odbudowany w 1938 roku. }} * {{zobacz | name=[https://trakubazilika.lt/ Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny] | alt=Švč. Mergelės Marijos Apsilankymo mažoji bazilika | url= | adres= | lat=54.642861| long=24.934444| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to barokowy kościół rzymskokatolicki, położony 150 m na północ od cerkwi prawosławnej przy ulicy Vytauto, tuż przed dotarciem do Zamku na Półwyspie. }} * {{zobacz | name=Cesarska Poczta Rosyjska | alt=Buvęs Rusijos imperijos pašto pastatas | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to atrakcyjny niebieski drewniany budynek położony tuż obok zamku na półwyspie. Nie możesz wejść do środka. }} * {{zobacz | name=Zamek na Półwyspie | alt=Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.6452346| long=24.9357738| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Historia tego miejsca przebiegała podobnie jak w przypadku zamku na wyspie: wzniesiono je jako twierdzę przeciwko Krzyżakom, później przekształcono w rezydencję (gdzie w 1440 roku zamordowano wielkiego księcia – co wpisywało się w lokalną „tradycję”), następnie w więzienie dla szlachty, aż w końcu obiekt popadł w ruinę. W 1770 roku osiedlili się tu jednak dominikanie, którzy wznieśli klasztor oraz kościół. Znajduje się tu niewielkie muzeum (z kilkoma relikwiami religijnymi), a także siedziba administracji zamkowej – warto więc zachować czujność, korzystając z map internetowych, które mogą błędnie wskazywać to miejsce jako cel podróży do zamku na wyspie. Po większości terenu można swobodnie spacerować przez całą dobę. }} [[Plik:Litwa, Troki, dom karaimski (Aw58).JPG | thumb | 300px | Muzeum Karaimskie ]] * {{zobacz | name=Muzeum Etnograficzne Karaimów | alt= | url= | adres=Karaimų g 22 | lat=54.6478 | long=24.9328 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zamknięte. Znajduje się to na terenie kenesy (synagogi) miejscowych Żydów karaimskich. To dziwaczna historia rozgrywająca się na przestrzeni 800 lat, której nie można wyciągnąć z tego muzeum, nawet jeśli nie było ono zamknięte od 2020 roku. Karaimi pojawili się na Krymie jako społeczność i mówili kipczakiem, językiem tureckim. Definiują się poprzez patrylinearne pochodzenie (tożsamość żydowska jest tradycyjnie matrylinearna) i uznają jedynie Torę za Pismo Święte, odrzucając Talmud jako kompendium rabinicznych komentarzy i interpretacji. Na przestrzeni wieków przekonali szereg antysemickich władców, że tak naprawdę nie są Żydami (podtekst „nie mieliśmy nic wspólnego z zabiciem Jezusa”) i nie powinni być tak traktowani. Dlatego nie musieli przenosić się na Strefę Osiedlenia, chociaż wielu to zrobiło, a zwłaszcza na średniowieczną Litwę. W dużej mierze uniknęli także Holokaustu. Jednak współczesna genetyka, taka jak mitochondrialne DNA, wskazuje na pokrewieństwo z Żydami aszkenazyjskimi i sefardyjskimi, a Izrael uznał Karaimów kwalifikujących się do obywatelstwa na mocy Prawa Powrotu. Obecnie na Litwie żyje około 200 Karaimów, głównie w [[Wilno|Wilnie]]. }} * {{zobacz | name=Grodzisko w Woronikach | alt= | url= | adres= | lat=54.6497 | long=24.9469 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to prace ziemne na półwyspie na północ od wsi Woroniki i parking, do którego prowadzi kładka. Jest niewiadomej daty i określany jako gród, ale najprawdopodobniej jest to motte-and-bailey: sztuczny kopiec ufortyfikowany dawno nieistniejącą drewnianą palisadą, nigdy nie przekształcony w kamienny zamek. }} * {{zobacz | name=Dwór w Užutrakis | alt= | url= | adres=Užutrakio g 17 | lat=54.6597 | long=24.9437 | wskazówki= | tollfree=+370 602 14853 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=śr.-niedz. 11:00-19:00. Neoklasycystyczna rezydencja ukończona w 1895 roku na terenie gospodarstwa rolnego nad jeziorem. Przez swoich właścicieli nazywany jest czasem Pałacem Tyszkiewiczów, ale ta nazwa odnosi się także do ich okazałego stosu w [[Wilno|Wilnie]]. Uciekli przed sowiecką inwazją, a ośrodek zamieniono na sanatorium dla komunistycznych urzędników bezpieczeństwa, którzy prawdopodobnie byli zachwyceni, jeśli ich plwocina nadal była czerwona. Dwór niszczał, a jego kosztowności zostały rozgrabione. Od 1995 roku został odrestaurowany i prace nad nim nadal trwają, ale wystawiono kilka klasycznych francuskich sal. }} * {{zobacz | name=Wzgórze Aniołów | alt=Angelų Kalva | url= | adres= | lat=54.6772 | long=24.9277 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=to zespół rzeźb o charakterze sakralnym. Litwa ma tradycję drewnianych krzyży i kapliczek, ale są one nowoczesne i jako grupa nieco makabryczne. }} * {{zobacz | name=Stary Zamek | alt=Senųjų Trakų piliakalnis | url= | adres= | lat=54.605 | long=24.984 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=został zbudowany przed 1321 rokiem, kiedy przeniosła się tu stolica Litwy z Kiernowa. Krzyżacy zniszczyli go w 1391 roku, a Księstwo zdecydowało się na budowę od nowa w lepszych pozycjach obronnych – zamki na Wyspie i Półwyspie – i ten nigdy nie został odbudowany. Miasto Troki również przeniosło się wówczas nad jezioro. Benedyktyni nabyli to miejsce w 1405 roku, a ruiny zamku leżą gdzieś pod kościołem i krużgankami. Zwiedzanie jest bezpłatne. }} == Aktywny wypoczynek == [[Plik:Trakai Tyszkiewicz palace.jpg | thumb | 300px | Dwór Užutrakis ]] * '''Rejsy i wynajem łodzi''': kilku operatorów ma swoje siedziby wzdłuż brzegu z widokiem na zamek na wyspie. * {{Znacznik|Wileński Klub Żeglarski|54.6498518|24.9412282|typ=atrakcja}}'''[http://www.vilniausjachtklubas.lt/ Wileński Klub Żeglarski]''' ma swoją siedzibę na cyplu na zachód od Kopca Woroniki. Ich coroczne regaty odbywają się w maju/czerwcu. * {{Znacznik|Centrum Sportów Olimpijskich|54.6524792|24.9225479|typ=atrakcja}}'''Centrum Sportów Olimpijskich''' znajduje się nad brzegiem jeziora, 200 m na północny zachód od miasta. Jest przeznaczony do poważnego wiosłowania i innych treningów na wodach otwartych, a jedynym obiektem dla przypadkowych gości jest krzyk, gdy wchodzą na ich wody. * {{Znacznik|Golf|54.547918661206836|24.925494857020027|typ=atrakcja}}'''Golf''': [https://www.facebook.com/aluonagolf/ Aluona Golf and Country Club] znajduje się 10 km na południe od Trok, w pobliżu wsi Anglininkai. == Praca == == Nauka == == Zakupy == * {{Znacznik|'''Rimi'''|54.6333479|24.9349367|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Rimi''' to supermarket na terenie nowego kompleksu dworca autobusowego, otwarty codziennie w godzinach 08:00-22:00. Miejscowi uważają, że jest to zbyt drogie. * Inne to {{Znacznik|'''Norfa'''|54.6276547|24.9455937|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Norfa''' przy głównej drodze, 500 m na wschód od dworca kolejowego, a {{Znacznik|'''Iki'''|54.6378281|24.9344111|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Iki''' ma trzy oddziały w pobliżu dworca autobusowego, pracujące w podobnych godzinach. * Wzdłuż alei prowadzącej do zamku znajduje się mnóstwo sklepów z pamiątkami i kiosków. == Gastronomia == [[Plik:Būda (Trakai), Angelų kalva 2.JPG | thumb | 300px | Wzgórze Aniołów ]] * {{Znacznik|'''Turkiškas kebabas'''|54.6325429|24.9353252|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Turkiškas kebabas''' znajduje się obok dworca autobusowego; czynne od poniedziałku do soboty w godzinach 10:00–20:00, możliwość zjedzenia na miejscu lub na wynos. * {{Znacznik|'''Argo'''|54.6367915|24.9336931|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://argo-trakai.lt/ Argo]''' to restauracja gruzińska mieszcząca się w centrum biznesowym UAB przy ul. Vytauto 89; czynna codziennie w godzinach 11:00–22:00. * '''Kibinene''' to lokal serwujący dania kuchni karaimskiej, położony przy ul. Vytauto 69; czynny codziennie w godzinach 11:00–22:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Mojo'''|54.6435173|24.9334167|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.facebook.com/mojocafe Mojo]''' oferuje dania kuchni azjatyckiej; lokal znajduje się przy ul. Vytauto 17 i jest czynny w soboty oraz niedziele w godzinach 13:00–20:00. Płatność tylko gotówką. * {{Znacznik|'''Kiubėtė'''|54.6446447|24.9339697|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kiubete.lt/ Kiubėtė]''' serwuje dania kuchni karaimskiej; lokal znajduje się przy ul. Trakų 2d i jest czynny codziennie w godzinach 10:30–22:00. * {{Znacznik|'''Kybynlar'''|54.6476766|24.9335151|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kybynlar.lt/ Kybynlar]''', ul. Karaimų 29 (''naprzeciwko kienesy''), tel. +370 698 06320. Czynne: niedziela–czwartek 11:00–20:00, piątek–sobota 11:00–21:00. Restauracja karaimska, opinie mieszane. * {{Znacznik|'''Senoji kibininė'''|54.650991|24.9239825|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.kibinas.lt/ Senoji kibininė]''', ul. Karaimų 65 (''przy obiekcie Viva Trakai, w północnej części miasta''), tel. +370 659 72132, info@kibinas.lt. Czynne codziennie w godzinach 10:00–22:00. Restauracja serwująca ''kibiny'' – klasyczne danie kuchni karaimskiej. Firma prowadzi również sprzedaż na wynos z furgonetki, która znajduje się nad brzegiem jeziora, w pobliżu Zamku na Półwyspie. == Życie nocne == W restauracjach serwowane są piwa lokalne i międzynarodowe, nie ma wolnostojącego pubu. == Imprezy == == Noclegi == [[Plik:Senieji Trakai.jpg | thumb | 300px | Stary zamek znajduje się pod kościołem i klasztorem ]] Większość odwiedzających przyjeżdża tu na jednodniową wycieczkę, jednak nocleg pozwala cieszyć się Trokami już po tym, jak turyści opuszczą miasto. * {{Znacznik|'''Prie Žiedo'''|54.6326019|24.9325395|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.prieezero.lt/ Prie Žiedo]''', ul. Aukštadvario 10 (''naprzeciwko dworca autobusowego''), ☏ +370 682 41937. Przyjemny, czysty obiekt na południowym krańcu miasta. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Apvalaus Stalo Klubas'''|54.6495 |24.9302 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.asklubas.lt/ Apvalaus Stalo Klubas]''', ul. Karaimų 53A, ☏ +370 655 68012. Elegancki hotel z restauracją, położony nad jeziorem, w pobliżu kładki prowadzącej do zamku. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 70 €. * {{Znacznik|'''Viva Trakai Resort'''|54.6508 |24.9252 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Viva Trakai Resort''', ul. Galvės 1, ☏ +370 640 88885. Mieszane opinie; większość gości przyjeżdża tu głównie do restauracji gruzińskiej. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 90 €. * {{Znacznik|'''Panorama Hostel'''|54.6495 |24.9232 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://sites.google.com/view/panorama-hostel/?pli=1&authuser=0 Panorama Hostel]''', ul. Žalioji 7B, ☏ +370 699 61330. Zadbany, czysty, niewielki hotel – nazwa „hostel” jest nieco myląca, gdyż obiekt nie oferuje miejsc w pokojach wieloosobowych. Pokój dwuosobowy ze śniadaniem: 60 €. * {{Znacznik|'''Kempingas Slėnyje'''|54.6689 |24.9304 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://slenistrakuose.lt/ Kempingas Slėnyje]''', ul. Slėnio 1, ☏ +370 686 11136. Kemping na północnym brzegu jeziora; idylliczne położenie, choć znajduje się 5 km od dworca autobusowego. Latem bywa uciążliwy przez komary. Koszt: 10 € za osobę za noc. == Kontakt == Troki i ich autostrady dojazdowe oferują łączność 4G wszystkich trzech krajowych przewoźników. Od sierpnia 2023 sieć 5G nie dotarła do tego obszaru. == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == * Większość linii transportu publicznego prowadzi do '''[[Wilno|Wilna]]''', gdzie prawdopodobnie zacząłeś. * Jednak autobusy co godzinę lub dwie kursują na zachód do '''[[Olita|Olity]]''' lub do '''[[Birsztany|Birsztan]]''', '''[[Preny|Prenów]]''' i '''[[Mariampol]]a'''. * Własnym pojazdem jedź na północ drogą [[Plik:K107-LT.svg|25px]], aby połączyć się z autostradą [[Plik:A1-LT.svg|25px]] do '''[[Kowno|Kowna]]'''. {{Jest w|Okręg wileński}} {{użyteczny}} {{geo|54.633 | 24.933 }} [[Kategoria:Litwa]] edg94b4ab6l2z6lkzs54fflh6z4uty4 0 16097 159949 159193 2026-11-09T12:45:39Z Moromar 2451 159949 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Sakai |widok = Daisenryo Kofun from Sakai City Hall.jpg |herb = Emblem_of_Sakai,_Osaka.svg |mapa = JP Osaka Sakai City Location.png |państwo = [[Japonia]] |powierzchnia = 149,9 |lud = 820 000 |prefiks = (+81) 72 |www = https://www.city.sakai.lg.jp/index_en.html }} '''Sakai''' – miasto w [[Japonia|Japonii]], na wyspie [[Honsiu]] (Honshū), w [[Prefektura Osaka|prefekturze Osaka]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === Znajduje się tu stacja kolejowa. === Samochodem === === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Prefektura Osaka}} [[Kategoria:Japonia]] 9qxwgzj4hojks91lsre46dpumweqrn5 4 16196 159954 159785 2026-11-09T16:45:05Z Alexis Jazz 9635 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 159954 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Poniższe dane są kopią z pamięci podręcznej. Ostatnia aktualizacja odbyła się o 2026-11-07T09:56:12Z. W pamięci podręcznej {{PLURAL:5000|znajduje|znajdują|znajduje}} się maksymalnie {{PLURAL:5000|jeden wynik|5000 wyniki|5000 wyników}}. {| class="sortable wikitable" ! Gadżet !! data-sort-type="number" | Liczba użytkowników !! data-sort-type="number" | Użytkownicy aktywni |- |HotCat || 26 || 3 |- |Navigation popups || 3 || 2 |- |WikidataInfo || 15 || 1 |- |heading-icons || data-sort-value="Infinity" | Domyślny || data-sort-value="Infinity" | Domyślny |- |purge-tab || 8 || 1 |- |replylinks || 14 || 2 |} * [[Specjalna:Użycie gadżetów]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HotCat,26,3 Navigation popups,3,2 WikidataInfo,15,1 heading-icons,default,default purge-tab,8,1 replylinks,14,2 --> b2u560tacd16cus3uutx1gux4m4zfj8 0 19382 159953 158874 2026-11-09T16:11:49Z ~2026-50217-30 17703 /gmina/ 159953 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}{{Miejscowość infobox|nazwa=Gmina Czersk|herb=POL Czersk COA.svg|flaga=POL Czersk flag.svg|państwo=[[Polska]]|region=[[województwo pomorskie]]|mapa=Map - PL - powiat chojnicki - Czersk.PNG|powierzchnia=380|lud=21,1 tys.|kod pocztowy=89-650}} '''Gmina miejsko-wiejska''' położona w południowej części [[Województwo pomorskie|województwa pomorskiego]], jedna z pięciu gmin [[Powiat chojnicki|powiatu chojnickiego]]. Siedzibą gminy jest miasto '''[[Czersk]]'''. == Charakterystyka == Według danych z 2024 roku gminę zamieszkiwało ponad 21,1 tys. mieszkańców, z czego ok. 9,8 tys. osób mieszkało w samym mieście [[Czersk]]. Jej powierzchnia wynosi niecałe 380 km² co daje niewielką gęstość zaludnienia - ok. 55,7 os/km². 62% powierzchni gminy stanowią użytki leśne, natomiast użytki rolne 29%. Gmina stanowi 28% powierzchni powiatu. Największe wsie w gminie to: Rytel, Łąg i Malachin. == Podział administracyjny == === Miasto Czersk === W mieście obowiązuje formalny pomocniczy podział obejmujący 4 osiedla: * Osiedle nr 1 "Centrum" * Osiedle nr 2 "Chojnickie" * Osiedle nr 3 "Starogardzkie" * Osiedle nr 4 "Tucholskie" === Sołectwa === [[Plik:Zapora Mylof.jpg|mały|Zapora w Mylofie]] [[Plik:Czerska Struga Wielki Kanal Brdy 1.jpg|mały|Wielki Kanał Brdy]] W skład gminy wchodzi 20 sołectw: * Będźmierowice * Gotelp * Gutowiec * Klaskawa * Krzyż * Kurcze * Lipki * Łąg * Łąg-Kolonia * Łubna * Łukowo * Malachin * Mokre * Mosna * Odry * Rytel * Wieck * Zapędowo * Zapora * Złotowo == Położenie geograficzne == {| class="wikitable" |+<big>Gmina Czersk sąsiaduje z gminami:</big> !województwa !powiatu !''od północny'' !''od południa'' !''od zachodu'' !''od wschodu'' |- |[[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskiego]] |[[Powiat tucholski|tucholskiego]] | - | * Tuchola * Śliwice | - | - |- | rowspan="3" |[[Województwo pomorskie|pomorskiego]] |[[Powiat chojnicki|chojnickiego]] |Brusy | - |Chojnice (wiejska) | - |- |[[Powiat kościerski|kościerskiego]] |Karsin | - | - | - |- |[[Powiat starogardzki|starogardzkiego]] | - | - | - | * Kaliska * Czarna Woda * Osieczna * Stara Kiszewa |} == Flora i fauna == === Ukształtowanie powierzchni === Rzeźba terenu jest typowo '''polodowcowa''', zdominowana przez rozległą piaszczystą równinę sandrową wyżłobioną przez wody topniejącego lodowca. Ubogie, piaszczyste gleby sandrów sprzyjają rozwojowi '''suchych borów sosnowych'''. Z kolei w zagłębieniach wytopiskowych i rynnach lodowcowych wykształciły się żyźniejsze '''gleby torfowe''', obfitujące w roślinność bagienną i wodną. Na terenie gminy (w rezerwacie Kręgi Kamienne w Odrach) znajdują się głazy narzutowe pozostawione przez skandynawski lądolód. Wyrosła na nich unikalna, reliktowa flora porostów (np. chrobotek reniferowy) oraz mszaków, które normalnie występują w warunkach wysokogórskich lub tundrowych. [[Plik:Czerska Struga - panoramio (1).jpg|mały|Fragment czerskiej ścieżki leśnej]] === Powierzchnia leśna === Absolutnym dominantem jest '''sosna zwyczajna''' (ok. 90% drzewostanu), co nadaje okolicy zapach olejków eterycznych. W żyźniejszych partiach oraz w dolinach rzecznych domieszkę stanowią dąb szypułkowy, buk, brzoza brodawkowata oraz olsza czarna. Na terenie Nadleśnictwa Czersk zarejestrowano liczne pomniki przyrody. Do najcenniejszych należą potężne dęby szypułkowe, wiekowe jesiony wyniosłe oraz introdukowane, rzadkie daglezje zielone i żywotniki. W rezerwacie „Cisy nad Czerską Strugą” chronione jest jedno z najbardziej unikalnych, naturalnych stanowisk cisa pospolitego, gdzie drzewa te rosną w środowisku naturalnym, a nie z nasadzeń miejskich. [[Plik:Klonowice Skrzynki Male 2.jpg|mały|Jezioro Skrzynki Małe]] === Sieć hydrograficzna - jeziora i rzeki === [[Plik:Wieck Wda 2.jpg|mały|Rzeka Wda we Wiecku]] W gminie i jej bliskim sąsiedztwie znajduje się około 60 jezior, głównie rynnowych oraz mniejszych jezior wytopiskowych (tzw. oczek polodowcowych). Dominują rośliny wynurzone, jak trzcina pospolita i pałka szerokolistna. W czystych toniach wodnych rosną grzybienie białe (nenufary), grążele żółte oraz podwodne łąki ramienicowe. W regionie występują unikalne w skali kraju, skrajnie czyste jeziora lobeliowe (np. w bliskich rezerwatach). Ich nazwa pochodzi od reliktowej rośliny – lobelii jeziornej, która charakteryzuje się drobnymi, białymi kwiatami wyrastającymi