Wikisource pmswikisource https://pms.wikisource.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikisource Discussion ant sla Wikisource Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa Pàgina Discussion ëd la pàgina Tàula Discussion ëd la tàula TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 649 37988 26849 2026-07-13T14:25:25Z Dragonòt 119 37988 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann|Vangeli 'd Gioann]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Neuv/Gioann/Gioann 4|Gioann 4]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 6|Gioann 6]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|5}} = Gioann = [[File:La Bìbia piemontèisa - Gioann 05.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Gioann 05]] == 5 == === La varision d'un paralìtich a Betesda === {{verse|chapter=5|verse=1}}Dòp ëste còse, Gesù a l'é montà a Gerusalem an occasion ëd na festa dij Giudé. {{verse|chapter=5|verse=2}}A venta savèj ch'a-i era a Gerusalem, fòra dla Pòrta dle Fèje, na pëssin-a anvironà da sinch pòrtich, che, ant la lenga dij Giudé, a l'era ciamà Betesda<ref>An aramàich "ca dla misericòrdia".</ref>. {{verse|chapter=5|verse=3}}Sota 'd coj pòrtich a j'ero 'd sòlit cogià motobin ëd malavi: ëd bòrgno, ëd sòp, e 'd paralìtich, [ch'a spetavo 'l moviment ëd l'eva, {{verse|chapter=5|verse=4}}përchè (coma ch'as chërdìa) n'àngel a calava ant la pëssin-a a n'ora dàita e a sopatava l'eva. Anlora 'l prim ch'a-i calava dòp ch'e l'eva a n'era stàita sopatà, a l'era varì 'd colp da qualsëssia maladìa ch'a l'avèissa]. {{verse|chapter=5|verse=5}}Ora, a-i era lì n'òm malavi da trant' e eut agn. {{verse|chapter=5|verse=6}}E Gesù, ch'a l'avìa vëddulo cogià për tèra e ch'a savìa che col òm a l'era già stàit lì da 'n pes, a l'ha dije: "Veus-to esse varì?". {{verse|chapter=5|verse=7}}E 'l malavi a l'ha rësponduje: "Signor, i l'hai gnun ch'am campa ant la pëssin-a ant ël moment che l'eva a l'é sopatà; e antant ch'i veuj andeie, n'àutr a-i cala prima 'd mi". {{verse|chapter=5|verse=8}}Gesù a-j dis: "Levte, car-te adòss toa sivera, e va!". {{verse|chapter=5|verse=9}}E 'd colp l'òm a l'é stàit varì, a l'é cariasse soa sivera, e a marciava. Col dì-lì a l'era 'd saba. {{verse|chapter=5|verse=10}}Ma dij Giudé a l'han dit a col ch'a l'era stàit varì: "Ancheuj a l'é saba e a l'é nen consentì ‘d porté toa sivera<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Neemia/Neemia 3|Neemìa 13:19]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 17|Geremìa 17:21]].</ref>!". {{verse|chapter=5|verse=11}}A l'ha rësponduje: "Col ch'a l'ha varime a l'ha dime: Car-te toa sivera e va!". {{verse|chapter=5|verse=12}}Anlora a l'han ciamaje: "Chi é-lo col ch'a l'ha dite: 'Car-te toa sivera e va?'" {{verse|chapter=5|verse=13}}Ma l'òm a savìa nen chi ch'a fussa col ch'a l'avìa varilo, përchè Gesù a l'era sparì tra la tanta gent ch'a-i era-lì. {{verse|chapter=5|verse=14}}Pì tard, Gesù a l'ha trovalo ant ël Templ, e a l'ha dije: "Vëddes-to, it ses ëstàit varì. D'ora 'n là pëcca pì nen, për tëmma ch'at riva 'ncora pes (ëd lòn ch'it l'avìe)". {{verse|chapter=5|verse=15}}A l'é parèj che st'òm a l'é 'ndass-ne, e a l'ha peui dije ai Giudé ch'a l'era Gesù ch'a l'avìa varilo. === Rispòste ai cap dij Giudé === {{verse|chapter=5|verse=16}}Për col motiv-lì, përchè a l'avìa fàit lòn ëd saba, ij cap dij Giudé a l'avìo ancaminà a feje oposission. {{verse|chapter=5|verse=17}}Ma Gesù a l'ha rësponduje: "Mè Pare a l'ha pa chità fin-a adess ëd travajé<ref>O "a travaja", "continua a travajé".</ref>, e 'dcò mi i travajo". {{verse|chapter=5|verse=18}}A càusa 'd lòn ij cap dij Giudé a sërcavo ancora 'd pì 'd trové la manera 'd felo meuire, përchè a l'era nen contentasse 'd violé l'arpòs dël Saba, ma 'dcò përchè a disìa che Nosgnor Dé a l'è Sò Pare. Parèj as fasìa 'l midem che Nosgnor Dé. {{verse|chapter=5|verse=19}}Peui Gesù a l'ha dije: "Iv diso la vrità: ël Fieul a peul fé gnente për sò cont<ref>O "da chiel istess".</ref>, sëdesnò ch'a lo vëdda fé dal Pare, përchè qualonque còsa ch' ël Pare a fà, ël Fieul ëdcò a fà l'istess. {{verse|chapter=5|verse=20}}Ël Pare a veul bin al Fieul e a-j mostra tut lòn ch'a fà. A-j mostrerà d'euvre pì grande ancora dë ste-sì e i në sareve maravijà. {{verse|chapter=5|verse=21}}përchè com ël Pare a arsussita ij mòrt e a-j dà la vita, dl'istessa manera ëdcò 'l Fieul a dà la vita a coj che chiel a decid ëd dèjla. {{verse|chapter=5|verse=22}}Ël Pare a l'ha nen arzervasse 'd giudiché gnun, ma a l'ha fidà tut ël giudissi al Fieul, {{verse|chapter=5|verse=23}}përchè tuti a rendo onor al Fieul, tanme a rendo onor al Pare. Coj ch'a rendo nen onor al Fieul, gnanca a rendo onor al Pare ch'a l'ha mandalo. {{verse|chapter=5|verse=24}}Iv diso la vrità: coj ch'a dan da ment a mia Paròla e ch'a chërdo a col ch'a l'ha mandame, a l'han la vita eterna e cand ch'a-i sarà 'l Giudissi a saran nen condanà, përchè già a son passà da la mòrt a la vita. {{verse|chapter=5|verse=25}}Iv diso la vrità: a rivrà l'ora, ansi, a l'é già rivà, ch' ij mòrt a sentiran la vos dël Fieul ëd Nosgnor, e coj ch'a l'avran sentìla a vivran. {{verse|chapter=5|verse=26}}Përchè com ël Pare a l'ha la vita an chiel midem, parèj a l'ha acordà al Fieul d'avèj la vita an chiel midem, {{verse|chapter=5|verse=27}}e a l'ha daje 'l podèj 'd giudiché, përchè ch'a l'è 'l Fieul ëd l'Òm. {{verse|chapter=5|verse=28}}Maravijeve nen ëd lòn: përchè a rivrà l'ora che tuti coj ch'a stan ant le tombe a sentiran soa vos {{verse|chapter=5|verse=29}}e a në seurtiran<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 12|Daniel 12:2]].</ref>: coj ch'a l'avran fàit ël bin, për arsussité a la vita, e coj ch'a l'avran fàit ël mal, për arsussité a la condan-a. {{verse|chapter=5|verse=30}}I peuss fé gnente për mè cont: i giudico conform a lòn ch'i sento e mè giudissi a l'é giust, përchè i serco nen ëd fé mia volontà, ma la volontà 'd col ch'a l'ha mandame. === D'àutre testimonianse rësguard a Gesù === {{verse|chapter=5|verse=31}}S'i rendèissa testimoniansa da mi midem, mia testimoniansa a sarìa nen vàlida. {{verse|chapter=5|verse=32}}Ma a l'é n'àutr ch'a rend testimoniansa 'd mi, e i sai che che soa testimoniansa a l'é degna 'd fiusa. {{verse|chapter=5|verse=33}}Vojàutri i l'eve mandà 'd mëssagé a Gioann<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 1|Gioann 1:19-27]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 3|3:27-30]].</ref> (ël batesator) e chiel a l'ha rendù testimoniansa an favor ëd la vrità. {{verse|chapter=5|verse=34}}A l'é nen ch' i l'àbia da manca 'd na testimoniansa uman-a, ma mi i diso ste còse përch 'i sie salvà. {{verse|chapter=5|verse=35}}Gioann a l'era na lampia anvisca ch'a lusìa, e vojàutri i seve arlegrave për chèich<ref>O "për pòch temp", let. "per n'ora".</ref> temp d'esse anluminà da sò ciairor. {{verse|chapter=5|verse=36}}Tutun, i l'hai an mè favor ancora na testimoniansa ch'a l'é tant pì granda che cola 'd Gioann: a son j'euvre ch' ël Pare a l'ha dame da fé përch' i -j compìssa. A son j'euvre ch'i faso ch'a rendo testimoniansa che 'l Pare a l'ha mandame. {{verse|chapter=5|verse=37}}Col ch'a séguita a rende testimoniansa an mè favor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 3|Maté 3:17]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 1|March 1:11]]: [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 3|Luca 3:22]].</ref> a l'é 'l Pare midem ch'a l'ha mandame. Vojàutri i l'eve mai sentì soa vos nì mai vëddù soa facia; {{verse|chapter=5|verse=38}}e gnanca soa paròla, an efet, av ësta a cheur<ref>O "I l'eve nen Soa Paròla ch'a staga an voi".</ref>, përchè i chërde nen a mi, ch'i son ëstàit mandà da chiel. {{verse|chapter=5|verse=39}}Vojàutri i sonde le Scriture, perch' i pense che grassie a lor i otnisse la vita eterna<ref>O "i pense d'avèjne la vita eterna".</ref>. An efet, le Scriture a rendo testimoniansa 'd mi, {{verse|chapter=5|verse=40}}e vojàutri i veule nen ven-e a mi për otnì la vita. {{verse|chapter=5|verse=41}}Mi i tiro nen mia glòria da j'òm, {{verse|chapter=5|verse=42}}ma i conòsso bin ch'i l'eve nen l'amor ëd Nosgnor an vojàutri. {{verse|chapter=5|verse=43}}I son ëvnù an nòm ëd mè Pare e voi i m'arsèive nen, ma se cheidun a ven mach a sò nom, i l'arsèive. {{verse|chapter=5|verse=44}}Com é-lo ch'i peude chërde, vojàutri ch'av pias tant d'arsèive glòria l'un da l'àutr, ma ch'i sërche nen la glòria che pì a conta, cola ch'a ven da Nosgnor? {{verse|chapter=5|verse=45}}Figureve nen ch'i sarai mi a porté d'acuse contra 'd vojàutri dë 'dnans a mè Pare: col ch'a porterà d'acuse contra 'd vojàutri a sarà Mosè midem, col che tant i l'eve an ëstima<ref>O "i ten-e 'd speransa".</ref>, {{verse|chapter=5|verse=46}}përchè s'i chërdèisse a Mosè, i chërdrìe 'dcò a mi, dàit che chiel a l'ha scrivù a mè rësguard. {{verse|chapter=5|verse=47}}Ma s'i chërde nen a lòn che chiel a l'ha scrivù, com é-lo ch'i podrìe chërde a mie paròle?". == Nòte == <references/> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Neuv]] [[Category:Gioann]] c94cvnpdrdjn9oefdrdmt0lxc1zjnxz 0 837 37991 30965 2026-07-13T14:26:46Z Dragonòt 119 37991 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Daniel|Daniel]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 2|Daniel 2]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 4|Daniel 4]]|notes=}} {{chapter|3}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Daniel 03.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Daniel 03]] = Daniel = == 3 == === Ij tre giovo campà ant na fornasa anvisca === {{verse|chapter=3|verse=1}}Rè Nabucodenesar a l’avìa fàit fé na statua d’òr, àuta tranta méter<ref>O “sessanta cùbit”.</ref> e larga tre<ref>O “larga ses” (cùbit).</ref>, e a l’avìa fala drissé ant la pian-a ‘d Dura, ant la provinsa ‘d Babilònia. {{verse|chapter=3|verse=2}}Peui, ël rè a l’avìa convocà jë sgnoròt<ref>O “ij sàtrap”.</ref>, ij prefet, ij consijé, ij tresoré<ref>O “ij massé”.</ref>, ij giùdess, ij questor e tute j’autorità le pì àute dle provinse, përchè a pijèisso part a la dedicassion ëd la statua che ‘l rè a l’avìa fàit tiré sù. {{verse|chapter=3|verse=3}}Tuti sti-sì<ref>L’original a arpet: “jë sgnoròt, ij prefet, ij consijé, ij tresoré, ij giùdess, ij questor e tute j’autorità dle pì àute dle provinse”.</ref>, donch, a son riunisse dë 'dnans ëd la statua fàita drissé dal rè Nabucodenesar për selebrene la dedicassion. {{verse|chapter=3|verse=4}}Un crijor a l’ha crijà a vos àuta: “Gent ëd tùit ij pòpoj, nassion e lenghe! {{verse|chapter=3|verse=5}}Ant ël moment ch’i sentireve ‘l son dël còrn, ëd la fluta, dla setra, dël clavicòrdi, dël saltèri, dla piva e ‘d tute sòrt dë strument, i vë prostërnereve e i adorereve la statua d’òr ch’ël rè a l’ha fàit drissé! {{verse|chapter=3|verse=6}}Coj ch’as arfuderan ëd prostërnessje e a l’adoreran pa, a saran campà ant na fornasa ‘d feu ch’a branda. {{verse|chapter=3|verse=7}}Parèj, la gent ëd tùit ij pòpoj, nassion e lenghe pen-a sentù 'l son dël còrn, ëd la fluta, dla setra, dël clavicòrdi, dël salteri, dla piva e 'd tute sòrt dë strument, a son prostërnasse e a l'han adorà la statua d'òr che rè Nabucodenesar a l'avìa fàit drissé. {{verse|chapter=3|verse=8}}Ma cheidun dij Caldé<ref>O “djë stròlogh”. </ref> a son fasse anans për acusé ij Giudé, {{verse|chapter=3|verse=9}}e a son andàit a dije al rè Nabucodenesar: “Ch’ ël rè a viva për sèmper! {{verse|chapter=3|verse=10}}Maestà! Ti ‘t l’has decretà che tùti coj ch’a sento ‘l son dël còrn, ëd la fluta, dla setra, dël clavicòrdi, dël salteri, dla piva e ‘d tute sòrt dë strument, a l’han da prostërnesse e d’adoré la statua d’òr. {{verse|chapter=3|verse=11}}e coj ch’as arfudo ‘d felo, ch’a sio campà ant na fornasa ‘d feu ch’a branda. {{verse|chapter=3|verse=12}}Varda mach ch’a-i son ëd Giudé ch’it l’has fidaje l’aministrassion dla provinsa ‘d Babilònia, visadì Sadrach, Mesach e Abed-Nego, ch’a të scoto pa. Coj-lì, maestà, a rendo nen ël l'adorassion ai tò dio, e a-j rendo pa onor a la statua d’òr ch’it l’has fàit drissé”. {{verse|chapter=3|verse=13}}Anlora Nabucodenesar a l’é viscasse ‘d rabia e a l’ha comandà ch’a-j portèisso Sadrach, Mesach e Abed-Nego, e sti-sì a son ëstàit ëmnà a la presensa dël rè. {{verse|chapter=3|verse=14}}Nabucodenesar a l’ha dije: “É-lo vera, Sadrach. Mesach e Abed-Nego, che vojàutri i rende pa l'adorassion ai mè dio nì i rende onor a la statua d’òr ch’i l’hai fàit drissé? {{verse|chapter=3|verse=15}}Sevne dispòst adess, cora ch’i sente ‘l son dël còrn ëd la fluta, dla setra, dël clavicòrdi, dël salteri, dla piva e ‘d tute sòrt dë strument, ëd prostërneve e adoré la statua d’òr ch’i l’hai fàit drissé? Përchè, s’i l’adòreve pa, an col midem moment i sareve campà ant na fornasa ‘d feu ch’a branda, e a-i sarà gnun dio ch’a podrìa libereve da mie man”. {{verse|chapter=3|verse=16}}Ma Sadrach, Mesach e Abed-Nego a l’han rësponduje al rè Nabucodenesar: “I l’oma gnun-a rispòsta da dete a cost rësguard: {{verse|chapter=3|verse=17}}tutun it l’has da savèj che ‘l Dé che nojàutri i adoroma a peul bin liberene, s’a veul, da la fornasa ‘d feu ch’a branda e da toe man. A sarà chiel, maestà, ch’an salverà. {{verse|chapter=3|verse=18}}Tutun, bele s’an liberèissa pa, ch’i lo sapie, maestà, che nojàutri i renderoma mai l'adorassion ai tò dio, nì i l'oma l'intension d'onoré la statua ch’it l’has fàit drissé”. {{verse|chapter=3|verse=19}}Anlora Nabucodenesar, rabios fòrt e con un visagi mnassos anvers ëd Sadrach, Mesach e Abed-Nego, a l’ha comandà ch’as vischèissa la fornasa set vire ‘d pì dla régola. {{verse|chapter=3|verse=20}}Peui a l’ha comandaje a j’òm pì fòrt ëd soa armeja ‘d gropé Sadrach, Mesach e Abed-Nego e ‘d campeje ant la fornasa con ël feu ch’a brandava. {{verse|chapter=3|verse=21}}Parèj, a son ëstàit gropà, bele vestì coma ch’a j’ero, con ij sò mantej, le caussadure, ij turban e tute soe vestimente, e campà ant ël mes ëd la fornasa ‘d feu ch’a brandava. {{verse|chapter=3|verse=22}}E përchè ‘l rè, an soa rabia, a l’avìa fàit visché al màssim la fornasa, le fiame a l’han massà j’istess soldà ch’a l’avìo campane coj tre òm andrinta. {{verse|chapter=3|verse=23}}Parèj Sadrach, Mesach e Abed-Nego, bin gropà, a son ëstàit campà an cole fiame furiose<ref>Jë scrit deuterocanònich conossù coma "La preghiera d'Asaria" e "Cantich dij tre giovnòt" a presento a costa mira na confession e n'arcesta 'd përdon a Nosgnor, e na selebrassion ëd la grassia 'd Nosgnor për ij tre giovo giudé ant la fornasa 'd feu. Combin ch'as treuvo nen ant ël test ebràich-aramàich ëd Daniel, coste composission as treuvo ant le antiche version greche.</ref>. {{verse|chapter=3|verse=24}}Tutun, a l’amprovista, Nabucodenesar a l’é aussasse e a l’é andàit a vardé ant la fornasa. Con sò grand sburdiment a l’ha dit ai sò consijé: “L’om-ne pa campà coj tre òm tuti gropà ant ël feu?”. E lor a l’han rësponduje: “Sicura, maestà!”. {{verse|chapter=3|verse=25}}E ‘l rè a l’ha seguità a dì: “Ma com é-lo possibil? Mi i-i vëddo quatr òm an libertà ch’a spassigio ant ël feu sensa ch’a-j riva gnun mal, e la quarta përson-a a smija a ‘n fieul dij dé!”