Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 2666 888709 864223 2026-07-02T23:02:16Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888709 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Cantalupa-Stemma.png|right|140px]] [[Figura:Cantalupa da monte brunello.jpg|thumb|left|Panorama]] '''Cantaluva''' (''Cantalupa'' an [[lenga italian-a|italian]], ''Chantaloba'' an [[lenga ossitan-a|ossitan]]) a l’é un comun ëd 2.503 abitant <ref>Sorgiss: [[ISTAT]] - Bilansi demogràfich al 31/01/2009 [https://web.archive.org/web/20100120110924/http://demo.istat.it/bilmens2009gen/index.html].</ref> dla [[provincia ëd Turin]]. Ël patron ëd Cantaluva a l'é San Bias. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Giustino Bello (da l' 8/06/2009). == Anliure esterne == [[Figura:Cantalupa grotta Ciumiera ingresso.jpg|thumb|right|200px|La gròta dla Ciumiera]] * [https://web.archive.org/web/20100518135808/http://www.comune.cantalupa.to.it/ Sit istitussional] == Vardé 'dcò == * [[Mont Tre Dent]] * [[Ròca Doi Dent]] == Arferiment == {{listadlereferense}} {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla sità metropolitan-a ëd Turin]] tp73rg09jjbp81m0pkz3uh175hnpix8 0 3073 888715 863696 2026-07-03T03:01:51Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888715 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Racconigi-Stemma.png|right|140px]] '''Racunis''' (''Racconigi'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 10.094 abitant<ref>Sorgiss: [[ISTAT]] - Bilansi demogràfich al 31/12/2007 [https://web.archive.org/web/20071111105613/http://demo.istat.it/bilmens2007gen/index.html].</ref> dla [[provincia ëd Coni]]. ==Aministrassion== El sìndich a l'é Valerio Oderda (dal 12/6/2017). == Person-e arnomà == * [[Francesco Imberti]], 1882-1967, vësco d'Osta e arcivësco ëd Vërsèj == Sità gemelà == [[Figura:Castello_di_Racconigi.jpg|thumb|right|200px|Ël [[Castel ëd Racunis|castel]]]] Racunis a l'é gemelà con: * [[Figura:Flag of France.svg|border|20px]] [[Bonneville]], [[Fransa]] * [[Figura:Flag of Portugal.svg|20px]] [[Cascais]], [[Portugal]] == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20110719005752/http://www.comune.racconigi.cn.it/ Sit istitussional] ==Arferiment== {{listadlereferense}} {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni]] 9wtjtet4ci0vvrs6fxsn1d2g4g62gt2 0 7384 888708 876066 2026-07-02T22:51:33Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888708 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:brossasco_pan.jpg|thumb|left|Panorama]] {{Template:Comun |nomComun = Brossasch |Nòm_italian = Brossasco |linkScu = |siglaProvincia = CN |latitudineGrad = |latitudineMinut = |latitudineSecond = |longitudineGrad = |longitudineMinut = |longitudineSecond = |autëssa = |superficie = |abitant = |ann = |frassion = |comunVisin = [[Frasso]], [[Gambasca]], [[Isasca]], [[Martinian-a]], [[Ël Mél]], [[San Pèire]], [[Sanfront]], [[Busca]], [[Venasca]] |istat = |fiscal = |nomAbitant = |patrono = |festivo = |sit = }} '''Brossasch''' (''Brossasco'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 1.109 abitant dla [[provincia ëd Coni]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Bartolomeo Beoletto (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-). == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20210122040046/https://www.comune.brossasco.cn.it/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni]] m0ts1p4cumjitysejoz8blt906kfafe 0 8066 888714 775100 2026-07-03T02:11:26Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888714 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Nosèj''' (''Nucetto'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 470 abitant dla [[provincia ëd Coni]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Ivo Debernocchi (dal 14/06/2004 -second mandà: 2009-). == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20100204090113/http://www.nucetto.net/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Nosej]] 3f22xu9zicolf65m4a728cou6qvq2o6 0 8244 888719 775114 2026-07-03T04:39:34Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888719 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Ël Piasch''' (''Piasco'' an [[lenga italian-a|italian]]; ''Lou Piasc'' an [[lenga ossitan-a|ossitan]]) a l’é un comun ëd 2.797 abitant dla [[provincia ëd Coni]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Roberto Ponte (da l' 8/06/2009). == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20071221022500/http://www.comune.piasco.cn.it/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Piasch]] 7yk17yc5n8cw1jpappdgvemodiog1k6 0 8496 888716 872865 2026-07-03T03:52:16Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888716 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Sommariva_Perno-Stemma.png|right|130px]] '''Somariva la Àuta''' (''Sommariva Perno'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 2.800 abitant dla [[provincia ëd Coni]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Walter Cornero (da 'l 27/05/2019). == Anliure esterne == [[Figura:Sommarivaperno.JPG|thumb|right|200px|Panorama]] * [https://web.archive.org/web/20110204023108/http://www.comune.sommarivaperno.cn.it/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Somarivalaauta]] mo9gz36byl7dkdnw98nb34mzr2sxofv 0 8532 888707 847164 2026-07-02T22:46:29Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888707 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Brandenburg Wappen.svg|right|150px]] Ël '''Brandeborgh''' (''Brandenburg'' an [[lenga tedesca|alman]]) a l'é un dij 16 stat federaj (''Bundesländer'') dla [[Gërmania]].