ponad taflę krystalicznie czystej, miękkiej wody. Najpopularniejszym turystycznie akwenem w samej gminie jest z kolei '''Jezioro Ostrowite''', znane z doskonałych warunków rekreacyjnych. Oś hydrograficzną regionu wyznaczają rzeki '''Brda''' oraz '''Wda''', a także mniejsze strugi, takie jak Czerska Struga i Niechwaszcz. Brzegi rzek gęsto porastają lasy łęgowe i olsy z dominacją olszy czarnej i wierzb. W nurcie wolniej płynących odcinków rozwijają się jaskry wodne oraz strzałka wodna. Wzdłuż rzek rozciągają się rozległe łąki i torfowiska nadrzeczne, na których spotkać można chronione gatunki storczyków oraz drapieżną roślinę – rosiczkę okrągłolistną. === Gatunki zwierząt === [[Plik:Capreolus capreolus14(js)Lodz, Poland.jpg|mały|Gatunek sarny żyjącej w gminie Czersk]] ==== Ssaki ==== * '''Gatunki łowne i leśne''': Duże, zwarte kompleksy leśne gwarantują doskonałe warunki dla dużych ssaków kopytnych. Powszechnie występują tu jelenie szlachetne, sarny oraz dziki. * '''Drapieżniki''': Lasy zamieszkują lisy, jenoty, kuny leśne, borsuki, a od kilkunastu lat regularnie odnotowuje się obecność wkraczających na te tereny wilków. * '''Ssaki wodne''': Doliny Brdy i Wdy to królestwo bobra europejskiego, którego żeremia i zgryzy można łatwo zauważyć, a także rzadkiej, polującej na ryby wydry. * '''Nietoperze''': W dziuplach drzew i zakamarkach zimują liczne nietoperze (m.in. borowiec wielki, karlik większy i nocek rudy). [[Plik:White-tailed eagle (Haliaeetus albicilla) in flight 2.jpg|mały|Bielik - najpowszechniejszy ptak w gminie Czersk]] ==== Ptaki ==== * '''Ptaki drapieżne''': Gwiazdą tutejszego nieba jest bielik. Ponadto gniazdują tu rybołowy, kanie rude oraz jastrzębie i myszołowy. * '''Gatunki wodno-błotne''': Na jeziorach i rozlewiskach spotkać można kormorany, czaple siwe, łabędzie krzykliwe oraz liczne gatunki kaczek (np. gągoły, nurogęsi). * '''Ciekawostki borowe''': W gęstwinach leśnych żyją rzadkie ptaki, takie jak bocian czarny, żuraw (którego klangor niesie się po torfowiskach) oraz lelek kozodój – nocny ptak doskonale maskujący się na tle kory drzew. ==== Ryby ==== * '''Rzeki górskie w lasach''': Cechą charakterystyczną rzek gminy Czersk jest ich bystry prąd i czysta, dobrze natleniona woda. Dzięki temu żyją tu ryby łososiowate – przede wszystkim pstrąg potokowy oraz lipień. * '''Gatunki jeziorne''': W tutejszych jeziorach dominują szczupaki, okonie, leszcze, liny, płocie oraz węgorze. * '''Ciekawostka (Zagłębie pstrągowe)''': Gmina Czersk (a dokładniej miejscowość Wojtal nad rzeką Prusiną/Brdą) słynie w całej Polsce z hodowli pstrąga tęczowego. Tutejsze stawy hodowlane korzystają z krystalicznej, czystej wody leśnej, a co roku organizowane są tu regionalne imprezy kulinarne dedykowane tej rybie. ==== Inne gatunki ==== * '''Gady''': Na nasłonecznionych polanach i wrzosowiskach żyje żmija zygzakowata (w odmianach szarej, brązowej i czarnej), jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna oraz padalec. Przy zbiornikach wodnych pospolity jest zaskroniec. Wyjątkową rzadkością regionu jest skrajnie zagrożony żółw błotny. * '''Płazy''': Wilgotne lasy i torfowiska sprzyjają ropuchom (szarej i paskówce), żabom jeziorkowym i moczarowym (samce tych ostatnich w okresie godowym błękitnieją) oraz traszkom. * '''Bezkręgowce''': Czyste wody rzek są środowiskiem życia chronionego skójnika grubościennego (małż). W lasach spotkać można potężnego chrząszcza – kozioroga dębosza. == Komunikacja i dojazd == === Drogi === Główną drogą biegnącą przez gminę w osi wschód-zachód jest droga krajowa nr 22, która łączy m.in. Łąg, [[Czersk]], Gutowiec i Rytel z siedzibą powiatu, a dalej z [[Człuchów|Człuchowem]] i granicą polsko-niemiecką. Kierując się na wschód można dojechać do [[Starogard Gdański|Starogardu Gdańskiego]] czy [[Malbork|Malborka]] (dalej do granicy polsko-rosyjskiej), a także odbić na autostradę A1 i udać się do [[Trójmiasto|Trójmiasta]]. Druga ważna droga, droga wojewódzka nr 237 zaczyna się w [[Czersk|Czersku]], biegnie dalej na południe i dociera m.in. do [[Tuchola|Tucholi]]. === Kolej === Na terenie gminy funkcjonuje jedna ważna lokalna stacja węzłowa - stacja kolejowa Czersk, oraz kilka mniejszych stacji i przystanków kolejowych. Z przystanku kolejowego Gutowiec dojedziemy bezpośrednio do [[Chojnice|Chojnic]] i [[Tczew|Tczewa]], ze stacji Rytel oraz z przystanków Rytel Wieś i Łąg dodatkowo m.in. do [[Trójmiasto|Trójmiasta]] i [[Szczecinek|Szczecinka]] (a w sezonie również na [[Hel]]), a także z Łęga do [[Kostrzyn nad Odrą|Kostrzyna nad Odrą]] i [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowa Wielkopolskiego]]. Z głównego węzła kolejowego - stacji Czersk (oraz przystanku Będźmierowice) - można dodatkowo dojechać linią kolejową z Laskowic Pomorskich, a także z [[Bydgoszcz|Bydgoszczy]], [[Tuchola|Tucholi]] czy sezonowo z [[Toruń|Torunia]] i [[Grudziądz|Grudziądza]]. W gminie są też obecnie nieczynne przystanki kolejowe na linii Gdynia - Bydgoszcz, czyli: Łąg Południowy, Szałamaje i Wojtal. === Autobusy === Dojazd lokalny z większości wsi gminy Czersk do samego miasta zapewniają przewozy autobusów lokalnej firmy z powiatu kościerskiego. Połączenia autobusowe są również realizowane z miasta gminnego - Czerska - do innych dużych sąsiednich miast, m.in. do [[Chojnice|Chojnic]] i [[Kościerzyna|Kościerzyny]], zatrzymując się po drodze na przystankach autobusowych. == Atrakcje == === Architektura i zabytki === '''Kościół pw. św. Marii Magdaleny''' - stuletnia, murowana świątynia z czerwonej cegły, wybudowana w stylu neogotyckim. Charakterystycznym elementem budowli jest wysoka, czterdziestometrowa wieża z zegarem, która dominuje nad miastem. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na zabytkowy ołtarz z 1611 roku autorstwa malarza Hermana Hana, przeniesiony ze starego kościoła. '''Plac Ostrowskiego w Czersku''' - główny rynek i deptak miejski w Czersku, położony tuż obok kościoła. Pod koniec lat 90. wyłączono go z ruchu samochodowego, tworząc przestrzeń przeznaczoną wyłącznie dla pieszych. Na placu znajduje się miejska fontanna, a w sezonie letnim nad głowami mieszkańców wiesza się kolorowe parasolki w barwach gminy. '''Zapora wodna w Mylofie''' - obiekt hydrotechniczny na rzece Brdzie, wybudowany przez władze pruskie w 1848 roku. Jest uznawana za najstarszą sztuczną zaporę schodkową w Polsce, która wciąż normalnie funkcjonuje. Spiętrza wodę na wysokość 12 metrów i daje początek Wielkiemu Kanałowi Brdy, a tuż obok niej działa duża hodowla pstrąga. === Przyroda i rezerwaty === '''Rezerwat Kręgi Kamienne w Odrach''' - stanowisko archeologiczne położone nad rzeką Wdą, będące dawnym cmentarzyskiem plemienia Gotów z pierwszych wieków naszej ery. Składa się z dziesięciu całych okręgów ułożonych z dużych głazów oraz kilkudziesięciu kurhanów. Głazy są objęte ścisłą ochroną przyrodniczą ze względu na rosnące na nich rzadkie, bardzo stare gatunki porostów. '''Rezerwat przyrody Cisy nad Czerską Strugą''' - znajduje się blisko Czerska, w dolinie lokalnej rzeki. Utworzono go w 1982 roku i rośnie tam ponad trzy tysiące sztuk cisów, pochodzących zarówno z dawnych nasadzeń, jak i z naturalnego samosiewu. To spokojne, zacienione miejsce w lesie, do którego można łatwo dojść z pobliskiego parkingu. '''Tucholski Park Krajobrazowy''' - park obejmuje przede wszystkim rozległe i zwarte kompleksy borów sosnowych oraz północny fragment doliny rzeki Brdy. Kluczowym elementem sieci wodnej w tej części parku jest rzeka Czerska Struga oraz jezioro Śpierewnik. === Rekreacja === '''Spływy kajakowe na Brdzie w Rytlu''' - rekreacyjny szlak wodny, stanowiący jeden z popularnych etapów spływów rzeką Brdą. Odcinek ten charakteryzuje się spokojnym nurtem i brakiem trudnych przeszkód technicznych, przez co jest powszechnie wykorzystywany do turystyki rodzinnej i amatorskiej. W miejscowości funkcjonuje rozwinięta infrastruktura turystyczna, w tym przystań, pola biwakowe oraz wypożyczalnie sprzętu pływającego. '''Trasy rowerowe''' - sieć szlaków turystycznych, zintegrowana z systemem tras rowerowych Borów Tucholskich oraz sieci Kaszubska Marszruta. Przez obszar gminy przebiegają m.in. odcinki szlaku żółtego (Charzykowy – Czersk) oraz szlaku czerwonego, które w większości poprowadzono wydzielonymi, bezpiecznymi ścieżkami bitumicznymi i szutrowymi wzdłuż kompleksów leśnych. '''Strzeżona plaża nad jeziorem Ostrowite''' - obszar rekreacyjno-wypoczynkowy zlokalizowany nad Jeziorem Ostrowite. Obiekt dysponuje strzeżoną w sezonie letnim piaszczystą plażą z wyznaczoną strefą kąpieli, masztami ratowniczymi oraz pomostami spacerowymi. Na terenie kąpieliska znajduje się rozwinięta infrastruktura turystyczna, obejmująca zmodernizowaną przystań żeglarską, port, wypożyczalnię sprzętu wodnego, wiaty biesiadne, boiska do siatkówki plażowej oraz zaplecze sanitarno-gastronomiczne. '''Park Borowiacki w Czersku''' - obszar rekreacyjno-wypoczynkowy w centrum miasta. Teren ten pełni funkcję głównego lokalnego centrum aktywności fizycznej i wypoczynku na świeżym powietrzu, łącząc strefy zielone z rozbudowaną infrastrukturą sportowo-rozrywkową. W granicach parku znajdują się m.in. nowoczesny plac zabaw, skatepark, siłownia plenerowa, linowy most trudności oraz wielofunkcyjne boiska sportowe zlokalizowane w sąsiedztwie stadionu miejskiego. === Miejsca historyczne === '''Cmentarz Jeńców Wojennych w Łukowie''' - zabytkowy cmentarz wojenny. Stanowi on jedyną pozostałość po działającym w latach 1914–1917 niemieckim obozie jenieckim Kriegsgefangenelager Czersk, będącym filią obozu w Tucholi, przez który przeszło kilkadziesiąt tysięcy więźniów. Na nekropolii o powierzchni około jednego hektara spoczywa w zbiorowych mogiłach ponad pięć tysięcy jeńców różnych narodowości (głównie Rosjan, ale też Polaków, Rumunów, Anglików i Włochów), którzy zmarli w wyniku ciężkich warunków bytowych, głodu oraz epidemii tyfusu. W centralnym punkcie cmentarza znajduje się charakterystyczny pomnik w kształcie kamiennej piramidy z inskrypcjami w języku rosyjskim, wzniesiony po wojnie przez ocalałych więźniów. '''Cmentarz honorowy w Czersku''' - zabytkowa nekropolia wojenna zlokalizowana w centrum miasta przy ulicy Dworcowej, utworzona po zakończeniu II wojny światowej w celu upamiętnienia lokalnych ofiar hitlerowskiego terroru z lat 1939–1945. Miejsce to powstało jako punkt pochówku osób ekshumowanych z potajemnych mogił w okolicznych lasach, w tym rolników, nauczycieli, urzędników oraz księży zaangażowanych w ruch oporu lub zamordowanych w ramach masowych egzekucji. Na terenie obiektu znajduje się 180 grobów, wśród których liczną grupę stanowią mogiły bezimienne oraz symboliczne upamiętnienia mieszkańców zmarłych w niemieckich obozach koncentracyjnych. == Gastronomia == W gminie Czersk jest kilka lokalnych, ale popularnych restauracji czy barów. Popularny '''Skansen Pomorski''' w Będźmierowicach, to wyjątkowa strefa rekreacyjno-gastronomiczna połączona z muzeum maszyn rolniczych. Serwują tu dania z grilla (golonka, karkówka) oraz domowe zupy. Na miejscu znajduje się plac zabaw dla dzieci. Równie popularny jest '''Fast food przy plaży''' przy ul. Nadjeziornej w Ostrowitem - działa sezonowo nad jeziorem. Można tu zjeść m.in. chwalone przez urlopowiczów domowe pierogi czy klasycznego schabowego. W samym centrum Czerska działa kawiarnia '''Siódme Niebo''' - klimatyczne miejsce zbierające świetne opinie za pyszną kawę, desery oraz znakomite naleśniki. Oferuje również pozycje wegańskie i wegetariańskie. Również w centrum Czerska funkcjonuje '''Pizzeria Julia''', przytulna knajpka przy rynku serwująca pizzę, domowe kebaby (własnej produkcji) oraz dania kuchni polskiej i świeże sałatki. == Noclegi == Głównym punktem noclegowym w gminie jest '''Hotel & Restauracja Kavka''' w samym centrum miasta, tuż przy rynku. Również w Czersku funkcjonują '''Apartamenty Art Komfort''' niedaleko centrum. Poza Czerskiem jest też dużo ofert domków letniskowych w najbardziej turystycznych miejscowościach, głównie w Ostrowitem. == Punkty handlowe == W gminie Czersk nie ma tradycyjnych dużych galerii handlowych, są jednak mniejsze centra oraz punkty handlowe. Ważniejsze z nich to np. galeria przy ulicy Lipowej w Czersku lub Park Handlowy na ul. Wybudowanie pod Łąg w Złotowie oraz inne popularne sieci sklepów w centrum samego miasta. Jednak jest kilka punktów handlowych okresowych lub bardziej wyjątkowych. We wtorki i piątki w godzinach porannych i okołopołudniowych w centrum Czerska na placu Piekarka jest targowisko z odzieżą, produktami mięsnymi, rybami, warzywami i owocami oraz innymi przedmiotami i produktami. W centrum Czerska na ul. Kościuszki funkcjonuje butikowy sklep, z naturalnymi i ręcznie tworzonymi produktami od lokalnych oraz ogólnopolskich rzemieślników. Również na ul. Kościuszki w Czersku jest autorski i pierwszy w mieście specjalistyczny sklep ze zdrową żywnością, prowadzony przez dyplomowanego dietetyka. Poza produktami eko i bezcukrowymi można tu kupić m.in. tradycyjny chleb na zakwasie oraz swojski nabiał. {{Jest w|Powiat chojnicki}} lsekuhnjh7zvqdu23tyoth5o29jj7bw 159956 159953 2026-11-09T22:37:15Z ~2026-50217-30 17703 /gmina czersk/ 159956 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}}{{Miejscowość infobox|nazwa=Gmina Czersk|herb=POL Czersk COA.svg|flaga=POL Czersk flag.svg|państwo=[[Polska]]|region=[[województwo pomorskie]]|mapa=Map - PL - powiat chojnicki - Czersk.PNG|powierzchnia=380|lud=21,1 tys.|kod pocztowy=89-650}} '''Gmina miejsko-wiejska''' położona w południowej części [[Województwo pomorskie|województwa pomorskiego]], jedna z pięciu gmin [[Powiat chojnicki|powiatu chojnickiego]]. Siedzibą gminy jest miasto '''[[Czersk]]'''. == Charakterystyka == Według danych z 2024 roku gminę zamieszkiwało ponad 21,1 tys. mieszkańców, z czego ok. 9,8 tys. osób mieszkało w samym mieście [[Czersk]]. Jej powierzchnia wynosi niecałe 380 km² co daje niewielką gęstość zaludnienia - ok. 55,7 os/km². 62% powierzchni gminy stanowią użytki leśne, natomiast użytki rolne 29%. Gmina stanowi 28% powierzchni powiatu. Największe wsie w gminie to: Rytel, Łąg i Malachin. == Podział administracyjny == === Miasto Czersk === W mieście obowiązuje formalny pomocniczy podział obejmujący 4 osiedla: * Osiedle nr 1 "Centrum" * Osiedle nr 2 "Chojnickie" * Osiedle nr 3 "Starogardzkie" * Osiedle nr 4 "Tucholskie" === Sołectwa === [[Plik:Wieck (Wda) 8708.jpg|mały|Widok na Wdę]] W skład gminy wchodzi 20 sołectw: * [[Plik:Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Łęgu.jpg|mały|Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Łęgu]]Będźmierowice * Gotelp * Gutowiec * Klaskawa * Krzyż * Kurcze * Lipki * Łąg * Łąg-Kolonia * Łubna * Łukowo * Malachin * Mokre * Mosna * Odry * Rytel * Wieck * Zapędowo * Zapora * Złotowo == Położenie geograficzne == {| class="wikitable" |+<big>Gmina Czersk sąsiaduje z gminami:</big> !województwa !powiatu !''od północny'' !''od południa'' !''od zachodu'' !''od wschodu'' |- |[[Województwo kujawsko-pomorskie|kujawsko-pomorskiego]] |[[Powiat tucholski|tucholskiego]] | - | * Tuchola * Śliwice | - | - |- | rowspan="3" |[[Województwo pomorskie|pomorskiego]] |[[Powiat chojnicki|chojnickiego]] |Brusy | - |Chojnice (wiejska) | - |- |[[Powiat kościerski|kościerskiego]] |Karsin | - | - | - |- |[[Powiat starogardzki|starogardzkiego]] | - | - | - | * Kaliska * Czarna Woda * Osieczna * Stara Kiszewa |} == Flora i fauna == === Ukształtowanie powierzchni === Rzeźba terenu jest typowo '''polodowcowa''', zdominowana przez rozległą piaszczystą równinę sandrową wyżłobioną przez wody topniejącego lodowca. Ubogie, piaszczyste gleby sandrów sprzyjają rozwojowi '''suchych borów sosnowych'''. Z kolei w zagłębieniach wytopiskowych i rynnach lodowcowych wykształciły się żyźniejsze '''gleby torfowe''', obfitujące w roślinność bagienną i wodną. Na terenie gminy (w rezerwacie Kręgi Kamienne w Odrach) znajdują się głazy narzutowe pozostawione przez skandynawski lądolód. Wyrosła na nich unikalna, reliktowa flora porostów (np. chrobotek reniferowy) oraz mszaków, które normalnie występują w warunkach wysokogórskich lub tundrowych. [[Plik:Czerska Struga - panoramio (1).jpg|mały|Fragment czerskiej ścieżki leśnej]] === Powierzchnia leśna === Absolutnym dominantem jest '''sosna zwyczajna''' (ok. 90% drzewostanu), co nadaje okolicy zapach olejków eterycznych. W żyźniejszych partiach oraz w dolinach rzecznych domieszkę stanowią dąb szypułkowy, buk, brzoza brodawkowata oraz olsza czarna. Na terenie Nadleśnictwa Czersk zarejestrowano liczne pomniki przyrody. Do najcenniejszych należą potężne dęby szypułkowe, wiekowe jesiony wyniosłe oraz introdukowane, rzadkie daglezje zielone i żywotniki. W rezerwacie „Cisy nad Czerską Strugą” chronione jest jedno z najbardziej unikalnych, naturalnych stanowisk cisa pospolitego, gdzie drzewa te rosną w środowisku naturalnym, a nie z nasadzeń miejskich. [[Plik:Klonowice Skrzynki Male 2.jpg|mały|Jezioro Skrzynki Małe]] === Sieć hydrograficzna - jeziora i rzeki === [[Plik:Wieck Wda 2.jpg|mały|Rzeka Wda we Wiecku]] W gminie i jej bliskim sąsiedztwie znajduje się około 60 jezior, głównie rynnowych oraz mniejszych jezior wytopiskowych (tzw. oczek polodowcowych). Dominują rośliny wynurzone, jak trzcina pospolita i pałka szerokolistna. W czystych toniach wodnych rosną grzybienie białe (nenufary), grążele żółte oraz podwodne łąki ramienicowe. W regionie występują unikalne w skali kraju, skrajnie czyste jeziora lobeliowe (np. w bliskich rezerwatach). Ich nazwa pochodzi od reliktowej rośliny – lobelii jeziornej, która charakteryzuje się drobnymi, białymi kwiatami wyrastającymi ponad taflę krystalicznie czystej, miękkiej wody. Najpopularniejszym turystycznie akwenem w samej gminie jest z kolei '''Jezioro Ostrowite''', znane z doskonałych warunków rekreacyjnych. Oś hydrograficzną regionu wyznaczają rzeki '''Brda''' oraz '''Wda''', a także mniejsze strugi, takie jak Czerska Struga i Niechwaszcz. Brzegi rzek gęsto porastają lasy łęgowe i olsy z dominacją olszy czarnej i wierzb. W nurcie wolniej płynących odcinków rozwijają się jaskry wodne oraz strzałka wodna. Wzdłuż rzek rozciągają się rozległe łąki i torfowiska nadrzeczne, na których spotkać