Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 6697 888776 825838 2026-07-06T14:29:01Z Dragonòt 19 888776 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Welsh speakers in the 2011 census.png|thumb|Difusion dël galèis (2011)]] La '''lenga galèisa''' o '''galèis''' (an galèis: ''Cymraeg'', pronunsià [kəmˈrɑːɨɡ] ) a l'é na lenga séltica dla branca ''Britònica'', parlà dzortut an [[Gàles]], ant la part ossidental dla [[Gran Brëtagna]], e ant la colònia galèisa dël [[Chubut]], an [[Argentin-a]] (''Y Wladfa''). A l'é la lenga nassional dël Gàles e a l'é parlà ëdcò da comunità 'd galèis an [[Anghiltèra]], ant jë [[Stat Unì]], an [[Canadà]] e an [[Australia]]. A l'é stàita arconossùa com lenga ufissial an Gàles e com lenga minoritària ant l'Argentin-a. == Nùmer ëd parlant == Ël nùmer ëd parlant galèis a l'é chërsù ant j'ùltim agn. Scond ël censiment dël 2021, an Gàles a-i son 538.300 parlant (17,8% dla popolassion). D'àutre stime (''Annual Population Survey'') a dà 892.000 parlant (29,5%). An Anghiltèra a-i son anviron 133.000 parlant, dont 50.000 ant la [[Londra]] granda. Ant la colònia dël Chubut, an Argentin-a, a son stimà 5.000 parlant. == Classificassion == Në schema ëd classificassion dël '''Cymraeg''' a peul esse: * [[lenghe indoeuropenghe]] ** [[lenghe séltiche]] *** lenghe séltiche insular **** lenghe séltiche britòniche ***** '''lenga galèisa''' == Còdes ISO == * Còdes ISO 639-3: '''CY''' * Còdes ISO 639-3: '''CYM''' == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cym {{Lenghe séltiche}} {{Fin}} [[Categorìa:Lenghe séltiche insular]] 2om8selfhvb5xgibpaqsnt963shan0f 0 21173 888778 733179 2026-07-06T18:22:30Z Carsten Steger 25528 Aerial image of Gorgona inserted. 888778 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Aerial image of Gorgona (view from the east).jpg|thumb|right|200px|L'ìsola ëd Gorgona]] L''''ìsola ëd Gorgona''' a l'é ant ël [[Mar Lìgure]] e a fa part ëd l'[[Arsipélagh Toscan]]. A l'ha na surfassa ëd 2,2 km² e a conta anviron 50 abitant.<br /> A l'é na frassion dël comun ëd [[Livorn]]. == Geografìa == L'ìsola ëd Gorgona as treuva 37 km a òvest da Livorn. {{Fin}} [[Categorìa:Toscan-a|Isolaedgorgona]] [[Categorìa:Ìsole italian-e|Gorgona]] k092o6nbzu6iato620wtve2ee23wxnm 0 23610 888779 853309 2026-07-07T07:00:14Z Dragonòt 19 888779 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Stamp:Comun |nomComun = Port of Spain |stat = TTO |latitudineGrad = 10 |latitudineMinut = 40 |latitudineSecond = 0 |latitudinNS = N |longitudineGrad = 61 |longitudineMinut = 31 |longitudineSecond = 0 |longitudinEO = O |autëssa = 3 |superficie = 12 |abitant = 330.000 |ann = 2012 }} '''Port of Spain''' (an piemontèis ëdcò "Pòrt dë Spagna") a l'é la capital e 'l pì important pòrt ëd [[Trinidad e Tobago]]<ref name="britannica">[https://www.britannica.com/place/Port-of-Spain Port of Spain | Trinidad and Tobago, Map, & Facts | Britannica]</ref><ref name="web2">[https://cs.mfa.gov.cn/zggmcg/ljmdd/bmz_655327/tlndhdbg_657579/ 特立尼达和多巴哥]</ref>. A conta anviron 50.000 abitant (37.074 dël 2011, 49.031 dël 2000)<ref name="britannica"/><ref name="web3">[https://www.thefreedictionary.com/Port+of+Spain Port of Spain - definition of Port of Spain by The Free Dictionary]</ref> e as treuva an sla còsta nòrd-ossidental ëd l'ìsola ëd Trinidad, an sël Golf ëd Pària<ref name="britannica"/><ref