<br /> A conta 2.551.000 abitant (2006) e a l'ha na surfassa ëd 29.478,61 km².<br /> Soa capital a l'é [[Potsdam]]. == Geografìa == [[Figura:Deutschland Lage von Brandenburg.svg|right|185px]] Ël Brandeborgh a confin-a a nòrd con ël [[Meclenborgh-Pomerania Ossidental]], a nòrd-òvest con la [[Bassa Sassònia]], a òvest con la [[Sassònia-Anhalt]], a sud con la [[Sassònia]] e a est con la [[Polònia]]. Al sò intern a-i é la sità-stat ëd [[Berlin]]<br /> == Sità pi importante == {| {{prettytable}} !Sità !align="right" |Abitant (2005) |- |'''[[Potsdam]]''' | align="right" |147.583 |- |[[Cottbus]] | align="right" |105.309 |} == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20160305075149/http://www.kulturportal-brandenburg.de/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Ëstat Federaj dl'Almagna]] dvolc5bcntagwlkitmqdx0kjd50b4g6 0 12747 888696 823614 2026-07-02T15:21:19Z Phyrexian 1665 categorìa 888696 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Mariano Fortuny y Madrazo.jpg|thumb|right|200px|Mariano Fortuny y Madrazo]] Artista [[Spagna|spagneul]].<br> '''Mariano Fortuny y Madrazo''' a l'era nassù a [[Granada]] l'11 ëd magg dël 1871 e a l'é mòrt a [[Venessia]] ël 3 ëd magg dël 1949.<br> A l'é stàit pitor, peui scultor për un pòch ëd [[temp]], senògraf, e dzortut técnich ëd sena: a l'avìa creà na cùpola realisà prima al [[Théâtre Bosquet]] a [[Paris]] a l'ancamin dël Neuv-sent, peui al teatro [[Kroll]] ëd [[Berlin]] e për finì a la [[Scala]] a [[Milan]].<br> A l'é stàit ëdcò fotògraf e creator e produtor, prima a Venessia, peui ant l'[[Euròpa]] antrega, dë stòfe e tessù arsercà.<br> Sò [[stil eclétich]] a l'era na mës-cia ëd gust eut-sentesch e classichegiant, e ansema [[liberty]] e [[déco]]. A viagiava motobin e a l'avìa catà a Venessia un palass che al di d'ancheuj a pòrta sò nòm e dont dël 1956 soa vidoa, Henriette Nigrin, a l'ha fane cadò a la comun-a. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Fortuny y Madrazo, Mariano]] [[Categorìa:Scultor|Fortuny y Madrazo, Mariano]] 1oy4x2mijkn0w9ihjumq3cailcnlb8n 0 18815 888710 834659 2026-07-02T23:06:43Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888710 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Stamp:Comun |nomComun = Carro |Nòm_italian = Carro |linkScu = Carro-Stemma.png |stat = ITA |siglaProvincia = IM |latitudineGrad = 44 |latitudineMinut = 16 |latitudineSecond = 20.95 |latitudinNS = N |longitudineGrad = 9 |longitudineMinut = 36 |longitudineSecond = 29.75 |longitudinEO = E |autëssa = 418 |superficie = 31,79 |abitant = 571 |ann = 2011 |comunVisin = [[Carrodano]], [[Castiglione Chiavarese]] (GE), [[Deiva Marina]], [[Maissana]], [[Sesta Godano]], [[Varese Ligure]] |festiv = 10 d'aost }} '''Carro''' (''O Cäro'' an [[lenga lìgure|lìgur]]) a l'é un comun dla [[Liguria]] ëd 571 abitant, an [[provincia dla Spessia]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Antonio Solari (dal 15/04/2008, second mandà dal 27/05/2013). == Anliure esterne == * [https://web.archive.org/web/20090407062810/http://www.comune-di-carro.it/ Sit istitussional] [[Figura:Carro-panorama.jpg|thumb|left|300px|Panorama]] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia dla Spessia]] 14qsvx0xlld8r5o8ib5gfsybxw45vhb 0 30160 888695 857206 2026-07-02T15:19:14Z Phyrexian 1665 categorìa 888695 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Pablo picasso 1.jpg|thumb|right|200px|Pablo Picasso (1962)]] Pitor.<br /> '''Pablo Ruíz Picasso''' (dont ël nòm complet a l'era ''Pablo Diego José Santiago Francisco de Paula Juan Nepomuceno Crispin Crispiniano de los Remedios Cipriano de la Santisima Trinidad Ruiz Blasco y Picasso Lopez'') a l'era nassù a [[Màlaga]] ai 25 d'otóber dël 1881. === Picasso an sla Còsta Asura === Ant j'istà dal 1911 al 1913 Picasso a l'ha sogiornà a [[Céret]]. Durant l'istà 1919 a l'é passà a [[Saint-Raphaël (Còsta Asura)|Saint-Raphaël]]. Dël 1946 a l'é andàit a travajé a [[Vallauris]]. An sla [[Còsta Asura]], Picasso a sërcava n'atelié ch'a podèissa conten-e dle gròsse composission. [[Romuald Dor de la Souchère]] a l'ha antlora ufrije ëd sistemesse ant la sala granda ëd [[castel Grimaldi]] a [[Antibes]]. L'artista a l'é stàit entusiasta. Cand ch'a partirà, a ufrirà a la sità vintetré piture e quarantequatr dissegn. Dël 1946 a Golfe-Juan, an rancontrand ij propietari dël laboratòri Madoura, Picasso a l'é passionasse për la [[siràmica]]. An vint agn a n'ha creane 4000 tòch. Picasso a l'é mòrt a [[Mougins]], j'8 d'avril dël 1973. == Euvre prinsipaj == * ''Le tòte d'Avignon'' (1907) * '''Guernica''' (1937) : Realisà a [[Paris]] antra 'l 1^m maj e ij 4 giugn 1937. * ''La colomba dla pas'' (1949) [[Figura:Picasso Signatur-DuMont 1977.svg|thumb|right|200px|La firma dl'autor, com a la butava ant soe euvre]] * ''A mia bela'' (goernà al musé Picasso d'Antibes) * ''La guèra e la pas'' (1952, ofert a lë [[Fransa|stat fransèis]] dël 1956) {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Picasso, Pablo]] tbc64tmsnu11bdmtliqaay847tbgp0j 0 32743 888713 861228 2026-07-03T01:42:22Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888713 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Martina Franca-Stemma.png|right|140px]] '''Martina Franca''' a l'é un comun dla [[Pulia]] ëd 49.426 abitant <ref>Sorgiss: [[ISTAT]] - Bilansi demogràfich al 31/03/2008 [https://web.archive.org/web/20180707173320/http://demo.istat.it/bilmens2008gen/index.html].