Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 2765 159976 145562 2026-11-12T10:16:30Z Kasia234567890 17727 /* Warto zobaczyć */ 159976 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Jednostka administracyjna infobox |nazwa = Województwo świętokrzyskie |grafika = Swiety Krzyz Stara Słupia DW751.JPG |mapa = Swietokrzyskie in Poland (+rivers).svg |herb = POL województwo świętokrzyskie COA.svg |flaga = POL województwo świętokrzyskie flag.svg |stolica = [[Kielce]] |waluta = złoty |ludność = 1 187 693 |język = polski }} '''Województwo świętokrzyskie''' – jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej [[Polska|Polski]]. Siedzibą władz województwa świętokrzyskiego są [[Kielce]]. == Charakterystyka == Powierzchnia województwa świętokrzyskiego to 11 710,5 km², a liczba mieszkańców wynosi 1 241 546. Dzieli się na 14 powiatów, włącznie z Kielcami – miastem na prawach powiatu. === Geografia === Województwo świętokrzyskie położone jest w południowo-wschodniej Polsce i graniczy z województwami: [[Województwo śląskie|śląskim]], [[Województwo małopolskie|małopolskim]], [[Województwo podkarpackie|podkarpackim]], [[Województwo lubelskie|lubelskim]], [[Województwo mazowieckie|mazowieckim]] i [[Województwo łódzkie|łódzkim]]. Leży w obrębie [[Wyżyna Małopolska|Wyżyny Małopolskiej]], na obszarze obejmującym: * [[Wyżyna Kielecka|Wyżynę Kielecką]] * Nieckę Nidziańską * wschodnią część Wyżyny Przedborskiej === Klimat === Klimat [[Góry Świętokrzyskie|Gór Świętokrzyskich]] i pobliskich terenów w powiecie opatowskim, ostrowieckim, kieleckim, staszowskim czy skarżyskim znacznie różni się od otaczających województwo świętokrzyskie regionów. Średnia temperatura roczna jest o około 1–2&nbsp;°C niższa od temperatury w mazowieckim i [[Warszawa|Warszawie]] i wynosi 6–7&nbsp;°C. Najcieplejsze regiony to Niecka Nidziańska i Kotlina Sandomierska. Średnia suma opadów waha się od 650 do 900 mm rocznie. Najwyższe szczyty pokryte są śniegiem od listopada do kwietnia. === Historia === ==== Przynależność historyczna ==== Obszar województwa świętokrzyskiego leży w całości na obszarze historycznej Małopolski. === Gospodarka === Województwo świętokrzyskie ma charakter przemysłowo-rolniczy. Występuje tutaj wyraźny podział na przemysłową północ i rolnicze południe. Większość ośrodków miejskich w woj. świętokrzyskim znajduje się na terenie dawnego Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, skupiając znaczną w skali województwa świętokrzyskiego liczbę miejsc pracy w przemyśle. Podstawowymi bogactwami naturalnymi województwa są kopaliny mineralne; pokłady kamienia gipsowego należą do najbogatszych w [[Europa|Europie]]. W 2012 świętokrzyska produkcja wapna stanowiła 56,3% produkcji kraju, a produkcja kruszywa mineralnego łamanego – 24,6%. Województwo świętokrzyskie jest również potentatem w produkcji cementu. W trzech cementowniach zlokalizowanych na jego terenie ([[Ożarów]], [[Małogoszcz]], Nowiny) powstaje jedna czwarta cementu produkowanego w [[Polska|Polsce]]. W przygotowanym przez tygodnik „Polityka” rankingu 500 największych polskich firm za 2012, znalazło się 14 przedsiębiorstw mających swoją siedzibę w województwie świętokrzyskim, w tym siedem w [[Kielce|Kielcach]]. Wszystkie znajdowały się za pięćdziesiątym miejscem na liście.<gallery mode="packed-hover" heights="85"> Plik:Kielce urzad wojewodzki.jpg|Urząd Wojewódzki w Kielcach Plik:Cementownia Ożarów w Karsach, 20220723 1531 8438.jpg|Cementownia Ożarów Plik:Panorama Bodzentyna z widocznym zespołem kościoła par. pw. św. Stanisława 1.JPG|Panorama Bodzentyna Plik:Starachowice. Kościół Świętej Trójcy (2).jpg|Kościół św. Trójcy w Starachowicach Plik:Busko-Zdrój, Park Zdrojowy (HB8).jpg|Park Zdrojowy w Busku-Zdroju Plik:20180816 Ratusz w Sandomierzu 1652 8985 DxO.jpg|Ratusz w Sandomierzu </gallery> == Powiaty == [[Plik:Swietokrzyskie powiaty.svg|thumb|upright=2.0|Powiaty województwa świętokrzyskiego]] === Powiaty grodzkie === * '''[[Kielce]]''' === Powiaty ziemskie === * [[Powiat buski|buski]] * [[Powiat jędrzejowski|jędrzejowski]] * [[Powiat kazimierski|kazimierski]] * [[Powiat kielecki|kielecki]] * [[Powiat konecki|konecki]] * [[Powiat opatowski|opatowski]] * [[Powiat ostrowiecki|ostrowiecki]] * [[Powiat pińczowski|pińczowski]] * [[Powiat sandomierski|sandomierski]] * [[Powiat skarżyski|skarżyski]] * [[Powiat starachowicki|starachowicki]] * [[Powiat staszowski|staszowski]] * [[Powiat włoszczowski|włoszczowski]] [[Plik:Raj Cave stalagmite 2020.jpg|mały|Jaskinia Raj]] [[Plik:Wiata - panoramio.jpg|mały|Rezerwat „Gagaty Sołtykowskie”]] == Przyroda == '''[[Świętokrzyski Park Narodowy]]''' – związany z pasmem Łysogór, wzniesieniami Klonowa i Doliną Wilkowską. Wszystkie te tereny tworzą Góry Świętokrzyskie, których najwyższymi szczytami są Łysica – 614 m n.p.m. i Łysa Góra – 595 m n.p.m. Zbocza porastają unikatowe w skali kraju lasy jodłowe, pomiędzy którymi natrafić można na skalne rumowiska znane jako gołoborza. Liczne są też pojedyncze głazy jak Skała Agaty i źródła z których można czerpać wodę. Wśród pozaprzyrodniczych atrakcji parku znajdują się klasztor benedyktynów, osada średniowieczna w Hucie Szklanej czy Kaplica św. Franciszka. '''Nadnidziański Park Krajobrazowy''' – zlokalizowany na południu województwa ciągnie się od [[Nowy Korczyn|Nowego Korczyna]] do Motkowic, w dolinie Nidy. Meandrująca rzeka, łąki i ostatnie stepowe krajobrazy Europy Środkowej, gipsowe formacje geologiczne i lasy łęgowe z szuwarami stanowią wyjątkowo piękną kompozycję, umykającą oczom wielu podróżnych jadących sąsiadującą drogą krajową. '''Jaskinia Raj''' – podobnie jak kilkanaście innych jaskiń województwa położona jest u podnóża Łysej Góry. Należy do najpiękniejszych w Polsce, ma 240 m długości i dostępna jest do zwiedzania. Posiada wyjątkową szatę naciekową, liczne oczka wodne, a także pozostałości prehistoryczne jakie można zobaczyć na specjalnej wystawie. Jest to główna atrakcja Chęcin, zlokalizowana w dzielnicy Dobrzączka blisko DW 762. == Warto zobaczyć == * '''[[Sandomierz]]''' – wąwozy lessowe, jedno z najbardziej zabytkowych i pięknych miast w Polsce, ratusz, Brama Opatowska, kościoły, kamieniczki * [[Kielce]] * [[Wiślica]] – interesujące miasteczko (odzyskało prawa miejskie 1 stycznia 2018, to najmniejsze miasto w Polsce) z ciekawymi zabytkami * [[Jędrzejów]] – pierwsze w Polsce opactwo cystersów (1147 r.), jedno z największych w świecie muzeum zegarów, początkowa stacja Ciuchci Ponidzie * [[Nagłowice]] – muzeum Mikołaja Reja * [[Kurozwęki]] – odrestaurowany zamek udostępniony do zwiedzania, najstarsza w Polsce stadnina koni arabskich, hodowla bizona amerykańskiego * [[Chańcza]] – zalew na rzece Chańczy z ośrodkami rekreacyjnymi * [[Chęciny]] – stare miasteczko z licznymi zabytkami. Nad miastem na wzgórzu zamek Kazimierzowski stanowiący do XVII w. skarbiec koronny, jaskinia „Raj” * [[Opatów]] – wspaniała kolegiata romańska z końca XII w., Lochy pod miastem liczące 4 kondygnacje w głąb, pozostałości murów miejskich, zabytkowy klasztor bernardynów i inne zabytki * [[Szydłów]] – dobrze zachowany układ murów miejskich i wiele zabytkowych budowli z poł. XIV w. * [[Tokarnia]] – skansen wsi świętokrzyskiej * [[Wąchock]] – klasztor cystersów z zachowanym trzonem romańskim, centrum kawałów o sołtysach * [[Krzemionki]] – rezerwat archeologiczny – kopalnie krzemienia pasiastego z okresu neolitu (2600 lat p.n.e.) * [[Nowa Słupia]] – muzeum starożytnego hutnictwa (dymarki), dawna szkoła benedyktyńska, droga królewska na Święty Krzyż * [[Bałtów]] – przełom Kamiennej, Park Jurajski, zabytkowy pałac i młyn wodny oraz wiele innych atrakcji turystycznych * [[Sobków]] – odrestaurowany zamek rycerski na bazie którego stworzono ośrodek rekreacyjny * [[Oblęgorek]] – dworek-muzeum Henryka Sienkiewicza * [[Skarżysko-Kamienna]] – wierna replika Ostrej Bramy z Wilna, muzeum im. Orła Białego z bogatą ekspozycją, ruiny Wielkiego Pieca, Kościół Najświętszego Serca Jezusowego * [[Sielpia Wielka]] – muzeum staropolskiego hutnictwa, zalew na Sielpi z ośrodkami wczasowymi * [[Samsonów]] – ruiny huty z pierwszym w Polsce wielkim piecem z poł. XVII w. * [[Ujazd]] – ruiny zamku Krzyżtopór * [[Zagnańsk]] – dąb „Bartek” * [[Psary (województwo świętokrzyskie)|Psary]] – jedyne w Polsce centrum satelitarne * [[Kałków]] – sanktuarium * [[Solec-Zdrój]] – uzdrowisko * [[Busko-Zdrój]] – uzdrowisko ==Noclegi== ===Hotele=== * [https://www.malinowyraj.com/ '''Hotel Medical SPA Malinowy Raj'''], ul. Partyzantów 18A, 28-131 Solec-Zdrój, ☎ +48 41 378 99 00. Czterogwiazdkowy hotel uzdrowiskowy połączony bezpośrednim przejściem z Basenami Mineralnymi w Solcu-Zdroju. Oferuje strefę SPA oraz zabiegi balneologiczne na bazie lokalnej wody siarczkowej o bardzo wysokim stężeniu. == Bezpieczeństwo == W województwie świętokrzyskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Kielcach i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999. W województwie świętokrzyskim znajduje się 17 jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej – trzy w Kielcach, dwie w Ostrowcu Świętokrzyskim, po jednej w pozostałych 11 miastach powiatowych, w tym w [[Sandomierz]]u oraz w Chmielniku. Oprócz tego w województwie funkcjonuje 16 oddziałów straży miejskiej, w tym w Sandomierzu i cztery oddziały straży gminnej. == Gdzie dalej == {{Atrybucja|Województwo_świętokrzyskie}} {{Jest w|Polska}} [[Kategoria:Województwo świętokrzyskie| ]] ru9wq89hytdcm17hik11rgpevmi51vm 0 5181 159973 159910 2026-11-11T15:14:10Z Lukabułka 14232 /* Zakupy */ 159973 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Zalew Rejów panorama.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Skarżysko-Kamienna |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--> |widok = Skarzysko kamienna milica.jpg |opis = Fragment osiedla [[Milica (Skarżysko-Kamienna)|Milica]] |herb = POL Skarżysko-Kamienna COA.svg |mapa = Skarzysko mapa.png |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo świętokrzyskie]] |powierzchnia = 64,39 |wysokość = 250 |prefiks = (+48) 41 |kod pocztowy = 26-110 |www = www.um.skarzysko.pl |lud=40 650}} [[Plik:Skarzysko kamienna rejow stadion.jpg|thumb|Dzielnica Rejów i [[w:Jezioro Rejowskie|Jezioro Rejowskie]]]] [[Plik:Zalew Rejów 02 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Zalew Rejów 06 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Skarzysko-Kamienna - Bór.jpg|thumb|Osiedle Bór]] '''Skarżysko-Kamienna''' – miasto powiatowe [[powiat skarżyski|powiatu skarżyskiego]], w [[województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]]. == Charakterystyka == Z uwagi na specyficzne położenie stanowi ważny węzeł komunikacyjny – leży na przecięciu głównych szlaków drogowych oraz kolejowych z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Kraków|Krakowa]] i z [[Łódź|Łodzi]] do [[Rzeszów|Rzeszowa]]. Położona w granicach miasta duża stacja towarowa jest jedną z największych w [[Polska|Polsce]]. Powszechnie znane przede wszystkim z [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|bazyliki Matki Bożej Ostrobramskiej]] i [[w:Muzeum im. Orła Białego|muzeum]], gromadzącego ciekawe eksponaty z czasów II wojny światowej. Z negatywnej strony, Skarżysko-Kamienna znane jest z faktu, że było to drugie najbardziej zadłużone miasto w kraju w 2014 roku. Połączenie oferowanego zaplecza noclegowego i gastronomicznego wraz z ciekawym położeniem – blisko innych ciekawych miejsc turystycznych – oraz interesujące miejsca w samym mieście sprawiają, że jest ono dobrą lokalizacją dla turystów, którzy chcą się zatrzymać podczas dłuższych wycieczek z innych miast, są zainteresowani są okolicami Skarżyska, a podróż chcą kontynuować w dalszym kierunku. === Historia === ==== Prehistoria i starożytność ==== Pierwszy człowiek w dorzeczu rzeki [[w:Kamienna|Kamiennej]] pojawił się już w epoce plejstocenu. Pierwszymi mieszkańcami tych terenów byli [[:w:Neandertalczyk|neandertalczycy]], którzy wiedli [[w:koczowniczy tryb życia|koczowniczy tryb życia]]. Żyli w niewielkich grupach, a podstawą ich przetrwania było głównie zbieractwo oraz prymitywne [[w:łowiectwo|łowiectwo]]. Około 25 000 lat temu tereny nad Kamienną zaczęli stopniowo zasiedlać przedstawiciele naszego gatunku – [[w:Homo sapiens|homo sapiens]], którzy umieli już oni posługiwać się prostą bronią, na przykład łukiem. Pod koniec okresu [[w:paleolit|paleolitu]] oraz we wczesnym [[w:mezolit|mezolicie]], około 10000–7000 lat p.n.e., w okolicy obecnego Skarżyska, [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]], [[Marcinków|Marcinkowa]] i [[Wąchock]]a produkowana była broń kamienna i narzędzia, co potwierdzają wykonane badania archeologiczne i liczne znaleziska w tych okolicach. Znajdowały się tutaj także prymitywne kopalnie [[w:hematyt|hematytu]], czerwonego barwnika, który używany był do malowania ciała i prawdopodobnie także do malowania broni łowieckiej. Czerwona barwa przypominała kolor krwi, co mogło ówczesnym symbolizować zdrowie i życie. Był on także atrybutem wierzeń. Barwnik ten i produkowane narzędzia kamienne stały się później przedmiotami wymiany handlowej. ==== Średniowiecze ==== Z czasem opisywane tereny zamieszkane zostały przez plemiona pasterskie. Grupy ludzi wyspecjalizowały się w wydobywaniu z ziemi [[w:krzemień|krzemienia]] i produkcją z tego surowca broni i narzędzi. Zajmowano się handlem. W epoce brązu zamieszkiwała tu ludność kultury łużyckiej. Wielu badaczy utożsamia ten lud z Prasłowianami. W okresie wpływów Rzymu, około 1400 r. n.e., w dorzeczu Kamiennej istniał ośrodek hutniczy, działający w oparciu o kopalnie rudy żelaza. Z wykonanych badań wynika, że w okresie średniowiecza około VIII-IX w. tereny te należały do Księstwa Wiślan. W następnych okresach nad Kamienną rozwijał się przemysł górniczy i hutniczy. Niezbędnej do prac energii mechanicznej dostarczały rzeki, a lasy – węgla drzewnego, niezbędnego surowca, stosowanego w dymarkach do wytopu rudy. Ważnym elementem osadnictwa na tym terenie były drogi. Dzięki zakonnikom z klasztoru Cystersów w Wąchocku w tych obszarach wysoce rozwinęła się gospodarka. Byli oni właścicielami znacznych obszarów dzisiejszego Skarżyska i powiatu skarżyskiego. W XIV w. rozpoczęły się początki osadnictwa na terenach obecnych wsi: [[Lipowe Pole|Lipowego Pola]], [[Gadka|Gadki]], czy [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]]. ==== Nowożytność ==== W II połowie XV w. powstawały nowe osady: Żyrcin – obecny Rejów, a później Bzin, z kuźnicą i wielkim piecem. W XVII w. kształtowały się osady Łyżwy, Usłów i Nowy Młyn, wybudowano