można chronione gatunki storczyków oraz drapieżną roślinę – rosiczkę okrągłolistną. === Gatunki zwierząt === [[Plik:Capreolus capreolus14(js)Lodz, Poland.jpg|mały|Gatunek sarny żyjącej w gminie Czersk]] ==== Ssaki ==== * '''Gatunki łowne i leśne''': Duże, zwarte kompleksy leśne gwarantują doskonałe warunki dla dużych ssaków kopytnych. Powszechnie występują tu jelenie szlachetne, sarny oraz dziki. * '''Drapieżniki''': Lasy zamieszkują lisy, jenoty, kuny leśne, borsuki, a od kilkunastu lat regularnie odnotowuje się obecność wkraczających na te tereny wilków. * '''Ssaki wodne''': Doliny Brdy i Wdy to królestwo bobra europejskiego, którego żeremia i zgryzy można łatwo zauważyć, a także rzadkiej, polującej na ryby wydry. * '''Nietoperze''': W dziuplach drzew i zakamarkach zimują liczne nietoperze (m.in. borowiec wielki, karlik większy i nocek rudy). [[Plik:White-tailed eagle (Haliaeetus albicilla) in flight 2.jpg|mały|Bielik - najpowszechniejszy ptak w gminie Czersk]] ==== Ptaki ==== * '''Ptaki drapieżne''': Gwiazdą tutejszego nieba jest bielik. Ponadto gniazdują tu rybołowy, kanie rude oraz jastrzębie i myszołowy. * '''Gatunki wodno-błotne''': Na jeziorach i rozlewiskach spotkać można kormorany, czaple siwe, łabędzie krzykliwe oraz liczne gatunki kaczek (np. gągoły, nurogęsi). * '''Ciekawostki borowe''': W gęstwinach leśnych żyją rzadkie ptaki, takie jak bocian czarny, żuraw (którego klangor niesie się po torfowiskach) oraz lelek kozodój – nocny ptak doskonale maskujący się na tle kory drzew. ==== Ryby ==== * '''Rzeki górskie w lasach''': Cechą charakterystyczną rzek gminy Czersk jest ich bystry prąd i czysta, dobrze natleniona woda. Dzięki temu żyją tu ryby łososiowate – przede wszystkim pstrąg potokowy oraz lipień. * '''Gatunki jeziorne''': W tutejszych jeziorach dominują szczupaki, okonie, leszcze, liny, płocie oraz węgorze. * '''Ciekawostka (Zagłębie pstrągowe)''': Gmina Czersk (a dokładniej miejscowość Wojtal nad rzeką Prusiną/Brdą) słynie w całej Polsce z hodowli pstrąga tęczowego. Tutejsze stawy hodowlane korzystają z krystalicznej, czystej wody leśnej, a co roku organizowane są tu regionalne imprezy kulinarne dedykowane tej rybie. ==== Inne gatunki ==== * '''Gady''': Na nasłonecznionych polanach i wrzosowiskach żyje żmija zygzakowata (w odmianach szarej, brązowej i czarnej), jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna oraz padalec. Przy zbiornikach wodnych pospolity jest zaskroniec. Wyjątkową rzadkością regionu jest skrajnie zagrożony żółw błotny. * '''Płazy''': Wilgotne lasy i torfowiska sprzyjają ropuchom (szarej i paskówce), żabom jeziorkowym i moczarowym (samce tych ostatnich w okresie godowym błękitnieją) oraz traszkom. * '''Bezkręgowce''': Czyste wody rzek są środowiskiem życia chronionego skójnika grubościennego (małż). W lasach spotkać można potężnego chrząszcza – kozioroga dębosza. == Komunikacja i dojazd == [[Plik:Rytel - w oddali widoczny kościół Matki Bożej Królowej Różańca Świętego - panoramio.jpg|mały|DK22 w Rytlu]] === Sieć drogowa === Gmina Czersk posiada dobrze rozwiniętą komunikację drogową, której główną osią jest '''droga krajowa nr 22''' biegnąca ze wschodu na zachód przez Rytel, [[Czersk]] i Łąg, umożliwiając szybki wyjazd na zachód do [[Chojnice|Chojnic]] i [[Człuchów|Człuchowa]] oraz na wschód do [[Starogard Gdański|Starogardu Gdańskiego]], [[Malbork|Malborka]], [[Elbląg|Elbląga]] i węzła autostrady A1 w Swarożynie. Dodatkowo w samym Czersku swój bieg rozpoczyna '''droga wojewódzka nr 237''', która kieruje się na południe przez Bory Tucholskie i stanowi główny szlak wyjazdowy w stronę [[Tuchola|Tucholi]] oraz dalej w kierunku [[Bydgoszcz|Bydgoszczy]]. Całość układu komunikacyjnego uzupełniają drogi powiatowe i gminne, które zapewniają lokalne wyjazdy z gminy na północ w stronę [[Brusy|Brus]] i na północny wschód w kierunku Śliwic. [[Plik:CZERSK, AB. 024.JPG|mały|Dworzec kolejowy w Czersku (2015)]] === Ruch kolejowy === Komunikacja kolejowa w gminie skupia się wokół trzech linii kolejowych, których najważniejszym, wielotorowym węzłem przesiadkowym jest zabytkowa stacja '''Czersk''', obsługująca połączenia regionalne '''[[w:Polregio|Polregio]]''' i '''[[w:Arriva_RP|Arriva]]''' oraz wybrane składy dalekobieżne '''[[w:PKP_Intercity|PKP Intercity]]'''. Główny szlak stanowi '''linia kolejowa nr 203''' (relacji Tczew – Kostrzyn), która przecina gminę z wschodu na zachód i zapewnia ruch pasażerski w stronę [[Tczew|Tczewa]] (oraz dalej w stronę [[Trójmiasto|Trójmiasta]], [[Warszawa|Warszawy]]) i [[Chojnice|Chojnic]] (dalej do [[Gorzów Wielkopolski|Gorzowa Wielkopolskiego]]), dzięki stacjom i przystankom rozmieszczonym kolejno w miejscowościach Łąg, Czersk, Gutowiec oraz Rytel. Od stacji w Czersku na południe odchodzi jednotorowa, niezelektryfikowana '''linia kolejowa nr 215''' (kierunek Laskowice Pomorskie i [[Bydgoszcz]]), na której pociągi przewoźnika Arriva zatrzymują się dodatkowo na przystanku w Będźmierowicach. Wschodnie obrzeża gminy przecina także słynna Magistrala Węglowa, czyli linia nr 201 relacji Nowa Wieś Wielka - Gdynia Główna, na której znajduje się nieczynny obecnie w ruchu pasażerskim przystanek Łąg Południowy. === Komunikacja autobusowa === Komunikacja autobusowa koncentruje się głównie wokół zintegrowanego węzła przesiadkowego przy stacji kolejowej oraz przystanku przy ul. Dr. Zielińskiego w Czersku, opierając się na rozbudowanej sieci lokalnych linii użyteczności publicznej dofinansowywanych przez gminę, na których głównym operatorem jest firma '''Robus Karsin'''. Wewnętrzny transport publiczny obejmuje aż 13 linii autobusowych, które łączą miasto [[Czersk]] z mniejszymi sołectwami, zapewniając dojazd mieszkańcom m.in. na trasach do Klaskawy, Będźmierowic, Kwiek, Giełdona, Lutomia, Odrów, Łęga, Złego Mięsa, Ostrowitego czy Nieżurawy. Oprócz sieci gminnej transport o charakterze regionalnym realizuje '''PKS Chojnice''' oraz '''PKS Bydgoszcz''', zapewniając codzienne kursy do kluczowych okolicznych miast powiatowych i wojewódzkich. Pasażerowie mogą korzystać z bezpośrednich połączeń autobusowych w kierunku [[Chojnice|Chojnic]], [[Kościerzyna|Kościerzyny]] czy [[Tuchola|Tucholi]], co stanowi idealne uzupełnienie dla lokalnej siatki połączeń kolejowych. == Atrakcje == [[Plik:CZERSK, AB. 004.JPG|mały|Kościół pw. św. Marii Magdaleny w Czersku]] === Architektura i zabytki === * '''<u>Kościół pw. św. Marii Magdaleny w Czersku</u>''' - monumentalna, trójnawowa '''świątynia''' wybudowana w latach 1910–1913 w stylu neogotyckim, będąca jedną z najbardziej wyrazistych wizytówek architektonicznych miasta. Charakterystycznym elementem budowli z czerwonej cegły jest wysoka na kilkadziesiąt metrów wieża, która dominuje nad panoramą okolicy. W bogatym, neogotyckim wnętrzu na szczególną uwagę zasługuje imponujący ołtarz główny oraz zabytkowy, barokowy ołtarz boczny Świętej Trójcy z początku XVII wieku, który został przeniesiony z wcześniejszego, drewnianego kościoła stojącego w tym samym miejscu. Kościół ten stanowi nie tylko serce lokalnego życia religijnego, ale też cenny zabytek architektury sakralnej na pograniczu Borów Tucholskich i Kaszub. * '''<u>Plac Ostrowskiego w Czersku</u>''' - centralny punkt i historyczne serce miasta, pełniące funkcję '''rynku''', wokół którego skupia się życie kulturalne i społeczne mieszkańców. Nazwany na cześć zasłużonego proboszcza ks. płk. Józefa Ostrowskiego, plac przeszedł gruntowną rewitalizację, zyskując nowoczesną nawierzchnię, fontannę oraz zadbaną przestrzeń zieloną z ławkami idealnymi do odpoczynku. Przy rynku oraz w jego najbliższym sąsiedztwie wznoszą się najważniejsze budynki w mieście, w tym zabytkowy neogotycki kościół pw. św. Marii Magdaleny oraz klasycystyczny ratusz, który jest siedzibą władz miejskich. To właśnie tutaj organizowane są lokalne uroczystości, jarmarki, koncerty plenerowe oraz świąteczne spotkania mieszkańców gminy Czersk. * [[Plik:Zapora Mylof.jpg|mały|Zapora wodna w Mylofie]]'''<u>Zapora wodna w Mylofie</u>''' - wyjątkowy '''zabytek hydrotechniczny''' wzniesiony na rzece Brdzie pierwotnie w 1848 roku, co czyni go najstarszym sztucznym zbiornikiem wodnym utworzonym w celach gospodarczych na terenie Polski. Obiekt spiętrza wody rzeki na wysokość 12 metrów, kierując ich część do widowiskowego, sztucznego koryta zwanego '''Wielkim Kanałem Brdy'''. Zapora posiada unikalną konstrukcję schodkową, a tuż obok niej funkcjonuje elektrownia wodna oraz znany w całym kraju '''Zakład Hodowli Pstrąga'''. Dla turystów Mylof to jedno z najważniejszych miejsc na mapie Borów Tucholskich - znajduje się tu popularne pole namiotowe, a kajakarze przemierzający rzekę Brdę muszą w tym miejscu dokonać widowiskowej i obowiązkowej przenoski swojego sprzętu. [[Plik:Odry cmentarzysko widok ogólny 02.07.10 p.jpg|mały|Widok ogólny na cmentarzysko w Odrach]] === Przyroda i rezerwaty === * '''<u>Rezerwat Kręgi Kamienne w Odrach</u>''' - unikatowe '''cmentarzysko kurhanowe''' i jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych kultury wielbarskiej w Europie, pozostawione przez skandynawskie plemię Gotów w I i II wieku n.e. Na obszarze niespełna 17 hektarów sosnowego boru nad rzeką Wdą zachowało się 10 kompletnych kręgów kamiennych (o średnicach od 15 do 33 metrów) oraz około 30 kurhanów ziemno-kamiennych, które skrywają setki zabytkowych grobów. Głazy te służyły starożytnym mieszkańcom nie tylko jako miejsca pochówku, ale prawdopodobnie także jako przestrzenie obrzędowe oraz wiece plemienne, a ich układ wykazuje powiązania z astronomicznymi momentami przesileń. Poza ogromną wartością zabytkową i architekturą pradziejową, rezerwat chroni rzadkie, wysokogórskie gatunki mchów i porostów naskalnych porastających wiekowe kamienie, zyskując miano jednego z najbardziej mistycznych zakątków Borów Tucholskich. * '''<u>Rezerwat przyrody Cisy nad Czerską Strugą</u>''' - jeden z najstarszych i najbardziej urokliwych rezerwatów leśnych w regionie, utworzony w celu ochrony naturalnego stanowiska cisa pospolitego w dolinie rzeki Czerska Struga. Początki ochrony tego terenu sięgają końca XIX wieku, kiedy na obszarze Borów Tucholskich celowo posadzono te rzadkie i cenne drzewa, tworząc unikalny w skali kraju ekosystem, w którym obecnie rośnie blisko 3,5 tysiąca okazów cisa w różnym wieku. Krajobraz rezerwatu ma charakter wybitnie pierwotny i tajemniczy – majestatyczne, ciemnozielone iglaki rosną tu w towarzystwie wiekowych sosen i świerków, a dnem głębokiego jaru malowniczo meandruje czysty nurt leśnego potoku. Przez ten chroniony obszar wytyczono specjalną, oznakowaną ścieżkę dydaktyczno-przyrodniczą, która pozwala turystom w bezpieczny sposób podziwiać te długowieczne, reliktowe drzewa bez naruszania ich delikatnego środowiska naturalnego. * [[Plik:Brda - panoramio (16).jpg|mały|Widok na Brdę]]'''<u>Tucholski Park Krajobrazowy</u>''' - jeden z największych i najcenniejszych obszarów chronionych w regionie, którego północne obrzeża obejmują również malownicze tereny gminy Czersk. Sercem parku są gęste bory sosnowe, poprzecinane unikalną siecią czystych jezior rynnowych oraz spektakularnymi dolinami rzek, na czele z meandrującą Brdą. Na terenie gminy Czersk park reprezentują tak ikoniczne miejsca jak zabytek hydrotechniczny w Mylofie oraz rezerwat w Odrach, które idealnie łączą walory przyrodnicze z dziedzictwem historycznym. Obszar ten jest prawdziwym rajem dla miłośników aktywnej turystyki, oferując setki kilometrów szlaków pieszych, rowerowych oraz jeden z najpopularniejszych szlaków kajakowych w całej Polsce. === Rekreacja i wypoczynek === * '''<u>Spływy kajakowe na Brdzie w Rytlu</u>''' - jedna z najpopularniejszych i najbardziej malowniczych form aktywnej turystyki w regionie. Miejscowość Rytel leży nad wyjątkowo urokliwym, meandrującym odcinkiem rzeki Brdy, która na tym fragmencie płynie spokojnym rytmem przez gęste lasy Borów Tucholskich, dzięki czemu trasa jest bezpieczna i idealna nawet dla rodzin z dziećmi czy początkujących kajakarzy. W samej wsi oraz jej najbliższych okolicach funkcjonuje świetnie rozwinięta infrastruktura turystyczna, w tym liczne wypożyczalnie nowoczesnego sprzętu, przystanie wodne oraz pola namiotowe umożliwiające zaplanowanie zarówno kilkugodzinnej wycieczki, jak i wielodniowego spływu. Płynąc w dół rzeki z Rytla, kajakarze mogą podziwiać unikalną przyrodę Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz dotrzeć do pobliskiego Mylofu, gdzie czeka ich widowiskowa, obowiązkowa przenoska kajaków przy historycznej zaporze wodnej. * '''<u>Trasy piesze i rowerowe</u>''' - zintegrowana sieć szlaków rekreacyjnych w gminie Czersk, która pozwala na aktywne poznawanie Borów Tucholskich z perspektywy cyklisty oraz wędrowca, łącząc się bezpośrednio z leśnym kompleksem czerskiej „'''Ścieżki Zdrowia'''”. Główną rolę odgrywa tu rozbudowana i bezpieczna infrastruktura dla rowerzystów, oparta na słynnym, wydzielonym szlaku '''Kaszubskiej Marszruty''' prowadzącym przez Gutowiec i Rytel, niebieskim Szlaku Starogardzkim do Łęga, czarnej trasie nad jezioro Ostrowite oraz nowo powstałych ścieżkach w kierunku Fojutowa i Karsina. Całość idealnie uzupełniają krótsze trasy piesze wiodące wzdłuż malowniczych dolin rzek Brdy i Wdy do rezerwatu w Odrach, a także zlokalizowany w Lasku Miejskim w Czersku zrewitalizowany park „Ścieżka Zdrowia”, który dzięki oświetlonym trasom i nowoczesnym przyrządom do ćwiczeń outdoorowych stanowi doskonałą bazę wypadową, miejsce rozgrzewki lub regeneracyjny przystanek dla wszystkich sportowców. * [[Plik:Czerska Sruga, mostek na Kanale Brdy 035.jpg|mały|Mostek na Kanale Brdy]]'''<u>Strzeżona plaża nad jeziorem Ostrowite</u>''' - jedno z najpopularniejszych miejsc letniego wypoczynku, zlokalizowane zaledwie kilka kilometrów na południe od miasta, w otoczeniu malowniczych lasów Borów Tucholskich. Czyste i głębokie jezioro oferuje urlopowiczom piaszczystą plażę, bezpieczne, wyznaczone bojami kąpielisko pod stałą opieką '''ratowników WOPR''' w sezonie wakacyjnym oraz rozbudowaną infrastrukturę rekreacyjną, w tym pomosty, wypożyczalnię sprzętu pływającego (kajaki, rowery wodne), boisko do siatkówki plażowej, plac zabaw oraz punkty gastronomiczne. Bezpośrednio z Czerska nad samo jezioro prowadzi bezpieczna, wydzielona ścieżka pieszo-rowerowa '''(czarny Szlak Ostrowicki)''', co czyni to miejsce idealnym celem letnich, rodzinnych wycieczek zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających region turystów. * '''<u>Park Borowiacki w Czersku</u>''' - tętniący życiem i nowoczesny '''obszar rekreacyjny''' zlokalizowany niemal w samym centrum miasta przy Alei Tysiąclecia, stanowiący ulubione miejsce spotkań, zabawy oraz aktywnego wypoczynku mieszkańców i turystów. Na rozległym, zielonym terenie rozbudowano bogatą infrastrukturę sportowo-rozrywkową, w skład której wchodzi profesjonalny skatepark, wiszący most trudności, miasteczko ruchu drogowego dla dzieci, nowoczesne place zabaw oraz profesjonalna siłownia plenerowa wyposażona w urządzenia ze zmiennym obciążeniem. Park, w którego sąsiedztwie znajduje się również stadion miejski oraz korty tenisowe, słynie z organizacji licznych wydarzeń kulturalnych, koncertów w tutejszej muszli koncertowej, a dzięki urokliwym alejkom spacerowym wokół tutejszego zbiornika wodnego stanowi idealną przestrzeń do joggingu i relaksu o każdej porze roku. === Miejsca historyczne === * '''<u>Cmentarz Jeńców Wojennych w Łukowie</u>''' - ukryte w leśnej głuszy na południowy zachód od Czerska, niezwykle poruszające miejsce pamięci narodowej i zabytek historyczny. Powstał pod koniec 1914 roku przy pruskim obozie jenieckim '''Kriegsgefangenelager Czersk''' (będącym filią dużego obozu w Tucholi), przez który w czasie I wojny światowej przewinęło się około 50 tysięcy uwięzionych. W zbiorowych mogiłach tego leśnego cmentarza spoczywa ponad 5 tysięcy jeńców różnych narodowości – głównie prawosławnych Rosjan (w tym wziętych do niewoli żołnierzy z rozbitej armii generała Samsonowa), a także Rumunów, Ukraińców, Włochów, Brytyjczyków oraz Polaków z zaboru rosyjskiego, którzy zmarli w obozie wskutek ran pasterskich, wycieńczenia oraz epidemii chorób zakaźnych, takich jak tyfus czy cholera. Centralnym punktem tej nekropolii jest charakterystyczna, kamienna piramida zwieńczona krzyżem, wzniesiona ku czci zmarłych, a do samego obiektu z Czerska prowadzi leśne przedłużenie ulicy Browarowej, będące dziś celem refleksyjnych spacerów, rajdów rowerowych oraz lekcji historii. * '''<u>Cmentarz Honorowy w Czersku</u>''' - wyjątkowe '''miejsce pamięci narodowej''' zlokalizowane w samym sercu miasta przy ul. Dworcowej, założone tuż po zakończeniu II wojny światowej w celu godnego pochowania ofiar hitlerowskiego terroru. Na terenie tej otoczonej zielenią nekropolii znajduje się 180 mogił, w których spoczywają szczątki mieszkańców Czerska i okolicznych miejscowości (m.in. rolników, nauczycieli, urzędników oraz duchownych, w tym zasłużonego księdza P. Klamanna) ekshumowanych z potajemnych miejsc straceń w okolicznych lasach - np. z masowej mogiły w lesie pod Łukowem, gdzie jesienią 1939 roku rozstrzelano pierwszych czerszczan. Oprócz grobów rzeczywistych, cmentarz skrywa liczne mogiły symboliczne dedykowane osobom zamordowanym w hitlerowskich więzieniach oraz niemieckich obozach koncentracyjnych, takich jak Stutthof, Mauthausen czy Dachau. Przed wejściem na ten zadbany, regularnie odnawiany plac pamięci wznosi się pamiątkowy obelisk dedykowany bohaterom walczącym o wolność ojczyzny, co czyni obiekt głównym punktem lokalnych uroczystości patriotycznych i rocznicowych. == Punkty gastronomiczne == === Restauracje i tradycyjne obiady === * '''Restauracja Złoty Karaś Czersk''' (''Czersk, ul. Starogardzka 2'') - lokal specjalizujący się w tradycyjnej kuchni polskiej, w którego menu dominują potrawy z ryb słodkowodnych, ze szczególnym uwzględnieniem pstrąga hodowanego w regionalnych wodach, a także klasyczne zupy i dania mięsne. '''''Tel: +48 668 708 014'''''. * '''Karczma pod Lipami''' (''Czersk, ul. Chojnicka 28'') - przydrożny obiekt urządzony w rustykalnym stylu, oferujący pełen przekrój domowych potraw kuchni polskiej, od tradycyjnego schabowego i czerniny, po