</ref>, an [[provincia ëd Tàranto]]. == Aministrassion == Ël sìndich a l'é Francesco Polazzo (dal 27/05/2007). == Anliure esterne == [[Figura:Martina Franca BW 2016-10-16 16-55-54.jpg|thumb|right|200px|La basìlica ëd San Martin]] * [https://web.archive.org/web/20060113134125/http://www.comune.martina-franca.ta.it/ Sit istitussional] ==Arferiment== {{listadlereferense}} {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Tàranto]] 7x0lu2u0287wijgalmm25f6pmmn4ub8 0 36245 888693 738086 2026-07-02T15:16:43Z Phyrexian 1665 categorìa 888693 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Salvador Dalí 1939.jpg|thumb|right|Salvador Dalí]] '''Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech, Marquis of Pubol''' or '''Salvador Felip Jacint Dalí Domènech''', conossù da tùit com '''Salvador Dalí''', a l'era nassù l'11 ëd magg dël 1904 e a l'é mòrt ël 23 ëd gené dël 1989. A l'era nassù a Figueres, an [[Spagna]]. A l'é stàit n'artista spagneul bin avosà, e a l'é vnùit famos sia për soe euvre artìstiche sia për sò stil ëd vita. A l'ha fàit part ëd la corent artìstica dël [[surealism]]. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * ''Carré d'Art : Barbey d'Aurevilly, Byron, Salvador Dalí, Hallier'', Jean-Pierre Thiollet, Paris, 2008. ISBN 2-35035-189-6 {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Dalí, Salvador]] dfiepoxqfh7rxauiyrek87lyib8xk4y 0 36400 888698 838202 2026-07-02T15:23:14Z Phyrexian 1665 categorìa 888698 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:La familia de Carlos IV, Francisco de Goya.jpg|thumb|275px|''Carl IV dë Spagna e soa famija'', 1800.]] [[Figura:El_Tres_de_Mayo,_by_Francisco_de_Goya,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|right|thumb|275px|''Ël tre ëd magg dël 1808'', 1814. Ouli su tèila, 266 х 345 cm. [[Museo del Prado]], [[Madrid]].]] '''Francisco de Goya y Lucentes''', nassù ël 30 ëd mars dël 1746, mòrt ël 16 d'avril dël 1828 a l'era un pitor spagneul. A l'ha piturà vàire ritrat ëd la Famija Real Spagneula. Le soe euvre pì avosà a son "Carl IV dë [[Spagna]] e soa famija" e "Ël tre ëd magg dël 1808". == Vita == Goya a l'era nassù a [[Fuendetodos]], an [[Aragon-a]], dël 1746. A l'avìa studià a Madrid e [[Roma]], e ant ël 1771 a l'era a [[Parma]]. D'apress col ann, a l'era tornà an Spagna. Ant ël 1774 a l'era marriasse e a l'avìa ancaminà a travajé për ij Reaj dë Spagna. Ant ël 1783 a l'era motobin avosà për ij sò ritrat. Ma ant ël 1790 a l'é vnù malavi. As sa nen da bin cola che a fussa soa maladìa. An col temp lì, le soe euvre a son visionarie e terible. Ël sò stat mental a l'era pegiorà con l'invasion fransèisa, ëdcò se a l'ha ispiraje la soa ciadeuvra ("Ël tre ëd magg dël 1808"). Goya a l'é mòrt a 82 agn, dël 1828. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Goya, Francisco]] 38rz8alsj6e6zdictm29ltr0wv0uxrz 0 36492 888703 857069 2026-07-02T15:33:02Z Phyrexian 1665 categorìa 888703 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Frida Kahlo Diego Rivera 1932.jpg|right|thumb|Frida Kahlo e Diego Rivera (1932)]] '''Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón ''', nassùa ël 6 ëd luj dël 1907 e mòrta ël 31 ëd luj dël 1954, a l'era na pitris messican-a conussùa com '''Frida Kahlo'''. A l'é conossùa për ij sò travaj sureaj e motobin përsonaj. A l'era marià con [[Diego Rivera]], n'àutr pitor bin conossù. A l'era nassùa a Coyoacán, an [[Méssich]]. A causa ëd n'insident a l'età ëd 18 agn che a l'avìa lassala paralisà a vita, Kahlo a l'avìa nen continuà la cariera médica ma a l'avìa ancaminà a pituré. Le soe piture a dan soens dij sëcrolon për la manera che a mosto ël dolor e la dura vita dle fomne. Sinquantesinch ëd soe 143 piture a son ëd chila midema. A l'era ëdcò anfluensà da la cultura dij nativ messican, mostà an color luminos, con na mës-cia ëd realism e ëd simbolism. Soa pitura a l'avìa tirà l'atension ëd l'artista Diego Rivera, che peui a l'avìa sposala. Ël travaj ëd Kahlo a l'é quaich vire ciamà "surealista" ma, con tut che chila a l'abia organisà e fàit ëd mostre vàire vire con dij surealista Europei, a chila midema cola etichëtta aj piasija nen. Soa atension ai problema feminin, e soa onestà ant ël pitureje, a l'avìa fàit ëd chila na figura dël [[feminism]] ëd j'ùltim agn dël sécol che a fà XX. Cheicun dij sò travaj as peulo vëddse al Museo Frida Kahlo, ant soa ca ant le visinanse ëd [[Sità dël Méssich]]. == Lese ëdcò == * [[Musé Frida Kahlo]] {{Fin}} [[Categorìa:Pitor messican|Kahlo, Frida]] j36kr4726efcccghwsmz0ydvle6zbue 0 36851 888700 825882 2026-07-02T15:29:42Z Phyrexian 1665 categorìa 888700 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Portrait d'homme (Diego Velázquez, 1630).jpg|thumb|right|200px|Diego Velázquez, Auto-ritrat, d'antorn al 1630]] '''Diego Rodríguez de Silva y Velázquez''' a l'era nassù a [[Sivija]] ai 6 ëd giugn dël 1599 e a l'é mòrt a [[Madrid]] ai 6 d'aost dël 1660.