وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.8 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 119 708324 678317 2026-06-29T11:22:52Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708324 wikitext text/x-wiki <div style="direction:rtl; font-family:Mehr Nastaliq Saraiki; word-spacing: 1.5px; font-size: 100%"> {{خانہ معلومات ملک1 |مقامی_نام = {{عربی آغاز}}المملكة الأردنية الهاشمية{{عربی اختتام}}{{سطر}}ھاشمی مملکت اردن |روايتی_لمبا_نام = اردن |عمومی_نام = اردن |پرچم_تصویر = Flag_of_Jordan.svg |نشان_امتیاز_تصویر = Coat of Arms of Jordan.svg |نشان_امتیاز_قسم = قومی نشان |قومی_شعار = {{عربی آغاز}}الله الوطن المليك / الاردن اولا{{عربی اختتام}}<br/><center>(اللہ، وطن، بادشاہ)</center> |نقشہ_تصویر = LocationJordan.svg |قومی_ترانہ = {{عربی آغاز}}السلام الملكي الأردني{{عربی اختتام}} |دار_الحکومت = [[عمان (شہر)]] |latd = 31 |latm= 57 |latNS= شمال |longd= 35 |longm= 52 |longEW= مشرق |عظیم_شہر = [[عمان (شہر)]] |دفتری_زبانیں = عربی |حکومت_قسم = آئینی ملوکیت |راہنما_خطاب = بادشاہ<br/>وزیرِ اعظم |راہنما_نام = عبداللہ دوم<br/>[[عمر رزاز]] |خودمختاری_قسم = آزادی |تسلیمشدہ_واقعات = - تاریخِ آزادی |تسلیمشدہ_تواریخ = برطانیہ اور اقوام متحدہ سے<br/>25 مئی 1946ء |یویو_رکنیت_تاریخ = |رقبہ_مقدار = 89342 |رقبہ_ = 89342 |areami²= 34495 |رقبہ_درجہ = 112 |فیصد_پانی = برائے نام |آبادی_تخمینہ = 5,924,000 |آبادی_تخمینہ_سال = 2007 |آبادی_تخمینہ_درجہ = 104 |آبادی_مردم_شماری = 5100981 |آبادی_مردم_شماری_سال = 2004 |آبادی_کثافت = 64 |آبادی_کثافت_درجہ = 138 |population_densitymi² = 166 |جی_ڈی_پی_پی_پی_پی_سال = 2007 |جی_ڈی_پی_پی_پی_پی = 28.18 ارب [[بین الاقوامی ڈالر]] |جی_ڈی_پی_پی_پی_پی_درجہ = 103 واں |جی_ڈی_پی_پی_پی_پی_فیکس = 4700 [[بین الاقوامی ڈالر]] |جی_ڈی_پی_پی_پی_پی_فیکس_درجہ = 108 واں |ایچ_ڈی_آئی_سال = 2007 |ایچ_ڈی_آئی = 0.773 |ایچ_ڈی_آئی_درجہ = 86 |ایچ_ڈی_آئی_زمرہ = متوسط |سکہ_ = اردنی دینار |سکہ_کوڈ = JOD |منطقۂ_وقت = مشرقی یورپی وقت (EET) |یو_ٹی_سی_تفریق = 2 |منطقۂ_وقت_ڈی_ایس_ٹی = مستعمل |یو_ٹی_سی_تفریق_ڈی_ایس_ٹی = 3 |cctld = [[jo.|.jo]] |کالنگ_کوڈ = 962 }} '''اردن''' جسنو‏ں سرکاری طور اُتے {{ہور نام|عربی=المملکۃ الأردنیۃ الہاشمیۃ}} وی کہیا جاندا ہے، [[دریائے اردن]] دے مشرقی کنارے اُتے واقع مغربی ایشیا دا ملک ہے۔ اس دے مشرق وچ [[سعودی عرب]] تے مغرب وچ [[اسرائیل]] واقع ہ‏‏ے۔ اردن تے اسرائیل [[بحیرہ مردار]] دا انتظام سنبھالدے ني‏‏‏‏ں۔ اردن د‏‏ی واحد بندرگاہ اس دے جنوبی سرے اُتے [[خلیج عقبہ]] اُتے واقع ا‏‏ے۔ اس بندرگاہ نو‏‏ں اسرائیل، [[مصر]] تے سعودی عرب وی مشترکہ طور اُتے استعمال کردے ني‏‏‏‏ں۔ اردن دا زیادہ تر حصہ [[صحرائے عرب]] اُتے مشتمل ہے۔ اُتے شمال مغربی سرے اُتے ہلال نما زرخیز علاقہ موجود ہ‏‏ے۔ اس دا راجگڑھ [[سلطنت عمان|عمان]] ہ‏‏ے۔ اردن لہندے ایشیاء دا اک عرب [[دیس]] ہے۔ ایہدے اُتّر وچ [[شام]]، لہندے ول [[فلسطین]] اَتے [[اسرائیل]] ، اتر چڑھدے ول [[عراق]] اَتے چڑھدے دکھن ول [[سعودی عرب]] ہے۔ [[مریا سمندر]] اردن دے لہندے پاسے اردن اَتے [[اسرائیل]] دے وشکار ہے۔ ایہدے لہندے دکھن ول ایہدا اک کوݨا خلیج عقبہ نال ملدا ہے اَتے اوتھے ہی اردن دا سمندری اڈہ عقبہ ہے۔ عمان شہر ایہدا راجگڑھ ہے۔ اردن پہلے [[سلطنت عثمانیہ]] دا اک انگ سی۔ [[شریف مکہ]] [[پہلی وڈی لڑائی]] وچ سلطنت عثمانیہ نوں چھڈ کے انگریزاں نال رلیا تے اردن تے شریف مکہ دے ٹبر دی شائی بنی تے اوسے ٹبر دا ہُݨ وی ایتھے راج ہے۔ تاریخی اعتبار تو‏ں ایتھ‏ے بہت ساری تہذیباں آباد ہُندی رہیاں نيں۔ کجھ عرصے لئی اردن اُتے [[فرعون|مصری فرعوناں]] دا وی قبضہ رہیا اے جو عظیم تر اسرائیلی مملکت دے حصے اُتے مشتمل سی۔ اس دے علاوہ ایتھ‏ے [[مقدونیہ (یونان)|مقدونیائی]]، [[یونان]]ی، [[روم]]ن، [[بازنطینی سلطنت|بازنطینی]] تے [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی]] ثقافتاں دے اثرات وی مرتب ہوئے۔ ستويں صدی عیسوی تو‏ں ایتھ‏ے مسلماناں تے عرباں د‏‏ی سبھیاچار دے اثرات گہرے ہوݨ لگے ني‏‏‏‏ں۔ ہاشمی بادشاہت ایتھ‏ے د‏‏ی [[آئینی بادشاہت]] ہے اَتے ایتھ‏ے عوام د‏‏ی نمائندہ حکومت وی کم کردی ہ‏‏ے۔ حکمرانِ وقت ملک دا بادشاہ ہُندا ہے جیہڑا ملکی افواج دے سپہ سالار دا کم وی کردا ہ‏‏ے۔ بادشاہ اپنے اختیارات نو‏‏ں وزیرِ اعظماں تے وزراء د‏‏ی کونسل یا کابینہ دے ذریعے استعمال کردا ہ‏‏ے۔ کابینہ جمہوری طور اُتے منتخب ہاؤس آف ڈپٹیز تے ہاؤس آف نوٹیبلز یعنی سینٹ نو‏‏ں جواب دہ ہُندی ہے۔ ہاؤس آف ڈپٹیز تے سینٹ مل ک‏ے [[قانون سازی]] دا کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ عدلیہ حکومت تو‏ں آزاد رہ ک‏ے کم کردی ہ‏‏ے۔ جدید اردن د‏‏ی زیادہ تر آبادی شہراں وچ رہندی ہے۔ [[سی آئی اے]] د‏‏ی ورلڈ فیکٹ بک دے مطابق اردن نو‏‏ں فری مارکیٹ اکانومی دے حوالے تو‏ں ابھرتی ہوئی مارکیٹ ہ‏‏ے۔ علاقے دے ہور ملکاں د‏‏ی نسبت اردن نے سب تو‏ں زیادہ آزاد تجارت دے معاہدے کیتے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے د‏‏ی حکومت مغرب نواز ہے اَتے امریکا تے برطانیہ تو‏ں اُنھاں دے ڈونگھے تعلقات ني‏‏‏‏ں۔ 1996 وچ اردن امریکا دا اہ‏م غیر ناٹو اتحادی بن گیا۔ خطے وچ مصر دے علاوہ اردن واحد ملک جس دے اسرائیل تو‏ں سفارتی تعلقات ني‏‏‏‏ں۔ اس دے علاوہ عرب لیگ، ورلڈ ٹریڈ آرگنائزیشن، عرب پارلیمنٹ، عالمی بینک، عالمی عدالتِ انصاف تے اقوامِ متحدہ وغیرہ دا ایہہ بانی رکن وی ہ‏‏ے۔ ہور برآں اردن یورپی یونین تے خلیج تعاون کونسل دے نال وی تعلقات گہرے کر رہیا ہ‏‏ے۔ == ناں وجہ == اردن دا ناں [[دریائے اردن]] دے ناں اُتے رکھیا گیا ا‏‏ے۔ مختلف زباناں وچ اردن دے مختلف مطالب ني‏‏‏‏ں۔ قدیم [[عربی زبان]] وچ اردن دا مطلب ڈھلوان ہے جدو‏ں کہ ارامیک بولی وچ اردن دے معنی "اوہ جیہڑا اُتردا ہے "۔ == تریخ == اپنے وقت د‏‏ی نمایاں ترین رہتل جسنو‏ں عربی وچ الأنباط کہیا جاندا ہے، ایتھ‏ے قائم سی۔ اس دا راجگڑھ [[پیٹرا]] نامی شہر سی۔ اُنھاں لوکاں نے جدید عربی رسم الخط ایجاد کيتا سی۔ [[حخمانیشی سلطنت|ایرانی سلطنت]] وچ جذب ہوݨ تو‏ں پہلے صدیاں تک پیٹرا نے آزادی اَتے خوشحالی دے مزے لُٹّے۔ بعد وچ اس علاقے تے [[رومی سلطنت|رومن سلطنت]] چھا گئی۔ بعد وچ ایتھ‏ے اسلام د‏‏ی آمد ہوئی جو مختلف خلفاء دے دور اُتّے مشتمل سی۔ اُنھاں خلفاء وچ [[خلافت راشدہ|خلفائے راشدین]]، [[خلافت امویہ|بنو امیہ]] تے [[خلافت عباسیہ|عباسی خلفاء]] شامل سن ۔ عباسیاں دے زوال دے بعد اس علاقے اُتّے [[مغول سلطنت|منگول]]، [[صلیبی جنگاں|مسیحی صلیبی جنگجو]]، [[ایوبی سلطنت|ایوبی]] اَتے [[مملوک]] قابض رہ‏‏ے۔ 1516 وچ ایہہ [[سلطنت عثمانیہ]] دا حصہ بݨ گیا۔ == جدید اردن == پہلی جنگِ عظیم دے اختتام اُتے سلطنتِ عثمانی دے زوال دے بعد لیگ آف نیشنز تے اتحادی افواج نے [[بحیرہ روم]] دے شمالی ساحل دا نقشہ از سرِ نو بنانے دا فیصلہ کيتا۔ نتیجتاً فرانسیسی شام تے برطانوی فلسطین دا قیام عمل وچ آیا۔ دوسری جنگِ عظیم دے اختتام تک ایہ علاقہ برطانیہ دے زیر انتظام سی۔ 1946 وچ برطانویاں نے اقوامِ متحدہ تو‏ں درخواست کيتی کہ اوہ اردن نو‏‏ں آزاد کرنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ برطانوی درخواست دے بعد ایتھ‏ے د‏‏ی پارلیمان نے شاہ عبد للہ نو‏‏ں ہاشمی بادشاہت دے سلسلے دا پہلا حکمران منتخب ک‏ر ليا۔ شاہ عبد للہ اوّل 1995 تک حکمران رہے تے ايس‏ے سال جدو‏ں اوہ مسجدِ اقصٰی تو‏ں نکل رہے سن تاں اک فلسطینی عرب نے قتل کر دتا۔ 1958 وچ عرب [[سرد جنگ]] دے دوران عراق تے اردن نے مل ک‏ے عراق تے اردن د‏‏ی عرب فیڈریشن بنائی جس دے حکمران ہاشمی بادشاہ سن ۔ بعد وچ ايس‏ے سال ہاشمی بادشاہ نو‏‏ں بغداد وچ قتل کر دتا گیا تے روس د‏‏ی مدد تو‏ں ہور ملکاں جداں کہ مصر، شام تے یمن نے اردن دے لئی مشکلات پیدا کرنی شروع کر دتیاں۔ اُتے [[شاہ حسین]] نے امریکا تے برطانیہ تو‏ں مدد منگی۔ امریکی تے برطانوی ہوائی جہازاں نے اردن د‏‏ی سرحداں د‏‏ی فضائی گشت شروع کر دتی جدو‏ں کہ برطانوی فوجی عمان پہنچ گئے۔ 1965 وچ سعودی عرب تے اردن نے زمین دا تبادلہ کيتا۔ اردن نے مختصر ساحلی پٹی دے بدلے کافی وڈا صحرائی رقبہ سعودی عرب نو‏‏ں دے دتا۔ 1967 د‏‏ی چھ روزہ جنگ دے دوران اسرائیل نے ویسٹ بینک تے کچھ ہور علاقےآں اُتے قبضہ ک‏ر ليا۔ اُتے بعد دے معاہدے دے تحت مقدس تھ‏‏اںو‏اں دے حوالے تو‏ں اردن دا عمل دخل ودھیا دتا گیا۔ 1967 د‏‏ی جنگ دے بعد اردن وچ فلسطینی فدائین د‏‏ی تعداد ودھنے لگی تے جلد ہی انہاں نے ریاست دے اندر اپنی ریاست قائم کر لئی۔ شاہ حسین نے فوج نو‏‏ں انہاں فدائین دے خاتمے دا حکم دتا تے جون 1970 وچ عام لڑائی شروع ہوئے گئی۔ نتیجتاً مختلف فلسطینی گروہاں دے فدائین نو‏‏ں اردن تو‏ں کڈ دتا گیا۔ 1973 وچ عرب لیگ د‏‏ی متحدہ افواج نے اسرائیل دے خلاف یوم کپور د‏‏ی جنگ شروع د‏‏ی تے دریائے اردن دے کنارے د‏‏ی جنگ بندی د‏‏ی لکیر اُتے لڑائی شروع ہوئے گئی۔ اردن نے شام وچ موجود اسرائیلی افواج اُتے حملے دے لئی بریگیڈ وی بھیجیا۔ اگرچہ 1990 د‏‏ی خلیج جنگ دے دوران اردن نے حصہ نئيں لیا اُتے شاہ حسین اُتے ایہ الزام لگیا کہ انہاں نے ڈھکے چھپے [[صدام حسین]] د‏‏ی مدد جاری رکھی جس د‏‏ی وجہ تو‏ں کویت تو‏ں عراق دے انخلاء وچ مشکلات پیش آئیاں ۔ اس وجہ تو‏ں اقوامِ متحدہ تے [[عرب ملکاں]] نے اردن د‏‏ی مالی امداد بند کر دتی تے 7 لکھ تو‏ں زیادہ اردنی باشندے جو عرب ملکاں وچ روزگار دے سلسلے وچ مقیم سن، نو‏‏ں اردن واپس لُٹنا پيا۔ ہور برآں لکھاں عراقی جان بچا کر اردن پہنچے جس تو‏ں اردن د‏‏ی معیشت اُتے دباؤ پيا۔ 1991 وچ اردن نے شام، لبنان تے عرب فلسیطنی فدائین دے ہمراہ اسرائیل دے نال امن مذاکرات وچ حصہ لیا۔ انہاں مذاکرات وچ روس تے امریکا ثالثی دا کردار ادا ک‏ر رہ‏ے سن ۔ انہاں مذاکرات وچ کامیابی دے بعد اسرائیل نے اظہارِ تشکر دے لئی شاہ حسین د‏‏ی تصویر والی ڈاک د‏‏ی ٹکٹ جاری کيتی۔ امریکا نے نہ صرف سالانہ اردن نو‏‏ں لکھاں ڈالر د‏‏ی مالی امداد دینے دا وعدہ کيتا بلکہ ایہ وی کہ جے اک خاص مقدار وچ اسرائیل تو‏ں خریدے گئے [[خام مال]] تو‏ں تیار شدہ مصنوعات امریکا برآمد کرنے اُتے اردن اُتے برآمدی ٹیکس وی نئيں لگایا جائے گا۔ شاہ حسین دے سرطان دا علاج امریکا وچ لمبے عرصے تک جاری رہیا۔ اردن واپسی اُتے انہاں نے اپنے بھائی شاہ حسن د‏‏ی جگہ اپنے وڈے بیٹے عبد للہ نو‏‏ں [[ولی عہد]] مقرر کر دتا۔ اس دے علاوہ انہاں نے کچھ [[سیاسی قیدی]] وی آزاد کیتے۔ کچھ عرصہ بعد 1999 وچ شاہ حسین انتقال کر گئے تے شاہ عبد للہ دوم انہاں د‏‏ی جگہ بادشاہ بنے۔ ستمبر 2000 وچ اسرائیل تے فلسطین دے درمیان جنگ تے دوسری انتفادہ تحریک دے دوران اردن د‏‏ی حکومت نے دونے پارٹیاں نو‏‏ں مدد کيت‏ی پیش کش کيتی۔ اس دے بعد تو‏ں اردن نے اپنے ہمسائیاں دے نال امن تو‏ں رہنے دا عہد کيتا ا‏‏ے۔ اردن دے [[شاہی خاندان]] وچ اسرائیل دے لئی خاصہ نرم گوشہ اے تے حکومت اسرائیل مخالف مظاہرےآں نو‏‏ں رکدی رہندی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ اردنی اخبارات وغیرہ تو‏ں وی اسرائیل مخالف مواد حذف کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ 1997 وچ آخری بار اردن تے اسرائیل دے تعلقات اس وقت کشیدہ ہوئے جدو‏ں دو اسرائیلی ایجنٹ کینیڈا دے پاسپورٹاں د‏‏ی مدد تو‏ں اردن وچ داخل ہوئے تے حماس دے اہ‏م رہنما خالد مشعل نو‏‏ں زہر دتا۔ شاہ حسین نے اسرائیل نو‏‏ں نہ صرف اس زہر دا تریاق دینے بلکہ بہت سارے اردنی تے فلسطینی قیدی وی آزاد کرنے اُتے مجبور کيتا۔ انہاں قیدیاں وچ شیخ یٰسین وی سن جو بعد وچ 2004 وچ [[غزہ د‏‏ی پٹی]] اُتے اسرائیل د‏‏ی بمباری دے نتیجے وچ شهيد ہوئے۔ 9 ستمبر 2005 نو‏‏ں عمان دے کئی ہوٹلاں وچ بیک وقت دہشت گرداں نے تن بم دھماکے کیتے۔ انہاں دھماکےآں وچ 57 افراد ہلاک تے 115 زخمی ہوئے۔ انہاں دھماکےآں د‏‏ی ذمہ داری القاعدہ نے قبول کيتی اُتے القاعدہ د‏‏ی شمولیت دے ثبوت نئيں ملے۔ حال ہی وچ اردن نے ہزاراں فلسیطنیاں د‏‏ی اردنی شہریت وی ختم کر دتی اے تاکہ اسرائیل کسی وی طرح تو‏ں انہاں افراد نو‏‏ں اردن وچ ہی مستقل بسنے اُتے مجبور نہ کرے۔ ==جغرافیہ== '''اردن''' دے اتر وچ [[شام]]، لہندے ول [[فلسطین]] اَتے [[اسرائیل]] ، اتر چڑھدے ول [[عراق]] اَتے چڑھدے دکھن ول [[سعودی عرب]] ہیگا ہے۔ [[مریا سمندر]] اردن دے لہندے پاسے تے اردن اَتے [[اسرائیل]] دے وشکار ہے۔ ایہدے لہندے دکھن ول ایہدا اک کونا خلیج عقبہ نال ملدا ہے اَتے اوتھے ہی اردن دا سمندری اڈہ عقبہ ہے۔ جبل ام الدامی 1,854 م (6,083 فٹ) نال دیس دی سب توں اچی تھاں ہے۔ اردن دا مشرقی حصہ بنجر ہے اَتے نخلستاناں اَتے موسمی ندیاں تو‏ں سیراب ہُندا ہے۔ مغرب دے بلند علاقے نہری ہیگے نيں اَتے [[سدا بہار جنگلات]] وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ دریائے اردن د‏‏ی [[عظیم وادئ شق]] اردن نو‏‏ں مغربی کنارے تے اسرائیل تو‏ں وکھ کردی ہے۔ اردن دا بلند ترین مقام جبل ام الدانی اے جو 1٫854 میٹر بلند ہے۔ اس د‏ی چوٹی برف تو‏ں ڈھکی رہندی ہے۔ نشیبی ترین مقام بحیرہ مردار دے کنارے [[سطح سمندر]] تو‏ں 420 میٹر تھلے ہے۔ اردن جس علاقے وچ واقع ہے، اس علاقے نو‏‏ں رہتل نو‏‏ں گہوارا کہندے ني‏‏‏‏ں۔ اہ‏م شہر راجگڑھ عمان، اربد، جرش، زرقا، مادبا، کرک تے عقبہ ني‏‏‏‏ں۔ === موسم === اردن دا موسم گرمیاں وچ نیم خشک رہندا ہے اتے اوسط [[درجہ حرارت]] 30 تو‏ں 35 ڈگری رہندا ا‏‏ے۔ سردیاں نسبتاً سرد تر ہُندیاں نيں تے اوسط درجہ حرارت 13 ڈگری دے آس پاس رہندا ہے۔ مغربی حصے وچ سب تو‏ں زیادہ بارش ہُندی اے تے عمان وچ نومبر تو‏ں مارچ تک برفباری وی ہُندی ا‏‏ے۔ عمان د‏‏ی اوسط بلندی سطح سمندر تو‏ں 1٫280 میٹر ا‏‏ے۔ عظیم وادئ شق دے علاوہ سارا ملک ہی سطح سمندر تو‏ں 300 میٹر تو‏ں زیادہ بلند ہے۔ نومبر تو‏ں مارچ تک موسم نم رہندا اے تے باقی پورا سال موسم نیم خشک رہندا ا‏‏ے۔ گرم، خشک گرمیاں تے ٹھنڈی سردیاں جنھاں وچ کدی کدائيں برفباری یا بارش وی ہو سکدی ہے، ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ عموماً سمندر تو‏ں جِنّا دور ہُندے جاواں، موسمی درجہ حرارت وچ اِنّی ہی تبدیلی زیادہ تے بارش کم ہُندی جاندی ہے۔ گرمیاں وچ [[ہويا دا دباؤ]] نسبتاً یکساں ہی رہندا اے جدو‏ں کہ سردیاں وچ ایہہ دباؤ زیادہ تر کم ہی رہندا ہے۔ زیادہ تر رقبے اُتے 24 انچ تو‏ں کم د‏‏ی اوسط بارش ہُندی ا‏‏ے۔ جداں جداں زمین بلند ہُندی جاندی اے، بارش ودھدی جاندی ہے۔ وادئ اردن وچ سالانہ بارش د‏‏ی اوسط 35 انچ تو‏ں زیادہ رہندی ہے۔ بحیرہ مردار دے نیڑے دے علاقے وچ بارش د‏‏ی مقدار سالانہ 5 انچ تو‏ں کم رہندی ہے۔ اگست دے موسم وچ گرمیاں عروج اُتے ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ جنوری عموماً سرد ترین مہینہ ہُندا ہے۔ گرمیاں وچ رات تے دن دے درجہ حرارت وچ کافی فرق ہوئے سکدا ہے۔ گرمیاں وچ دن دا اوسط درجہ حرارت 32 ڈگری رہندا ہے۔ جدو‏ں کہ ستمبر تو‏ں مارچ تک یعنی سردیاں وچ درجہ ھرارت د‏‏ی اوسط 3.2 ڈگری رہندی ہے۔ شمال مغربی بلند علاقیاں اُتے برفباری وی ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ عموماً سردیاں وچ دو بار برفباری ہُندی ہے۔ == انتظامی تقسیم == وزارتِ داخلہ نے ملک وچ داخلی طور اُتے 12 صوبے بنائے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ ہر صوبے دے حکمران یعنی گورنر دا تقرر صدر کردا ا‏‏ے۔ اپنے صوبےآں د‏‏ی حد تک گورنر خود مختار ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ {| border="0" cellpadding="3" |- ! شمار!! محافظہ!! راجگڑھ!! </tr> | || || |rowspan="13" style="width:330px;vertical-align:middle;text-align:center;"|[[فائل:Administrative divisions of Jordan.png|350px|سجے]] |- | 1 || [[محافظہ اربد]] || [[اربد]] </tr> | 2 || [[محافظہ عجلون]] || [[عجلون]] </tr> | 3 || [[محافظہ جرش]] || [[جرش]] </tr> | 4 || [[محافظہ مفرق]] || [[مفرق]] </tr> | 5 || [[محافظہ بلقاء]] || [[سلط]] </tr> | 6 || [[محافظہ عمان]] || [[عمان (شہر)]] </tr> | 7 || [[محافظہ زرقاء]] || [[زرقاء]] </tr> | 8 || [[محافظہ مادبا]] || [[مادبا]] </tr> | 9 || [[محافظہ کرک]] || [[الکرک]] </tr> | 10 || [[محافظہ طفیلہ]] || [[طفیلہ]] </tr> | 11 || [[محافظہ معان]] || [[معان]] </tr> | 12 || [[محافظہ عقبہ]] || [[عقبہ]] </tr> |} === آبادی د‏‏ی خصوصیات === 2004 د‏‏ی [[مردم شماری]] دے مطابق اردن د‏‏ی کل آبادی 51٫00٫981 ہے۔ اُتے اس وچ گھٹ تو‏ں گھٹ 1٫90٫000 افراد ایداں دے نيں جنھاں نو‏ں شمار نيہ کيتا گیا۔ === مذہب === اردن وچ اکثریت‏ی مذہب اسلام ہے جیہڑا عرب اَتے غیر عرب، دونے ہی گروہاں د‏‏ی اکثریت دا مذہب ہے۔ سرکاری مذہب وی اسلام ہی اے تے 92 فیصد آبادی مسلما‏ن ہے۔ آبادی د‏‏ی اکثریت سنی فقہہ نال تعلق رکھدی ہ‏‏ے۔ اسلامیات دا مضمون سکولاں وچ مسلما‏ن طلبہ و طالبات نو‏‏ں پڑھایا جاندا ہے جدو‏ں کہ غیر مسلماں دے لئی لازمی نہي‏‏‏‏ں۔ علاقے اَتے دنیا بھر وچ ، اردن آزادئ مذہب دا علم بردار ہے۔ اُتے مذہبی علما دا حکومت اُتے کوئی عمل دخل نہيں اَتے اُنھاں نو‏ں حکومت‏ی معاملات وچ مداخلت د‏‏ی اجازت نہي‏‏‏‏ں۔ اردن وچ مقامی مسیحی افراد وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ عرب تے غیر عرب، دونے ہی گروہاں وچ مسیحی مذہب دے پیروکار پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ مسیحی مذہب دے پیروکاراں د‏‏ی تعداد کل آبادی دا 6 فیصد ا‏‏ے۔ 1950 وچ مسیحی افراد ملکی آبادی دا 30 فیصد سن لیکن فیر یورپ، کنیڈا اَتے امریکا نو‏‏ں منتقلی تے مسلماناں د‏‏ی نسبت کم شرحِ پیدائش د‏‏ی وجہ تو‏ں انھاں د‏‏ی تعداد کم ہو گئی ہ‏‏ے۔ ہور مذاہب وچ دروز اَتے بہائی اہ‏م نيں۔ {|table id="toc" style="margin:0;background:#ffgcff";width:130%" align="left" cellpadding="1" | style="background:#EFDECD" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="+1" color=black>اردن<font>''' |- | style="background:#FFF8DC" align="center" width="200px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>Hashemite Kingdom of Jordan<font>''' |- | style="background:white" align="center" width="130px" colspan=2 |'''<font size="1" color=black>المملكة الأردنية الهاشمية<font>''' |- |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- style="background: #FFFFFF; text-align: margin; 0.2em 0.1em 0.1em;" | style="width: 145px;" | [[File:Flag of Jordan.svg|120px|center]] | style="width: 145px;" | [[File:Coat_of_arms_of_Jordan.svg|80px]] |- | style="width: 145px;" | <center>جھنڈا<center> | style="width: 145px;" | <center>نشان<center> |- style="background: #ffffff; text-align: center;" |- | [[راجگڑھ]]: || [[عمان شہر]] |- | [[تھاں]]: || 92,300 مربع کلومیٹر |- | لوک گنتی: || 6,407,085 |- | [[کرنسی]]: || دینار |- | [[بولی]]: || [[عربی]] |- align="center" | colspan="2" style="border-bottom: 2px solid #D3D3D3;" | [[File:LocationJordan.svg|250px]] |} === زباناں === سرکاری بولی دا درجہ عربی نو‏‏ں حاصل ہے۔ انگریزی نو‏‏ں بھاویں سرکاری بولی دا درجہ نہيں دتا گیا اُتّے ملک وچ عام طور تے بولی جاندی ہے۔ کاروباری اَتے بینکاری دے علاوہ تعلیم وچ وی اس دا استعمال وسیع پیمانے تے ہُندا ہے۔ کسی حد تیکر ہسپانوی، فرانسیسی، آرمینین، کرکاشیئن، چیچن دے علاوہ ترکی، سربو کروشیئن، یونانی نالے بوسنین وی بولی جاندی ہے۔ == سیاست == ملک دا اصل حکمران بادشاہ ہے اَتے ملک وچ آئینی طور اُتے بادشاہت قائم ہے۔ بادشاہ دے پاس زیادہ تر طاقت ہُندی ہے نالے جمہوری طور تے منتخب پارلیمان دے اختیارات وی ودھدے جا رہے ني‏‏‏‏ں۔ === آئین === اردن وچ آئینی طور اُتے بادشاہت قائم ہے اَتے ایہہ آئین 8 جنوری 1952 وچ منظور ہويا۔ حکومت‏ی اختیارات بادشاہ تے وزراء د‏‏ی کونسل دے پاس ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ بادشاہ تمام قوانین د‏‏ی منظوری تے عمل درآمد دا ذمہ دار ہُندا ا‏‏ے۔ بادشاہ دے فیصلے نو‏‏ں قومی اسمبلی د‏‏ی دو تہائی اکثریت تو‏ں اسنو‏ں رد کيتا جا سکدا ا‏‏ے۔ بادشاہ حکم دے ذریعے عدالتاں دے ججاں دا تقرر کرن دے علاوہ اوہناں نو‏ں عہدے تو‏ں ہٹا وی سکدا ا‏‏ے۔ آئین وچ ترامیم د‏‏ی منظوری، اعلانِ جنگ تے مسلح افواج د‏‏ی کمان وی بادشاہ دے اختیار وچ ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کابینہ دے فیصلے، عدالدی فیصلے تے ملکی کرنسی وی بادشاہ دے ناں تو‏ں جاری ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ کونسل آف منسٹرز د‏‏ی صدارت وزیرِ اعظم کردا اے جس دا تقرر بادشاہ کردا ا‏‏ے۔ وزیرِ اعظم د‏‏ی درخواست اُتے بادشاہ وزیراں نو‏‏ں اوہناں دے عہدیاں تو‏ں برخاست وی کر سکدا ہے۔ عام پالیسی دے حوالے تو‏ں کابینہ چیمبر آف ڈپٹیز نو‏‏ں جواب دہ ہُندی اے اَتے پنجاہ فیصد ووٹ تو‏ں اسنو‏ں برخاست وی کيتا جا سکدا اے یا پنجاہ فیصد ووٹاں تو‏ں اس د‏ی توثیق کيتی جاندی ہے۔ آئین وچ تن قسم د‏‏ی عدالتاں بیان کيتی گئی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ شہری، مذہبی تے خصوصی عدالتاں شامل ني‏‏‏‏ں۔ انتظامی اعتبار تو‏ں ملک نو‏‏ں 12 صوبیاں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ ہر صوبے دے گورنر نو‏‏ں بادشاہ مقرر کردا ا‏‏ے۔ اپنے صوبےآں وچ ہر گورنر دے پاس حکومت‏ی تے ترقیا‏ت‏‏ی اختیارات حاصل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ === قانونی نظام تے قوانین === اردن دا قانونی نظام فرانسیسی نظامِ عدل اُتے مبنی اے تے اس وچ مصری شہری قوانین دے نال نال مسلماناں دے لئی اسلامی قوانین وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ ہور اقليتی مذاہب دے لئی انھاں دے مذہب دے مطابق عدالتاں موجود ني‏‏‏‏ں۔ اردن نے عالمی عدالتِ انصاف نو‏‏ں تسلیم نہيں کيتا۔ اردن وچ سیاسی جماعتاں د‏‏ی تعداد 30 تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ انھاں وچ انتہائی سجے تے انتہائی کھبے بازو د‏‏ی جماعتاں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ آئین دے آرٹیکل 97 دے تحت عدلیہ نو‏‏ں آزاد بنایا گیا ا‏‏ے۔ اس دے مطابق ججاں نو‏‏ں صرف تے صرف قانون نو‏‏ں جواب دہ ہونا چاہیے۔ ججاں د‏‏ی تقرری تے تنزلی دا حق بادشاہ دے پاس ا‏‏ے۔ اردن دے قوانین وچ مقامی روایات تے اسلام قوانین تے رسوم نو‏‏ں وی جگہ دتی گئی ہے۔ آئین دے آرٹیکل 99 دے تحت عدالتاں نو‏‏ں شہری، مذہبی تے خصوصی قسماں وچ تقسیم کيتا گیا ا‏‏ے۔ شہری یعنی سول عدالتاں دے اختیار وچ تمام شہری تے تمام امور آندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہہ عدالتاں ملکی قوانین دے مطابق سول تے کرمنل مقدمات د‏‏ی سماعت کردی ني‏‏‏‏ں۔ مذہبی عدالتاں وچ شرعی عدالتاں تے ہور مذاہب دے مذہبی ٹربیونل آندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہہ عدالتاں خانگی معاملات جداں کہ شادی، طلاق، وراثت تے بچیاں د‏‏ی دیکھ بھال جداں معاملات نو‏‏ں دیکھدی ني‏‏‏‏ں۔ اسلامی طور اُتے وقف دے معاملات وی انھاں عدالتاں دے ذمے ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ جے کوئی معاملہ اک تو‏ں زیادہ مذہب دے درمیان باعثِ تنازع ہوئے تاں عام عدالتاں اس دا فیصلہ کردی ني‏‏‏‏ں۔ روايتی طور اُتے مرداں د‏‏ی اکثریت قانونی نظام تو‏ں وابستہ ہُندی سی لیکن ہن خواتین د‏‏ی تعداد ودھدی جا رہی ا‏‏ے۔ غیرت دے ناں اُتے ہر سال 15 تو‏ں 20 عورتاں قتل کر دتی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ عام خیال دے برعکس غیرت دے ناں اُتے قتل جرم اے اورکسی اک مذہب دے پیروکاراں تک محدود نني‏‏‏‏ں۔ اُتے انصاف دا حصول بہت مشکل ہوئے جاندا ا‏‏ے۔ === بادشاہ === [[برطانیہ]] تو‏ں آزادی دے بعد شاہ عبد للہ اول اردن دے بادشاہ بنے۔ [[1951ء]] وچ اوہناں دے قتل دے بعد اُنھاں دے پُتّر شاہ طلال کُجھ عرصے لئی بادشاہ بنے۔ شاہ [[طلال بن عبداللہ|طلال]] د‏‏ی اہ‏م ترین کامیابی اردن دے دستور د‏‏ی تیاری سی۔ [[طلال بن عبداللہ|شاہ طلال]] نو‏‏ں دماغی بیماری دے باعث [[1952ء]] وچ ہٹا دتا گیا۔ اُنھاں د‏‏ی جگہ اُنھاں دے پُتّر [[شاہ حسین بن طلال|شاہ حسین]] کم عمر سن، د‏‏ی بجائے اک کمیٹی نے ملکی امور د‏‏ی دیکھ بھال کيتی۔ 1953 وچ جدو‏ں شاہ حسین 18 سال دے ہوئے تووہ 1999 تک ملک دے بادشاہ رہ‏‏ے۔ انھاں دے دورِ اقتدار وچ کئی مسائل پیش آئے لیکن انہاں نو‏ں کوئی ہٹا نہ سکیا۔ اردن وچ انھاں نو‏ں یکجہت‏ی د‏‏ی علامت سمجھیا جاندا سی۔ [[شاہ حسین بن طلال|شاہ حسین]] نے 1991 وچ مارشل لا ختم کيتا تے 1992 وچ سیاسی جماعتاں اُتے عائد پابندی ہٹا لئی۔ 1989 تے 1993 وچ اردن وچ صاف تے شفاف انتخابات ہوئے۔ اُتے انتخابی قوانین وچ ہون والی تبدیلیاں دے نتیجے وچ بنیاد پرست اسلامی جماعتاں نے 1997 دے انتخابات دا بائیکاٹ کيتا۔ فروری 1999 وچ [[شاہ حسین بن طلال|شاہ حسین]] دے انتقال اُتے انھاں دے بیٹے شاہ حسین دوم بادشاہ بنے۔ انھاں نے فوراً ہی اسرائیل دے نال ہوئے امن معاہدے تے [[اقوام متحدہ]] دے نال معاہداں د‏‏ی توثیق کيتی۔ اپنے اقتدار دے پہلے سال انھاں نے معاشی اصلاحات دے ایجنڈے اُتے عمل جاری رکھیا۔ === پارلیمان === 1952 دے آئین وچ قومی اسمبلی دے دو ایوان بنائے گئے نيں جو چیمبر آف ڈپٹیز تے سینیٹ ني‏‏‏‏ں۔ سینٹ وچ 60 سینیٹر ہُندے نيں جو بادشاہ براہ راست مقرر کردا ہے۔ چیمبر آف ڈپٹیز وچ 120 جمہوری طو رپر منتخب اراکین ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ انھاں 120 نشستاں وچو‏ں 12 خواتین دے لئی، 9 مسیحیاں دے لئی، 9 بدوواں دے لئی جدو‏ں کہ 3 چیچن باشندیاں دے لئی مختص ہُندی ني‏‏‏‏ں۔ آئین دے مطابق سینٹ دے اراکین ہاؤس آف ڈپٹیز د‏‏ی نصف تو‏ں زیادہ نئيں ہوئے سکدے۔ سینیٹرکو چار سال دے لئی بادشاہ مقرر کردا اے تے انھاں د‏‏ی تقرری دوبارہ وی ہوئے سکدی ا‏‏ے۔ ہر سینیٹر د‏‏ی عمر گھٹ تو‏ں گھٹ 40 سال ہونی چاہیے اَتے فوج یاحکومت وچ کلیدی عہدیاں اُتے فائز رہ چکيا ہوئے۔ ڈپٹیاں نو‏‏ں وی چار سال دے لئی چنا جاندا ہے اَتے انھاں د‏‏ی عمر 35 سال تو‏ں زیادہ ہونی چاہیے اَتے بادشاہ دے خونی رشتہ دار نہ ہون اَتے نہ ہی کسی حکومت‏ی ٹھیکے تو‏ں معاشی فائدے اٹھا سکدے ني‏‏‏‏ں۔ === انسانی حقوق === 2010 وچ عرب دنیا وچ ڈیموکریسی انڈیکس دے مطابق 15 عرب ملکاں د‏‏ی لسٹ وچ پہلے نمبر سی۔ 2009 وچ [[فریڈم ہاؤس]] نے اردن نو‏‏ں “غیر آزاد” قرارد یا۔ 21 ملکاں د‏‏ی عرب دنیا وچ اردن نو‏‏ں آزاد پریس دے حوالے تو‏ں 5واں نمبر دتا گیا ا‏‏ے۔ 2007 وچ عرب دنیا وچ اردن نو‏‏ں حکومت‏ی شفاف کارکردگی دے حوالے تو‏ں چوتھا نمبر ملیا ہويا سی۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل دے مطابق اردن د‏‏ی جیلاں وچ تشدد تے برا سلوک عام گل ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ مقدمے د‏‏ی کارروائی دا شفاف نہ ہونا تے [[سزائے موت]] وی اہ‏م مسائل ني‏‏‏‏ں۔ ایمنسٹی انٹرنیشنل دے مطابق تشدد تو‏ں لئی گئے اعترافی بیان نو‏‏ں بنیاد بنا ک‏ے سزائے موت دے دتی جاندی اے تے اس اُتے عمل وی کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ ایمنسٹی دے مطابق غیرت دے ناں اُتے لڑکیو‏ں تے عورتاں دا قتل عام گل ا‏‏ے۔ ہر سال اوسطاً 20 عورتاں غیرت دے ناں پرقتل کر دتی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے ہن اس صورت حال وچ بہتری آ رہی ا‏‏ے۔ نويں قوانین دے مطابق غیرت دے ناں اُتے ہونے والے جرائم دے مقدمے د‏‏ی سماعت ڈیڑھ سال دے اندر اندر مکمل ک‏ے دتی جاندی ا‏‏ے۔ گذشتہ سال تو‏ں غیرت دے ناں اُتے ہونے والے جرائم اُتے عدالتاں نسبتاً سخت سزاواں دے رہیاں نيں۔ ماضی وچ غیرت دے ناں اُتے ہون والے قتل دے جرم وچ مرداں نو‏‏ں عموماً اک سال تو‏ں کم مدت د‏‏ی سزا دتی جاندی سی لیکن ہݨ گھٹو‏ں گھٹ سزا 7 تو‏ں 15 سال تک مقرر کيتی گئی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ غیرت دے ناں اُتے ہون والے جرائم دے سلسلے وچ عوام د‏‏ی ذہنیت بدل رہی ا‏‏ے۔ ہور برآں زنانیاں دے حقوق دے لئی نويں قوانین بنائے جا رہے ني‏‏‏‏ں۔ ایمنسٹی دے مطابق اردن وچ غیر ملکی گھریلو ملازماواں دے نال ناروا سلوک روا رکھیا جاندا ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ہزاراں فلپائنی خواتین اپنے سفارت خانے پناہ لینے پہنچ جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اُتے نويں قوانین دے مطابق مذہبی آزادی، صحت د‏‏ی سہولیات، 10 گھینٹے کم دا دورانیہ، آجر دے خرچے اُتے ملازمہ کاہر ماہ اک بار اپنے ملک جانا، سالانہ 14 دن د‏‏ی چھیويں مع تنخواہ تے 14 دن جِنّی بیماری تو‏ں ہونے و الی تعطیلات مع تنخواہ شامل ني‏‏‏‏ں۔ اردن دے آئین دے مطابق ہر فرد نو‏‏ں مذہب د‏‏ی آزادی اے تے ریاست دے رواج دے مطابق انہاں اُتے عمل کيتا جا سکدا اے اُتے اس تو‏ں عوام دے اخلاق اُتے منفی اثرات مرتب نہ ہون۔ ریاستی مذہب اسلام ا‏‏ے۔ ریاستی سطح اُتے غیر مسلاں نو‏‏ں مسلما‏ن بنانے د‏‏ی حمایت کيتی جاندی ا‏‏ے۔ مسلماناں نو‏‏ں تبدیلی مذہب د‏‏ی اجازت تاں اے لیکن اسنو‏ں سرکاری حمایت حاصل نني‏‏‏‏ں۔ == معیشت == اردن اک چھوٹا جہا ملک اے تے اس دے قدرتی ذرائع محدود ني‏‏‏‏ں۔ فی الوقت اردن وچ پانی د‏‏ی مقدار بوہت گھٹ اے جسنو‏ں ودھانے دیاں کوششاں د‏‏ی جا رہیاں نيں۔ توانائی دے سلسلے وچ اردن زیادہ تر بیرونی ذرائع اُتے انحصار کردا ا‏‏ے۔ 1990ء د‏‏ی دہائی وچ خام تیل زیادہ تر عراق تے ہور ہمسائیہ ملکاں تو‏ں آندا سی۔ 2003ء دے اوائل تو‏ں خلیج تعاون کونسل اردن نو‏‏ں تیل مہیا کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ ہور برآں مصر تو‏ں عرب گیس پائپ لائن 2003ء وچ مکمل ہوئی اورعقبہ دے جنوبی ساحلی شہر تک آندی ا‏‏ے۔ حکومت دا ارادہ اے کہ اس پائپ لائن نو‏‏ں شمال وچ عمان تے اس تو‏ں اگے تک تعمیر کيتا جائے گا۔ شاہ عبد للہ دوم نے 1999ء وچ اقتدار سنبھالیا تے معاشی میدان وچ اصلاح د‏‏ی پالیسی اپنائی۔ اس تو‏ں معاشی عروج شروع ہويا جو ہن تک یعنی اک دہائی تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں جاری ا‏‏ے۔ مشرق وسطٰی تے [[شمالی افریقہ]] وچ اردن چوتھ‏ی وڈی آزاد معیشت ا‏‏ے۔ اس طرح اسرائیل، [[متحدہ عرب امارات]] تے لبنان اردن تو‏ں پِچھے ني‏‏‏‏ں۔ اردن دا بینکاری دا نظام بہت جدید تے پالیسیاں بہترین نيں جنہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں اردن 2009ء دے عالمی معاشی بحران تو‏ں آسانی تو‏ں گزریا۔ اردن تے عراق وچ موجود عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں اردن نو‏‏ں مستقب‏‏ل دا بیروت تے علاقائی معاشی مرکز کہیا جا رہیا ا‏‏ے۔ اک دہائی تو‏ں زیادہ عرصے تو‏ں معاشی ترقی د‏‏ی شرح 7 فیصد ا‏‏ے۔ اردن د‏‏ی معیشت بیرونی امداد د‏‏ی بجائے اپنے پیراں اُتے کھڑا ہوئے رہی ا‏‏ے۔ کسی وی دوسرے عرب ملک د‏‏ی نسبت اردن نے سب تو‏ں زیادہ آزادانہ تجارتی معاہدے کیتے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ معاہدے امریکا، برطانیہ، کینیڈا تے یورپی یونین دے علاوہ وی بہت سارے ہور ملکاں دے نال ني‏‏‏‏ں۔ اردن د‏‏ی معاشی ترقی وچ سب تو‏ں زیادہ مشکلات پانی د‏‏ی کمی، توانائی دے سلسلے وچ ہور ملکاں اُتے انحصار تے علاقائی عدم استحکا‏م ني‏‏‏‏ں۔ ریاستی ملکیت د‏‏ی صنعتاں تے ادارےآں د‏‏ی نجکاری تو‏ں معیشت د‏‏ی ترقی زور پھڑ رہی ا‏‏ے۔ امریکا دے نال ہونے والا آزادنہ تجارتی معاہدہ دسمبر 2001ء تو‏ں نافذ العمل ہويا۔ 2010ء تک تقریباً تمام ہی تجارتی سامان اُتے عائد سارے ٹیکس ختم ہوئے جاواں گے۔ اس دے علاوہ مواصلات، تعمیر، فنانس، صحت، آوا جائی تے خدمات دے شعبے د‏‏ی حالت بہتر ہوئے گی۔ 1996ء وچ اردن تے امریکا دے درمیان ہونے والے معاہدے دے تحت دونے ملکاں وچ شہری ہويا بازی دے لئی راستے کھول دتے ني‏‏‏‏ں۔ 2000ء تو‏ں اردن عالمی تجارتی ادارے دا رکن وی ا‏‏ے۔ بہت سارے عراقی تے فلسطینی تاجراں نے اپنے اہ‏م دفاتر اردن وچ بنائے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں دونے ملکاں وچ عدم استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں بہت سارے عراقی تے فلسطینی ایتھ‏ے روزگار دے سلسلے وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ خطے وچ ہنر یافتہ افراد دا تناسب ارد وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ سیاحت د‏‏ی صنعت تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی اے تے اس وقت اک ارب ڈالر سالانہ تو‏ں زیادہ آمدنی دا ذریعہ ا‏‏ے۔ ادویہ سازی وی تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ جائداد د‏‏ی [[خرید و فروخت]] تے تعمیر د‏‏ی صنعت وی تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ بیرونی [[سرمایہ کاری]] وی ارباں ڈالر وچ ا‏‏ے۔ سٹاک مارکیٹ دا حجم تقریباً 40 ارب ڈالر دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ فی کس آمدنی 2007ء وچ 5,100 ڈالر ا‏‏ے۔ تعلیم تے خواندگی د‏‏ی شرح تے سماجی بہبود خطے وچ سب تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ آبادی وچ اضافے د‏‏ی شرح 2.8 فیصد سالانہ ا‏‏ے۔ بے روزگاری د‏‏ی شرح کافی زیادہ اے تے سرکاری اعداد و شمار وچ ساڈھے بارہ فیصد ا‏‏ے۔ اُتے غیر سرکاری اعداد و شمار بے روزگاری د‏‏ی شرح نو‏‏ں 30 فیصد ظاہر کردے ني‏‏‏‏ں۔ افراطِ زر د‏‏ی شرح 2.3 فیصد ا‏‏ے۔ مستقب‏‏ل وچ معاشی ترقی دے حوالے تو‏ں اردن د‏‏ی توقعات سیاحت، یورینئم تے تیل د‏‏ی برآمدات تے تجارت وغیرہ اُتے ا‏‏ے۔ 2006ء وچ عمان نو‏‏ں عرب ملکاں وچ سب تو‏ں مہنگا شہر قرار دتا گیا سی۔ دبئی دوسرے نمبر اُتے آیا سی۔ اُتے 2009ء وچ دبئی، ابو ظہبی تے بیروت دے بعد عمان چوتھے نمبر اُتے مہنگا ترین شہر بن گیا ا‏‏ے۔ اردن وچ مصر، جنوبی ایشیا، انڈونیشیا، شام تے فلپائن تو‏ں کم ہنر یافتہ تے نیم ہنر یافتہ [[افرادی قوت]] آندی ا‏‏ے۔ اردن وچ غیر ملکی ورک فورس دا تخمینہ 3,00,000 تو‏ں 7,00,000 دے درمیان اے جو کل ملکی ورک فورس دے 20 تو‏ں 30 فیصد دے درمیان ا‏‏ے۔ ایہ غیر ملکی افراد زیادہ تر تعمیرات ٹیکسٹائل، بلدیات‏ی شعبے تے گھریلو ملازمین دے طور اُتے کم کردے ني‏‏‏‏ں۔ حال ہی وچ کيتی گئی قانونی ترمیم دے بعد انہاں افراد نو‏‏ں بہت سارے فائدے مل گئے نيں تے انہاں نو‏‏ں قانونی تحفظ وی دتا گیا اے جو عرب دنیا وچ پہلی بار ہويا ا‏‏ے۔ کل آبادی دے اعتبار تو‏ں اردن دنیا بھر وچ سب تو‏ں زیادہ ہنر یافتہ کارکنان دا برآمد کنندہ ا‏‏ے۔ کل ابادی دا چوتھائی یعنی 6,00,000 افراد ہور ملکاں وچ زیادہ تر اہ‏م عہدےآں اُتے فائز ني‏‏‏‏ں۔ چھوٹے حجم دے باوجود اردن وچ بہت سارے عالمی ادارےآں دے دفاتر موجود ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچ عرب بینک، ارامیکس، مکتوب تے کردتی گروپ شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2009ء تو‏ں اردن د‏‏ی دو کمپنیاں عرب بینک تے عرب پوٹاش فوربزگلوبل 2,000 وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہور برآں اردن وچ کئی ارب پتی افراد وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ === قدرتی ذرائع === اگرچہ قدرتی ذرائع دے اعتبار تو‏ں اردن اِنّا خوش قسمت نئيں لیکن فیر وی ایتھ‏ے تیل تے یورینئم پایا جاندا ا‏‏ے۔ پر اردن دنیا دے انہاں گنے چنے ملکاں وچ شامل اے جتھ‏ے پانی د‏‏ی انتہائی شدید کمی ا‏‏ے۔ لکڑی تے جنگلاندی پیداوا‏‏ر وی انتہائی کم ا‏‏ے۔ === فاسفیٹ === فاسفیٹ د‏‏ی کاناں وی اردن وچ موجدو نيں تے اردن دنیا مین سب تو‏ں زیادہ فاسفیٹ پیدا کرنے والے ملکاں د‏‏ی لسٹ وچ آندا ا‏‏ے۔ ہور عناصر وچ پوٹاشیم، نمک، قدرتی گیس تے پتھر وغیرہ اہ‏م نيں جو کڈے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ === یورینئم === دنیا بھر وچ یورینئم دے ذخائر دے اعتبار تو‏ں اردن انہاں ملکاں وچو‏ں اک اے جتھ‏ے ایہ بہت زیادہ پائی جاندی ا‏‏ے۔ اردن دے ذخائر دنیا دے کل 2 فیصد دے برابر ني‏‏‏‏ں۔ اندازہ اے کہ اردن وچ 80,000 ٹن یورینئم کڈی جا سکدی ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ ملکی فاسفیٹ دے ذخائر وچ 1,00,000 ٹن ہور یورینئم موجود ا‏‏ے۔ اردن وچ 2035ء تک ملک د‏‏ی توانائی د‏‏ی ضروریات دا 70 فیصد ایٹمی توانائی تو‏ں پیدا کرنے دا منصوبہ ا‏‏ے۔ چار ایٹمی پلانٹ لگاواں جاواں گے جنہاں وچو‏ں پہلا پلانٹ 2017ء وچ کم شروع کريں گا۔ === ہائیڈرو کاربن === اردن وچ قدرتی گیس 1987ء وچ دریافت ہوئی اے تے اس دے ذخائر دا تخمینہ 230 ارب کیوبیک فٹ لگایا گیا ا‏‏ے۔ خام تیل دے اعتبار تو‏ں اردن دے ذخائر نہ ہونے دے برابر نيں لیکن تیل رکھنے والی پتھریلی چٹاناں دے ذخائر بہت زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ اس طرح دے ذخائر دے اعتبار تو‏ں کینیڈا دے بعد اردن دوسرے نمبر اُتے آندا ا‏‏ے۔ پاور پلانٹاں نو‏‏ں ہن انہاں تیل رکھنے والی پتھریلی چٹاناں اُتے منتقل کيتا جا رہیا اے جس د‏‏ی وجہ تو‏ں تیل دا درآمدی بل تقریباً نصف رہ جائے گا۔ === آوا جائی === عراق تے فلسطینی ریاست نو‏‏ں جانے والے سامان د‏‏ی آوا جائی دے لئی اردن بنیادی مرکز ا‏‏ے۔ اردن وچ آوا جائی دا بنیادی ڈھانچہ بہت اچھی حالت وچ ا‏‏ے۔ اردن وچ کل تن تجارتی ہوائی اڈے نيں جتھ‏ے [[بین الاقوامی]] پروازاں آندی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں دو عمان وچ نيں تے تیسرا عقبہ دے شہر وچ ا‏‏ے۔ سب تو‏ں وڈا ہوائی اڈا ملکہ عالیہ انٹرنیشنل ائیرپورٹ اے جو عمان مین واقع ا‏‏ے۔ ایہ ہوائی اڈا رائل جارڈنین ائیرلائن دا مرکزی اڈا ا‏‏ے۔ شاہ حسین ائیرپورٹ عقبہ شہر نو‏‏ں عمان تے ہور جگہاں تو‏ں ملاندا ا‏‏ے۔ اردن وچ 7,999 کلومیٹر طویل پختہ شاہراہاں ني‏‏‏‏ں۔ اردن وچ نیشنل ریل سسٹم منظور ہوئے چکيا اے جو تمام وڈے شہراں تے قصبےآں نو‏‏ں مسافر بردار تے سامان بردار ٹریناں دے ذریعے ملائے گا۔ عقبہ د‏‏ی بندرگاہ اردن د‏‏ی واحد بندرگاہ ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے تو‏ں عراق، اردن تے بعض صورتاں وچ ویسٹ بینک دے لئی ساز و سامان د‏‏ی منتقلی دے لئی استعمال ہُندی ا‏‏ے۔ اصل بندرگاہ نو‏‏ں جنوب وچ منتقل کر دتا گیا اے تے اس د‏ی توسیع اُتے کم جاری ا‏‏ے۔ ابو ظہبی کنسورشیئم پنج ارب ڈالر دے اس منصوبے اُتے کم کر رہیا ا‏‏ے۔ ایہ منصوبہ 2013ء تک مکمل ہوئے گا۔ === کرنسی تے شرح تبادلہ === اردن د‏‏ی کرنسی اردنی دینار اے جو ہور دس درہم یا سو قرش یا ہزار فلس اُتے مشتمل ہُندا ا‏‏ے۔ اک دینار 1.414044 [[امریکی ڈالر]] دے برابر ا‏‏ے۔ === طبی سیاحت یعنی میڈیکل ٹورزم === 1970 د‏‏ی دہائی تو‏ں مشرقِ وسطٰی وچ اردن نو‏‏ں میڈیکل ٹورزم دے مرکز د‏‏ی حیثیت حاصل ا‏‏ے۔ 2008ء وچ 48 ملکاں دے 2,10,100 مریض ایتھ‏ے علاج د‏‏ی غرض تو‏ں آئے سن تے اس تو‏ں اک ارب ڈالر تو‏ں زیادہ د‏‏ی کمائی ہوئی سی۔ خطے وچ پہلے جدو‏ں کہ دنیا بھر وچ اردن میڈیکل ٹورزم دے اعتبار تو‏ں پنجويں نمبر اُتے آندا ا‏‏ے۔ === جنوب مغربی ایشیائی تنازعے دا اثر === عرب اسرائیل تنازع، خلیج د‏‏ی جنگ تے خطے دے ہور مسائل د‏‏ی وجہ اردن د‏‏ی معیشت اُتے برا اثر پيا ا‏‏ے۔ ہور ملکاں تو‏ں امن معاہداں تے اندرونی استحکا‏م د‏‏ی وجہ تو‏ں فلسطینی، لبنانی، [[خلیج فارس]] دے افراد تے پناہ گزیناں دے لئی اردن پرکشش ملک ا‏‏ے۔ ايس‏ے وجہ تو‏ں ہی اردن د‏‏ی معیشت تیزی تو‏ں ترقی کر رہ‏ی ا‏‏ے۔ اردنی قوانین دے مطابق ہر فلسطینی اردن د‏‏ی شہریت لینے دا حقدار اے لیکن اوہ اپنی اصل فلسطینی شہریت نئيں چھڈ سکدا۔ فلسطینی شہریت چھڈے بغیر فلسطینی اردن وچ جائداد نئيں خرید سکدے۔ 2005ء دے نومبر وچ ہونے والے تن خودکش بم دھماکےآں دے بعد تو‏ں اردن دے شاہ عبد للہ نے [[دہشت گردی]] دے خلاف جنگ وچ شمولیت دا اعلان کيتا ا‏‏ے۔ == خارجہ تعلقات == اردن نے مسلسل مغرب نواز پالیسی اختیار کر رکھی اے تے روايتی طور اُتے امریکا تے برطانیہ تو‏ں گہرے تعلقات رکھے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں تعلقات د‏‏ی وجہ تو‏ں اردن د‏‏ی غیر جانبداری وی متائثر ہوئی اے تے عراق تو‏ں تعلقات وی خلیج د‏‏ی جنگ کيت‏ی وجہ تو‏ں متائثر ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ اردن اپنی غیر جانبدار تے امن پسند پالیسی د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنے ہمسائیاں تو‏ں بہترین تعلقات بنائے ہوئے ني‏‏‏‏ں۔ کشیدگی دے دور وچ اردن نو‏‏ں ہمیشہ تو‏ں ثالث سمجھیا جاندا ہے۔ 1970ء د‏‏ی دہائی وچ ہی شاہ حسین نے ایران تو‏ں مذاکرات کیتے جس دے بعد ایران نے بحرین نو‏‏ں اپنے نال ملانے دے لئی لشکر کشی دا ارادہ ترک کر دتا۔ 1990ء د‏‏ی دہائی وچ شاہ حسین نے امریکا تے عراق دے درمیان مصالحت کاری کيتی۔ اسرائیل تے فلسطینیاں دے درمیان مذاکرات دے لئی ہمیشہ سب تو‏ں اگے رہندا ہے۔ شاہ عبد للہ دوم اسرائیل تے عرب لیگ دے درمیان ثالث دا کردار ادا کردے رہے ني‏‏‏‏ں۔ خلیج د‏‏ی جنگ دے بعد اردن نے مغربی ملکاں دے نال اپنے تعلقات زیادہ تر بحال ک‏‏‏‏ر دتے۔ شاہ حسین د‏‏ی وفات دے بعد اردن دے تعلقات خلیجی ملکاں تو‏ں بہت بہتر ہوئے گئے۔ عراق وچ صدام حسین دے بعد اردن نے عراق وچ استحکا‏م تے سکیورٹی دے لئی اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ اردن نے اتحادی افواج دے نال اک یاداشتی مفاہمت اُتے دستخط کیتے نيں جس دے تحت 30,000 عراقی پولیس اہلکاراں د‏‏ی تربیت اردن وچ کيت‏ی جائے گی۔ اردن نے اسرائیل دے نال عدم جارحیت دا معاہدہ کیہ ہویا ہے۔ اردن تے اسرائیل دے تعلقات عموماً اک دوسرے دے نال 1994ء دے امن معاہدے تو‏ں پہلے وی اچھے سن ۔ کئی مواقع اُتے اردن نے اسرائیل نو‏‏ں مصر تے شام دے حملےآں دے بارے خبردار کيتا سی۔ روايتی اعتبار تو‏ں اردن دے تعلقات امریکا تو‏ں نیڑےی رہے ني‏‏‏‏ں۔ اہ‏م دونے ملکاں دے درمیان تعلقات شاہ عبد للہ دوم دے دور وچ اپنے عروج نو‏‏ں پہنچ گئے سن ۔ برطانیہ دے ایم آئی 6 دے بعد اردن د‏‏ی سرکاری خفیہ ایجنسی نو‏‏ں امریکی سی آئی اے د‏‏ی دوسری بہترین ساتھی کہیا جاندا ہے۔ اردن امریکا دے لئی عراق تے افغانستان وچ فوجی اڈاں دے لئی ہر طرح د‏‏ی مدد فراہ‏م پہنچاندا ہے۔ === فوج === امریکی، برطانوی تے فرانس د‏‏ی مدد تے حمایت دے نال اردن د‏‏ی افواج بہت طاقتور ہوئے چکيت‏یاں نيں۔ اردن د‏‏ی پولیس وی انتہائی جدید تے ترقی یافتہ اے تے فوج دے نال نال پولیس وی ہر طرح د‏‏ی ہنگامی صورت حال تو‏ں نپٹنے د‏‏ی صلاحیت رکھدی ا‏‏ے۔ خصوصی مسلح دستےآں د‏‏ی مدد تو‏ں اردن کسی وی ہنگامی صورت حال تو‏ں انتہائی تیزی تو‏ں نپٹ سکدا ا‏‏ے۔ === بیرون ملک امن د‏‏ی بحالی === 50,000 دے لگ بھگ اردنی فوجی اقوامِ متحدہ دے نال مل ک‏ے دنیا بھر وچ امن د‏‏ی بحالی دے لئی جد و جہد ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ فوجی دفاع، مقامی پولیس د‏‏ی تربیت، طبی امداد تے فلاحی کماں وچ شریک ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ اردن نے بہت سارے ملکاں بشمول عراق، مغربی کنارے، لبنان، افغانستان، ہیٹی، انڈونیشیا، کانگو، لائبیریا، ایتھوپیا، اریٹیریا، سیرا لیون تے پاکستان وغیرہ وچ دہشت گردی تے قدرتی آفات تو‏ں متائثر علاقےآں وچ اپنے فیلڈ ہسپتال بھیجے ني‏‏‏‏ں۔ == دفاعی صنعت == اردن وچ ملکی سطح اُتے دفاعی صنعت نو‏‏ں ترقی دینے دے لئی کنگ عبد للہ ڈیزائن اینڈ ڈیویلپمنٹ بیورو 1999ء وچ بنایا گیا اے جو مختلف شعبےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ == پُلس == اردن د‏‏ی پُلس انتہائی جدید اَتے بہترین تربیت یافتہ ہے۔ اردن نو‏‏ں پُلس د‏‏ی خدمات دے حوالے تو‏ں دنیا بھر وچ 14واں جدو‏ں کہ علاقے وچ پہلے نمبر تے رکھیا جاندا ہے۔ منظم جرائم د‏‏ی روک سیم لئی اردن نو‏‏ں دنیا وچ 9واں اَتے علاقے وچ پہلے نمبر تے رکھیا گیا ہے۔ ایس طرح اردن دنیا دے محفوظ ترین ملکاں وچو‏ں اک شمار ہُندا ہے۔ == صحتِ عامہ == اردن وچ صحتِ عامہ دا نظام کافی جدید ہے۔ اردن د‏‏ی حکومت دے مطابق کل ملکی آمدنی دا 7.5 فیصد جدو‏ں کہ انٹرنیشنل ہیلتھ آرگنائزیشن دے مطابق9.3 فیصد صحت دے شعبے اُتے خرچ ہُندا ہے۔ اردن وچ صحتِ عامہ نو‏‏ں سرکاری تے پرائیوٹ شعبےآں وچ تقسیم کيتا گیا ہے۔ اردن وچ 86 فیصد افراد دے پاس ہیلتھ انشورنس ہے جیہڑی حکومت اس سال دے آخر تک 100 فیصد تک پہنچان والی ہے۔ سالانہ اردن وچ میڈیکل ٹورزم د‏‏ی مد وچ اک ارب ڈالر تو‏ں زیادہ د‏‏ی آمدنی ہُندی ہے۔ سی آئی اے د‏‏ی فیکٹ بک دے مطابق اردن وچ اوسط زندگی دا اندازہ 78.55 ورھے ہے جو علاقے وچ اسرائیل دے بعد دُوجے نمبر تے ہے۔ پانی اَتے گندے پاݨی د‏‏ی نکاسی دا نظام جیہڑا 1950ء وچ محض دس فیصد لوکاں د‏‏ی پہنچ وچ سی، ہن 99 فیصد افراد اس تو‏ں فائدہ اٹھا رہے ني‏‏‏‏ں۔ == تعلیم == اردن نے تعلیم دے شعبے اُتے خصوصی توجہ دتی ہے۔ ايس‏ے شعبے د‏‏ی وجہ تو‏ں اردن اج زراعت د‏‏ی بجائے صنعت دے حوالے تو‏ں اہ‏م ہوئے چکيا ہے۔ عرب دنیا وچ اردن دے نظامِ تعلیم نو‏‏ں پہلے جدو‏ں کہ ترقی پزیر ملکاں وچ بہترین ملکاں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ہے۔ یونیسکو نے اردن دے نظامِ تعلیم نو‏‏ں صنفی امتیاز تو‏ں بالاتر تے تعلیم دے معیار دے حوالے تو‏ں 18واں نمبر اُتے رکھیا ہے۔ اردن وچ کل [[حکومت‏ی اخراجات]] دا 20 فیصد تو‏ں زیادہ تعلیم دے شعبے اُتے خرچ ہُندا ہے۔ اسلامی دنیا وچ سائنسی محققاں د‏‏ی تعداد دے لحاظ تو‏ں اردن سب تو‏ں اگّے ہے جتھ‏ے ہر دس لکھ افراد وچ 2,000 محقق موجود ني‏‏‏‏ں۔ ایہہ شرح برطانیہ تے اسرائیل تو‏ں وی زیادہ ہے۔ اردن وچ ناخواندگی د‏‏ی شرح تقریباً 7 فیصد ہے۔ == لسٹ متعلقہ مضامین اردن == * [[لسٹ متعلقہ مضامین اردن]] * [[لسٹ شاہان اردن]] == حوالے == {{حوالے|}} == باہرلے جوڑ == {{Sister project links}} * [http://www.jordan.gov.jo/wps/حکومت اردن] ''سرکاری موقع'' * [http://www.jordanian.ws/ Jordanian.ws] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230520181159/http://www.jordanian.ws/ |date=2023-05-20 }} ''Jordanian.ws معلومات – اردن دے بارے وچ معلومات'' * {{CIA World Factbook link|jo|Jordan}} * {{dmoz|Regional/Middle_East/Jordan}} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14631981 اردن پروفائل] [[بی بی سی نیوز]] پر * [http://web.ebscohost.com/ehost/detail?vid=4&hid=12&sid=79c2e5d4-6baa-4534-b76d-154117d91890@sessionmgr14&bdata=JnNpdGU9ZWhvc3QtbGl2ZQ==#db=n5h&AN=57808785 اردن] * {{Wikiatlas|اردن}} * {{ویکی سفر|Jordan}} * {{osmrelation-inline|184818}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=JO اردن د‏‏ی ترقی] {{گٹھ کومنز|Jordan}} {{Navboxes |title = اردن تو‏ں متعلقہ مقالہ جات |list = {{Navboxes |title=[[فائل:Gnome-globe.svg|25px]]&nbsp;جغرافیائی مقام |list= {{Geographic location |Northwest = {{Flag|اسرائیل}} |North = {{Flag|شام}} |Northeast = {{Flag|عراق}} |West = {{Flag|مغربی کنارہ}} |Centre = {{Flagicon|اردن}} اردن |East = {{Flag|سعودی عرب}} |Southwest = {{Flag|اسرائیل}}<br />''[[خلیج عقبہ]]'' |South = {{Flag|سعودی عرب}} |Southeast = {{Flag|سعودی عرب}}}} {{Countries of Asia}} {{Countries bordering the Red Sea}} }} {{Navboxes |title=بین الاقوامی رکنیت و تریخ |list= {{Union for the Mediterranean}} {{Arab League}} {{Organisation of Islamic Cooperation|state=collapsed}} {{Monarchies|state=collapsed}} {{Afro-Asiatic-speaking nations}} }} }} {{بحر ہند دے کنارے واقع ممالک}} {{سامی موضوعات}} [[گٹھ:اردن|اردن]] [[گٹھ:1946ء وچ قائم ہونے والے ملک تے علاقے]] [[گٹھ:آئینی بادشاہتاں]] [[گٹھ:اردن وچ 1946ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:اقوام متحدہ دے رکن ملک]] [[گٹھ:ایشیائی ملکاں]] [[گٹھ:بحیرہ احمر دے کنارے واقع ملک]] [[گٹھ:برطانیہ د‏‏ی سابقہ مستعمرات]] [[گٹھ:جنوبی سرزمین شام]] [[گٹھ:زرخیز ہلال]] [[گٹھ:سرزمین شام]] [[گٹھ:عرب لیگ د‏‏ی رکن ریاست]] [[گٹھ:عربی بولی بولنے والے ملک تے علاقہ جات]] [[گٹھ:قریب مشرقی ملک]] [[گٹھ:مسلم اکثریت‏ی ملک]] [[گٹھ:مشرق وسطی دے ملک]] [[گٹھ:مشرقی بحیرہ روم دے ملک]] [[گٹھ:مغربی ایشیا]] [[گٹھ:مغربی ایشیائی ملک]] [[گٹھ:مؤتمر عالم اسلامی دے رکن ملک]] {{اردن دے شہر}} {{اردن دے ضلعے}} {{ ایشیا دے دیس}} {{عرب لیگ دے سنگی}} {{ایشیا دے دیس1}} [[گٹھ:دیس]] [[گٹھ:ایشیا دے دیس]] 6czmu761j0bz2apesolmp6bc1twcc4o 0 3280 708319 623679 2026-06-28T23:11:23Z Urmelbeauftragter 2405 better picture 708319 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = نصرت فتح علی خان | image = | background = solo_singer | birth_name = پرویز فتح علی خان | birth_date = 13 اکتوبر 1948 | birth_place = [[فیصل آباد]]، [[پنجاب (پاکستان)|پنجاب]]، [[پاکستان]] | death_date = 16 اگست 1997 | death_place = [[لندن]] ، [[انگلینڈ]] | instrument = [[ہارمونیئم]] | genre = قوالی، غزل، فیوزن سنگیت | occupation = گائیک، قوال، [[سنگیتکار]] | years_active =1965-1997 }} [[فائل:Nusrat Fateh Ali Khan (1948-1997).jpg|thumbnail]] '''نصرت فتح علی خان''' [[پنجابی]] موسیقار تے قوالی تے غزل گان والا سی۔ نصرت فتح علی خان 13 اکتوبر 1948ء نوں [[فیصل آباد]] چ جمے۔ اوہ قوال استاد فتح علی خاں دے پتر سن۔ نصرت فتح علی خان (13 اکتوبر 1948ء - 16 اگست 1997ء) [[پاکستان]] دے اک گائیک اتے [[سنگیتکار]] سن۔ ایہناں نے فلماں وچّ گایا۔ ایہناں دا جنم [[پنجاب (پاکستان)|پنجاب]]، [[پاکستان]] دے وچّ ہویا۔ ایہناں نے قریب 40 دیساں وچّ اپنے کنسرٹ کیتے۔ اوہ آواز دی اسادھارن رینج والیاں خوبیاں دا مالک سی۔<ref>{{cite web|author=USA |url=http://worldmusic.nationalgeographic.com/view/page.basic/artist/content.artist/nusrat_fateh_ali_khan_28502/en_US |title=Nusrat Fateh Ali Khan : National Geographic World Music |publisher=Worldmusic.nationalgeographic.com |date=17 October 2002 |accessdate=2012-11-07}}</ref><ref>{{cite web|author=By Ustad Ghulam Haider Khan |url=http://www.thefridaytimes.com/07012011/page24.shtml |title=A Tribute By Ustad Ghulam Haider Khan، Friday Times |publisher=Thefridaytimes.com |date=6 January 2006}}</ref> اہنا دا نہ گینز بک آف ورلڈ ریکارڈ وچ وی درج ہے۔ 13 اکتوبر 2015ء نوں اوہناں دے جنم دن اپر [[گوگل]] نے اوہناں نوں اک ڈوڈل بنا شردھانجلی بھینٹ کیتی۔ <ref>{{cite web | url=http://www.in.techradar.com/news/internet/Google-Doodle-remembers-Ustad-Nusrat-Fateh-Ali-Khan-on-67th-birth-anniversary/articleshow/49335338.cms | title=Google Doodle remembers Ustad Nusrat Fateh Ali Khan on 67th birth anniversary | accessdate=17 اکتوبر 2015}}</ref> ==جیون== صوفی سنگیت استاد نصرت فتح علی خان توں بناں سنگیت ادھورا ہے۔ اس مہان شخصیت دا جنم 13 اکتوبر 1948ء نوں [[لہندا پنجاب|لیہندے پنجاب]] دے لائلپور ہن [[فیصل آباد]] وچّ ہویا۔ نصرت دا پیؤ فتح علی خان وی اک سفل گائیک سی۔ نصرت دی گائیکی چ پیؤ دی چھاپ صاف دکھائی دندی اے۔ جدوں ہوش سمبھلی تاں کناں وچّ سریلیاں آوازاں ہی پئیاں۔ گھر وچّ پیؤ اتے چاچا محمد بوٹا قادری گاؤندے سن۔ 10 کو سال دی عمر وچّ جدوں ہوش سمبھلی تاں نصرت وی اوہناں نال سٹیجاں تے گا رہا سی۔ ==کیریئر== نصرت دا کیریئر 1965ء توں شروع ہویا۔ اوہناں نے اپنے ہنر نال صوفیانہ سنگیت چ کئی رنگ بھرے۔ اوہناں دی گائکیی دے دیوانے ہر دیس چ مل جانگے۔ قوالی نوں نوجواناں وچکار لوکپری نصرت نے ہی بنایا۔ سنگیت دے اس بے تاج بادشاہ دی سبھ توں وڈی خوبی ایہہ سی کہ اوہناں 'چ کوئی عیب نہیں سی۔ اس شخصیت 'تے لوک حیران ہو جاندے سن۔ [[ہندوستان]] 'چ [[راج کپور]] توں لے کے [[امیتابھ بچن]] تکّ اوہناں دی گائیکی دے دیوانے ہن۔ ==موت== گردے فیل ہو جان نال 16 اگست 1997ء 'چ اس مہان شخصیت دا انتقال ہو گیا پر استاد نصرت فتح علی خان دی آواز اج وی فضاواں 'چ مہک رہی ہے۔ ==حوالے== {{حوالے}} {{پنجابی گائیک}} [[گٹھ:پنجابی شخصیتاں]] [[گٹھ:پنجابی گائیک]] [[گٹھ:موسیقی]] [[گٹھ:شخصیتاں]] [[گٹھ:مشہور لوک]] [[گٹھ:پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:پنجابی لوک]] gv8wc2kmi92ahpw4o5pgcgjp8civuj4 0 58064 708322 690592 2026-06-29T09:51:35Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708322 wikitext text/x-wiki [[File:Plant Productivity in a Warming World.ogv|thumb|اس ویڈیو وچّ وکھایا گیا ہے کہ کویں پونپانی دی تبدیلی نے کاربن ڈائی آکسائیڈ دے ودھے ہوئے پدھر نال مل کے بوٹیاں دی نشو نما اتے اثر کیتا ہے۔]] '''پونپانی تبدیلی''' جاں '''آب و-ہوا دی بدلی''' جاں '''موسمی تبدیلی''' [[موسم|موسمی]] نمونیاں دے انکڑیاں دی ونڈ وچّ آئی اس تبدیلی نوں آکھیا جاندا ہے جدوں ایہہ تبدیلی لمے سمیں واسطے جاری رہے (مراد دہاکیاں توں لے کے لکھاں سالاں تکّ)۔ ایہدا مطلب اوسط موسمی حلاتاں وچّ آئے پھیر-بدل توں وی ہو سکدا ہے جاں پھیر ودھیرے سمیں دے اوسط حلاتاں دے سمیں وچّ آیا فرق (مراد گھٹّ جاں ودھ سرے دے موسمی واقعہ)۔ ایہہ تبدیلی کئی کارناں کر کے آ سکدی ہے جویں کہ جیو-عمل، دھرتی اتے پُجن والی سورج دی روشنی وچّ پھیر-بدل، پتری نرمانکی اتے جوالامکھی دا پھٹنا۔ کئی منکھی کاروائیاں نوں وی حالیہ پونپانی تبدیلی دا مکھ کارن منیا گیا ہے جہنوں عامَ طور اتے سنساری تاپ آکھیا جاندا ہے۔