. {{verse|chapter=3|verse=26}}Anlora Nabucodenesar a l’é avzinasse a la pòrta dla fornasa ‘d feu e a l’ha dit: “Sadrach, Mesach e Abed-Nego, servitor dël Dé pì àut: seurte da lì e vnì sì”: Anlora lor a son surtì fòra da ‘n mes al feu. {{verse|chapter=3|verse=27}}Ij ministr, ij magistrà, ij governator e ij consijé dël rè a son avzinasse për vëdde sti òm: ël feu a l’avìa nen avù podèj ansima ai sò còrp, ij sò cavèj ‘d lor a j’ero pa consumasse, ij sò mantej a j’ero nen ëstàit tocà, gnun odor ëd brusatà a l’era tacasse a lor. {{verse|chapter=3|verse=28}}Anlora Nabucodenesar a l’ha sclamà: “Ch’a sia benedì ‘l Dé ‘d Sadrach, Mesach e Abed-Nego, ch’a l’ha mandà sò àngel për liberé ij sò sërvent, lor che, con fiusa an chiel, a l’han pa scotà ‘l comand dël rè e a l’han ësmonù sò còrp a la mòrt pitòst che rende cult e adoré d’àutri dio divers da sò Dé .{{verse|chapter=3|verse=29}}Vardé adess mè decret: I dago l’òrdin che tuta la gent, a fa nen ëd che pòpol, nassion o lenga ch’a sia, ch’a parla sensa rispet dël Dé ‘d Sadrach, Mesach e Abed-Nego, a sio fàit a tòch, e che soe ca a sio dësblà fin-a dventé ‘n baron ëd pere, përchè a-i é pa d’àutri dio ch’a peusso salvé coma col-lì”. {{verse|chapter=3|verse=30}}Peui ël rè a l’ha dàit na promossion a Sadrach, Mesach e Abed-Nego, e a l’ha fidaje ‘d càriche amportante ant la provinsa ‘d Babilònia. == Nòte == [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Daniel]] cg3nu7c5yfptz399uk1uw8rb5ixrq6n 0 882 37985 34425 2026-07-13T14:24:01Z Dragonòt 119 37985 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Esdra|Esdra]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Esdra/Esdra 2|Esdra 2]]|next=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Esdra/Esdra 4|Esdra 4]]|notes=}} {{chapter|3}} [[Figura:La Bìbia piemontèisa - Esdra 03.ogg|miniatura|La Bìbia piemontèisa - Esdra 03]] {{TOCright}} = Esdra = == 3 == === Ristabiliment dl’autar e arprèisa dij servissi religios === {{verse|chapter=3|verse=1}}Rivà ch’a l’era ‘l sétim mèis ëd l’ann, j’Israelita ch’a j’ero giumai stabilisse an soe borgià, a son assamblasse tùit ansema<ref>Let. “tanme ‘n sol òm”.</ref> a Gerusalem. {{verse|chapter=3|verse=2}}Ël sacerdòt Giosuè, fieul ëd Iosadach, ansem ai sò frej e j’àutri sacerdòt, e Zorobabel, fieul ëd Sealtiel con ij sò parent, a l’han torna butà an pé l’autar dël Dé d’Israel për podejne smon-e j’olocàust, coma ch’a l’é scrivù ant la Lege 'd Mosè<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtia/Surtia 27|Surtìa 27:1]].</ref>, òm ëd Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=3}}Malgré la tëmma ch’a-j fasìo j’abitant dël pais, a l’han torna fissà l’autar dzora 'd soe fondassion antiche e a l’han faje l’oferta ansima dj’olocàust ëd la matin e dla sèira<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 28|Numer 28:1-8]].</ref> an onor ëd Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=4}}J’Israelita a l’han selebrà ‘dcò, coma ch’a l’é prescrit, la festa dij Tabërnàcoj. Minca un dij di ‘d festa a l’han smonù ‘l nùmer d’olocàust ch’a l’é comandà<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 29|Numer 29:12-38]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=5}}Da antlora a l’han smonù minca di l’olocàust përpètuo, ij sacrifissi complet ëd la festa dël prim di dël mèis e ‘d tute le festività consacrà a Nosgnor, sensa conté j’olocàust ch’a smonìo ‘d manera volontaria<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 28|Numer 28:11-29:39]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=6}}Parèj, dal prim di dël sétim mèis a l’han ancaminasse a smon-e d’olocàust a Nosgnor, combin ch’a-i fusso gnanca ancora le fondassion dël neuv templ ëd Nosgnor. === Inissi dl’arcostrussion dël Templi === {{verse|chapter=3|verse=7}}Apress, con l’autorisassion ëd Ciro, rè ‘d Persia, a l’han negossià, pagàndje con ëd dné, ëd picapere e ‘d murador, e ‘dcò a l’han fàit dij contrat con ij marcand ëd Sidon e ‘d Tir përchè, an cambi ‘d mangé, ëd beiveragi e d’euli, a tramudèisso ‘d bòsch ëd séder dël Liban për mar fin-a a Giafa. {{verse|chapter=3|verse=8}}A l’é stàit dlë scond ann ch’a son rivà al Templ ëd Gerusalem, lë scond mèis, che Zorobabel, fieul ëd Sealtiel e Giosuè, fieul ëd Iosadach, con lòn ch’a-i restava dij sò frej, sacerdòt, Levita e tuta la gent tornà a Gerusalem da la përzonìa, a l’han ancaminà l’euvra, e a l’han daje ai Levita dai vint agn an sù la diression dij travaj dël Templ ëd Nosgnor. {{verse|chapter=3|verse=9}}Giosuè, ij sò fieuj e ij sò frej, Cadmiel, Binui e Odavia, a son butasse ansema d’un seul cheur a dirige j’ovrié dl’amprèisa dël Templi. A colaboravo con lor tùit ij Levita dissendent ëd Chenadad con sò frej e fieuj. {{verse|chapter=3|verse=10}}Cand che ij costrutor a l’han butà le fondassion dël templ ëd Nosgnor, a son presentasse për laudé Nosgnor, conform a le disposission ëd David, rè d’Israel, ij sacerdòt con ij sò parament, con le trombe, ansema ai Levita dissendent d’Asaf, con ëd cìmbali<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 25|1 Crònache 25:1]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=11}}Lor a cantavo ‘d làude e ‘d ringrassiament a Nosgnor a còr alternà: ”Përchè chiel ch’a l’é brav, përché soa grassia anvers d'Israel a dura për sempe!”. E tut ël pòpol a crijava ‘d grand’ aclamassion an laudand Nosgnor përchè a j’ero stàite campà le fondassion ëd sò templi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/1Cronache 16|1 Crònache 16:34]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache5|2 Crònache 5:13]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache7|7:3]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 100|Salm 100:5]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 106|106:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 107|107:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 118|118:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 136|136:1]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Geremia/Geremia 33|Geremia 33:11]].</ref>. {{verse|chapter=3|verse=12}}Tutun, vàire an tra ij sacerdòt e ij Levita, e ij cap ëd famija ansian, ch’a l’avìo vëddù ‘l templi ch’a-i j'era anans, antramentre ch’as campavo le fondassion neuve ‘d cost templi sota ai sò euj, a pioravo aussand la vos, ma la pì part a crijava sèmper ëd pì ‘d gòj e d’argiojissansa. {{verse|chapter=3|verse=13}}Parèj che gnun a podìa fé la distinsion an tra ‘l rabel dij crij d’argiojissansa, dal ciadel ëd la plenta dla gent, përchè ‘l pòpol a crijava da fesse sente motobin da lontan. == Nòte == [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Esdra]] oae619r144ie7859qzk25hdmp9z05n2 0 912 37982 28696 2026-07-13T14:22:39Z Dragonòt 119 37982 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Ester|Ester]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Ester/Ester 3|Ester 3]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Ester/Ester 5|Ester 5]]|notes=}} {{chapter|4}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Ester 04.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Ester 04]] = Éster = == 4 == === Éster a buta tut a l'arzigh për podèj salvé sò pòpol === {{verse|chapter=4|verse=1}}Istruì tòst ëd lòn ch'a dovìa capité, Mardoché a l'ha strassà soe vestimente an segn ëd deul, e a l'ha pijàit ël sach e la sënner. Peui a l'ha marcià për tuta la sità, ampinendla 'd sò crij ëd magon. {{verse|chapter=4|verse=2}}E a l'é andàit fin-a 'dnans a la Pòrta Real che gnun a la podìa passé vestì mach d'un sach. {{verse|chapter=4|verse=3}}Ant le provinse, daspërtut andova ch'a l'é rivaje l'òrdin e 'l decret real, sòn a l'é stàit, an tra ij Giudé, pa d'àutr se nen ëd deul, digiun, lerme e plente. Vàire person-e a l'avìo për let mach ël sach e la sënner<ref>Costa reassion ëd Mardoché e dij Giudé an minca provinsa a son ij segn convensionaj ëd fòrt deuil e dë spavent a l arsèive cola neuva grama (cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Genesi/Genesi 1|Génesi 37:29,34]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 9|Daniel 9:3]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giona/Giona 3|Giòna 3:6]]). Ij Persian a l'avìo fàit l'istess quand ch'a j'ero stàit batù a la bataja 'd Salamin-a.</ref>. {{verse|chapter=4|verse=4}}Le servente e j'eunuch d'Éster a son ëvnùit a dìjlo, la regin-a a l'é stàita sesìa da l'angossa. Chila a l'ha fàit mandé 'd vestimente<ref>A peul desse che chila a l'avìa falo për podeje parlé 'd person-a.</ref> a Mardoché përchè chiel a-j butèissa e a chitèissa sò sach, ma chiel a l'ha arfudaje. {{verse|chapter=4|verse=5}}Ciamà anlora Catach<ref>Cost nòm a peul dì “col bon”, o “corié”.</ref>, un ëd j'eunuch butà dal ré a sò servissi, Éster a l'ha spedilo an pressa a Mardoché con la mission ëd capì lòn che a-i capitava e 'd ciameje 'l përchè 'd soa manera 'd fé. {{verse|chapter=4|verse=6}}Catach a l'é surtì e a l'é vnùss-ne da Mardoché, an sla piassa dë 'dnans ëd la Pòrta Real. {{verse|chapter=4|verse=7}}Mardoché a l'ha butalo al corent ëd j'aveniment e, pì ancora, dël dné che Aman a l'avìa smonù 'd versé al Tesor dël rè për lë stermini dij Giudé. {{verse|chapter=4|verse=8}}A l'han daje 'dcò na còpia dl'edit dlë stermini, publicà a Susa: chiel a dovìa mostrejla a Éster përchè a fussa anformà. E a l'ha dije a la regin-a d'andé dal rè a ciamé soa compassion e pioré la càusa 'd sò pòpol<ref>Con lòn Éster a l'arsèiv ël përmess ëd nen stërmè pì nen che chila a l'é na Giudé.</ref>. {{verse|chapter=4|verse=9}}Catach a l'é tornà e a l'ha portaje cost mëssagi a Éster. {{verse|chapter=4|verse=10}}Chila a l'ha rëspondù, con l'òrdin d'arpete soa paròle a Mardoché: {{verse|chapter=4|verse=11}}"Servidor dël rè e abitant ëd le provinse, tuti a san che për tùit, òm e fomna, chi a dovèissa intré sensa convocassion dal rè fin-a ant ël vestibol ch'a sta pì andrinta, a-i é mach na lege: a deuv meuire, a meno che 'l rè, sporzendje soa cavija real d'òr, a-j fasa la grassia dla vita. E a son tranta di ch'i son pa stàita anvità a avzineme al rè!". {{verse|chapter=4|verse=12}}Coste paròle d'Éster a son ëstaite trasmëttùe a Mardoché, {{verse|chapter=4|verse=13}}che a soa vira a l'ha rësponduje: "Va pa a pensé, për la rason ch'it ses drinta dël palass, che mach ti an tra ij Giudé it podras esse salvà. {{verse|chapter=4|verse=14}}A sarà tut ël contrari. Se ti t'anteste a sté ciuto, salute e liberassion a vniran ai Giudé da n'àutra part, e ti e la ca 'd tò pare i meuirereve. Chi ch'a peul savèilo? A peul desse ch'a sia për na situassion përparèj che ti 't ses avzinate al rè<ref>Mardoché a fà n'alusion sutila a soa fé che Dé, an soa sovranità providensial, a l'ha ordinà j'aveniment ëd la vita d'Éster pròpi për butela ant la posission andoa Chiel a l'avrìa liberà tùit ij Giudé. Mardoché a chërdìa che 'l Dé sovran a l'avrìa portà d'arlass e liberassion ai Giudé, che Éster a sarìa stàita 'l mojen ëd la liberassion ëd lor, e fin-a che Dé a l'avrìa nen vnù a manch a soa promëssa se Éster a l'avèissa decidù 'd stesne chieta.</ref>". {{verse|chapter=4|verse=15}}Éster a l'ha faje dì: {{verse|chapter=4|verse=16}}"Va a buté ansema tùit ij Giudé 'd Susa. Preghé e fé digiun për mi. Mangé pa e bèive nen për tre di e tre neuit<ref>Un di' 'd digiun a sarìa bastaje, ma tre di a armarco la serietà dla situassion</ref>. Da part mia, con ij mè servent, i osserverai ël midem digiun. Butà parèj, anlora mi i intrerai dal rè e, bele se a l'é nen consentì<ref>L'antërdita d'Éster a buta torna an evidensa 'l téma dl'ubidiensa, dàit che l'ubidiensa a Mardoché a l'avrìa significà la disubidiensa a la lej.</ref> e s'i l'hai da meuire, i meurirai<ref>Ël corage e pa na rassegnassion passiva a l'é an evidensa ambelessì. </ref>". {{verse|chapter=4|verse=17}}Mardoché, peui, a l'é artirasse e a l'ha eseguì j'istrussion d'Éster<ref>Con convinsion, fede e tëmma, Éster a dà disposission ch'ij Giudé a preghèisso për chila. La preghiera a l'era sèmper compagnà dal digiun ([[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Deuteronomi/Deuteronomi 9|Deuteronòmi 9:9]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 20|Giudes 20:26,27]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esdra/Esdra 8|Esdra 8:21-23]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/2 Samuel 12|2 Samuel 12:16]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 9|Daniel 9:3]]). Nosgnor a onora la fede dij Giudé che parèj a l'han dimostrà, e a-j salva.</ref>. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Ester]] c7taafbncnaepdn82ixqrvcv433vbpw 0 950 37990 37500 2026-07-13T14:26:19Z Dragonòt 119 37990 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Genesi|Genesi]] | previous = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Genesi/Genesi 36|Genesi 36]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Genesi/Genesi 38|Genesi 38]] | notes = }} {{TOCright}} {{chapter|37}} == 37 == [[File:La Bìbia piemontèisa - Génesi 37.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Génesi 37]] {{verse|chapter=37|verse=1}}Giacòb a l’é stabilisse ant ël pais ëd Canan, andova che sò pare a l’era stàit coma n'aventissi. === Ij seugn ëd Giusep === {{verse|chapter=37|verse=2}}Costa-sì a l’é la stòria dla famija<ref>O “dla dissendensa”.</ref> ‘d Giacòb. Giusep a l’avìa dissèt agn e a pasturava lë strop con ij sò frej. Chiel a fasìa ‘l garson ëd campagna<ref>O “un giovnot”; l’espression a l’é nen ciàira ant l’original.</ref> e a stasia con ij fieuj ëd Bila e ij fieuj ëd Zilpa, le fomne<ref>O “concubin-e”.</ref> 'd sò pare. Giusep a l’avìa arferìe a sò pare ëd ciaciarade a propòsit ëd lòn ch’a fasìo ij sò frej, ëd ròbe ch’a j’ero nen bon-e. {{verse|chapter=37|verse=3}}Israel a vorìa pì bin a Giusep che a j’àutri sò fieuj, përchè ch’a l’era ‘l fieul ch’a l’avìa avù 'n soa veciaja. A l’avìa faje për cadò un càmus magnìfich. {{verse|chapter=37|verse=4}}Ij sò frej, vëddend che sò pare a vorìa pì bin a chiel che a j’àutri sò fieuj, a lo detestavo e a podìo nen parleje da amis. {{verse|chapter=37|verse=5}}Na vira, Giusep a l’ha fàit un seugn e a l’ha contajlo ai sò frej, che për lòn a l’han anghignonalo ancora 'd pì. {{verse|chapter=37|verse=6}}A l’ha dije ai sò frej: “Sté a sente ‘l seugn  ch’i l’hai fàit. {{verse|chapter=37|verse=7}}Nojàutri i j’ero an camin ch’i gropavo le gerbe an mes a la campagna. A l’amprovista, mia gerba a l’é drissasse e a l’é restà drita antramentre che vòstre gerbe a jë vnisìo dantorn e as prostërnavo 'dnans a la mia”. {{verse|chapter=37|verse=8}}A l’han dije ij sò frej: “Vories-to fòrsi regné dzora 'd nojàutri o esse nòst padron e comandene?”. Për motiv dël seugn ch’a l’avìa fàit e la manera dë dëspieghelo, a l’han anghignonalo na vira ‘d pì. {{verse|chapter=37|verse=9}}Pì anans, Giusep a l’ha fàit ancora 'n seugn e a l’ha contajlo ai sò frej. A l’ha dije: “I l’hai fàit un seugn. Steme bin a sente: ël sol, la lun-a e óndes ëstèile as prostërnavo dë 'dnans a mi”. {{verse|chapter=37|verse=10}}Sto seugn-lì a l’ha contajlo 'dcò a sò pare e ai frej, e 'l pare a l’ha arprocialo e a l’ha dije: “Che seugn a l’é mai costì ch’it l’has fàit? Miraco i dovrìo ven-e mi, e toa mare e ij tò frej a prostërnesse fin-a a tèra 'dnans a ti?”. {{verse|chapter=37|verse=11}}Ij sò frej për lòn a j’ero gelos ëd chiel<ref>Cfr. At 7:9.</ref>, ma sò pare a l’ha seguità a pensé còsa mai a podìa significhé ‘n seugn parèj. === Giusep vendù da sò frej === {{verse|chapter=37|verse=12}}Ij frej ëd Giusep a j’ero andàit na vira a pasturé lë strop ëd sò pare a Sichem. {{verse|chapter=37|verse=13}}Un di, Israel a l’ha dit a Giusep: “Sas-to che ij tò frej a son an pastura a Sichem? Ven, i veuj mandete da lor”. Giusep l’ha rësponduje: “Va bin. I farai coma ch'it veule<ref>O “i son sì”.