zestawy obiadowe przygotowywane według tradycyjnych receptur. '''''Tel: +48 52 398 94 51'''''. * '''Skansen Pomorski''' (''Będźmierowice 38'') - kompleks gastronomiczno-wypoczynkowy zlokalizowany w podczerskiej wsi, który przyciąga uwagę regionalną architekturą i proponuje gościom sycące dania kuchni pomorskiej oraz tradycyjne polskie obiady w otoczeniu nawiązującym do historii regionu. '''''Tel: +48 570 060 609'''''. * '''Jadłodajnia Primo''' (''Złotowo,'' ''Wybudowanie pod Łąg 1'') - punkt gastronomiczny nastawiony na sprawną obsługę kierowców i podróżnych, oferujący codziennie zmieniane menu z tradycyjnymi zupami, pierogami własnego wyrobu oraz klasycznymi polskimi drugimi daniami. '''''Tel: +48 690 800 166'''''. * '''Gastronomia Deliss''' (''Czersk, ul. Lipowa 3'') - restauracja łącząca dwa profile kulinarne; w karcie obok stałych pozycji kuchni polskiej (takich jak karkówka, zrazy czy drób) regularnie pojawiają się specjalne wkładki z daniami kuchni orientalnej, w tym potrawami z woka. '''''Tel: +48 502 922 451'''''. * '''Restauracja Aga''' (''Mylof, Zapora 12'') - restauracja zlokalizowana tuż obok najstarszej zapory wodnej w Polsce, która opiera swoje menu na pstrągu z sąsiadującej hodowli, serwując go w wersji smażonej, wędzonej, pieczonej oraz w galarecie. '''''Tel: +48 509 573 458'''''. === Pizzerie, burgery i fast-food === * '''po brzegi''' (''Czersk, ul. Królowej Jadwigi 12A'') - nowoczesne studio kulinarne z przestronnym wnętrzem i ogródkiem letnim, serwujące pizzę na cienkim cieście z pieca, rzemieślnicze burgery ze starannie selekcjonowaną wołowiną oraz autorskie kompozycje napojów i cocktaili. '''''Tel: +48 690 664 884'''''. * '''Pizzeria Julia''' (''Czersk, ul. Józefa Ostrowskiego 12'') - położony w centrum lokal posiadający rozbudowaną kartę pizz o różnych rozmiarach i kompozycjach składników, a także placki ziemniaczane z dodatkami, zapiekane makarony oraz świeże sałatki. '''''Tel: +48 52 398 88 22'''''. * '''Pizzeria UNO''' (''Czersk, ul. Gen. Sikorskiego'') - kameralny punkt kulinarny, w którym oprócz klasycznej pizzy na puszystym lub cienkim cieście można zamówić tradycyjne zapiekanki z pieca z pieczarkami i serem oraz potrawy z makaronem. '''''Tel: +48 52 334 14 82'''''. * '''Pizzeria Mega''' (''Czersk, ul. Cmentarna 4'') - osiedlowy lokal oferujący klasyczny wybór pizz na wynos i na miejscu, a także szeroki asortyment dań typu fast-food, w tym frytki, nuggetsy i hot-dogi. '''''Tel: +48 600 172 003'''''. * '''MotoEkipa Burger House''' (''Łąg, ul. Chojnicka 21'') - tematyczny lokal w sąsiedniej miejscowości dedykowany miłośnikom amerykańskiej kuchni, serwujący wysokie burgery z grillowanym mięsem, autorskimi sosami oraz chrupiącymi dodatkami w kilku wariantach ostrości. '''''Tel: +48 507 656 794'''''. * '''Kebab Center''' (''Czersk, ul. Starogardzka 12'') '''''Tel: +48 729 463 945''''' oraz '''Prince Kebab''' (''Czersk, ul. Kościuszki 43'') '''''Tel: 48 732 690 868''''' - punkty gastronomiczne serwujące dania kuchni bliskowschodniej, oferujące mięso drobiowe lub wołowo-baranie w klasycznej bułce, zawijane w tortillę (ciasto) lub na talerzu z frytkami i surówkami. === Kawiarnie i lodziarnie === * '''SIÓDME NIEBO''' (''Czersk, ul. Józefa Ostrowskiego 10'') - przytulny lokal zlokalizowany w centrum miasta, oferujący bogatą kartę kaw parzonych na bazie świeżo mielonych ziaren, herbaty liściaste, rzemieślnicze desery lodowe oraz codziennie wypiekane, domowe ciasta i torty. '''''Tel: +48 781 225 233'''''. * '''Muszelka''' (''Czersk, ul. Kościuszki, na końcu deptaku w centrum miasta'') - sezonowy punkt deserowy nastawiony na klasyczne słodkości, w którym serwowane są tradycyjne lody włoskie typu świderki, gofry z bitą śmietaną i owocami oraz chłodzący jogurt mrożony z posypkami. '''''Tel: +48 52 398 88 01'''''. * '''Lodziarnia Sopelek''' (''Czersk, ul. Józefa Ostrowskiego, centrum miasta koło fontanny'') - punkt specjalizujący się w tradycyjnych lodach rzemieślniczych i gałkowych, oferujący szeroką oraz codziennie zmienianą paletę smaków, od klasycznej śmietanki i czekolady po owocowe sorbety, przygotowywane na bazie naturalnych składników. '''''Tel: +48 694 021 737'''''. == Punkty noclegowe i biwakowe == === Agroturystyka i domki leśne === * '''Agroturystyka Zacisze nad Wdą''' (''Zawada 15, rejon miejscowości Łąg'') - obiekt agroturystyczny położony bezpośrednio nad brzegiem rzeki Wdy, oferujący miejsca noclegowe w otoczeniu Borów Tucholskich. Na terenie posesji znajduje się prywatna piaszczysta plaża rzeczna, pole namiotowe, strefa relaksu z sauną i balią oraz wypożyczalnia kajaków dla osób planujących spływy. '''''Tel: +48 505 918 642'''''. * '''Agroturystyka Klonówka''' (''Klonowice 8'') - kameralne gospodarstwo usytuowane w spokojnej osadzie leśnej w granicach gminy Czersk, zapewniające noclegi w klimatyzowanych pokojach. Profil obiektu nastawiony jest na wypoczynek w bezpośrednim kontakcie z naturą, z dala od głównych szlaków komunikacyjnych. '''''Tel: +48 791 476 424'''''. * '''Noclegi u Kamyka''' (''Ostrowite, ul. Szkolna 6'') - kwatera prywatna zlokalizowana w pobliżu jeziora Ostrowite, oferująca pokoje gościnne dla turystów spędzających urlop nad wodą oraz dla rowerzystów przemierzających okoliczne szlaki. '''''Tel: +48 693 864 393'''''. * '''Agroturystyka nad Wdą Domki Letniskowe''' (''Wieck, ul. Bukowa 2'') - kompleks całorocznych oraz sezonowych domków letniskowych położony na obrzeżach gminy, udostępniający niezależne kwatery z pełnym węzłem sanitarnym i aneksami kuchennymi, zorientowany na pobyty rodzinne. '''''Tel: +48 607 886 679'''''. === Pokoje gościnne === * '''Hotel Kavka & Restauracja''' (''Czersk, ul. Józefa Ostrowskiego 17'') - hotel zlokalizowany w ścisłym centrum miasta, bezpośrednio przy rynku. Obiekt dysponuje pokojami dwu- oraz trzyosobowymi, a także przestronnym apartamentem na najwyższym piętrze z widokiem na panoramę miasta i neogotycki kościół. W budynku funkcjonuje zamykany i monitorowany w nocy parking, klimatyzowana restauracja serwująca śniadania, pizzę i dania tradycyjne, strefa klubowa oraz zaplecze konferencyjno-bankietowe przystosowane do organizacji imprez okolicznościowych i spotkań biznesowych. '''''Tel: +48 52 398 97 70'''''. == Punkty handlowe == === Centra i pasaże handlowe === * '''Pasaż handlowy przy ul. Kościuszki 22 w Czersku''' - główne miejskie skupisko nowoczesnych sklepów wielobranżowych i elektromarketów, skupiające w jednym miejscu punkty z odzieżą, artykułami domowymi, kosmetykami oraz sprzętem RTV i AGD, dysponujące wspólnym, dużym parkingiem dla klientów. * '''Galeria Lipowa w Czersku''' - jednokondygnacyjny obiekt handlowo-usługowy o powierzchni około 1600 m², będący pierwszym nowoczesnym kompleksem tego typu w mieście. Pasaż skupia kilkanaście lokali dostosowanych do codziennych potrzeb mieszkańców. Oprócz dużego punktu drogerii Rossmann, w przestrzeni galerii działają m.in. lokalne sklepy mięsne (np. Masar), specjalistyczny sklep zoologiczno-wędkarski Aqua-Impex, apteka oraz punkty usługowe, takie jak salon fryzjerski. Przed wejściem do budynku znajduje się dedykowany, zewnętrzny parking samochodowy dla klientów. * '''Pasaż przy Placu Ostrowskiego i ul. Ostrowskiego w Czersku''' - handlowe serce Czerska o charakterze tradycyjnym, gdzie wzdłuż rynku oraz w przyległych kamienicach zlokalizowane są mniejsze butiki odzieżowe, salony jubilerskie, kwiaciarnie oraz wyspecjalizowane sklepy z artykułami papierniczymi i upominkami. * '''Park Handlowy w Złotowie (Wybudowanie pod Łąg)''' - nowoczesny kompleks handlowo-usługowy, który powstał w bezpośrednim sąsiedztwie marketu budowlanego PSB Mrówka i stacji paliw. Zlokalizowany tuż przy głównej trasie krajowej DK22 obiekt stanowi zintegrowaną strefę zakupową, skupiającą znane marki i punkty regionalne. Klienci mają tu do dyspozycji wielkopowierzchniowy salon odzieżowo-dekoracyjny Sinsay, sklep z artykułami sportowymi Martes Sport, a także punkty z asortymentem spożywczym – w tym rzemieślniczą piekarnię i cukiernię Kropek oraz firmowy sklep Pomorskich Zakładów Mięsnych Skiba. === Rynki i handel tradycyjny === * '''Targowisko miejskie w Czersku na pl. hm. Józefa Piekarka''' - plac targowy, stanowiący centrum lokalnego handlu bezpośredniego. We wtorki i piątki zjeżdżają tu producenci rolniczy, ogrodnicy i pszczelarze z całego regionu Borów Tucholskich i Kaszub, oferując świeże warzywa, owoce, regionalny nabiał, jaja, miody leśne oraz tradycyjne wyroby tekstylne i wikliniarskie. === Lokalne i unikalne punkty handlowe === * '''Piekarnia-Cukiernia Magdalenka''' (punkty w Czersku) - lokalna marka rzemieślnicza, znana z tradycyjnego wypieku pieczywa na naturalnym zakwasie oraz bogatego wyboru ciast, tortów i tradycyjnych drożdżówek według dawnych, regionalnych receptur. * '''Sklep rybny przy Hodowli pstrąga w Mylofie''' - unikalny punkt handlowy zlokalizowany bezpośrednio przy najstarszym zakładzie hodowli pstrąga w Polsce, oferujący możliwość zakupu ryb świeżych, patroszonych, a także przetworów i ryb wędzonych tradycyjnymi metodami na miejscu. * '''Sklepy z rzemiosłem i pamiątkami w Odrach''' (rejon rezerwatu) - sezonowe punkty handlowe w sąsiedztwie kręgów kamiennych, oferujące unikalne pamiątki regionalne, rękodzieło kaszubskie i borowiackie, wyroby z drewna oraz literaturę i mapy dotyczące historii Gotów w regionie. {{Jest w|Powiat chojnicki}} dxbka73x3mzm3m0h5wzxcmyf6ykd9e8 0 19430 159950 159855 2026-11-09T14:15:06Z Moromar 2451 /* Programy dla często podróżujących */ 159950 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się z znacznie niższą emisją CO2 w przeliczeniu na pasażera na tym samym dystansie. Wiele europejskich miast posiada również rozbudowane sieci kolei miejskiej. == Charakterystyka == [[Plik:High Speed Railroad Map of Europe.svg|thumb|450px|Główne linie kolejowe w Europie z oznaczeniem prędkości na szlaku (od najwyższej do najniższej) kolorami: fioletowym, czerwonym, pomarańczowym, żółtym i szarym.]] [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|275px|Niemiecki pociąg ICE w [[Berlin]]ie]] [[Europa|Europejskie]] pociągi są szybkie, niezawodne i kursują często. Oferują bardziej przestronne i komfortowe wnętrza niż samoloty czy autobusy, często prowadzą malowniczymi trasami i – co istotne – zazwyczaj nie wymagają długiego oczekiwania na odprawę bezpieczeństwa, jak ma to miejsce na lotniskach. Pociągi kursują zazwyczaj częściej niż samoloty i dowożą pasażerów na stacje położone w centrach miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie; tymczasem lotniska – zwłaszcza te obsługiwane przez tanie linie lotnicze – bywają oddalone o nawet sto kilometrów od miast, które teoretycznie obsługują, co wiąże się z kosztownym i czasochłonnym dojazdem. Niektórzy wybierają pociąg zamiast samolotu także ze względu na romantyczną atmosferę takiej podróży. Podróżowanie pociągiem po [[Europa|Europie]] daje ogromne możliwości i dużą elastyczność. Praktycznie każde miasto liczące powyżej 50 tysięcy mieszkańców posiada stację kolejową z częstymi połączeniami. Miejscowości nieobsługiwane przez kolej mają zazwyczaj dobre połączenia autobusowe, często zintegrowane z systemem kolejowym – dworce kolejowe pełnią bowiem zazwyczaj funkcję węzłów przesiadkowych dla lokalnych autobusów, metra czy tramwajów. Przesiadki w całej [[Europa|Europie]] są szybkie i wygodne; rzadko trzeba czekać na kolejne połączenie dłużej niż dwie godziny. Na głównych trasach nawet godzina oczekiwania między pociągami jest raczej wyjątkiem niż regułą. Jakość, prędkość i koszt podróży pociągiem zależą od kraju; państwa [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]] oferują zazwyczaj szybsze i bardziej luksusowe pociągi, ale też wyższe ceny biletów niż kraje [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] czy [[Europa Wschodnia|Wschodniej]]. Podobnie jak w przypadku lotów, niemal wszystkie bilety kolejowe są tańsze przy wcześniejszym zakupie; zazwyczaj bilet kupiony ze znacznym wyprzedzeniem jest tańszy od biletu lotniczego, choć różnica ta maleje – a czasem sytuacja ulega nawet odwróceniu – w miarę zbliżania się terminu podróży. Porównując ceny, warto pamiętać o kosztach dojazdu na lotnisko lub dworzec; w przypadku lotnisk położonych na uboczu wydatki te mogą być znaczne. Podróżowanie pociągiem staje się z roku na rok szybsze dzięki budowie nowych linii dużych prędkości (pozwalających na jazdę z prędkością do 320 km/h) oraz modernizacji linii konwencjonalnych, dostosowywanych do prędkości 200 km/h lub wyższej. Szczególnie [[Niemcy]], [[Francja]], [[Hiszpania]] i [[Włochy]] dysponują rozbudowanymi sieciami kolei dużych prędkości, a w niemal każdym większym kraju europejskim trwają inwestycje w tym zakresie lub przynajmniej toczą się na ten temat rozmowy. Niektóre linie dużych prędkości praktycznie wyeliminowały konkurencję ze strony transportu lotniczego krótko po swoim uruchomieniu; z kolei na trasach, gdzie szybkie pociągi wciąż rywalizują z samolotami, można trafić na okazyjne ceny biletów lotniczych, ponieważ przewoźnicy nie są już w stanie konkurować samą tylko szybkością podróży. Do najbardziej wyrazistych przykładów należą: trasa [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]]–[[Kolonia]], na której nie odbywają się już bezpośrednie loty, oraz połączenia [[Paryż]]–[[Londyn]] i [[Madryt]]–[[Barcelona]] – tam, po wprowadzeniu kolei dużych prędkości, loty stały się zarówno rzadsze, jak i tańsze. [[Plik:Fahrradabteil im Steuerwagen von DB InterCity 2.jpg|thumb|Rowery w niemieckim pociągu międzymiastowym]] Choć pasażerowie kolei powinni uważać na kieszonkowców i kradzieże bagażu – zwłaszcza w zatłoczonych pociągach podmiejskich – to ogólnie rzecz biorąc, poziom bezpieczeństwa w europejskich pociągach jest prawdopodobnie najwyższy spośród wszystkich środków transportu na świecie. Wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Problemem w transporcie kolejowym może być tłok. Coraz więcej osób dojeżdżających do pracy w [[Europa|Europie]] przesiada się na pociągi, by uniknąć korków na drogach, przez co w godzinach szczytu często brakuje miejsc siedzących w drugiej klasie. Mimo to w pierwszej klasie zazwyczaj pozostaje wiele wolnych miejsc. Problem przepełnienia dotyczy zwłaszcza aglomeracji miejskich, takich jak południowo-wschodnia [[Anglia]], kraje [[Beneluks]]u, [[Zagłębie Ruhry]] czy Nizina Padańska. Jednak poza godzinami szczytu i na mniej popularnych trasach pociągi bywają wypełnione zaledwie w połowie. Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dana trasa bywa zatłoczona, jest analiza cen biletów w przedsprzedaży (tzw. *early bird*). Jeśli na dzień lub dwa przed odjazdem wciąż dostępny jest najtańszy bilet tego typu, istnieje duża szansa, że ​​pociąg nie będzie przepełniony. Wszystkie pociągi oferują miejsca siedzące w wagonach – zazwyczaj oznaczonych w lokalnym języku jako druga klasa. Większość pociągów dalekobieżnych kursujących między dużymi miastami posiada również pierwszą klasę. W niektórych krajach, takich jak [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Francja]] czy [[Niemcy]], istnieją tzw. przedziały lub wagony ciszy, w których obowiązuje zakaz hałasowania i rozmawiania przez telefon komórkowy. Niektóre linie dużych prędkości (np. Eurostar, hiszpańskie AVE czy austriacki ÖBB Railjet) stosują odmienny podział na klasy, zazwyczaj obejmujący trzy klasy o określonych nazwach. Często odpowiadają one standardom lotniczym, przy czym nawet „trzecia” klasa oferuje zazwyczaj więcej miejsca na nogi niż klasa ekonomiczna w samolocie. Strony internetowe poszczególnych przewoźników kolejowych zazwyczaj opisują różnice między klasami w swoich flagowych połączeniach, często zamieszczając również zdjęcia. Pociągi z wagonami sypialnymi kursują tylko na trasach, których pokonanie zajmuje całą noc i kończy się następnego ranka – przykładem mogą być połączenia z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] czy z [[Göteborg]]a do [[Narwik]]u. Pociągi sypialne są wciąż powszechne w [[Rosja|Rosji]], gdzie sieć kolei dużych prędkości ogranicza się do jednej linii między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a odległości między miastami są ogromne. Choć pociągi z wagonami sypialnymi wciąż cieszą się dużą popularnością w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] i [[Europa Wschodnia|Wschodniej]], na początku XXI wieku w znacznej części [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] i [[Europa Zachodnia|Zachodniej]] dało się zauważyć tendencję do ograniczania lub likwidacji takich połączeń ze względów ekonomicznych. Jednak od końca drugiej dekady XXI wieku coraz więcej rządów i przewoźników kolejowych – a także [[Unia Europejska]] – opowiada się za uruchamianiem nowych i rozszerzaniem istniejących połączeń nocnych; zapowiedziano wiele nowych tras na lata 2020–2025, a proces upadku europejskich pociągów nocnych, który niegdyś wydawał się nieodwracalny, zdaje się zostać zahamowany i odwrócony. == Planowanie podróży == [[Plik:Leaning Tower of Pisa.jpg | thumb | 300px | Wybierz pociąg ''Pendolino'', by dotrzeć do [[Piza|Pizy]] ]] [https://www.interrail.com/en/plan-your-trip/interrail-timetable#/ Planer podróży Interrail] pomaga znaleźć trasy pociągów w Europie. Niemieckie koleje krajowe dysponują bardzo wygodnym [https://int.bahn.de/en/ routerem Deutsche Bahn], który obejmuje prawie całą europejską sieć kolejową (i poza nią), a także połączenia autobusowe, metro i promowe w [[Niemcy|Niemczech]]. Pierwsza tego typu, powstała w latach 90-tych. Informacje o cenach są dostępne dla przejazdów pociągiem rozpoczynających się lub kończących w [[Niemcy|Niemczech]]. Aby zapoznać się z cenami na innych trasach, nadal potrzebne są krajowe strony internetowe; większość krajów posiada rozkłady jazdy i planery podróży dostępne na stronach internetowych swoich kolei krajowych. Lokalnie poszukaj rozkładów jazdy zamieszczonych na niektórych stacjach. Personel kasy biletowej może pomóc Państwu w zaplanowaniu podróży. Większość automatów biletowych będzie również w stanie podać pewne informacje na temat rozkładów jazdy, chociaż szczegóły są różne. Obsługa na stronie internetowej kolei lub przez telefon