name="web1">[https://wapbaike.baidu.com/item/%e8%a5%bf%e7%8f%ad%e7%89%99%e6%b8%af/971890 西班牙港_百度百科]</ref>. == Sità e Anliure == Ël sènter sità a l'é organisà antorn a la Queen's Park Savannah, la pì granda àrea duverta dla sità. D'àutri leu d'anteresse a son la Catedral dla Santa Trinità, ël Palass dël President e la Red House (Parlament). La sità a l'é 'n port comersial amportant e a l'é colegà a l'Aeropòrt Internassional Piarco. == Sità gemelà == Port of Spain a l'é gemelà con: * [[Figura:Flag of the United States.svg|20px]] [[Atlanta]], [[Stat Unì d'América]] * [[Figura:Flag of Guyana.svg|20px]] [[Georgetown (Gujan-a)|Georgetown]], [[Gujan-a]] * [[Figura:Flag of Canada.svg|20px]] [[St. Catharines]], [[Canadà]] [[Figura:POS harbour.jpg|thumb|left|Ël pòrt]] ==Arferiment== {{Fin}} [[Categorìa:Sità dl'América caraìbica|Portofspain]] [[Categorìa:Trinidad e Tobago]] s5micb4s7nlupgvjec84z7qhkvat5f7 0 50696 888780 744364 2026-07-07T09:11:11Z Dragonòt 19 888780 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} La '''feuja ëd Descartes''' a l'é na curva algébrica pian-a, particolarment avosà për soa '''ansa''' e për la presensa d'un '''pont dobi''' a l'orìgin. A l'é stàita studià da [[René Descartes]] dël 1638, ch'a l'ha dovrà costa curva për dimostré ij lìmit ëd la geometrìa clàssica e për presenté soa geometrìa analìtica. L'equassion cartesian-a dla curva a l'é: <center><math>x^3 + y^3 = 3 a x y</math></center> andoa ''a'' a l'é na costanta positiva. == Caraterìstiche == * '''Forma:''' La curva a l'é formà da n' '''ansa''' ch'as sara an sù chila-midema (an formand na specie 'd lambicch) ant ël prim quadrant, e da doi branch infinì ch'a së slongo ant ij quadrant Ëd e IV, con l'ass ''y = -x - a'' com assintòt oblìch. * '''Pont dobi:''' L'orìgin dle coordinà a l'é un pont dobi (o [[nos]]), andoa la curva a l'ha doi tangent reaj. Sòn a rend la curva singolar e a l'ha fàit an manera che Descartes a la considerèissa na "curva fàussa". * '''Parametrassion:''' La curva a peul esse parametrisà con: <center><math>x = \frac{3 a t}{1 + t^3}, \quad y = \frac{3 a t^2}{1 + t^3}</math></center> andoa ''t'' a l'é ël coefissient angolar ëd la reta ch'a passa për l'orìgin. Costa parametrassion a l'é motobin ùtil për dissegné la curva e për studié soe proprietà. {{Fin}} [[Categorìa:Geometrìa]] relzy20xw2xjk2j8hg91g9c8k66h8rg 888781 888780 2026-07-07T09:12:07Z Dragonòt 19 888781 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Kartesisches-Blatt.svg|thumb|La curva]] La '''feuja ëd Descartes''' a l'é na curva algébrica pian-a, particolarment avosà për soa '''ansa''' e për la presensa d'un '''pont dobi''' a l'orìgin. A l'é stàita studià da [[René Descartes]] dël 1638, ch'a l'ha dovrà costa curva për dimostré ij lìmit ëd la geometrìa clàssica e për presenté soa geometrìa analìtica. L'equassion cartesian-a dla curva a l'é: <center><math>x^3 + y^3 = 3 a x y</math></center> andoa ''a'' a l'é na costanta positiva. == Caraterìstiche == * '''Forma:''' La curva a l'é formà da n' '''ansa''' ch'as sara an sù chila-midema (an formand na specie 'd lambicch) ant ël prim quadrant, e da doi branch infinì ch'a së slongo ant ij quadrant Ëd e IV, con l'ass ''y = -x - a'' com assintòt oblìch. * '''Pont dobi:''' L'orìgin dle coordinà a l'é un pont dobi (o [[nos]]), andoa la curva a l'ha doi tangent reaj. Sòn a rend la curva singolar e a l'ha fàit an manera che Descartes a la considerèissa na "curva fàussa". * '''Parametrassion:''' La curva a peul esse parametrisà con: <center><math>x = \frac{3 a t}{1 + t^3}, \quad y = \frac{3 a t^2}{1 + t^3}</math></center> andoa ''t'' a l'é ël coefissient angolar ëd la reta ch'a passa për l'orìgin. Costa parametrassion a l'é motobin ùtil për dissegné la curva e për studié soe proprietà. {{Fin}} [[Categorìa:Geometrìa]] j7ut093aas7bnvmvl2rjo4rl1su4mix 0 64393 888777 374356 2026-07-06T14:39:48Z Dragonòt 19 888777 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} Ël '''Mont Genuardo''' (an italian: ''Monte Genuardo'') a l'é na montagna ëd [[Sicilia]] àuta 1.180 méter. A l'é la sima pì àuta ëd l'omònima Riserva Natural e as treuva an sij teritòri dij comun ëd [[Sambuca di Sicilia]], [[Contessa Entellina]] e [[Giuliana]], an tra le provinse d'[[Agrigent|Agrigent]] e [[Palerm]]. == Geografia == La montagna, àuta 1.180 méter s.l.m., a l'ha na prominensa d'apopré 601 méter. La zòna a l'é caraterisà da formassion geològiche d'antëresse, an tra cui dle "pillow lavas" (lave a cussin), ch'a armonto a anviron 135 milion d'agn fà (Giurassich-Cretass). Dai fianch dël Mont Genuardo a nass ël fium Carboj, ch'a sfocia ant ël Mar Mediterani dòp 30 km. == Ambient == Ël Mont Genuardo a l'é ant ël sènter dla '''Riserva Natural Orientà Monte Genuardo e Santa Maria del Bosco''', n'area proteta d'anviron 2.553 ha istituìa dël 1997. La flora a l'é caraterisà da [[bòsch]] ëd [[Quercus ilex]] e [[rol]], con rimboschiment ëd pin. La fauna a comprend specie com la màrtora, ël gat sarvaj e vàire rapinant. == Acess == La montagna a l'é acessìbil con d'escursion da Adragna o da Sambuca di Sicilia. {{Fin}} [[Categorìa:Montagne|Montgenuardo]] [[Categorìa:Sicilia|Montgenuardo]] edwglj1qqnhkva2rq6y0ppmbkzrn58u 0 92483 888782 811372 2026-07-07T09:26:32Z Dragonòt 19 888782 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Lina Merlin''' (nòm complet '''Angelina Merlin'''; nassùa a Pozzonovo ël 15 d'otóber dël 1887, mòrta a [[Pàdoa]] ai 16 d'ost dël 1979) a l'é stàita na fomna polìtica, partigian-a e magìstra italian-a, un-a dle 21 fomne elegiùe a l'[[Assemblea Costituent]] e la prima fomna a esse elegiùa al Senà dla Repùblica. Sò nòm a l'é gropà a la [[Lej Merlin]] (n. 75 dël 1958), ch'a l'ha abolì la regolamentassion dla prostituission an Italia. == Biografìa == A l'era fija ëd Giustina Poli, magìstra, e Fruttuoso Merlin. A l'é chërsùa a [[Chioggia]] con la nona. Dël 1907 a l'ha otnù 'l diploma ëd magìster e dël 1914 la laurea an lenga e literatura fransèisa a l'Università ëd Grenoble. A l'é iscrivusse al Partì Socialista Italian (PSI) dël 1919. Dël 1926 a l'ha arfudà ëd giuré fideltà al [[fassism]], un gest ch'a l'ha portà a soa destitussion da l'ansegnament e a la condan-a a sinch agn ëd confin an [[Sardegna]]. A l'é stàita liberà dël 1929 e a l'é trasferisse a Milan, andoa a l'ha marià l'ex deputà socialista Dante Gallani dël 1933 (restà vidoa dël 1936). == Cariera polìtica == A l'é stàita elegiùa a l'Assemblea Costituent dël 1946 e a l'é stàita la prima fomna a parlé al Senà (dël 1948). A l'ha contribuì a l'Artìcol 3 dla Costitussion, an fasend gionté la parità dij sess al test. A l'é stàita senatriss për [[Véneto]] antra 'l 1948 e 'l 1958, e deputà antra 'l 1958 e 'l 1963. Dël 1963 a l'ha chità la polìtica ativa. Dël 1970 a l'é stàita vicepresidenta dël comità për ël referendum contra 'l divòrsi. == Euvre