także nowe kościoły. Drugim ośrodkiem, mającym duży wpływ na zagospodarowanie terenów, będących obecnie północną częścią Skarżyska-Kamiennej był bogaty ród Odrowążów i Szydłowieckich, a potem Radziwiłłów. Rozwijało się Skarżysko Rycerskie – dziś Skarżysko Książęce, część miasta, Pogorzałe, a także osada Kamienna. W dolinie rzeki Bernatki rozwijała się wieś Milica (obecnie główna z dzielnic) oraz Ciurów, zwany także Dziurdziowem. Nad rzeką Kamienną dalej rozwijała się gospodarka i przemysł – powstały młyny i nowe osady: Szczepanów i Nowy Młyn. I połowa XVII w. to dalszy szybki rozwój gospodarczy terenów dzisiejszego powiatu skarżyskiego – czynnych tu było wiele kuźnic: Bzin, Ciurów, Baranów, Berezów, Gilów, Goszków (dzisiejszy Gostków), Kamienna, [[Majków]], [[Mroczków]], [[Łączna]], Ogonków, [[Mostki]], Jędrów, [[Suchedniów]], [[Płaczków]], Wołów (Bliżyński), Zbrojów oraz mniejsze nad rzeczkami, trudne do lokalizacji w dzisiejszych czasach. Czynne były również kopalnie rudy żelaza i kamieniołomy. W rejonie obecnych ulic Żytniej (przy zachodniej granicy miasta) i ulicy Grota-Roweckiego, czynne były dwie kopalnie rudy żelaza: „Siadek” i „Olejówka”, noszące wspólną nazwę „Piotr”. Jedna z nich funkcjonowała do roku 1857. Kolejne lata były okresem dalszego wzrostu ilości ludności w osadach i wsiach, rozwijał się handel i rzemiosło. Znaczący dalszy rozwój przemysłu za czasów Królestwa Polskiego jest głównie związany z działalnością projektanta i budowniczego Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego, [[w:Stanisław Staszic|Stanisława Staszica]]. Zagospodarowano całą dolinę rzeki Kamiennej – od Mroczkowa aż do Ostrowca Świętokrzyskiego. Powstało wiele zakładów hutniczych i górniczych. ==== Czasy najnowsze ==== Tragiczne w skutkach następstwa spowodowało [[w:powstanie styczniowe|powstanie styczniowe]] w 1863 roku. Rosjanie poprzez stosowane represje znacząco wpłynęli na zahamowanie rozwoju tego regionu. Ponowne ożywienie gospodarcze w okolicach Skarżyska-Kamiennej przyniosła budowa [[w:Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska|linii kolejowej Dęblin – Dąbrowa Górnicza]], z odgałęzieniem w osadzie Kamienna do Koluszek w kierunku Łodzi i na wschód do Ostrowca Świętokrzyskiego, w 1885 roku. Nastąpił wtedy szybki rozwój osady nad Kamienną. Wybudowano duży węzeł kolejowy oraz odlewnię i stalownię. Powstały także inne mniejsze zakłady. Rozwijał się handel i rzemiosło. W dniu 28 grudnia 1922 roku, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, została utworzona gmina miejska Kamienna z dotychczasowej osady Kamienna i gruntów rządowych Milica Pastwisko, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1923 roku. W roku 1928 natomiast zatwierdzono współczesną, dwuczłonową nazwę miasta – Skarżysko-Kamienna. W [[w:dwudziestolecie międzywojenne|dwudziestoleciu międzywojennym]] nastąpił ponowny szybki rozwój miasta. Wybudowano Państwową Fabrykę Amunicji, rozbudowywano i rozwijano węzeł PKP, powstawały inne mniejsze jednostki produkcyjne. Miasto, obok innych należących do Centralnego Okręgu Przemysłowego, skorzystało na masowym budownictwie mieszkaniowym, z tzw. „wielkiej płyty” dla pracowników fabryki amunicji. W 1928 roku powołana została spółka pod nazwą Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK) z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Mimo różnych przekształceń i zmian, przetrwała ona w pewnym sensie do dnia dzisiejszego. Wtedy głównym jej zadaniem była sprzedaż i produkcja energii oraz elektryfikacja. Trudnym okresem dla mieszkańców miasta i okolic była II wojna światowa i okres okupacji niemieckiej. Działały tutaj organizacje dywersyjno-sabotażowe. Miejscowe zakłady zbrojeniowe Skarżyska i sąsiedniego Suchedniowa zaopatrywały w broń i amunicję oddziały partyzanckie. W związku z tym dochodziło do masowych mordów ludności cywilnej. Państwową Fabrykę Amunicji przejęła niemiecka firma „Hasag”, utworzone zostało tam [[w:getto|getto]] dla Żydów i przymusowy obóz pracy. Do śmierci doprowadzono tutaj około 33000 ludzi, głównie Żydów. Miasto zostało zdobyte przez żołnierzy [[w:Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] 17 stycznia 1945 roku. Na obecnej ulicy Legionów stoczono bój z niemieckim oddziałem, a czołg [[w:T-34|T-34]] wygrał artyleryjski pojedynek z załogą niemieckiego czołgu Pantera (co upamiętniał stojący jeszcze kilkanaście lat temu posąg przy tym skrzyżowaniu). Po przejęciu władzy przez komunistów pierwszym burmistrzem został Antoni Gruszczyński, który 20 stycznia 1945 roku władzę przekazał burmistrzowi [[w:Leon Wudzki|Leonowi Wudzkiemu]]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1953 roku ustanowione zostało miasto-powiat Skarżysko-Kamienna. Do miasta zostały przyłączone dzielnice: Bzinek, Milica, Rejów i Borki. Lata 1956–1970 charakteryzują się dynamicznym rozwojem przemysłu w mieście. W 1957 roku uruchomiona zostaje Fabryka Obuwia „Fosko”. W 1968 roku zakończono [[w:elektryfikacja|elektryfikację]] węzła PKP. Powstały nowe osiedla: Milica i Pięćdziesięciolecia, w dzielnicy Kolonia Górna wybudowane zostały nowe bloki mieszkalne. W sposób niezwykle dynamiczny trwała rozbudowa oraz produkcja w Zakładach Metalowych. Wzrastało zatrudnienie i liczba mieszkańców Skarżyska. W latach 70. wybudowane zostały: Kombinat Budowlany, Fabryka Domów i nowe, duże osiedle mieszkaniowe. W latach wcześniejszych wybudowany został też szpital miejski i Zakładowy Dom Kultury Zakładów Metalowych (obecne Miejskie Centrum Kultury). W 1969 roku z inicjatywy miłośnika miasta, inż. Stanisława Sławińskiego i Towarzystwa Miłośników Miasta otwarto muzeum w dzielnicy Rejów. Rozwijała się sieć linii autobusowych Miejskiej Komunikacji Samochodowej, infrastruktura miejska stale i systematycznie podlegała rozbudowie. Transformacja ustrojowa po 1989 roku była dla Skarżyska-Kamiennej negatywna w skutkach – wielkie zakłady przemysłowe, metalowe, odlewnicze i kolejnictwo, a także budownictwo mieszkaniowe przeżywały olbrzymi kryzys zakończony likwidacją produkcji i masowymi zwolnieniami pracowników. Następne lata to próby stopniowego wyjścia z tego kryzysu; widoczne ożywienie gospodarki dotyczy małych i średnich firm, handlu i usług. Lata zastoju spowodowały, że młodzi ludzie zasilili duże miasta. Tworzone programy naprawcze pod postaciami Skarżyskiej Strefy Ekonomicznej, nowej produkcji przyszłościowej w sektorze przemysłu zbrojeniowego są szansą na poprawę materialną mieszkańców miasta i powiatu. W ubiegłym wieku w mieście wybudowano 6 kościołów, które skupiają życie religijne. Wybudowanie kościoła przy ulicy Wileńskiej, jako repliki wileńskiej Ostrej Bramy, stało się właściwie wizytówką miasta. Z biegiem lat sanktuarium zyskało tytuł bazyliki mniejszej. Bazylika przyciąga rzesze pielgrzymów z Polski, a także Polonię z całego świata. Wyznaczony czerwony szlak turystyczny ze skarżyskiej bazyliki do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Kałkowie-Godowie jest rozszerzeniem możliwości poznawczo-turystycznych powiatów skarżyskiego oraz starachowickiego. ==== Współczesność ==== Miasto dzięki funduszom unijnym zyskiwało i zyskuje na nowych obiektach – hala sportowa, lodowisko, poprawie ulega infrastruktura i transport, szkolnictwo – sieć szkół o różnym profilu kształcenia umożliwia zaspokojenie oczekiwań wszystkim uczniom. === Geografia === Położone jest nad rzeką Kamienną oraz jej dopływami Kamionką, Bernatką i Oleśnicą, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego i Garbu Gielniowskiego oraz na północnym obrzeżu [[Góry Świętokrzyskie|Gór Świętokrzyskich]]. Graniczy bezpośrednio z [[województwo mazowieckie|województwem mazowieckim]]; jeden z największych ośrodków miejskich województwa. === Klimat === Klimat jest stosunkowo urozmaicony, ma charakter przejściowy – od klimatu oceanicznego Europy Zachodniej, do kontynentalnego Europy Wschodniej. Na przedwiośniu i późną jesienią odczuwalna jest najbardziej jego wyraźna kontrastowość. Okres wegetacyjny trwa 205 dni, średnia temperatura roczna wynosi +12,9&nbsp;°C. Średnie opady roczne wynoszą 633 mm. == Dojazd == [[Plik:Dworzec3.jpg|thumb|Widok na budynek dworca od strony peronów, nocą]] [[Plik:Dworzec22.jpg|thumb|Widok na [[:w:Skarżysko-Kamienna (stacja kolejowa)|stację kolejową Skarżysko-Kamienna]]]] === Pociągiem === Przez Skarżysko-Kamienną przejeżdżają zarówno pociągi regionalne, jak i pospieszne różnych spółek. Z [[Radom]]ia, [[Warszawa|Warszawy]] i [[Dęblin|Dęblina]] dotrzeć można pociągami [[:w:Koleje Mazowieckie|Kolei Mazowieckich]], obsługiwanych zarówno jednostkami bezprzedziałowymi drugiej klasy, jak i wagonami piętrowymi z pierwszą klasą. Z [[Kielce|Kielc]], [[Suchedniów|Suchedniowa]], [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]], [[Sandomierz|Sandomierza]], [[Końskie|Końskich]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Łódź|Łodzi]] i [[Kraków|Krakowa]] można dojechać pociągami [[w:Polregio|Polregio]] (tylko druga klasa). Z [[Łódź|Łodzi]], [[Tomaszów Mazowiecki|Tomaszowa Mazowieckiego]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Kielce|Kielc]](tylko w weekendy) i [[Końskie|Końskich]] dotrzeć można pociągami [[w:Łódzka_Kolej_Aglomeracyjna|Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej]]. Zatrzymujące się na stacji pociągi pośpieszne klasy TLK oraz IC spółki [[:w:PKP Intercity|PKP Intercity]] dojeżdżają m.in. do [[Warszawa|Warszawy]], [[Lublin]]a, [[Wrocław]]ia, [[Kraków|Krakowa]], [[Katowice|Katowic]], [[Olsztyn|Olsztyna]], [[Zakopane|Zakopanego]], [[Giżycko|Giżycka]], [[Kołobrzeg]]u, czy też [[Gdynia|Gdyni]].<ref>https://portalpasazera.pl/</ref> Na dworcu kolejowym znajdują się kasy biletowe, sprzedające bilety Przewozów Regionalnych, Kolei Mazowieckich i PKP Intercity oraz punkt informacyjny. W hali poczekalni znajdują się też kiosk i sklepik. === Samochodem === Przez miasto przebiegają następujące trasy: * [[Plik:S7-PL.svg|30px]] [[w:Droga ekspresowa S7 (Polska)|Droga ekspresowa S7]] * [[Plik:DK42-PL.svg|30px]] [[w:Droga krajowa nr 42 (Polska)|Droga krajowa nr 42]] ([[Kamienna (województwo opolskie)|Kamienna]] – [[Radomsko]] – '''Skarżysko-Kamienna''' – [[Starachowice]] – [[Rudnik (powiat starachowicki)|Rudnik]]). === Autobusem === Z [[Kielce|Kielc]] prywatnymi przewoźnikami (BUS), ze [[Starachowice|Starachowic]] – prywatnymi przewoźnikami (BUS) === Szlaki turystyczne === Skarżysko-Kamienna jest punktem początkowym [[Plik:POL Szlak czerwony.svg|25px]] czerwonego Szlaku Milenijnego prowadzącego do Kałkowa, [[Plik:POL Szlak zielony.svg|25px]] zielonego szlaku turystycznego prowadzącego na Wykus, [[Plik:POL Szlak żółty.svg|25px]] żółtego szlaku turystycznego prowadzącego poprzez okolice miasta, [[Plik:Szlak rowerowy czarny.svg|18px]] czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Mostek oraz [[Plik:Szlak rowerowy niebieski.svg|18px]] niebieskiego szlaku rowerowego prowadzącego do [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]]. == Dzielnice == {{Mapframe|51.117748|20.87471|zoom=13}} <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * Osiedle Borki * Osiedle Bór * Osiedle Bzinek * Osiedle Dolna Kamienna I * Osiedle Dolna Kamienna II * Osiedle Kolejowe * Osiedle Kolonia Górna – Młodzawy * [[w:Skarżysko Książęce|Skarżysko Książęce]] * Osiedle Łyżwy * Osiedle Metalowiec * [[w:Milica-Przylesie|Osiedle Milica-Przylesie]] * Osiedle Odrodzenia * Osiedle Paryska * Osiedle Piłsudskiego * Osiedle Place * [[w:Pogorzałe (Skarżysko-Kamienna)|Pogorzałe]] * Osiedle Przydworcowe * [[w:Rejów (Skarżysko-Kamienna)|Rejów]] * Osiedle Skałka * Osiedle Usłów * Osiedle Zachodnie * Osiedle Żeromskiego </div> == Transport == [[Plik:Solaris_Urbino_10,5_III_MKS_Skarżysko-Kamienna.jpg|thumb|Autobus MKS na trasie]] W mieście działa zbiorowa komunikacja autobusowa obsługiwana przez przedsiębiorstwo [[:w:Miejska Komunikacja Samochodowa w Skarżysku-Kamiennej|Miejskiej Komunikacji Samochodowej]]. Przez miasto przebiega 14 linii autobusowych dziennych miejskich, brak jest linii nocnych. Dostępne są bilety normalne i ulgowe, karnety 10-przejazdowe, bilety miesięczne i 24-godzinne. Ceny jednorazowych biletów miejskich: * bilet normalny ważny przez 45 minut – 4,00 PLN; * bilet ulgowy ustawowy i gminny ważny przez 45 minut – 2,00 PLN; * bilet socjalny ważny przez 45 minut – 1,50 PLN; * bilet ulgowy ze Skarżyską Kartą Dużej Rodziny ważny przez 45 minut: 1,00 PLN === Funkcjonujące linie === {| class="wikitable" style="width:100%;" !nr !przebieg trasy |- |1 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Łyżwy Wysypisko / Langiewicza Cmentarz''' |- |2 |'''Szydłowiecka Pętla / Wiejska Przychodnia Kolejowa – Langiewicza Cmentarz''' |- |5 |'''1 Maja MKS – Paryska Pętla''' |- |7 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Krakowska Przejście Podziemne / Kilińskiego''' |- |8 |'''Ekonomii Zakłady Metalowe nr 2 – 1 Maja MKS''' |- |9 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz''' |- |11 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |12 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Wojska Polskiego Pętla''' |- |14 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |15 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa – Asfaltowa Zakłady Metalowe nr 3''' |- |18 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja MKS – Rajdowa Pętla''' |- |19 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa – Kilińskiego''' |- |22 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa''' |- |25 |'''Langiewicza Cmentarz / Łyżwy Wysypisko– Wojska Polskiego Pętla''' |} === Uwagi === * Opracowano na podstawie: https://mks.skarzysko.pl/cenniki/ oraz https://komunikacja.skarzysko.pl/rozklad-linii/ * Stan na październik 2026 == Warto zobaczyć == [[Plik:Skarzysko muzeum budynek glowny.jpg|thumb|Budynek główny Muzeum im. Orła Białego]] ; [[w:Muzeum im. Orła Białego|Muzeum im. Orła Białego]], ul. Słoneczna 90: Powstałe w 1969 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Skarżyska-Kamiennej; w 1982 roku upaństwowione, nadano mu imię generała Zygmunta Berlinga. Z czasem imię zmieniono na ''Orła Białego''. Siedzibą jest budynek administracyjny dawnej huty Rejów wybudowany w latach 30. XIX wieku. Muzeum gromadzi i dokumentuje materiały związane z historią miasta i regionu. Stała ekspozycja plenerowa prezentuje kolekcję ciężkiego uzbrojenia z okresu II wojny światowej: czołgi, rakiety, działa, pojazdy bojowe. Latem organizowane są przejazdy ciężkimi pojazdami wojskowymi i inscenizacje bitew historycznych.