<br /> A l'é stàit un pitor spagneul, l'artista prinsipal ël la cort ëd [[Filip IV ëd Spagna|Filip IV]], re dë [[Spagna]]. Diego Velázquez a l'ha avù na vita dura. A l'era mariasse a 18 agn e a l'avìa avù doe fije da soa fomna. A l'é mòrt a 61 agn, d'apress d'avèj piturà un mucc d'euvre. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Velazquez, Diego]] jcbttuiatqj1a9xogyrlj7pwchmfg2y 0 41978 888711 807742 2026-07-03T00:24:07Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888711 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Hunch''' a l'é un [[motor d'arserca]] përsonalisà che a dà ëd rispòste direte e basà an sle preferense ëd l'utent. ==Arferiment== * https://web.archive.org/web/20140303043548/http://hunch.com/ {{Fin}} [[Categorìa:Motor d'arserca dla Ragnà]] e71pwa03frry191hsiq8e6i1c9p9b9f 0 49190 888692 743427 2026-07-02T14:34:48Z Dragonòt 19 888692 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} Pierre Corneille ([[Rouen]], 6 giugn 1606 – [[Paris]], 1 otóber 1684), avosà tanme "ël Grand Corneille" e "Pare dla Tragedia Fransèisa", a l'é stàit un dij pì important dramaturgh dël Sécol d'òr fransèis. Ansema a Molière e Jean Racine, a l'é considerà un dij tre pì grand autor clàssich dël teàter fransèis. Sò talent a l'ha marcà n'época, an creand d'euvre ch'a son restà 'd riferiment për la literadura mondial. == Biografìa == Nassù ant na famija borgèisa a Rouen, Corneille a l'ha studià dai gesuita e a l'é peui dventà avocat. A l'ha ancaminà a scrive për teàter squasi për dilet, ma sò prim sucess, la comedia "Mélite" (1629), a l'ha falo conòsse a Paris. Corneille a l'é stàit un dij "Sinch Autor" dël cardinal Richelieu, ma sò caràter independent a l'ha nen sempe andàit d'acòrdi con le volontà dël potent ministr. Dël 1647 a l'é stàit elegiù a l'Académie Française. Dòp na longa cariera, a l'é mòrt a Paris ant l'indiferensa general, an pressa an povertà e con la gloria ëd Racine ch'a l'ha scurì ij sò darié agn. == Euvre prinsipaj == Corneille a l'é stàit un autor prolìfich, an passand da la comedia a la tragedia, e an arnovand ël géner dramàtich. === Le Cid (1637) === Soa euvra pì avosà, "Le Cid", a l'é na tragicomedia ch'a conta la stòria ëd Rodrigue e Chimène, giovo amant dividù tra l'amor e l'onor. L'arzulta a l'ha otnù un sucess ecessional, ma a l'ha 'dcò anandiasse na gran polemica ("la querelle du Cid"). L'Académie Française, ciamà da Richelieu, a l'ha publicà un giudissi ch'a criticava l'euvra për soa inverosimijansa e për l'arfud dle régole clàssiche. D'apress, l'euvra a l'é restà un sìmbol ëd la literatura fransèisa. === Tragedie stòriche === Dòp la polemica dël Cid, Corneille a l'é dedicasse a dle tragedie d'ispirassion stòrica, an rispetand le régole clàssiche. "Horace" (1640), an sël patriotism, "Cinna" (1641), an sla clemensa, e "Polyeucte" (1643), an sla fej cristian-a, a son considerà tra soe pì bele euvre. Ant ëste tragedie, Corneille a esplora ij conflit interior dij sò eroj, an butand an evidensa la volontà e la glòria. === Comedie e d'àutre euvre === Corneille a l'ha scrivù 'dcò dle comedie avosà, com "Il bugiardo" (1644), e d'euvre pì sperimentaj com "L'Ilusion comique" (1636). A l'ha continuà a scrive fin-a a la fin, con "Suréna" (1674), soa dariera tragedia. {{Fin}} [[Categorìa:Dramaturgh|Corneille, Pierre]] [[Categorìa:Literatura fransèisa|Corneille, Pierre]] 7k4xdcq89k51daabwg4a6bszjof3se1 888704 888692 2026-07-02T17:17:22Z Dragonòt 19 888704 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Pierre_Corneille_2.jpg|thumb|Pierre Corneille]] Pierre Corneille ([[Rouen]], 6 giugn 1606 – [[Paris]], 1 otóber 1684), avosà tanme "ël Grand Corneille" e "Pare dla Tragedia Fransèisa", a l'é stàit un dij pì important dramaturgh dël Sécol d'òr fransèis. Ansema a Molière e Jean Racine, a l'é considerà un dij tre pì grand autor clàssich dël teàter fransèis. Sò talent a l'ha marcà n'época, an creand d'euvre ch'a son restà 'd riferiment për la literadura mondial. == Biografìa == Nassù ant na famija borgèisa a Rouen, Corneille a l'ha studià dai gesuita e a l'é peui dventà avocat. A l'ha ancaminà a scrive për teàter squasi për dilet, ma sò prim sucess, la comedia "Mélite" (1629), a l'ha falo conòsse a Paris. Corneille a l'é stàit un dij "Sinch Autor" dël cardinal Richelieu, ma sò caràter independent a l'ha nen sempe andàit d'acòrdi con le volontà dël potent ministr. Dël 1647 a l'é stàit elegiù a l'Académie Française. Dòp na longa cariera, a l'é mòrt a Paris ant l'indiferensa general, an pressa an povertà e con la gloria ëd Racine ch'a l'ha scurì ij sò darié agn. == Euvre prinsipaj == Corneille a l'é stàit un autor prolìfich, an passand da la comedia a la tragedia, e an arnovand ël géner dramàtich. === Le Cid (1637) === Soa