</ref>”. {{verse|chapter=37|verse=14}}Ël pare a l’ha dije: “Va a vëdde coma ch’a stan ij tò frej e coma ch’a stan le bestie, peui torna a conteme”. Donca a l’ha falo parte da la comba d’Ebron e Giusep a l’é rivà a Sichem.  {{verse|chapter=37|verse=15}}Antramentre che Giusep a 'ndasìa an girondoland për ij camp, a l’ha trovalo n’òm, ch’a l’ha ciamaje: “Còsa serches-to?”. {{verse|chapter=37|verse=16}}Giusep a l’ha rësponduje: “I serco ij mè frej. Savries-to dime andova ch’as treuvo a pasturé jë strop?”. {{verse|chapter=37|verse=17}}Col òm a l’ha dije: “An efet, a l’han gavà le tende da sì. I l’hai sentù ch’a disìo: ‘Andoma a Dotan’”. Anlora Giusep a l’é andàit an serca dij sò frej e a l’ha trovaje a Dotan. {{verse|chapter=37|verse=18}}Lor a l’han vëddulo da lontan ch’a rivava e, anans ch’a rivèissa davzin a lor, già a complotavo 'd masselo. {{verse|chapter=37|verse=19}}A disìo an tra 'd lor: “Vardé ‘l sugnador ch’a riva! {{verse|chapter=37|verse=20}}Sah, massomlo e peui campomlo 'nt na sisterna! Peui i diroma: ‘Na bestia ferosa a l’ha divorass-lo! Parèj i vëddroma lòn ch’a sarà dij sò seugn!”. {{verse|chapter=37|verse=21}}Ma Ruben a l’ha sentù e a l’ha vorsù salvelo da le man dij sò frej. A l’ha dije: “Për carità! Gavomje mach nen la vita!”. {{verse|chapter=37|verse=22}}Peui a l’ha dije: “Vërsé nen ëd sangh. Campelo an cola sisterna dël desert, ma buteje nen le man adòss”. Con lòn Ruben a vorìa salvelo da le man ëd lor e peui arportelo da sò pare. {{verse|chapter=37|verse=23}}Quand che Giusep a l’é rivà andoa ch’a j’ero ij sò frej, a l’han dëspojalo 'd sò càmus, col càmus magnìfich che chiel a l’avìa  adòss. {{verse|chapter=37|verse=24}}A l’han ciapalo e a l’han campalo 'nt la sisterna. A l’era na sisterna veuida, sens' eva. {{verse|chapter=37|verse=25}}Peui a son setasse për mangé. Damentre ch’a mangiavo, a l’han vëddù rivé na carovan-a d’Ismaelita ch’a vnisìo da Ghilead, con ij gamej carià 'd goma adraganta - ëd balsam e 'd làudan, ch’a andasìo a portelo an Egit. {{verse|chapter=37|verse=26}}Anlora Giuda a l’ha dit ai sò frej: “Che profit a-i sarìa 'd massé nòst frel? I l’avrìo da stërmé 'l delìt<ref>Lét. "quatene 'l sangh". </ref>. {{verse|chapter=37|verse=27}}Sah, vendomlo coma në s-ciav a j’Ismaelita e butomje nen le man adòss përchè ch’a l’é nòst frel - ëd l’istessa nòstra carn e sangh”: E ij sò frej a l’han scotalo. {{verse|chapter=37|verse=28}}Anlora, quand ch’a l’é passaje da lì 'd mërcant madianita a l’han tirà fòra Giusep da la sisterna e ij frej ëd Giusep, për vint sicl d’argent, a l’han vendùjlo a j’Ismaelita<ref>Cfr. At 7:9.</ref>. A l’é parèj che Giusep a l’é stàit portà an Egit. {{verse|chapter=37|verse=29}}Quand che Ruben a l’é tornà a la sisterna, Giusep a-i j’era pì nen! Anlora chiel, disperà, a l’é s-ciancasse le vestimenta an segn ëd disperassion {{verse|chapter=37|verse=30}}e, tornand dai sò frej a l’ha dije: “Ël fieul a-i é pì nen! Che l’hai-ne da fé adess?”. {{verse|chapter=37|verse=31}}Anlora a l’han ciapà ‘l càmus ëd Giusep, a l’han sgorgià ‘n boch e a l’han mojane ‘l càmus ant ël sangh. {{verse|chapter=37|verse=32}}Peui a l’han mandajlo al pare e a l’han fajlo avèj con coste paròle: “I l’oma trovalo: rëscontra ti s’a l’é o nò 'l càmus ëd tò fieul”. {{verse|chapter=37|verse=33}}Chiel a l’ha arconossulo e a l’ha dit: “A l’é 'l càmus ëd mè fieul! Na bestia ferosa a l’ha divoralo. Giusep a l’é stait fàit a tòch!”. {{verse|chapter=37|verse=34}}Giacòb a l’é s-ciancasse le vestimenta, a l’ha butasse a còl un silissi e a l’ha fàit ël deul për sò fieul vàire di. {{verse|chapter=37|verse=35}}Tùit ij sò fieuj e soe fije a son ëvnùit a consolelo, ma chiel a l’ha arfudà tute le consolassion e a l’ha dit: “Nò, a l’é un deul che mi i veuj porteme 'nt la tomba dacant ëd mè fieul”. E sò pare a l’ha pioralo. {{verse|chapter=37|verse=36}}Antratant, ij Madianita a l’han vendù Giusep an Egit a Potifar, n’ufissié<ref>O "n'eunuch".</ref> 'd Faraon ch’a l’era comandant ëd le vardie. === '''Nòte''' === [[Category:Piemontèis]] [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Genesi]] cq9gln7wqaiuio0ak7h5ulur6ps336h 0 1040 37981 28867 2026-07-13T14:22:19Z Dragonòt 119 37981 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Isaia|Isaìa]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Isaia/Isaia 6|Isaìa 6]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 8|Isaia 8]]|notes=}} {{chapter|7}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Isaia 07.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Isaia 07]] = Isaia = == 7 == === Un mëssagi për ël rè Acas=== {{verse|chapter=7|verse=1}}Ant ël temp d’Acas, rè ‘d Giuda, ch’a l’era fieul ëd Iotam e novod d’Osia, Retsin, rè dj’Aramé, e Peca, rè d’Israel, fieul ëd Remalìa, a l’han marcià anvers ëd Gerusalem për atachela, ma a son pa ëstàit bon ëd conquistela<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Re/1Re 16|1 Rè 16:5]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache20|2 Crònache 20:5-6]].</ref>. {{verse|chapter=7|verse=2}}Cand ch’a l’é rivà al palass ëd David la neuva che j’Aramé a j'ero acampasse a Efraim, ël cheur dël rè e ‘d sò pòpol a l’ha pijà a tërmolé ‘d tëmma coma ch’a tërmolo j’arbre dël bòsch cand ch’a bufa ‘l vent. {{verse|chapter=7|verse=3}}Anlora Nosgnor a l’ha dije a Isaia: “Ansema a tò fieul Sear-Iasub (ch’a veul dì “na resta a tornërà”) va a trové Acas. It lo trovras a la fin dël aquedot ch’a pòrta l’eva a la vasca dëdzora, davzin ëd la strà ch’a men-a al camp andoa ch’as lavo le vestimente<ref>O “dij lavandé”.</ref>. {{verse|chapter=7|verse=4}}Dije ‘d chité ‘d sagrinesse. Dije ch’a l’ha pa da manca ‘d tëmme la furia dj’Aramé ‘d Retsin e la furia dël fieul ëd Remaliahu: a son mach tanme ‘d brasa ch’a meuir ant un feu giumai dëstiss<ref>O “doi brandon anvisch”.</ref>. {{verse|chapter=7|verse=5}}Vera, ij rè dla Siria e d’Israel a complòto ‘d ruinete. A l’han dit: {{verse|chapter=7|verse=6}}“Atacoma Giuda, fómje tëmma! Pijomla për nojàutri, peuj i-i butroma për rè ël fieul ëd Tabal”. Contut, Nosgnor Dé at fà savèj che sti pian-lì as compiran nen, nì ora nì mai. {{verse|chapter=7|verse=7}}Ma sossì a l’é lòn ch’a dis ël Signor, ch’a l’é sovran: “Cola 'nvasion-lì a vnirà mai; a rivran mai a fela; {{verse|chapter=7|verse=8}}Përché la Siria a l’é pa pì fòrta che soa capital, Damasch, e Damasch a l’é nen pì fòrta che sò rè, Retsin. Për lòn ch’a riguarda Efraim<ref>O “Israel”.</ref>, da sì a sessantessinch agn, a esisterà pì nen. {{verse|chapter=7|verse=9}}Efraim a l’é nen pì fòrta che soa capital, Samarìa, e Samarìa a l’é nen pì fòrta che sò rè, Peca, fieul ëd Remaliahu. Se vòstra fede a l’ha pa ëd fermëssa<ref>O "s'i chërde nen".</ref>, i podreve nen arziste<ref>Sensa na fej fërma ant le promësse 'd Nosgnor a podran nen arziste.</ref>. === Ël segn dl’Emanuel === {{verse|chapter=7|verse=10}}Pì tard, Nosgnor a l’ha mandà n’àutr mëssagi al rè Acas. A disìa: {{verse|chapter=7|verse=11}}“Ciamje a Nosgnor, tò Dè, un segn ëd conferma, Acas. Rendlo tant malfé ch’a sia possibil - bin àut ant ël cel o magara al fond dël pais dij mòrt!”. {{verse|chapter=7|verse=12}}Ma ‘l rè a l’ha arfudasse ‘d ciamèjlo. A l’ha dije:”Nò, i butrai pa Nosgnor a la preuva!”. {{verse|chapter=7|verse=13}}Anlora Isaia a l’ha dit: “Scotme bin, dissendent ëd David, l'has-to pa pro dë sfinì la passiensa uman-a? Tl’has-to da sfinì ‘dcò la passiensa ‘d mè Dé? {{verse|chapter=7|verse=14}}Donch ora Nosgnor midem at darà ‘n segn: na vergin<ref>O “na giovnëtta”. Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 1|Maté 1 :23]]. </ref> a concepirà ‘n cit! Chila a butrà al mond un fieul e a-j darà ‘l nòm d’Emanuel, ch’a veul dì “Nosgnor a l’é con nojàutri”. {{verse|chapter=7|verse=15}}Chiel a mangerà d’amel e ‘d butir fin tant ch’a sapia arfudé ‘l mal e d’aceté ‘l bin, {{verse|chapter=7|verse=16}}përchè, anans che chiel a sia bon ëd fé la distinsion an tra ‘l bin e l’ mal, le tère dij dòi rè ch’it n’has tëmma, a saran bandonà tut ‘e doe. {{verse|chapter=7|verse=17}}Peui, dzora ‘d ti e ‘d tò pòpol, dzora ‘d toa famija, Nosgnor a farà vnì ëd dì coma ch’as s’avìo mai vëddune ‘d parìja dai temp che Efraim a l’era separasse da Giuda: Nosgnor at farà rivé a còl ël rè d’Assiria. {{verse|chapter=7|verse=18}}An coj dì-lì Nosgnor a subierà a j'armeje dla bassa d’Egit e a j’armade dl’Assiria për feje rivé. A të staran dantorn tanme në scòp d’avije o ‘d mosche. {{verse|chapter=7|verse=19}}A vniran coma na burià granda ‘d gusaja për ëstabilisse nen mach ant ij teritòri dru, ma ‘dcò ant ëd combe dzabità, balme, e ‘d rochere. {{verse|chapter=7|verse=20}}An coj dì-lì Nosgnor as farà ampromé un rasor dal rè d’Assiria, da l’àutra banda dl’Eufrate, e a lo dovrerà për rasé via tut lòn ch’a-i sia: toa tèra, tò amson, e toa gent. {{verse|chapter=7|verse=21}}An coj di-lì a sarà fortunà col ch’a-j sarà lassà na vaca e dontré feje o crave. {{verse|chapter=7|verse=22}}Malgré lòn, a-i sarà pro ‘d làit për tuti përchè bin pòca gent a sarà lassà ant ël pais. A l’avran tut l’amel e ‘l butir ch’a voreran. {{verse|chapter=7|verse=23}}An col dì-lì le vigne ‘d qualità ch’a l’avìo ‘l valor ëd mila pesse d’argent, a saran bandonà a le spin-e e a le ronze. {{verse|chapter=7|verse=24}}Ël pais antregh a vnirà na vàuda dë spin-e e ‘d ronze, un teren ëd cassa ocupà da ‘d bestie sarvaje. {{verse|chapter=7|verse=25}}A-i sarà pì gnun ch’a vada an sle colin-e drue andova ch’a chërsìo ‘d giardin, përché dë spin-e e ‘d ronze a-j quateran. Ëd bestie, ëd feje e ‘d crave a-i pastureran. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Isaia]] gyi5v55sh8wa0uheyy5btoad1z8blrk 0 1073 37987 31485 2026-07-13T14:25:07Z Dragonòt 119 37987 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Malachia|Malachìa]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Malachia/Malachia 1|Malachia 1]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Malachia/Malachia 3|Malachìa 3]]|notes=}} {{TOCright}} {{chapter|2}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Malachia 2.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Malachia 2]] = Malachìa = == 2 == === L’aleansa ‘d Nosgnor con Levi === {{verse|chapter=2|verse=1}}Ore, donch, a vojàutri sacerdòt, iv adresso cost avertiment! {{verse|chapter=2|verse=2}}S’i scotreve nen, s’i pijeve pa a cheur ëd glorifiché mè nòm, mi iv manderai a còl na maledission<ref>O: “ëd dësgrassie”, na maledission afrosa.  </ref> afrosa. I cambiarai vòstre benedission an maledission. An efet, i l’hai già falo, përchè i lo pijeve nen a cheur. {{verse|chapter=2|verse=3}}Ch’i sapie ch’i lasserai pa prosperé vòstra dissendensa. Iv camperai an facia jë scart ëd le bestie sacrificà an vòstre feste, e vojàutri i sareve ‘dcò campà vìa tanme dë scart. {{verse|chapter=2|verse=4}}Ch’i sapie ch’i l’hai adressave cost avertiment përchè ch’as compissa l’aleansa ch’i l’hai fàit con Levi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 3|Numer 3:11-13]].</ref>. I lo diso mi, ël Signor ëd l’univers. {{verse|chapter=2|verse=5}}L'antension ëd cola aleansa con chiel<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Numeri/Numeri 3|Numer 25:12]].</ref> a l’era përchè ch’i l’avèisse vita e pas. Chiel am riveriva con tëmma e a l’avìa rispet për mè nòm. {{verse|chapter=2|verse=6}}Ij giudissi ch’a fasìa a j’ero conform a vrità<ref>O: “Le rëspòste ch’am dasìa a j’ero vrità”.</ref>, a-i era gnente ‘d fàuss an sij sò làver. Chiel a marciava dacant ëd mi an pas e con dritura, e grassie a chiel a j’ero tanti ch’as arpentivo ‘d soe colpe ‘d lor. {{verse|chapter=2|verse=7}}An efet, le paròle dël sacerdòt a l’han da esse për fé conòsse lòn che Nosgnor a veul, e la gent a-j ciama ‘n giudissi përchè chiel a l’é ‘l nunsi dël Signor ëd l’Univers. {{verse|chapter=2|verse=8}}Tutun, vojàutri, ij sacerdòt, i l’eve scartà da la bon-a stra, i l’eve fàit antrapé motobin ëd gent. I l’eve dësblà l’aleansa ch’i l’avìa fàit con Levi. {{verse|chapter=2|verse=9}}A l’é për lòn ch’i l’hai umiliave e ch’i l’hai fave dëspresié da tut ël pòpol, përché ch’i l’eve pa guernà mia vìa a la mira ch’i vnive pi nen dapress ëd mi e i feve ‘d parsialità an vòstri giudissi. === Arvira dla gent: sò delit === {{verse|chapter=2|verse=10}}L’omne pa tuti nojàutri un pare ùnich? É-lo pa mach un Dé unich ch’a l’ha creane? Përchè, donch, i l’oma da esse gram j’un anvers a j’àutri an profanand parèj l’aleansa dij nòstri antich? {{verse|chapter=2|verse=11}}Coj ëd Giuda a son ëstàit dësleal. An mes a Israel, a Gerusalem, a l’han fàit ëd còse afrose: a l’han profanà ‘l leu sant, che Nosgnor a l’ha tant car. A l’han mariasse con fomne ch’a rendo l’adorassion a ‘d divinità forestere. {{verse|chapter=2|verse=12}}Che Nosgnor a bandissa dal campament ëd Giacòb tuti coj ch’a fan parèj, ansema a coj ch’a smon-o al Signor ëd l’Univers dj’oferte dësconveniente. {{verse|chapter=2|verse=13}}Vardé ancora còsa ch’i l’eve fàit, vojàutri ch’i cheurve ‘d lerme l’autar ëd Nosgnor con plente e gëmmit përchè chiel a degna gnanca ‘d në sguard vòstre oferte nì a-j aceta con binvolensa da vòstre man. {{verse|chapter=2|verse=14}}E vojàutri iv n'ancale fin-a a ciamé përchè ch’a sia parèj. Nosgnor a rend testimoniansa contra ‘d ti an favor ëd la fomna ch’it l’avies marià cand ch’it j’ere giovo e ch’it l’has tradìa, combin ch’a fussa toa compagna e fomna conform a la lege. {{verse|chapter=2|verse=15}}Lolì a lo farìa gnun ch’a l’avèissa na frisa ‘d bon sens. Lòn ch’a sërca na përson-a ‘d bon sens? Na dissendensa scond Nosgnor. Pensje donca bin: sie nen dësleal a la fomna ch’it l’avie marià cand ch’it j’ere giovo. {{verse|chapter=2|verse=16}}I veuj pa che gnun a chita soa fomna<ref>O: “përché mi i l’hai an ghignon l’arpudi” o “ël divòrsi”.  </ref>: a l’é na violensa ch’a macia vòstra bela vestimenta ‘d nòsse. I lo diso mi, ël Signor Dé d’Israel. Pensje donca bin: fé pa ‘d tradiment. {{verse|chapter=2|verse=17}}Vojàutri i strache Nosgnor con vòstri discors! I dise: ‘An còsa i lo stracom-ne?’. I lo stracheve cand ch’i dise che tuti coj ch’a fan lòn ch’a l’é mal a son brav a j’euj ëd Nosgnor e che chiel as compias ëd cola gent-là; o ‘dcò cand ch’i ciame: “Doa é-lo ‘l Dé ‘d giustissia?”. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Malachia]] kksyb45o7mv7bzemvg8vmsumypi365t 0 1170 37983 33683 2026-07-13T14:23:01Z Dragonòt 119 37983 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re| Lìber dij Rè]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 1|2 Rè 1]]|next=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 3|2 Rè 3]]|notes=}} {{chapter|2}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 02.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 02]] = 2 Rè = == 2 == === La traslassion d'Elia === {{verse|chapter=2|verse=1}}Anans che Nosgnor a l'avèissa fàit monté Elia an cel ant un mulinel ëd vent, Elia a l'era partì da Ghilgal con Elisé. {{verse|chapter=2|verse=2}}Elia a l'ha dit a Elisé: "Resta ambelessì, përchè Nosgnor a l'ha dime d'andé a Betel", ma Elisé a l'ha rësponduje: "Për la vita ‘d Nosgnor e për toa vita midema, i giuro che mi it chitrai mai!<ref>O "Com' a l'é vera che Nosgnor a viv, e che toa ànima a viv, it chitrai mai"</ref>". Anlora a son calà ansema a Betel. {{verse|chapter=2|verse=3}}La partìa dij profeta<ref>Let. "Ij fieuj dij profeta".