różni się w zależności od kraju, ale może być bardzo wygodna. Nieocenioną stroną do planowania podróży koleją jest [https://www.seat61.com/ Seat61.com]. To nie jest firma ani biuro podróży, ale strona osobista. Mimo to zawiera jeden z najbardziej kompleksowych przewodników poświęconych wszystkim aspektom podróży koleją. Jeśli chcesz zabrać ze sobą papierowy rozkład jazdy, rozważ zakup europejskiego rozkładu jazdy kolei. Dobrą aplikacją do planowania podróży środkami transportu publicznego oraz pociągami dalekobieżnymi i krótkodystansowymi jest [https://oeffi.schildbach.de/index.html Öffi], która ma dobry zasięg w większości [[Europa|Europy]] i jest jedną z wiodących aplikacji transportu publicznego w [[Europa|Europie]]. Zachowaj szczególną ostrożność planując podróż w grudniu (szczególnie przez pierwsze dwa tygodnie), ponieważ właśnie wtedy w wielu krajach europejskich następuje najważniejsza '''zmiana rozkładu jazdy''' w ciągu roku. W dniu wprowadzenia zmiany i przez kilka dni później sieci mogą doświadczyć dodatkowych opóźnień w miarę dostosowywania się systemów i stałych pasażerów do nowego systemu. W tym okresie mają również miejsce ogólne podwyżki cen biletów. Jeśli masz specjalne potrzeby, na przykład jeśli podróżujesz z niepełnosprawnością, podróżujesz z dziećmi lub podróżujesz ze zwierzętami, możesz zasięgnąć porady i usług poszczególnych przewoźników kolejowych. Usługi mogą się znacznie różnić w zależności od rodzaju pociągów i krajów. W niektórych pociągach dostępne są toalety i miejsca zabaw lub rozrywka dla dzieci, a zwierzęta mogą przebywać tylko w niektórych przedziałach. Różna jest także pojemność rowerów i wózków dziecięcych. Na trasach długodystansowych możesz potrzebować podkładów, wagonów restauracyjnych lub przekąsek (własnych lub kupionych na pokładzie). Zabieranie jedzenia i napojów w pociągach dalekobieżnych jest całkowicie normalne, oczekiwane i ogólnie dobrym pomysłem. Jeśli jednak tego nie zrobisz, w pociągach dużych prędkości, a czasem także w innych typach pociągów, znajdują się wagony restauracyjne, a jeśli masz wystarczająco długą przesiadkę w mieście, w którym przesiadasz się, możesz to wykorzystać, kupując wodę mineralną, kanapki itp. Poszukaj miejsc do wyrzucania śmieci, a czasami pojemników do recyklingu między wagonami. == Bilety == [[Plik:Great Mosque of Córdoba (Spain).jpg | thumb | 300px | Pociągi Talgo łączą [[Madryt]], [[Kordoba|Kordobę]] i [[Sewilla|Sewillę]] ]] === Karnety kolejowe === Jeśli planujesz dłuższą podróż z wieloma przystankami, zwłaszcza jeśli nie lubisz sztywnego planu podróży, karnet kolejowy może być najlepszym wyborem. Karnet kolejowy umożliwia nieograniczone podróżowanie przez określoną liczbę dni (nie podoba Ci się miasto? Po prostu wsiądź w najbliższy pociąg) lub określoną liczbę „odcinków” w określonym czasie. Dostępne są karnety kolejowe na niemal każdy kraj europejski, a także karnety globalne na całą [[Europa|Europę]]. Należy jednak pamiętać, że wiele pociągów w niektórych krajach wymaga (czasami drogich) rezerwacji miejsc, których nie obejmują bilety. Karty rabatowe znajdziesz poniżej. === Bilety zwykłe === Koszt podróży koleją różni się znacznie w zależności od kraju. Kraje [[Europa Wschodnia|Europy Wschodniej]] oferują zazwyczaj bardzo tanie podróże. [[Włochy]] są również stosunkowo tanie. Bilety krajowe na terenie [[Luksemburg]]a są bezpłatne. ==== Krajowe ==== W niektórych krajach bilety ustalane są wyłącznie na podstawie przebytej odległości, tzw. taryfy kilometrowe. Są one nadal powszechne w [[Europa Wschodnia|Europie Wschodniej]], co pozwala uniknąć zmartwień związanych z wcześniejszym zakupem i zapewnia większą elastyczność. Wiele krajów nadal stosujących te ceny ma wyższe regularne stawki za przejechanie km, ale oferuje zniżki na pociągi, na które jest mniej poszukiwany, dostępne w przypadku zakupu z wyprzedzeniem (np. [[Dania]], [[Szwajcaria]], [[Hiszpania]]). Koleje w coraz większym stopniu korzystają ze stawek opartych na wielu czynnikach i sprzedają bilety w oparciu o popyt, prędkość połączenia itp. w podobny sposób, jak ceny większości linii lotniczych. W krajach, w których tak jest (zwłaszcza we [[Francja|Francji]], [[Niemcy|Niemczech]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] i [[Finlandia|Finlandii]]) należy spróbować dokonać rezerwacji z wyprzedzeniem, zamiast podchodzić do kasy w dniu podróży, gdyż przypomina to (również cenowo) kupowanie lotu w momencie odprawy. Zaletą krajów korzystających z tego programu jest to, że bilety z wyprzedzeniem mogą być znacznie tańsze, na przykład bilety z Edynburga do Londynu kosztują zaledwie 25 funtów, jeśli zostaną zarezerwowane z wyprzedzeniem, co pozwala zaoszczędzić 75% w porównaniu ze zwykłymi biletami wstępu przekraczającymi 100 funtów. Niemcy i Francja sprzedają bilety w swoich sieciach dużych prędkości podobnie jak linie lotnicze, co oznacza, że ​​bilet między krajami w przedsprzedaży może kosztować 19 euro, a tego samego dnia można spodziewać się kwoty 200 euro lub więcej. Jednak w przeciwieństwie do linii lotniczych najtańsze ceny są dostępne w przypadku wcześniejszej rezerwacji, a później ceny wykazują tendencję wzrostową. W wielu krajach, w których obowiązuje taryfa km, w przypadku szybszych pociągów obowiązuje wyższa cena za km (np. [[Włochy]], [[Polska]], [[Portugalia]], [[Słowacja]], [[Słowenia]], [[Rumunia]]), natomiast w kilku krajach bilety są ważne na dowolny wybrany pociąg (np. [[Czechy]], [[Szwajcaria]], [[Austria]]), oferując najwyższą elastyczność i najłatwiejsze do zrozumienia. ==== Międzynarodowe ==== [[Plik:BruxellesMidi ICE Thalys.JPG | thumb | 300px | Pociągi ICE i Thalys na stacji [[Bruksela]] Południe]] Przez dziesięciolecia podstawowe międzynarodowe taryfy kolejowe podlegały przepisom TCV (''Tarif Commun pour Voyageurs – Wspólna Taryfa dla Pasażerów''), które stanowiły wspólną podstawę kalkulacji taryf (zazwyczaj w oparciu o odległość) i warunków przewozu (ile bagażu można przewieźć, jakie świadczenia przysługują w przypadku opóźnienia lub odwołania pociągu itp.). Od około lat 90. XX wieku coraz więcej pociągów korzysta z taryf nieopartych na TCV, a wiele z nich ma „ceny globalne” – płacisz tę samą cenę niezależnie od odległości podróży pociągiem. Pociągi z cenami globalnymi często stwarzają problemy, gdy próbujesz skorzystać z karnetu takiego jak Interrail, ponieważ mogą wymagać uiszczenia opłaty „dla posiadacza biletu”, aby uzyskać jedno z ograniczonej liczby miejsc dostępnych dla posiadaczy biletów. Bilety międzynarodowe również nie są już objęte TCV. Zamiast tego koleje nawiązały różne partnerstwa i oferują bilety oraz oferty specjalne w konkurencyjnych cenach, zwłaszcza w przypadku wcześniejszej rezerwacji. W niektórych krajach (zwłaszcza na wschodzie) nadal możliwe jest kupienie biletu krajowego na stacji granicznej, a następnie biletu na dalszą podróż u konduktora w kolejnym kraju, co oznacza niższą cenę biletu krajowego w obu krajach. Warto też wykazać się kreatywnością – na przykład podróż z Wiednia do Stambułu można odbyć, kupując specjalny bilet CityStar z rabatem na węgierskie koleje na odcinku od granicy austriacko-węgierskiej do granicy bułgarsko-tureckiej i kupując tanie bilety krajowe na odcinku z [[Wiedeń|Wiednia]] do granicy oraz ze [[Stambuł]]u do granicy, oszczędzając nawet 200 euro na bilecie jednorazowym. ==== Rezerwacja ==== Rezerwacji z wyprzedzeniem można zwykle dokonać online, za pośrednictwem stron internetowych krajowych przedsiębiorstw kolejowych. W przypadku biletów międzynarodowych skorzystaj ze strony kolei dowolnego kraju, przez który podróżujesz. Porównaj ceny, ponieważ mogą się różnić. W niektórych częściach [[Europa|Europy]] rezerwacja online może nie być możliwa. Można spróbować zadzwonić na infolinię kolei lub skorzystać z usługi rezerwacji. Wiele biletów można wydrukować w domu, inne można wysłać pocztą (za opłatą pocztową) lub udostępnić do odbioru na stacji kolejowej. W niektórych krajach wystarczy pokazać bilet na ekranie smartfona lub laptopa. === Zniżki === [[Plik:Nürnberger Burg im Herbst 2013.jpg | thumb | 300px | [[Norymberga]] ma znakomite muzeum kolejnictwa. ]] ==== Podróż grupowa ==== Podróże grupowe często wiążą się ze zniżkami. W niektórych krajach zniżkę otrzymują dwie osoby podróżujące razem, w innych do uzyskania zniżki wymagana jest grupa składająca się z sześciu lub więcej osób. W [[Niemcy|Niemczech]], [[Austria|Austrii]] i [[Czechy|Czechach]] obowiązują zniżki na jednodniowe bilety sieciowe dla grup do 5 osób. Im większa grupa, tym większy sens ma wcześniejsze zapytanie przedsiębiorstwa kolejowego o ewentualne oferty specjalne. Wiele przedsiębiorstw kolejowych oraz mniejszych, bardziej wyspecjalizowanych operatorów oferuje również wynajem całego pociągu (lub własnego wagonu) dla dużych grup lub na imprezy okolicznościowe. ==== Bilety powrotne ==== Niektóre firmy kolejowe oferują zniżki na bilety w obie strony. Na niektórych trasach, np. [[Budapeszt]] – [[Sarajewo]] i [[Budapeszt]] – [[Zagrzeb]], bilet w obie strony jest nawet tańszy niż bilet w jedną stronę. '''CityStar''' to ciekawa zniżka (ok. 20–40%) w taryfie międzynarodowej, dostępna w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Jeśli podróżujesz w grupie 2–5 osób, drugi i następny pasażer mają dodatkową zniżkę 30–50%. Warunki korzystania są następujące: * bilet musi być powrotny * czasami trzeba rezerwować z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem * czasami trzeba spędzić jedną noc z soboty na niedzielę w miejscu docelowym przed powrotem Generalnie bilety City Star są ważne przez jeden miesiąc. ==== Karty rabatowe ==== [[Plik:Orient Express, Restaurant car.jpg | thumb | 300px | Nie licz na zniżki w Orient Expressie ]] [[Plik:Zinal-Car postal (1).jpg | thumb | 300px | Autobusy Swiss Post łączą się z pociągami ]] Większość przewoźników kolejowych oferuje karty zniżkowe – zazwyczaj w wariantach dla młodzieży, dorosłych, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami – zapewniające stałą zniżkę na przejazdy krajowe. Do ich uzyskania może być wymagany dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, choć często wystarczą jedynie zdjęcie legitymacyjne oraz dowód tożsamości. Wysokość zniżek bywa różna. Karty są zazwyczaj ważne przez rok, chyba że określono inaczej. * W [[Austria|Austrii]] dostępna jest karta ''Vorteilscard'' (koszt: 19 € dla osób poniżej 26. roku życia, 71 € dla dorosłych), która uprawnia do 50-procentowej zniżki na przejazdy w 1. i 2. klasie. * We [[Francja|Francji]] oferowana jest karta dla młodzieży w wieku 12–27 lat („Carte Avantage Jeune”) w cenie 49 €. Można ją kupić lub odnowić przez internet; gwarantuje ona co najmniej 30-procentową zniżkę na wszystkie pociągi TGV oraz Intercités (wymagające rezerwacji miejsc), niezależnie od godziny odjazdu. W przypadku pociągów regionalnych wysokość zniżki zależy od regionu (mapa dostępna tutaj). Więcej informacji można znaleźć na stronie SNCF: Carte Avantage Jeune (w języku francuskim). * Węgierskie koleje oferują kartę ''Start Klub'' (zapewniającą 50-procentową zniżkę). * Niemieckie koleje (Deutsche Bahn) oferują kartę ''BahnCard'' w wariantach dla 1. lub 2. klasy, zapewniających odpowiednio 25% lub 50% zniżki. Przed zakupem warto pamiętać, że jeśli karta nie zostanie anulowana w odpowiednim terminie (najpóźniej na sześć tygodni przed końcem okresu ważności), zostanie automatycznie przedłużona na kolejny rok. Ponadto karta oferująca 50-procentową zniżkę obowiązuje wyłącznie w przypadku taryfy standardowej (w odniesieniu do biletów w ofercie promocyjnej „early bird” zniżka ta wynosi 25%). Dostępna jest również wersja próbna każdej karty BahnCard, ważna przez 3 miesiące i oferowana w obniżonej cenie – może ona bardzo szybko się zwrócić (należy jednak pamiętać o anulowaniu automatycznego przedłużenia!). Dla osób poniżej 19. roku życia karta Youth BahnCard 25 kosztuje zaledwie 10 euro i zapewnia 25-procentową zniżkę w pierwszej oraz drugiej klasie. Jest ona ważna przez 5 lat lub do momentu, w którym posiadacz kończy 19 lat. * W [[Holandia|Holandii]] warto rozważyć zakup ''Dal Voordeelabonnement'' (zniżka poza godzinami szczytu), który kosztuje 61,20 euro rocznie. Uprawnia on do 40-procentowej zniżki w soboty, niedziele i święta, a także w dni powszednie: przed godziną 6:30, w godzinach 9:00–16:00 oraz po 18:30. O przyznaniu zniżki decyduje moment odprawy (zameldowania się w systemie), która może nastąpić najwcześniej na 30 minut przed rozpoczęciem podróży. Abonament jest zapisany na karcie OV-chipkaart, z której korzysta się poprzez rejestrację wejścia i wyjścia z pojazdu. ''Dal Voordeel'' pozwala również trzem innym pasażerom podróżującym razem z posiadaczem karty na korzystanie z tej samej zniżki; umożliwia także zakup karty Railplus za 15 euro. Abonament można nabyć przez internet, jednak płatność musi zostać dokonana za pośrednictwem holenderskiego rachunku bankowego. * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] dostępne są karty zniżkowe typu ''Railcard'' – przeznaczone dla osób młodych, rodzin, seniorów, par podróżujących razem („Two Together”) oraz osób z niepełnosprawnościami – które uprawniają do 33-procentowej zniżki. Można je kupić na stacjach kolejowych lub przez internet w cenie 30 funtów. * [[Koleją po Szwajcarii|Szwajcarski system transportowy]] (Swiss Travel System – STS) oferuje szereg kart podróżnych, skierowanych zarówno do mieszkańców, jak i turystów, zapewniających znaczne zniżki w porównaniu ze stosunkowo drogimi biletami jednorazowymi. Rozwiązanie to ma na celu premiowanie stałych użytkowników (kosztem osób podróżujących okazjonalnie), aby uczynić transport publiczny bardziej atrakcyjnym alternatywą dla transportu prywatnego. Szwajcarzy są światowymi liderami pod względem liczby kilometrów przebytych pociągiem – średnio około 2500 km rocznie na mieszkańca – mimo niewielkich rozmiarów kraju. Cały szwajcarski system transportu publicznego jest spójnie zintegrowany; karty podróżne są zazwyczaj honorowane przez wszystkich przewoźników, o ile dany przystanek obsługuje miejscowość zamieszkaną przez ludzi. Zniżki dla posiadaczy kart oferują nawet niektórzy prywatni operatorzy górskich kolei zębatych czy kolejek linowych. * W [[Czechy|Czechach]] dostępna jest karta InKarta, oferowana w wariantach z 25%, 50% lub 100% zniżką (umożliwiającą nielimitowane darmowe przejazdy). W większości przypadków karta ta obejmuje również przywilej Rail Plus, przydatny w podróżach międzynarodowych rozpoczynających się lub kończących w Czechach. * Na [[Słowacja|Słowacji]] funkcjonuje karta KLASIK RAILPLUS, która zapewnia 25% zniżki od standardowej ceny biletu w wagonach pierwszej i drugiej klasy we wszystkich pociągach krajowych. Z kolei karta MAXI KLASIK uprawnia do nielimitowanych podróży pociągami przewoźnika Železničná spoločnosť Slovensko na terenie całej Słowacji, w pierwszej lub drugiej klasie. ==== Zakup z wyprzedzeniem ==== [[Plik:Praha národní muzeum 1.jpg | thumb | 300px | Podróż pociągiem z [[Berlin]]a do [[Praga|Pragi]] trwa 4,5 godziny. ]] Coraz częściej w ramach szeregu programów oferowane są zarówno bilety krajowe, jak i międzynarodowe w przedsprzedaży. Niektóre nie podlegają zwrotowi ani nawet nie są przypisane do imienia i nazwiska konkretnej osoby, inne można zmienić za opłatą. Zastanów się dokładnie, czy istnieje możliwość, że będziesz musiał podróżować wcześniej lub później niż zarezerwowałeś. Jeśli wybierasz się gdzieś na jednodniową wycieczkę, przesiadasz się z samolotu, masz powody obawiać się lokalnego ruchu drogowego lub z innego powodu nie możesz określić dokładnego czasu, przed dokonaniem rezerwacji zapytaj, jakie kary grożą za spóźnienie na pociąg i ile dodatkowo kosztowałby bardziej elastyczny bilet. Jeśli masz bilet ograniczony, pamiętaj, aby wsiąść do odpowiedniego pociągu, ponieważ w przypadku omyłkowego wsiadania do niewłaściwego pociągu może się zdarzyć, że będziesz musiał zapłacić pełną opłatę za przejazd w jedną stronę, „opłatę karną” lub grzywnę, a nawet możesz zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. A więc: * jeśli jedziesz z punktu B do C i masz bilet na pociąg o 13:30, a widzisz pociąg przyjeżdżający dopiero o 13:28, upewnij się, że w rzeczywistości nie jest to pociąg o 12:30, który kursuje z godzinnym opóźnieniem, oraz * jeśli jesteś w punkcie A z biletem do C o 17:00, a dotrzesz tam wcześniej i zobaczysz dwa pociągi jadące do miejsca docelowego, upewnij się, że wsiadasz o 17:00 (a nie o 16:30 lub 17:30) i w razie wątpliwości zapytaj kogoś z władz. Nie oczekuj zbyt wiele współczucia, jeśli się pomylisz lub spóźnisz się na pociąg. Jedynymi wyjątkami są oczywiście przypadki odwołania pociągu (wtedy możesz pojechać następnym) lub przegapienia połączenia z powodu opóźnienia lub odwołania innego pociągu na tym samym bilecie. Gdy pociąg, którym jedziesz się spóźnia, porozmawiaj z konduktorem, może przysługiwać Ci zwrot pieniędzy, a konduktor może oznaczyć Twój bilet, aby pokazać, że możesz wsiąść do innego pociągu, czasem nawet wyższej kategorii. W rzadkich przypadkach, gdy nie będziesz mógł dokończyć podróży, możesz być także uprawniony do pobytu w hotelu, taksówki lub przejazdu z powrotem do początkowego miejsca wyjazdu, w zależności od konkretnej sytuacji. Informacje dotyczące kolei: * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] bilety [zakupowe] z wyprzedzeniem są tanim sposobem podróżowania, jeśli można je zdobyć i można żyć z ograniczeniem do określonej godziny odjazdu. Są one jednak sprzedawane w bardzo ograniczonych ilościach i czasami wyprzedają się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Taryfy z wyprzedzeniem są dostępne w różnych pociągach w różnych stawkach i ilościach – najtańsza opłata może wynosić zaledwie 1 funt, nawet jeśli nieograniczona pełna opłata wynosi 100 funtów. Sprawdź na odpowiedniej kolei. Czasami bilet pierwszej klasy w przedsprzedaży może być mniejszy lub tylko nieznacznie wyższy od standardowego i może obejmować wyżywienie oraz Wi-Fi. W wielu przypadkach bilety w obie strony mogą kosztować tylko o funta więcej niż bilet w jedną stronę na długie podróże lub dziesięć pensów więcej