euvra pì avosà, "Le Cid", a l'é na tragicomedia ch'a conta la stòria ëd Rodrigue e Chimène, giovo amant dividù tra l'amor e l'onor. L'arzulta a l'ha otnù un sucess ecessional, ma a l'ha 'dcò anandiasse na gran polemica ("la querelle du Cid"). L'Académie Française, ciamà da Richelieu, a l'ha publicà un giudissi ch'a criticava l'euvra për soa inverosimijansa e për l'arfud dle régole clàssiche. D'apress, l'euvra a l'é restà un sìmbol ëd la literatura fransèisa. === Tragedie stòriche === Dòp la polemica dël Cid, Corneille a l'é dedicasse a dle tragedie d'ispirassion stòrica, an rispetand le régole clàssiche. "Horace" (1640), an sël patriotism, "Cinna" (1641), an sla clemensa, e "Polyeucte" (1643), an sla fej cristian-a, a son considerà tra soe pì bele euvre. Ant ëste tragedie, Corneille a esplora ij conflit interior dij sò eroj, an butand an evidensa la volontà e la glòria. === Comedie e d'àutre euvre === Corneille a l'ha scrivù 'dcò dle comedie avosà, com "Il bugiardo" (1644), e d'euvre pì sperimentaj com "L'Ilusion comique" (1636). A l'ha continuà a scrive fin-a a la fin, con "Suréna" (1674), soa dariera tragedia. {{Fin}} [[Categorìa:Dramaturgh|Corneille, Pierre]] [[Categorìa:Literatura fransèisa|Corneille, Pierre]] pz5ac15sud4k7a2twtjf5grf3geejh6 0 71786 888699 876088 2026-07-02T15:24:58Z Phyrexian 1665 categorìa 888699 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Immagine:Portrait of Joan Miro, Barcelona 1935 June 13.jpg|thumb|right|Joan Miró i Ferrà (1935)]] ''' Joan Miró ''' (dont ël nòm complet a l'era '''Joan Miró i Ferrà'''), nassù a [[Barslon-a]] ai 25 d'avril dël 1893 a l’é stàit un pitor, scultor e siramista [[Spagna|spagneul]] d’orìgin [[Catalògna|catalan-e]] considerà un dij pi grand arpresentant dël [[surealism]]. Joan Miró a l'é mòrt a [[Palma ëd Majòrca]], ai 25 dë dzèmber dël 1983. == Euvre prinsipaj == * ''Natura morta del sabatot'' (1937) === Galarìa === <gallery> Image:Barcelona.Miro.Dona.i.Ocell.jpg|Fomna e osel (1982) Image:Hakone open air museum (10).jpg|Hakone Image:MNCARS Patio Escultura Miro.JPG|euvra al Musé Reina Sofia </gallery> {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Miró, Joan]] nv0nnphmwjdcyv6uuwvly53zbgjagmj 0 102154 888697 845798 2026-07-02T15:23:01Z Phyrexian 1665 categorìa 888697 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Bartolomé Bermejo - Retablo della vergine di Montserrat.jpg|thumb|right|200px]] '''Bartolomé Bermejo''' (nom ver '''Bartolomé de Cárdenas''' ([[Cordoba]], anviron 1440 - [[Barslon-a]], anviron 1500) a l'é stàit un pitor [[Spagna|spagneul]] dla fin dël secol ch'a fa 15. == Biografìa == Bermejo a l'ha travajà an Spagna tota soa vita, una ëd so euvre a s'treuva ant ël Dòm d'[[Àich]]. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor spagneul|Bermejo, Bartolomé]] tgcnntauc0mbhrut724okia7m77nkza 0 103727 888717 854099 2026-07-03T04:03:01Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888717 wikitext text/x-wiki {{Info/Sità dl'Almagna | nòm = Tannheim |figura = St-Martin2b.jpg |test dla figura = |lema = |scu = Wappen Tannheim.svg |stat = [[Baden-Württemberg]] |region = [[Tubinga (region)|Tubinga]] |distret = [[Biberach (distret)|Biberach]] |lat_deg = 48 |lat_min = 00 |lat_sec = 00 |lon_deg = 10 |lon_min = 04 |lon_sec = 59 |Amt = |Gemeindeverwaltungsverband = |Samtgemeinde = |Verbandsgemeinde = |Verwaltungsgemeinschaft = |Verwaltungsverband = |autitùdin = 585 |aira = 27,68 |popolassion = 2.363 |censiment = 31/12/[[2007]] |densità = 85 |targa = BC |codespostal = 88459 |codestelefon = 08395 |adrëssa = Rathausplatz 1<br />88459 Tannheim |end adm central = |website = www.gemeinde-tannheim.de |e-mail = info@gemeinde-tannheim.de |prefet = Johannes Böhm |partì = |nuts = |mapa distret = KreisBC GemeindeTannheim.jpg |mapa stat = }} '''Tannheim''' a l'é na comun-a dl'[[Almagna]], ant ël distret ëd [[Biberach (distret)|Biberach]], ant la region aministrativa ëd [[Tubinga (region)|Tubinga]], stat dël [[Baden-Württemberg]].<ref>{{Cité la Ragnà|url=http://statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_11001.pdf|title=Bevölkerung und Erwerbstätigkeit 2011|data=|publicado=Statistisches Landesamt Baden-Württemberg|língua=de|accessdate=2012-09-16|arquivourl=https://web.archive.org/web/20121017132834/http://statistik-bw.de/Veroeffentl/Statistische_Berichte/3126_11001.pdf|arquivodata=2012-10-17|urlmorta=yes}}</ref> [[Figura:Kirchturm02.jpg|thumb|left|St. Martino Igreja Católica Romana]] == Arferiment == <references /> == Anliure esterne == *[http://www.gemeinde-tannheim.de Internetpräsenz der Gemeinde Tannheim] *[https://web.archive.org/web/20210116231409/https://musikvereintannheim.de/ Musikverein Tannheim] *[http://www.theaterfreunde-tannheim.de Theaterfreunde Tannheim] *[http://www.flugplatz-tannheim.de Tannheimer Flieger- und Freizeitzentrum GmbH] [[Categorìa:Comun-e dël Baden-Württemberg]] 6zlrgf0pqwmk6nvrmxm1t78aaj7f45y 0 109234 888705 878737 2026-07-02T17:20:39Z Dragonòt 19 888705 wikitext text/x-wiki [[Figura:Glucosidase_enzyme.png|thumb|N'enzima]] J'enzima a son ëd macromolécole biològiche (sovens protein-e) ch'a agisso da catalisator ant le reassion chìmiche dj'organism