e ardità == A l'é arnomà dzortut për la Lej Merlin (n. 75 dël 1958), ch'a l'ha abolì le ca ëd toleransa e a l'ha anandiasse la lota contra lë sfrutament dle prostitùe. D'àutre bataje a comprendo la parità dij sess, la tùa dla fomna e dij fieuj, la riforma dla scòla, e l'assistensa al Polésine dòp l'inondassion dël 1951. Dël 2013 soe sënner a son stàite tramudà al Famedio dël Simiteri Monumental ëd Milan. Na targa a l'é stàita posà an via Catalani 63 a Milan, ant la ca andoa a l'ha vivù. {{Fin}} [[Categorìa:Òm polìtich italian (sécoj XX e XXI)|Merlin, Lina]] 1n6r9b81ffxmxz7dltphaq2bc8jh0f1 888783 888782 2026-07-07T09:27:25Z Dragonòt 19 888783 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Angelina_Merlin.jpg|thumb|Angelina Merlin]] '''Lina Merlin''' (nòm complet '''Angelina Merlin'''; nassùa a Pozzonovo ël 15 d'otóber dël 1887, mòrta a [[Pàdoa]] ai 16 d'ost dël 1979) a l'é stàita na fomna polìtica, partigian-a e magìstra italian-a, un-a dle 21 fomne elegiùe a l'[[Assemblea Costituent]] e la prima fomna a esse elegiùa al Senà dla Repùblica. Sò nòm a l'é gropà a la [[Lej Merlin]] (n. 75 dël 1958), ch'a l'ha abolì la regolamentassion dla prostituission an Italia. == Biografìa == A l'era fija ëd Giustina Poli, magìstra, e Fruttuoso Merlin. A l'é chërsùa a [[Chioggia]] con la nona. Dël 1907 a l'ha otnù 'l diploma ëd magìster e dël 1914 la laurea an lenga e literatura fransèisa a l'Università ëd Grenoble. A l'é iscrivusse al Partì Socialista Italian (PSI) dël 1919. Dël 1926 a l'ha arfudà ëd giuré fideltà al [[fassism]], un gest ch'a l'ha portà a soa destitussion da l'ansegnament e a la condan-a a sinch agn ëd confin an [[Sardegna]]. A l'é stàita liberà dël 1929 e a l'é trasferisse a Milan, andoa a l'ha marià l'ex deputà socialista Dante Gallani dël 1933 (restà vidoa dël 1936). == Cariera polìtica == A l'é stàita elegiùa a l'Assemblea Costituent dël 1946 e a l'é stàita la prima fomna a parlé al Senà (dël 1948). A l'ha contribuì a l'Artìcol 3 dla Costitussion, an fasend gionté la parità dij sess al test. A l'é stàita senatriss për [[Véneto]] antra 'l 1948 e 'l 1958, e deputà antra 'l 1958 e 'l 1963. Dël 1963 a l'ha chità la polìtica ativa. Dël 1970 a l'é stàita vicepresidenta dël comità për ël referendum contra 'l divòrsi. == Euvre e ardità == A l'é arnomà dzortut për la Lej Merlin (n. 75 dël 1958), ch'a l'ha abolì le ca ëd toleransa e a l'ha anandiasse la lota contra lë sfrutament dle prostitùe. D'àutre bataje a comprendo la parità dij sess, la tùa dla fomna e dij fieuj, la riforma dla scòla, e l'assistensa al Polésine dòp l'inondassion dël 1951. Dël 2013 soe sënner a son stàite tramudà al Famedio dël Simiteri Monumental ëd Milan. Na targa a l'é stàita posà an via Catalani 63 a Milan, ant la ca andoa a l'ha vivù. {{Fin}} [[Categorìa:Òm polìtich italian (sécoj XX e XXI)|Merlin, Lina]] bbbzqrx6ofryuovalkozln8kh9tz9pj 0 111904 888784 888687 2026-07-07T09:47:17Z Dragonòt 19 888784 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Barry Flanagan''' (11 ëd gené dël 1941 – 31 d'ost dël 2009) a l'é stàit në scultor arnomà, d'orìgin galèisa e nassionalità irlandèisa. A l'é conossù dzortut për soe statue an bronz ch'a rafiguro levr e d'àutre bestie, motobin dinàmiche e soens ëd dimension monumentaj. == Biografìa == Flanagan a l'era nassù a Prestatyn, an [[Gàles]] dël Nòrd. A l'ha studià architetura al Birmingham College of Art