<br /><small>http://www.muzeum.skarzysko.pl/</small> [[Plik:Skarżysko-Kamienna - Bazylika MB Ostrobramskiej (1).jpg|mały|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]] '''[https://www.noepark.pl/ Noe Park], ul. Paryska 1''' : Park rozrywki powstały w 2025 w pobliżu zalewu Bernatka oraz zjazdu z trasy S7 oferuje 5 stref żywiołów, strefy relaksu, mini zoo, park linowy, karuzele, roller coaster, place zabaw, ogrody tematyczne oraz strefę gastronomiczną. W parku znajduje się także [https://proskarzysko.pl/czy-wiesz-ze-noe-park-najwiekszy-dmuchaniec-swiata/#:~:text=The%20largest%20inflatable%20ship%20is%201789%2C3%20m2,do%20Ksi%C4%99gi%20Rekord%C3%B3w%20Guinnessa.%201%20z%208. największy dmuchaniec na świecie]. ;Rekonstrukcja Zakładu Wielkopiecowego, ul. Wioślarska : W pobliżu Muzeum im. Orła Białego i w sąsiedztwie Jeziora Rejowskiego znajduje się trwała rekonstrukcja zespołu zakładu wielkopiecowego w Rejowie z XVIII wieku i początków wieku XIX. Do tego okresu nawiązuje także ekspozycja muzealna ukazująca wyroby odlewnicze i sztuki kowalskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie ruin Wielkiego Pieca znajduje się infrastruktura do organizacji niewielkiego ogniska, imprezy. ; [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]], ul. Wileńska 33: Budowę zespołu obiektów z kościołem i kaplicą, będącą wierną repliką [[Wilno|wileńskiej]] [[w:Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy]] rozpoczęto w 1989 roku. Jest to jedyny tego typu obiekt sakralny w Polsce. Naprzeciw kościoła, przy promenadzie, znajduje się „Dom Pielgrzyma” z miejscami noclegowymi i stołówką.<br /><small>http://ostrobramska.pl</small> ; [[w:Kościół Świętego Józefa Oblubieńca w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. św. Józefa]], ul. Legionów 24: Wybudowany w 1928 roku, drewniany; z drewnianą dzwonnicą. We wnętrzu kościoła interesujące stacje drogi krzyżowej, wykonane ze specjalnej glinki terakotowej. Po renowacji przeniesione do budynku nowego kościoła. [[Plik:Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Skarżysku-Kamiennej - fotopolska.eu (562302).jpg|thumb|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]] ; [[w:Kościół Najświętszego Serca Jezusa w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]], al. Niepodległości 77: Kościół parafialny wybudowany w 1923 roku w stylu neogotyckim. Do budowy murów użyto ciosów białego piaskowca. Stanowi ciekawy obiekt architektoniczny wśród okolicznych krajobrazów i zabudowy. Lokalnie potocznie zwany ''dużym kościołem''. ; Doły rudne: Doły rudne w rejonie ulicy Żytniej na rubieżach miasta, w oddziale lasu 172 to pozostałości po dwóch kopalniach rudy żelaza – „Siadek” i „Olejówka”, mających nazwę „Piotr”, eksploatowane do połowy XIX wieku. Opisane są one w publikacji ''„Relacje Pawła Podczaszyńskiego o stanie górnictwa i hutnictwa w okolicach Mostek z 1842 roku”''. Ruda była dostarczana do Wielkiego Pieca w Bzinie i Rejowie. ; Kamienny próg przelewowy zbiornika wodnego w Bzinie, ul. Cmentarna: Jest to zabezpieczony fragment ujęcia wodnego w zlewni wód rzek Kamiennej, Kamionki i Bernatki, długości około 70 m z południowym przyczółkiem znajdującym się obecnie pod mostem nowej trasy 42 Skarżysko–Końskie. Zbudowany z ciosów kamiennym, spoinowanych ołowiem. Woda tego zbiornika wykorzystywana była przez zakład wielkopiecowy w Bzinie w XIX wieku. ; Zbiorowa mogiła na Borze: Zbiorowa mogiła ofiar faszyzmu niemieckiego znajdująca się w lesie, ku pamięci zmarłych w dniach 12–16 lutego 1940 roku w wyniku rozstrzelania przez Niemców nazistowskich 360 osób pochodzących ze Skarżyska, także wielu harcerzy działających w ruchu oporu. Pomnik z piaskowca na mogile ziemnej. ; Zbiorowa mogiła na Brzasku: Miejsce egzekucji dokonanej przez hitlerowców w dniu 29 czerwca 1940 roku na 760 osobach pochodzących ze Skarżyska i okolic, należących do ruchu oporu. ; Cmentarz miejski przy ul. Cmentarnej: Mogiły 62 żołnierzy Armii Krajowej z żeliwnymi krzyżami z nazwiskami i datami śmierci, zbiorowa mogiła z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Czerwonej, poległym w walce o wyzwolenie miasta w styczniu 1945. Ulica Cmentarna – w głębi cmentarza zbiorowa mogiła żołnierzy września 1939 r. poległych w walce o wolność Ojczyzny. ; Pamiątkowa tablica przy al. Niepodległości: Pamiątkowa tablica na kamiennym bloku z orłem, w pobliżu kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusowego. W miejscu ustawienia tablicy w lutym i lipcu 1944 roku Niemcy powiesili 42 osoby – zakładników i żołnierzy AK. ; Obelisk na Rejowie: Położony w lesie nad zalewem, po stronie zachodniej. Kamienny obelisk wystawiony w setną rocznicę powstania styczniowego 1863 r. Wystawiło go miejscowe PTTK i społeczeństwo Skarżyska. W tym miejscu 2 lutego 1863 roku Rosjanie powiesili na dębie powstańców wziętych do niewoli. ; Dróżniczówka:Zabytkowa dróżniczka (obecnie w posiadaniau GDDKiA) i zabytkowy głaz narzutowy przy ulicy Krakowskiej. [[Plik:Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej - fotopolska.eu (461573).jpg|thumb|Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej w Pogorzałem]] Ponadto na terenie miasta Skarżyska-Kamiennej znajduje się kilkadziesiąt pomników i tablic upamiętniających udział mieszkańców w walce o wolność Polski. Szczególnym miejscem jest zbiorowa mogiła partyzantów w lesie w okolicach osiedla Pogorzałe. Pochowano tam w latach 1943–1944 żołnierzy Armii Krajowej z oddziału „Szarego”, którzy zginęli w walce z Niemcami w różnych miejscach. Znajdują się tam 34 groby z wypisanymi nazwiskami i pseudonimami. === Imprezy === [[Plik:Piknik Archeologiczny "Rydno".JPG|thumb|Piknik Archeologiczny „Rydno”]] ; Piknik Archeologiczny „Rydno”: Klub Archeologiczny „Rydno” działający przy Oddziale Międzyszkolnym PTTK w Starachowicach i Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wąchocku co roku organizują na terenach nad rzeką Kamienną Archeologiczny Piknik „Rydno” – imprezę historyczno-artystyczną, na której inscenizowane jest życie praprzodków: ich kultura, ubiór, obyczaje, narzędzia i życie codzienne. Całość dopełnia posiłek z pieczonej w całości nad ogniskiem zwierzyny oraz stanowiska, gdzie można obejrzeć pradawne urządzenia, narzędzia, czy namioty i szałasy. == Aktywny wypoczynek == W sezonie letnim zazwyczaj dostępne są do kąpieli [[:w:Jezioro Rejowskie|Zalew Rejów]] (dwie plaże przy brzegach, ścieżki piesze i rowerowe, przebieralnie, natryski) i [[:w:Zalew Bernatka|Bernatka]] (obecnie brak infrastruktury do wypoczynku). '''Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji''' oferuje ponadto: * halę sportową (na 550 miejsc siedzących, o powierzchni areny około 1200 m²) – ul. Sienkiewicza 34, * sześciotorową krytą pływalnię o wymiarach basenu 25x13 m, głębokość od 0,7 do 1,65 m – ul. Spółdzielcza 19, * lodowisko miejskie im. Mieczysława Filipowskiego (półkryte, tylko w sezonie zimowym). == Praca i nauka == * '''Społeczna Akademia Nauk''' w Łodzi, Wydział zamiejscowy w Skarżysku-Kamiennej – szkoła wyższa, [http://www.skarzysko.spoleczna.pl/ www.skarzysko.spoleczna.pl] * '''Powiatowy Urząd Pracy''' w Skarżysku-Kamiennej, ul. 1-go Maja 105, od poniedziałku do piątku w godz. 7:00-15:00, tel. 41 2517-300, [http://www.pupskarzysko.pl www.pupskarzysko.pl] == Zakupy == '''[https://hermessk.pl/ CH Hermes]''', ul. Krasińskiego 18 : Przy ulicy Krasińskiego 18 znajduje się CH Hermes, w którym znajdują się sieciowe sklepy różnej branży, tj. np. ''H&M'', ''Empik'', ''Hebe'', ''Natura'', ''Stokrotka'', ''Rossmann, Diverse'' oraz banki - ''PKO Bank Polski'' oraz ''Bank Pekao''. '''CH Talgo''', ul. Metalowców 5 : Przy ulicy Metalowców 5 znajduje się CH Talgo, gdzie znajdują się: ''Kaufland, Worldbox, Takko Fashion, JYSK, MediaExpert, KiK, Rossmann'', Apteka oraz różne sklepy z odzieżą używaną. Tuż obok - przy ul. Metalowców 1 znajduje się supermarket ''Kaufland''. '''[https://www.vendo-park.com/skarzysko-kamienna/ Vendo Park]''', ul. Krakowska 142, ul. Handlowa 3 : W dwóch budynkach przy ul. Krakowskiej 142 i ul. Handlowej 3 znajduje się park handlowy "Vendo Park". Park jest zlokalizowany blisko zjazdu z trasy S7 oraz blisko stacji benzynowej Circle K(ul. Krakowska 144C), dzięki czemu jest wygodnym miejscem na szybki postój/zakupy w trasie. W parku znajdziesz następujące sklepy - ''Biedronka, Rossmann, KiK, Dealz, Villaro, Action, Martes Sport, Pepco, Deichmann, Aquael Zoo, Zychowicz, Smyk, TEDi, RTV Euro AGD, CCC, Orange'' oraz ''Sinsay''. '''Nowy Manhattan''', ul. Niepodległości 103 : W budynku przy al. Niepodległości 103 znajduje się centrum handlowe "Nowy Manhattan" z licznymi sklepami spożywczymi oraz sprzedającymi drobnicę. Ponadto na terenie miasta znajduje się duża liczba sklepów spożywczych i supermarketów sieciowych, m.in. 4 sklepy ''Biedronka,'' 6 sklepów ''Dino'', 2 sklepy ''Lidl'', 2 sklepy ''Aldi'' oraz market ''Kaufland''. Na osiedlu Kamienna, przy ulicy Rynek znajduje się targowisko miejskie. == Wyżywienie == === Skromnie === * '''Restauracja RetroFrog''', ul. Moniuszki 26 * '''Karczma U Edzia''', ul. Zwycięzców 2, tel. 41 253 83 58 * '''Bar Sajgonka''', ul. Staszica 10, tel. 41 251 27 30 * '''Atmosfera''', ul. Armii Krajowej 9, https://atmosferaskarzysko.eatbu.com/?lang=pl# * '''McDonald's''', ul. Krasińskiego 24 * '''Autorska Pizza & Cafe''', ul. Krasińskiego 20 * '''Asia Wok,''' al. Niepodległości 103 === Umiarkowanie === * '''Restauracja Casablanca''', ul. Juliusza Słowackiego 21 * '''Restauracja Myśliwska''', ul. Wioślarska 1, https://rejow.pl/mysliwska-menu/ * '''Restauracja Gościniec Przylesie''', ul. Stokowa 15 === Wystawnie === * '''Restauracja Aramis''', ul. Szkolna 13, tel. 41 252 42 52, https://restauracja-aramis.pl/ * '''Hotel Promień – Restauracja''', ul. Legionów 105, tel. 41 253 86 36, https://hotel-promien.pl/restauracja/ * '''Hotel Komes – Restauracja''', ul. Legionów 130, tel. 41 252 30 25 == Rozrywka == * '''Kombinat Formy''', ul. Rejowska 99, http://kombinatformy.pl. ** <small>'''Fitness:''' poniedziałek – piątek 08.00-22.00, sobota 08:00 – 20:00, niedziela 08:00 -20:00; tel. 791 201 401, recepcja@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Restauracja, pizzeria ''Festa in tavola'':''' tel. 512-507-507 (możliwy jest dowóz)</small> ** <small>'''Kręgielnia i Pub:''' tel. 531 597 567</small> ** <small>'''Solarium:''' tel. 791 201 401, solarium@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Bawialnia „U Pana Kota”''' tel. 732 751 057, (41) 25 15 101, bawialnia@kombinatformy.pl</small> * '''Klub muzyczny SEMAFOR''', ul. Towarowa 2, tel. 601 525 735, semafor@semafor.pl, http://semafor.vbiz.pl * '''Klub Tokarnia''', ul. Towarowa 2/2, Piątek-Sobota: 21:00-04:00, Niedziela: 20:00-02:00, tokarniaklub@gmail.com * '''Centrum Zabaw Kuleczkowo''', ul. 1 Maja 65, III piętro, tel. 793 293 080 * '''''Brykolandia''''' – bawialnia dla dzieci, Szkoła Języków Obcych i Informatyki ''PerfeKt'', ul. Żeromskiego 64a, poniedziałek – piątek: 13.30 – 19.30, sobota: 10.00 – 18.00, http://sjo-perfekt.pl/ == Noclegi == === Skromnie === * '''Hotel Promień''' przy ulicy Legionów 105. Posiada w ofercie pokoje 1, 2, 3, 4, osobowe, oraz pokoje o podwyższonym standardzie. Śniadanie jest wliczone w cenę pokoju. Parking jest nieodpłatny. Hotel posiada Internet Wi-Fi i telewizję w pokojach. Doba hotelowa rozpoczyna się od godziny 14:00 i trwa do godziny 12:00 następnego dnia. Grupom zorganizowanym przysługują zniżki. * '''Ośrodek wypoczynkowy „Rejów”''', ul. Wioślarska 1, tel. 41 252 41 65. Oferuje 10 domków kempingowych typu BRDA z 80 miejscami noclegowymi. Pełne wyposażenie sanitarne w każdym domku, aneks kuchenny. * '''Dom Pielgrzyma''' – Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej, ul. Wileńska 33, tel. 41 253 88 00, fax. 41 252 91 00. === Umiarkowanie === * '''<nowiki>**</nowiki> Hotel Komes''' przy ulicy Legionów 130. Recepcja czynna całodobowo, parking, Internet przewodowy w pokojach i Wi-Fi. Zaplecze do organizacji konferencji i szkoleń. Położony w odległości 2 km od trasy E-7 i bezpośrednio przy drodze krajowej nr 42. == Bezpieczeństwo == W późnych godzinach wieczornych i nocnych uważać należy na obszary zabudowane, blokowiska i osiedla – szczególnie osiedle Żeromskiego (ul. Górnicza, Sezamkowa), Przydworcowe (ul. Rejowska, Szydłowiecka, Zielna), Skałka. * '''Straż Miejska''', tel. (41) 252 01 93, tel. alarmowy 986, ul. Sikorskiego 18 * '''Komenda Powiatowa Policji''', tel. (41) 39 51 205 (dyżurny KPP), tel. alarmowy 997, ul. Krasińskiego 11, [http://www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl/ www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl] * '''Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej''', tel. 41 2511757 <small>(dowódca JRG)</small>, tel. alarmowy 998, ul. 1-go Maja 101, http://www.strazskarzysko.pl/ === Zdrowie === Przychodnie niepubliczne na terenie całego miasta. * '''Szpital Powiatowy im. Marii Skłodowskiej-Curie''', ul. Szpitalna 1, http://www.zoz.com.pl === Pozostałe === * '''Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Krasińskiego 11, tel. centr. 41 2520360, fax: 41 2520369 http://www.skarzysko.sr.gov.pl/, sad@skarzysko.sr.gov.pl ** <small>Wydział III Rodzinny i Nieletnich, Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz Zespół służby kuratorskiej ds. rodzinnych i nieletnich mieszczą się w budynku obok przy ulicy '''Sikorskiego 20'''.</small> == Kontakt == * '''Urząd Miasta Skarżyska-Kamiennej''', ul. Sikorskiego 18, [http://skarzysko.pl www.skarzysko.pl], poczta@um.skarzysko.pl <small>'''Poniedziałek:''' 7:30 – 17.00; '''Wtorek – Czwartek:''' 7:30 – 15.30; '''Piątek:''' 7:30 – 14:00</small> * '''Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Konarskiego 20, [http://skarzysko.powiat.pl www.skarzysko.powiat.pl], starostwo@skarzysko.powiat.pl, tel. od 41 3953000 do 41 3953039, fax. 41 2524001. <small>'''Poniedziałek:''' 8:00 – 16:00; '''Wtorek – Piątek:''' 7:30 – 15:30</small> == Gdzie dalej == <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * '''Kościół pw. Świętej Trójcy w [[Skarżysko Kościelne|Skarżysku Kościelnym]]''' (7 km) * '''Ratusz w [[Szydłowiec|Szydłowcu]]''' (13 km) * '''Klasztor cystersów [[Wąchock]]u''' (14 km) * '''Muzeum Przyrody i Techniki w [[Starachowice|Starachowicach]]''' (19 km) * '''Sanktuarium w [[Kałków|Kałkowie-Godowie]]''' (33 km) * '''Pałac Biskupów Krakowskich w [[Kielce|Kielcach]]''' (35 km) * '''Ruiny zamku w [[Chęciny|Chęcinach]]''' (52 km) * '''[[Święty Krzyż]], [[Nowa Słupia]]''' (52 km) * '''Muzeum Wsi Kieleckiej w [[Tokarnia|Tokarni]]''' (54 km) </div> {{Jest w|Powiat skarżyski}} {{Geo||51°06′59″N 20°52′01″E}} {{użyteczny}} [[Kategoria:Województwo świętokrzyskie]] pz0zrn33ro1hr05c7m6cppfz9bfodj9 159974 159973 2026-11-11T21:07:42Z Lukabułka 14232 /* Aktywny wypoczynek */ informacje o zalewach w mieście 159974 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Zalew Rejów panorama.