vivent. A fan anandié o a acélero ste reassion sensa esse consumà o alterà përmanentament. La pipart dj'enzima a son protein-e, ma cheidun (coma ij ribozima) a son fàit d'ARN. ==Strutura dj'enzima== La strutura d'un enzima a detérmina soa fonsion. Minca enzima a l'ha un sit ativ andova as gropo le sostanse ch'a deuvo trasformesse (substrà). La forma dël sit ativ a peul cangesse për aceté ël substrà (modèl ëd l'adeguament indot). J'enzima a peulo esse formà da un-a o pì cadene ëd polipèptid e a podrìo avèj damanca ëd cofator (coma ion metàlich o vitamin-e) për travajé. ==Classificassion== J'enzima as classìfico scond ël tipo ëd reassion ch'a cataliso. Ël sistema ëd nùmer EC a-j partagia an ses class prinsipaj: * Ossidoridutasi: A cataliso ossidassion e ridussion (es. deidrogenasi). * Transferasi: A trasferisso ëd grup chìmich (es. chinasi). * Idrolasi: A dòvro l'eva për rompe dij ligam (es. amilasi). * Liasi: A formo o rompo dij ligam sensa ossidassion/idrolisi. * Isomerasi: A riorganìso la strutura dle molécole. * Ligasi: A gionto ëd molécole con d'energìa (es. DNA ligasi). ==Fator ch'a 'nfluenso l'atività dj'enzima== * Temperadura: J'enzima a travajo mej a temperadure òtime; tròp àut a peulo dësnatureje. * pH: Minca enzima a l'ha un pH òtim (es. pepsina ant lë stòmi a travaja a pH bass). * Concentrassion dël substrà: Fin a un pont, pì substrà a veul dì pì atività. * Inibidor: Sostanse ch'a ridùo o a blòco l'atività enzimàtica. ==Esempi d'enzima== * Amilasi: a romp l'àmid (ant la saliva) an glùcosi. * DNA polimerasi: a sintetisa DNA ant la replicassion. * Catalasi: a trasforma ël peròssid d'idrògen an eva e ossigen. ==Amportansa dj'enzima== J'enzima a son essensiaj për la vita: a përmëtto la digestion, la produssion d'energìa (ATP), la riparassion dël DNA, e via fòrt. A l'han ëdcò aplicassion andustriaj, com ant ij detergent (proteasi për eliminé le macie) o ant la produssion ëd formagg (rennil). ==Stòria== Ël concet d'enzima a l'é stàit esplorà dal sécol XIX. Eduard Buchner a l'ha dimostrà dël 1897 che j'estrat ëd lievit a peulo fermenté ël sùcher sensa esse ëd célule vive, an contradission con la teorìa vitalìstica. ==Vardé ëdcò== * [[Catalisator]] * [[Protein-a]] * [[Metabolism]] [[Categorìa:Biologìa]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] lwqe7bsqaqta55j6qh6lseqvbcpinf1 0 110325 888701 881486 2026-07-02T15:31:47Z Phyrexian 1665 categorìa 888701 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Diego Rivera - Google Art Project (cropped).jpg|thumb|200px|Diego Rivera]] '''Diego Rivera''' (13 dë dzèmber 1886 - 24 ëd novèmber 1957) a l'é stàit un pitor e muralista [[Méssich|messican]]. {{Fin}} [[Categorìa:Pitor messican|Rivera, Diego]] k52wwlgtmgq2w8saegbo57bhcoc6xu5 0 110770 888706 883353 2026-07-02T22:19:14Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888706 wikitext text/x-wiki [[Figura:Starr 060928-0513 Persea americana.jpg|miniatura|L'erbo Persea Americana (avocad)]] L'avocad (''Persea Americana'') a l'é na [[spece]] 'd [[erbo]] da [[frut]] dla famija dle Lauracee. == Descrission == L'[[erbo]] a l'é 'd taja media e a misura tra ij 10 e ij 15 m d'autëssa. La caviera a l'é amplia e frascassùa e 'l bion a l'é quatà da na scòrsa grisa. Le feuje a son përsistente, longhe dai 12 ai 25 cm, a son ovaj e verd. I fior a misuro dai 5 ai 10 mm e a son giaun<ref>https://tenutecaracci.com/la-fioritura/</ref>. == Frut == [[Figura:Avocado Hass - single and halved.jpg|miniatura|Frut dl'avocad, con pleuja nèira]] Ël frut a l'é na còcola an [[botànica]], a l'é pa na drupa, a l'ha na forma sìmil a un [[pruss]], a l'é longa dai 7 ai 20 cm e a l'ha na massa ch'a riva fin-a un chilo. L'avocad a l'ha në smens motobin grande drinta, ch'a l'ha un diaméter tra ij 3 e ij 5 cm. La polpa a l'é giauna o verda smòrta, antratan che la pleuja a l'é d'un verd scur a vire nèir e a l'é nen dovrà për esse mangià. === Cusin-a === La polpa a l'ha un savor motobin dlicà, tant ch'a peul esse dovrà an preparassion doss e salà. L'avocad a l'é mangià da sol con un cuciar o a peul esse condì con [[euli]], limon e [[sal]].<ref>https://post.almaverdebio.it/ricette/come-si-mangia-avocado-crudo/</ref> [[Figura:Guacamole IMGP1271.jpg|miniatura|Guacamole]] A l'é 'dcò dovrà ant arsete 'me la [[bagna]] [[Méssich|messican-a]] "guacamole", bodrà a [[spagnolin]] e limon; ant ij [[sànguis]], soens ansem al salmon anfumà, ël panin a peul esse un "avocado toast", visadì dle fëtte 'd [[pan]] con na crema 'd avocad spantià dëdzora. Ant la cusin-a merican-a as peul buté drinta ij "California Rolls", visadì un sòrt ëd [[sushi]] con avocad, mangh, surimi e [[cocómber]]. As peul ëdcò frolé e beive, na arseita tìpica [[Maròch|marochin-a]] a l'é lë [[zaazaa]]. === Valor nutrissionaj === A l'é un frut motobin grass, an efet a l'é compòst për l'87% da grass.