</ref> ch'a-i j'era a Betel a son ëvnù da Elisé e a l'han dije: "Sas-to che ancheuj Nosgnor a portrà via da ti tò magìster?", e a-j rëspond: "Éh, i lo sai pro, ma parléne nen, sté chet". {{verse|chapter=2|verse=4}}Peui Elia a l'ha dit a Elisé: "Resta ambelessì përché Nosgnor a l'ha dime d'andé a Gérico", ma Elisé a l'ha rësponduje: "Për la vita ‘d Nosgnor e për toa vita midema, i giuro che mi it chitrai mai!". Anlora a son rivà ansema fin-a a Gérico. {{verse|chapter=2|verse=5}}5 Ël trep dij profeta ch'a-i j'ero a Gérico a son ëvnù da Elisé e a l'han dije: "Sas-to che ancheuj Nosgnor a portrà via da ti tò magìster?", e a-j rispond: "Éh, i lo sai pro bin, ma parlé pa, sté chet". {{verse|chapter=2|verse=6}}Peui Elia a l'ha dit a Elisé: "Resta ambelessì përché Nosgnor a l'ha dime d'andé al fium Giordan". ma Elisé a l'ha rësponduje: "Për la vita ‘d Nosgnor e për toa vita midema, i giuro che mi 't chitrai mai!". Anlora a l'han seguità a marcé fin-a al Giordan. {{verse|chapter=2|verse=7}}A son andaie 'dcò sinquanta òm dla partìa dij profeta e a l'han vardaje da lontan antramentre che Elia e Elisé a j'ero fërmasse dacant al fium Giordan. {{verse|chapter=2|verse=8}}Anlora Elia a l'ha pijà sò mantel, a l'ha anrolalo e a con lòn a l'ha frapà l'eva. A l'é parèj che 'l fium a l'é dividusse e ij doi òm a l'han traversalo a pé sùit! {{verse|chapter=2|verse=9}}Cand ch'a son rivà da l'àutra part, Elia a l'ha dit a Elisé: "S'a-i é cheicòsa ch'i peudo fé për ti prima 'd mia partensa, ciamëmla pura". Elisé a l'ha rësponduje: "I l'avrìa tant piasì d'arsèive na dobia porsion ëd tò spirit e dventé tò sucessor". {{verse|chapter=2|verse=10}}Elia a l'ha replicà: "It l'has ciamame cheicòsa 'd malfé! Se ti t'am vëdde mentre ch'i parto, anlora it lo arseivras, dësnò nò!". {{verse|chapter=2|verse=11}}Damentre ch'a marciavo anans e ch'a parlavo, a l'amprovista a l'é comparuje 'n chèr ëd feu tirà da 'd cavaj 'd feu. A l'é piassasse an tra ij doi òm, a l'ha separaje, e Elia a l'é stàit portà 'n cel ant un mulinel d'aria. {{verse|chapter=2|verse=12}}Elisé a l'ha vëddulo e a l'ha crijà: "Mè pare! Mè pare! I vëddo ij chèr e la cavalarìa d'Israel!<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Rè/2Rè 13|2 Rè 13:14]].</ref>". Cand ch'a son disparù da la vista, Elisé, tant ch'a l'era bolversà, a l'ha s-ciancà soa vestimenta an dòi tòch. {{verse|chapter=2|verse=13}}Elisé a l'ha tirà su da tèra 'l mantel d'Elia, col ch'a l'era cascaje, a l'é tornà andarera e a stasìa an sla sponda dël Giordan. {{verse|chapter=2|verse=14}}A l'ha peui frapà l'eva con ël mantel d'Elia e a l'ha dit: "Andoa ch'a l'é 'l Signor, ël Dé d'Elia?". Parèj ël fium a l'é dividusse e Elisé a l'ha travërsalo. {{verse|chapter=2|verse=15}}J'òm dël grup ëd profeta ch'a stasìo a Gérico, cand ch'a l'han vëddulo da l'àutra riva a l'han ësclamà: "Lë spìrit d'Elia a l'é posasse an su Elisé!". Anlora a son andaje ancontra e a son campasse con la facia a tèra dë 'dnans a chiel. {{verse|chapter=2|verse=16}}A l'han dije: "An tra 'd costi tò sërvent, a-i é sinquanta òm coragios. Lor a podrìo andé a l'arserca 'd tò signor. Peul d'esse che lë Spìrit ëd Nosgnor a l'àbia campalo an su chèich montagna o an chèich val!". "Nò," a l'ha rësponduje Elisé, "màndje nen". {{verse|chapter=2|verse=17}}Contut, tant ch'a l'han tormentalo con lòn che a la fin a l'ha dije: "Anlora e bin, mandje pura a l'arserca!". A l'é parèj che sinquanta òm a son andàit a l'arserca d'Elia për tre di, ma a l'han pa trovalo. {{verse|chapter=2|verse=18}}Cand ch'a son artornà, Elisé a l'era 'ncora a Gérico. A l'ha dije: "É-lo pa vera ch'i l'avìa dive 'd nen d'andé a sërchelo?". === Elisé a dà na dimostrassion ëd soa autorità === {{verse|chapter=2|verse=19}}Un bel di, ij cap ëd la sità 'd Gérico a son ëvnù a fé visita a Elisé. A l'han dije: "Mè sgnor, i l'oma 'n problema. Nostra sità a l'é motobin bela, coma ch'it peule vëdde, ma l'eva ch'i l'oma a l'é pa bon-a e a rend stéril la tèra". {{verse|chapter=2|verse=20}}Elisé a l'ha dije: "Porteme 'n vas neuv e buteie 'ndrinta 'd sal". E a l'han portajlo. {{verse|chapter=2|verse=21}}Peui a l'é andàit a la sorgiss ch'a provëddìa d'eva la sità 'd Gérico e a l'ha campaje 'ndrinta 'd sal. E a l'ha dit: "Sossì a l'é lòn ch'a dis Nosgnor: 'I l'hai depurà st'eva-sì. A sarà pì nen càusa 'd mòrt o dë sterilità'". {{verse|chapter=2|verse=22}}A l'é parèj che l'eva 'd Gérico a l'é restà pura fin al di d'ancheuj, conform a la paròla ch'a l'avìa dit Elisé. {{verse|chapter=2|verse=23}}Elisé a l'ha chità Gérico e a l'é 'ndàit a Betel. Mentre ch'a marciava arlongh la stra, na maraja 'd fiolin a son surtì da la sità e a son ancaminasse a pijelo 'n gir an disend: "Testa plà, cor mach! Testa plà, cor mach!". {{verse|chapter=2|verse=24}}Elisé a l'é virasse, a l'ha vardaje e a l'ha maledije 'nt ël nòm ëd Nosgnor. A l'é parèj che dòi ors a son surtì dal bòsch e a l'han fàit a tòch quarantedoi dij fieuj 'd cola maraja. {{verse|chapter=2|verse=25}}Elisé a l'é peui andàit al Mont Carmel e da là a l'é tornà 'nt la Samaria. == Nòte == [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Re]] 2dgh47lfolimck9nhvur3m4fev1uxwz 0 1230 37974 27542 2026-07-13T14:19:26Z Dragonòt 119 37974 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]] | author = | section = [[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Salm|Ij Salm]] | previous = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 82|Salm 82]] | next = [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 84|Salm 84]] | notes = }} {{TOCright}} {{chapter|83}} [[File:La Bìbia piemontèisa - Salm 083.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - Salm 083]] === 83. Mè Dé, stà nen chiet === ::''Ël Salmista a ciama Nosgnor ëd liberé Israel da j’atach dij sò nemis, le nassion pagan-e ch’a-jë stan dantorn. Arciamand a la ment coma Nosgnor a l’ha butà ij sò nemis an derota ant ij dì ‘d Débora e ‘d Gedeon, a prega che ste nassion nemise a sio umilià.'' {{verse|chapter=83|verse=1}}''Càntich. Salm dl’archeuita d’Asaf''. Mè Dé, stà nen chiet sensa dì na paròla; tas pa. {{verse|chapter=83|verse=2}}Vëddes-to nen che brut ciadèl ch’a fan ij tò nemis? Vëddes-to pa l’arogansa dij tò nemis ch’a àusso la testa? {{verse|chapter=83|verse=3}}A monto ‘d tràpole contra ‘d tò pòpol, a complòto contra ij tò, ch’a son tò tèsor. {{verse|chapter=83|verse=4}}A diso: ”Domse da fé, ramassoma via la nassion d’Israel da la fassa dla tèra, che fin-a sò nòm a sia dësmentià!” {{verse|chapter=83|verse=5}}Vera, a l’é stàita soa decision concòrdi ‘d lor: contra 'd ti a l’han aleasse e a l’han signà ‘n tratà, {{verse|chapter=83|verse=6}}sti Edomita e Ismaelita, Moabita e Agrita, {{verse|chapter=83|verse=7}}Ghebalita, Amonita e Amalechita, gent dla Filistìa e da Tir. {{verse|chapter=83|verse=8}}A lor a l’é giontassje fin-a l’Assiria, fianch a fianch dij fieuj ëd Lòt. [Antërludi]. {{verse|chapter=83|verse=9}}Fà con lor lòn ch’it l’has fàit a Madian<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 7|Giudes 7:1-23]].</ref> e a Sisera, com a Iabin ant ël torent dël Chison<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 4|Giudes 4:6-22]].</ref>. {{verse|chapter=83|verse=10}}Tùit a j’ero stàit butà an derota a En-dor, e ij sò cadàver ëd lor a son dësfasse e a son dventà tanme ‘d drugia pr’ ël teren. {{verse|chapter=83|verse=11}}Trata ij sò nòbij coma ch’it l’has tratà a l'Horeb e a Zeb<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 7|Giudes 7:25]].</ref>. Che tùit ij sò prinsi a meuiro tanme Sheba e Salmon-a<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Giudes/Giudes 8|Giudes 8:12]].</ref>, {{verse|chapter=83|verse=12}}përchè a j’ero lor ch’a disìo: ”Ciapomse për nojàutri le pasture dël Signor. {{verse|chapter=83|verse=13}}Mè Dé, faje dventé tanme ‘n vòrti ‘d card, coma dla paja al vent, {{verse|chapter=83|verse=14}}coma ’n feu ch’a brusa la foresta, come na fiama ch’a sëcca le montagne. {{verse|chapter=83|verse=15}}Daje dapress con toa tempesta e sbarùvje con tò uragan. {{verse|chapter=83|verse=16}}Nosgnor! Quata sò moro ‘d lor con lë dzonor fin-a ch’as sogeto a tò Nòm. {{verse|chapter=83|verse=17}}Ch’a sio dësconcertà tant da vërgogness-ne për sèmper. {{verse|chapter=83|verse=18}}Parèj a amprendran che mach ti ‘t ses ciamà ‘l Signor, che mach ti ‘t ses ël Pì-Àut dzora ‘d tuta la tèra. ==== Nòte ==== <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Salm]] 5sgx12eoro0l1ghr3esga5sqqaqva2k 0 1385 37972 7505 2026-07-13T14:18:27Z Dragonòt 119 37972 wikitext text/x-wiki [[Neuv sermon subalpin|Artorn]] ---- == '''Che ‘d pretèise!?''' == “Signor! Che ‘d pretèise! Lòn ch’it ciame ‘d fé a l’é pa possìbil! Coma podrìo-ne mai felo nojàutri?”. Costa-sì a l’era la reassion dij dissépoj ëd Gesù quand che chiel a l’avìa ciamaje ‘d provëdde lor a dé da mangé a ''sinch mila òm, sensa conté le fomne e ij cit.'' E-lo che pratiché la fèj cristian-a përdabon, a l’é quaicòsa d’inpossibil, mach na teorìa? Nost Magister a dis che nò. Vëddoma. ::''"Dal moment che a l'era già tard, ij sò dissépoj a son avzinasse a chiel e a l'han dije: "Sto leugh-si a l'é desert, e a l'é già tard. Manda vìa sta gent perch' as na vado ant ij paìs e ant le borgià d'antorn a catesse cheicòsa da mangé". Gesù a l'ha rësponduje: "Deje vojàutri cheicòsa da mangé!". E lor a l'han dije: "Androm-ne fòrsi a caté 'd pan për dosent dné d'argent për deje da mangé?". Chiel a l'ha dije: "Vaire 'd pan ch'i l'eve vojàutri? Andé a vardé!". Quand ch'a l'han savulo, a l'han dìt: "Sinch - e doi péss". Antlora a l'ha comandaje 'd fé seté la gent për grop an sl'erba vërda. Antlora a son setasse për grop ëd sent e 'd sinquanta përson-e. Peui Gesù a l'ha pijà coj sinch pan e coj doi pèss e, an vardanda vers ël cel, a l'ha ringrassià Nosgnor e a l'ha rompù 'l pan a tòch. Peui a l'ha dajlo ai sò dissépol përché a lo buteisso dnans a la gent, e a l'ha 'cò spartì ij doi pèss ëntra tuti. A l'han mangiane tuti e a son restane sodisfàit. A l'han ëdcò rabastà ij tòch vansà 'd pan e 'd pèss - dodes cavagne pien-e! Coj ch'a l'avìo mangià 'l pan a j'ero sinch mila òm, sensa conté le fomne e ij cit."'' (Marco 6:35-44). Ël tèma d’andé dë dlà ‘d lòn ch’a l’é possibil ëd sòlit, a parèiss quaicòsa che ‘l vangel a insist dëspèss. Sossì a l’é malfé da acetesse. I podrìo bin dì che fin tant ch’as trata ‘d Gesù, chiel a l’é bon a felo: an efet chiel a l’ha la fòrsa e l’abilità ‘d fé tut lòn ch’a veul: a-i é gnente che, për chiel,a sia malfé. Nojàutri, contut, lòn ch’i podrìo mai fé?. Ël minim ch’i podrìo rësponde a d’obiession tanme coste a l’é ch’i mancoma bin d’imaginassion, përché, bele s’i podoma nen fé ‘d miràcoj, i podrìo sèmper fé motobin da pì ‘d lòn ch’i pensoma ‘d sòlit Nòstre arsorse a son limità, ma soens lòn ch’i podrìo bin fé i lo foma nen, o i lo foma nen bastansa. E peuj, i soma ‘d cristian, nen vera? I l’oma ‘l Crist ch’an ëstà dacant, coma chiel a l’ha promëttune, e se ‘l Crist a l’é con nojàutri, a-i é gnente ch’i podrìo nen fé. E-lo che sta-sì a l’é mach “na manera ‘d parlé”, na realità ch’a sarìa ben podeje chërde, ma che, a l’é nen quaicòsa “ëd realistich”? Përdabon? Pròpi Gesù a l’ha dit ai sò dissèpoj: ''“Përchè an vrità iv diso che chionque a dirà a cola montagna: Àuss-te e campte ant ël mar, e ch’a l’avrà gnun dubi an sò cheur ma ch’a chërdrà che lòn ch’a dis as farà, tut lòn ch’a l’ha dit a-j sarà fàit”'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 11#Ël fijé sëccà|March 11:23]]). An efet, i soma nojàutri a d’esse “òm ëd pòca fej”, a d’esse pauros, timid, genà. I l’oma tante esitassion a fidesse a le promësse ‘d Gesù, a d’andé “dë dlà dij limit” perchè - a podrìa desse - i l’oma tëmma ‘d casché an cola ch’i disoma esse la condòta ‘d gent “fanàtica”! Vera, ës risich a-i é bin, coma ch’a l’era capità na vòta a dij dissépoj ëd Gesù ch’a l’avìo bin provà dë scassé djë spirit maléfich, ma a son pa riussì a felo, ch’a l’avìo falì. Tutun, coma ch’a diso ‘d proverbi piemontèis: “A falisso fin-a ij prèive a dì mëssa” e “A fòrsa ‘d falì as ampara”! Pura, an ëst o mond, a-i é chi a l’é bin ancalasse e as ancala a fé “l’impossibil”. A-i é ‘d person-e ch’a son ancalasse a dësfidé la pòca fej ëd coj ch’a-j disìo che a sarìa staje nen possibil, a l’han ansistù e përsistù, e a son riussì, bele se tuti a-j disìo ch’a j’ero ‘d fòj a pensé ‘d realisé soe ambission ed lor. ...e a son “passà a la stòria” coma ‘d përsone coragiose ch’a son nen lassasse sbaruvé da le difficoltà. Përchè i podrio pa ‘dcò nojàutri esse tanme cole përsone coragiose ch’a son “ancalasse” a dësfidé l’inpossibil? Ant l’episòdi dël vangel d’ancheuj, Gesù, con tanta passiensa e compassion (prima anvers ij sò dissépoj  patamòle) a-j mostra na lession ëd pèis: ël “pòch” a peul esse multiplicà pì ‘d lòn ch’i pensoma, bele se nen sèmper i l’oma da spetesse ‘d miràcoj grandios tanme sto-saì. Comensoma a dovré lòn ch’i l’oma e a la fin i podrìo avèj ëd sorprèise! Nòst “pan” as multiplicherà e a la fin a-i na j’é fin-a da vansene! Gesù, ansema ai sò, a l’é Col ch’a provëdd për costa umanità bzognosa e soens malarconossenta. An tute le èpoche a-i son ëstàit sèmpe ‘d cristian fedej ch’a son andaje dapress a Gesù an sël senté dël servissi amorèivol e generos e ch’a son nen lassasse sbaruvé da gnente e da gnun. Che nojàutri i sio parèj an nòstra generassion! '''PREGHIERA''' Nosgnor Dé! Le dësfide ch’it ëm lanse an Crist, qiaivòta am ësbaruvo! Giutme a vince mia timidità e a comensé a d’esse a tò servissi bele con ël pòch ch’i l’hai, sicur che ‘l bin ch’as podrà fé as multiplicherà grassie a ti, a toa potensa sensa limit. Amen. [[Category:Piemontèis]] [[Category:Pàul Castlin-a]] hqlil2jye6t5q0a7qygyex5qti8uwf2 0 1405 37975 17806 2026-07-13T14:19:57Z Dragonòt 119 37975 wikitext text/x-wiki [[Neuv sermon subalpin|Artorn a la tàula]] ---- {{TOCright}} == '''Durëssa ‘d cheur''' == Vardé-sì d’espression piemontèise che, dla durëssa o rigidëssa, a fan ëd paragon e a diso: “esse dur coma ‘l coram”, “esse dur d’orija”, “esse pì dur che ‘l fèr”… As podrìa giontesse “esse dur ëd cheur” a propòsit ëd na përson-a ch’a l’ha gnun-a compassion, lòn ch’as peul ëdcò disse: “avèj ël cheur con tant ëd pèil”, visadì avèj gnun-a sensibilità. As ancontro quaivòta ‘d përson-e dure parèj. Cola ch’a l’é vòstra reassion dëdnans a lor? Gesù a ancontra durëssa ‘d cheur ant ël tòch dl’Evangeli ch’i lesoma ancheuj, na durëssa ch’a-j fà vnì ‘l ghignon, ël fot. Sté a sente: ::"Peui [Gesù] ''a l'é torna intrà ant la sinagòga e lì a-i era n'òm ch'a l'avìa na man paralisà. E a lo beicavo për vëdde se Gesù a l'avèissa varilo 'd Saba e parèj podèjlo ancolpé 'd na trasgression. Gesù a l'ha dije a l'òm ch'a l'avìa na man paralisà: "Àusste e but-te lì ant ël pì bel mes". Peui a-j dis a tuti: “Dime 'n pòch: é-lo consentì ‘d Saba 'd fé dël bin ò 'd fé dël mal, salvé na përson-a o 'd massela?". Ma tuti as na stasìo ciuto. Antlora vardandje con indignassion e essend ant l'istess temp sagrinà për la durëssa dij sò cheur, Gesù a dis a col òm: "Spòrz-me toa man!", e chiel a l'ha sporzùila, e cola man a l'é tornaje san-a tanme l'àutra. Antlora ij Farisé, surtì ch'a j'ero, a son consultasse sùbit con j'Erodian contra 'd chiel për trové la manera 'd ruineje l'arputassion"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 3|Marco 3:1-6]]). Al incontrari ‘d lòn ch’a dis ël proverbi: “A l’é mej pieghesse che rompse”, a-i é ‘d gent ch’as piega mai. A l’é ‘d gent rigorosa, rigida, pistin-a, pedant, ch’a së speta che le régole a l’abio da aplichesse a la përfession, gent ch’at la përdon-a nen s’it fase ‘n quaich eror. A aceto gnun-a flessibilità, ch’as s’abia da adatesse a le circostanse o a le përson-e, nò.  