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Skarżysko-Kamienna |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--> |widok = Skarzysko kamienna milica.jpg |opis = Fragment osiedla [[Milica (Skarżysko-Kamienna)|Milica]] |herb = POL Skarżysko-Kamienna COA.svg |mapa = Skarzysko mapa.png |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo świętokrzyskie]] |powierzchnia = 64,39 |wysokość = 250 |prefiks = (+48) 41 |kod pocztowy = 26-110 |www = www.um.skarzysko.pl |lud=40 650}} [[Plik:Skarzysko kamienna rejow stadion.jpg|thumb|Dzielnica Rejów i [[w:Jezioro Rejowskie|Jezioro Rejowskie]]]] [[Plik:Zalew Rejów 02 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Zalew Rejów 06 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Skarzysko-Kamienna - Bór.jpg|thumb|Osiedle Bór]] '''Skarżysko-Kamienna''' – miasto powiatowe [[powiat skarżyski|powiatu skarżyskiego]], w [[województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]]. == Charakterystyka == Z uwagi na specyficzne położenie stanowi ważny węzeł komunikacyjny – leży na przecięciu głównych szlaków drogowych oraz kolejowych z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Kraków|Krakowa]] i z [[Łódź|Łodzi]] do [[Rzeszów|Rzeszowa]]. Położona w granicach miasta duża stacja towarowa jest jedną z największych w [[Polska|Polsce]]. Powszechnie znane przede wszystkim z [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|bazyliki Matki Bożej Ostrobramskiej]] i [[w:Muzeum im. Orła Białego|muzeum]], gromadzącego ciekawe eksponaty z czasów II wojny światowej. Z negatywnej strony, Skarżysko-Kamienna znane jest z faktu, że było to drugie najbardziej zadłużone miasto w kraju w 2014 roku. Połączenie oferowanego zaplecza noclegowego i gastronomicznego wraz z ciekawym położeniem – blisko innych ciekawych miejsc turystycznych – oraz interesujące miejsca w samym mieście sprawiają, że jest ono dobrą lokalizacją dla turystów, którzy chcą się zatrzymać podczas dłuższych wycieczek z innych miast, są zainteresowani są okolicami Skarżyska, a podróż chcą kontynuować w dalszym kierunku. === Historia === ==== Prehistoria i starożytność ==== Pierwszy człowiek w dorzeczu rzeki [[w:Kamienna|Kamiennej]] pojawił się już w epoce plejstocenu. Pierwszymi mieszkańcami tych terenów byli [[:w:Neandertalczyk|neandertalczycy]], którzy wiedli [[w:koczowniczy tryb życia|koczowniczy tryb życia]]. Żyli w niewielkich grupach, a podstawą ich przetrwania było głównie zbieractwo oraz prymitywne [[w:łowiectwo|łowiectwo]]. Około 25 000 lat temu tereny nad Kamienną zaczęli stopniowo zasiedlać przedstawiciele naszego gatunku – [[w:Homo sapiens|homo sapiens]], którzy umieli już oni posługiwać się prostą bronią, na przykład łukiem. Pod koniec okresu [[w:paleolit|paleolitu]] oraz we wczesnym [[w:mezolit|mezolicie]], około 10000–7000 lat p.n.e., w okolicy obecnego Skarżyska, [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]], [[Marcinków|Marcinkowa]] i [[Wąchock]]a produkowana była broń kamienna i narzędzia, co potwierdzają wykonane badania archeologiczne i liczne znaleziska w tych okolicach. Znajdowały się tutaj także prymitywne kopalnie [[w:hematyt|hematytu]], czerwonego barwnika, który używany był do malowania ciała i prawdopodobnie także do malowania broni łowieckiej. Czerwona barwa przypominała kolor krwi, co mogło ówczesnym symbolizować zdrowie i życie. Był on także atrybutem wierzeń. Barwnik ten i produkowane narzędzia kamienne stały się później przedmiotami wymiany handlowej. ==== Średniowiecze ==== Z czasem opisywane tereny zamieszkane zostały przez plemiona pasterskie. Grupy ludzi wyspecjalizowały się w wydobywaniu z ziemi [[w:krzemień|krzemienia]] i produkcją z tego surowca broni i narzędzi. Zajmowano się handlem. W epoce brązu zamieszkiwała tu ludność kultury łużyckiej. Wielu badaczy utożsamia ten lud z Prasłowianami. W okresie wpływów Rzymu, około 1400 r. n.e., w dorzeczu Kamiennej istniał ośrodek hutniczy, działający w oparciu o kopalnie rudy żelaza. Z wykonanych badań wynika, że w okresie średniowiecza około VIII-IX w. tereny te należały do Księstwa Wiślan. W następnych okresach nad Kamienną rozwijał się przemysł górniczy i hutniczy. Niezbędnej do prac energii mechanicznej dostarczały rzeki, a lasy – węgla drzewnego, niezbędnego surowca, stosowanego w dymarkach do wytopu rudy. Ważnym elementem osadnictwa na tym terenie były drogi. Dzięki zakonnikom z klasztoru Cystersów w Wąchocku w tych obszarach wysoce rozwinęła się gospodarka. Byli oni właścicielami znacznych obszarów dzisiejszego Skarżyska i powiatu skarżyskiego. W XIV w. rozpoczęły się początki osadnictwa na terenach obecnych wsi: [[Lipowe Pole|Lipowego Pola]], [[Gadka|Gadki]], czy [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]]. ==== Nowożytność ==== W II połowie XV w. powstawały nowe osady: Żyrcin – obecny Rejów, a później Bzin, z kuźnicą i wielkim piecem. W XVII w. kształtowały się osady Łyżwy, Usłów i Nowy Młyn, wybudowano także nowe kościoły. Drugim ośrodkiem, mającym duży wpływ na zagospodarowanie terenów, będących obecnie północną częścią Skarżyska-Kamiennej był bogaty ród Odrowążów i Szydłowieckich, a potem Radziwiłłów. Rozwijało się Skarżysko Rycerskie – dziś Skarżysko Książęce, część miasta, Pogorzałe, a także osada Kamienna. W dolinie rzeki Bernatki rozwijała się wieś Milica (obecnie główna z dzielnic) oraz Ciurów, zwany także Dziurdziowem. Nad rzeką Kamienną dalej rozwijała się gospodarka i przemysł – powstały młyny i nowe osady: Szczepanów i Nowy Młyn. I połowa XVII w. to dalszy szybki rozwój gospodarczy terenów dzisiejszego powiatu skarżyskiego – czynnych tu było wiele kuźnic: Bzin, Ciurów, Baranów, Berezów, Gilów, Goszków (dzisiejszy Gostków), Kamienna, [[Majków]], [[Mroczków]], [[Łączna]], Ogonków, [[Mostki]], Jędrów, [[Suchedniów]], [[Płaczków]], Wołów (Bliżyński), Zbrojów oraz mniejsze nad rzeczkami, trudne do lokalizacji w dzisiejszych czasach. Czynne były również kopalnie rudy żelaza i kamieniołomy. W rejonie obecnych ulic Żytniej (przy zachodniej granicy miasta) i ulicy Grota-Roweckiego, czynne były dwie kopalnie rudy żelaza: „Siadek” i „Olejówka”, noszące wspólną nazwę „Piotr”. Jedna z nich funkcjonowała do roku 1857. Kolejne lata były okresem dalszego wzrostu ilości ludności w osadach i wsiach, rozwijał się handel i rzemiosło. Znaczący dalszy rozwój przemysłu za czasów Królestwa Polskiego jest głównie związany z działalnością projektanta i budowniczego Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego, [[w:Stanisław Staszic|Stanisława Staszica]]. Zagospodarowano całą dolinę rzeki Kamiennej – od Mroczkowa aż do Ostrowca Świętokrzyskiego. Powstało wiele zakładów hutniczych i górniczych. ==== Czasy najnowsze ==== Tragiczne w skutkach następstwa spowodowało [[w:powstanie styczniowe|powstanie styczniowe]] w 1863 roku. Rosjanie poprzez stosowane represje znacząco wpłynęli na zahamowanie rozwoju tego regionu. Ponowne ożywienie gospodarcze w okolicach Skarżyska-Kamiennej przyniosła budowa [[w:Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska|linii kolejowej Dęblin – Dąbrowa Górnicza]], z odgałęzieniem w osadzie Kamienna do Koluszek w kierunku Łodzi i na wschód do Ostrowca Świętokrzyskiego, w 1885 roku. Nastąpił wtedy szybki rozwój osady nad Kamienną. Wybudowano duży węzeł kolejowy oraz odlewnię i stalownię. Powstały także inne mniejsze zakłady. Rozwijał się handel i rzemiosło. W dniu 28 grudnia 1922 roku, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, została utworzona gmina miejska Kamienna z dotychczasowej osady Kamienna i gruntów rządowych Milica Pastwisko, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1923 roku. W roku 1928 natomiast zatwierdzono współczesną, dwuczłonową nazwę miasta – Skarżysko-Kamienna. W [[w:dwudziestolecie międzywojenne|dwudziestoleciu międzywojennym]] nastąpił ponowny szybki rozwój miasta. Wybudowano Państwową Fabrykę Amunicji, rozbudowywano i rozwijano węzeł PKP, powstawały inne mniejsze jednostki produkcyjne. Miasto, obok innych należących do Centralnego Okręgu Przemysłowego, skorzystało na masowym budownictwie mieszkaniowym, z tzw. „wielkiej płyty” dla pracowników fabryki amunicji. W 1928 roku powołana została spółka pod nazwą Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK) z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Mimo różnych przekształceń i zmian, przetrwała ona w pewnym sensie do dnia dzisiejszego. Wtedy głównym jej zadaniem była sprzedaż i produkcja energii oraz elektryfikacja. Trudnym okresem dla mieszkańców miasta i okolic była II wojna światowa i okres okupacji niemieckiej. Działały tutaj organizacje dywersyjno-sabotażowe. Miejscowe zakłady zbrojeniowe Skarżyska i sąsiedniego Suchedniowa zaopatrywały w broń i amunicję oddziały partyzanckie. W związku z tym dochodziło do masowych mordów ludności cywilnej. Państwową Fabrykę Amunicji przejęła niemiecka firma „Hasag”, utworzone zostało tam [[w:getto|getto]] dla Żydów i przymusowy obóz pracy. Do śmierci doprowadzono tutaj około 33000 ludzi, głównie Żydów. Miasto zostało zdobyte przez żołnierzy [[w:Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] 17 stycznia 1945 roku. Na obecnej ulicy Legionów stoczono bój z niemieckim oddziałem, a czołg [[w:T-34|T-34]] wygrał artyleryjski pojedynek z załogą niemieckiego czołgu Pantera (co upamiętniał stojący jeszcze kilkanaście lat temu posąg przy tym skrzyżowaniu). Po przejęciu władzy przez komunistów pierwszym burmistrzem został Antoni Gruszczyński, który 20 stycznia 1945 roku władzę przekazał burmistrzowi [[w:Leon Wudzki|Leonowi Wudzkiemu]]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1953 roku ustanowione zostało miasto-powiat Skarżysko-Kamienna. Do miasta zostały przyłączone dzielnice: Bzinek, Milica, Rejów i Borki. Lata 1956–1970 charakteryzują się dynamicznym rozwojem przemysłu w mieście. W 1957 roku uruchomiona zostaje Fabryka Obuwia „Fosko”. W 1968 roku zakończono [[w:elektryfikacja|elektryfikację]] węzła PKP. Powstały nowe osiedla: Milica i Pięćdziesięciolecia, w dzielnicy Kolonia Górna wybudowane zostały nowe bloki mieszkalne. W sposób niezwykle dynamiczny trwała rozbudowa oraz produkcja w Zakładach Metalowych. Wzrastało zatrudnienie i liczba mieszkańców Skarżyska. W latach 70. wybudowane zostały: Kombinat Budowlany, Fabryka Domów i nowe, duże osiedle mieszkaniowe. W latach wcześniejszych wybudowany został też szpital miejski i Zakładowy Dom Kultury Zakładów Metalowych (obecne Miejskie Centrum Kultury). W 1969 roku z inicjatywy miłośnika miasta, inż. Stanisława Sławińskiego i Towarzystwa Miłośników Miasta otwarto muzeum w dzielnicy Rejów. Rozwijała się sieć linii autobusowych Miejskiej Komunikacji Samochodowej, infrastruktura miejska stale i systematycznie podlegała rozbudowie. Transformacja ustrojowa po 1989 roku była dla Skarżyska-Kamiennej negatywna w skutkach – wielkie zakłady przemysłowe, metalowe, odlewnicze i kolejnictwo, a także budownictwo mieszkaniowe przeżywały olbrzymi kryzys zakończony likwidacją produkcji i masowymi zwolnieniami pracowników. Następne lata to próby stopniowego wyjścia z tego kryzysu; widoczne ożywienie gospodarki dotyczy małych i średnich firm, handlu i usług. Lata zastoju spowodowały, że młodzi ludzie zasilili duże miasta. Tworzone programy naprawcze pod postaciami Skarżyskiej Strefy Ekonomicznej, nowej produkcji przyszłościowej w sektorze przemysłu zbrojeniowego są szansą na poprawę materialną mieszkańców miasta i powiatu. W ubiegłym wieku w mieście wybudowano 6 kościołów, które skupiają życie religijne. Wybudowanie kościoła przy ulicy Wileńskiej, jako repliki wileńskiej Ostrej Bramy, stało się właściwie wizytówką miasta. Z biegiem lat sanktuarium zyskało tytuł bazyliki mniejszej. Bazylika przyciąga rzesze pielgrzymów z Polski, a także Polonię z całego świata. Wyznaczony czerwony szlak turystyczny ze skarżyskiej bazyliki do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Kałkowie-Godowie jest rozszerzeniem możliwości poznawczo-turystycznych powiatów skarżyskiego oraz starachowickiego. ==== Współczesność ==== Miasto dzięki funduszom unijnym zyskiwało i zyskuje na nowych obiektach – hala sportowa, lodowisko, poprawie ulega infrastruktura i transport, szkolnictwo – sieć szkół o różnym profilu kształcenia umożliwia zaspokojenie oczekiwań wszystkim uczniom. === Geografia === Położone jest nad rzeką Kamienną oraz jej dopływami Kamionką, Bernatką i Oleśnicą, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego i Garbu Gielniowskiego oraz na północnym obrzeżu [[Góry Świętokrzyskie|Gór Świętokrzyskich]]. Graniczy bezpośrednio z [[województwo mazowieckie|województwem mazowieckim]]; jeden z największych ośrodków miejskich województwa. === Klimat === Klimat jest stosunkowo urozmaicony, ma charakter przejściowy – od klimatu oceanicznego Europy Zachodniej, do kontynentalnego Europy Wschodniej. Na przedwiośniu i późną jesienią odczuwalna jest najbardziej jego wyraźna kontrastowość. Okres wegetacyjny trwa 205 dni, średnia temperatura roczna wynosi +12,9&nbsp;°C. Średnie opady roczne wynoszą 633 mm. == Dojazd == [[Plik:Dworzec3.jpg|thumb|Widok na budynek dworca od strony peronów, nocą]] [[Plik:Dworzec22.jpg|thumb|Widok na [[:w:Skarżysko-Kamienna (stacja kolejowa)|stację kolejową Skarżysko-Kamienna]]]] === Pociągiem === Przez Skarżysko-Kamienną przejeżdżają zarówno pociągi regionalne, jak i pospieszne różnych spółek. Z [[Radom]]ia, [[Warszawa|Warszawy]] i [[Dęblin|Dęblina]] dotrzeć można pociągami [[:w:Koleje Mazowieckie|Kolei Mazowieckich]], obsługiwanych zarówno jednostkami bezprzedziałowymi drugiej klasy, jak i wagonami piętrowymi z pierwszą klasą. Z [[Kielce|Kielc]], [[Suchedniów|Suchedniowa]], [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]], [[Sandomierz|Sandomierza]], [[Końskie|Końskich]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Łódź|Łodzi]] i [[Kraków|Krakowa]] można dojechać pociągami [[w:Polregio|Polregio]] (tylko druga klasa). Z [[Łódź|Łodzi]], [[Tomaszów Mazowiecki|Tomaszowa Mazowieckiego]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Kielce|Kielc]](tylko w weekendy) i [[Końskie|Końskich]] dotrzeć można pociągami [[w:Łódzka_Kolej_Aglomeracyjna|Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej]]. Zatrzymujące się na stacji pociągi pośpieszne klasy TLK oraz IC spółki [[:w:PKP Intercity|PKP Intercity]] dojeżdżają m.in. do [[Warszawa|Warszawy]], [[Lublin]]a, [[Wrocław]]ia, [[Kraków|Krakowa]], [[Katowice|Katowic]], [[Olsztyn|Olsztyna]], [[Zakopane|Zakopanego]], [[Giżycko|Giżycka]], [[Kołobrzeg]]u, czy też [[Gdynia|Gdyni]].