na krótkie podróże. Zwrot jest często „otwarty” i można go wykorzystać dowolnego dnia w ciągu miesiąca od zakupu (sprawdź ograniczenia czasowe, które różnią się w zależności od stacji i firmy). Aby uzyskać więcej informacji, zobacz [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]. * We [[Francja|Francji]] możesz skorzystać z ofert [https://www.ouigo.com/ Ouigo], które umożliwiają podróżowanie wybranymi trasami dużych prędkości już za 10 euro w jedną stronę, jeśli zarezerwujesz z wyprzedzeniem. * W [[Niemcy|Niemczech]] rezerwacja ''Sparpreis'' oznacza, że ​​podróżujesz dokładnie tymi pociągami dalekobieżnymi wymienionymi na bilecie. Jeśli kupisz je za pomocą maszyny, wydrukuje ona plan podróży i przeliteruje wszystko za Ciebie na osobnej kartce papieru. Jeżeli pociąg dotrze na niewłaściwy peron lub będzie się spóźniał, bądź będziesz mieć inne pytania lub wątpliwości, zapytaj obsługę kolejową. To samo tyczy się braków połączeń z powodu spóźnień pociągów – wystarczy zapytać konduktora, a on powie Ci, co zrobić, łącznie ze zwolnieniem Cię z obowiązku wsiadania do konkretnego pociągu. Połączenia w pociągach lokalnych (innych niż IC ICE lub EC) są zawsze sugestią i można je zmienić. ==== Inne programy ==== [[Plik:ACROPOLIS 1969 - panoramio - jean melis.jpg | thumb | 300px | Często kursujące pociągi łączą lotnisko w [[Ateny|Atenach]] z centrum miasta ]] Zwykle nie są one przeznaczone do ustalonych miejsc docelowych, raczej do podróży w kraju lub z dowolnego miejsca w kraju do innego kraju, ale obowiązują inne ograniczenia dotyczące tego, jak i kiedy można z nich korzystać. Bilety można kupić na '''internetowych portalach aukcyjnych''' i z ogłoszeniami, ponieważ wiele osób otrzymuje bilety bezzwrotne, z których nie mogą skorzystać. Niektóre linie kolejowe, np. szwedzka SJ, same sprzedają pozostałe bilety na aukcjach internetowych. Niektóre kraje oferują oferty specjalne w okresie '''świąt państwowych''' lub w ich okolicach, inne posiadają specjalne programy obejmujące bilety kolejowe połączone z biletami na wydarzenia lub zachętami mającymi na celu wspieranie turystyki na określonym obszarze. W Niemczech zarówno (zwykle krótkoterminowe) karty Bahn Card, jak i bilety kolejowe są sprzedawane jako chwyt promocyjny w supermarketach, Tchibo i innych podobnych sklepach. Zwykle działa to w ten sposób, że kupujesz bilet za określoną stałą cenę, a później wypełniasz go datą i pociągiem, z którego korzystasz (przeczytaj uważnie warunki, ponieważ czasami niektóre dni są wyłączone, a bilety obejmujące wiele przejazdów mogą, ale nie muszą, być ograniczone do wykorzystania tylko przez jedną osobę). ==== Kupowanie używanych biletów Early Bird z drugiej ręki ==== Często (międzynarodowe) bilety kolejowe są znacznie tańsze w przypadku wcześniejszej rezerwacji niż zakupione bezpośrednio przed odjazdem. Często też ludzie rezerwują bilet z wyprzedzeniem z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i w momencie wyjazdu dowiadują się, że planowana trasa bezzwrotna nie odpowiada ich faktycznym potrzebom podróżnym. Na szczęście za pośrednictwem Internetu inni podróżujący mogą kupić te bilety, często znacznie taniej niż cena last minute w oficjalnym kasie. W niektórych krajach, takich jak Wielka Brytania, jest to niezgodne z prawem, niezależnie od tego, czy na bilecie widnieje nazwisko, czy nie, chociaż ściganie jest rzadkie. Na przykład: [[Amsterdam]]–[[Paryż]] szybką koleją Thalys kosztuje 45 euro z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i 145 euro bezpośrednio przy wylocie. Bilety często nie są imienne. * Jeśli chodzi o Francję, sprawdź [https://www.trocdestrains.com/recherche-billet-train.html trocdestrains.com]. * Dla Holandii: http://kopen.marktplaats.nl/tickets-en-kaartjes/reizen-bus-trein-en-vliegtuig/c1998.html (lub poszukaj kategorii » Bilety en Kaartjes » Reizen | Bus, Trein en Vliegtuig) (holenderski) * Dla Niemiec: https://www.ebay.de/b/Bahntickets/98982/bn_2395341?srsltid=AfmBOopSGO6FM6Y3as0QweLjRwoZzm5v3LEUS1vtcHJ7x2GO5pwgXkM4 === Programy dla często podróżujących === Ze względu na konkurencję z liniami lotniczymi oraz w celu zdobycia większej liczby lojalnych klientów, kilku operatorów kolejowych wprowadziło programy dla osób często podróżujących, które są nieco podobne do tych oferowanych przez linie lotnicze. Chociaż podejmowane są pewne wysiłki na rzecz współpracy pomiędzy głównymi państwowymi przedsiębiorstwami kolejowymi we Francji, Niemczech i niektórych innych krajach, premie i statusy z jednego kraju zwykle nie przekładają się na korzyści w innym. Jedynym wyjątkiem jest poczekalnia [https://www.railteam.eu/en/ Railteam] oferowana na niektórych głównych stacjach, do których mają dostęp klienci wszystkich kolei partnerskich. == Trasy i linie == [[Plik:Bran castle (47626731362).jpg | thumb | 300px | Transylvania Express kursuje codziennie z [[Budapeszt]]u ]] === Międzynarodowe === * '''[https://www.eurostar.com/rw-en Eurostar]''' - oferuje usługi do/z następujących miast: [[Londyn]] ([[Wielka Brytania]]), [[Calais]] ([[Francja]]), [[Lille]] ([[Francja]]), [[Paryż]] ([[Francja]]), [[Awinion]] ([[Francja]]), [[Bruksela]] ([[Belgia]]), [[Rotterdam]] ([[Holandia]]) i [[Amsterdam]] ([[Holandia]]) * '''Eurostar Red''' (dawniej Thalys) – usługi dużych prędkości pomiędzy [[Paryż]]em, [[Lille]], [[Bruksela|Brukselą]], [[Kolonia|Kolonią]], [[Essen]] i [[Amsterdam]]em. * '''[[Malmbanan]]''' – od Morza Bałtyckiego po Atlantyk nad wzgórzami skandynawskimi * '''[https://www.nightjet.com/en/#/home Nightjet]''' – nocne pociągi przez większość Europy Środkowej, prowadzone przez ÖBB * '''EuroCity''' (EC) – standardowe określenie międzynarodowych pociągów InterCity spełniających określone standardy jakości. * '''EuroNight''' – międzynarodowe pociągi nocne obsługiwane przez różne firmy. * '''Bosphorus Express''' łączy [[Stambuł]] z [[Sofia|Sofią]] w [[Bułgaria|Bułgarii]] i [[Bukareszt]]em w [[Rumunia|Rumunii]]. === Linia historyczne i malownicze === ==== Austria ==== Trasa z [[Sargans]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] przez [[Liechtenstein]] do [[Innsbruck]]u zapiera dech w piersiach. Większość z nich przebiega przez [[Austria|Austrię]], a widoki obejmują ośnieżone szczyty, doliny, potoki, wodospady oraz urokliwe alpejskie wioski i małe miasteczka. ==== Finlandia ==== [[Plik:Helsingin päärautatieasemalta Pasilaan - Marit Henriksson.jpg|thumb|300px|Początek fińskiej linii głównej między Dworcem Centralnym w Helsinkach a Pasilą]] * '''Fińska główna linia''' (''Päärata'') biegnie przez ponad 800 kilometrów (500 mil) ze stolicy [[Helsinki|Helsinek]] do miasta [[Oulu]], a nocne pociągi kursują aż do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]]. * '''Linia kolejowa [[Savonlinna]] – [[Parikkala]]''' przebiega przez piękne Pojezierze Fińskie, niedaleko Saimaa. Wykorzystuje również autobus szynowy zamiast zwykłego pociągu. * '''Linia kolejowa Kolari''' biegnie wzdłuż doliny rzeki Tornio na granicy ze [[Szwecja|Szwecją]]. Jest to najbardziej wysunięta na północ linia kolejowa w Finlandii obsługująca ruch pasażerski. ==== Niemcy ==== [[Plik:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg | thumb | 300px | [[Malbork]] znajduje się około godziny drogi od [[Gdańsk]]a.]] * '''Trasa Doliny Renu''', jedna z najbardziej malowniczych tras w Europie, biegnąca z [[Kolonia|Kolonii]] do [[Moguncja|Moguncji]]. Podczas swojej podróży miniesz [[Dolina Środkowego Renu|Dolinę Środkowego Renu]], wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. ==== Włochy ==== Trasa kolejowa przez przełęcz Brenner – prowadząca z [[Werona|Werony]], przez Górną Adygę (Alto Adige), aż do [[Innsbruck]]a w [[Austria|Austrii]] – jest niezwykle malownicza. Szlak biegnie wzdłuż rzeki Adygi (Etsch/Adige), w otoczeniu wysokich Alp, a po przekroczeniu granicy z Austrią w miejscowości Brenner/Brennero, prowadzi przez samą przełęcz. Warto wybrać się w tę podróż, póki jeszcze można; gdy w 2032 roku zostanie uruchomiony tunel bazowy pod przełęczą Brenner, trasa stanie się wprawdzie szybsza, ale też zupełnie pozbawiona atrakcyjnych widoków. ==== Norwegia ==== * '''Linia kolejowa Romsdal''' (Raumabanen), prowadząca do [[Åndalsnes]] w zachodniej Norwegii, słusznie cieszy się renomą dzięki pięknym krajobrazom oraz imponującym osiągnięciom inżynieryjnym. * '''Trasa kolejowa [[Oslo]]–[[Bergen]]''' (Bergensbanen), wraz ze swoją spektakularną odnogą do Flåm (Flåmsbanen), oferuje wspaniałe widoki na norweskie krajobrazy – od lodowców po fiordy. ==== Serbia ==== * '''Sargańska Ósemka''' (serbski: Шарганска осмица/Šarganska osmica) to zabytkowa kolej wąskotorowa w Serbii, biegnąca z wioski Mokra Gora do stacji Šargan Vitasi (pomiędzy górą Zlatibor a górą Tara). Tak zwana Sargan Ósemka jest częścią linii kolei wąskotorowej pomiędzy Uzicami i Wyszehradem oraz Morką Gore i Kremną, Sargan przez wzgórze. Na tej trasie znajduje się duża liczba mostów i 20 tuneli (22 do granicy z Bośnią i Hercegowiną), z czego najdłuższy jest Šargan: 1660,80 m. Biorąc pod uwagę liczbę mostów i tuneli oraz wzrost o 18 na tysiąc, Sargan Eight jest unikatem w Europie. ==== Szwecja ==== * '''[[Inlandsbanan]]''' biegnie przez słabo zaludnione wnętrze [[Szwecja|Szwecji]] – od [[Kristinehamn]] w regionie Svealand aż po [[Gällivare]] w szwedzkiej Laponii. Zamiast likwidować ją jako nierentowną, w 1993 roku przekształcono ją w linię turystyczną; podczas podróży przewidziano postoje na kawę i lunch na stacjach, często położonych w niewielkich, położonych na uboczu miejscowościach. ==== Szwajcaria ==== * Wiele zwyczajnych tras kolejowych w szwajcarskich Alpach zachwyca pięknem, a korzystanie z nich nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami. * '''[[Glacier Express]]''', kursujący na trasie ze [[St. Moritz]] do [[Zermatt]]u, to górskie połączenie kolejowe, którego pokonanie zajmuje cały dzień. ==== Wielka Brytania ==== [[Plik:Glenfinnan viaduct 2016.jpg | thumb | 300px | Wiadukt Glenfinnan na linii West Highland ]] * '''Linia Caldervale''' w północnej [[Anglia|Anglii]] przecina pasmo górskie Penninów, łącząc [[Manchester]], [[Leeds]], [[Bradford]], [[Halifax (Anglia)|Halifax]], [[Todmorden]], Hebden Bridge, [[Blackburn]], [[Burnley]], [[Preston]] oraz [[Blackpool]]. Trasa ta prowadzi przez tereny o charakterze przemysłowym aż po wrzosowiska spowite chmurami. * '''Linia Settle–Carlisle''', również położona w północnej Anglii, biegnie przez odludne i malownicze regiony [[Yorkshire Dales]] oraz północnych Penninów. Trasa łączy węzeł Settle Junction (większość połączeń rozpoczyna się w [[Leeds]]) z [[Carlisle]] i prowadzi przez imponujący wiadukt Ribblehead. * '''Linia West Highland Line''' przecina [[Szkocja|Szkocję]], biegnąc z [[Glasgow]] do [[Crianlarich]], gdzie rozgałęzia się w kierunku [[Oban]] oraz [[Fort William]] i [[Mallaig]] – przy czym ta druga odnoga oferuje najpiękniejsze widoki. Latem na odcinku między Fort William a Mallaig kursuje pociąg parowy „The Jacobite”. * '''Linia Heart of Wales Line''' łączy średniowieczne [[Shrewsbury]] z nadmorskim miastem [[Swansea]]; czteroipółgodzinna podróż obfituje w zachwycające krajobrazy. * W regionie West Country w Anglii linia kolejowa wije się wzdłuż surowego wybrzeża, prowadząc z [[Plymouth]] do [[Penzance]]. ==== Międzynarodowe ==== * '''[https://www.orient-express.com/en Venice Simplon Orient Express]''' to nowe spojrzenie na tradycję słynnej trasy Orient Express, która rozpoczęła działalność w 1883, a ostatnia prawdziwa marka Orient Express zaprzestała działalności w 1962 (wszystkie połączenia do [[Stambuł]]u zakończono w 1977). Operacja trwa od marca do listopada i zatrzymuje się w ośmiu głównych lokalizacjach: [[Londyn]]ie, [[Paryż]]u, [[Rzym]]ie, [[Wenecja|Wenecji]], [[Wiedeń|Wiedniu]], [[Praga|Pradze]], [[Budapeszt|Budapeszcie]] i [[Stambuł|Stambule]]. Ceny za główną trasę z [[Paryż]]a do [[Stambuł|Stambułu]], luksusową podróż trwającą 6 dni i 5 nocy, odbywającą się tylko raz w roku w każdym kierunku, wynoszą ponad 4000 euro. {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} {{zarys}} [[Kategoria:Europa]] jvjgdelc2yevpnkmwv6r0hiigk2x20p 159951 159950 2026-11-09T14:15:32Z Moromar 2451 /* Niemcy */ 159951 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} Pociągi stanowią wygodny środek transportu na trasach krótko-, średnio- i długodystansowych w całej [[Europa|Europie]], będąc często najszybszą opcją podróży. Zwłaszcza [[Europa Zachodnia]] i [[Europa Środkowa|Środkowa]] dysponują gęstą i powszechnie wykorzystywaną siecią kolejową. Podróż pociągiem jest zazwyczaj bardziej przyjazna dla środowiska niż podróż samolotem, samochodem czy autobusem, ponieważ wiąże się z znacznie niższą emisją CO2 w przeliczeniu na pasażera na tym samym dystansie. Wiele europejskich miast posiada również rozbudowane sieci kolei miejskiej. == Charakterystyka == [[Plik:High Speed Railroad Map of Europe.svg|thumb|450px|Główne linie kolejowe w Europie z oznaczeniem prędkości na szlaku (od najwyższej do najniższej) kolorami: fioletowym, czerwonym, pomarańczowym, żółtym i szarym.]] [[Plik:Inter City Express (ICE 2) in Berliner Hauptbahnhof.jpg|thumb|275px|Niemiecki pociąg ICE w [[Berlin]]ie]] [[Europa|Europejskie]] pociągi są szybkie, niezawodne i kursują często. Oferują bardziej przestronne i komfortowe wnętrza niż samoloty czy autobusy, często prowadzą malowniczymi trasami i – co istotne – zazwyczaj nie wymagają długiego oczekiwania na odprawę bezpieczeństwa, jak ma to miejsce na lotniskach. Pociągi kursują zazwyczaj częściej niż samoloty i dowożą pasażerów na stacje położone w centrach miast lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie; tymczasem lotniska – zwłaszcza te obsługiwane przez tanie linie lotnicze – bywają oddalone o nawet sto kilometrów od miast, które teoretycznie obsługują, co wiąże się z kosztownym i czasochłonnym dojazdem. Niektórzy wybierają pociąg zamiast samolotu także ze względu na romantyczną atmosferę takiej podróży. Podróżowanie pociągiem po [[Europa|Europie]] daje ogromne możliwości i dużą elastyczność. Praktycznie każde miasto liczące powyżej 50 tysięcy mieszkańców posiada stację kolejową z częstymi połączeniami. Miejscowości nieobsługiwane przez kolej mają zazwyczaj dobre połączenia autobusowe, często zintegrowane z systemem kolejowym – dworce kolejowe pełnią bowiem zazwyczaj funkcję węzłów przesiadkowych dla lokalnych autobusów, metra czy tramwajów. Przesiadki w całej [[Europa|Europie]] są szybkie i wygodne; rzadko trzeba czekać na kolejne połączenie dłużej niż dwie godziny. Na głównych trasach nawet godzina oczekiwania między pociągami jest raczej wyjątkiem niż regułą. Jakość, prędkość i koszt podróży pociągiem zależą od kraju; państwa [[Europa Zachodnia|Europy Zachodniej]] oferują zazwyczaj szybsze i bardziej luksusowe pociągi, ale też wyższe ceny biletów niż kraje [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] czy [[Europa Wschodnia|Wschodniej]]. Podobnie jak w przypadku lotów, niemal wszystkie bilety kolejowe są tańsze przy wcześniejszym zakupie; zazwyczaj bilet kupiony ze znacznym wyprzedzeniem jest tańszy od biletu lotniczego, choć różnica ta maleje – a czasem sytuacja ulega nawet odwróceniu – w miarę zbliżania się terminu podróży. Porównując ceny, warto pamiętać o kosztach dojazdu na lotnisko lub dworzec; w przypadku lotnisk położonych na uboczu wydatki te mogą być znaczne. Podróżowanie pociągiem staje się z roku na rok szybsze dzięki budowie nowych linii dużych prędkości (pozwalających na jazdę z prędkością do 320 km/h) oraz modernizacji linii konwencjonalnych, dostosowywanych do prędkości 200 km/h lub wyższej. Szczególnie [[Niemcy]], [[Francja]], [[Hiszpania]] i [[Włochy]] dysponują rozbudowanymi sieciami kolei dużych prędkości, a w niemal każdym większym kraju europejskim trwają inwestycje w tym zakresie lub przynajmniej toczą się na ten temat rozmowy. Niektóre linie dużych prędkości praktycznie wyeliminowały konkurencję ze strony transportu lotniczego krótko po swoim uruchomieniu; z kolei na trasach, gdzie szybkie pociągi wciąż rywalizują z samolotami, można trafić na okazyjne ceny biletów lotniczych, ponieważ przewoźnicy nie są już w stanie konkurować samą tylko szybkością podróży. Do najbardziej wyrazistych przykładów należą: trasa [[Frankfurt nad Menem|Frankfurt]]–[[Kolonia]], na której nie odbywają się już bezpośrednie loty, oraz połączenia [[Paryż]]–[[Londyn]] i [[Madryt]]–[[Barcelona]] – tam, po wprowadzeniu kolei dużych prędkości, loty stały się zarówno rzadsze, jak i tańsze. [[Plik:Fahrradabteil im Steuerwagen von DB InterCity 2.jpg|thumb|Rowery w niemieckim pociągu międzymiastowym]] Choć pasażerowie kolei powinni uważać na kieszonkowców i kradzieże bagażu – zwłaszcza w zatłoczonych pociągach podmiejskich – to ogólnie rzecz biorąc, poziom bezpieczeństwa w europejskich pociągach jest prawdopodobnie najwyższy spośród wszystkich środków transportu na świecie. Wypadki zdarzają się bardzo rzadko. Problemem w transporcie kolejowym może być tłok. Coraz więcej osób dojeżdżających do pracy w [[Europa|Europie]] przesiada się na pociągi, by uniknąć korków na drogach, przez co w godzinach szczytu często brakuje miejsc siedzących w drugiej klasie. Mimo to w pierwszej klasie zazwyczaj pozostaje wiele wolnych miejsc. Problem przepełnienia dotyczy zwłaszcza aglomeracji miejskich, takich jak południowo-wschodnia [[Anglia]], kraje [[Beneluks]]u, [[Zagłębie Ruhry]] czy Nizina Padańska. Jednak poza godzinami szczytu i na mniej popularnych trasach pociągi bywają wypełnione zaledwie w połowie. Dobrym sposobem na sprawdzenie, czy dana trasa bywa zatłoczona, jest analiza cen biletów w przedsprzedaży (tzw. *early bird*). Jeśli na dzień lub dwa przed odjazdem wciąż dostępny jest najtańszy bilet tego typu, istnieje duża szansa, że ​​pociąg nie będzie przepełniony. Wszystkie pociągi oferują miejsca siedzące w wagonach – zazwyczaj oznaczonych w lokalnym języku jako druga klasa. Większość pociągów dalekobieżnych kursujących między dużymi miastami posiada również pierwszą klasę. W niektórych krajach, takich jak [[Wielka Brytania]], [[Holandia]], [[Francja]] czy [[Niemcy]], istnieją tzw. przedziały lub wagony ciszy, w których