Da l’aplicassion rigorosa dle régole stabilìe lor a treuvo ‘d sicurëssa e ‘d protession, lòn ch’a-j fà sente d’esse “përson-e giuste”. A veulo nen butesse a rìsigh ant ël dovèj decide da lor ëd fé quaicòsa d soa inissiativa sensa d’esse dël tut sicur che la còsa a sia giusta. Combin ch’a penso che an lòn a-i sia ‘d mérit, an ësta manera ‘d fé i arconossoma bin ch’a-i é quaicòsa ch’a va nen, quaicòsa dë dzuman. An efet, la rigidità a l’é ‘n problema psicològich e ch’i trovoma ant la Bibia coma “durëssa ‘d cheur”, “la scleròsi dlë spirit”. Sto-sì a l’é ‘l cas dle contestassion ch’ij Farisé a fan a Gesù. Nosgnor a l’avìa dane ‘l Dì dl’Arpòs pr’ ël benefissi dj’uman e ij cap religios a l’avìo fane n’agravi për motiv dle régole e dle reglëtte an s’ lòn ch’as podìa o ch’as podìa pa fé an col dì-lì. A l’era donca ‘l bin dla përson-a uman-a ch’a l’avìa da butesse al prim pòst e pa nen l’oservansa miticolosa ‘d régole. Përchè lor a lo comprendìo nen? Përchè ch’a j’ero tant fissà an sl’osservansa ‘d regole e a l’avìo gnun-a umanità? Për motiv dla durëssa ‘d sò cheur ëd lor, un problema ch’i trovoma ‘dcò ancheuj. La Paròla ‘d Nosgnor a l’armarca viravoltà. Ant ël Grech as lo ciama: “sklerokardìa”, visadì “scleròsi dël cheur”. La scleròsi dj’arterie e dle ven-e a peul porté na përson-a a la mòrt, përchè pr’ andé bin a l’han da esse pieghèivole e pa nen dure, a l’han da adatesse al moviment dël còrp. L’istess a l’ha da esse për le régole ‘d condòta, la moral. La durëssa dël cheur, é-la da consideresse na maladìa dlë spirit? A l’é malfé da consideress-la parèj, përchè na maladìa a l’é nen sèmper l’arzultà ‘d na colpa. Se quaidun a l’é malavi, soa maladìa a l’é d’avèjne compassion, ma la durëssa dël cheur a l’é na ròba che, cura ch’i la trovoma, a fà vnì la flin-a: l’indignassion a ven ëspòtica, përchè ch’a l’é na colpa, e Gesù, quand ch’a l’ha trovala an cola gent dla sinagòga, a l’é anrabiasse, a l’é vnuje ‘l fot. La durëssa ‘d cheur a l’é colpèivola e da condané. Ant l’istess temp, la durëssa ‘d cheur a l’é quaicòsa da sagriness-ne, ch’a ‘nmalinconiss (Gesù a n’é sagrinà) përchè a l’é na condission che, da la mira uman-a, as la peul nen meisiné e fela varì. A l’é malfé da butene armedi. Cura che ‘l cheur uman, ch’a l’é già la sorgiss ëd minca ‘n mal, as anduriss, a peul dé fòra mach ëd velen, ëd tòssi, e fin-a d’amassidi. La durëssa dël cheur a l’é ‘n nemis ch’i l’oma, e a peul fin-a fene slontané da Gesù, ël Salvator. Dëdnans a la durëssa dël cheur as peudo pijesse mach dë “mzure ‘d conteniment” për pasiene le conseguense negative, për butene ‘n limit ai darmagi, ai guast ch’a na son l’ésit inevitabil. A l’é ‘l cas dël divòrsi, ch’a l’é na mzura (ël mal pì cit) për arzòlve ‘n mariagi ch’a l’é giumai compërmess, un mariagi che, an pràtica, a-i é pì nen. A na parla l’istess Gesù: ''“Mosè a përmet a n'òm ëd consegné a soa fomna un document ëd divòrsi e parèj ëd mandela via (...) Mosè a l'ha scrivù costa nòrma për motiv dla durëssa 'd vòstr cheur''” ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 10|March 10:4-5]]). La durëssa d cheur a l’é gropà strèita a la mancansa ‘d fèj e a fà part dl’essensa dël pëccà. A l’é n’arfud dël pentiment e ‘d chërde a le promësse ‘d Nosgnor. A l’é l’ostinassion ëd volej pa dovertesse a l’amor ëd Nosgnor e sò corolari: a l’é pa nen esse sensibij a jë bzògn dj’àutri. A l’é motobin malfé da la mira uman-a d’arzòlve ‘l problema dla durëssa ‘d cheur, ma lolì a lo peul fé mach Nosgnor, coma ch’a dis Gesù: ''“Lolì a l'é na ròba ch'a l'é nen possibil a l'òm, ma mach a Nosgnor Dé, përchè tut a l'é possibil a chiel"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 10|March 10:27]]). An efet, la durëssa ‘d cheur a peul esse arzolvùa mach con “un trapiant ëd cheur”, tanme ch’a l’é la promëssa ‘d Nosgnor cura ch’a nunsia la grassia dla conversion dël cheur, dl’argenerassion spiritual, ch’a l’é possibil ël moment che lë Spirit Sant a travaja an sla personalità uman-a. La Scritura a dis: ''“I-j darai un cheur neuv e i butrai andrinta ‘d lor në spirit neuv; i rancherai da lor ël cheur ëd pera ch’a l’han e i-i butrai un cheur ëd carn (...) Iv daraj ‘n cheur neuv, e iv butëraj në spìrit neuv an vòstr cheur. I gavraj ‘l cheur ëd pera dai vòsti còrp e iv daraj ‘n cheur ëd carn” (''[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esechiel/Esechiel 11|Esechiel 11:19]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Esechiel/Esechiel 36|36:26]]). ==== PREGHIERA ==== Nosgnor! It ringrassio ch’it l’has dame, con mia conversion al Crist, un cheur neuv, un cheur ch’at veul bin volenté e ch’at serv. Vija ch’as andurissa mai, giutme ant ël mopment dla tentassion e liberme dal mal, përchè mi it veuja bin a ti e a mè pròssim coma ch’a fà ‘l Crist, con tut mè cheur. Amen. [[Category:Piemontèis]] [[Category:Pàul Castlin-a]] nfpui480ut39mohqvwoc1wfp2x10bgq 0 2440 37979 33665 2026-07-13T14:21:31Z Dragonòt 119 37979 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament_Vej/Samuel|Prim e scond lìber ëd Samuel]]|previous=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 23|1 Samuel 23]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Samuel/1 Samuel 25|1 Samuel 25]]|notes=}} {{chapter|24}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 1 Samuel 24.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 1 Samuel 24]] = 1 Samuel = == 24 == === David a salva la vita ‘d Saul === {{verse|chapter=24|verse=1}}Da 'mbelelà David a l’é montà për ëstabilisse ant ël desert d'En-Gadi. {{verse|chapter=24|verse=2}}Dël moment che Saul a l'era tornà da l'assion contra ij Filisté, a l'han arferije: “Varda, David a l'é ant ël desert d'En-Gadi”. {{verse|chapter=24|verse=3}}Anlora Saul a l'ha sernù tremila òm vajant da tut Israel e a l'é partì a l'arserca 'd David an facia ai Ròch dij Cravieuj. {{verse|chapter=24|verse=4}}Rivà ch’a l’era al pascagi dle feje che a l'é an sla stra, Saul a l'é intrà drinta a na balma për fé ij sò bzògn<ref>A la létera: ''për coatesse ij pé''.</ref>. Ora David e ij sò òm a j'ero stërmasse al fond ëd la midema balma<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 57|Salm 57]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Salm/Salm 142|142]].</ref>. {{verse|chapter=24|verse=5}}J'òm ëd David a l'han dije: “Costì a l'é 'l di che Nosgnor at dis: ’I son mi ch’i buto tò nemis an toe man, e ti 't faras ëd chiel com at piasrà!'’'. Anlora David a l'é acostasse a Saul dë stermà e a l’ha tajà la brova dël mantel ëd Saul, sensa che l'àutr as n'antajèissa. {{verse|chapter=24|verse=6}}Ma dòp d’avèjlo fàit, David a l'é sentusse 'l baticheur për avèje tajà la bordura dël mantel ëd Saul. {{verse|chapter=24|verse=7}}Peui a l'ha dije ai sò òm: “Che Nosgnor am preserva da féje na ròba përparèj a mè sgnor, al consacrà ‘d Nosgnor, visadì dë slonghé mia man dzora 'd chiel përchè chiel a l'é bin l’Onzù ëd Nosgnor. I-j farai gnun mal”. {{verse|chapter=24|verse=8}}Con ëste paròle, David a l'ha dëstornà ij sò òm e a l'ha pa përmëttuje che lor as ësvantèisso contra ëd Saul. Parèj, Saul a l'é surtì da la balma e a l'é tornà an sla stra. {{verse|chapter=24|verse=9}}Ëdcò David a l'é alvasse e, surtì ch’a l’era da la balma, a l'ha criaje a Saul: “Rè, mè sgnor!” Saul a l'é virasse a vëdde, antramentre David as cinàva, prostërnandse fin-a për tèra, {{verse|chapter=24|verse=10}}e a l’ha dije: “Për che motiv, it të scote la vos ch'at dis: ‘Varda-sì David che a l'é an serca 'd toa ruin-a’? {{verse|chapter=24|verse=11}}Varda, d'ancheuj ij tò euj a l'han vëddù che Nosgnor a l'avìa butate an cost di-sì an mie man ant la balma. A l'avìo proponùme 'd massete, ma mi i l'hai avù misericòrdia 'd ti e i l'hai dit: ‘I dëstendrai pa mia man dzora 'd mè sgnor, përchè chiel a l'é 'l sacrà dël Signor’. {{verse|chapter=24|verse=12}}Varda, car ël mè pare, la brova dël mantel an mia man: ant ël moment ch'i l'hai dëstacate sta bordura da tò mantel ant la balma, it vëdde ch’i l'hai pa massate. Donca, vëdd e arconòss che an mi a-i é nen ëd pervers nì d'arvira, e i l'hai pa pecà contra 'd ti; nopà ti, it vade montand ël truch a mia vita për crasela”. {{verse|chapter=24|verse=13}}Che Nosgnor a peussa esse giùdes an tra mi e ti, e ch'am fasa giustìssia 'l Signor për ti, përchè mia man a sarà mai dëstèisa dzora 'd ti për fete dël mal. {{verse|chapter=24|verse=14}}Com a disìa 'l proverbi d'antan: ‘La përversità a s-ciòda da coj ch’a son sensa religion. Mia man a sarà pa contra 'd ti”. {{verse|chapter=24|verse=15}}Contra 'd chi é-lo surtì ël rè d'Israel? Chi é-lo ch’it i corje dapress? A ‘n can mòrt, a na pùles! {{verse|chapter=24|verse=16}}Nosgnor a peussa esse àrbiter an tra mi e ti, ch’a vëdda e a giùdica mia càusa e am fasa giustissia dë 'dnans a ti”. {{verse|chapter=24|verse=17}}Cand che David a l'ha chità 'd dì coste paròle anvers ëd Saul, Saul a l'ha dit: “É-la cola-lì toa vos përdabon? Car ël mè fieul!” Saul a l'ha aussà parèj soa vos e a l'é butasse a pioré. {{verse|chapter=24|verse=18}}Peui a l'ha seguità anvers ëd David: “Ti 't ses ëstàit pì giust che mi, përchè it l'has rendume 'l bin, antramentre che mi i l'avìa fate dël mal. {{verse|chapter=24|verse=19}}Da 'ncheuj ti 't l'has fame vëdde ch’it agisse da bin con mi; che Nosgnor a l'avìa butame an tò podèj ma ti 't l'has pa massame. {{verse|chapter=24|verse=20}}An efet, col che a l'é che, an trovand sò nemis an sò podèj, a lo lasserìa andé an pas për soa stra? Che Nosgnor at renda dël bin ëdcò për ël rësguard che d'ancheuj ti 't l'has avù për mi! {{verse|chapter=24|verse=21}}Ore, mi i sai për da bon, che ti 't saras rè e che 'l regn d'Israel a sarà frem an toe man. {{verse|chapter=24|verse=22}}Donca fame giurament për ël Signor, che it të stermineras pa ij mè dissendent e che mè nòm a sarà nen dëscancelà da la ca 'd mia famija”. {{verse|chapter=24|verse=23}}David a l'ha promëttùjlo con giurament a Saul. Costì anlora a l'é tornass-ne a ca soa, nopà David e ij sò òm a son montà ant un leu sicur ëd sosta. == Nòte == <references /> [[Categorìa:Bibia]] [[Categorìa:Testament Vej]] [[Categorìa:Samuel]] kzy13c6m05nsygs52wvn25o382wnfej 0 2604 37984 17860 2026-07-13T14:23:38Z Dragonòt 119 37984 wikitext text/x-wiki [[Neuv sermon subalpin|Artorn]] ---- === Quand ch’a-i é pì gnun ëspassi për dë spirit salòp === L’energìa ch’a ven dal sol a l‘é n’arsorsa motobin granda ancora pòch dësfrutà. La tecnologia dij panej solar për la produssion d’eletricità a l’é ancora da dësvlopesse, tant ch’i podrìo dì che le bondose radiassion dël sol a ven-o ancheuj për la pì part ësgairà. La comunion génita con Nosgnor Dé a l’é n’arsorsa che j’uman as na rendo gnanca cont ëd soe gran’ potensialità e a-i é fin-a coj ch’a l’arnego o la mepriso. Nosgnor Gesù Crist a mostrava ai sò dissépoj lòn ch’a-j sarìa possìbil për ël mojen ëd la preghiera. Na vòta lor a j’ero nen ëstàit bon a liberé na masnà da lòn ch’a la tormentava e a-j dis ël përchè. Vëdom-lo ant l’episòdi dl’evangel d’ancheuj: March 9:14-29. ::'''Ij dissépoj a riesso nen a fé na varision.''' ''“Quand ch'a son tornà da j'àutri dissépoj, [Gesù] a l'ha vëddù dantorn a lor un grand ëstrop ëd gent e 'd magister ëd la Lej ch'a disputavo con lor. Sùbit col ëstrop a l'ha arconossù Gesù ch'a venìa anans e lòn a l'ha sburdije. Parèj a son andàit ëd corsa a salutelo. Gesù a l'ha ciamaje: "Ëd còsa é-lo ch'i dispute con ij mè dissépoj?” Quaidun ëd la gent, pijand la paròla, a l'ha dit: "Magister, i l'avìa portate mè fieul ch'a l'é possedù da në spirit ch'a lo fa nen parlé. Tute le vire che së spirit a lo ciapa, a lo sbat për tèra con violensa. Peui mè fieul a scuma da la boca, a argrigna ij dent e a resta dur. I l'hai pregà ij tò dissépoj ëd taparé vìa col demòni, ma a l'han nen podulo fé". Gesù a-j rëspond: "Generassion ëd miscredent ch'i seve! Fin a quand sarai-ne con voi? Fin a quand l’avrai-ne da soporteve? Mnemlo sì!". E a l'han mnajlo. Sì tòst ch' a l'ha vëddù Gesù, lë spirit a l'ha campà 'l fieulin për tèra e a l'ha dàje 'd fòrte socrolade, tant che 'l fieulin as virava ëd sà e 'd là e a scumava da la boca. Gesù a l'ha ciamaje al pare 'd cola masnà: "Vàire ‘d temp é-lo che sossì a-j riva?" e a l'ha rësponduje: "Da quand ch'a l'era cit, e tante vire a l'ha campalo fin-a 'nt ël feu e ant l'eva për masselo. Se ti 't peude fé quaicòsa, giutne e àbie compassion ëd noi!". Antlora Gesù a l'ha dije: "Che veules-to dì con 'Se ti 't peude'? Tut a l'é possibil a coj ch'a chërdo!". D'amblé 'l pare dël fiolin a l'ha crià: "I chërdo pro, ma giutme a vince mia miscredensa!". Quand che Gesù a l'ha vëddù ch' ël nùmer ëd la gent ch' a l'era rivà për vardé a chërsìa, a l'ha sùbit arbufà fòrt lë spìrit salòp disandje: "Scota, ti ch'it fase sto cit nen parlé e sente, it comando, seurt da chiel e intrje pì nen!". Antlora lë spìrit a l'ha crijà e, dòp d'avèj torna dàit al cit ëd fòrte socrolade, a l'ha chitalo. A smijava ch' ël cit a fussa restà mòrt, tant che diversi a disìo: "A l'é mòrt". Ma Gesù, avend pijalo për la man, a l'ha aussalo ‘n pé e 'l cit a l'é levasse. Pì tard, quand che Gesù a l'era 'nt la ca mach con ij sò dissépoj, a l'han ciamaje: "Perchè i l'oma nen podù scasselo nojàutri, col spirit salòp?". E a l'ha rësponduje: "Cola sòrt dë spìrit a peul esse scassà mach për ël mojen dla preghiera"'' (March 9:14-29). Pero, Giaco e Gioann a sarìo stàit bin volenté an sël mont ëd la Trasfigurassion, andova che Gesù a l’avìa daje ‘l privilegi ‘d pijé part a soa glòria dël cél. Gesù, contut, a smija ch’a-j fòrsa ‘d torné “an ësto mond”, ch’a l’é bin pien ëd ròbe dzagreàbil e d’ancombense da sodisfé. Lòn ch’i trovoma sùbit an ësta conta a l’é la granda frustrassion dj’àutri dissépoj ch’a j’ero nen ëstàit bon a scassé “në spirit mut e ciòrgn” ch’a tormentava na creatura ‘d col pais. Ël pare ‘d cola masnà a l’era bin vnùit, pien dë speransa, a trové Gesù. A l’avìa, contut, mach trovà ij sò dissépoj. A l’avrà pensà: “S’a son ëd dissépoj d’un tal magister potent, a l’avrà bin mostraje a fé ‘d miracoj l’istess che chiel”. Parèj, col òm a l’avìa ciamaje ‘d fé lor ël miràcol ch’a n’avìa tant anvìa, la varision ëd sò fieul, ma lor a j’ero stàit pa bon a felo. Che delusion e che ‘d vërgògna! A tut sossì Gesù a l’é vnùje ‘l nervos e a l’ha sclamà: “Generassion ëd miscredent ch'i seve! Fin a quand sarai-ne con voi? Fin a quand l’avrai-ne da soporteve?”. A l’é coma s’a l’avèissa dit: “Possìbil ch’i l’abia da fé tut mi?”