<ref>https://portalpasazera.pl/</ref> Na dworcu kolejowym znajdują się kasy biletowe, sprzedające bilety Przewozów Regionalnych, Kolei Mazowieckich i PKP Intercity oraz punkt informacyjny. W hali poczekalni znajdują się też kiosk i sklepik. === Samochodem === Przez miasto przebiegają następujące trasy: * [[Plik:S7-PL.svg|30px]] [[w:Droga ekspresowa S7 (Polska)|Droga ekspresowa S7]] * [[Plik:DK42-PL.svg|30px]] [[w:Droga krajowa nr 42 (Polska)|Droga krajowa nr 42]] ([[Kamienna (województwo opolskie)|Kamienna]] – [[Radomsko]] – '''Skarżysko-Kamienna''' – [[Starachowice]] – [[Rudnik (powiat starachowicki)|Rudnik]]). === Autobusem === Z [[Kielce|Kielc]] prywatnymi przewoźnikami (BUS), ze [[Starachowice|Starachowic]] – prywatnymi przewoźnikami (BUS) === Szlaki turystyczne === Skarżysko-Kamienna jest punktem początkowym [[Plik:POL Szlak czerwony.svg|25px]] czerwonego Szlaku Milenijnego prowadzącego do Kałkowa, [[Plik:POL Szlak zielony.svg|25px]] zielonego szlaku turystycznego prowadzącego na Wykus, [[Plik:POL Szlak żółty.svg|25px]] żółtego szlaku turystycznego prowadzącego poprzez okolice miasta, [[Plik:Szlak rowerowy czarny.svg|18px]] czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Mostek oraz [[Plik:Szlak rowerowy niebieski.svg|18px]] niebieskiego szlaku rowerowego prowadzącego do [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]]. == Dzielnice == {{Mapframe|51.117748|20.87471|zoom=13}} <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * Osiedle Borki * Osiedle Bór * Osiedle Bzinek * Osiedle Dolna Kamienna I * Osiedle Dolna Kamienna II * Osiedle Kolejowe * Osiedle Kolonia Górna – Młodzawy * [[w:Skarżysko Książęce|Skarżysko Książęce]] * Osiedle Łyżwy * Osiedle Metalowiec * [[w:Milica-Przylesie|Osiedle Milica-Przylesie]] * Osiedle Odrodzenia * Osiedle Paryska * Osiedle Piłsudskiego * Osiedle Place * [[w:Pogorzałe (Skarżysko-Kamienna)|Pogorzałe]] * Osiedle Przydworcowe * [[w:Rejów (Skarżysko-Kamienna)|Rejów]] * Osiedle Skałka * Osiedle Usłów * Osiedle Zachodnie * Osiedle Żeromskiego </div> == Transport == [[Plik:Solaris_Urbino_10,5_III_MKS_Skarżysko-Kamienna.jpg|thumb|Autobus MKS na trasie]] W mieście działa zbiorowa komunikacja autobusowa obsługiwana przez przedsiębiorstwo [[:w:Miejska Komunikacja Samochodowa w Skarżysku-Kamiennej|Miejskiej Komunikacji Samochodowej]]. Przez miasto przebiega 14 linii autobusowych dziennych miejskich, brak jest linii nocnych. Dostępne są bilety normalne i ulgowe, karnety 10-przejazdowe, bilety miesięczne i 24-godzinne. Ceny jednorazowych biletów miejskich: * bilet normalny ważny przez 45 minut – 4,00 PLN; * bilet ulgowy ustawowy i gminny ważny przez 45 minut – 2,00 PLN; * bilet socjalny ważny przez 45 minut – 1,50 PLN; * bilet ulgowy ze Skarżyską Kartą Dużej Rodziny ważny przez 45 minut: 1,00 PLN === Funkcjonujące linie === {| class="wikitable" style="width:100%;" !nr !przebieg trasy |- |1 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Łyżwy Wysypisko / Langiewicza Cmentarz''' |- |2 |'''Szydłowiecka Pętla / Wiejska Przychodnia Kolejowa – Langiewicza Cmentarz''' |- |5 |'''1 Maja MKS – Paryska Pętla''' |- |7 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Krakowska Przejście Podziemne / Kilińskiego''' |- |8 |'''Ekonomii Zakłady Metalowe nr 2 – 1 Maja MKS''' |- |9 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz''' |- |11 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |12 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Wojska Polskiego Pętla''' |- |14 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |15 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa – Asfaltowa Zakłady Metalowe nr 3''' |- |18 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja MKS – Rajdowa Pętla''' |- |19 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa – Kilińskiego''' |- |22 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa''' |- |25 |'''Langiewicza Cmentarz / Łyżwy Wysypisko– Wojska Polskiego Pętla''' |} === Uwagi === * Opracowano na podstawie: https://mks.skarzysko.pl/cenniki/ oraz https://komunikacja.skarzysko.pl/rozklad-linii/ * Stan na październik 2026 == Warto zobaczyć == [[Plik:Skarzysko muzeum budynek glowny.jpg|thumb|Budynek główny Muzeum im. Orła Białego]] ; [[w:Muzeum im. Orła Białego|Muzeum im. Orła Białego]], ul. Słoneczna 90: Powstałe w 1969 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Skarżyska-Kamiennej; w 1982 roku upaństwowione, nadano mu imię generała Zygmunta Berlinga. Z czasem imię zmieniono na ''Orła Białego''. Siedzibą jest budynek administracyjny dawnej huty Rejów wybudowany w latach 30. XIX wieku. Muzeum gromadzi i dokumentuje materiały związane z historią miasta i regionu. Stała ekspozycja plenerowa prezentuje kolekcję ciężkiego uzbrojenia z okresu II wojny światowej: czołgi, rakiety, działa, pojazdy bojowe. Latem organizowane są przejazdy ciężkimi pojazdami wojskowymi i inscenizacje bitew historycznych.<br /><small>http://www.muzeum.skarzysko.pl/</small> [[Plik:Skarżysko-Kamienna - Bazylika MB Ostrobramskiej (1).jpg|mały|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]] '''[https://www.noepark.pl/ Noe Park], ul. Paryska 1''' : Park rozrywki powstały w 2025 w pobliżu zalewu Bernatka oraz zjazdu z trasy S7 oferuje 5 stref żywiołów, strefy relaksu, mini zoo, park linowy, karuzele, roller coaster, place zabaw, ogrody tematyczne oraz strefę gastronomiczną. W parku znajduje się także [https://proskarzysko.pl/czy-wiesz-ze-noe-park-najwiekszy-dmuchaniec-swiata/#:~:text=The%20largest%20inflatable%20ship%20is%201789%2C3%20m2,do%20Ksi%C4%99gi%20Rekord%C3%B3w%20Guinnessa.%201%20z%208. największy dmuchaniec na świecie]. ;Rekonstrukcja Zakładu Wielkopiecowego, ul. Wioślarska : W pobliżu Muzeum im. Orła Białego i w sąsiedztwie Jeziora Rejowskiego znajduje się trwała rekonstrukcja zespołu zakładu wielkopiecowego w Rejowie z XVIII wieku i początków wieku XIX. Do tego okresu nawiązuje także ekspozycja muzealna ukazująca wyroby odlewnicze i sztuki kowalskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie ruin Wielkiego Pieca znajduje się infrastruktura do organizacji niewielkiego ogniska, imprezy. ; [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]], ul. Wileńska 33: Budowę zespołu obiektów z kościołem i kaplicą, będącą wierną repliką [[Wilno|wileńskiej]] [[w:Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy]] rozpoczęto w 1989 roku. Jest to jedyny tego typu obiekt sakralny w Polsce. Naprzeciw kościoła, przy promenadzie, znajduje się „Dom Pielgrzyma” z miejscami noclegowymi i stołówką.<br /><small>http://ostrobramska.pl</small> ; [[w:Kościół Świętego Józefa Oblubieńca w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. św. Józefa]], ul. Legionów 24: Wybudowany w 1928 roku, drewniany; z drewnianą dzwonnicą. We wnętrzu kościoła interesujące stacje drogi krzyżowej, wykonane ze specjalnej glinki terakotowej. Po renowacji przeniesione do budynku nowego kościoła. [[Plik:Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Skarżysku-Kamiennej - fotopolska.eu (562302).jpg|thumb|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]] ; [[w:Kościół Najświętszego Serca Jezusa w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]], al. Niepodległości 77: Kościół parafialny wybudowany w 1923 roku w stylu neogotyckim. Do budowy murów użyto ciosów białego piaskowca. Stanowi ciekawy obiekt architektoniczny wśród okolicznych krajobrazów i zabudowy. Lokalnie potocznie zwany ''dużym kościołem''. ; Doły rudne: Doły rudne w rejonie ulicy Żytniej na rubieżach miasta, w oddziale lasu 172 to pozostałości po dwóch kopalniach rudy żelaza – „Siadek” i „Olejówka”, mających nazwę „Piotr”, eksploatowane do połowy XIX wieku. Opisane są one w publikacji ''„Relacje Pawła Podczaszyńskiego o stanie górnictwa i hutnictwa w okolicach Mostek z 1842 roku”''. Ruda była dostarczana do Wielkiego Pieca w Bzinie i Rejowie. ; Kamienny próg przelewowy zbiornika wodnego w Bzinie, ul. Cmentarna: Jest to zabezpieczony fragment ujęcia wodnego w zlewni wód rzek Kamiennej, Kamionki i Bernatki, długości około 70 m z południowym przyczółkiem znajdującym się obecnie pod mostem nowej trasy 42 Skarżysko–Końskie. Zbudowany z ciosów kamiennym, spoinowanych ołowiem. Woda tego zbiornika wykorzystywana była przez zakład wielkopiecowy w Bzinie w XIX wieku. ; Zbiorowa mogiła na Borze: Zbiorowa mogiła ofiar faszyzmu niemieckiego znajdująca się w lesie, ku pamięci zmarłych w dniach 12–16 lutego 1940 roku w wyniku rozstrzelania przez Niemców nazistowskich 360 osób pochodzących ze Skarżyska, także wielu harcerzy działających w ruchu oporu. Pomnik z piaskowca na mogile ziemnej. ; Zbiorowa mogiła na Brzasku: Miejsce egzekucji dokonanej przez hitlerowców w dniu 29 czerwca 1940 roku na 760 osobach pochodzących ze Skarżyska i okolic, należących do ruchu oporu. ; Cmentarz miejski przy ul. Cmentarnej: Mogiły 62 żołnierzy Armii Krajowej z żeliwnymi krzyżami z nazwiskami i datami śmierci, zbiorowa mogiła z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Czerwonej, poległym w walce o wyzwolenie miasta w styczniu 1945. Ulica Cmentarna – w głębi cmentarza zbiorowa mogiła żołnierzy września 1939 r. poległych w walce o wolność Ojczyzny. ; Pamiątkowa tablica przy al. Niepodległości: Pamiątkowa tablica na kamiennym bloku z orłem, w pobliżu kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusowego. W miejscu ustawienia tablicy w lutym i lipcu 1944 roku Niemcy powiesili 42 osoby – zakładników i żołnierzy AK. ; Obelisk na Rejowie: Położony w lesie nad zalewem, po stronie zachodniej. Kamienny obelisk wystawiony w setną rocznicę powstania styczniowego 1863 r. Wystawiło go miejscowe PTTK i społeczeństwo Skarżyska. W tym miejscu 2 lutego 1863 roku Rosjanie powiesili na dębie powstańców wziętych do niewoli. ; Dróżniczówka:Zabytkowa dróżniczka (obecnie w posiadaniau GDDKiA) i zabytkowy głaz narzutowy przy ulicy Krakowskiej. [[Plik:Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej - fotopolska.eu (461573).jpg|thumb|Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej w Pogorzałem]] Ponadto na terenie miasta Skarżyska-Kamiennej znajduje się kilkadziesiąt pomników i tablic upamiętniających udział mieszkańców w walce o wolność Polski. Szczególnym miejscem jest zbiorowa mogiła partyzantów w lesie w okolicach osiedla Pogorzałe. Pochowano tam w latach 1943–1944 żołnierzy Armii Krajowej z oddziału „Szarego”, którzy zginęli w walce z Niemcami w różnych miejscach. Znajdują się tam 34 groby z wypisanymi nazwiskami i pseudonimami. === Imprezy === [[Plik:Piknik Archeologiczny "Rydno".JPG|thumb|Piknik Archeologiczny „Rydno”]] ; Piknik Archeologiczny „Rydno”: Klub Archeologiczny „Rydno” działający przy Oddziale Międzyszkolnym PTTK w Starachowicach i Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wąchocku co roku organizują na terenach nad rzeką Kamienną Archeologiczny Piknik „Rydno” – imprezę historyczno-artystyczną, na której inscenizowane jest życie praprzodków: ich kultura, ubiór, obyczaje, narzędzia i życie codzienne. Całość dopełnia posiłek z pieczonej w całości nad ogniskiem zwierzyny oraz stanowiska, gdzie można obejrzeć pradawne urządzenia, narzędzia, czy namioty i szałasy. == Aktywny wypoczynek == '''[[:w:Jezioro Rejowskie|Zalew Rejowski]]''' : Zalew Rejowski położony jest w południowej części miasta i jest popularnym miejscem do letniego wypoczynku i rekreacji. Zalew oferuje dwa strzeżone kąpieliska - na zachodnim brzegu i na wschodnim. Na zachodnim brzegu zalewu znajduje się [https://rejow.pl/ Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji Rejów], który oferuje domki letniskowe, pokoje gościnne, siłownię, boiska, wypożyczalnię sprzętu wodnego i rowerów, dostęp do WiFi dla gości, restaurację "Myśliwska" oraz kąpielisko strzeżone. Na wschodnim brzegu znajdziesz strzeżone kąpielisko, toalety, budki gastronomiczne, wypożyczalnię rowerków wodnych, stację roweru miejskiego, plac zabaw oraz boisko. : Wokół zalewu prowadzi ścieżka pieszo-rowerowa, popularna wśród spacerowiczów i rowerzystów. Przy zalewie również przebiega [[Plik:POL Szlak zielony.svg|25px]] zielony szlak turystyczny prowadzący na Wykus oraz [[Plik:POL Szlak żółty.svg|25px]] żółty szlak okrężny wokół Skarżyska-Kamiennej. Rejów jest też punktem początkowym dla [[Plik:POL Szlak czerwony.svg|25px]] czerwonego szlaku turystycznego do Łącznej, prowadzącego przez lasy w powiecie skarżyskim. : Nad zalew dostaniesz się autobusami linii 7 oraz 19 (przystanek Słoneczna/Stadion lub Sportowa/Multanka) lub pociągami Polregio ze stacji [https://portalpasazera.pl/KatalogStacji/Index?stacja=Skarzysko+Zachodnie Skarżysko Zachodnie]. '''[[:w:Zalew Bernatka|Zalew Bernatka]]''' : Położony na końcu ul. Paryskiej zalew Bernatka jest idealnym miejscem do rozpoczęcia wędrówki pieszej lub rowerowej po okolicznych lasach lub wędkowania. Obok zalewu znajduje się również [https://www.noepark.pl/ Noe Park] z największym dmuchańcem świata oraz innymi atrakcjami. : Sam zalew aktualnie(2026) nie nadaje się do kąpieli z powodu jakości wody, lecz znajduje się tu niedawno zrewitalizowana plaża z leżakami i ławeczkami, miejsce na ognisko oraz plac zabaw. : Do zalewu można dostać się autobusem linii 5 w dni robocze lub autobusem linii 18 w weekendy(przystanek Paryska/Zalew). '''Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji''' oferuje ponadto: * halę sportową (na 550 miejsc siedzących, o powierzchni areny około 1200 m²) – ul. Sienkiewicza 34, * sześciotorową krytą pływalnię o wymiarach basenu 25x13 m, głębokość od 0,7 do 1,65 m – ul. Spółdzielcza 19, * lodowisko miejskie im. Mieczysława Filipowskiego (półkryte, tylko w sezonie zimowym). == Praca i nauka == * '''Społeczna Akademia Nauk''' w Łodzi, Wydział zamiejscowy w Skarżysku-Kamiennej – szkoła wyższa, [http://www.skarzysko.spoleczna.pl/ www.skarzysko.spoleczna.pl] * '''Powiatowy Urząd Pracy''' w Skarżysku-Kamiennej, ul. 1-go Maja 105, od poniedziałku do piątku w godz. 7:00-15:00, tel. 41 2517-300, [http://www.pupskarzysko.pl www.pupskarzysko.pl] == Zakupy == '''[https://hermessk.pl/ CH Hermes]''', ul. Krasińskiego 18 : Przy ulicy Krasińskiego 18 znajduje się CH Hermes, w którym znajdują się sieciowe sklepy różnej branży, tj. np. ''H&M'', ''Empik'', ''Hebe'', ''Natura'', ''Stokrotka'', ''Rossmann, Diverse'' oraz