obowiązuje zakaz hałasowania i rozmawiania przez telefon komórkowy. Niektóre linie dużych prędkości (np. Eurostar, hiszpańskie AVE czy austriacki ÖBB Railjet) stosują odmienny podział na klasy, zazwyczaj obejmujący trzy klasy o określonych nazwach. Często odpowiadają one standardom lotniczym, przy czym nawet „trzecia” klasa oferuje zazwyczaj więcej miejsca na nogi niż klasa ekonomiczna w samolocie. Strony internetowe poszczególnych przewoźników kolejowych zazwyczaj opisują różnice między klasami w swoich flagowych połączeniach, często zamieszczając również zdjęcia. Pociągi z wagonami sypialnymi kursują tylko na trasach, których pokonanie zajmuje całą noc i kończy się następnego ranka – przykładem mogą być połączenia z [[Paryż]]a do [[Warszawa|Warszawy]] czy z [[Göteborg]]a do [[Narwik]]u. Pociągi sypialne są wciąż powszechne w [[Rosja|Rosji]], gdzie sieć kolei dużych prędkości ogranicza się do jednej linii między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem, a odległości między miastami są ogromne. Choć pociągi z wagonami sypialnymi wciąż cieszą się dużą popularnością w [[Europa Środkowa|Europie Środkowej]] i [[Europa Wschodnia|Wschodniej]], na początku XXI wieku w znacznej części [[Europa Środkowa|Europy Środkowej]] i [[Europa Zachodnia|Zachodniej]] dało się zauważyć tendencję do ograniczania lub likwidacji takich połączeń ze względów ekonomicznych. Jednak od końca drugiej dekady XXI wieku coraz więcej rządów i przewoźników kolejowych – a także [[Unia Europejska]] – opowiada się za uruchamianiem nowych i rozszerzaniem istniejących połączeń nocnych; zapowiedziano wiele nowych tras na lata 2020–2025, a proces upadku europejskich pociągów nocnych, który niegdyś wydawał się nieodwracalny, zdaje się zostać zahamowany i odwrócony. == Planowanie podróży == [[Plik:Leaning Tower of Pisa.jpg | thumb | 300px | Wybierz pociąg ''Pendolino'', by dotrzeć do [[Piza|Pizy]] ]] [https://www.interrail.com/en/plan-your-trip/interrail-timetable#/ Planer podróży Interrail] pomaga znaleźć trasy pociągów w Europie. Niemieckie koleje krajowe dysponują bardzo wygodnym [https://int.bahn.de/en/ routerem Deutsche Bahn], który obejmuje prawie całą europejską sieć kolejową (i poza nią), a także połączenia autobusowe, metro i promowe w [[Niemcy|Niemczech]]. Pierwsza tego typu, powstała w latach 90-tych. Informacje o cenach są dostępne dla przejazdów pociągiem rozpoczynających się lub kończących w [[Niemcy|Niemczech]]. Aby zapoznać się z cenami na innych trasach, nadal potrzebne są krajowe strony internetowe; większość krajów posiada rozkłady jazdy i planery podróży dostępne na stronach internetowych swoich kolei krajowych. Lokalnie poszukaj rozkładów jazdy zamieszczonych na niektórych stacjach. Personel kasy biletowej może pomóc Państwu w zaplanowaniu podróży. Większość automatów biletowych będzie również w stanie podać pewne informacje na temat rozkładów jazdy, chociaż szczegóły są różne. Obsługa na stronie internetowej kolei lub przez telefon różni się w zależności od kraju, ale może być bardzo wygodna. Nieocenioną stroną do planowania podróży koleją jest [https://www.seat61.com/ Seat61.com]. To nie jest firma ani biuro podróży, ale strona osobista. Mimo to zawiera jeden z najbardziej kompleksowych przewodników poświęconych wszystkim aspektom podróży koleją. Jeśli chcesz zabrać ze sobą papierowy rozkład jazdy, rozważ zakup europejskiego rozkładu jazdy kolei. Dobrą aplikacją do planowania podróży środkami transportu publicznego oraz pociągami dalekobieżnymi i krótkodystansowymi jest [https://oeffi.schildbach.de/index.html Öffi], która ma dobry zasięg w większości [[Europa|Europy]] i jest jedną z wiodących aplikacji transportu publicznego w [[Europa|Europie]]. Zachowaj szczególną ostrożność planując podróż w grudniu (szczególnie przez pierwsze dwa tygodnie), ponieważ właśnie wtedy w wielu krajach europejskich następuje najważniejsza '''zmiana rozkładu jazdy''' w ciągu roku. W dniu wprowadzenia zmiany i przez kilka dni później sieci mogą doświadczyć dodatkowych opóźnień w miarę dostosowywania się systemów i stałych pasażerów do nowego systemu. W tym okresie mają również miejsce ogólne podwyżki cen biletów. Jeśli masz specjalne potrzeby, na przykład jeśli podróżujesz z niepełnosprawnością, podróżujesz z dziećmi lub podróżujesz ze zwierzętami, możesz zasięgnąć porady i usług poszczególnych przewoźników kolejowych. Usługi mogą się znacznie różnić w zależności od rodzaju pociągów i krajów. W niektórych pociągach dostępne są toalety i miejsca zabaw lub rozrywka dla dzieci, a zwierzęta mogą przebywać tylko w niektórych przedziałach. Różna jest także pojemność rowerów i wózków dziecięcych. Na trasach długodystansowych możesz potrzebować podkładów, wagonów restauracyjnych lub przekąsek (własnych lub kupionych na pokładzie). Zabieranie jedzenia i napojów w pociągach dalekobieżnych jest całkowicie normalne, oczekiwane i ogólnie dobrym pomysłem. Jeśli jednak tego nie zrobisz, w pociągach dużych prędkości, a czasem także w innych typach pociągów, znajdują się wagony restauracyjne, a jeśli masz wystarczająco długą przesiadkę w mieście, w którym przesiadasz się, możesz to wykorzystać, kupując wodę mineralną, kanapki itp. Poszukaj miejsc do wyrzucania śmieci, a czasami pojemników do recyklingu między wagonami. == Bilety == [[Plik:Great Mosque of Córdoba (Spain).jpg | thumb | 300px | Pociągi Talgo łączą [[Madryt]], [[Kordoba|Kordobę]] i [[Sewilla|Sewillę]] ]] === Karnety kolejowe === Jeśli planujesz dłuższą podróż z wieloma przystankami, zwłaszcza jeśli nie lubisz sztywnego planu podróży, karnet kolejowy może być najlepszym wyborem. Karnet kolejowy umożliwia nieograniczone podróżowanie przez określoną liczbę dni (nie podoba Ci się miasto? Po prostu wsiądź w najbliższy pociąg) lub określoną liczbę „odcinków” w określonym czasie. Dostępne są karnety kolejowe na niemal każdy kraj europejski, a także karnety globalne na całą [[Europa|Europę]]. Należy jednak pamiętać, że wiele pociągów w niektórych krajach wymaga (czasami drogich) rezerwacji miejsc, których nie obejmują bilety. Karty rabatowe znajdziesz poniżej. === Bilety zwykłe === Koszt podróży koleją różni się znacznie w zależności od kraju. Kraje [[Europa Wschodnia|Europy Wschodniej]] oferują zazwyczaj bardzo tanie podróże. [[Włochy]] są również stosunkowo tanie. Bilety krajowe na terenie [[Luksemburg]]a są bezpłatne. ==== Krajowe ==== W niektórych krajach bilety ustalane są wyłącznie na podstawie przebytej odległości, tzw. taryfy kilometrowe. Są one nadal powszechne w [[Europa Wschodnia|Europie Wschodniej]], co pozwala uniknąć zmartwień związanych z wcześniejszym zakupem i zapewnia większą elastyczność. Wiele krajów nadal stosujących te ceny ma wyższe regularne stawki za przejechanie km, ale oferuje zniżki na pociągi, na które jest mniej poszukiwany, dostępne w przypadku zakupu z wyprzedzeniem (np. [[Dania]], [[Szwajcaria]], [[Hiszpania]]). Koleje w coraz większym stopniu korzystają ze stawek opartych na wielu czynnikach i sprzedają bilety w oparciu o popyt, prędkość połączenia itp. w podobny sposób, jak ceny większości linii lotniczych. W krajach, w których tak jest (zwłaszcza we [[Francja|Francji]], [[Niemcy|Niemczech]], [[Szwecja|Szwecji]], [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] i [[Finlandia|Finlandii]]) należy spróbować dokonać rezerwacji z wyprzedzeniem, zamiast podchodzić do kasy w dniu podróży, gdyż przypomina to (również cenowo) kupowanie lotu w momencie odprawy. Zaletą krajów korzystających z tego programu jest to, że bilety z wyprzedzeniem mogą być znacznie tańsze, na przykład bilety z Edynburga do Londynu kosztują zaledwie 25 funtów, jeśli zostaną zarezerwowane z wyprzedzeniem, co pozwala zaoszczędzić 75% w porównaniu ze zwykłymi biletami wstępu przekraczającymi 100 funtów. Niemcy i Francja sprzedają bilety w swoich sieciach dużych prędkości podobnie jak linie lotnicze, co oznacza, że ​​bilet między krajami w przedsprzedaży może kosztować 19 euro, a tego samego dnia można spodziewać się kwoty 200 euro lub więcej. Jednak w przeciwieństwie do linii lotniczych najtańsze ceny są dostępne w przypadku wcześniejszej rezerwacji, a później ceny wykazują tendencję wzrostową. W wielu krajach, w których obowiązuje taryfa km, w przypadku szybszych pociągów obowiązuje wyższa cena za km (np. [[Włochy]], [[Polska]], [[Portugalia]], [[Słowacja]], [[Słowenia]], [[Rumunia]]), natomiast w kilku krajach bilety są ważne na dowolny wybrany pociąg (np. [[Czechy]], [[Szwajcaria]], [[Austria]]), oferując najwyższą elastyczność i najłatwiejsze do zrozumienia. ==== Międzynarodowe ==== [[Plik:BruxellesMidi ICE Thalys.JPG | thumb | 300px | Pociągi ICE i Thalys na stacji [[Bruksela]] Południe]] Przez dziesięciolecia podstawowe międzynarodowe taryfy kolejowe podlegały przepisom TCV (''Tarif Commun pour Voyageurs – Wspólna Taryfa dla Pasażerów''), które stanowiły wspólną podstawę kalkulacji taryf (zazwyczaj w oparciu o odległość) i warunków przewozu (ile bagażu można przewieźć, jakie świadczenia przysługują w przypadku opóźnienia lub odwołania pociągu itp.). Od około lat 90. XX wieku coraz więcej pociągów korzysta z taryf nieopartych na TCV, a wiele z nich ma „ceny globalne” – płacisz tę samą cenę niezależnie od odległości podróży pociągiem. Pociągi z cenami globalnymi często stwarzają problemy, gdy próbujesz skorzystać z karnetu takiego jak Interrail, ponieważ mogą wymagać uiszczenia opłaty „dla posiadacza biletu”, aby uzyskać jedno z ograniczonej liczby miejsc dostępnych dla posiadaczy biletów. Bilety międzynarodowe również nie są już objęte TCV. Zamiast tego koleje nawiązały różne partnerstwa i oferują bilety oraz oferty specjalne w konkurencyjnych cenach, zwłaszcza w przypadku wcześniejszej rezerwacji. W niektórych krajach (zwłaszcza na wschodzie) nadal możliwe jest kupienie biletu krajowego na stacji granicznej, a następnie biletu na dalszą podróż u konduktora w kolejnym kraju, co oznacza niższą cenę biletu krajowego w obu krajach. Warto też wykazać się kreatywnością – na przykład podróż z Wiednia do Stambułu można odbyć, kupując specjalny bilet CityStar z rabatem na węgierskie koleje na odcinku od granicy austriacko-węgierskiej do granicy bułgarsko-tureckiej i kupując tanie bilety krajowe na odcinku z [[Wiedeń|Wiednia]] do granicy oraz ze [[Stambuł]]u do granicy, oszczędzając nawet 200 euro na bilecie jednorazowym. ==== Rezerwacja ==== Rezerwacji z wyprzedzeniem można zwykle dokonać online, za pośrednictwem stron internetowych krajowych przedsiębiorstw kolejowych. W przypadku biletów międzynarodowych skorzystaj ze strony kolei dowolnego kraju, przez który podróżujesz. Porównaj ceny, ponieważ mogą się różnić. W niektórych częściach [[Europa|Europy]] rezerwacja online może nie być możliwa. Można spróbować zadzwonić na infolinię kolei lub skorzystać z usługi rezerwacji. Wiele biletów można wydrukować w domu, inne można wysłać pocztą (za opłatą pocztową) lub udostępnić do odbioru na stacji kolejowej. W niektórych krajach wystarczy pokazać bilet na ekranie smartfona lub laptopa. === Zniżki === [[Plik:Nürnberger Burg im Herbst 2013.jpg | thumb | 300px | [[Norymberga]] ma znakomite muzeum kolejnictwa. ]] ==== Podróż grupowa ==== Podróże grupowe często wiążą się ze zniżkami. W niektórych krajach zniżkę otrzymują dwie osoby podróżujące razem, w innych do uzyskania zniżki wymagana jest grupa składająca się z sześciu lub więcej osób. W [[Niemcy|Niemczech]], [[Austria|Austrii]] i [[Czechy|Czechach]] obowiązują zniżki na jednodniowe bilety sieciowe dla grup do 5 osób. Im większa grupa, tym większy sens ma wcześniejsze zapytanie przedsiębiorstwa kolejowego o ewentualne oferty specjalne. Wiele przedsiębiorstw kolejowych oraz mniejszych, bardziej wyspecjalizowanych operatorów oferuje również wynajem całego pociągu (lub własnego wagonu) dla dużych grup lub na imprezy okolicznościowe. ==== Bilety powrotne ==== Niektóre firmy kolejowe oferują zniżki na bilety w obie strony. Na niektórych trasach, np. [[Budapeszt]] – [[Sarajewo]] i [[Budapeszt]] – [[Zagrzeb]], bilet w obie strony jest nawet tańszy niż bilet w jedną stronę. '''CityStar''' to ciekawa zniżka (ok. 20–40%) w taryfie międzynarodowej, dostępna w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Jeśli podróżujesz w grupie 2–5 osób, drugi i następny pasażer mają dodatkową zniżkę 30–50%. Warunki korzystania są następujące: * bilet musi być powrotny * czasami trzeba rezerwować z co najmniej trzydniowym wyprzedzeniem * czasami trzeba spędzić jedną noc z soboty na niedzielę w miejscu docelowym przed powrotem Generalnie bilety City Star są ważne przez jeden miesiąc. ==== Karty rabatowe ==== [[Plik:Orient Express, Restaurant car.jpg | thumb | 300px | Nie licz na zniżki w Orient Expressie ]] [[Plik:Zinal-Car postal (1).jpg | thumb | 300px | Autobusy Swiss Post łączą się z pociągami ]] Większość przewoźników kolejowych oferuje karty zniżkowe – zazwyczaj w wariantach dla młodzieży, dorosłych, seniorów oraz osób z niepełnosprawnościami – zapewniające stałą zniżkę na przejazdy krajowe. Do ich uzyskania może być wymagany dokument potwierdzający miejsce zamieszkania, choć często wystarczą jedynie zdjęcie legitymacyjne oraz dowód tożsamości. Wysokość zniżek bywa różna. Karty są zazwyczaj ważne przez rok, chyba że określono inaczej. * W [[Austria|Austrii]] dostępna jest karta ''Vorteilscard'' (koszt: 19 € dla osób poniżej 26. roku życia, 71 € dla dorosłych), która uprawnia do 50-procentowej zniżki na przejazdy w 1. i 2. klasie. * We [[Francja|Francji]] oferowana jest karta dla młodzieży w wieku 12–27 lat („Carte Avantage Jeune”) w cenie 49 €. Można ją kupić lub odnowić przez internet; gwarantuje ona co najmniej 30-procentową zniżkę na wszystkie pociągi TGV oraz Intercités (wymagające rezerwacji miejsc), niezależnie od godziny odjazdu. W przypadku pociągów regionalnych wysokość zniżki zależy od regionu (mapa dostępna tutaj). Więcej informacji można znaleźć na stronie SNCF: Carte Avantage Jeune (w języku francuskim). * Węgierskie koleje oferują kartę ''Start Klub'' (zapewniającą 50-procentową zniżkę). * Niemieckie koleje (Deutsche Bahn) oferują kartę ''BahnCard'' w wariantach dla 1. lub 2. klasy, zapewniających odpowiednio 25% lub 50% zniżki. Przed zakupem warto pamiętać, że jeśli karta nie zostanie anulowana w odpowiednim terminie (najpóźniej na sześć tygodni przed końcem okresu ważności), zostanie automatycznie przedłużona na kolejny rok. Ponadto karta oferująca 50-procentową zniżkę obowiązuje wyłącznie w przypadku taryfy standardowej (w odniesieniu do biletów w ofercie promocyjnej „early bird” zniżka ta wynosi 25%). Dostępna jest również wersja próbna każdej karty BahnCard, ważna przez 3 miesiące i oferowana w obniżonej cenie – może ona bardzo szybko się zwrócić (należy jednak pamiętać o anulowaniu automatycznego przedłużenia!). Dla osób poniżej 19. roku życia karta Youth BahnCard 25 kosztuje zaledwie 10 euro i zapewnia 25-procentową zniżkę w pierwszej oraz drugiej klasie. Jest ona ważna przez 5 lat lub do momentu, w którym posiadacz kończy 19 lat. * W [[Holandia|Holandii]] warto rozważyć zakup ''Dal Voordeelabonnement'' (zniżka poza godzinami szczytu), który kosztuje 61,20 euro rocznie. Uprawnia on do 40-procentowej zniżki w soboty, niedziele i święta, a także w dni powszednie: przed godziną 6:30, w godzinach 9:00–16:00 oraz po 18:30. O przyznaniu zniżki decyduje moment odprawy (zameldowania się w systemie), która może nastąpić najwcześniej na 30 minut przed rozpoczęciem podróży. Abonament jest zapisany na karcie OV-chipkaart, z której korzysta się poprzez rejestrację wejścia i wyjścia z pojazdu. ''Dal Voordeel'' pozwala również trzem innym pasażerom podróżującym razem z posiadaczem karty na korzystanie z tej samej zniżki; umożliwia także zakup karty Railplus za 15 euro. Abonament można nabyć przez internet, jednak płatność musi zostać dokonana za pośrednictwem holenderskiego rachunku bankowego. * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] dostępne są karty zniżkowe typu ''Railcard'' – przeznaczone dla osób młodych, rodzin, seniorów, par podróżujących razem („Two Together”) oraz osób z niepełnosprawnościami – które uprawniają do 33-procentowej zniżki. Można je kupić na stacjach kolejowych lub przez internet w cenie 30 funtów. * [[Koleją po Szwajcarii|Szwajcarski system transportowy]] (Swiss Travel System – STS) oferuje szereg kart podróżnych, skierowanych zarówno do mieszkańców, jak i turystów, zapewniających znaczne zniżki w porównaniu ze stosunkowo drogimi biletami jednorazowymi. Rozwiązanie to ma na celu premiowanie stałych użytkowników (kosztem osób podróżujących okazjonalnie), aby uczynić transport publiczny bardziej atrakcyjnym alternatywą dla transportu prywatnego. Szwajcarzy są światowymi liderami pod względem liczby kilometrów przebytych pociągiem – średnio około 2500 km rocznie na mieszkańca – mimo niewielkich rozmiarów kraju. Cały szwajcarski system transportu publicznego jest spójnie zintegrowany; karty podróżne są zazwyczaj honorowane przez wszystkich przewoźników, o ile dany przystanek obsługuje miejscowość zamieszkaną przez ludzi. Zniżki dla posiadaczy kart oferują nawet niektórzy prywatni operatorzy górskich kolei zębatych czy kolejek linowych. * W [[Czechy|Czechach]] dostępna jest karta InKarta, oferowana w wariantach z 25%, 50% lub 100% zniżką (umożliwiającą nielimitowane darmowe przejazdy). W większości przypadków karta ta obejmuje również przywilej Rail Plus, przydatny w podróżach międzynarodowych rozpoczynających się lub kończących w Czechach. * Na [[Słowacja|Słowacji]] funkcjonuje karta KLASIK RAILPLUS, która zapewnia 25% zniżki od standardowej ceny biletu w wagonach pierwszej i drugiej klasy we wszystkich pociągach krajowych. Z kolei karta MAXI KLASIK uprawnia do nielimitowanych podróży pociągami przewoźnika Železničná spoločnosť Slovensko na terenie całej Słowacji, w pierwszej lub drugiej klasie. ==== Zakup z wyprzedzeniem ==== [[Plik:Praha národní muzeum 1.jpg | thumb | 300px | Podróż pociągiem z [[Berlin]]a do [[Praga|Pragi]] trwa 4,5 godziny. ]] Coraz częściej w ramach szeregu programów oferowane są zarówno bilety krajowe, jak i międzynarodowe w przedsprzedaży. Niektóre nie