. A l’é ciàir che Gesù a chërdìa che cola euvra ‘d liberassion a fussa bin ant le possibilità dij sò dissépoj. Gesù, an efet, pòch apress a la domanda dij sò dissépoj an sël përché a j’ero nen stàit bon a fé lòn ch’a l’era staje ciamà, a dis pa: “Përchè i l’eve vorsù fé na ròba ch’a l’é nen ëd vòstra competensa: mach mi i peudo fé dë sti miracoj”. Nò. Gesù a buta an evidensa com a sarìa stàita la preghiera fiusosa ch’a l’avrìa avù na bon-a riussìa. A l’avrìo bin dovù apelesse a tute j’arsòrse che Nosgnor a buta a disposission ëd sò pòpol, e lor a sarìo bin ëstàit bon a liberé col pòver fieul ch’a patìa ‘d col mal. I podoma antlora bin imaginesse coj dissépoj ch’a j’ero anans afannasse con tanta bon-a volontà a imité lòn ch’a fasìa Gesù, ma a l’avìo falo mach con soe fòrse ‘d lor, e a l’avìo falì. A j’ero dësmentiasse ‘d tiré con fiusa da Nosgnor Dé le fòrse ch’i n’avìo da manca, pr’ ël mojen ëd la preghiera, Quand ch’as trata dë spirit salòp (ch’a na j’é bin tanti ancora ancheuj, bele se la gent a smija ch’a-j chërda nen), coj ëspirit a pijo mach lë spassi ch’i j’acordoma nojàutri. L’Apòstol a scriv: “Deje gnun-e ocasion al diav” (Efesin 4:27). Lolì a val tant për nòstra ment, che për nòstra famija, ca e travaj. Se nòstra ment a l’é ocupà ëd pensé bon e giust, coj ch’a son conform a vrità e ch’a-j piaso a Nosgnor; se nòstra ment a l’é pien-a ‘d Chiel, ëd Nosgnor, ëd soa Paròla, soe promësse, soa saviëssa; se nòstra vita a l’é vivùa an comunion con Nosgnor, ant në spirit ëd preghiera; se nojàutri is butoma an relassion cossienta con Nosgnor tut lòn ch’i foma, disoma, pensoma, soma, e lassoma che Nosgnor a ampinissa minca filura, minca antërstissi ‘d nòstra esistensa, a-i sarà pì gnun ëspassi për dë spirit salòp e maléfich. Antlora ‘l diav a podrà mach ëscapé via da nojàutri, përchè a troverà pa nen la manera ‘d fichesse an queich canton ëd nòstra vita për crasene e portene an sla cativa stra. L’apòstol Giaco a scriv: “Sogeteve donca a Nosgnor Dé. Resiste al diav, e 'l diav a filerà via lontan da vojàutri” (Giaco 4:7). Coj dissépoj, an soa frustrassion ëd lor, a l’avrìo dovù dì: “Spirit mut e ciòrgn, ch’it crase la vita dë sta masnà, ti ‘t l’has gnun titol a fete padron dë sta creatura che Nosgnor Dé a l’ha creà e ch’a l’é mach la soa. Is apeloma donca a lë Spirit ëd Nosgnor che, për grassia, an n’é stàit donà: it pregoma: Estend toa presensa ‘dcò an costa masnà, che toa potensa a bofa vìa da chiel tut ël mal ch’a l’é ampadronisse ‘d chiel, ant ël nòm ëd Gesù!”. Se coj dissépoj a l’avèisso falo con fiusa, Nosgnor Dé a l’avrìa acordajlo e sò Regn a l’avrìa fàit un pass anàit estendend-se ant la vita ‘d cole përson-e. Grassie a Nosgnor la presensa ‘d Gesù gnun a peul arzistje. Vardé coma chiel a peuda dì: "Scota, ti ch'it fase sto cit nen parlé e sente, it comando, seurt da chiel e intrje pì nen!". An efet, andova ch’a-i é ‘l Crist, invocà, chërdù, ubidì con fej, a-i é pì gnun ëspassi për Sàtana. An certi leugh e përson-e a peulo essje vàire spìrit salòp, ma ‘ndova ch’a-i é për da bon lë Spirit Sant, gnun-a “coabitassion” a l’é possibil. Nosgnor, antlora, ch’a disa mai ëd nojàutri, con tristëssa: "Generassion ëd miscredent ch'i seve! Fin a quand sarai-ne con voi? Fin a quand l’avrai-ne da soporteve?”. Sensa dubi chiel a l’avrà bin da esse anrabià a vëdde nòstra generassion, paurosa e mischërdenta ‘d gent che pura as ancala ‘d dì ch’i soma ‘d cristian! '''PREGHIERA''' Nosgnor Dé! It rendoma grassie për j’arsorse che, për toa grassia, it bute a nòstra disposission për batse e buté an derota ‘l mal ch’a-i é an noi e dantorn ëd noi. Dane ‘d nen esse pauros e timid, dane d’arcampé minca tëmma, dane d’ampinì minca në spassi dla realità ch’i vivoma, ëd ti e ‘d toa presensa santa. Amen. [[Categorìa:Pàul Castlin-a]] [[Categorìa:Neuv sermon subalpin]] 6fvsnuq5pymhte5y5hcga2xyhswxmz1 0 2651 37973 21424 2026-07-13T14:18:58Z Dragonòt 119 37973 wikitext text/x-wiki [[Carlo Ellena|Artorn]] ---- == Costitussion dël Regio Politècnich ëd Turin == '''Dal volum "Le ore povere e ricche del Piemonte," publicà da la "Bottega d'Erasmo" con ij vot dёl Lions Club Torino Castello – Edission ёd l'otòber dёl 1982'''. '''1° luj 1906: la Càmera dij Deputà a dis che 'd si a la costitussion dël Regio Politècnich ëd Turin.''' Ël prim Politècnich ëd Turin a nassìa con ëd bon-i vot, butand ansema l'esperiensa teòrica dla Regia Scòla e cola pratica dël Real Musé, con l'apòg ëd la borghesìa sitadin-a e la completa autonomìa aministrativa e didattica. Mach ël president a l'era nominà con Decrèt Real, su propòsta dël Ministeri dla Pùblica Istrussion e col ëd l'Agricoltura; për l'Industria e Comersi tra ij component dël Consèj d'Aministrassion. Ij sòld a rivavo për na part dal Govern, për j'àutri a l'era 'l Politècnich ch'a duvìa troveje, mostrand an pràtica a la società sivil ch'a na fasìa part, soa utilità e ij valor ch'a disponìa. Tut sòn a l'avìa vorsù dì 'n total riordinament didàtich ch'a comprendìa: *doi ani ëd preparassion e tre ani d'aplicassion për j'ingegné sivij, *j'ingegné industriaj mecanich, *j'ingegné industriaj elettrotécnich, *j'ingegné industriaj chimich e j'architet. A l'era stàita n'organisassion ch'a l'avìa mostrà lòn ch'a valìa për pì dë 70 ani e che gnanca la “contestassion” a l'ha pa podù dëstrùe. Al contrari a l'era stàje da manca 'd dé vita a 'd cors superior për rësponde a le vàire esigense ch'a vnisìo fòra; parèj a s'ero creasse 'd cors superior d'Elettrotécnica, d'Ingegnerìa mineraria, d'Elettrochimica, un cors superior d'Ornamentassion industrial ch'a durava tre ani, ij cors liber ëd Telegrafìa e Telefonìa, neuve Tecnologìe për impiant elettrich, Ventilassion e Riscàudament, Tecnologìa dla carta, ij cors ëd përfessionament ëd le Industrie mecaniche e elettriche e...via fòrt. Ansema a l'atività didàtica, ij vàire ufissi particolar a l'avìo costituì ij laboratòri 'ndoa le neuve industrie turinèise a podìo trovè 'l supòrt ch'a j'era da manca për preuve e consulense. As giontavo dcò struture ch'a fasìo part dël sotrà Real Musè Industrial, me 'l Musé 'd Geologìa e Mineralogìa, la Mostra permanent d'Igene Industrial e vàire d'àutri. Tute se complicà atività ch'a l'avìo contribuì an manera fondanta a formè, 'nt le person-e e 'nt le esperiense, la Turin industrial, a l'era mancaje pròpi pòch ch'andèisso a rabel pen-a finìa la guèra. Për dificoltà finansiarie a j'ero sarasse ij laboratòri e ij cors, mandand a ca ij magìster, portand, sota la diression ëd vàire Comissari governativ, a ridùe 'l Politécnich a na Regia Scòla d'Ingegnerìa, peui Regia Scòla Superior d'Ingegnerìa, peui Regio Istituto Superior d'Ingegnerìa, eliminand jë studi d'Architetura. Costi-si a l'avìo peui trovà pòst, an via provisòria, ant na Regia Scòla Superior d'Architetura, peui Regio Istituto Superior d'Architetura 'd Turin, organisà dal prof. Caradini, Diretor ëd la Regia Academia Albertina, peui arconossù 'n manera ufissial mach ant ël 1931. Architet e Ingegnè a j'ero peui artrovasse tuti 'nsema ant ël 1935-36, cand a l'era stàit ricostituì ël Politècnich ëd Turin; col ch'a-i é ancheuj. Federico Filippi (Tradussion an piemontèis ëd Carlo Ellena) [[Categorìa:Carlo Ellena]] [[Categorìa:Sagi]] [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] 7966rggkr8jnks1o2fhb86on6mykxnk 0 3144 37986 14788 2026-07-13T14:24:41Z Dragonòt 119 37986 wikitext text/x-wiki {{header | title = [[Rino Serra/Garcia Lorca|Poesìe 'd Garcia Lorca]] | author = | section = | previous = [[Rino Serra/Garcia Lorca/057|Invocassion al làur]] | next = [[Rino Serra/Garcia Lorca/059|Mar]] | notes = }} == Adoss == <poem> (tochetin) L’ombra a l’ha durmì ‘n sël pra. J’adoss a canto. Anans a l’ampi ambrun invernal Mè cheur a sagnava. Chi a pudrìa capì j’adoss, Ël segret ëd l’eva Pen-a na, sto cant ëstermà A tui jë sguard Ëd lo spirit, melodìa dossa Dëdlà dj’ànime? Lotand sot ël pèis ëd l’ombra, N’adoss a cantava. I l’hai portame a randa për sente sò cant, Tutun mè cheur a sent un bel gnente. A l’era ‘n giché dë stèile invisibij Ëdzor a l’erba ‘d rassa, Nassita dël verb ëd la tèra Për un sess sensa macia. Mia arbra sentenaria dël pian A bogiava soe feuje E a j’ero feuje tramblante d’ambrun Coma stèile d’argent. Ël resumè d’un cel d’istà A l’era la gròssa arbra. Pasie E ‘nt la penombra i sentìa Le canson ëd l’eva. Che abecé d’aurore a l’han butà ‘nsem Soe paròle sombre? Che làver a-j prononsio? E lòn ch’a diso A la stèila lontan-a? Mè cheur l’é gram, Nosgnor, i sent ant la carn La brasa ‘mplacàbil Dël pecà. Ij mè mar interior A son ëstàit sensa rivera. Tò faro l’é dëstissasse! Già jë s-ciàiriss Ëd fiame mè cheur! Tutun ël segret nèir ëd la neuit E ‘l segret ëd l’eva A son misterios mach për l’euj Ëd la cossiensa uman-a? La nebia dël misteri a fà tramblé L’erbo, la bòja e la montagna? Ël teror ëd j’ombre a lo sento pa Le pere e j’erbo? L’é un son tant sol sta mia vos? E l’adoss pura a dis gnente? Ma mi i sento ‘nt l’eva Caicòs ch’a m’emossion-a…mé n’aria Ch’a agita le ramaje ‘d mia ànima. Esse erbo! (A dis na vos an distansa). L’é staje ‘n torent dë stèile Dzor dël cel sensa macia. I son ancrostame a l’arbra sentenaria Con arnosità e con ansia. Istess a na Dafne maschil ch’a scapa paurosa Da n’Apòl d’ombra e ‘d nostalgìa. Mè spirit l’è fondusse con le feuje E mè sangh l’é diventà sava. An resna oita l’é cambiasse L’adoss ëd mie lerme. Ël cheur l’é fondusse con le rèis, E mia passion uman-a, Ferend mia carn rudia, Am lassava. A front dël grand ambrun invernal I torsìa le rame Godend dij ritm ëstërmà Ant la bisa gelà. I l’hai sentì ‘n sij mè brass ni doss, Caresse d’ale, E i l’hai sentì milanta avije ‘d campagna Che tra ij mè dij a zonzonavo. I l’avìa n’avié d’òr viv Ant le veje buele! Ël paesagi e la tèra as përdìo, A j’era mach pì ‘l cel, E i l’hai scotà ‘l debol romor ëd j’astr E ‘l respir ëd le montagne. A pudran pa capì le mie dosse feuje Ël segret ëd l’eva? A riveran mie rèis al regn Doa a nass e as fërma? I l’hai piegà mie ramaje vers ël cel Che j’onde a copiavo, I l’hai mujà le feuje ‘nt ël diamant Cristalin asur ch’a canta, E i l’hai sentì borboté j’adoss Coma mi uman i-j sento. A l’era l’istess colé ‘d musica E dë siensa ignorà. An àussand ij mè brass da gigant Ëd front a l’asur, i j’ero Pien ëd nebia spëssa, ëd rosà E ‘d lus anfiapìa. I l’hai avù la grand tristëssa vegetal Ël piasì e j’ale. Për pudèime campé con ël vent Fin-a a jë stèile bianche. Tutun mè cheur ant le rèis Arnos am mormorava: “S’it capisse pa j’adoss, Meuir e s-ciapa tòi ram!” Nosgnor, ranch-me dal teren! Scot-me Përchè a capisso j’eve! Dame na vos che për amor a ranca Sò segret a j’onde ‘ncantà, Për anvisché sò faro i ciam mach Euli ‘d paròle. “Esse arsigneul!” A dis na vos përdùa Ant la mòrta distansa, E ‘n rì dë stèile afoà L’é sgorgà dal sen ëd la neuit vardian-a. 1919 </poem> [[Categorìa:Rino Serra]] [[Categorìa: Poesìa]] [[Categorìa:Leteratura piemontèisa]] [[Categorìa:Garcia Lorca]] qoix0nt5i98udkim8coao91doufz1zx 0 4036 37976 17477 2026-07-13T14:20:22Z Dragonòt 119 37976 wikitext text/x-wiki [[Lenga piemontèisa/Gramàtica piemontèisa|Artorn]] ---- == Agetiv indefinì == A indico, an sens largh, la quantità aprossimà dl'entità definìa dal sostantiv dont a dan la dëscrission, opura na categorìa genérica d'entità spessificà dal sostantiv. Ancora na tàula organisà coma prima, con nòte e esempi dòp la tàula midema. L'ordin dovrà a l'é col alfabétich për la corispondensa italian-a, che i seguitoma a indiché. Natural che la tàula a pòrta nen tuti costi agetiv (e për sòn a venta vardé 'l vocabolari). {| class=wikitable |- |+ Agetiv indefinì !+ style="text-align:left;" | '''''Italian''''' !'''''masc. sing.''''' !'''''femin. sing.''''' !'''''masc. plur.''''' !'''''femin. plur.''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Alcuno, qualche''''' |'''''quàich''', opura '''quèich''', opura '''chèich''''' |'''''quàich, '''opura '''quèich,''' opura'' '''chèich''' |'''''quàich,''' opura '''quèich '''opura '''chèich''''' |'''''quàich,''' opura '''quèich '''opura '''chèich''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Altrettanto''''' |'''''autërtant''''' |'''''autërtanta''''' |'''''autërtanti''''' |'''''autërtante''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''Altro''' |'''''àutr''''' |'''''àutra''''' |'''''àutri''''' |'''''àutre''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''Certo''' |'''''cert''' opura '''certo''''' |'''''certa''''' |'''''certi''''' |'''''certe''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''Ciascuno''' |'''''minca un,''' opura '''ògni''''' |'''''minca na,''' opura '''ògni''''' | ''''' -----''''' | ''''' -----''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Medesimo''''' |'''''midem,''' opura '''medesim''''' |'''''midema,''' opura '''medesima''''' |'''''midem,''' opura '''medesim''' (dle vire '''medesimi''')'' |'''''mideme,''' opura '''medesime''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Molto''''' |'''''tant,''' opura '''divers''''' |'''''tanta,''' opura '''diversa''''' |'''''tanti,''' opura '''diversi''''' |'''''tante,''' opura '''diverse''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Nessuno''''' |'''''gnun,''' opura '''nsun''', opura'' '''''nen un''', opura '''pà un''''' |'''''gnun-a,''' opura '''nsun-a''''' |'''''gnun,''' opura '''nsun''''' |'''''gnun-e,''' opura '''nsun-e''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Ogni''''' |'''''ògni,''' opura '''tut'''''<ref>A veul dì 'dcò ''ògni'' com ant la dission ''tut òm = ògni om''.</ref> |'''''ògni,''' opura '''tuta''''' |'''''tuti''''' |'''''tute''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Ognuno''''' |'''''ògnun,''' opura '''ogni d'un''''' |'''''ògnun-a,''' opura '''ogni d'un-a''''' | ''''' -----''''' | ''''' -----''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Parecchio''''' |'''''divers''' opura '''vaire'''''<ref>A l'é invariant, ma a ven dovrà pì che tut al plural. Al singolar eventual a rés ël partitiv. Vëdde 'dcò j'esempi.</ref> |'''''diversa''''' |'''''diversi''''' |'''''diverse''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Poco''''' |'''''pòch''''' |'''''pòca''''' |'''''pòchi''''' |'''''pòche''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Qualche''''' |'''''quàich,''' opura '''quèich''' opura '''chèich''''' |'''''quàich,''' opura '''quèich''' opura '''chèich''''' |'''''-----''''' |'''''-----''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Qualunque''''' |'''''qualonque''''' |'''''qualunque''''' | ''''' -----''''' | ''''' -----''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Stesso''''' |'''''stess,''' opura '''istess''''' |'''''stessa,''' opura '''istessa''''' |'''''stessi,''' opura '''istessi''''' |'''''stesse,''' opura '''istesse''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Tale''''' |'''''tal''''' |'''''tala''''' |'''''taj''''' |'''''tale''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Tanto''''' |'''''tant''''' |'''''tanta''''' |'''''tanti''''' |'''''tante''''' |- !+ style="text-align:left;" | '''''Troppo''''' |'''''tròp''''' |'''''tròpa''''' |'''''tròpi''''' |'''''tròpe''''' |- !''+ style="text-align:left;" | '''Tutto''''' |'''''tut''''' |'''''tuta''''' |'''''tuti''''' |'''''tute''''' |} I notoma 'dcò l'agetiv invariant '''''dontrè''' = quaidun, quàich'', che a l'ha sens plural (al plural as buta 'l sostantiv socià). Ant l'usagi corent, dle vire as deuvra '''''chèica''''' al pòst ëd '''''chèich''''' dle vire mach coma pronunsia e dle vire'dcò scrit. I soma nen a l'autëssa 'd dì se cost a l'é un gròss eror. Macassìa as trata nen dël feminin ëd ''chèich'', ma a l'é sempe na forma invarianta che donca a val për ij doi géner e ij doi nùmer. I notoma che an Piemontèis, con j'agetiv andefinì as deuvra sovens ël partitiv (an particolar ant le forme al singolar). Pr'esempi la locussion italian-a "''tanto pane''" as traduv con "'''''tant ëd pan'''''". '''''un, un-a, n', na 'n''''' (uno, un certo, un tale), ch'a son dovrà pì soens coma përnòm. I notoma che l'italian "ogni" a peul avèj vàire fòrme an piemontéis: * '''''Tut''' òm a mangia'' (ogni uomo mangia) *'''Ògni''' càsa a sò pòst *'''Minca''' na stèila a l'é un mond (ogni stella è un mondo) Vàire d'àutri esempii: *''A l'é vnuje '''un''' òm - a l'é vnuje '''un'''.'' *''Coj '''taj''' ovrié a j'ero rivass-ne con certe facie!'' *''Un '''àutr''' afé - d'<nowiki/>'''àutre''''' ''stòrie'' *''I l'hai '''tanta''' fam e '''autërtanta''' seugn'' *''Lor a l'han '''tròpi''' sòld e '''pòche''' grumele''<ref>- Le ''grumele'', sì, a corispondo ai "''semi in zucca''" dl'Italian. A son jë smens dla fruta cand a son né tròp cit né tròp gròss e nen vàire dur. Coj pì gròss e dur a son j'''os''. Coj che as sëmno a son jë ''smens''. A propòsit dë smens, al curios che a ciama "''còs l'has-to an sacòcia?''" as costuma rësponde "''jë smens ëd curios!''"