banki - ''PKO Bank Polski'' oraz ''Bank Pekao''. '''CH Talgo''', ul. Metalowców 5 : Przy ulicy Metalowców 5 znajduje się CH Talgo, gdzie znajdują się: ''Kaufland, Worldbox, Takko Fashion, JYSK, MediaExpert, KiK, Rossmann'', Apteka oraz różne sklepy z odzieżą używaną. Tuż obok - przy ul. Metalowców 1 znajduje się supermarket ''Kaufland''. '''[https://www.vendo-park.com/skarzysko-kamienna/ Vendo Park]''', ul. Krakowska 142, ul. Handlowa 3 : W dwóch budynkach przy ul. Krakowskiej 142 i ul. Handlowej 3 znajduje się park handlowy "Vendo Park". Park jest zlokalizowany blisko zjazdu z trasy S7 oraz blisko stacji benzynowej Circle K(ul. Krakowska 144C), dzięki czemu jest wygodnym miejscem na szybki postój/zakupy w trasie. W parku znajdziesz następujące sklepy - ''Biedronka, Rossmann, KiK, Dealz, Villaro, Action, Martes Sport, Pepco, Deichmann, Aquael Zoo, Zychowicz, Smyk, TEDi, RTV Euro AGD, CCC, Orange'' oraz ''Sinsay''. '''Nowy Manhattan''', ul. Niepodległości 103 : W budynku przy al. Niepodległości 103 znajduje się centrum handlowe "Nowy Manhattan" z licznymi sklepami spożywczymi oraz sprzedającymi drobnicę. Ponadto na terenie miasta znajduje się duża liczba sklepów spożywczych i supermarketów sieciowych, m.in. 4 sklepy ''Biedronka,'' 6 sklepów ''Dino'', 2 sklepy ''Lidl'', 2 sklepy ''Aldi'' oraz market ''Kaufland''. Na osiedlu Kamienna, przy ulicy Rynek znajduje się targowisko miejskie. == Wyżywienie == === Skromnie === * '''Restauracja RetroFrog''', ul. Moniuszki 26 * '''Karczma U Edzia''', ul. Zwycięzców 2, tel. 41 253 83 58 * '''Bar Sajgonka''', ul. Staszica 10, tel. 41 251 27 30 * '''Atmosfera''', ul. Armii Krajowej 9, https://atmosferaskarzysko.eatbu.com/?lang=pl# * '''McDonald's''', ul. Krasińskiego 24 * '''Autorska Pizza & Cafe''', ul. Krasińskiego 20 * '''Asia Wok,''' al. Niepodległości 103 === Umiarkowanie === * '''Restauracja Casablanca''', ul. Juliusza Słowackiego 21 * '''Restauracja Myśliwska''', ul. Wioślarska 1, https://rejow.pl/mysliwska-menu/ * '''Restauracja Gościniec Przylesie''', ul. Stokowa 15 === Wystawnie === * '''Restauracja Aramis''', ul. Szkolna 13, tel. 41 252 42 52, https://restauracja-aramis.pl/ * '''Hotel Promień – Restauracja''', ul. Legionów 105, tel. 41 253 86 36, https://hotel-promien.pl/restauracja/ * '''Hotel Komes – Restauracja''', ul. Legionów 130, tel. 41 252 30 25 == Rozrywka == * '''Kombinat Formy''', ul. Rejowska 99, http://kombinatformy.pl. ** <small>'''Fitness:''' poniedziałek – piątek 08.00-22.00, sobota 08:00 – 20:00, niedziela 08:00 -20:00; tel. 791 201 401, recepcja@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Restauracja, pizzeria ''Festa in tavola'':''' tel. 512-507-507 (możliwy jest dowóz)</small> ** <small>'''Kręgielnia i Pub:''' tel. 531 597 567</small> ** <small>'''Solarium:''' tel. 791 201 401, solarium@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Bawialnia „U Pana Kota”''' tel. 732 751 057, (41) 25 15 101, bawialnia@kombinatformy.pl</small> * '''Klub muzyczny SEMAFOR''', ul. Towarowa 2, tel. 601 525 735, semafor@semafor.pl, http://semafor.vbiz.pl * '''Klub Tokarnia''', ul. Towarowa 2/2, Piątek-Sobota: 21:00-04:00, Niedziela: 20:00-02:00, tokarniaklub@gmail.com * '''Centrum Zabaw Kuleczkowo''', ul. 1 Maja 65, III piętro, tel. 793 293 080 * '''''Brykolandia''''' – bawialnia dla dzieci, Szkoła Języków Obcych i Informatyki ''PerfeKt'', ul. Żeromskiego 64a, poniedziałek – piątek: 13.30 – 19.30, sobota: 10.00 – 18.00, http://sjo-perfekt.pl/ == Noclegi == === Skromnie === * '''Hotel Promień''' przy ulicy Legionów 105. Posiada w ofercie pokoje 1, 2, 3, 4, osobowe, oraz pokoje o podwyższonym standardzie. Śniadanie jest wliczone w cenę pokoju. Parking jest nieodpłatny. Hotel posiada Internet Wi-Fi i telewizję w pokojach. Doba hotelowa rozpoczyna się od godziny 14:00 i trwa do godziny 12:00 następnego dnia. Grupom zorganizowanym przysługują zniżki. * '''Ośrodek wypoczynkowy „Rejów”''', ul. Wioślarska 1, tel. 41 252 41 65. Oferuje 10 domków kempingowych typu BRDA z 80 miejscami noclegowymi. Pełne wyposażenie sanitarne w każdym domku, aneks kuchenny. * '''Dom Pielgrzyma''' – Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej, ul. Wileńska 33, tel. 41 253 88 00, fax. 41 252 91 00. === Umiarkowanie === * '''<nowiki>**</nowiki> Hotel Komes''' przy ulicy Legionów 130. Recepcja czynna całodobowo, parking, Internet przewodowy w pokojach i Wi-Fi. Zaplecze do organizacji konferencji i szkoleń. Położony w odległości 2 km od trasy E-7 i bezpośrednio przy drodze krajowej nr 42. == Bezpieczeństwo == W późnych godzinach wieczornych i nocnych uważać należy na obszary zabudowane, blokowiska i osiedla – szczególnie osiedle Żeromskiego (ul. Górnicza, Sezamkowa), Przydworcowe (ul. Rejowska, Szydłowiecka, Zielna), Skałka. * '''Straż Miejska''', tel. (41) 252 01 93, tel. alarmowy 986, ul. Sikorskiego 18 * '''Komenda Powiatowa Policji''', tel. (41) 39 51 205 (dyżurny KPP), tel. alarmowy 997, ul. Krasińskiego 11, [http://www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl/ www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl] * '''Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej''', tel. 41 2511757 <small>(dowódca JRG)</small>, tel. alarmowy 998, ul. 1-go Maja 101, http://www.strazskarzysko.pl/ === Zdrowie === Przychodnie niepubliczne na terenie całego miasta. * '''Szpital Powiatowy im. Marii Skłodowskiej-Curie''', ul. Szpitalna 1, http://www.zoz.com.pl === Pozostałe === * '''Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Krasińskiego 11, tel. centr. 41 2520360, fax: 41 2520369 http://www.skarzysko.sr.gov.pl/, sad@skarzysko.sr.gov.pl ** <small>Wydział III Rodzinny i Nieletnich, Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz Zespół służby kuratorskiej ds. rodzinnych i nieletnich mieszczą się w budynku obok przy ulicy '''Sikorskiego 20'''.</small> == Kontakt == * '''Urząd Miasta Skarżyska-Kamiennej''', ul. Sikorskiego 18, [http://skarzysko.pl www.skarzysko.pl], poczta@um.skarzysko.pl <small>'''Poniedziałek:''' 7:30 – 17.00; '''Wtorek – Czwartek:''' 7:30 – 15.30; '''Piątek:''' 7:30 – 14:00</small> * '''Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Konarskiego 20, [http://skarzysko.powiat.pl www.skarzysko.powiat.pl], starostwo@skarzysko.powiat.pl, tel. od 41 3953000 do 41 3953039, fax. 41 2524001. <small>'''Poniedziałek:''' 8:00 – 16:00; '''Wtorek – Piątek:''' 7:30 – 15:30</small> == Gdzie dalej == <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * '''Kościół pw. Świętej Trójcy w [[Skarżysko Kościelne|Skarżysku Kościelnym]]''' (7 km) * '''Ratusz w [[Szydłowiec|Szydłowcu]]''' (13 km) * '''Klasztor cystersów [[Wąchock]]u''' (14 km) * '''Muzeum Przyrody i Techniki w [[Starachowice|Starachowicach]]''' (19 km) * '''Sanktuarium w [[Kałków|Kałkowie-Godowie]]''' (33 km) * '''Pałac Biskupów Krakowskich w [[Kielce|Kielcach]]''' (35 km) * '''Ruiny zamku w [[Chęciny|Chęcinach]]''' (52 km) * '''[[Święty Krzyż]], [[Nowa Słupia]]''' (52 km) * '''Muzeum Wsi Kieleckiej w [[Tokarnia|Tokarni]]''' (54 km) </div> {{Jest w|Powiat skarżyski}} {{Geo||51°06′59″N 20°52′01″E}} {{użyteczny}} [[Kategoria:Województwo świętokrzyskie]] ljwj6xuw0arbjl42vbpaqqyn04gqunj 159975 159974 2026-11-11T21:23:51Z Lukabułka 14232 /* Aktywny wypoczynek */ noc kupały 159975 wikitext text/x-wiki {{top-banner|Zalew Rejów panorama.jpg}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Skarżysko-Kamienna |nazwa oryginalna = <!-- oryginalna pisownia nazwy miejscowości w miejscowym języku--> |widok = Skarzysko kamienna milica.jpg |opis = Fragment osiedla [[Milica (Skarżysko-Kamienna)|Milica]] |herb = POL Skarżysko-Kamienna COA.svg |mapa = Skarzysko mapa.png |państwo = [[Polska]] |region = [[województwo świętokrzyskie]] |powierzchnia = 64,39 |wysokość = 250 |prefiks = (+48) 41 |kod pocztowy = 26-110 |www = www.um.skarzysko.pl |lud=40 650}} [[Plik:Skarzysko kamienna rejow stadion.jpg|thumb|Dzielnica Rejów i [[w:Jezioro Rejowskie|Jezioro Rejowskie]]]] [[Plik:Zalew Rejów 02 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Zalew Rejów 06 ssj 20070520.jpg|thumb]] [[Plik:Skarzysko-Kamienna - Bór.jpg|thumb|Osiedle Bór]] '''Skarżysko-Kamienna''' – miasto powiatowe [[powiat skarżyski|powiatu skarżyskiego]], w [[województwo świętokrzyskie|województwie świętokrzyskim]]. == Charakterystyka == Z uwagi na specyficzne położenie stanowi ważny węzeł komunikacyjny – leży na przecięciu głównych szlaków drogowych oraz kolejowych z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Kraków|Krakowa]] i z [[Łódź|Łodzi]] do [[Rzeszów|Rzeszowa]]. Położona w granicach miasta duża stacja towarowa jest jedną z największych w [[Polska|Polsce]]. Powszechnie znane przede wszystkim z [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|bazyliki Matki Bożej Ostrobramskiej]] i [[w:Muzeum im. Orła Białego|muzeum]], gromadzącego ciekawe eksponaty z czasów II wojny światowej. Z negatywnej strony, Skarżysko-Kamienna znane jest z faktu, że było to drugie najbardziej zadłużone miasto w kraju w 2014 roku. Połączenie oferowanego zaplecza noclegowego i gastronomicznego wraz z ciekawym położeniem – blisko innych ciekawych miejsc turystycznych – oraz interesujące miejsca w samym mieście sprawiają, że jest ono dobrą lokalizacją dla turystów, którzy chcą się zatrzymać podczas dłuższych wycieczek z innych miast, są zainteresowani są okolicami Skarżyska, a podróż chcą kontynuować w dalszym kierunku. === Historia === ==== Prehistoria i starożytność ==== Pierwszy człowiek w dorzeczu rzeki [[w:Kamienna|Kamiennej]] pojawił się już w epoce plejstocenu. Pierwszymi mieszkańcami tych terenów byli [[:w:Neandertalczyk|neandertalczycy]], którzy wiedli [[w:koczowniczy tryb życia|koczowniczy tryb życia]]. Żyli w niewielkich grupach, a podstawą ich przetrwania było głównie zbieractwo oraz prymitywne [[w:łowiectwo|łowiectwo]]. Około 25 000 lat temu tereny nad Kamienną zaczęli stopniowo zasiedlać przedstawiciele naszego gatunku – [[w:Homo sapiens|homo sapiens]], którzy umieli już oni posługiwać się prostą bronią, na przykład łukiem. Pod koniec okresu [[w:paleolit|paleolitu]] oraz we wczesnym [[w:mezolit|mezolicie]], około 10000–7000 lat p.n.e., w okolicy obecnego Skarżyska, [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]], [[Marcinków|Marcinkowa]] i [[Wąchock]]a produkowana była broń kamienna i narzędzia, co potwierdzają wykonane badania archeologiczne i liczne znaleziska w tych okolicach. Znajdowały się tutaj także prymitywne kopalnie [[w:hematyt|hematytu]], czerwonego barwnika, który używany był do malowania ciała i prawdopodobnie także do malowania broni łowieckiej. Czerwona barwa przypominała kolor krwi, co mogło ówczesnym symbolizować zdrowie i życie. Był on także atrybutem wierzeń. Barwnik ten i produkowane narzędzia kamienne stały się później przedmiotami wymiany handlowej. ==== Średniowiecze ==== Z czasem opisywane tereny zamieszkane zostały przez plemiona pasterskie. Grupy ludzi wyspecjalizowały się w wydobywaniu z ziemi [[w:krzemień|krzemienia]] i produkcją z tego surowca broni i narzędzi. Zajmowano się handlem. W epoce brązu zamieszkiwała tu ludność kultury łużyckiej. Wielu badaczy utożsamia ten lud z Prasłowianami. W okresie wpływów Rzymu, około 1400 r. n.e., w dorzeczu Kamiennej istniał ośrodek hutniczy, działający w oparciu o kopalnie rudy żelaza. Z wykonanych badań wynika, że w okresie średniowiecza około VIII-IX w. tereny te należały do Księstwa Wiślan. W następnych okresach nad Kamienną rozwijał się przemysł górniczy i hutniczy. Niezbędnej do prac energii mechanicznej dostarczały rzeki, a lasy – węgla drzewnego, niezbędnego surowca, stosowanego w dymarkach do wytopu rudy. Ważnym elementem osadnictwa na tym terenie były drogi. Dzięki zakonnikom z klasztoru Cystersów w Wąchocku w tych obszarach wysoce rozwinęła się gospodarka. Byli oni właścicielami znacznych obszarów dzisiejszego Skarżyska i powiatu skarżyskiego. W XIV w. rozpoczęły się początki osadnictwa na terenach obecnych wsi: [[Lipowe Pole|Lipowego Pola]], [[Gadka|Gadki]], czy [[Grzybowa Góra|Grzybowej Góry]]. ==== Nowożytność ==== W II połowie XV w. powstawały nowe osady: Żyrcin – obecny Rejów, a później Bzin, z kuźnicą i wielkim piecem. W XVII w. kształtowały się osady Łyżwy, Usłów i Nowy Młyn, wybudowano także nowe kościoły. Drugim ośrodkiem, mającym duży wpływ na zagospodarowanie terenów, będących obecnie północną częścią Skarżyska-Kamiennej był bogaty ród Odrowążów i Szydłowieckich, a potem Radziwiłłów. Rozwijało się Skarżysko Rycerskie – dziś Skarżysko Książęce, część miasta, Pogorzałe, a także osada Kamienna. W dolinie rzeki Bernatki rozwijała się wieś Milica (obecnie główna z dzielnic) oraz Ciurów, zwany także Dziurdziowem. Nad rzeką Kamienną dalej rozwijała się gospodarka i przemysł – powstały młyny i nowe osady: Szczepanów i Nowy Młyn. I połowa XVII w. to dalszy szybki rozwój gospodarczy terenów dzisiejszego powiatu skarżyskiego – czynnych tu było wiele kuźnic: Bzin, Ciurów, Baranów, Berezów, Gilów, Goszków (dzisiejszy Gostków), Kamienna, [[Majków]], [[Mroczków]], [[Łączna]], Ogonków, [[Mostki]], Jędrów, [[Suchedniów]], [[Płaczków]], Wołów (Bliżyński), Zbrojów oraz mniejsze nad rzeczkami, trudne do lokalizacji w dzisiejszych czasach. Czynne były również kopalnie rudy żelaza i kamieniołomy. W rejonie obecnych ulic Żytniej (przy zachodniej granicy miasta) i ulicy Grota-Roweckiego, czynne były dwie kopalnie rudy żelaza: „Siadek” i „Olejówka”, noszące wspólną nazwę „Piotr”. Jedna z nich funkcjonowała do roku 1857. Kolejne lata były okresem dalszego wzrostu ilości ludności w osadach i wsiach, rozwijał się handel i rzemiosło. Znaczący dalszy rozwój przemysłu za czasów Królestwa Polskiego jest głównie związany z działalnością projektanta i budowniczego Staropolskiego Zagłębia Przemysłowego, [[w:Stanisław Staszic|Stanisława Staszica]]. Zagospodarowano całą dolinę rzeki Kamiennej – od Mroczkowa aż do Ostrowca Świętokrzyskiego. Powstało wiele zakładów hutniczych i górniczych. ==== Czasy najnowsze ==== Tragiczne w skutkach następstwa spowodowało [[w:powstanie styczniowe|powstanie styczniowe]] w 1863 roku. Rosjanie poprzez stosowane represje znacząco wpłynęli na zahamowanie rozwoju tego regionu. Ponowne ożywienie gospodarcze w okolicach Skarżyska-Kamiennej przyniosła budowa [[w:Kolej Iwangorodzko-Dąbrowska|linii kolejowej Dęblin – Dąbrowa Górnicza]], z odgałęzieniem w osadzie Kamienna do Koluszek w kierunku Łodzi i na wschód do Ostrowca Świętokrzyskiego, w 1885 roku. Nastąpił wtedy szybki rozwój osady nad Kamienną. Wybudowano