<ref>https://www.alimentinutrizione.it/tabelle-nutrizionali/007490</ref> == Stòria == Ël [[frut]] a l'é originari dl'[[América]] sentral, Maya e Aztech a coltivavo già l'avocad, sò nòm riva an efet dal nahuatl (lenga azteca) "ahuacatl", ch'a significa testìcol, për via dla forma. Jë spagneuj a son stàit ij prim dërscheuvetor [[Euròpa|européo]], la distribussion dla pianta a l'é spantiasse ant jë [[Stat Unì d'América]], ël Sud América, l'[[Asia]], [[Australia]] e dontré part dl'[[Àfrica]]. == Distribussion e sagrin anviromentaj == Ël pi grand produtor d'avocad a l'é ël [[Méssich]] con pi 'd 2 milion ëd tonelé prodòte ant ël 2018, seguità an òrdin calant da [[Repùblica Duminican-a]], [[Perù]], [[Indonesia]], [[Colombia]], [[Brasil]] e [[Kenya]]. Ij sagrin anviromentaj rësguardant l'avocad a son an soa produssion, përché minca ann, an paìs 'me 'l [[Méssich]] a ven-o campà giù bòsch për fé pòst a le coltivassion d'avocad. An [[Cile]] la situassion a l'é motobin greva, përché l'[[eva]], già scarsa, a ven dirotà a le piantagion e pa a le përson-e, ch'a l'han problem a trové dl'eva beivìbil.<ref>https://www.osservatoriodiritti.it/2017/07/26/avocado-acqua-prosciuga-diritti-cile/</ref> N'autr sagrin a l'é l'antossiament generà da la condota dal Sud América a l'[[Euròpa]] (përché l'[[Euròpa]] a riesse nen a prodùvnë tant). == An Italia == La produssion [[Italia|italian-a]] a l'é nen bastant për l'arlan intern, ma a l'é coltivà con n'importansa chërsent ant j'ùltim agn an [[Sicilia]], ant la zòna dl'[[Etna]], con un temp simil al sudamerican.<ref>https://web.archive.org/web/20260108133837/https://bravocado.it/avocado-italiano/</ref> == Arferiment == <references /> [[Categorìa:Mangé]] [[Categorìa:Mangé e bèive]] [[Categorìa:Botànica]] [[Categorìa:Fruta]] [[Categorìa:Piante]] p0g2spzo7qlphlzvaagpxkyaarqa6sd 0 110971 888712 884072 2026-07-03T00:27:06Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888712 wikitext text/x-wiki [[Figura:Old_Market_Roundabout,_Bristol.jpg|thumb|Ingegnerìa 'd na rotonda]] L''''ingegnerìa dij traspòrt''' a l'é na branca ëd l'[[ingegnerìa sivil]] e industrial ch'a studia e a progeta ij '''sistema 'd moviment ëd përson-e e 'd mërcansìe'''. Soa mira a l'é cola d'otimisè la sicurëssa, l'efissiensa, la sostenibilità e 'l rendiment econòmich dij mojen ëd traspòrt, dai përcors stradal e feroviari a la gestion dël tràfich, da j'aeropòrt ai pòrt marìtim. == Stòria == L'ingegnerìa dij traspòrt a l'ha soe rèis ant l'[[Ingegnerìa militar|ingegnerìa militar]] e sivil dj'antich roman, ch'a l'han dësvlupà ëd stra e d'[[Aquedòt|aquedòt]] motobin avansà. Ma a l'é con la [[Revolussion Andustrial]] ch'a ancamin-o a comprende jë studi sientìfich an sij traspòrt. Ël dësvlup dle ferovìe ant l'Eutsent a l'ha spronà na dissiplin-a ch'a l'ha unì mecànica, idràulica e organisassion. Ant ël sécol ch'a fa XX, con l'esplosion dl'automòbil, a son comparì jë studi sientìfich an sël tràfich e la pianificassion dij traspòrt urban. La creassion d'autostra, d'aeropòrt internassionaj e 'd sistema 'd metro a l'ha dàit a la materia soa strutura moderna. == Sot-dissiplin-e == L'ingegnerìa dij traspòrt a comprend vàire àmbit: === Pianificassion dij traspòrt === Studi dij fluss ëd përson-e e mërcansìe, prevision ëd domanda, progetassion ëd neuve anfrastruture. === Ingegnerìa stradal === Progetassion, costrussion e manutension ëd stra, pont, viadòt e autostra. === Ingegnerìa feroviaria === Studi e progetassion ëd binari, stassion, segnalética e sistema 'd contròl. === Ingegnerìa dël tràfich === Gestion ëd la circolassion, semàfor, segnaj stradaj, studi ëd la sicurëssà stradal. === Ingegnerìa aeroportual e portual === Progetassion d'aeropòrt, piste, terminal, e 'd pòrt con soe struture 'd cariament. === Traspòrt pùblich === Studi ëd sistema 'd bus, tram, metro, e 'd soa integrassion con j'àutri mojen. === Logìstica e caden-e d'aprovigionament === Otimisassion dël moviment ëd mërcansìe an tra produssion, distribussion e consum. == Tècniche e metodologìe == J'ingegné dij traspòrt a deuvro vàire strument: * '''Modelassion e simulassion''': program matemàtich për smon-e 'l comportament dël tràfich. * '''Sistema d'anformassion geogràfica (GIS)''': për l'anàlisi spassial dij dat. * '''Statìstica e econometrìa''': për prevëdde la domanda ëd traspòrt. * '''Material e técniche 'd costrussion''': për le struture (pont, stra). * '''Tecnologie dij sistema ëd traspòrt inteligent (ITS)''': sensor, comunicassion, contròl an temp real. == Sfide contemporanee == * '''Sostenibilità''': ridussion dj'emission ëd gas sèra e dl'usagi dël teritòri. * '''Congestion urban-a''': gestion ëd l'''ora 'd ponta''' e 'd la mobilità ant le sità. * '''Sicurëssa stratal''': ridussion dj'assident e dle vìtime. * '''Invejament dle anfrastruture''': manutension e agiornament dle stra e dij pont vej. * '''Inovassion tecnològica''': veìcoj autònom, energìe alternative, sistema 'd paiament digital. * '''Cambiament climàtich''': adatament dle anfrastruture a j'event estrem. == Formassion e profession == La formassion an ingegnerìa dij traspòrt a l'é dësvlupà ant j'università coma specialisassion ëd l'ingegnerìa sivil, industriaj o dla mobilità. J'ingegné dë sto setor a peulo travajé ant ël pùblich (ministeri, comun-e, agensìe dël traspòrt) o ant ël privà (sossietà 'd proget, companìe 'd costrussion, studi d'architetura). Ant ël mond anglosasson, a esisto ëd colegi professionaj coma ël ''Chartered Institute of Logistics and Transport (CILT)'' o ''Institute of