</ref> *'''''Tròpa''' gent a parla e '''tròpi''' a deurmo'' *''Con '''pòchi''' dné as peul mach canté'' *''I l'hai '''gnun-e''' veuje 'd travajé'' *''A l'é sempre l'''<nowiki/>'istessa''' canson'' *''A-i era '''diversa''' gent che a comarava'' (c'era parecchia gente che chiaccherava) *'''''Diversi''' soldà a son mòrt'' (parecchi soldati sono morti) *''A-i ero '''dontré''' monsù che a guardavo'' *'''''Qualonque''''' ''përson-a a peul capime'' *'''''Minca''' 'n òm a l'é amportant, e '''gnun''' òmo a serv a gnènte'' *''Ij '''midem''' problema, ël '''midem''' problema'' *''La '''midema''' còsa i diso mi'' (la medesima cosa dico io) *''a l'ha arzolvù '''vàire''' problema'' *''a l'é mangiàsse '''vàire''' cirese'' *''a l'ha pà '''vàire''' 'd furbìssia'' (da noté 'l partitiv) *''i l'hai catà '''dontrè''' pom e '''dontrè''' tomatiche'' *''i l'avìa ciamate '''chèich''' biarava ma sòn a l'é '''tròpa''' ròba'' *''a-i andran '''vàire''' person-e, ma '''pòchi''' studios capiran '''tut''''' I notoma 'ncora l'ecession ëd ">tal" che al feminin a fà '''"tala'''" e donca a rispeta nen la régola për j'agetiv che a finisso an "...al" (contut che as treuva 'dcò 'l plural "taj"). I notoma peui che "'''vaire'''" a l'é motobin dovrà an particolar ant le frase negative, con un valor nen mach ëd "tant" (italian "parecchio"), ma 'dcò 'd "motobin" (la distinsion a l'é un pòch dificila). La locussion negà "nen vàire" ò "pà vàire" a corispond a l'italian "non molto" e sòn tant cand a l'ha valor d'agetiv coma cand a l'ha valor d'adverb. A sto propòsit i notoma che cand ël sostantiv plural a peul esse sostituì da un nòm coletiv, sovens la locussion "vàire + (sostantiv plural)" a l'é sostituìa da la locussion "motobin ëd + (nòm coletiv)", coma pr'esempi: '''vàire person-e = motobin ëd gent''' (da noté che la sconda a l'ha un partitiv, che l'Italian a deuvra nen). === Nòte === <references /> ksizglufxz8ck2vo4yd9n7qbpohhsns 0 4186 37978 17997 2026-07-13T14:21:09Z Dragonòt 119 37978 wikitext text/x-wiki [[Neuv Sermon Subalpin|Artorn]] ---- == '''Vijé''' == An Piemont, fin-a a la metà dël sécol ch'a fà 19, la sèira, dzurtut ant le frèide sèire d'invern, le famije as riunìo 'nsema ant le stale për le tradissionaj "vijà". La paròla "vijà" a ven dal latin ''vigilia'' ch'a veul dì "sté dësvij". A j'ero 'd seirà anté ch'as cantava, as contavo dë stòrie, as marcandava 'd bestiam, as fasìo dë pcit travaj; a-i era chi ch'a sonava e chi ch'a balava. La vijà a l'era 'n moment ëd dësvari ma 'dcò 'd travaj e dzurtut ëd trasmission dël savèj dla tradission. As riunìa ant na stala perché le stale a j'ero 'd leugh ëscaudà dal fià dle bestie e a-i era pa damanca dë stue. A l'era 'n moment d'agregassion sossial ëd pèis. Ant ij vangej i trovoma Gesù ch'an fà l'esortassion a vijé, a sté dësvij. Lòn ch'a veul dì i lo trovoma an March 13:32-37. ::'''Sie pront!''' ''"Quant a col dì-lì e a che ora, a-i é gnun ch'a lo sàpia, gnanca j'àngej ch'a son ant ël cél, gnanca 'l Fieul: mach ël Pare. Fé atension, vijé e preghé, përchè i seve nen quand che col temp a vnirà. A l'é coma n'òm ch'a part për fé 'n viagi e che, an lassand soa ca, a dèissa d'impiegh ai sò servitor e a ognidun sò incàrich, e ch'a comandèissa al portié 'd vijé. Vijé, donca, përchè i seve nen quand ch'ël padron ëd ca a vnirà, se a la sèira, o a mesaneuit, o a l'ora ch' ël gal a canta, o a la matin. chiel a podrìa rivé a l'improvista e troveve andormì. Ora, lòn ch'i diso a vojàutri, i lo diso a tuti: Vijé"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 13|Marco 13:32-37]]). Ëd lòn ch'a parla Gesù an ës tòch dël vangel? Ëd sòlit as sento 'd predicassion ch'a a-j fan arferiment e ch'a diso che ambelessì Gesù a parla dla mòrt, ch'a podrìa ciapene quand che meno i la spetoma e ch'i dovrìo ess-ne sèmper pront, visadì an pas con Nosgnor. I podrìo, an efet, avèj ëd brute sorprèise s'i l'oma pa mai daje da ment a Nosgnor quand ch'an parlava e i l'oma mai pijalo an sël sério com i dovrìo. Sto discors-sì a l'é bin giust, ma a l'é nen tant lòn che Gesù a-j s'arferiss ambelessì. An efet, Gesù a l'ha nen tut d'un còlp cambià l'argoment ëd sò discors (ch'i j'andoma dapress da vàire sman-e). Ambelessì Gesù a séguita a parlé dj'aveniment ch'a sarìo capità a soa generassion, quand che ij Roman a l'avrìo dësblà l'antrega sità 'd Gerusalem e massà tùit ij sò abitant, parèj coma ch'a sarìa pròpi capità. Gesù a dis a soa generassion ëd nen deurme ma 'd fé atension ai segn premonitor dël disaster ch'a sarìa capità da lì a pòch e d'esse bin pront a scapé anans ch'a fussa rivà. Pura, j'avertiment ch'a dà Gesù a son nen fòra 'd pòst për nojàutri ch'i vivoma csì tanti agn apress ëd coj aveniment-lì. Fin-a ij detaj che Gesù an dà ambelessì a l'han da esse per nojàutri d'ilustrassion ëd coma i l'oma da vive, visadì coma 'd persone savie, inteligente, përson-e ch'a l'han l'inteligensa, la conossensa ch'i andoma tuti ancontra a un giudissi, bele s'i savoma nen quand ch'a sarà. La paròla 'd Nosgnor an dis: ''"A j'uman a toca 'd meuire na vira sola, e apress la mòrt a l'han da passé pr' ël giudissi"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Ebreo/Ebreo 9|Ebréo 9:27]]). Sevene pront, coma 'd përson-e giudissiose? Gesù an dis: ''"Iv diso la vrità: coj ch'a dan da ment a mia Paròla e ch'a chërdo a col ch'a l'ha mandame, a l'han vita eterna e quand ch'a-i sarà 'l Giudissi a saran nen condanà, përchè già a son passà da la mòrt a la vita. Iv diso la vrità: a rivrà l'ora, ansi, a l'é già rivà, ch' ij mòrt a sentiran la vos dël Fieul ëd Nosgnor, e coj ch'a l'avran sentìla a vivran. Përchè com ël Pare a l'ha la vita an chiel medésim, parèj a l'ha conceduje al Fieul d'avèj la vita an Chiel medésim, e a l'ha daje 'l podèj 'd giudiché, përchè a l'è 'l Fieul ëd l'Òm''" ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Gioann/Gioann 5|Gioann 5:24-27]]). Ël giudissi dont Gesù a parla a l'é bin fissà për mincadun ëd nojàutri an sël calendari 'd Nosgnor, ma la data a nojàutri chiel a l'arvela pa. A rivrà an manera improvisa, nen ëspetà. Quand ch'as fà në studi detalià an sla question dl'artorn ëd Gesù Crist, che chiel a l'ha bin promëttulo, i vëdoma coma col aveniment a sia sèmper gropà a na varietà 'd giudissi, nen mach a col dël dì darié, a vnì. Ant l'Evangeli 'd March i trovoma 'n compendi, na sìntesi, dla dëscrission pì granda ch'a na fà [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 12|Luca 12:35-53]] e d'àutre. Ël giuss ëd la question che March a veul trasmëtt-ne a l'é ciàir. Nojàutri i l'oma gnanca tant da comprende quand che cost giudissi a rivrà. Nòst dover a l'é nen serché 'd savèj quand ch'a rivrà, ma d'ess-ne sèmper pront e seguité a serve fedelmente Nosgnor fin-a a col dì là. A l'é per lòn ch'i stoma nen sì a fé 'd speculassion van-e. I foma nen tard a ricamé dje scenari 'd fantasìa për sodisfé nòstra curiosità. Is contentoma dël pòch ch'a n'é stàit arvelà. As podrìa pensé ambelessì a cola frase ch'a l'ha scrivula Dante Alighieri an soa "Divina Commedia". A dis: "Vuolsi così colà dove si puote ciò che si vuole, e più non dimandare", visadì: "A l'é stàit vorsù parèj là 'nté ch'as peul fé lòn ch'as veul. Ciama nen ëd pì". Costa frase a l'é 'rpetùa la midéma doe vire ant l'Inferno e na tersa vira con na quaj variassion. "Costa sì a l'è la volontà 'd col ch'a l'ha 'l podèj, cìameje nen d'àutr". Ant la Commedia, për ël mojen ëd Virgilio, Dante a la pronunsia për fé che jë spìrit dl'infern as na stago quiet al passagi dij doi visitator, dzurtut contra Dante, ch'a l'era na përson-a viva. Ël mëssagi biblich ch'a-j corespond a l'ha da esse: ''"Vojàutri i l’eve da tense a la Lej, a lòn ch’a mostra col document, quand quaidun a parla contra lòn che ora mi iv diso. S’i disoma pa le còse coma ch’a stan, a-i sarà gnun-a primàlba për la gent"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Isaia/Isaia 8|Isaia 8:20]]). Për mincadun ëd nojàutri l'esortassion a l'ha da seguité a esse cola ch'a dà l'Apòstol a Tito: ''"...n'ansian a deuv esse ëd bon-a cà, dedicà a fé dël bin, savi, giust, divòt e ch'a sàpia controlesse. A deuv avèj na fèj fòrta ant ël mëssagi fedel ch'a l'han mostraje, parèj ch'a peussa ancoragé j'àutri con la san-a dotrin-a e ch'a sàpia mostré a j'aversari andoa ch'a sio an eror. Përchè a-i na j’é tanti che a la san-a dotrin-a a veulo nen sogetess-ne, ch'a parlo sensa cognission ëd càusa e mach për angabiolé"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Tito/Tito 1|Tito 1:8]]). A va bin a 's riguard ëdcò lòn ch'a dis l'apòstol Pero: ''"Ëd pì, i l’oma la paròla profètica ch’a l’é dël tut degna ‘d fiusa. I feve bin a dejla da ment coma ch’ i farìe con na lus ch’a fà ‘d ciàir ant un leugh ëscur, fin-a ch’a ven-a la primalba e la stèila matinera as leva an su vòsti cheur. Dzortut, i feve bin a ‘rconòsse sos-sì: gnun-a professìa dla Scritura a l’é mai vnùa da l’imaginassion dël profeta, përchè gnun-a professìa a l’é mai nassùa da la volontà uman-a, ma dj’òm a l’han parlà da part ëd Nosgnor dòp d’avèj arseivù l’impulsion ëd lë Spirit Sant"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Pero/2Pero 1|2 Pero 1:19-21]]). '''PREGHIERA''' Nosgnor Dé! Ti 'm ciame a vijé, ëd nen deurme, ma a sté bin dësvij da la mia spiritual, sèmper pront për tò artorn, ch'a sarà 'l moment anté ch'it butras fin a le còse ch'i vëdoma ancheuj e realisé la neuva creassion conform a toe precise promësse. Dame d'esse fedel ant ij dover ch'it ëm das da compì, parèj che a tò artorn, mi i peuda "fé rapòrt" ëd manera onorèivola. Amen. [[Categorìa:Neuv sermon subalpin]] [[Categorìa:Pàul Castlin-a]] mqgc0858w42n3k6wd6jjgcmb7gp85av 0 4254 37977 18220 2026-07-13T14:20:45Z Dragonòt 119 37977 wikitext text/x-wiki [[Neuv Sermon Subalpin|Artorn]] ---- == '''Arconòsse la natura uman-a për lòn ch'a l'é''' == La Paròla 'd Nosgnor ant la Bibia a l'é dël tut onesta an sla misèria dla natura uman-a coma ch'a l'é dventà sota l'influensa dël pëccà. Ij përsonagi ch'a presenta, fin-a "j'eroe dla fede", a son mai idealisà, ma mostrà con tute soe debolësse e faliment. Fin-a Pero, ch'a l'é stàit ciamà "ël prinsi dj'apòstoj" e "San Pé", ant ij vangej a l'é mostrà nen mach ch'a l'é d'antrap a la mission ëd Gesù, ma, coma ch'i vedoma ancheuj, che për tre vire a 'rnega Gesù, sò Magister. Arconòsse la natura uman-a per lòn ch'a l'é, contut, a l'é 'l prinsìpi 'd soa redension. ::'''Pero a 'rnega Nosgnor'''. ''"Ora, ant ël mentre che Pero a l'era giù ant la cort, a l'é vnuje un-a dle serve dël gran' sacerdòt. E quand ch'a l'ha vëddù Pero ch'a së scaodava, a l'ha vardalo an facia e a l'ha dije: "Ti j'ere un ëd coj ch'a stasìa con ël Nazaré, con Gesù! Nen vera?". Ma chiel a l'ha negalo, e a l'ha dije: "I lo conòsso nen col òm, e i sai nen lòn ch'it dise!". Peui a l'é sortì fòra, ant ël vestìbol, e 'l gal a l'ha cantà. E la serva, avendlo torna beicà bin, a l'é butasse a dì a coj ch'a j'ero lì present: "Sto-sì a l'é pròpi un ëd coj-là!". Ma Pero a l'ha negalo na sconda vira. E ancora 'n pòch apress, coj ch'a j'ero lì present a l'han dije a Pero: "A l'é sicur che ti 't ses un ëd coj là, përchè ti 't ses ëd la Galilea: tò acsan a lo dà a conòsse!". Antlora Pero a l'ha giurà e spërgiurà e a l'ha dit: "Ch' i sia maledet s'i diso nen la vrità: i conòsso pròpi nen l òm ch'i dise!". E 'l gal a l'ha cantà për la sconda vira, e Pero a l'é arcordasse 'd lòn ch'a l'avìia dije Gesù: "Anans ch' ël gal a l'àbia cantà doi vire, ti 't l'avras negà tre vòlte fin-a 'd conòss-me!". E essend sortì, a l'ha butasse a pioré"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/March/March 14|Marco 14:66-72]]). As podrìa bin dì che Gesù a sia stàit rablà fin-a ant ij leugh ij pì sombr, ancreus e trist dël pëccà dl'òm, coj ch'a së stërmo darera dle mascre dla religion e dla giustissia. An ven an ment lòn che Gesù a l'avìa dit na vira: ''"Trist a vojàutri, magister ëd la Lej e Farisé ipòcrita, përchè i smije a ‘d tombe sbianchìe, ch’a parèisso bele për dafòra, ma ch’a son për drinta pien-e d’oss ëd mòrt e d’ògni sòrt ëd porcarìe. L’istess i seve vojàutri, dafòra i smije giust, ma për drinta i seve pien d’ipocrisìa e ‘d malissia"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 23#D%E2%80%99acusassion%20contra%20ij%20magister%20%C3%ABd%20la%20Lej%20e%20ij%20Faris%C3%A9|Maté 23:27]]). A l'é pròpi 'dnans a 'd tribunaj parèj che Gesù a l'é tirà. An che man ch'a l'é finì! La misèria moral ëd l'òm a l'é presentà sensa gena, bruta coma ch'a l'é, nen mach ant la condòta dij nemis ëd Gesù, ma 'dcò, ant n'àutra forma, an col ch'a l'é considerà 'l përsonagi 'l pì rapresentativ dij dissépoj 'd Gesù, Pero. E-lo chiel ël mej dissépol ch'a-i era? Ël pì brav? N'esempi 'd virtù? Podomne proclamelo "sant", e butelo "an sj'autar" coma ch'a l'han fàit con ël nòm ëd "San Pé"? Nò, nì chiel nì j'àutri. Butoma pròpi da banda minca n'ilusion ch'i podrìo avèj an sla natura uman-a. A l'é mach grassie a la misericòrdia 'd Nosgnor, che da n'òm o da na fomna a peul seurte quajcòsa 'd bon, e gnente ch'a podèissa esse considerà nòst mérit: a l'é mach l'euvra 'd Nosgnor, nen la nòstra. Fin-a l'apòstol Pàul a disìa: ''"Comsëssìa, a l'é për la grassia 'd Nosgnor ch'i son lòn ch'i son, e Soa grassia 'nvers ëd mì a l'é nen stàita sensa frùt. Al contrari, i l'hai travajà motobin ëd pì che tuti lor, o, per dila mej, a l'é stàit Nosgnor che, për Soa grassia, a l'ha fame ‘l Sò utìss"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Corint/1Corint 15|1 Corint 15:10]]). Che vërgògna marsa për Pero, ch'a l'era bin d'àutr che 'n ròch. Malgré tuta la baldansa ch'a l'avìa anans, chiel a faliss dël tut la preuva dla fede e a riva fin-a a 'rneghé sò Magister e Signor! Vera, Pero a l'era nen ëscapà tanme j'àutri e a l'avìa compagnà Gesù da leugn fin-a a la sede 'd sò process ma, bele se a l'era stàit arconossù coma un dij dissépoj ëd Gesù e tradì da l'acsan ëd la Galilèa ch'a l'avìa, Pero a giura e spërgiura 'd gnanca conòsse cost Gesù dont a parlavo... A l'era na ròba ch'a podìa gnanca sté an pé: pròpi quand Gesù a l'era an sla bòca 'd tuti, përché granda a l'era la fama ch'a l'era fasse, chiel, Però, a disìa 'd savèj gnanca 'd lòn ch'a parlèisso. Coma ch'a disèissa: "I sai nen, i l'hai vëdù gnente e s'i-i ero, i dormìo". Cola neuit, Pero a disìa ch'a l'era passà da lì pr' asar, coma 'n foresté ch'a ven da lontan. E-lò nen patétich? Nò, condanoma nen Pero. A l'è nen divers da nojàutri. A podrìa bin esse che an tra 'd nojàutri a-i sia quajdun ch'a l'avrìa avù pì 'd coragi che Pero e ch'a l'avrìa confessà dë sté da la banda 'd Gesù. Cola ch'a sarìa stàita nòstra reassion, contut, s'i nojàutri i fusso stàit ant la situassion ëd Pero? ''"Che col ch’as chërd dë sté drit, ch’as pija varda ‘d nen casché!" a dis l'apòstol Pàul"'' ([[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Corint/1Corint 10#L%E2%80%99esempi%20d%E2%80%99Israel%2C%20avertiment%20contra%20l%E2%80%99idolatria|1 Corint 10:12]]). A l'é sicur che Pero a l'avìa avù n'esperiensa génita 'd conversion