and Crafts (1957–1958) për peui passé a la scultura, an laureand-se a la prestigiosa Saint Martin's School of Art a [[Londra]] dël 1966. A l'ha ancaminà soa cariera con d'euvre sperimentaj fàite con material "pòver" tanme sabia, fissela, tèila e còrda, an dventand un esponent dle corent concetual e 'd process. Dël 1991 a l'é stàit elegiù a la Royal Academy e a l'ha arseivù l'Órdin dl'Imperi Britànich. A l'ha vivù a [[Dublin]] a parte dal 2000 e a l'é mòrt dël 2009 an [[Spagna]], a 68 agn, për na maladìa dij neuron motor. == Euvre == Flanagan a l'ha tacà a fé soe statue ëd levr a la fin dj'agn Stanta. La figura dël levr, simbol ëd misteri e sghiribiss, a l'é dventà sò segn d'art pì avosà. Tra soe euvre pì avosà a-i son: * ''Thinker on a Rock'' (''Pensator an sla Ròca''), ch'a l'é 'n levr ant na posission smijanta al ''Pensator'' d'Auguste Rodin. * ''Nijinski Hare'' (''Levr ëd Nijinski''), ch'a porta 'l nòm dël balarin [[Vaslav Nijinski]], e a l'é un-a 'd soe euvre pì ricercà a l'asta. * ''Large Left-Handed Drummer'' (''Grand Tambornin ëd la Man Snista''), esponùa a New York dël 2007. Soa euvra a l'é stàita esponùa an musé prestigios e an spassi pùblich an tut ël mond (Tate, Museum of Modern Art, Centre Pompidou, e ij parch ëd Dublin e Washington). Dël 1982 a l'ha rapresentà la Gran Brëtagna a la Bienal ëd Venessia. {{Fin}} [[Categorìa:Scultor|Flanagan, Barry]] e3x2oievz89lx71n75tvsztos6wbh30 888785 888784 2026-07-07T09:49:23Z Dragonòt 19 888785 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:YSP003.jpg|thumb|N'euvra 'd Barry Flanagan]] '''Barry Flanagan''' (11 ëd gené dël 1941 – 31 d'ost dël 2009) a l'é stàit në scultor arnomà, d'orìgin galèisa e nassionalità irlandèisa. A l'é conossù dzortut për soe statue an bronz ch'a rafiguro levr e d'àutre bestie, motobin dinàmiche e soens ëd dimension monumentaj. == Biografìa == Flanagan a l'era nassù a Prestatyn, an [[Gàles]] dël Nòrd. A l'ha studià architetura al Birmingham College of Art and Crafts (1957–1958) për peui passé a la scultura, an laureand-se a la prestigiosa Saint Martin's School of Art a [[Londra]] dël 1966. A l'ha ancaminà soa cariera con d'euvre sperimentaj fàite con material "pòver" tanme sabia, fissela, tèila e còrda, an dventand un esponent dle corent concetual e 'd process. Dël 1991 a l'é stàit elegiù a la Royal Academy e a l'ha arseivù l'Órdin dl'Imperi Britànich. A l'ha vivù a [[Dublin]] a parte dal 2000 e a l'é mòrt dël 2009 an [[Spagna]], a 68 agn, për na maladìa dij neuron motor. == Euvre == Flanagan a l'ha tacà a fé soe statue ëd levr a la fin dj'agn Stanta. La figura dël levr, simbol ëd misteri e sghiribiss, a l'é dventà sò segn d'art pì avosà. Tra soe euvre pì avosà a-i son: * ''Thinker on a Rock'' (''Pensator an sla Ròca''), ch'a l'é 'n levr ant na posission smijanta al ''Pensator'' d'Auguste Rodin. * ''Nijinski Hare'' (''Levr ëd Nijinski''), ch'a porta 'l nòm dël balarin [[Vaslav Nijinski]], e a l'é un-a 'd soe euvre pì ricercà a l'asta. * ''Large Left-Handed Drummer'' (''Grand Tambornin ëd la Man Snista''), esponùa a New York dël 2007. Soa euvra a l'é stàita esponùa an musé prestigios e an spassi pùblich an tut ël mond (Tate, Museum of Modern Art, Centre Pompidou, e ij parch ëd Dublin e Washington). Dël 1982 a l'ha rapresentà la Gran Brëtagna a la Bienal ëd Venessia. {{Fin}} [[Categorìa:Scultor|Flanagan, Barry]] pr5gxtwo15z9vqggq325ab59k5rnry6