duży węzeł kolejowy oraz odlewnię i stalownię. Powstały także inne mniejsze zakłady. Rozwijał się handel i rzemiosło. W dniu 28 grudnia 1922 roku, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, została utworzona gmina miejska Kamienna z dotychczasowej osady Kamienna i gruntów rządowych Milica Pastwisko, z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1923 roku. W roku 1928 natomiast zatwierdzono współczesną, dwuczłonową nazwę miasta – Skarżysko-Kamienna. W [[w:dwudziestolecie międzywojenne|dwudziestoleciu międzywojennym]] nastąpił ponowny szybki rozwój miasta. Wybudowano Państwową Fabrykę Amunicji, rozbudowywano i rozwijano węzeł PKP, powstawały inne mniejsze jednostki produkcyjne. Miasto, obok innych należących do Centralnego Okręgu Przemysłowego, skorzystało na masowym budownictwie mieszkaniowym, z tzw. „wielkiej płyty” dla pracowników fabryki amunicji. W 1928 roku powołana została spółka pod nazwą Zjednoczenie Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego (ZEORK) z siedzibą w Skarżysku-Kamiennej. Mimo różnych przekształceń i zmian, przetrwała ona w pewnym sensie do dnia dzisiejszego. Wtedy głównym jej zadaniem była sprzedaż i produkcja energii oraz elektryfikacja. Trudnym okresem dla mieszkańców miasta i okolic była II wojna światowa i okres okupacji niemieckiej. Działały tutaj organizacje dywersyjno-sabotażowe. Miejscowe zakłady zbrojeniowe Skarżyska i sąsiedniego Suchedniowa zaopatrywały w broń i amunicję oddziały partyzanckie. W związku z tym dochodziło do masowych mordów ludności cywilnej. Państwową Fabrykę Amunicji przejęła niemiecka firma „Hasag”, utworzone zostało tam [[w:getto|getto]] dla Żydów i przymusowy obóz pracy. Do śmierci doprowadzono tutaj około 33000 ludzi, głównie Żydów. Miasto zostało zdobyte przez żołnierzy [[w:Armia Czerwona|Armii Czerwonej]] 17 stycznia 1945 roku. Na obecnej ulicy Legionów stoczono bój z niemieckim oddziałem, a czołg [[w:T-34|T-34]] wygrał artyleryjski pojedynek z załogą niemieckiego czołgu Pantera (co upamiętniał stojący jeszcze kilkanaście lat temu posąg przy tym skrzyżowaniu). Po przejęciu władzy przez komunistów pierwszym burmistrzem został Antoni Gruszczyński, który 20 stycznia 1945 roku władzę przekazał burmistrzowi [[w:Leon Wudzki|Leonowi Wudzkiemu]]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1953 roku ustanowione zostało miasto-powiat Skarżysko-Kamienna. Do miasta zostały przyłączone dzielnice: Bzinek, Milica, Rejów i Borki. Lata 1956–1970 charakteryzują się dynamicznym rozwojem przemysłu w mieście. W 1957 roku uruchomiona zostaje Fabryka Obuwia „Fosko”. W 1968 roku zakończono [[w:elektryfikacja|elektryfikację]] węzła PKP. Powstały nowe osiedla: Milica i Pięćdziesięciolecia, w dzielnicy Kolonia Górna wybudowane zostały nowe bloki mieszkalne. W sposób niezwykle dynamiczny trwała rozbudowa oraz produkcja w Zakładach Metalowych. Wzrastało zatrudnienie i liczba mieszkańców Skarżyska. W latach 70. wybudowane zostały: Kombinat Budowlany, Fabryka Domów i nowe, duże osiedle mieszkaniowe. W latach wcześniejszych wybudowany został też szpital miejski i Zakładowy Dom Kultury Zakładów Metalowych (obecne Miejskie Centrum Kultury). W 1969 roku z inicjatywy miłośnika miasta, inż. Stanisława Sławińskiego i Towarzystwa Miłośników Miasta otwarto muzeum w dzielnicy Rejów. Rozwijała się sieć linii autobusowych Miejskiej Komunikacji Samochodowej, infrastruktura miejska stale i systematycznie podlegała rozbudowie. Transformacja ustrojowa po 1989 roku była dla Skarżyska-Kamiennej negatywna w skutkach – wielkie zakłady przemysłowe, metalowe, odlewnicze i kolejnictwo, a także budownictwo mieszkaniowe przeżywały olbrzymi kryzys zakończony likwidacją produkcji i masowymi zwolnieniami pracowników. Następne lata to próby stopniowego wyjścia z tego kryzysu; widoczne ożywienie gospodarki dotyczy małych i średnich firm, handlu i usług. Lata zastoju spowodowały, że młodzi ludzie zasilili duże miasta. Tworzone programy naprawcze pod postaciami Skarżyskiej Strefy Ekonomicznej, nowej produkcji przyszłościowej w sektorze przemysłu zbrojeniowego są szansą na poprawę materialną mieszkańców miasta i powiatu. W ubiegłym wieku w mieście wybudowano 6 kościołów, które skupiają życie religijne. Wybudowanie kościoła przy ulicy Wileńskiej, jako repliki wileńskiej Ostrej Bramy, stało się właściwie wizytówką miasta. Z biegiem lat sanktuarium zyskało tytuł bazyliki mniejszej. Bazylika przyciąga rzesze pielgrzymów z Polski, a także Polonię z całego świata. Wyznaczony czerwony szlak turystyczny ze skarżyskiej bazyliki do Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej w Kałkowie-Godowie jest rozszerzeniem możliwości poznawczo-turystycznych powiatów skarżyskiego oraz starachowickiego. ==== Współczesność ==== Miasto dzięki funduszom unijnym zyskiwało i zyskuje na nowych obiektach – hala sportowa, lodowisko, poprawie ulega infrastruktura i transport, szkolnictwo – sieć szkół o różnym profilu kształcenia umożliwia zaspokojenie oczekiwań wszystkim uczniom. === Geografia === Położone jest nad rzeką Kamienną oraz jej dopływami Kamionką, Bernatką i Oleśnicą, na pograniczu Płaskowyżu Suchedniowskiego i Garbu Gielniowskiego oraz na północnym obrzeżu [[Góry Świętokrzyskie|Gór Świętokrzyskich]]. Graniczy bezpośrednio z [[województwo mazowieckie|województwem mazowieckim]]; jeden z największych ośrodków miejskich województwa. === Klimat === Klimat jest stosunkowo urozmaicony, ma charakter przejściowy – od klimatu oceanicznego Europy Zachodniej, do kontynentalnego Europy Wschodniej. Na przedwiośniu i późną jesienią odczuwalna jest najbardziej jego wyraźna kontrastowość. Okres wegetacyjny trwa 205 dni, średnia temperatura roczna wynosi +12,9&nbsp;°C. Średnie opady roczne wynoszą 633 mm. == Dojazd == [[Plik:Dworzec3.jpg|thumb|Widok na budynek dworca od strony peronów, nocą]] [[Plik:Dworzec22.jpg|thumb|Widok na [[:w:Skarżysko-Kamienna (stacja kolejowa)|stację kolejową Skarżysko-Kamienna]]]] === Pociągiem === Przez Skarżysko-Kamienną przejeżdżają zarówno pociągi regionalne, jak i pospieszne różnych spółek. Z [[Radom]]ia, [[Warszawa|Warszawy]] i [[Dęblin|Dęblina]] dotrzeć można pociągami [[:w:Koleje Mazowieckie|Kolei Mazowieckich]], obsługiwanych zarówno jednostkami bezprzedziałowymi drugiej klasy, jak i wagonami piętrowymi z pierwszą klasą. Z [[Kielce|Kielc]], [[Suchedniów|Suchedniowa]], [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]], [[Sandomierz|Sandomierza]], [[Końskie|Końskich]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Łódź|Łodzi]] i [[Kraków|Krakowa]] można dojechać pociągami [[w:Polregio|Polregio]] (tylko druga klasa). Z [[Łódź|Łodzi]], [[Tomaszów Mazowiecki|Tomaszowa Mazowieckiego]], [[Opoczno|Opoczna]], [[Kielce|Kielc]](tylko w weekendy) i [[Końskie|Końskich]] dotrzeć można pociągami [[w:Łódzka_Kolej_Aglomeracyjna|Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej]]. Zatrzymujące się na stacji pociągi pośpieszne klasy TLK oraz IC spółki [[:w:PKP Intercity|PKP Intercity]] dojeżdżają m.in. do [[Warszawa|Warszawy]], [[Lublin]]a, [[Wrocław]]ia, [[Kraków|Krakowa]], [[Katowice|Katowic]], [[Olsztyn|Olsztyna]], [[Zakopane|Zakopanego]], [[Giżycko|Giżycka]], [[Kołobrzeg]]u, czy też [[Gdynia|Gdyni]].<ref>https://portalpasazera.pl/</ref> Na dworcu kolejowym znajdują się kasy biletowe, sprzedające bilety Przewozów Regionalnych, Kolei Mazowieckich i PKP Intercity oraz punkt informacyjny. W hali poczekalni znajdują się też kiosk i sklepik. === Samochodem === Przez miasto przebiegają następujące trasy: * [[Plik:S7-PL.svg|30px]] [[w:Droga ekspresowa S7 (Polska)|Droga ekspresowa S7]] * [[Plik:DK42-PL.svg|30px]] [[w:Droga krajowa nr 42 (Polska)|Droga krajowa nr 42]] ([[Kamienna (województwo opolskie)|Kamienna]] – [[Radomsko]] – '''Skarżysko-Kamienna''' – [[Starachowice]] – [[Rudnik (powiat starachowicki)|Rudnik]]). === Autobusem === Z [[Kielce|Kielc]] prywatnymi przewoźnikami (BUS), ze [[Starachowice|Starachowic]] – prywatnymi przewoźnikami (BUS) === Szlaki turystyczne === Skarżysko-Kamienna jest punktem początkowym [[Plik:POL Szlak czerwony.svg|25px]] czerwonego Szlaku Milenijnego prowadzącego do Kałkowa, [[Plik:POL Szlak zielony.svg|25px]] zielonego szlaku turystycznego prowadzącego na Wykus, [[Plik:POL Szlak żółty.svg|25px]] żółtego szlaku turystycznego prowadzącego poprzez okolice miasta, [[Plik:Szlak rowerowy czarny.svg|18px]] czarnego szlaku rowerowego prowadzącego do Mostek oraz [[Plik:Szlak rowerowy niebieski.svg|18px]] niebieskiego szlaku rowerowego prowadzącego do [[Ostrowiec Świętokrzyski|Ostrowca Świętokrzyskiego]]. == Dzielnice == {{Mapframe|51.117748|20.87471|zoom=13}} <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * Osiedle Borki * Osiedle Bór * Osiedle Bzinek * Osiedle Dolna Kamienna I * Osiedle Dolna Kamienna II * Osiedle Kolejowe * Osiedle Kolonia Górna – Młodzawy * [[w:Skarżysko Książęce|Skarżysko Książęce]] * Osiedle Łyżwy * Osiedle Metalowiec * [[w:Milica-Przylesie|Osiedle Milica-Przylesie]] * Osiedle Odrodzenia * Osiedle Paryska * Osiedle Piłsudskiego * Osiedle Place * [[w:Pogorzałe (Skarżysko-Kamienna)|Pogorzałe]] * Osiedle Przydworcowe * [[w:Rejów (Skarżysko-Kamienna)|Rejów]] * Osiedle Skałka * Osiedle Usłów * Osiedle Zachodnie * Osiedle Żeromskiego </div> == Transport == [[Plik:Solaris_Urbino_10,5_III_MKS_Skarżysko-Kamienna.jpg|thumb|Autobus MKS na trasie]] W mieście działa zbiorowa komunikacja autobusowa obsługiwana przez przedsiębiorstwo [[:w:Miejska Komunikacja Samochodowa w Skarżysku-Kamiennej|Miejskiej Komunikacji Samochodowej]]. Przez miasto przebiega 14 linii autobusowych dziennych miejskich, brak jest linii nocnych. Dostępne są bilety normalne i ulgowe, karnety 10-przejazdowe, bilety miesięczne i 24-godzinne. Ceny jednorazowych biletów miejskich: * bilet normalny ważny przez 45 minut – 4,00 PLN; * bilet ulgowy ustawowy i gminny ważny przez 45 minut – 2,00 PLN; * bilet socjalny ważny przez 45 minut – 1,50 PLN; * bilet ulgowy ze Skarżyską Kartą Dużej Rodziny ważny przez 45 minut: 1,00 PLN === Funkcjonujące linie === {| class="wikitable" style="width:100%;" !nr !przebieg trasy |- |1 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Łyżwy Wysypisko / Langiewicza Cmentarz''' |- |2 |'''Szydłowiecka Pętla / Wiejska Przychodnia Kolejowa – Langiewicza Cmentarz''' |- |5 |'''1 Maja MKS – Paryska Pętla''' |- |7 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Krakowska Przejście Podziemne / Kilińskiego''' |- |8 |'''Ekonomii Zakłady Metalowe nr 2 – 1 Maja MKS''' |- |9 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz''' |- |11 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |12 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Wojska Polskiego Pętla''' |- |14 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa / Szydłowiecka Pętla – Młodzawy Ogródki Działkowe''' |- |15 |'''Wiejska Przychodnia Kolejowa – Asfaltowa Zakłady Metalowe nr 3''' |- |18 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja MKS – Rajdowa Pętla''' |- |19 |'''Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa – Kilińskiego''' |- |22 |'''Rycerska Warszawska – Langiewicza Cmentarz / 1 Maja Jeżynowa''' |- |25 |'''Langiewicza Cmentarz / Łyżwy Wysypisko– Wojska Polskiego Pętla''' |} === Uwagi === * Opracowano na podstawie: https://mks.skarzysko.pl/cenniki/ oraz https://komunikacja.skarzysko.pl/rozklad-linii/ * Stan na październik 2026 == Warto zobaczyć == [[Plik:Skarzysko muzeum budynek glowny.jpg|thumb|Budynek główny Muzeum im. Orła Białego]] ; [[w:Muzeum im. Orła Białego|Muzeum im. Orła Białego]], ul. Słoneczna 90: Powstałe w 1969 roku z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Skarżyska-Kamiennej; w 1982 roku upaństwowione, nadano mu imię generała Zygmunta Berlinga. Z czasem imię zmieniono na ''Orła Białego''. Siedzibą jest budynek administracyjny dawnej huty Rejów wybudowany w latach 30. XIX wieku. Muzeum gromadzi i dokumentuje materiały związane z historią miasta i regionu. Stała ekspozycja plenerowa prezentuje kolekcję ciężkiego uzbrojenia z okresu II wojny światowej: czołgi, rakiety, działa, pojazdy bojowe. Latem organizowane są przejazdy ciężkimi pojazdami wojskowymi i inscenizacje bitew historycznych.<br /><small>http://www.muzeum.skarzysko.pl/</small> [[Plik:Skarżysko-Kamienna - Bazylika MB Ostrobramskiej (1).jpg|mały|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]] '''[https://www.noepark.pl/ Noe Park], ul. Paryska 1''' : Park rozrywki powstały w 2025 w pobliżu zalewu Bernatka oraz zjazdu z trasy S7 oferuje 5 stref żywiołów, strefy relaksu, mini zoo, park linowy, karuzele, roller coaster, place zabaw, ogrody tematyczne oraz strefę gastronomiczną. W parku znajduje się także [https://proskarzysko.pl/czy-wiesz-ze-noe-park-najwiekszy-dmuchaniec-swiata/#:~:text=The%20largest%20inflatable%20ship%20is%201789%2C3%20m2,do%20Ksi%C4%99gi%20Rekord%C3%B3w%20Guinnessa.%201%20z%208. największy dmuchaniec na świecie]. ;Rekonstrukcja Zakładu Wielkopiecowego, ul. Wioślarska : W pobliżu Muzeum im. Orła Białego i w sąsiedztwie Jeziora Rejowskiego znajduje się trwała rekonstrukcja zespołu zakładu wielkopiecowego w Rejowie z XVIII wieku i początków wieku XIX. Do tego okresu nawiązuje także ekspozycja muzealna ukazująca wyroby odlewnicze i sztuki kowalskiej. W bezpośrednim sąsiedztwie ruin Wielkiego Pieca znajduje się infrastruktura do organizacji niewielkiego ogniska, imprezy. ; [[w:Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej w Skarżysku-Kamiennej|Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej]], ul. Wileńska 33: Budowę zespołu obiektów z kościołem i kaplicą, będącą wierną repliką [[Wilno|wileńskiej]] [[w:Ostra Brama w Wilnie|Ostrej Bramy]] rozpoczęto w 1989 roku. Jest to jedyny tego typu obiekt sakralny w Polsce. Naprzeciw kościoła, przy promenadzie, znajduje się „Dom Pielgrzyma” z miejscami noclegowymi i stołówką.