podlegają zwrotowi ani nawet nie są przypisane do imienia i nazwiska konkretnej osoby, inne można zmienić za opłatą. Zastanów się dokładnie, czy istnieje możliwość, że będziesz musiał podróżować wcześniej lub później niż zarezerwowałeś. Jeśli wybierasz się gdzieś na jednodniową wycieczkę, przesiadasz się z samolotu, masz powody obawiać się lokalnego ruchu drogowego lub z innego powodu nie możesz określić dokładnego czasu, przed dokonaniem rezerwacji zapytaj, jakie kary grożą za spóźnienie na pociąg i ile dodatkowo kosztowałby bardziej elastyczny bilet. Jeśli masz bilet ograniczony, pamiętaj, aby wsiąść do odpowiedniego pociągu, ponieważ w przypadku omyłkowego wsiadania do niewłaściwego pociągu może się zdarzyć, że będziesz musiał zapłacić pełną opłatę za przejazd w jedną stronę, „opłatę karną” lub grzywnę, a nawet możesz zostać pociągnięty do odpowiedzialności karnej. A więc: * jeśli jedziesz z punktu B do C i masz bilet na pociąg o 13:30, a widzisz pociąg przyjeżdżający dopiero o 13:28, upewnij się, że w rzeczywistości nie jest to pociąg o 12:30, który kursuje z godzinnym opóźnieniem, oraz * jeśli jesteś w punkcie A z biletem do C o 17:00, a dotrzesz tam wcześniej i zobaczysz dwa pociągi jadące do miejsca docelowego, upewnij się, że wsiadasz o 17:00 (a nie o 16:30 lub 17:30) i w razie wątpliwości zapytaj kogoś z władz. Nie oczekuj zbyt wiele współczucia, jeśli się pomylisz lub spóźnisz się na pociąg. Jedynymi wyjątkami są oczywiście przypadki odwołania pociągu (wtedy możesz pojechać następnym) lub przegapienia połączenia z powodu opóźnienia lub odwołania innego pociągu na tym samym bilecie. Gdy pociąg, którym jedziesz się spóźnia, porozmawiaj z konduktorem, może przysługiwać Ci zwrot pieniędzy, a konduktor może oznaczyć Twój bilet, aby pokazać, że możesz wsiąść do innego pociągu, czasem nawet wyższej kategorii. W rzadkich przypadkach, gdy nie będziesz mógł dokończyć podróży, możesz być także uprawniony do pobytu w hotelu, taksówki lub przejazdu z powrotem do początkowego miejsca wyjazdu, w zależności od konkretnej sytuacji. Informacje dotyczące kolei: * W [[Wielka Brytania|Wielkiej Brytanii]] bilety [zakupowe] z wyprzedzeniem są tanim sposobem podróżowania, jeśli można je zdobyć i można żyć z ograniczeniem do określonej godziny odjazdu. Są one jednak sprzedawane w bardzo ograniczonych ilościach i czasami wyprzedają się z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. Taryfy z wyprzedzeniem są dostępne w różnych pociągach w różnych stawkach i ilościach – najtańsza opłata może wynosić zaledwie 1 funt, nawet jeśli nieograniczona pełna opłata wynosi 100 funtów. Sprawdź na odpowiedniej kolei. Czasami bilet pierwszej klasy w przedsprzedaży może być mniejszy lub tylko nieznacznie wyższy od standardowego i może obejmować wyżywienie oraz Wi-Fi. W wielu przypadkach bilety w obie strony mogą kosztować tylko o funta więcej niż bilet w jedną stronę na długie podróże lub dziesięć pensów więcej na krótkie podróże. Zwrot jest często „otwarty” i można go wykorzystać dowolnego dnia w ciągu miesiąca od zakupu (sprawdź ograniczenia czasowe, które różnią się w zależności od stacji i firmy). Aby uzyskać więcej informacji, zobacz [[Koleją po Wielkiej Brytanii]]. * We [[Francja|Francji]] możesz skorzystać z ofert [https://www.ouigo.com/ Ouigo], które umożliwiają podróżowanie wybranymi trasami dużych prędkości już za 10 euro w jedną stronę, jeśli zarezerwujesz z wyprzedzeniem. * W [[Niemcy|Niemczech]] rezerwacja ''Sparpreis'' oznacza, że ​​podróżujesz dokładnie tymi pociągami dalekobieżnymi wymienionymi na bilecie. Jeśli kupisz je za pomocą maszyny, wydrukuje ona plan podróży i przeliteruje wszystko za Ciebie na osobnej kartce papieru. Jeżeli pociąg dotrze na niewłaściwy peron lub będzie się spóźniał, bądź będziesz mieć inne pytania lub wątpliwości, zapytaj obsługę kolejową. To samo tyczy się braków połączeń z powodu spóźnień pociągów – wystarczy zapytać konduktora, a on powie Ci, co zrobić, łącznie ze zwolnieniem Cię z obowiązku wsiadania do konkretnego pociągu. Połączenia w pociągach lokalnych (innych niż IC ICE lub EC) są zawsze sugestią i można je zmienić. ==== Inne programy ==== [[Plik:ACROPOLIS 1969 - panoramio - jean melis.jpg | thumb | 300px | Często kursujące pociągi łączą lotnisko w [[Ateny|Atenach]] z centrum miasta ]] Zwykle nie są one przeznaczone do ustalonych miejsc docelowych, raczej do podróży w kraju lub z dowolnego miejsca w kraju do innego kraju, ale obowiązują inne ograniczenia dotyczące tego, jak i kiedy można z nich korzystać. Bilety można kupić na '''internetowych portalach aukcyjnych''' i z ogłoszeniami, ponieważ wiele osób otrzymuje bilety bezzwrotne, z których nie mogą skorzystać. Niektóre linie kolejowe, np. szwedzka SJ, same sprzedają pozostałe bilety na aukcjach internetowych. Niektóre kraje oferują oferty specjalne w okresie '''świąt państwowych''' lub w ich okolicach, inne posiadają specjalne programy obejmujące bilety kolejowe połączone z biletami na wydarzenia lub zachętami mającymi na celu wspieranie turystyki na określonym obszarze. W Niemczech zarówno (zwykle krótkoterminowe) karty Bahn Card, jak i bilety kolejowe są sprzedawane jako chwyt promocyjny w supermarketach, Tchibo i innych podobnych sklepach. Zwykle działa to w ten sposób, że kupujesz bilet za określoną stałą cenę, a później wypełniasz go datą i pociągiem, z którego korzystasz (przeczytaj uważnie warunki, ponieważ czasami niektóre dni są wyłączone, a bilety obejmujące wiele przejazdów mogą, ale nie muszą, być ograniczone do wykorzystania tylko przez jedną osobę). ==== Kupowanie używanych biletów Early Bird z drugiej ręki ==== Często (międzynarodowe) bilety kolejowe są znacznie tańsze w przypadku wcześniejszej rezerwacji niż zakupione bezpośrednio przed odjazdem. Często też ludzie rezerwują bilet z wyprzedzeniem z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i w momencie wyjazdu dowiadują się, że planowana trasa bezzwrotna nie odpowiada ich faktycznym potrzebom podróżnym. Na szczęście za pośrednictwem Internetu inni podróżujący mogą kupić te bilety, często znacznie taniej niż cena last minute w oficjalnym kasie. W niektórych krajach, takich jak Wielka Brytania, jest to niezgodne z prawem, niezależnie od tego, czy na bilecie widnieje nazwisko, czy nie, chociaż ściganie jest rzadkie. Na przykład: [[Amsterdam]]–[[Paryż]] szybką koleją Thalys kosztuje 45 euro z dwumiesięcznym wyprzedzeniem i 145 euro bezpośrednio przy wylocie. Bilety często nie są imienne. * Jeśli chodzi o Francję, sprawdź [https://www.trocdestrains.com/recherche-billet-train.html trocdestrains.com]. * Dla Holandii: http://kopen.marktplaats.nl/tickets-en-kaartjes/reizen-bus-trein-en-vliegtuig/c1998.html (lub poszukaj kategorii » Bilety en Kaartjes » Reizen | Bus, Trein en Vliegtuig) (holenderski) * Dla Niemiec: https://www.ebay.de/b/Bahntickets/98982/bn_2395341?srsltid=AfmBOopSGO6FM6Y3as0QweLjRwoZzm5v3LEUS1vtcHJ7x2GO5pwgXkM4 === Programy dla często podróżujących === Ze względu na konkurencję z liniami lotniczymi oraz w celu zdobycia większej liczby lojalnych klientów, kilku operatorów kolejowych wprowadziło programy dla osób często podróżujących, które są nieco podobne do tych oferowanych przez linie lotnicze. Chociaż podejmowane są pewne wysiłki na rzecz współpracy pomiędzy głównymi państwowymi przedsiębiorstwami kolejowymi we Francji, Niemczech i niektórych innych krajach, premie i statusy z jednego kraju zwykle nie przekładają się na korzyści w innym. Jedynym wyjątkiem jest poczekalnia [https://www.railteam.eu/en/ Railteam] oferowana na niektórych głównych stacjach, do których mają dostęp klienci wszystkich kolei partnerskich. == Trasy i linie == [[Plik:Bran castle (47626731362).jpg | thumb | 300px | Transylvania Express kursuje codziennie z [[Budapeszt]]u ]] === Międzynarodowe === * '''[https://www.eurostar.com/rw-en Eurostar]''' - oferuje usługi do/z następujących miast: [[Londyn]] ([[Wielka Brytania]]), [[Calais]] ([[Francja]]), [[Lille]] ([[Francja]]), [[Paryż]] ([[Francja]]), [[Awinion]] ([[Francja]]), [[Bruksela]] ([[Belgia]]), [[Rotterdam]] ([[Holandia]]) i [[Amsterdam]] ([[Holandia]]) * '''Eurostar Red''' (dawniej Thalys) – usługi dużych prędkości pomiędzy [[Paryż]]em, [[Lille]], [[Bruksela|Brukselą]], [[Kolonia|Kolonią]], [[Essen]] i [[Amsterdam]]em. * '''[[Malmbanan]]''' – od Morza Bałtyckiego po Atlantyk nad wzgórzami skandynawskimi * '''[https://www.nightjet.com/en/#/home Nightjet]''' – nocne pociągi przez większość Europy Środkowej, prowadzone przez ÖBB * '''EuroCity''' (EC) – standardowe określenie międzynarodowych pociągów InterCity spełniających określone standardy jakości. * '''EuroNight''' – międzynarodowe pociągi nocne obsługiwane przez różne firmy. * '''Bosphorus Express''' łączy [[Stambuł]] z [[Sofia|Sofią]] w [[Bułgaria|Bułgarii]] i [[Bukareszt]]em w [[Rumunia|Rumunii]]. === Linia historyczne i malownicze === ==== Austria ==== Trasa z [[Sargans]] w [[Szwajcaria|Szwajcarii]] przez [[Liechtenstein]] do [[Innsbruck]]u zapiera dech w piersiach. Większość z nich przebiega przez [[Austria|Austrię]], a widoki obejmują ośnieżone szczyty, doliny, potoki, wodospady oraz urokliwe alpejskie wioski i małe miasteczka. ==== Finlandia ==== [[Plik:Helsingin päärautatieasemalta Pasilaan - Marit Henriksson.jpg|thumb|300px|Początek fińskiej linii głównej między Dworcem Centralnym w Helsinkach a Pasilą]] * '''Fińska główna linia''' (''Päärata'') biegnie przez ponad 800 kilometrów (500 mil) ze stolicy [[Helsinki|Helsinek]] do miasta [[Oulu]], a nocne pociągi kursują aż do [[Laponia (Finlandia)|Laponii]]. * '''Linia kolejowa [[Savonlinna]] – [[Parikkala]]''' przebiega przez piękne Pojezierze Fińskie, niedaleko Saimaa. Wykorzystuje również autobus szynowy zamiast zwykłego pociągu. * '''Linia kolejowa Kolari''' biegnie wzdłuż doliny rzeki Tornio na granicy ze [[Szwecja|Szwecją]]. Jest to najbardziej wysunięta na północ linia kolejowa w Finlandii obsługująca ruch pasażerski. ==== Niemcy ==== [[Plik:Panorama of Malbork Castle, part 4.jpg | thumb | 300px | [[Malbork]] znajduje się około godziny drogi od [[Gdańsk]]a.]] * '''Trasa Doliny Renu''', jedna z najbardziej malowniczych tras w Europie, biegnąca z [[Kolonia|Kolonii]] do [[Moguncja|Moguncji]]. Podczas swojej podróży miniesz [[Dolina środkowego Renu|Dolinę Środkowego Renu]], wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. ==== Włochy ==== Trasa kolejowa przez przełęcz Brenner – prowadząca z [[Werona|Werony]], przez Górną Adygę (Alto Adige), aż do [[Innsbruck]]a w [[Austria|Austrii]] – jest niezwykle malownicza. Szlak biegnie wzdłuż rzeki Adygi (Etsch/Adige), w otoczeniu wysokich Alp, a po przekroczeniu granicy z Austrią w miejscowości Brenner/Brennero, prowadzi przez samą przełęcz. Warto wybrać się w tę podróż, póki jeszcze można; gdy w 2032 roku zostanie uruchomiony tunel bazowy pod przełęczą Brenner, trasa stanie się wprawdzie szybsza, ale też zupełnie pozbawiona atrakcyjnych widoków. ==== Norwegia ==== * '''Linia kolejowa Romsdal''' (Raumabanen), prowadząca do [[Åndalsnes]] w zachodniej Norwegii, słusznie cieszy się renomą dzięki pięknym krajobrazom oraz imponującym osiągnięciom inżynieryjnym. * '''Trasa kolejowa [[Oslo]]–[[Bergen]]''' (Bergensbanen), wraz ze swoją spektakularną odnogą do Flåm (Flåmsbanen), oferuje wspaniałe widoki na norweskie krajobrazy – od lodowców po fiordy. ==== Serbia ==== * '''Sargańska Ósemka''' (serbski: Шарганска осмица/Šarganska osmica) to zabytkowa kolej wąskotorowa w Serbii, biegnąca z wioski Mokra Gora do stacji Šargan Vitasi (pomiędzy górą Zlatibor a górą Tara). Tak zwana Sargan Ósemka jest częścią linii kolei wąskotorowej pomiędzy Uzicami i Wyszehradem oraz Morką Gore i Kremną, Sargan przez wzgórze. Na tej trasie znajduje się duża liczba mostów i 20 tuneli (22 do granicy z Bośnią i Hercegowiną), z czego najdłuższy jest Šargan: 1660,80 m. Biorąc pod uwagę liczbę mostów i tuneli oraz wzrost o 18 na tysiąc, Sargan Eight jest unikatem w Europie. ==== Szwecja ==== * '''[[Inlandsbanan]]''' biegnie przez słabo zaludnione wnętrze [[Szwecja|Szwecji]] – od [[Kristinehamn]] w regionie Svealand aż po [[Gällivare]] w szwedzkiej Laponii. Zamiast likwidować ją jako nierentowną, w 1993 roku przekształcono ją w linię turystyczną; podczas podróży przewidziano postoje na kawę i lunch na stacjach, często położonych w niewielkich, położonych na uboczu miejscowościach. ==== Szwajcaria ==== * Wiele zwyczajnych tras kolejowych w szwajcarskich Alpach zachwyca pięknem, a korzystanie z nich nie wiąże się z żadnymi dodatkowymi kosztami. * '''[[Glacier Express]]''', kursujący na trasie ze [[St. Moritz]] do [[Zermatt]]u, to górskie połączenie kolejowe, którego pokonanie zajmuje cały dzień. ==== Wielka Brytania ==== [[Plik:Glenfinnan viaduct 2016.jpg | thumb | 300px | Wiadukt Glenfinnan na linii West Highland ]] * '''Linia Caldervale''' w północnej [[Anglia|Anglii]] przecina pasmo górskie Penninów, łącząc [[Manchester]], [[Leeds]], [[Bradford]], [[Halifax (Anglia)|Halifax]], [[Todmorden]], Hebden Bridge, [[Blackburn]], [[Burnley]], [[Preston]] oraz [[Blackpool]]. Trasa ta prowadzi przez tereny o charakterze przemysłowym aż po wrzosowiska spowite chmurami. * '''Linia Settle–Carlisle''', również położona w północnej Anglii, biegnie przez odludne i malownicze regiony [[Yorkshire Dales]] oraz północnych Penninów. Trasa łączy węzeł Settle Junction (większość połączeń rozpoczyna się w [[Leeds]]) z [[Carlisle]] i prowadzi przez imponujący wiadukt Ribblehead. * '''Linia West Highland Line''' przecina [[Szkocja|Szkocję]], biegnąc z [[Glasgow]] do [[Crianlarich]], gdzie rozgałęzia się w kierunku [[Oban]] oraz [[Fort William]] i [[Mallaig]] – przy czym ta druga odnoga oferuje najpiękniejsze widoki. Latem na odcinku między Fort William a Mallaig kursuje pociąg parowy „The Jacobite”. * '''Linia Heart of Wales Line''' łączy średniowieczne [[Shrewsbury]] z nadmorskim miastem [[Swansea]]; czteroipółgodzinna podróż obfituje w zachwycające krajobrazy. * W regionie West Country w Anglii linia kolejowa wije się wzdłuż surowego wybrzeża, prowadząc z [[Plymouth]] do [[Penzance]]. ==== Międzynarodowe ==== * '''[https://www.orient-express.com/en Venice Simplon Orient Express]''' to nowe spojrzenie na tradycję słynnej trasy Orient Express, która rozpoczęła działalność w 1883, a ostatnia prawdziwa marka Orient Express zaprzestała działalności w 1962 (wszystkie połączenia do [[Stambuł]]u zakończono w 1977). Operacja trwa od marca do listopada i zatrzymuje się w ośmiu głównych lokalizacjach: [[Londyn]]ie, [[Paryż]]u, [[Rzym]]ie, [[Wenecja|Wenecji]], [[Wiedeń|Wiedniu]], [[Praga|Pradze]], [[Budapeszt|Budapeszcie]] i [[Stambuł|Stambule]]. Ceny za główną trasę z [[Paryż]]a do [[Stambuł|Stambułu]], luksusową podróż trwającą 6 dni i 5 nocy, odbywającą się tylko raz w roku w każdym kierunku, wynoszą ponad 4000 euro. {{Jest w|Podróżowanie pociągiem}} {{zarys}} [[Kategoria:Europa]] kdfrgqko4m7ktpjiusj9rsoah68nkjn 0 19481 159944 2026-11-09T12:18:48Z Moromar 2451 nowy 159944 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Aubervilliers |widok = Place_Hôtel_Ville_Aubervilliers_1.jpg |herb = Blason_Aubervilliers_93.svg |mapa = Map commune FR insee code 93001.png |region = [[Île-de-France]] |powierzchnia = 5,76 |lud = 88 300 |prefiks = |www = https://www.aubervilliers.fr/ }} '''Aubervilliers''' – miasto i gmina we [[Francja|Francji]], w regionie [[Île-de-France]], w departamencie [[Sekwana-Saint-Denis]]. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === W okolicach znajdują się dwa największe porty lotniczy Francji Paryż-CDG i Paryż-Orly. === Koleją === === Samochodem === Aubervilliers jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Jest w|Sekwana-Saint-Denis}} [[Kategoria:Île-de-France]] 48n8tf46qtr7cefohx3zta0orrf02ln 0 19482 159945 2026-11-09T12:33:38Z Moromar 2451 nowy 159945 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Pheni |widok = Monument_to_freedom_fighter_of_feni.jpg |herb = |mapa = |region = [[Bangladesz]] |powierzchnia = 27,20 |lud = 234 300 |prefiks = |www = }} '''Pheni''' – miasto w [[Bangladesz]]u w prowincji Ćottogram. == Charakterystyka == == Dojazd == === Samolotem === === Koleją === Znajduje się tu stacja kolejowa. === Samochodem === Pheni jest ważnym węzłem drogowym. === Statkiem === == Komunikacja == == Warto zobaczyć == == Najbliższe okolice == == Praca == == Nauka == == Zakupy == == Gastronomia == == Festiwale, imprezy == == Noclegi == == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Wyjazd == {{Zarys}} {{Jest w|Bangladesz}} [[Kategoria:Bangladesz]] 7zvka4sh2fgjw7aqmwt91pqw8m0mnie 0 19483 159946 2026-11-09T12:38:07Z Moromar 2451 nowy 159946 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Cilacap |widok= |herb= |mapa= |region=[[Jawa Środkowa]] |powierzchnia=49,467 |lud=171 300 |prefiks= |www= }} '''Cilacap''' – miasto w [[Indonezja|Indonezji]] na [[Jawa|Jawie]] nad Oceanem Indyjskim w prowincji [[Jawa Środkowa]]. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== ===Koleją=== ===Samochodem=== Cilacap jest ważnym węzłem drogowym. ==Komunikacja== ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Jawa Środkowa}} {{Zarys}} [[Kategoria:Indonezja]] 1fgivaem1d5m4zwko2aes74biuu6hwy 0 19484 159947 2026-11-09T12:44:46Z Moromar 2451 nowy 159947 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} '''Prefektura Osaka''' – jest częścią regionu [[Kinki]], na wyspie [[Honsiu]] (Honshū), w [[Japonia|Japonii]]. Stolicą jest miasto [[Osaka]]. == Charakterystyka == === Geografia === === Klimat === === Historia === === Polityka === === Gospodarka === == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === === Statkiem === == Miasta == * [[Osaka]] * [[Sakai]] * [[Takatsuki]] * [[Toyonaka]] * [[Yao]] * [[Kadoma]] * [[Higashiōsaka]] * [[Izumisano]] * [[Izumiōtsu]] * [[Matsubara]] * [[Minō]] * [[Sennan]] * [[Hannan]] * [[Misaki]] * [[Suita]] * [[Moriguchi]] * [[Hirakata]] * [[Habikino]] == Ciekawe miejsca == == Komunikacja == == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == <!-- === Narty === --> == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == {{Jest w|Honsiu}} [[Kategoria:Japonia]] 5oewzr09hombqn31ul0gg9q258xj6lg