Transportation Engineers (ITE)''. == Futur dl'ingegnerìa dij traspòrt == Le tendense ch'a marcran ël futur a comprendo: * '''Mobilità 'd servissi (MaaS)''': piataforme ch'a antëgro tuti ij mojen ëd traspòrt. * '''Veìcoj connetù e autònom'''. * '''Anfrastruture për l'idrògen''' e le station ëd ricàrica elétrica. * '''Material pì durevoj e sostenìbij'''. * '''Pianificassion polifunsional''' ch'a uniss traspòrt, urbanìstica e ambient. == Vëdde 'dcò == * [[Ingegnerìa sivil]] * [[Pianificassion teritorial]] * [[Traspòrt pùblich]] * [[Logìstica]] * [[Mobilità sostenìbil]] == Ligam da fòra == * [https://www.ite.org/ Institute of Transportation Engineers (ITE)] * [https://web.archive.org/web/20260104220937/https://ciltinternational.org/ Chartered Institute of Logistics and Transport (CILT)] [[Categorìa:Angegnerìa]] [[Categorìa:Traspòrt]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] g6fre5e6spno2pbam90yldcsxa2nlyg 0 111897 888718 888610 2026-07-03T04:28:57Z InternetArchiveBot 23399 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 888718 wikitext text/x-wiki La '''Volkswagen T-Roc II''' a l'é n'autovetura d'anfluensa [[crossover (automobile)|crossover SUV]] ëd segment C, prodota da la [[ca automobilìstica]] tedesca [[Volkswagen]] a parte da la fin dël 2025. A arpresenta la sconda generassion dël [[Volkswagen T-Roc|modèl omònim]] ëd sucess presentà dël 2017. == Stòria e contest == Presentà ufissialment ël 27 d'agost dël 2025, la sconda generassion ëd la T-Roc a sotituiss la prima generassion, motobin vendùa: pi d'un milion d'unità con la prima serie. L'uvertura dij pre-órdin europengh a l'é stàita a la fin dël midem mèis, e l'esòrdi ant ij concessionari e le prime consegne a son stàite a parte da gené dël 2026<ref>[https://quattroruote.it Volkswagen T-Roc Più grande, hi-tech e solo ibrida], Quattroruote, 27 d'agost 2025</ref>. La sicurëssa dla vetura a l'é stàita certificà dël 2025 con 5 stèile ant ij test Euro NCAP<ref>[https://web.archive.org/web/20260622143509/https://www.euroncap.com/ Test Euro NCAP del 2025], Euro NCAP, 2025</ref>. == Stòria e profil == Ël design dla vetura, pur mantnand chèich trat caraterìstich dël model originari (për esempi ij passaroe posterior muscolos e la línia dël montant C), a adòta ël pi ressent family feeling dla gama Volkswagen, anspirand-se an part a la tersa generassion ëd la [[Volkswagen Tiguan|Tiguan]]<ref>[https://alvolante.it Volkswagen T-Roc: scattante e con un buon baule], AlVolante, 24 ëd novèmber 2025</ref>. An confront a la prima generassion, la carosserìa a chërs an manera significativa ant le dimension: la longheur total a aumenta ëd pi d'12 centìmeter rivand a ij {{M|4,37|ul=metro}} (longheur 4373 mm, larghëssa 1828 mm, autëssa 1573 mm), e ël pass a ven alungà a {{M|2,63|ul=metro}} (2629 mm) totaj a complet vantagi d'abitabilità interna e dlë spassi për le gambe dij passeger posterior. A l'ha un pèis ëd 1465 kg. Ël frontal a l'é caraterisà da proietor a LED sutil, unì visivament da un listel luminos ''coast-to-coast'' e dal lògo Volkswagen central retro-luminà. Al posterior a adòta grup òtich a tuta larghëssa (tecnologìa IQ. Light) con ël caraterìstich lògo iluminà ëd ross. Ël volum dël bàul a guadagna spassi, passand a na capacità mìnima ëd {{M|465|ul=metro}} cub o lìter comersiaj. === Intern e tecnologìa === [[File:Volkswagen T-Roc II Auto Zuerich 2025 DSC 3590.jpg|left|miniatura|Intern]] L'abitàcol a l'é stàit completament ri-progetà. La plancia a adòta un rivestiment mòl e a òspita al sènter ël neuv sistema d'[[infotainment]] con un display touch a sbàuss da 12,9 pòles (con opsion fin-a a 15 pòles), orientà vers ël condutor, ch'a ìntegra la conetività wireless për Apple CarPlay e Android Auto. La strumentassion dnans al condutor a l'é d'ancreus digital (Digital Cockpit). Al volant a torno ij tast fìsich al pòst dij vèj comand a sfiorament. == Mecànica e motorisassion == Svilupà sla piataforma modular a motor trasversal [[Pianale Volkswagen MQB|MQB Evo]], la T-Roc II a marca un cambi ëd rota rinunsiand a le veje motorisassion a gasòli (TDI) e al precedent motor 1.0 TSI a tre silìnder, sostituì dal 1.5 eTSI e da le motorisassion full hybrid. L'antera gama inissial a l'é focalisà sla tecnologìa [[mild hybrid]] a 48 Volt ciamà ''eTSI'', basà sël propulsor a quatr silìnder da {{M|1,5|ul=litro}} con cicl Miller: * '''1.5 eTSI 115 CV (85 kW):''' version d'ingress, abinà mach al cambi automàtich a dobia glassa DSG a 7 rapòrt e a la trassion anterior. * '''1.5 eTSI 150 CV (110 kW):''' variant pi prestassional, ëdcò chila equipagià ëd serie con la trasmission DSG a 7 marce. == Nòte == <references /> == Vos corelà == * [[Volkswagen T-Roc]] == Àutri proget == {{Interprogetto|commons=Category: Volkswagen T-Roc II}} m4it1vqq07t4gohdtl5kol3j37rpy8l 14 111906 888694 2026-07-02T15:17:14Z Phyrexian 1665 categorìa 888694 wikitext text/x-wiki [[Categorìa:Pitor për pais|Spagna]] [[Categorìa:Cultura spagneula]] t077kg60ikk3dp5ohhm60cg12f057j2 14 111907 888702 2026-07-02T15:32:19Z Phyrexian 1665 categorìa 888702 wikitext text/x-wiki [[Categorìa:Pitor për pais|Méssich]] [[Categorìa:Cultura messican-a]] 1fhmywz5mbumil89jqp66tvizrw6u1b