al Crist, lolì i vorsoma nen butelo an question! Pero a l'era nen Giuda, ël traditor! Pero a-j vorìa pròpi bin a Gesù e a chërdìa 'd cheur a soe paròle, bele cora ch'a-j capìa nen pro bin. Con Pero, contut, l'euvra 'd trasformassion ëspiritual ëd sò cheur, ch'a l'era comensà ant ël moment ëd soa conversion, a l'era 'ncora nen terminà. Pero a l'avìa 'ncora tanta stra da fé e 'd sicur l'esperiensa dl'arnegament a sarìa stàita për chiel na lession ch'a l'avrìa mai pì dësmentià, quajcòsa ch'a sarìa servì për soa maturassion coma 'n cristian. An efet, bele se gnun a vorìa tombé e falì e ch'as lo àugura a gnun, ij robaton e ij faliment a son dovrà da Dé për "mostrene quajcòsa", për rinforsene. Robaton e faliment, ant le man ëd Nosgnor, për coj ch'a son dij sò, j'Elet, a son ëd tape an sla stra dla maturassion. Un dì, Pero a sarìa pentisse d'avèj arnegà Gesù e Gesù a l'avrìa përdonalo e butalo fin-a ant na posission ëd responsabilità ant la Gesia. Le lerme 'd Pero a sarìo nen ëstàite sgairà. Sgairà a sarìo bin ëstàite le lerme 'd Giuda, ch'a l'era nen pentisse 'd sò tradiment. Cole lerme a l'avrìo portalo pitòst pì giù an fond, ant un leugh da 'nté ch'a l'avrìa pì nen podù torné sù "ant la superfice". Arconòsse la natura uman-a per lòn ch'a l'é, a l'é 'l prinsìpi 'd soa redension s'a men-a al pentiment. Nosgnor a l'é bin dispòst al përdon quand ch'is butoma a soa disposission për fé 'd nojàutri 'd përson-e neuve. Nosgnor a lo veul e a lo peul fé. '''PREGHIERA''' Nosgnor! I sai d'esse na përson-a fiaca e tëmrosa. Ti 't ëm conòsse bin: i peudo stërmé gnente da ti. I ciamo, parèj, tò agiut për dventé pì fort ant la fede e për chërse da la mira moral e spiritual. It ringrassio che. malgré tut lòn ch'i son, malgré ij me robaton e faliment, ti it l'has soen ëd mi con tant amor e passiensa, përché i aparten-o a ti. Sosten-me ant mè angagg a d'esse 'n cristian. Amen. [[Categorìa:Neuv sermon subalpin]] [[Categorìa:Pàul Castlin-a]] l4u8gh3oee3f7n7mvl7wf1q8hpxy6et 0 4993 37989 34360 2026-07-13T14:25:55Z Dragonòt 119 37989 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Cronache|Ij lìber dle Crònache]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache23|2 Crònache 23]]|next=[[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Cronache/2Cronache25|2 Crònache 25]]|notes=}} {{chapter|24}} [[Figura:La Bìbia piemontèisa - 2 Crònache 24.ogg|miniatura|La Bìbia piemontèisa - 2 Crònache 24]] {{TOCright}} == 24 == === Joas a comanda che ‘l Templi a sia rangià === {{verse|chapter=24|verse=1}}Cand ch’a l’é dventà rè, Joas a l'avìa mach set agn. A l’ha regnà për quarant'agn an Gerusalem. Soa mare a l'era Zibia, ëd Beer-Sheba. {{verse|chapter=24|verse=2}}Joas a l'ha fàit lòn che a Nosgnor a-j pias, contut mach për tut ël temp ëd la vita ‘d Jehoiadà, ël sacerdòt, ch’a l’era sò consijé fidà. {{verse|chapter=24|verse=3}}Jehoiadà a l'avìa ‘dcò sernù për chiel doe fomne përchè a-j deisso fieuj e fije. {{verse|chapter=24|verse=4}}Ant un moment dàit, Joas a l’avìa decis ëd riparé e restauré ‘l Templi ‘d Nosgnor. {{verse|chapter=24|verse=5}}Për lòn a l’ha convocà ij sacerdòt e ij Levita e a l’ha daje coste istrussion: “Andé ant le sità 'd Giuda e buté ansema j’oferte prestabilie parèj che i podoma fé le riparassion necessarie al Templi ‘d Nosgnor. Pì gnun artard!”. Mach che ij Levita a tardavo a felo. {{verse|chapter=24|verse=6}}Anlora ‘l rè a l’ha mandà a ciamé Jehoiadà, ël cap dij sacerdòt<ref>O “prim sacerdòt”.</ref> e a l’ha ciamaje: “Për che motiv ti ‘t l’has pa fàit che ij Levita a seurtièisso a ancassé ij sòld ëd le taje da le sità ‘d Giuda e ‘d Gerusalem? Mosè, ël servitor ëd Nosgnor, a l’avìa bin ëstabilì cola taja përche la comunità d’Israel a deissa soa contribussion për ël manteniment dël Tabërnàcol ëd l’Aleansa<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Surtìa/Surtìa 30|Surtìa 30:11-16]].</ref>”. {{verse|chapter=24|verse=7}}Për vàire agn coj ch’a l’avìo daje da ment a la grama Atalia a j’ero fin-a intrà ant ël Templi ‘d Nosgnor për porteje via j’asi sacrà e dovreie ant ël cult dij Baal. {{verse|chapter=24|verse=8}}Ore, parèj, ël rè a l'ha comandà 'd fé un còfo e 'd piasselo ‘dnans ëd la pòrta dël Templi 'd Nosgnor. {{verse|chapter=24|verse=9}}N'edit a l'é stàit mandà daspërtut an Giuda e an Gerusalem, ch’a comandava a la gent ëd porté al Signor la taja che Mosè, sërvent ëd Dé, a l'avìa stabilì an Israel ant ël desert. {{verse|chapter=24|verse=10}}Sossì a l’é piasuje a tùit ij cap e al pòpol, e a l'han portà con gòj ij sò dné campàndje ant la cassia fin-a ch’a l'é ampinisse. {{verse|chapter=24|verse=11}}Tute le vire che ij Levita a portavo ël còfo al contàbil real e che a vedìo che a-i j'era motobin ëd dné, lë scrivan real e 'l contàbil dël prim sacerdòt a voidavo ël còfo për butelo peui torna a sò pòst. Tùit ij di as fasìa parèj e a l’é butasse ansema na gròssa quantità 'd dné. {{verse|chapter=24|verse=12}}Ël rè e Jehoiadà a l'han dàilo ai meistr d'euvra ch'a travajavo al Templi 'd Nosgnor. Lor a l'han angagià 'd minusié e d'artisan për rangé 'l Templi ‘d Nosgnor, parèj come d'ovrié dël fèr e dël bronz, sempe për restauré 'l Templi 'd Nosgnor. {{verse|chapter=24|verse=13}}J’òm ch’a j’ero 'mpiegà a le restaurassion a l’han travajà ‘d bon-a len-a e ij sò progress tòst a son fasse vëdde. A l’han restaurà ‘l Templi ‘d Nosgnor conform a sò disegn original e a l’han rinforsalo. {{verse|chapter=24|verse=14}}Cora ch'a l'han finì, a l'han portà lòn ch’a restava dël dné al rè e a Jehoiadà. Lor a l'han dovralo për fé d'asi për ël Templi 'd Nosgnor, comprèis j'utiss dovrà për ël servissi dël Templi e për j'olocàust: ëd vas për ël servissi litùrgich e për j'olocàust, cope e d'àutri utiss d'òr e d'argent. Fin-a chè Jehoiadà a l’era an vita, ant ël Templi a son sempe smonusse d’olocàust. {{verse|chapter=24|verse=15}}Jehoiadà a l'é vnùit motobin vej e a l'é peui mòrt a la bela età 'd sentetrant'ani. {{verse|chapter=24|verse=16}}Chiel a l'é stàit sotrà ant la Sità 'd David con ij rè, përchè a l'avìa fàit da bin ël servissi ëd Nosgnor an sò Templi. === J’arforme ‘d Jehoiadà dësblà ‘d pianta === {{verse|chapter=24|verse=17}}Dòp ëd la mòrt ëd Jehoiadà, j'ufissiaj ëd Giuda a son andàit a prostërnesse dë 'dnans dël rè Joas e a l’han përsuadulo a deje da ment ai consèj ch’a l’avrìo daje. {{verse|chapter=24|verse=18}}Costissì a l’han dije ch’as chitèissa ‘l Templi ‘d Nosgnor, ël Dé dij sò antich, e che a sò pòst as rendèissa l’adorassion ai paloch sacrà d’Asera e a soe mistà. Për motiv ëd cost pecà grev, l’ira ‘d Nosgnor a l’é tombà dzora ‘d Giuda e Gerusalem. {{verse|chapter=24|verse=19}}Ël Signor a l'ha bin mandaje 'd profeta përchè a-j fèisso torné a chiel. Lor a l'han comunicà sò mëssagi d’amonission, ma ‘l pòpol a l'ha pa daje da ment. {{verse|chapter=24|verse=20}}Anlora lë Spirit ëd Nosgnor a l’é calà sù Zecaria, fieul dël sacerdòt Jehoiadà. Chiel a l'é aussasse an pé ‘dnans ëd la gent e a l'ha dije: “Sossì a l'é lòn che Dé a dis: Për che motiv i l'eve violà ij comandament ëd Nosgnor? Për lòn i l’avreve pa la prosperità ch’i vë speteve! I l'eve chità 'l Signor, ma chiel, a soa vira, a l'ha bandonà vojàutri!”. {{verse|chapter=24|verse=21}}Ma a l'han congiurà contra 'd chiel e për decret real a l'han massalo a prassà ant la cort dël Templi<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Maté/Maté 23|Maté 23:35]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Neuv/Luca/Luca 11|Luca 11:51]].</ref>. {{verse|chapter=24|verse=22}}Rè Joas a l'é pa pì avisasne dla lealtà ch'a l'avìa daje Jehoiadà, pare 'd Zecaria, ma a l'ha massane 'l fieul che an morend a l'ha dit: “Che Nosgnor a peuda vëdde lòn ch’a fan e pijess-ne l’arvangia!”. === La fin dël regn ëd Joas === {{verse|chapter=24|verse=23}}Al prinsipi ëd l'ann apress, l'armeja sirian-a a l'ha marcià contra 'd Joas e ocupà Giuda e Gerusalem. Lor a l'han ësterminà an tra 'l pòpol tùit ij cap e a l'han mandà la pijàita antrega al rè 'd Damasch. {{verse|chapter=24|verse=24}}L'esèrcit aramé a l'era rivà con pòchi soldà, ma Nosgnor a l’ha giutaje a bate l’armeja gròssa ch’a l’avìa Giuda. Ël pòpol ëd Giuda a l’avìa chità ‘l Signor, ël Dé dij sò antich: a l’é për lòn che sò giudissi a l’é tombà dzora ‘d Joas. {{verse|chapter=24|verse=25}}Cora che j’Aramé a son partì, an lassand-lo ferì grev, j’ufissié ‘d Joas a l'han vorsù pijesse l’arvangia për vendiché 'l fieul ëd Jehoiadà, ël sacerdòt, e për lòn a l'han sassinalo cand ch’a l’era cogià an sò let. Përparèj che a l'é mòrt e a l'han sotralo ant la sità 'd David, ma nen andova che a l'avìo le tombe ij rè. {{verse|chapter=24|verse=26}}Ij sassin a j’ero Zabad fieul ëd Simeat, na fomna amonita e Jeosabad fieul ëd Simrit, na Moabita. {{verse|chapter=24|verse=27}}La lista dij fieuj ëd Joas, j'oràcoj profétich dzora 'd chiel, e la quantità 'd tribut fàit paghé për ël restaur dël Templi 'd Dé, tut sòn a l'é stàit anregistrà ant ël lìber dij Fàit dij Rè. A sò pòst Amasia, sò fieul, a l'ha arpijassalo tanme rè. == Nòte == <references /> [[Categorìa:Bibia]] [[Categorìa:Testament Vej]] [[Categorìa:Cronache]] hyru2v6l9oa8hn1je7s1khobzh00oi2 0 5027 37980 33879 2026-07-13T14:21:53Z Dragonòt 119 37980 wikitext text/x-wiki {{header|title=[[La_Bibia_piemontèisa|La Bibia piemontèisa]]|author=|section=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re| Lìber dij Rè]]|previous=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 19|2 Rè 19]]|next=[[La_Bibia_piemontèisa/Testament Vej/Re/2Re 21|2 Rè 21]]|notes=}} {{chapter|20}} {{TOCright}} [[File:La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 20.ogg|thumb|La Bìbia piemontèisa - 2 Rè 20]] = 2 Rè = == 20 == === La maladìa e la varision d’Esechia === {{verse|chapter=20|verse=1}}An coj di-lì Esechia a l'é vnùit motobin malavi tant che as dësperava ‘d soa vita. Ël profeta Isaia, fieul d'Amos, a l'ha faje vìsita e a l'ha dije: “Sossì a l'é lòn che a dis Nosgnor: Daje istrussion a toa famija, përchè da sì a ‘n pòch ti 't andras a meuire. Ti’t variras pa da costa maladìa”. {{verse|chapter=20|verse=2}}Sentù ch’a l’avìa lolì, Esechia a l’é virasse anvers ëd la muraja<ref>A l’é probàbil che Esechia a fussa cogià an sò let e a sia virasse ‘nvers ëd la muraja për stess-ne an privà, dàit ch’a podìa pa artiresse da cheich banda. D’àutri a chërdo che Esechia a fussa virasse anvers (ëd le muraje) dël Templi.</ref> e a l’ha pregà Nosgnor parèj: {{verse|chapter=20|verse=3}}“It në prego, Nosgnor, arcòrd-te 'd com i l'hai servite an vrità e ‘d tut cheur e divossion e che i l’hai sempe fàit lòn ch’at pias”. Peui Esechia a l'é butasse a pioré mèr. {{verse|chapter=20|verse=4}}Isaia a l'avìa pa ancora lassà la cort ëd mes, che Nosgnor a l'è adrëssasse a chiel e a l’ha dije: {{verse|chapter=20|verse=5}}“Torna andaré e dije a Esechia, cap ëd mè pòpol: 'Sossì a l'é lòn che 'l Signor, ël Dé 'd tò antich David a dis: I l'hai scotà toa preghiera; i l'hai vëddù toe lerme, e varda: Mi 't varisso. Passadoman ti ‘t leveras da tò let e 't monteras al Templi dël Signor. {{verse|chapter=20|verse=6}}Nen mach, ma i gionterai quindes agn a toa vita e peui i riscaterai ti e costa sità dal rè d'Assiria. Mi i sarai në scu për Gerusalem a càusa 'd mia reputassion<ref>O “për mè nòm”. </ref> e për la promëssa fàita a David mè sërvent’”. {{verse|chapter=20|verse=7}}Peui Isaia a l’ha dit: “Porté un papin ëd fi”. A l'han portàjlo e dòp che a l'avìo ampiastrane la gola dl'infiamassion ulcerà, ël rè a l'é guarì! {{verse|chapter=20|verse=8}}Ant ël mentre, Esechia a l'avìa ciamaje a Isaia: “Col ch'a sarà 'l segn che am darà la confermassion che mi i sarai arsanà da Nosgnor e che mi da sì tre di, visadì passadoman, i podrài monté al Templi ‘d Nosgnor?”. {{verse|chapter=20|verse=9}}Isaia a l'avìa rësponduje: “Sossì a sarà la marca che Nosgnor a conferma lòn che a l'avìa dit: Veus-to che l'ombra dla solaria a peussa aussesse 'd des gradin o ch'a torna andaré 'd des?”. {{verse|chapter=20|verse=10}}Esechia a l’avìa replicaje: “A sarìa fàcil për la solaria monté 'd des gradin nopà che fela torné andaré d'autërtant”. {{verse|chapter=20|verse=11}}Anlora ‘l profeta Isaia a l'ha anvocà 'l Signor e chiel a l'ha fàit torné andaré 'd des gradin l'ombra dla solaria d'Acas! === D’ambassador da Babilònia === {{verse|chapter=20|verse=12}}Nen tant apress ëd lòn, Merodach-Baladan fieul ëd Baladan, rè ëd Babilònia, a l'ha mandà 'd litre e 'd present a Esechia, përchè a l'avìa sentù che Esechia a l'era motobin malavi. {{verse|chapter=20|verse=13}}Esechia a l'ha argiojì cora che a son rivà e a l'ha mostraje tut lòn ch’a-i j'era ant la stansia dël tesòr, con sò argent, òr, spessie e n'àuta qualità d'euli d'uliva, parèj come soa armarìa e tut lòn che as trovava ant ij sò magasin. A-i é staie nen che Esechia a fèissa pa vëdde ant ël palass e ant ël sò regn. {{verse|chapter=20|verse=14}}Anlora 'l profeta Isaia a l'é andàit a trové Rè Esechia e a l'ha ciamaje: “Còs ch’a l'han dit coj òm che a j'ero vnùit da ti?” Esechia a l'ha replicà: “Lor a son vnùit da la tèra lontan-a ‘d Babilònia”. {{verse|chapter=20|verse=15}}Isaia peui a l’ha ciamaje: “Còs ch'a l'han vëddù an tò palass?” Esechia a l'ha arfortì: “Tut lòn che a-i é an mia regia, lor a l'han vëdulo: i l'hai mostraje tùit ij mè tesòr”. {{verse|chapter=20|verse=16}}Anlora Isaia a l'ha dije a Esechia: “Scota 'l mëssagi ëd Nosgnor, {{verse|chapter=20|verse=17}}Vàrda, a stà për rivé ‘l temp che tut lòn ch’as treuva an tò palass e ch’a l'avìo ambaronà ij tò grand fin-a 'l di d'ancheuj a sarà portà via a Babilònia; a-i restrà pì gnente - a dis ël Signor<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Rè/2Rè 24|2 Rè 24:13]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Crònache/2Crònache36|2 Crònache 36:13]].</ref>. {{verse|chapter=20|verse=18}}Cheidun dij tò fieuj a saran fin-a pijàit e fàit eunuch për ël palass dël rè 'd Babilònia<ref>Cfr. [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Rè/2Rè 24|2 Rè 24:14-15]]; [[La Bibia piemontèisa/Testament Vej/Daniel/Daniel 1|Daniel 1:1-7]].</ref>!”. {{verse|chapter=20|verse=19}}Peui Esechia a l’ha dit a Isaia: “Cost mëssagi ch’it l’has dame da part dël Signor a l’é bon”. Përché chiel a pensava: “Almanch mi i l'avrai pas e sicurëssa për tut ël temp ëd mia vita”. {{verse|chapter=20|verse=20}}Lòn ch’a resta dj'aveniment dël regn d'Esechia e tute soe vajantise, comprèisa la costrussion ëd na pissin-a e dël canal ch’a servìo për porté l'eva an sità, a son dëscrivùe ant ël lìber dij Fàit dij rè 'd Giuda. {{verse|chapter=20|verse=21}}Peui Esechia a l'é mòrt e a sò pòst a l'é stàit rè Manasse, sò fieul. == Nòte == <references /> [[Category:Bibia]] [[Category:Testament Vej]] [[Category:Re]] 0jq5sq8gu1dirrxyj6gx2neil87pl8q 3 5401 37992 2026-07-13T14:30:05Z Dragonòt 119 Creà la pàgina con '== Bin ëvnù ant la wikisorziss an piemontèis! == Mersì e bon travaj! --~~~~' 37992 wikitext text/x-wiki == Bin ëvnù ant la wikisorziss an piemontèis! == Mersì e bon travaj! --[[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 16:30, 13 luj 2026 (CEST) r43toazjxjgiboppcpqd0nns0xop50u 3 5402 37993 2026-07-13T14:30:40Z Dragonòt 119 Creà la pàgina con '== Bin ëvnù ant la wikisorziss an piemontèis! == Mersì e bon travaj! --~~~~' 37993 wikitext text/x-wiki == Bin ëvnù ant la wikisorziss an piemontèis! == Mersì e bon travaj! --[[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 16:30, 13 luj 2026 (CEST) r43toazjxjgiboppcpqd0nns0xop50u