<br /><small>http://ostrobramska.pl</small> ; [[w:Kościół Świętego Józefa Oblubieńca w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. św. Józefa]], ul. Legionów 24: Wybudowany w 1928 roku, drewniany; z drewnianą dzwonnicą. We wnętrzu kościoła interesujące stacje drogi krzyżowej, wykonane ze specjalnej glinki terakotowej. Po renowacji przeniesione do budynku nowego kościoła. [[Plik:Kościół Najświętszego Serca Jezusowego w Skarżysku-Kamiennej - fotopolska.eu (562302).jpg|thumb|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]] ; [[w:Kościół Najświętszego Serca Jezusa w Skarżysku-Kamiennej|Kościół pw. Najświętszego Serca Jezusowego]], al. Niepodległości 77: Kościół parafialny wybudowany w 1923 roku w stylu neogotyckim. Do budowy murów użyto ciosów białego piaskowca. Stanowi ciekawy obiekt architektoniczny wśród okolicznych krajobrazów i zabudowy. Lokalnie potocznie zwany ''dużym kościołem''. ; Doły rudne: Doły rudne w rejonie ulicy Żytniej na rubieżach miasta, w oddziale lasu 172 to pozostałości po dwóch kopalniach rudy żelaza – „Siadek” i „Olejówka”, mających nazwę „Piotr”, eksploatowane do połowy XIX wieku. Opisane są one w publikacji ''„Relacje Pawła Podczaszyńskiego o stanie górnictwa i hutnictwa w okolicach Mostek z 1842 roku”''. Ruda była dostarczana do Wielkiego Pieca w Bzinie i Rejowie. ; Kamienny próg przelewowy zbiornika wodnego w Bzinie, ul. Cmentarna: Jest to zabezpieczony fragment ujęcia wodnego w zlewni wód rzek Kamiennej, Kamionki i Bernatki, długości około 70 m z południowym przyczółkiem znajdującym się obecnie pod mostem nowej trasy 42 Skarżysko–Końskie. Zbudowany z ciosów kamiennym, spoinowanych ołowiem. Woda tego zbiornika wykorzystywana była przez zakład wielkopiecowy w Bzinie w XIX wieku. ; Zbiorowa mogiła na Borze: Zbiorowa mogiła ofiar faszyzmu niemieckiego znajdująca się w lesie, ku pamięci zmarłych w dniach 12–16 lutego 1940 roku w wyniku rozstrzelania przez Niemców nazistowskich 360 osób pochodzących ze Skarżyska, także wielu harcerzy działających w ruchu oporu. Pomnik z piaskowca na mogile ziemnej. ; Zbiorowa mogiła na Brzasku: Miejsce egzekucji dokonanej przez hitlerowców w dniu 29 czerwca 1940 roku na 760 osobach pochodzących ze Skarżyska i okolic, należących do ruchu oporu. ; Cmentarz miejski przy ul. Cmentarnej: Mogiły 62 żołnierzy Armii Krajowej z żeliwnymi krzyżami z nazwiskami i datami śmierci, zbiorowa mogiła z tablicą poświęconą żołnierzom Armii Czerwonej, poległym w walce o wyzwolenie miasta w styczniu 1945. Ulica Cmentarna – w głębi cmentarza zbiorowa mogiła żołnierzy września 1939 r. poległych w walce o wolność Ojczyzny. ; Pamiątkowa tablica przy al. Niepodległości: Pamiątkowa tablica na kamiennym bloku z orłem, w pobliżu kościoła pw. Najświętszego Serca Jezusowego. W miejscu ustawienia tablicy w lutym i lipcu 1944 roku Niemcy powiesili 42 osoby – zakładników i żołnierzy AK. ; Obelisk na Rejowie: Położony w lesie nad zalewem, po stronie zachodniej. Kamienny obelisk wystawiony w setną rocznicę powstania styczniowego 1863 r. Wystawiło go miejscowe PTTK i społeczeństwo Skarżyska. W tym miejscu 2 lutego 1863 roku Rosjanie powiesili na dębie powstańców wziętych do niewoli. ; Dróżniczówka:Zabytkowa dróżniczka (obecnie w posiadaniau GDDKiA) i zabytkowy głaz narzutowy przy ulicy Krakowskiej. [[Plik:Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej - fotopolska.eu (461573).jpg|thumb|Wojenny cmentarz partyzancki żołnierzy Armii Krajowej w Pogorzałem]] Ponadto na terenie miasta Skarżyska-Kamiennej znajduje się kilkadziesiąt pomników i tablic upamiętniających udział mieszkańców w walce o wolność Polski. Szczególnym miejscem jest zbiorowa mogiła partyzantów w lesie w okolicach osiedla Pogorzałe. Pochowano tam w latach 1943–1944 żołnierzy Armii Krajowej z oddziału „Szarego”, którzy zginęli w walce z Niemcami w różnych miejscach. Znajdują się tam 34 groby z wypisanymi nazwiskami i pseudonimami. === Imprezy === [[Plik:Piknik Archeologiczny "Rydno".JPG|thumb|Piknik Archeologiczny „Rydno”]] ; Piknik Archeologiczny „Rydno”: Klub Archeologiczny „Rydno” działający przy Oddziale Międzyszkolnym PTTK w Starachowicach i Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Wąchocku co roku organizują na terenach nad rzeką Kamienną Archeologiczny Piknik „Rydno” – imprezę historyczno-artystyczną, na której inscenizowane jest życie praprzodków: ich kultura, ubiór, obyczaje, narzędzia i życie codzienne. Całość dopełnia posiłek z pieczonej w całości nad ogniskiem zwierzyny oraz stanowiska, gdzie można obejrzeć pradawne urządzenia, narzędzia, czy namioty i szałasy. == Aktywny wypoczynek == '''[[:w:Jezioro Rejowskie|Zalew Rejowski]]''' : Zalew Rejowski położony jest w południowej części miasta i jest popularnym miejscem do letniego wypoczynku i rekreacji. Zalew oferuje dwa strzeżone kąpieliska - na zachodnim brzegu i na wschodnim. Na zachodnim brzegu zalewu znajduje się [https://rejow.pl/ Ośrodek Wypoczynku i Rekreacji Rejów], który oferuje domki letniskowe, pokoje gościnne, siłownię, boiska, wypożyczalnię sprzętu wodnego i rowerów, dostęp do WiFi dla gości, restaurację "Myśliwska" oraz kąpielisko strzeżone. Na wschodnim brzegu znajdziesz strzeżone kąpielisko, toalety, budki gastronomiczne, wypożyczalnię rowerków wodnych, stację roweru miejskiego, plac zabaw oraz boisko. : Wokół zalewu prowadzi ścieżka pieszo-rowerowa, popularna wśród spacerowiczów i rowerzystów. Przy zalewie również przebiega [[Plik:POL Szlak zielony.svg|25px]] zielony szlak turystyczny prowadzący na Wykus oraz [[Plik:POL Szlak żółty.svg|25px]] żółty szlak okrężny wokół Skarżyska-Kamiennej. Rejów jest też punktem początkowym dla [[Plik:POL Szlak czerwony.svg|25px]] czerwonego szlaku turystycznego do Łącznej, prowadzącego przez lasy w powiecie skarżyskim. : Nad zalew dostaniesz się autobusami linii 7 oraz 19 (przystanek Słoneczna/Stadion lub Sportowa/Multanka) lub pociągami Polregio ze stacji [https://portalpasazera.pl/KatalogStacji/Index?stacja=Skarzysko+Zachodnie Skarżysko Zachodnie]. '''[[:w:Zalew Bernatka|Zalew Bernatka]]''' : Położony na końcu ul. Paryskiej zalew Bernatka jest idealnym miejscem do rozpoczęcia wędrówki pieszej lub rowerowej po okolicznych lasach lub wędkowania. Obok zalewu znajduje się również [https://www.noepark.pl/ Noe Park] z największym dmuchańcem świata oraz innymi atrakcjami. : Sam zalew aktualnie(2026) nie nadaje się do kąpieli z powodu jakości wody, lecz znajduje się tu niedawno zrewitalizowana plaża z leżakami i ławeczkami, miejsce na ognisko oraz plac zabaw. : Nad zalewem co roku, pod koniec czerwca odbywa się [https://swietokrzyskie.travel/informator_turystyczny/wydarzenia/noc_kupaly_nad_zalewem_bernatka_w_skarzysku_kamienenj Noc Kupały]. Wydarzenie obejmuje pokazy ogni, koncerty, puszczanie wianków, tańce, stoiska rękodzielników i koła gospodyń wiejskich z okolicznych wsi. [[Plik:Noc_Kupały_Skarżysko-Kamienna_2026_(2).jpg|thumb|Puszczanie wianków podczas Nocy Kupały nad zalewem Bernatka]] : Do zalewu można dostać się autobusem linii 5 w dni robocze lub autobusem linii 18 w weekendy(przystanek Paryska/Zalew). '''Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji''' oferuje ponadto: * halę sportową (na 550 miejsc siedzących, o powierzchni areny około 1200 m²) – ul. Sienkiewicza 34, * sześciotorową krytą pływalnię o wymiarach basenu 25x13 m, głębokość od 0,7 do 1,65 m – ul. Spółdzielcza 19, * lodowisko miejskie im. Mieczysława Filipowskiego (półkryte, tylko w sezonie zimowym). == Praca i nauka == * '''Społeczna Akademia Nauk''' w Łodzi, Wydział zamiejscowy w Skarżysku-Kamiennej – szkoła wyższa, [http://www.skarzysko.spoleczna.pl/ www.skarzysko.spoleczna.pl] * '''Powiatowy Urząd Pracy''' w Skarżysku-Kamiennej, ul. 1-go Maja 105, od poniedziałku do piątku w godz. 7:00-15:00, tel. 41 2517-300, [http://www.pupskarzysko.pl www.pupskarzysko.pl] == Zakupy == '''[https://hermessk.pl/ CH Hermes]''', ul. Krasińskiego 18 : Przy ulicy Krasińskiego 18 znajduje się CH Hermes, w którym znajdują się sieciowe sklepy różnej branży, tj. np. ''H&M'', ''Empik'', ''Hebe'', ''Natura'', ''Stokrotka'', ''Rossmann, Diverse'' oraz banki - ''PKO Bank Polski'' oraz ''Bank Pekao''. '''CH Talgo''', ul. Metalowców 5 : Przy ulicy Metalowców 5 znajduje się CH Talgo, gdzie znajdują się: ''Kaufland, Worldbox, Takko Fashion, JYSK, MediaExpert, KiK, Rossmann'', Apteka oraz różne sklepy z odzieżą używaną. Tuż obok - przy ul. Metalowców 1 znajduje się supermarket ''Kaufland''. '''[https://www.vendo-park.com/skarzysko-kamienna/ Vendo Park]''', ul. Krakowska 142, ul. Handlowa 3 : W dwóch budynkach przy ul. Krakowskiej 142 i ul. Handlowej 3 znajduje się park handlowy "Vendo Park". Park jest zlokalizowany blisko zjazdu z trasy S7 oraz blisko stacji benzynowej Circle K(ul. Krakowska 144C), dzięki czemu jest wygodnym miejscem na szybki postój/zakupy w trasie. W parku znajdziesz następujące sklepy - ''Biedronka, Rossmann, KiK, Dealz, Villaro, Action, Martes Sport, Pepco, Deichmann, Aquael Zoo, Zychowicz, Smyk, TEDi, RTV Euro AGD, CCC, Orange'' oraz ''Sinsay''. '''Nowy Manhattan''', ul. Niepodległości 103 : W budynku przy al. Niepodległości 103 znajduje się centrum handlowe "Nowy Manhattan" z licznymi sklepami spożywczymi oraz sprzedającymi drobnicę. Ponadto na terenie miasta znajduje się duża liczba sklepów spożywczych i supermarketów sieciowych, m.in. 4 sklepy ''Biedronka,'' 6 sklepów ''Dino'', 2 sklepy ''Lidl'', 2 sklepy ''Aldi'' oraz market ''Kaufland''. Na osiedlu Kamienna, przy ulicy Rynek znajduje się targowisko miejskie. == Wyżywienie == === Skromnie === * '''Restauracja RetroFrog''', ul. Moniuszki 26 * '''Karczma U Edzia''', ul. Zwycięzców 2, tel. 41 253 83 58 * '''Bar Sajgonka''', ul. Staszica 10, tel. 41 251 27 30 * '''Atmosfera''', ul. Armii Krajowej 9, https://atmosferaskarzysko.eatbu.com/?lang=pl# * '''McDonald's''', ul. Krasińskiego 24 * '''Autorska Pizza & Cafe''', ul. Krasińskiego 20 * '''Asia Wok,''' al. Niepodległości 103 === Umiarkowanie === * '''Restauracja Casablanca''', ul. Juliusza Słowackiego 21 * '''Restauracja Myśliwska''', ul. Wioślarska 1, https://rejow.pl/mysliwska-menu/ * '''Restauracja Gościniec Przylesie''', ul. Stokowa 15 === Wystawnie === * '''Restauracja Aramis''', ul. Szkolna 13, tel. 41 252 42 52, https://restauracja-aramis.pl/ * '''Hotel Promień – Restauracja''', ul. Legionów 105, tel. 41 253 86 36, https://hotel-promien.pl/restauracja/ * '''Hotel Komes – Restauracja''', ul. Legionów 130, tel. 41 252 30 25 == Rozrywka == * '''Kombinat Formy''', ul. Rejowska 99, http://kombinatformy.pl. ** <small>'''Fitness:''' poniedziałek – piątek 08.00-22.00, sobota 08:00 – 20:00, niedziela 08:00 -20:00; tel. 791 201 401, recepcja@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Restauracja, pizzeria ''Festa in tavola'':''' tel. 512-507-507 (możliwy jest dowóz)</small> ** <small>'''Kręgielnia i Pub:''' tel. 531 597 567</small> ** <small>'''Solarium:''' tel. 791 201 401, solarium@kombinatformy.pl</small> ** <small>'''Bawialnia „U Pana Kota”''' tel. 732 751 057, (41) 25 15 101, bawialnia@kombinatformy.pl</small> * '''Klub muzyczny SEMAFOR''', ul. Towarowa 2, tel. 601 525 735, semafor@semafor.pl, http://semafor.vbiz.pl * '''Klub Tokarnia''', ul. Towarowa 2/2, Piątek-Sobota: 21:00-04:00, Niedziela: 20:00-02:00, tokarniaklub@gmail.com * '''Centrum Zabaw Kuleczkowo''', ul. 1 Maja 65, III piętro, tel. 793 293 080 * '''''Brykolandia''''' – bawialnia dla dzieci, Szkoła Języków Obcych i Informatyki ''PerfeKt'', ul. Żeromskiego 64a, poniedziałek – piątek: 13.30 – 19.30, sobota: 10.00 – 18.00, http://sjo-perfekt.pl/ == Noclegi == === Skromnie === * '''Hotel Promień''' przy ulicy Legionów 105. Posiada w ofercie pokoje 1, 2, 3, 4, osobowe, oraz pokoje o podwyższonym standardzie. Śniadanie jest wliczone w cenę pokoju. Parking jest nieodpłatny. Hotel posiada Internet Wi-Fi i telewizję w pokojach. Doba hotelowa rozpoczyna się od godziny 14:00 i trwa do godziny 12:00 następnego dnia. Grupom zorganizowanym przysługują zniżki. * '''Ośrodek wypoczynkowy „Rejów”''', ul. Wioślarska 1, tel. 41 252 41 65. Oferuje 10 domków kempingowych typu BRDA z 80 miejscami noclegowymi. Pełne wyposażenie sanitarne w każdym domku, aneks kuchenny. * '''Dom Pielgrzyma''' – Bazylika Matki Bożej Ostrobramskiej, ul. Wileńska 33, tel. 41 253 88 00, fax. 41 252 91 00. === Umiarkowanie === * '''<nowiki>**</nowiki> Hotel Komes''' przy ulicy Legionów 130. Recepcja czynna całodobowo, parking, Internet przewodowy w pokojach i Wi-Fi. Zaplecze do organizacji konferencji i szkoleń. Położony w odległości 2 km od trasy E-7 i bezpośrednio przy drodze krajowej nr 42. == Bezpieczeństwo == W późnych godzinach wieczornych i nocnych uważać należy na obszary zabudowane, blokowiska i osiedla – szczególnie osiedle Żeromskiego (ul. Górnicza, Sezamkowa), Przydworcowe (ul. Rejowska, Szydłowiecka, Zielna), Skałka. * '''Straż Miejska''', tel. (41) 252 01 93, tel. alarmowy 986, ul. Sikorskiego 18 * '''Komenda Powiatowa Policji''', tel. (41) 39 51 205 (dyżurny KPP), tel. alarmowy 997, ul. Krasińskiego 11, [http://www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl/ www.skarzysko-kamienna.swietokrzyska.policja.gov.pl] * '''Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej''', tel. 41 2511757 <small>(dowódca JRG)</small>, tel. alarmowy 998, ul. 1-go Maja 101, http://www.strazskarzysko.pl/ === Zdrowie === Przychodnie niepubliczne na terenie całego miasta. * '''Szpital Powiatowy im. Marii Skłodowskiej-Curie''', ul. Szpitalna 1, http://www.zoz.com.pl === Pozostałe === * '''Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Krasińskiego 11, tel. centr. 41 2520360, fax: 41 2520369 http://www.skarzysko.sr.gov.pl/, sad@skarzysko.sr.gov.pl ** <small>Wydział III Rodzinny i Nieletnich, Wydział V Ksiąg Wieczystych oraz Zespół służby kuratorskiej ds. rodzinnych i nieletnich mieszczą się w budynku obok przy ulicy '''Sikorskiego 20'''.</small> == Kontakt == * '''Urząd Miasta Skarżyska-Kamiennej''', ul. Sikorskiego 18, [http://skarzysko.pl www.skarzysko.pl], poczta@um.skarzysko.pl <small>'''Poniedziałek:''' 7:30 – 17.00; '''Wtorek – Czwartek:''' 7:30 – 15.30; '''Piątek:''' 7:30 – 14:00</small> * '''Starostwo Powiatowe w Skarżysku-Kamiennej''', ul. Konarskiego 20, [http://skarzysko.powiat.pl www.skarzysko.powiat.pl], starostwo@skarzysko.powiat.pl, tel. od 41 3953000 do 41 3953039, fax. 41 2524001. <small>'''Poniedziałek:''' 8:00 – 16:00; '''Wtorek – Piątek:''' 7:30 – 15:30</small> == Gdzie dalej == <div style="column-count: 2; -webkit-column-count: 2; -moz-column-count: 2;"> * '''Kościół pw. Świętej Trójcy w [[Skarżysko Kościelne|Skarżysku Kościelnym]]''' (7 km) * '''Ratusz w [[Szydłowiec|Szydłowcu]]''' (13 km) * '''Klasztor cystersów [[Wąchock]]u''' (14 km) * '''Muzeum Przyrody i Techniki w [[Starachowice|Starachowicach]]''' (19 km) * '''Sanktuarium w [[Kałków|Kałkowie-Godowie]]''' (33 km) * '''Pałac Biskupów Krakowskich w [[Kielce|Kielcach]]''' (35 km) * '''Ruiny zamku w [[Chęciny|Chęcinach]]''' (52 km) * '''[[Święty Krzyż]], [[Nowa Słupia]]''' (52 km) * '''Muzeum Wsi Kieleckiej w [[Tokarnia|Tokarni]]''' (54 km) </div> {{Jest w|Powiat skarżyski}} {{Geo||51°06′59″N 20°52′01″E}} {{użyteczny}} [[Kategoria:Województwo świętokrzyskie]] 8l8e5wg5xcubaj11ekl1w6bdjxitqcs