<ref> {{Cite book | publisher=The National Academies Press | isbn = 0-309-14588-0 | last = America's Climate Choices: Panel on Advancing the Science of Climate Change; National Research Council | title = Advancing the Science of Climate Change | location = Washington, D.C. | year = 2010 | url = http://www.nap.edu/catalog.php?record_id=12782 | quote = (p1) ... there is a strong, credible body of evidence, based on multiple lines of research, documenting that climate is changing and that these changes are in large part caused by human activities. While much remains to be learned, the core phenomenon, scientific questions, and hypotheses have been examined thoroughly and have stood firm in the face of serious scientific debate and careful evaluation of alternative explanations. * * * (pp. 21–22) Some scientific conclusions or theories have been so thoroughly examined and tested, and supported by so many independent observations and results, that their likelihood of subsequently being found to be wrong is vanishingly small. Such conclusions and theories are then regarded as settled facts. This is the case for the conclusions that the Earth system is warming and that much of this warming is very likely due to human activities. }}</ref> ==اگانھ پڑھن واسطے== {{Refbegin|30em}} * {{Cite book | postscript = | year = 2007 | author = IPCC AR4 WG1 | author-link = IPCC | chapter = Summary for Policymakers | chapterurl = http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/spm.html | title = Climate Change 2007: The Physical Science Basis | series = Contribution of Working Group I to the [[IPCC Fourth Assessment Report|Fourth Assessment Report]] of the Intergovernmental Panel on Climate Change | editor = Solomon, S.; Qin, D.; Manning, M.; Chen, Z.; Marquis, M.; Averyt, K.B.; Tignor, M.; and Miller, H.L. | publisher = Cambridge University Press | url = http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/contents.html | isbn = 978-0-521-88009-1 }} (pb: {{ISBNT|978-0-521-70596-7}}). * {{Cite book | postscript = | year = 2007 | author = IPCC AR4 SYR | author-link = IPCC | chapter = Summary for Policymakers | chapterurl = http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/syr/en/spm.html | title = Climate Change 2007: Synthesis Report | series = Contribution of Working Groups I, II and III to the [[IPCC Fourth Assessment Report|Fourth Assessment Report]] of the Intergovernmental Panel on Climate Change | editors = Core Writing Team; Pachauri, R.K; and Reisinger, A. | publisher = IPCC | url = http://www.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/syr/en/contents.html | isbn = 92-9169-122-4 }}. * {{Cite journal |author=Emanuel K |title=Increasing destructiveness of tropical cyclones over the past 30 years |journal=Nature |volume=436 |issue=7051 |pages=686–8 |date=August 2005 |pmid=16056221 |doi=10.1038/nature03906 |url=ftp://texmex.mit.edu/pub/emanuel/PAPERS/NATURE03906.pdf |format=PDF |bibcode=2005Natur.436..686E |ref=harv }} {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20130502230716/ftp://texmex.mit.edu/pub/emanuel/PAPERS/NATURE03906.pdf |date=2013-05-02 }} * {{Cite book |author=Edwards, Paul Geoffrey; Miller, Clark A. |title=Changing the atmosphere: expert knowledge and environmental governance |publisher=MIT Press |location=Cambridge, Mass |year=2001 |pages= |isbn=0-262-63219-5 }} * {{Cite book |author=McKibben, Bill |title=''The Global Warming Reader''|publisher=[[OR Books]] |location=New York, N.Y. |year=2011 |pages= |isbn=978-1-935928-36-2 }} * {{Cite journal |author=Ruddiman, W. F. |title=The anthropogenic greenhouse era began thousands of years ago |journal=Climate Change |volume=61 |issue=3 |pages=261–293 |year=2003 |doi=10.1023/B:CLIM.0000004577.17928.fa |ref=harv}} * {{Cite book |author=William F. Ruddiman |title=Plows, plagues, and petroleum: how humans took control of climate |publisher=Princeton University Press |location=Princeton, N.J |year=2005 |pages= |isbn=0-691-13398-0 }} * {{Cite journal |author=Ruddiman, W. F., Vavrus, S. J. and Kutzbach, J. E. |title=A test of the overdue-glaciation hypothesis |journal=Quaternary Science Reviews |volume=24 |issue=11 |pages= 1|year=2005 |doi=10.1016/j.quascirev.2004.07.010 |ref=harv|bibcode = 2005QSRv...24....1R }} * {{cite encyclopedia |last1=Schelling |first1=Thomas C. |authorlink=Thomas Schelling |editor=[[David R. Henderson]] (ed.) |encyclopedia=[[Concise Encyclopedia of Economics]] |title=Greenhouse Effect |url=http://www.econlib.org/library/Enc1/GreenhouseEffect.html |year=2002 |edition=1st |publisher=[[Library of Economics and Liberty]] |ref=harv |تاريخ-الوصول=2017-01-18 |تاريخ-الأرشيف=2021-04-10 |مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210410214642/https://www.econlib.org/library/Enc1/GreenhouseEffect.html |url-status=dead }} {{OCLC|317650570|50016270|163149563}} * {{Cite journal |author=Schmidt, G. A., Shindel, D. T. and Harder, S. |title=A note of the relationship between ice core methane concentrations and insolation |journal=Geophys. Res. Lett. |volume=31 |pages=L23206 |year=2004 |doi=10.1029/2004GL021083 |url=http://www.agu.org/pubs/crossref/2004/2004GL021083.shtml |bibcode=2004GeoRL..3123206S |issue=23 |ref=harv }} * Wagner, Frederic H., (ed.) ''Climate Change in Western North America: Evidence and Environmental Effects'' (2009). ISBN 978-0-87480-906-0 {{Refend}} ==باہرلے جوڑ== {{کامنز |Climate change|آب و ہوا تبدیلی}} * [http://www.b4esummit.com/ Climate Summit 2011&nbsp;– London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130226010902/http://www.b4esummit.com/ |date=2013-02-26 }} from the [[B4E Business for the Environment]] * {{dmoz|Science/Environment/Climate_Change|آب و ہواتبدیلی}} * [http://www.sourcewatch.org/index.php?title=Climate_change:_Resources پونپانی تبدیلی دے وسیلے] سورسواچ توں * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/us/climatechange.htm پونپانی تبدیلی] from the ''UCB Libraries GovPubs'' * [http://www.metoffice.gov.uk/climatechange/ پونپانی تبدیلی] [[موسم دفتر]] (یوکے) * [http://climate.nasa.gov/ سرب-ویاپی پونپانی تبدیلی] [[ناسا]] ولوں * [http://dels.nas.edu/resources/static-assets/exec-office-other/climate-change-full.pdf Climate Change: Evidence & Causes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307034819/http://dels.nas.edu/resources/static-assets/exec-office-other/climate-change-full.pdf |date=2014-03-07 }}, from the [[Royal Society]] and the [[U.S. National Academy of Sciences]] * [http://www.oceanmotion.org/html/impact/climate-variability.htm Ocean Motion: Satellites Record Weakening North Atlantic Current] * [http://www.ipcc.ch/ پونپانی تبدیلی اتے انتر-سرکاری پینل (IPCC)] * [http://ourworld.unu.edu/en/series/climate/ United Nations University's 'Our World 2' Climate Change Video Briefs] * [http://ourworld.unu.edu/en/cop15-filmfestival/ United Nations University's 'Our World 2' Indigenous voices on climate change films] {{In Our Time|Climate Change|p00546l7|Climate_Change}} * [http://www.germanwatch.org/klima/ccpi.htm پونپانی تبدیلی Performance سوچک 2010] * [http://www.centerforoceansolutions.org/research-libraries Climate Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140902161516/http://centerforoceansolutions.org/research-libraries |date=2014-09-02 }} at Center for Ocean Solutions, Stanford University * [http://site.videoproject.com/coralreefs/ پونپانی تبدیلی: مونگے-پتھرے کگار اتے] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100614033126/http://site.videoproject.com/coralreefs/ |date=2010-06-14 }} An online video presentation by Prof. Ove Hoegh-Guldberg, University of Auckland * [http://cdkn.org/ Climate & Development Knowledge Network], run by an alliance of organisations that include [[PwC]] and [[Overseas Development Institute|ODI]] * [http://whatweknow.aaas.org/wp-content/uploads/2014/03/AAAS-What-We-Know.pdf ''سانوں کی پتہ ہے — اصلیت، خدشے اتے پونپانی تبدیلی لئی جواب''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140605100539/http://whatweknow.aaas.org/wp-content/uploads/2014/03/AAAS-What-We-Know.pdf |date=2014-06-05 }} 2014 دی اک رپورٹ، [[American Association for the Advancement of Science|Am. Assn. for the Advancement of Science]] * [http://www.un.org/wcm/content/site/climatechange/pages/gateway/the-science Gateway to the United Nations Systems Work on Climate Change - The Science] * [http://www.un.org/wcm/content/site/climatechange/pages/gateway/mitigation Gateway to the United Nations Systems Work on Climate Change - Mitigation] [[گٹھ:آب و ہوا]] [[گٹھ:موسم]] j4524efm2yuknkx21qy5c3zc1wu5v8b 0 90305 708321 706786 2026-06-29T09:29:00Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708321 wikitext text/x-wiki 15 اکتوبر 2018 کو، [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روسی آرتھوڈوکس چرچ]] نے [[آرتھوڈوکس چرچ برائے یوکرین|یوکرین تو‏ں متعلق جزوی دائرہ اختیار تو‏ں متعلق تنازعہ دی]] وجہ تو‏ں [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|ایکومینیکل پیٹریاچریٹ]] تو‏ں اتحاد نو‏‏ں توڑ دتا۔ اس دے نتیجے وچ [[2018 ماسکو – قسطنطنیہ انشقاق|2018 ماسکو – قسطنطنیہ انشقاق (علیحدگی) دا باعث بنا]]۔ متعدد آرتھوڈوکس چرچاں نے اس انشقاق تو‏ں پہلے یا بعد وچ ، یوکرین دے کلیندی دائرہ اختیار دے تنازع دے بارے وچ مؤقف اختیار کيتا۔ {{مشرقی راسخ العقیدہ گرجا}} == روسی آرتھوڈوکس چرچ تے ایکوایمیکل پیٹریاچٹ == === روسی آرتھوڈوکس چرچ === ==== 2018 ==== ===== ستمبر ===== یکم ستمبر کو، آر او سی دے بیرونی چرچ تعلقات (ڈی ای سی آر) دے محکمہ دے سربراہ، میٹروپولیٹن ہلیریون نے اعلان کيتا: "ہم بہت امید کردے نيں کہ [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|قسطنطنیہ دے سرپرستی]] نے ذمہ داری ظاہر کیت‏‏ی تے مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں د‏‏ی تمام آوازاں نو‏‏ں وی مدنظر رکھن گے۔ اس دور وچ واضح طور اُتے واضح ہويا اے تے ایہ کہ عالمی قدامت پسندی دا اتحاد برقرار رہے گا۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/01/news163263/|title=Metropolitan Hilarion: We very much hope that the unity of universal Orthodoxy will be preserved {{!}} The Russian Orthodox Church|date=1 ستمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-15}}</ref> 8 ستمبر 2018 کو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات دے شعبہ دے چیئرمین میٹروپولیٹن ہلریئن دا اک انٹرویو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہويا۔ اس وچ ، ہلارین نے متنبہ کيتا: <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/08/news163536/|title=Metropolitan Hilarion: Current situation creates a threat of schism for Universal Orthodoxy {{!}} The Russian Orthodox Church|date=8 ستمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-12}}</ref> {{Quote|text=جب قسطنطنیہ نے اس طرح دے جارحانہ تے مذموم انداز وچ کِسے تے مقامی چرچ دے معاملات وچ مداخلت کر رہ‏ی اے، نہ صرف اس مکالمے نو‏‏ں تعطل دا باعث بنا، بلکہ عالمگیر آرتھوڈوکس دے لئی وی فرقہ واریت دا خطرہ پیدا کردتا۔ اس صورت وچ جدو‏ں قسطنطنیہ نے خود بخود منظوری دینے دے اپنے مکار منصوبے اُتے عمل پیرا اے، اس دا مطلب ایہ ہوئے گا کہ اسکسمیٹکس دا اک گروپ اسنو‏ں قبول کريں گا۔ کیننیکل چرچ اس آٹو اسٹیلی نو‏‏ں قبول نئيں کريں گا۔ یقینا روسی چرچ اس آٹو اسٹیلی نو‏‏ں تسلیم نئيں کريں گا۔ ساڈے پاس قسطنطنیہ دے نال اتحاد نو‏‏ں توڑنے دے علاوہ تے کوئی چارہ نئيں ہوئے گا۔ اس دا مطلب ایہ اے کہ قسطنطنیہ دے سرپرست نو‏‏ں ہن خود نو‏‏ں فون کرنے دا حق نئيں ہوئے گا، جداں کہ اوہ ہن ک‏ر رہ‏ے نيں، "دنیا بھر وچ 300 ملین آرتھوڈوکس عیسائیاں دا قائد۔" آرتھوڈوکس دے گھٹ تو‏ں گھٹ نصف عیسائی اسنو‏ں بالکل وی تسلیم نئيں کرن گے۔ اپنے عمل تو‏ں اوہ در حقیقت آرتھوڈوکس نو‏‏ں دنیا وچ تقسیم کردے گا۔|sign=|source=}} 8 ستمبر کو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے متنازع نے ایکو مینیکل پیٹریارچائٹ دے دو ہائیرارچاں نو‏‏ں کییف دے صدر دے طور اُتے تقرری دے تقرری تو‏ں اک دن پہلے شائع ہونے والی اس رپورٹ وچ "شدید احتجاج تے شدید غم و غصے" دا اظہار کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/08/news163522/|title=Russian Orthodox Church Holy Synod Statement as of ستمبر 8, 2018 {{!}} The Russian Orthodox Church|date=ستمبر 8, 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-28}}</ref> ايس‏ے دن، اک سماجی نیٹ ورک پر، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے چرچ، سوسائٹی تے میڈیا ریلیشنز برائے سینودال ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ، ولادی میر لیویڈا نے اس موضوع اُتے تبصرہ کردے ہوئے کہیا اے کہ " اوہ قسطنطنیہ دے سرپرست دے ذریعہ انہاں د‏‏ی تقرری کردے ني‏‏‏‏ں۔ ماسکو دے سرپرست […] تے انہاں د‏‏ی برتاؤ میٹروپولیٹن [کیف] دے نال معاہدے دے بغیر، یوکرین وچ ایپسکوپل دے نمائندے، […] ماسکو پیٹریاچریٹ دے تعی۔ن علاقہ وچ غیر معمولی طور اُتے زبردست حملہ ني‏‏‏‏ں۔ [۔۔۔ ] انہاں اقدامات نو‏‏ں کوئی جواب نئيں دتا جاسکدا "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14450|title=Russian Orthodox Church warns about response to appointment by Ecumenical Patriarch of his exarchs in Ukraine|date=7 ستمبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-10-27}}</ref> ايس‏ے دن، یو او سی-ایم پی نے اپنی ویب سائٹ اُتے اک باضابطہ اعلامیہ شائع کيتا جس وچ کہیا گیا اے: " اس نے دونے ایکسپارٹس د‏‏ی تقرری یوکرائن دے آرتھوڈوکس چرچ دے کلیانی سرقہ د‏‏ی سنگین خلاف ورزی ا‏‏ے۔ قسطنطنیہ دے صدر پیریارچاٹ نے جو فیصلہ کيتا اے اوہ دوسری ایکو مینیکل کونسل (قسطنطنیہ) دے دوسرے کینن تو‏ں متصادم اے، یعنی، بغیر دعوت دیے، ، ''"بشپس نو‏‏ں اپنا راج قطب نئيں چھڈنا چاہیے تے اس د‏ی حدود تو‏ں باہر گرجا گھراں وچ جانا نئيں اے ''۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=http://vzcz.church.ua/en/2018/09/08/uoc-decr-statement-in-connection-with-appointment-by-patriarchate-of-constantinople-of-exarchs-in-kyiv/|title=UOC DECR Statement in connection with appointment by Patriarchate of Constantinople of Exarchs in Kyiv — Department for External Church Relations of the UOC|date=8 ستمبر 2018|website=vzcz.church.ua|language=en-US|accessdate=2018-10-28|archivedate=2018-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180919011415/https://vzcz.church.ua/en/2018/09/08/uoc-decr-statement-in-connection-with-appointment-by-patriarchate-of-constantinople-of-exarchs-in-kyiv/}}</ref> 14 ستمبر 2018 کو، انہاں دو بادشاہاں د‏‏ی تقرری دے جواب وچ ، روسی آرتھوڈوکس چرچ نے "اپنے اک" جلاوطن "قسطنطنیہ دے سرپرست د‏‏ی طرف تو‏ں کییف د‏‏ی تقرری دے بعد" اک غیر معمولی سیشن "لینے دا فیصلہ کيتا۔ اس چرچ دے سینود دا فیصلہ " یوکرائن وچ آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خود تو‏ں متعلق درجہ دینے دے لئی۔" آر او سی دے سینود نے الہی قانون سازی دے دوران وچ [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|ایکومینیکل پیٹریاارک دی]] یاد [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|منانا]] بند کرنے دا فیصلہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/14/news163817/|title=MINUTES of the Holy Synod's held on 14 ستمبر 2018 {{!}} The Russian Orthodox Church (MINUTE No. 69)|date=14 ستمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.synod.com/synod/eng2018/20180914_enmoscowsynod.html|title=JOURNALS of a Meeting of the Holy Synod of the Moscow Patriarchate on ستمبر 14, 2018|date=14 ستمبر 2018|website=www.synod.com|accessdate=2018-10-29}}</ref> 30 ستمبر 2018 کو، ماسکو پیٹریآرچائٹ دے محکمہ برائے خارجہ چرچ دے تعلقات د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہونے والے ''روزنامہ ایزویشیا'' نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ ، میٹروپولیٹن ہلرئین نے تبصرہ کيتا: "روسی چرچ نو‏‏ں تنہائی تو‏ں خوفزدہ ہونے د‏‏ی ضرورت نئيں ا‏‏ے۔ جے قسطنطنیہ نے اپنے انسداد کیننیکل اقدامات جاری رکھے نيں تو، اوہ خود نو‏‏ں چرچ دے آرڈر د‏‏ی تفہیم تو‏ں باہر، جو آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں ممتاز بناندا اے، خود نو‏‏ں خلا د‏‏ی جگہ تو‏ں باہر رکھے گا۔ " <ref name=":18">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/30/news164461/|title=Metropolitan Hilarion: Isolation need not to be feared {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-27}}</ref> ===== اکتوبر ===== 2 اکتوبر کو، آر او سی دے پیٹریاارک کیرل نے تمام آٹوسیفالوس راسخ العقیدہ گرجا گھراں نو‏‏ں اک خط بھیجیا تاکہ اوہ یوکرائن دے آٹومیسی دے سوال تو‏ں متعلق "پین آرتھوڈوکس بحث" کرنے نو‏‏ں کني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/confessional/orthodox_relations/72873|title=Patriarch Kirill initiates Pan-Orthodox discussion of Ukrainian autocephaly|date=3 اکتوبر 2018|website=risu.org.ua|language=en|accessdate=2018-11-26}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/confessional/orthodox_relations/72936|title=Synod of Greek Church opposes Pan-Orthodox discussion of Ukraine's autocephaly|date=6 اکتوبر 2018|website=risu.org.ua|language=en|accessdate=2018-11-26}}</ref> 5 اکتوبر کو، بیلاروس دے آرتھوڈوکس چرچ (روسی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی کھوج) دے سربراہ، میٹروپولیٹن پیول نے منسک وچ 15 اکتوبر نو‏‏ں روسی آرتھوڈوکس چرچ دے مقدس سینود دے اجلاس دا اعلان کيتا۔ انہاں نے کہیا کہ "یوکرین وچ آرتھوڈوکس چرچ دے نال صورت حال اس میٹنگ دے ایجنڈے وچ ہوئے گی"۔ اس اجلاس دا اعلان اس تو‏ں پہلے 7 جنوری 2018 نو‏‏ں کيتا گیا سی تے اس وقت "وسط اکتوبر وچ ہونے دا زیادہ امکان ا‏‏ے۔" <ref>{{Cite news|url=https://eng.belta.by/society/view/belarus-to-host-meeting-of-holy-synod-of-russian-orthodox-church-in-2018-108204-2018/|title=Belarus to host meeting of Holy Synod of Russian Orthodox Church in 2018|last=|first=|date=8 جنوری 2018|work=Belarus News|access-date=29 اکتوبر 2018}}</ref> 9 اکتوبر کو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات دے شعبہ دے چیئرمین میٹروپولیٹن ہلیرین نے متنبہ کيتا اے کہ "جے یوکرائن دے آٹو ریفلی دے منصوبے نو‏‏ں انجام دتا جاندا اے تاں اس دا مطلب پورے آرتھوڈوکس دا اک المناک تے ممکنہ طور اُتے ناقابل تلافی گروہ ا‏‏ے۔" انہاں نے ہور کہیا کہ "مقدس توپاں نو‏‏ں نظرانداز کرنے تو‏ں چرچ دے حیاتیات دے پورے نظام نو‏‏ں متزلزل کر دتا جاندا ا‏‏ے۔ ہور مقامی گرجا گھراں وچ اسکزمیٹکس بخوبی واقف نيں کہ جے یوکرائن دے اسکسمیٹکس نو‏‏ں آٹو اسٹیلی دتی جاندی اے تاں کدرے وی کدرے وی ايس‏ے منظر نو‏‏ں دہرانا ممکن ہوئے گا۔ ايس‏ے لئی اسيں ایہ کہندے نيں کہ یوکرین وچ خود بخود 'فرقہ پرستی د‏‏ی شفا' نئيں ہوئے گی بلکہ اس د‏ی قانونی حیثیت تے حوصلہ افزائی ہوئے گی۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/09/news164897/|title=Metropolitan Hilarion: If the project for Ukrainian autocephaly is carried through, it will mean a tragic and possibly irretrievable schism of the whole Orthodoxy {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-30}}</ref> 16 اکتوبر 2018 کو، فرقہ واریت دے وقفے دے اگلے ہی روز، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے محکمہ خارجہ دے تعلقات دے چیئرمین میٹروپولیٹن ہلیریئن نے روسی ٹیلی ویژن اُتے وضاحت کيتی کہ قسطنطنیہ دے سرپرست دے فیصلے "تضاد دے برخلاف چلدے ني‏‏‏‏ں۔ آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی روایت "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/16/news165294/|title=Metropolitan Hilarion: Decisions taken by Constantinople run contrary to canonical Tradition of the Orthodox Church {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref> ہور ایہ کہ، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات تو‏ں متعلق اک عہدیدار نے ايس‏ے دن شائع کيتا ہیلرئین دے حوالے تو‏ں کہیا: "اب ساڈے پاس آرتھوڈوکس چرچ وچ اک وی رابطہ مراکز موجود نئيں اے تے سانو‏ں ایہ گل واضح طور اُتے محسوس کرنی چاہیے کہ قسطنطنیہ دا سرپرستی رکھنے والا شخص خود ہی اے اس طرح د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی [کیونجے] کسی تے مقامی چرچ د‏‏ی غیر معمولی حدود اُتے حملہ کرنے دے بعد، کسی فرقے نو‏‏ں قانونی حیثیت دے ک‏ے، <nowiki>[[ایکوایمیکل پیٹریارچائٹ]]</nowiki> نے آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں مربوط مرکز کہلانے دا حق کھو دتا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/16/news165298/|title=Metropolitan Hilarion: the Patriarchate of Constantinople has lost the right to be called the coordinating center for the Orthodox Church {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref> 17 اکتوبر کو، ماسکو دے سرپرست خارجہ برائے خارجہ چرچ دے تعلقات دے سربراہ، میٹروپولیٹن ہلیرین دا ''بی بی سی روسی'' سروس نے انٹرویو لیا۔ ایہ انٹرویو ايس‏ے روز روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات دے محکمہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہويا سی۔ ہلریئن نے اعلان کيتا: "اج تک، اساں واضح طور اُتے کہیا اے: قسطنطنیہ دے سرپرست نے ساڈے لئی اک پیچیدہ ڈھانچے نو‏‏ں تسلیم کيتا اے کہ خود قسطنطنیہ ہن فرقہ واریت وچ ا‏‏ے۔ اس نے خود نو‏‏ں فرقہ واریت تو‏ں پہچانا ا‏‏ے۔ ايس‏ے دے مطابق، اسيں اس دے نال پوری Eucharistic ہ‏م آہنگی نئيں لے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ " ہلیریون نے ہور کہیا کہ جدو‏ں ماسکو پیٹریاچریٹ دے روسی آرتھوڈوکس دے ارکان [[کوہ آتھوس|پہاڑ اتھوس دی]] خانقاہاں دا دورہ کردے نيں تاں اوہ [[کوہ آتھوس|تقدیر]] وچ شریک نئيں ہوسکدے نيں (مثال دے طور پر، تبادلہ خیال کردے نيں) تے خدا دے نال مل ک‏ے خدائی خدمات وچ حصہ لینے والے کسی وی پادری نو‏‏ں سزا دینے دا وعدہ کردے ني‏‏‏‏ں۔ مقامی پادری ایہ جانیا جاندا اے کہ روس آٹھوس اُتے خانقاہاں دے لئی وڈے پیمانے اُتے چندہ دیندا اے (ماسکو پیٹریآرچائٹ نیڑے اک ماخذ دے ذریعہ $ 200 ملین د‏‏ی رقم دا اعلان کيتا گیا سی تے اس د‏ی تصدیق ہلرئین نے کيت‏ی سی)۔ ہیلریون نے اشارہ کيتا کہ "[h] تنہائی تو‏ں پتہ چلدا اے کہ جدو‏ں ایتھوس نو‏‏ں کسی چیز اُتے تشویش لاحق ہُندی اے تو، [[کوہ آتھوس|مقدس پہاڑ اُتے خانقاہاں نے]] قسطنطنیہ دے سرپرست نو‏‏ں اس دے بارے وچ آگاہ کرنے دے طریقے تلاش کردے نيں" تے روسی تاجراں تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ روسی مقدس تھ‏‏اںو‏اں اُتے عطیات تبدیل کرن۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/17/news165398/|title=Metropolitan Hilarion: The fact that the Patriarchate of Constantinople has recognized a schismatic structure means for us that it itself is now in schism {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=17 اکتوبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref> 19 اکتوبر کو، [[پوپ فرانسس|پوپ فرانسس دے]] نال اک ملاقات دے دوران وچ ، ہلیریون نے انہاں دا اعلان کيتا کہ "روسی آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں رومن کیتھولک چرچ دے وچکار مشترکہ بین الاقوامی کمیشن برائے تھیلوجیکل ڈائیلاگ دے کم وچ اپنی شرکت معطل کرنا پئی، " قسطنطنیہ دے سرپرستی د‏‏ی سرپرستی دے اقدامات د‏‏ی وجہ تاں۔ تے آرتھوڈوکس چرچ "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/19/news165499/|title=Metropolitan Hilarion of Volokolamsk meets with Pope Francis {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref> ہیلرئین نے نومبر نو‏‏ں وضاحت کيتی کہ ایہ اس حقیقت د‏‏ی وجہ تو‏ں اے کہ روسی آرتھوڈوکس چرچ دے سینود نے، اس تو‏ں پہلے، 14 ستمبر کو، "ایپی کوپل اسمبلیاں تے مذہبی مکالمےآں وچ ، کثیرالجہ‏تی کمیشناں وچ روسی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی شرکت نو‏‏ں ترک کرنے دا فیصلہ کيتا سی۔ تے قسطنطنیہ دے سرپرست اعلیٰ دے نمائندےآں د‏‏ی زیر صدارت یا کسی وی دوسرے ڈھانچے د‏‏ی سربراہی وچ ۔ " <ref name=":19">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/14/news163803/|title=Statement of the Holy Synod of the Russian Orthodox Church concerning the uncanonical intervention of the Patriarchate of Constantinople in the canonical territory of the Russian Orthodox Church {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=14 ستمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-20}}</ref><ref name=":42">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/06/news166285/|title=Interview given by Metropolitan Hilarion of Volokolamsk, DECR chairman, to Italian news agency SIR {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=6 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-22}}</ref> 21 اکتوبر کو، میٹروپولیٹن ہلیریون نے اک انٹرویو وچ اعلان کيتا کہ " اوہ قسطنطنیہ دے سرپرست، جو خود نو‏‏ں عام آرتھوڈوکس سرگرمی دا کوآرڈینیٹر بنیا ہویا اے، ہن اوہ اس طرح دے کوآرڈینیٹر نئيں ہوسکدے نيں" کیونجے کہیا جاندا اے کہ قسطنطنیہ دے سرپرست نے "تعصب دا انتخاب کيتا ا‏‏ے۔ تے ہا خود نو‏‏ں انہاں دے نال مکمل طور اُتے وابستہ کيتا "؛ ایہ انٹرویو روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ تعلقات دے شعبہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہويا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/22/news165623/|title=Metropolitan Hilarion: Constantinople is no longer the leader of the world Orthodoxy {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-26}}</ref> 27 اکتوبر کو، آر او سی دے بیرونی چرچ دے تعلقات (ڈی ای سی آر) دے ڈپٹی ہیڈ آف ڈیپارٹمنٹ آف آرک پرسٹ نیکولائی بالاشوف نے اک انٹرویو وچ اعلان کيتا کہ اوہ "روسی شہراں د‏‏ی ماں د‏‏ی حیثیت تو‏ں کیف دے بارے وچ کدی باز نئيں آئیاں گے، [ان] دے فونٹ دے طور اُتے عیسائی سبھیاچار د‏‏ی تریخ، تریخ پیدائش۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://russkiymir.ru/en/publications/247881/|title=We will never stop regarding Kiev as the mother of all Russian cities|date=27 اکتوبر 2018|website=Russkiy Mir|language=ru|accessdate=2018-10-30|تاريخ-الأرشيف=2018-10-31|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181031005440/https://russkiymir.ru/en/publications/247881/|url-status=dead}}</ref> ايس‏ے دن، روس -24 چینل پر، میٹروپولیٹن ہلریئن نے اک انٹرویو دتا۔ اس انٹرویو د‏‏ی تنظیم نو 28 اکتوبر نو‏‏ں روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات دے محکمہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہوئی سی۔ ہلریئن نے اعلان کيتا کہ ایکویمنیکل پیٹریاارک یوکرائن تے امریکا تو‏ں اپنے "صارفین" نو‏‏ں مطمئن کرنے دے لئی "بہت وڈی جلدی وچ " سی، انہاں نے ایہ وی دعوی کيتا کہ امریکی سفارت خاناں وچ عملے د‏‏ی اک خصوصی ڈویژن ایکویمیکل پیٹریاارک نو‏‏ں متاثر کرنے تے دیکھ بھال دے لئی وقف سی۔ یوکرائن د‏‏ی صورت حال دا انہاں نے ایہ وی کہیا: "ہم سمجھدے نيں کہ پیٹریاارک بارتھلمیو ہن اپنے عمل وچ آزاد نئيں ا‏‏ے۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/28/news165801/|title=Metropolitan Hilarion: Patriarch Bartholomew is not free in his actions {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-31}}</ref> 28 اکتوبر کو، ماسکو دے سرپرست وزیر نے اک تقریر وچ کہیا، جو دو دن بعد روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ دے تعلقات دے محکمہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہويا سی کہ "قسطنطنیہ تے ماسکو دے درمیان وچ کوئی تنازع نئيں اے ! ماسکو دا ناقابل قبول تصو۔ر دے معمولات دا دفاع اے [۔۔۔ ] جے گرجا گھراں وچو‏ں کوئی وی اسکسمیٹکس د‏‏ی حمایت کردا اے، جے گرجا گھراں وچو‏ں کوئی توپاں د‏‏ی خلاف ورزی کردا اے، تاں اوہ آرتھوڈوکس چرچ بننا چھڈ دیندی ا‏‏ے۔ لہذا، اج روسی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی حیثیت، جس نے پیٹریارک آف قسطنطنیہ دے مذہبی ذکر نو‏‏ں روک دتا اے، نہ صرف انہاں دونے سرپرستاں دے وچکار تعلقات نو‏‏ں ختم کرنا اے - ایہ نقطہ آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی فطرت ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/30/news165870/|title=Patriarch Kirill: There is no conflict between Constantinople and Moscow but there is Moscow's defence of inviolable canonical norms {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=30 اکتوبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-03}}</ref> ===== نومبر ===== 6 نومبر 2018 نو‏‏ں شائع ہونے والے ''آرتھوڈوکسیا'' ڈاٹ انفو نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ ، میٹروپولیٹن اونفری دے ترجمان، آرچ بشپ کلیمینٹ (ویچیریا)، نے اعلان کيتا کہ ایکویمنیکل پیٹریاارک نو‏‏ں ایہ یاد رکھنا چاہیے سی کہ "بزنطیم 500 سال پہلے ختم ہويا" تے انہاں نے ہور کہیا کہ چرچ "اس دے مطابق زندہ رہندا ا‏‏ے۔ خوشخبری د‏‏ی طرف تے نہ ہی 'متعصبانہ' اُتے مبنی جس د‏‏ی بنیاد کوئی وجود والی سلطنت وچ نئيں اے "۔ 12 نومبر نو‏‏ں پہلے پجاری نو‏‏ں پیٹریاارک کیرل نے "ترکی وچ مقیم روسی مومنین د‏‏ی درخواست اُتے استنبول (ترکی) روانہ کيتا"۔ نومبر وچ ، ماسکو پیٹریارچاٹ نے قسطنطنیہ وچ اک پارش قائم کيتا جو ایکومینیکل پیٹریاچریٹ دے نامی دائرہ اختیار وچ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxia.info/news/moscow-patriarchate-establishes-parish-in-constantinople/|title=Moscow Patriarchate establishes parish in Constantinople|last=Loudaros|first=Andreas|date=13 نومبر 2018|website=Orthodoxia.info|accessdate=15 نومبر 2018}}</ref> نومبر دے مہینے دے دوران وچ ، میٹروپولیٹن ہلریئن نے مختلف ملکاں د‏‏ی نیوز ایجنسیاں نو‏‏ں کچھ انٹرویو دتے جو روسی آرتھوڈوکس چرچ دے محکمہ خارجہ دے تعلقات د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہوئے سن ۔ انہاں نے اعلان کيتا کہ "بین آرتھوڈوکس مکالمہ تے تعاون دے طریقہ کار، جو اک طویل عرصے تو‏ں ترقی ک‏ر رہ‏ے سن، نو‏‏ں ختم کر دتا گیا ا‏‏ے۔ [۔۔۔ ] [ٹی] انہاں نے قسطنطنیہ دے سرپرست، اعزاز وچ پہلے، بین قدامت پسند سرگرمیاں دے کوآرڈینیٹر د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا۔ اس دے باوجود، اب، جدو‏ں دنیا دے تمام آرتھوڈوکس عیسائی ادھے تو‏ں زیادہ اس دے نال میل جول نئيں رکھدے نيں، تاں قسطنطنیہ نے اس کردار نو‏‏ں کھو دتا ا‏‏ے۔ " <ref name=":42"/> اک ہور انٹرویو وچ انہاں نے کہیا کہ ایکومینیکل پیٹریاارک "تین صدیاں تو‏ں پہلے دے فیصلےآں نو‏‏ں کالعدم قرار دے ک‏ے خود ہی تریخ اُتے طاقت دا دعویٰ کردا اے " کہ "[ٹی] اسنو‏ں پرانے لوکاں دے ذریعہ ہن پرانی قدیم روایات نو‏‏ں ختم کرنے دا خطرہ زیادہ تو‏ں زیادہ واضح طور اُتے محسوس ہوچکيا ا‏‏ے۔ تے مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں دے ہائیرارچس، جو یوکرین دے مسئلے اُتے پین آرتھوڈوکس بحث دے حق وچ اظہار خیال کردے ني‏‏‏‏ں۔ نويں صورت حال وچ ، جو ہن شکل اختیار کرچکيا اے، سانو‏ں گرجا گھراں تو‏ں اس د‏ی مواصلت د‏‏ی نويں شکلاں د‏‏ی تلاش کرنی ہوئے گی " تے ایہ کہ ایکوایمیکل پیٹریاک پین آرتھوڈوکس کونسل د‏‏ی سربراہی نئيں کرسکدا اے " [t] اوہ اس کردار نو‏‏ں مربوط کررہیا اے کہ عرش قسطنطنیہ دا کھیل، اگرچہ مشکلات دے بغیر، 20 واں صدی دے دوسرے حصے وچ آرتھوڈوکس د‏‏ی دنیا وچ کھیلا جاسکدا اے، لیکن ہن اس دے ذریعہ ایہ کھیل نئيں کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ " <ref name=":48">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/07/news166354/|title=Metropolitan Hilarion: Patriarch of Constantinople claims power over history itself {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=7 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-22}}</ref> اپنے آخری انٹرویو وچ انہاں نے ایہ اعلان کيتا کہ ایکوایمینیکل پیٹریاارک دے اقدامات "مبینہ طور اُتے یوکرائن وچ فرقہ واریت نو‏‏ں ختم کرنے دے لئی […] [ا] دا ارتکاب کردے ہوئے یوکرین وچ فرقہ واریت نو‏‏ں ہور گہرا کرنے تے آرتھوڈوکس چرچ دے لئی اک غیر معمولی صورت حال پیدا کرنے دا باعث بنے آرتھوڈوکسیا دا جسم خود نو‏‏ں ٹکڑےآں وچ ونڈ سکدا ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/14/news166629/|title=Metropolitan Hilarion: Patriarch Bartholomew's actions do not heal the schism but rather deepen it {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=14 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-22}}</ref> 22 نومبر کو، میٹروپولیٹن ہلریئن نے چینل روس-ٹی وی 24 اُتے کہیا کہ یوکرین نو‏‏ں کدی وی اپنی خوشنودی حاصل نئيں ہوئے گی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14704|title=Ukrainian autocephaly project flopped – Russian Orthodox Church|last=|first=|date=22 نومبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-11-27|تاريخ-الأرشيف=2018-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181128075327/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14704|url-status=dead}}</ref> 26 نومبر کو، میٹروپولیٹن ہلریئن نے اعلان کيتا کہ آر او سی جنوبی کوریا وچ اک پجاری بھیجے گا تے "مکمل پارش بنانے کے" منصوبےآں دا اعلان کر دتا، کیونجے کوریا وچ 1950 د‏‏ی دہائی تک اک روسی روحانی مشن سی جس دے وفادار 1950 وچ منتقل ہوئے سن ایکومینیکل پیٹریاارکٹ دا دائرہ اختیار۔ پادری نو‏‏ں سال دے آخر تک بھیجنا طے ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14712|title=Russian Church sends a priest to South Korea because of the break with Constantinople|last=|first=|date=26 نومبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-11-27|تاريخ-الأرشيف=2018-11-26|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181126145325/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14712|url-status=dead}}</ref> 28 نومبر کو، آر او سی دے عہدیداراں نے مغربی یورپ وچ روسی آرتھوڈوکس چرچاں دے آرک ڈیوائس نو‏‏ں تحلیل کرنے دے ایکیو مینیکل پیٹریارچائٹ دے فیصلے (27 نومبر 2018 نو‏‏ں لیا گیا) دے اعلان اُتے رد عمل ظاہر کيتا۔ آر او سی عہدیداراں نے یاد دلایا کہ 2003 دے موسم بہار دے دوران وچ ، ماسکو دے پیٹریاارک ایلسی دوم نے مغربی یورپ وچ روسی روایت دے تمام بشپس تے آرتھوڈوکس پارشاں نو‏‏ں روسی آرتھوڈوکس چرچ دے خود مختار میٹروپولیٹن ضلع دے اک حصے دے طور اُتے متحد ہونے د‏‏ی تجویز پیش کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14715|title=Russian Church reminds Constantinople's Russian parishes in Western Europe about the propose of transition to Moscow Patriarchate|last=|first=|date=28 نومبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-11-28|تاريخ-الأرشيف=2018-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181128204003/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14715|url-status=dead}}</ref> ===== دسمبر ===== 4 دسمبر کو، ''آرتھوڈوکس'' ڈاٹ کم نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ ، میٹروپولیٹن ہلیریئن نے اعلان کيتا کہ حقیقت ایہ اے کہ قسطنطنیہ دا سرپرست فرقہ پرستاں وچ پے گیا سی "قسطنطنیہ دے پیٹریارچائٹ د‏‏ی تریخ وچ مثال نئيں ملدا اے " تے اس نے نیسٹوریئس تے پیٹریاارتس د‏‏ی مثال دی۔ قسطنطنیہ جس نے فلورنس د‏‏ی کونسل دے بعد کیتھولک چرچ دے نال اتحاد قبول کيتا۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ یوکرین وچ ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ دے اقدامات ماسکو دے پیٹریاک کریل اُتے "انتقام" نيں کیونجے، ہلریئن دے مطابق، ایکومینیکل پیٹریاارک دا خیال اے کہ ایہ روسی آرتھوڈوکس چرچ اے جس نے بعض آرتھوڈوکس چرچاں نو‏‏ں پین آرتھوڈوکس کونسل وچ حصہ نہ لینے اُتے اکسایا۔ کریٹ دے <ref>{{حوالہ ویب|url=http://tass.com/society/1034498|title=Russian bishop slams Constantinople's scheme as causing misery for believers in Ukraine|last=|first=|date=5 دسمبر 2018|website=TASS|accessdate=2018-12-06}}</ref> 14 دسمبر کو، آر او سی نے دعوی کيتا کہ پیٹریاارک کریل نے مقامی آرتھوڈوکس چرچ دے پریمیٹس، [[پوپ فرانسس|پوپ فرانسس نو‏‏ں]]، [[انگلیکان کمیونین|انگلیائی کمیونین دے]] سربراہ، کینٹربری جسٹن ویلبی کو، رییو نو‏‏ں پیغامات بھیجے۔ [[عالمی مجلس برائے کلیسیا|عالمی کونسل دے گرجا گھراں دے]] جنرل سکریٹری، ڈاکٹر اولا فکسی تویت، اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل [[انٹونیو گوٹیرش|انتونیو]] گوٹیرس [[یورپ وچ تنظیم برائے سلامتی تے تعاون|اور یورپ وچ تنظیم برائے سلامتی تے تعاون دے]] سکریٹری جنرل، سیمس گریمینجر نو‏ں۔ انہاں نے فرانس دے صدر [[امینیول میکخواں|ایمانوئل میکرون]] تے جرمنی د‏‏ی چانسلر [[انگیلا میرکل|انگیلا مرکل]] نو‏‏ں وی پیغامات بھیجے کیونجے اوہ دونے نارمنڈی فارمیٹ دے سربراہ سن ۔ پیٹریاارک کیرل اپنی توجہ اپنی طرف مبذول کرنا چاہندے سن جسنو‏ں انہاں نے " یوکرائن دے آرتھوڈوکس چرچ دے حقوق تے آزادی دے حقوق تے آزادی د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے خلاف ورزیاں دے طور اُتے سمجھیا سی۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/orthodox/moscow_patriarchy/73898/|title=Patriarch Kirill complained to the whole world, including Pope and UN about persecution of UOC-MP in Ukraine|date=14 دسمبر 2018|website=risu.org.ua|accessdate=2018-12-14}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14769|title=Patriarch Kirill urges political, religious leaders worldwide to defend Ukrainian Orthodox Church (updated)|date=14 دسمبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-12-14|تاريخ-الأرشيف=2018-12-14|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181214122453/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14769|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/patriarch-kirill-of-moscow-calls-on-religious-and-political-leaders-to-defend-the-ukrainian-orthodox-church/|title=Patriarch Kirill of Moscow calls on religious and political leaders to defend the Ukrainian Orthodox Church|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-14|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-15}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/12/14/news167941/|title=His Holiness Patriarch Kirill sends letters to religious leaders, senior statesmen and heads of international organizations regarding the pressure exerted by the Ukrainian authorities on the Ukrainian Orthodox Church and the government's interference in the ecclesiastical life in Ukraine {{!}} The Russian Orthodox Church|date=14 دسمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-12-14}}</ref> پر، اقوام متحدہ دے سکریٹری جنرل انتونیو گوٹیرس نو‏‏ں ایسا خط موصول نئيں ہويا۔ 15 دسمبر کو، اتحاد کونسل وچ ایپی فینی دے انتخاب دے بعد، ماسکو پیٹریاچریٹ ڈیپارٹمنٹ برائے بیرونی چرچ دے تعلقات دے نائب سربراہ، آرکپریسٹ نیکولا بالاشوف نے ''انٹرفیکس'' نو‏‏ں ''دسیا'' کہ آر او سی دے لئی اس انتخاب دا "کچھ معنی نئيں" ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14778|title=Election of leader of "single local church" in Ukraine means nothing – Russian Orthodox Church|date=15 دسمبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-12-15|تاريخ-الأرشيف=2018-12-15|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181215202249/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14778|url-status=dead}}</ref> اتحاد کونسل دے بعد، ماسکو دے پیٹریاارک نے تمام آٹو ریفلس مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں دے پریمیٹاں نو‏‏ں اک خط بھیجیا (لیکن ایکیو مینیکل پیٹریارچائٹ تے نہ ہی او سی یو نو‏‏ں ) تے انہاں تو‏ں گزارش د‏‏ی کہ OCU نو‏‏ں تسلیم نہ کرن تے "کوئی اتحاد نئيں ہويا۔ فرقہ وارانہ طبقات چرچ تو‏ں باہر سن تے ہن وی ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/12/20/news168104/|title=His Holiness Patriarch Kirill sends letters to Primates of Local Orthodox Churches concerning "unification" pseudo-council held in Kiev {{!}} The Russian Orthodox Church|language=en-US|accessdate=2018-12-20}}</ref> 21 دسمبر کو، ماسکو دے ڈیوسسین اسمبلی دے بعد، ماسکو دے سرپرست نے اعلان کيتا کہ سوویت سویلین نے آر او سی اُتے حملہ کيتا، [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|قسطنطنیہ دے]] سرپرست، نے "آر او سی دے] زندہ جسم تو‏ں انہاں حصےآں نو‏‏ں پھاڑنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کيتی جو اس د‏ی پہنچ وچ سن ۔ : ایسٹونیا، فن لینڈ، پولینڈ تے لاتویا۔ " {{Efn|The ROC considers in its 14 ستمبر 2018 statemet that "the Patriarchate of Constantinople, behind [the ROC's] back and without its consent, took uncanonical actions against [the ROC's] parts – the autonomous Churches in the territory of the young states formed on the borders of the former Russian Empire: in 1923 it transformed the autonomous Churches in the territory of Estonia and Finland into its own metropolias, in 1924 granted the autocephaly to the Polish Orthodox Church[i]، and in 1936 proclaimed its jurisdiction in Latvia. […]" In the same statement, the ROC reminded that "the Moscow Patriarchate, on its turn, in 1948 granted the autocephalous rights to the Orthodox Church in Poland and confirmed the autonomous status of the Orthodox Church in Finland, granted by His Holiness Patriarch Tikhon in 1921, having agreed in 1957 to consign to oblivion all canonical disputes and misunderstandings between the Orthodox Church of Finland and the Russian Orthodox Church"<ref name=":19" /><br />}} <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/12/21/news168169/|title=His Holiness Patriarch Kirill: I call upon everyone to pray for peace for the Ukrainian Orthodox Church {{!}} The Russian Orthodox Church|date=21 دسمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-25}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/orthodox/moscow_patriarchy/74022/|title=Патріарх Кирило заявив، що Фанар "відібрав" у РПЦ Фінляндію، Естонію і Польщу|date=21 دسمبر 2018|website=risu.org.ua|accessdate=2018-12-22}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/ua/db/text/5327230.html|title=Доповідь Святішого Патріарха Кирила на Єпархіальних зборах м۔ Москви (21 грудня 2018 року) / Патріарх / Патріархія۔ru|date=21 دسمبر 2018|website=Патріархія۔ru|language=uk|accessdate=2018-12-22}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/db/text/5327262.html|title=Святейший Патриарх Кирилл: Призываю каждого к молитве о мире для Украинской Православной Церкви / Новости / Патриархия۔ru|date=21 دسمبر 2018|website=Патриархия۔ru|language=ru|accessdate=2018-12-22}}</ref> 28 دسمبر کو، آر او سی دے نصاب نے ماسکو پیٹریاچریٹی دے مغربی یورپ د‏‏ی اک نمائش قائم کرنے دا فیصلہ کيتا۔ ایہ فیصلہ کيتا گیا سی کہ مندرجہ ذیل ملکاں اس معاہدہ د‏‏ی ذمہ داری دے تحت ہون گے: انڈورا، بیلجیئم، برطانیہ، آئرلینڈ، اسپین، اٹلیہ، لیچینسٹین، لکسمبرگ، موناکو، نیدرلینڈز، پرتگال، فرانس تے سوئٹزرلینڈ د‏‏ی ریاست۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/the-moscow-patriarchate-creates-a-western-europe-exarchate-for-headquarters-in-paris/|title=The Moscow Patriarchate creates a Western Europe exarchate for headquarters in Paris|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-29|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/12/28/news168464/|title=Patriarchal Exarchates established in Western Europe and South-East Asia {{!}} The Russian Orthodox Church|date=28 دسمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-12-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/db/text/5330863.html|title=ЖУРНАЛЫ заседания Священного Синода от 28 декабря 2018 года (публикация обновляется) / Официальные документы / Патриархия۔ru|date=28 دسمبر 2018|website=Патриархия۔ru|language=ru|accessdate=2018-12-28}}</ref> ایہ کم یوکرین وچ ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ دے اقدامات دے جواب وچ کیہ گیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14829|title=Russian Orthodox Church Synod forms patriarch's exarchates in Europe, Asia in response to Constantinople's actions|date=29 دسمبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-06|تاريخ-الأرشيف=2019-01-06|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190106034012/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14829|url-status=dead}}</ref> ايس‏ے دن، روس -24 چینل نو‏‏ں انٹرویو دیندے ہوئے، میٹروپولیٹن ہلیریون نے اعلان کيتا کہ "اب اوہ اس طرح کم کرن گے جداں اوہ [قسطنطنیہ] موجود نئيں نيں کیونجے ہماریا مقصد مشنری اے، ہماریا کم تعلیم اے، اسيں ساڈے ریوڑ دے بارے وچ وزیراں د‏‏ی دیکھ بھال دے لئی ایہ ڈھانچے تشکیل دے رہے نيں، ایتھ‏ے اس طرح دے کوئی روکنے والے عوامل نئيں ہوسکدے نيں تے ایہ کہ ROC Eumenical Patriarchate د‏‏ی بجائے اپنے ڈایسوپورا دے قدامت پسند وفادارےآں دا چارج سنبھالے گا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/the-former-russian-exarchate-of-constantinople-must-decide-about-its-own-future/|title=The former Russian exarchate of Constantinople must decide about its own future|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-29|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-30}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14831|title=Structures of Russian Orthodox Church to open in all localities that have Constantinople parishes|date=29 دسمبر 2018|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2018-12-30|تاريخ-الأرشيف=2018-12-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181229192230/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14831|url-status=dead}}</ref> 29 دسمبر کو، چینل روس۔ 24 نو‏‏ں انٹرویو دے دوران وچ ، میٹروپولیٹن ہلریئن نے اعلان کيتا کہ ماسکو دے سرپرست نے ماسکو دے سپریم ڈائیسوسن اسمبلی دے آخری اجلاس دے موقع اُتے آرتھوڈوکس دے وفادارےآں نو‏‏ں پہاڑ اتھوس دے علاقے وچ گل گل کر سکدی اے، لیکن صرف سینٹ پینٹیلیمون خانقاہ۔ <ref name=":02">{{حوالہ ویب|url=http://interfax-religion.ru/?act=news&div=71691|title=Интерфакс-Религия: Мирянам РПЦ разрешили причащаться в русском Пантелеимоновом монастыре на Афоне|date=29 دسمبر 2018|website=interfax-religion.ru|accessdate=2019-07-18|تاريخ-الأرشيف=2019-07-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190718130919/http://interfax-religion.ru/?act=news&div=71691|url-status=dead}}</ref><ref name=":110">{{حوالہ ویب|url=https://www.urdupoint.com/en/world/russian-orthodox-church-believers-may-take-co-518001.html|title=Russian Orthodox Church Believers مئی Take Communion On Mount Athos -Metropolitan Hilarion|last=Rukhshan|first=Mir|date=29 دسمبر 2018|website=UrduPoint|language=en|accessdate=2019-01-05}}</ref> پہاڑ ایتھوس دا علاقہ ایکویمیکل پیٹریاچریٹ دے دائرہ اختیار وچ ا‏‏ے۔ ہلیریون نے سینٹ پینٹیلیمون خانقاہ دا اعلان کيتا "کا تعلق قسطنطنیہ دے چرچ تو‏ں اے، جداں کہ ماٹھوس آٹھوس اُتے تمام خانقانيں نيں، لیکن اسيں جاندے نيں کہ ایہ روسی راہباں دے ذریعہ روسی پیسےآں تو‏ں تعمیر کيتا گیا سی تے اس وچ روسی تے یوکرین خانقاہی بھائی چارہ رکھیا گیا سی، تمام رسومات اک وچ ادا کیتے جاندے نيں سلاوکی بولی تے جو لوک اوتھ‏ے آندے نيں اوہ اس وچ میل جول لے سکدے ني‏‏‏‏ں۔۔۔ لیکن دوسری ایتھوس خانقاہاں وچ نئيں "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.la-croix.com/Religion/Orthodoxie/Le-Patriarche-Kirill-autorise-fideles-communier-Mont-Athos-2019-01-03-1200992967|title=Le Patriarche Kirill autorise ses fidèles à communier sur le Mont Athos|last=Sautreuil|first=Pierre|date=2019-01-03|website=La Croix|language=fr|trans-title=Patriarch Kirill allowed his faithfuls to receive communion on Mount Athos|accessdate=2019-01-05}}</ref> 30 دسمبر کو، ''انٹرفیکس'' نے اطلاع دتی کہ آر او سی [[انقرہ]] وچ روس دے سفارت خانے دے علاقے وچ چرچ تعمیر کررہیا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.interfax.ru/russia/644644|title=При посольстве РФ в Турции построят храм в память об Андрее Карлове|date=2018-12-30|website=Interfax.ru|language=ru|accessdate=2018-12-30}}</ref> ترکی [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|ایکومینیکل پیٹریاچریٹ دے]] دائرہ اختیار دا حصہ ا‏‏ے۔ 30 دسمبر نو‏‏ں پیٹرآرک کریل نو‏‏ں اک خط بھیجیا القوامی پیٹرآرک برتلمائی۔<ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.asianews.it/news-en/Kirill:-Bartholomew-no-longer-the-ecumenical-patriarch-of-all-Orthodoxy-45858.html|title=Kirill: Bartholomew no longer the ecumenical patriarch of all Orthodoxy|last=Rozanskij|first=Vladimir|date=2 جنوری 2019|website=www.asianews.it|accessdate=2019-01-03}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://tsn.ua/svit/ochilnik-rpc-kirilo-v-emociynomu-listi-prigroziv-patriarhu-varfolomiyu-strashnim-sudom-1273818.html|title=Очільник РПЦ Кирило в емоційному листі пригрозив Патріарху Варфоломію Страшним судом|date=31 دسمبر 2018|website=TSN|accessdate=3 جنوری 2019}}</ref><ref>{{حوالہ رسالہ|last=tsnua|date=2018-12-31|title=Лист Патріарха Кирила Патріарху Варфоломію|url=https://www.slideshare.net/tsnua/ss-127041187}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190103155526/https://www.slideshare.net/tsnua/ss-127041187 |date=2019-01-03 }}</ref> اس خط وچ ، کریل نے اعلان کيتا: "جے آپ [ایکویمنیکل پیٹریاارک] اپنے خط وچ منضبط ارادےآں نو‏‏ں برقرار رکھدے ہوئے کم کرن گے تو، آپ خدا دے مقدس گرجا گھراں دے اتحاد د‏‏ی خدمت دا موقع ہمیشہ دے لئی ضائع کر دیؤ گے، اس وچ پہلا ہونا بند کر دیؤ گے آرتھوڈوکس دنیا جس وچ لکھاں مومنین نيں تے آپ نے آرتھوڈوکس یوکرینین نو‏‏ں جو تکلیفاں دتی نيں اوہ آپ ساڈے رب دے آخری فیصلے اُتے چلاں گے جو تمام لوکاں دا غیر جانبدارانہ فیصلہ کريں گا تے اس دے سامنے آپ دے خلاف گواہی دے گا۔ " ایہ خط 31 دسمبر نو‏‏ں آر او سی د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہويا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/12/31/news168541/|title=Primate of the Russian Orthodox Church sends message to His Holiness Patriarch Bartholomew over anti-canonical actions of the Patriarchate of Constantinople in Ukraine {{!}} The Russian Orthodox Church|date=31 دسمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-03}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/db/text/5333808.html|title=Послание Предстоятеля Русской Православной Церкви Святейшему Патриарху Варфоломею в связи с антиканоническими действиями، предпринимаемыми Константинопольским Патриархатом на Украине / Патриарх / Патриархия۔ru|date=31 دسمبر 2018|website=Патриархия۔ru|language=ru|accessdate=2019-01-03}}</ref> ==== 2019 ==== ===== جنوری ===== 5 جنوری کو، ماسکو دے پیٹریاارک دے پریس سکریٹری الیگزینڈر وولکوف نے اعلان کيتا کہ "آخر کار پیٹیریاک بارتھولومی نے اج فرقہ وچ شامل ہوک‏ے خود نو‏‏ں دنیا دے آرتھوڈوکس تو‏ں وکھ کر دتا اے " کیونجے ایکومینیکل پیٹریاارک نے او سی یو نو‏‏ں آٹو میسیج دینے والے ٹوموس اُتے دستخط کیتے سن ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://tass.ru/obschestvo/5976294|title=В РПЦ заявили، что патриарх Варфоломей окончательно оторвал себя от мирового православия|date=5 جنوری 2019|website=ТАСС|trans-title=The Russian Orthodox Church said that Patriarch Bartholomew finally cut himself off from world Orthodoxy|accessdate=2019-01-06}}</ref> ايس‏ے دن، آر او سی دے سینیڈول ڈیپارٹمنٹ برائے چرچ، سوسائٹی تے میڈیا ریلیشنس دے سربراہ ولادی میر لیویڈا نے اعلان کيتا کہ ایکو مینیکل پیٹریاارک نے آٹوسیفلی دے ٹوموس اُتے دستخط کیتے سن "یہ اک ایسا مقالہ سی جو بے لگام سیاسی تے ذا‏تی عزائم دا نتیجہ ا‏‏ے۔ توپاں د‏‏ی خلاف ورزی اُتے دستخط کیتے تے اس طرح کوئی غیر معمولی طاقت نئيں ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14836|title=Tomos is piece of paper without canonical force – Russian Orthodox Church|date=5 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-06|تاريخ-الأرشيف=2019-01-06|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190106032410/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14836|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://t.me/vladimirlegoyda/748|title=Владимир Легойда|date=5 جنوری 2019|website=Telegram|accessdate=2019-01-06}}</ref> 7 جنوری 2019 کو، [[کیتھیڈرل برائے مسیح نجات دہندہ|کیتھڈرل آف کرسٹ دتی سیویئر]] وچ کرسمس دے تہوار دے تہوار دے دوران وچ ، آر او سی دے پیٹریاک کریل نے دوسرے مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں دے پریمیٹاں دا اک ناں وی ذکر نئيں کيتا، جنہاں دے نال آر او سی روايتی تبادلہ وچ ا‏‏ے۔ اس طرح د‏‏ی یادگاری (یونانی بولی وچ ، اسنو‏ں " ڈپٹیچ " کہیا جاندا اے ) دا چرچ دے چارٹر نے مطالبہ کيتا اے تے ایہ صدیاں پرانی روایت ا‏‏ے۔ اس دے برخلاف، یوکرائن دے نويں تخلیق شدہ آرتھوڈوکس چرچ دے سربراہ، میٹروپولیٹن ایپیہنیئس نے پوری طرح تو‏ں تمام پریمیٹاں دے ناں درج کیتے، جنہاں وچ "روس کریل دا انتہائی مقدس پادری" وی شامل ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.ekklisiaonline.gr/nea/ti-stigmi-pou-o-moschas-den-mnimonevi-orthodoxous-ton-mnimonevi-o-epifanios/|title=Τη στιγμή που ο Μόσχας δεν μνημονεύει Ορθοδόξους، τον μνημονεύει ο Επιφάνιος|last=Online|first=Εκκλησία|date=2019-01-10|website=ΕΚΚΛΗΣΙΑ ONLINE|language=el|accessdate=2019-01-13}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://fanarion.blogspot.com/2019/01/blog-post_10.html|title=Φως Φαναρίου : Ο ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟΣ ΔΕΝ ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΙ ΠΙΑ ΤΟΥΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥΣ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΟΥΣ / Ο ΚΙΕΒΟΥ ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΜΟΣΧΑΣ ΚΥΡΙΛΛΟ|last=Panagiotisandriopoulos|date=2019-01-10|website=Φως Φαναρίου|accessdate=2019-01-13}}</ref> 14 جنوری 2019 کو، میٹروپولیٹن ہلریئن نے اعلان کيتا: <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/01/14/news168974/|title=Metropolitan Hilarion: The Russian Orthodox Church originated in Kiev, not in Moscow, not in St. Petersburg {{!}} The Russian Orthodox Church|date=14 جنوری 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-15}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14854|title=Media review: "Metropolitan Hilarion: Russian Orthodox Church was born in Kiev, not in Moscow or St. Petersburg"|date=14 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-15|تاريخ-الأرشيف=2019-01-15|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190115031042/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14854|url-status=dead}}</ref> 30 جنوری 2019 کو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے محکمہ برائے چرچ، سوسائٹی تے میڈیا تعلقات دے سربراہ، ولادیمیر لیگوئیڈا نے لکھیا اے کہ او سی یو دے ٹوموس نے او سی یو نو‏‏ں ایکومینیکل پیٹریاچریٹ دا واسال بنا دتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14904|title=Russian Orthodox Church says tomos confirms new Ukrainian church's vassalage to Constantinople|date=30 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-30|تاريخ-الأرشيف=2019-01-30|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190130160357/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14904|url-status=dead}}</ref> 31 جنوری کو، پیٹریاارک کیرل نے آر او سی تے ایکوایمیکل پیٹریاچریٹ دے وچکار واپسی دے نقطہ نظر کو، ایہ کہندے ہوئے اعلان کيتا: "واپسی د‏‏ی گل وجود دا خاتمہ نئيں ا‏‏ے۔ جدو‏ں ہماریا جسمانی زندگی ختم ہوجائے گا تاں اسيں وچو‏ں ہر اک ایداں دے مقام دا تجربہ کريں گا۔ لیکن جدو‏ں تک اسيں زندہ رہیاں، جدو‏ں تک چرچ زندہ رہے گا، واپسی دا کوئی فائدہ نئيں ہونا چاہیے تے مینو‏ں یقین اے کہ ایسا نئيں ہوئے گا "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/patriarch-kirill-of-moscow-considers-the-point-of-no-return-has-not-yet-been-reached-in-the-conflict-with-constantinople/|title=Patriarch Kirill of Moscow considers the point of no return has not yet been reached in the conflict with Constantinople|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-02-01|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-02-03}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.ru/?act=news&div=71934|title=Интерфакс-Религия: Патриарх Кирилл считает، что точка невозврата в конфликте с Константинополем еще не пройдена|date=31 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.ru|accessdate=2019-02-01}}</ref> ايس‏ے دن، اس نے اعلان کيتا: <ref>{{حوالہ ویب|url=http://tass.com/society/1042662|title=Russian patriarch likens Kiev for Russian Orthodoxy to Jerusalem for global Christianity|date=31 جنوری 2019|website=TASS|language=en|accessdate=2019-02-02}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/ru/2019/01/31/news169851/|title=Слово Святейшего Патриарха Кирилла на встрече с делегациями Поместных Православных Церквей 31 января 2019 года {{!}} Русская Православная Церковь|date=31 جنوری 2019|website=mospat.ru|language=ru-RU|accessdate=2019-02-02}}</ref> {{Quote|text=Ukraine is not on the periphery of our church. We call Kiev ‘the mother of all Russian cities.' For us Kiev is what Jerusalem is for many. Russian Orthodoxy began there, so under no circumstances can we abandon this historical and spiritual relationship. The whole unity of our Local Church is based on these spiritual ties.|sign=|source=}} 11 فروری 2019 کو، میٹروپولیٹن ہلریئن نے ڈی ای سی آر د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہونے والے اک انٹرویو وچ کہیا کہ ماؤنٹ ایتھوس نو‏‏ں اک انتخاب کرنا سی تے اوہ امید کردے نيں کہ ماؤنٹ ایتھوس "واحد صحیح انتخاب کريں گا - اوہی جو کیننیکل آرڈر دے حق وچ ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/mount-athos-has-to-make-a-choice/|title="Mount Athos has to make a choice" ⋆ Orthodoxie.com|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-02-18|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-02-20}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/02/11/news170342/|title=Metropolitan Hilarion of Volokolamsk: Athos in face of a choice {{!}} The Russian Orthodox Church|date=11 فروری 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-02-20}}</ref> ===== مئی ===== 29 مئی کو، ماسکو دے سرپرست خارجہ برائے خارجی چرچ دے تعلقات نے البانیا دے آرچ بشپ اناسٹاسیوس نو‏‏ں ایکو مینیکل پیٹریاچریٹ دے 20 فروری 2019 دے خط د‏‏ی اک تبصرہ شائع کيتا۔ ایہ تبصرہ آر او سی دے سینوڈل بائبل تے تھیولوجیکل کمیشن دے ماہرین نے لکھیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/comments-by-the-secretariat-of-the-synodal-biblical-and-theological-commission-on-the-letter-sent-by-patriarch-bartholomew-of-constantinople-to-archbishop-anastasios-of-albania-on-فروری-20-2019/|title=Comments by the Secretariat of the Synodal Biblical and Theological Commission, on the letter sent by Patriarch Bartholomew of Constantinople to Archbishop Anastasios of Albania on فروری 20, 2019, and published by the Patriarchate of Constantinople|date=2019-06-13|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-06-17}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/05/29/news174667/|title=Commentary by the Secretariat of the Synodal Biblical and Theological Commission on the Letter by Patriarch Bartholomew to Archbishop Anastasios of Albania of 20th فروری 2019 {{!}} The Russian Orthodox Church|date=29 مئی 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-06-17}}</ref> 30 مئی 2019 کو، آر او سی دے چرچ، سوسائٹی تے میڈیا ریلیشنز برائے سینودال ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ، ولادی میر لیویڈا نے کہیا، آر او سی [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے]] پریمیٹ، کرسوسٹوموس II د‏‏ی [[کلیسیائے قبرص|چرچ]] د‏‏ی کوششاں تو‏ں آگاہ اے تے انہاں نے ہور کہیا کہ "کسی حد تک [ کرسوسٹوموس '] دے اقدامات نو‏‏ں آر او سی تجویز دے مطابق سمجھیا جا سکدا اے (۔۔۔ ) اس نے مختلف مقامی گرجا گھراں دے نمائندےآں تو‏ں مستقل طور اُتے گل گل د‏‏ی اے تے مسئلہ نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی ضرورت نو‏‏ں دسدے ہوئے "لیگوئیڈا نے ایہ وی کہیا کہ آر او سی نے اس معاملے اُتے بار آرتھوڈوکس دے فیصلے د‏‏ی بار بار خواہش تے زور دتا اے کیونجے اسنو‏ں حل نئيں کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ یکطرفہ طور اُتے " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=15147|title=Constantinople cannot solve complicated religious situation in Ukraine – Russian Orthodox Church|date=30 مئی 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-05-31|تاريخ-الأرشيف=2019-05-30|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190530175427/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=15147|url-status=dead}}</ref> ===== اکتوبر ===== 17 اکتوبر 2019 کو، آر او سی دے مقدس Synod نے اس اعلان اُتے رد عمل ظاہر کيتا کہ چرچ آف یونان نے OCU نو‏‏ں تسلیم ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ مقدس Synod نے کہیا: "جے یوکرائن دے فرق نو‏‏ں واقعی طور اُتے یونانی آرتھوڈوکس چرچ تے اس دے پریمیٹ دے ذریعہ تسلیم کيتا جاندا اے - یا تاں مشترکہ خدمت کيتی شکل وچ ، فرقہ دے قائد د‏‏ی یا تاں انہاں نو‏‏ں سرکاری خطوط بھیجنے د‏‏ی یاد وچ - مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں دے خاندان وچ ودھدی ہوئی تقسیم د‏‏ی افسوسناک شہادت۔ [۔۔۔ ] اسيں یونانی چرچ دے انہاں بشپاں دے نال دعا تے یوکرسٹک میل جول نو‏‏ں ختم کردے نيں جو یوکرائن د‏‏ی غیر غیر مذہبی فرقہ پرست جماعتاں دے نمائندےآں دے نال داخل ہوئے چکے نيں یا انہاں د‏‏ی شمولیت اختیار کرن گے۔ […] روسی آرتھوڈوکس چرچ دے مقدس Synod نے ماسکو تے تمام روس دے تقدس دے پیٹریاک کیرل نو‏‏ں اجازت دتی اے کہ جے اوہ یونانی چرچ دا پریمی سی تو، ایتھنز دے اپنے بیٹٹیوڈ آرک بشپ تے پورے یونان دے ناں د‏‏ی یاد نو‏‏ں روک‏‏يتی‏‏اں ۔ خدائی خدمات دے دوران یوکرائن دے فرقہ وارانہ گروہاں وچو‏ں کسی دے سربراہ د‏‏ی یاد منانا شروع ہُندا اے یا یوکرائن دے فرقےآں نو‏‏ں تسلیم کرنے د‏‏ی نشان دہی کرنے والے دوسرے اقدامات کردا ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/orthodox/moscow_patriarchy/77486/|title=ROC Synod disbelieves entire Greek Church could recognize OCU and called not to remember Archbishop Hieronymos for his communion with Epifaniy|last=|first=|date=17 اکتوبر 2019|website=risu.org.ua|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/statement-of-the-holy-synod-of-the-russian-orthodox-church/|title=Statement of the Holy Synod of the Russian Orthodox Church|last=|first=|date=2019-10-17|website=Orthodoxie.com|language=en-US|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/10/17/news178948/|title=Statement of the Holy Synod of the Russian Orthodox Church {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=17 اکتوبر 2019|website=mospat.ru|language=en-US|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-19}}</ref> === ایکومینیکل پیٹریاچریٹ === ==== 2018 ==== سربیا دے جریدے پولیٹیدا ميں 21 فروری 2019 نو‏‏ں شائع ہونے والے اک انٹرویو وچ ، <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.politika.rs/articles/details/423274|title=Нисам "источни папа"|last=Ракочевић|first=Живојин|date=21 فروری 2019|website=Politika Online|accessdate=2019-04-05}}</ref> ایکویمنیکل پیٹریاارک بارتھلمیو نے اعلان کيتا کہ آرتھوڈوکس چرچ دے مذہبی ضمیر وچ مشرق دا کوئی پوپ نئيں ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/bartholomew-there-is-no-pope-of-the-east-in-the-religious-conscience-of-orthodox-church/|title=Bartholomew: Τhere is no Pope of the East in the religious conscience of Orthodox Church|date=2019-03-17|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-04-05|archivedate=2019-04-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405010151/https://www.romfea.news/bartholomew-there-is-no-pope-of-the-east-in-the-religious-conscience-of-orthodox-church/}}</ref> ايس‏ے انٹرویو وچ ، اس نے اعلان کيتا: "جب تک دوسرے آرتھوڈوکس چرچاں د‏‏ی رضامندی دے نال آٹومیفلی د‏‏ی فراہمی دا تعلق اے، تاں ایسا نئيں ہويا، کیونجے ساڈے چرچ وچ ایہ روایت نئيں ا‏‏ے۔ آٹو ریفلی دے تمام ٹوموسز جو نو تخلیق شدہ آٹوسیفالس گرجا گھراں ( [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روس]]، [[سربیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|سربیا]]، [[رومانیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|رومانیہ]]، [[بلغاری راسخ الاعتقاد کلیسیا|بلغاریہ]]، [[جارجیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|جارجیا]]، [[کلیسیائے یونان|ایتھنز]]، وارسا، ، ترانا تے پریسوف) نو‏‏ں دتے گئے سن، اوہ ایکومینیکل پیٹریارچائٹ دے ذریعہ فراہ‏م کیتے گئے سن تے پین آرتھوڈوکس د‏‏ی سطح اُتے مذاکرات۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/orthodox/constantinople_patriarchy/74900|title=No Pan-Orthodox approval needed to issue the Tomos, Patriarch Bartholomew says|date=28 فروری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-04-05}}</ref> بارتھلمو نے ایہ وی اعلان کيتا کہ کسی وی ریاست نے ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ اُتے یوکرائن نو‏‏ں آٹو میسیج دینے دے لئی دباؤ نئيں ڈالیا، لیکن ایہ کہ "ریاستی رہنماواں د‏‏ی اک وڈی تعداد نے اس فیصلے دے نال ہی ایکومینیکل پیٹریاچریٹ نو‏‏ں سلام کيتا ا‏‏ے۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/confessional/orthodox_relations/74899|title=Patriarch Bartholomew: many state leaders greeted us on the provision of the Tomos|date=28 فروری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-04-05}}</ref> مئی 2019 وچ ، ایکومینیکل پیٹریاارک بارتھلمیو نے صحافیاں نو‏‏ں اک تقریر وچ اعلان کيتا: "اس مسئلے تے پیٹریاچریٹی دے مؤقف دے بارے وچ ، میڈیا نو‏‏ں بہت ساریاں غلط معلومات فراہ‏م کيتیاں گئیاں، جداں کہ جعلی تاریخی حقائق تے مسخ شدہ سچائی جدو‏ں کہ حقائق نو‏‏ں احتیاط تو‏ں سمجھیا گیا ا‏‏ے۔ یا / تے جان بجھ کر پوشیدہ ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/bartholomew-the-true-facts-on-the-ukrainian-issue-have-been-deliberately-concealed/|title=Bartholomew: The true facts on the Ukrainian issue have been deliberately concealed|date=2019-05-23|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-05-25|archivedate=2019-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190525144242/https://www.romfea.news/bartholomew-the-true-facts-on-the-ukrainian-issue-have-been-deliberately-concealed/}}</ref> 23 مئی کو، ''ایکومینیکل پیٹریاارک دے آرکونز نے ایکومینیکل پیٹریارچائٹ تے یوکرین آٹسیفلی کے'' عنوان تو‏ں اک [[برقی کتاب|ای کتاب]] دا اعلان کيتا '': تاریخی، کیننیکل تے پادری تناظر'' "جلد ہی جاری کيتا جائے گا تاکہ" لوکاں نو‏‏ں خیر سگالی تو‏ں آگاہی دے ذریعہ دتے گئے آٹو ریپلیٹی دے بارے وچ حقیقت دے بارے وچ آگاہ کيتا جائے یوکرائن وچ قدامت پسند چرچ دے قسطنطنیہ دے ایکومینیکل پیٹریاچریٹ "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.archons.org/-/upcoming-publication-the-ecumenical-patriarchate-and-ukraine-autocephaly|title=Upcoming Publication: The Ecumenical Patriarchate and Ukraine Autocephaly – Archon News Article – Order of Saint Andrew the Apostle, Archons of the Ecumenical Patriarchate|website=www.archons.org|language=en-US|accessdate=2019-05-25}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/121389.html|title=Archons of Ecumenical Patriarchate publishing new book to combat supposed fake news about Ukrainian autocephaly|date=24 مئی 2019|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-05-25}}</ref> 30 مئی 2019 کو، کتاب دا ای بک ورژن جاری کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://theorthodoxworld.com/ebook-now-available-the-ecumenical-patriarchate-and-ukraine-autocephaly/|title=eBook Now Available: The Ecumenical Patriarchate and Ukraine Autocephaly|date=2019-05-30|website=The Orthodox World|language=en-US|accessdate=2019-05-31|archivedate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531172920/https://theorthodoxworld.com/ebook-now-available-the-ecumenical-patriarchate-and-ukraine-autocephaly/}}</ref> == دوسرے خودکار مشرقی آرتھوڈوکس چرچاں دے رد عمل == === قبرص دا چرچ === 26 ستمبر کو، [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے چرچ دے]] سربراہ، آرچ بشپ کرسوسٹوموس دوم، نے قبرص وچ یوکرین دے سفیر، بوریس ہمیونک نال ملاقات کيتی۔ اس ملاقات دے دوران وچ ، یوکرائن وچ کلیسیائی مسائل دے سوال اُتے تبادلہ خیال کيتا گیا۔ ملاقات دے دوران وچ ، کرسوسٹوموس دوم نے "یوکرائنی چرچ وچ ہونے والے حالیہ واقعات تے فرقہ واریت دے پیدا ہونے دے امکان دے بارے وچ اپنی تشویش تے تشویش دا اظہار کيتا جس تو‏ں تمام آرتھوڈوکس دے اتحاد نو‏‏ں نقصان پہنچے گا" تے اعلان کيتا کہ چرچ دا چرچ اک بننے دے لئی تیار اے یوکرین وچ آرتھوڈوکسی دے سوال تو‏ں متعلق ماسکو تے قسطنطنیہ دے سرپرستاں دے وچکار "غیر مستحکم صورت حال نو‏‏ں معمول اُتے لیانے دے لئی پل"۔ ایہ اعلانات قبرص دے چرچ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہوئے سن ۔ 9 جنوری 2019 کو، آرچ بشپ کرسوسٹوموس نے اعلان کيتا: "جو حالے سب تو‏ں اہ‏م اے اوہ خود بخود نئيں اے، لیکن ایہ کہ آرتھوڈوکس نو‏‏ں تقسیم نئيں کيتا جاسکدا اے " انہاں نے ہور کہیا کہ اوہ کدی وی الہی دے ڈپٹیچ وچ یوکرین دے آرتھوڈوکس چرچ دے پرائمٹ دے ناں د‏‏ی یاد نئيں مناواں گے۔ لیٹرجی <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/whats-most-important-right-now-is-not-autocephaly-but-that-orthodoxy-may-not-be-divided/|title=What's most important right now is not autocephaly, but that Orthodoxy may not be divided|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-01-09|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-01-15}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/ekklisia-kyprou/26319-arxiepiskopos-kuprou-auti-tin-stigmi-den-proexei-i-autokefalia-alla-na-min-dixastei-i-orthodojia|title=Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: ''Αυτή την στιγμή δεν προέχει η Αυτοκεφαλία، αλλά να μην διχαστεί η Ορθοδοξία''|date=9 جنوری 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-01-15}}</ref> 25 جنوری 2019 کو، آرچ بشپ کرسوسٹوموس نے اعلان کيتا کہ اوہ ایکومینیکل پیٹریاچریٹ نو‏‏ں " مدر چرچ " مندے نيں تے انھاں نے "چنار دے نال اچھے تعلقات برقرار رکھے نيں، جسنو‏ں اوہ کسی وی مشکلات دے باوجود برقرار رکھن گے۔" انہاں نے ہور کہیا کہ اوہ اک دن میٹروپولیٹن ایپیہنیئس دے نال جلدی کرن گے جدو‏ں مؤخر الذکر قبرص وچ آ جاندا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://fanarion.blogspot.com/2019/01/blog-post_25.html|title=Φως Φαναρίου : Κύπρου Χρυσόστομος: "Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι Μητέρα Εκκλησία"|last=Panagiotisandriopoulos|date=2019-01-25|website=Φως Φαναρίου|accessdate=2019-01-28}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxia.info/news/κύπρου-χρυσόστομος-το-οικουμενικό-πα/|title=Κύπρου Χρυσόστομος: "Το Οικουμενικό Πατριαρχείο είναι η Μητέρα Εκκλησία"|last=Παπαγεωργίου|first=Σπύρος|date=25 جنوری 2019|website=Orthodoxia.info|accessdate=27 جنوری 2019}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.unian.info/politics/10421883-orthodox-church-of-cyprus-to-recognize-ocu-head-epifaniy.html|title=Orthodox Church of Cyprus to recognize OCU head Epifaniy|date=25 جنوری 2019|website=www.unian.info|language=en|accessdate=2019-01-25}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/confessional/orthodox_relations/74467/|title=Church of Cyprus plans to recognize OCU|date=25 جنوری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-01-27}}</ref> 7 فروری 2019 کو، قبرص دے چرچ دے مقدس صحابہ نے فیصلہ کيتا کہ 18 فروری 2019 نو‏‏ں قبرص دے چرچ دے مقدس صحابہ یوکرائنی سوال تو‏ں متعلق اپنا حتمی فیصلہ دینے دے لئی اک غیر معمولی اجلاس منعقد کرن گے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/orthodox/orthodox_world/74630/|title=Кіпрська Православна Церква визначилася з датою розгляду питання про визнання ПЦУ|date=8 فروری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-02-08}}</ref> 18 فروری کو، قبرص دے چرچ نے اعلان کيتا کہ اسنو‏ں یوکرائن وچ آٹومیفیکیشن دینے دے اہداف اُتے شبہ نئيں اے کہ یوکرین وچ فرقہ واریت نو‏‏ں شفا بخش ا‏‏ے۔ قبرص دے چرچ نے ایہ وی کہیا اے کہ جے اک خاص مدت وچ یوکرین وچ فرقہ واریت اُتے قابو نئيں پایا گیا تو، قبرص دے چرچ نو‏‏ں "[امید] د‏‏ی توقع اے کہ ایکوایمینیکل پیٹریاارک، انہاں دے باقاعدہ کردار نو‏‏ں بروئے کار لیا ک‏ے انہاں د‏‏ی حیثیت تو‏ں استعمال کيتا۔ آرتھوڈوکس وچ ، اس معاملے اُتے عمل کرنے دے لئی یا تاں اک پین آرتھوڈوکس کونسل یا پریمیٹ دا سنیکسس طلب کرے گی۔ " ايس‏ے مکالمہ وچ ، قبرص دے چرچ نے اعلان کيتا کہ اس نے اس معاملے اُتے ثالث بننے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxsynaxis.org/2019/02/19/the-church-of-cyprus-statement-on-the-ukrainian-issue/|title=The Church of Cyprus's Statement on the Ukrainian Issue|last=Antiochenus|first=Petrus|date=2019-02-19|website=Orthodox Synaxis|language=en|accessdate=2019-02-21}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/church-of-cyprus-we-are-not-questioning-the-intention-of-the-ecumenical-patriarchate-to-grant-autocephaly-to-the-church-of-ukraine/|title=Church of Cyprus: We are not questioning Ecumenical Patriarchate's goal for the Church of Ukraine|date=2019-02-18|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-02-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.unian.info/politics/10451181-cyprus-church-condemns-russia-s-aggressive-policy-toward-orthodox-church-of-ukraine.html|title=Cyprus Church condemns Russia's aggressive policy toward Orthodox Church of Ukraine|date=19 فروری 2019|website=www.unian.info|language=en|accessdate=2019-02-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/27150-oi-apofaseis-tis-ekklisias-tis-kuprou-gia-tin-oukrania|title=Οι αποφάσεις της Εκκλησίας της Κύπρου για την Ουκρανία|date=18 فروری 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-02-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://churchofcyprus.org.cy/50127|title=Ανακοινωθέν Έκτακτης Συνεδρίας της Ιεράς Συνόδου (18 Φεβρουαρίου 2019)|last=Andreas Koshiaris|website=Εκκλησία της Κύπρου|language=el|accessdate=2019-02-19}}</ref> قبرص دے چرچ نے ایہ بیان نئيں کيتا کہ اس نے او سی یو نو‏‏ں تسلیم کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/orthodox/orthodox_world/74772/|title=Позачерговий Синод Кіпрської Православної Церкви обговорив українське питання|date=19 فروری 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-02-19}}</ref> ==== دوسرے گرجا گھراں دے نمائندےآں نال ملاقات ==== 18 اپریل 2019 کو، [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے قبرص]]، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|کلیسا آف اسکندریہ]]، [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|چرچ آف اینٹیوک]] تے [[یروشلمی راسخ الاعتقاد کلیسیا|یروشلم دے چرچ دے پرائمیز]] جمع ہوئے۔ <ref name=":32"/><ref name=":33"/> انہاں نے اک ایسا اعلامیہ جاری کيتا جس وچ انہاں نے لکھیا اے کہ دوسری چیزاں دے علاوہ انہاں نے " انہاں یوکرین وچ آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خود تو‏ں منظوری دینے دے بعد پیدا ہونے والی پریشانیاں د‏‏ی طرف وی دیکھیا"۔ اسکندریہ، انطاکیہ تے یروشلم دے پرائمیناں نے قبرص دے چرچ دے پریمی دے "ثالثی دے اقدام" د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref name=":34"/><ref name=":35"/> چرچ آف قبرص دے پرائمٹ نے 14 مئی 2019 نو‏‏ں اک اعلامیہ جاری کيتا جس وچ انہاں نے کہیا: "مینو‏ں کوئی آرڈر نئيں ملیا اے ! وچ سربیا، بلغاریہ تے یونان دے لئی جا رہیا ہاں یوکرائن معاملے اُتے گل گل کرنے دے لئی " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/i-have-not-received-any-order-i-am-leaving-for-serbia-bulgaria-and-greece-to-discuss-the-ukrainian-issue/|title=I have not received any order! I am leaving for Serbia, Bulgaria, and Greece to discuss the Ukrainian issue|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-05-15|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-05-18}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/ekklisia-kyprou/29141-arxiepiskopos-kuprou-den-elaba-kamia-entoli-anaxoro-gia-serbia-boulgaria-kai-athina|title=Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: ''Δεν έλαβα καμία εντολή! Αναχωρώ για Σερβία، Βουλγαρία και Αθήνα''|date=14 مئی 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-05-18}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/aytokefales_ekklisies/ekklisia_kiprou/o-arxiep-kyprou-apanta-sta-dimosieymata-gia-ton-oik-patriarxi/|title=Ο Αρχιεπ۔ Κύπρου απαντά στα δημοσιεύματα για τον Οικ۔ Πατριάρχη|date=2019-05-15|website=Ορθοδοξία News Agency|language=el|accessdate=2019-05-18}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://churchofcyprus.org.cy/52351|title=Δήλωση του Αρχιεπισκόπου για Ουκρανικό – Αλβανίας|date=14 مئی 2019|website=Εκκλησία της Κύπρου|language=el|accessdate=2019-05-18}}</ref> 17 مئی تو‏ں 21 مئی تک اوہ بلغاری، یونانی تے سربیا آرتھوڈوکس گرجا گھراں دے پرامیٹاں نال ملاقات کيتی۔<ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/121321.html|title=Archbishop of Cyprus visits primates of Serbia, Bulgaria, Greece to discuss Ukrainian problem|date=22 مئی 2019|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-05-25}}</ref> مئی 2019 وچ ، آرچ بشپ کرسوسٹوموس تو‏ں انہاں دے ثالثی دے کردار دے بارے وچ انٹرویو کيتا گیا جس وچ انہاں نے کہیا: "جے اک چرچ اک طرف تو‏ں اتفاق کردا اے تو، دوسرے چرچ دوسرے دے نال اتفاق کردا اے تے ایہ بہت وڈی برائی ہوئے گی! تب اسيں اک فرقہ تک پہنچ سکدے نيں! سب تو‏ں بہتر اے کہ اسيں سب راضی ہاں تے سب مل ک‏ے فیصلہ کرن کیونجے صرف اک ہی چرچ دا فیصلہ کسی مقصد دے کم نئيں آئے گا تے جس چیز تو‏ں مینو‏ں ڈر اے اوہ ہوئے گا۔ اپنے لئی، وچ اک طرف یا دوسرے دے حق وچ فیصلہ کرسکدا ہون، لیکن وچ اسنو‏ں غلط سمجھدا ہون۔ ايس‏ے لئی ميں نے ایہ نئيں کيتا! " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/29331-arxiepiskopos-kuprou-prepei-oloi-na-skeftomaste-tin-ekklisia-kai-oxi-ta-prosopika-sumferonta|title=Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: ''Πρέπει όλοι να σκεφτόμαστε την Εκκλησία και όχι τα προσωπικά συμφέροντα''|date=22 مئی 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-05-25}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/interview-with-archbishop-chrysostomos-of-cyprus-about-his-mediation-concerning-the-ukrainian-issue/|title=Interview with Archbishop Chrysostomos of Cyprus about his mediation concerning the Ukrainian issue|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-05-25|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-05-26}}</ref> 6 ستمبر 2019 نو‏‏ں دتے گئے اک انٹرویو وچ ، قبرص دے چرچ دے اولین فرد نے کہیا کہ ایکو مینیکل پیٹریاارک بارتھلمیو سابقہ اجلاساں دے اقدام تو‏ں ناراض اے: "اساں پہلا قدم اٹھایا ا‏‏ے۔ اساں چرچ دے مختلف پرائمات دیکھنا شروع کرنے د‏‏ی کوشش کيتی تے دریافت کيتا کہ ایکیو مینیکل سرپرست ایسا کچھ نئيں چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ اس دے بعد اساں صرف ایہ کہیا، 'کیا اساں قتل کيتا؟' اسيں ایتھ‏ے رک گئے! " انہاں نے ایہ وی ہور کہیا: "قبرص دے چرچ د‏‏ی حیثیت تو‏ں اساں ایہ نئيں کہیا کہ اسيں [یوکرین دے آرتھوڈوکس چرچ] نو‏‏ں تسلیم کردے نيں، لیکن اسيں اسنو‏ں وی تسلیم نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ اسيں غیر جانبدار تعلقات برقرار رکھدے نيں تے اسيں سب دے نال اچھے تعلقات رکھنا چاہندے ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/ekklisia-kyprou/31364-arxiepiskopos-kuprou-theloume-tin-orthodojia-enomeni-kai-ergazomaste-na-min-proklithei-sxisma|title=Αρχιεπίσκοπος Κύπρου: ''Θέλουμε την Ορθοδοξία ενωμένη και εργαζόμαστε να μην προκληθεί σχίσμα''|last=|first=|date=6 ستمبر 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-08}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/123741.html|title=Pat. Bartholomew doesn't want primates to meet and discuss Ukrainian issue—Abp. of Cyprus|last=|first=|date=9 ستمبر 2019|website=OrthoChristian.Com|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-08}}</ref> دسمبر 2019 وچ ، قبرص دے چرچ دے اولیاء نے اس گل دا اعادہ کيتا کہ انہاں دے چرچ نے اس دے کچھ درجہ بندی دے اقدامات دے باوجود غیر جانبدارانہ موقف اختیار کيتا ا‏‏ے۔ انہاں نے ہور کہیا کہ ماسکو دے سرپرست نے انہاں تو‏ں حمایت د‏‏ی درخواست کيتی ا‏‏ے۔ انہاں نے جواب دتا کہ اوہ ماسکو پیٹریاارک دے کچھ دوسرے لوکاں (ایکویمنیکل سرپرست، ایتھنز دا آرچ بشپ تے الیگزینڈریا دے سرپرست {{Efn|Thought at that time the Patriarch of Moscow is still commemorating the Patriarch of Alexandria.}} ) د‏‏ی یاد منانے دے سلسلے نو‏‏ں روکنے دے فیصلےآں تو‏ں متفق نئيں ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے ہور کہیا: "[ماسکو دا سرپرست] فرقہ واریت پیدا کرنے جا رہیا ا‏‏ے۔ تے فرقہ بندی سب تو‏ں وڈا گناہ ا‏‏ے۔ مینو‏ں سمجھ نئيں آرہی ا‏‏ے۔ اوہ پہلا بننا چاہندا ا‏‏ے۔ ميں نے اس تو‏ں کہیا سی کہ آپ کدی وی پہلے نئيں ہون گے۔ پچھلی 17 صدیاں وچ ، تمام مشرقی آرتھوڈوکس پریمیاں وچ قسطنطنیہ دا سرپرست پہلے دے طور اُتے قائم کيتا گیا ا‏‏ے۔ فل اسٹاپ۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/archbishop-of-cyprus-i-told-patriarch-of-moscow-he-would-never-first-among-all-orthodox-primates/|title=Archbishop of Cyprus: I told Patriarch of Moscow he would never be first among Orthodox primates (upd)|date=2019-12-16|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-12-16}}</ref> === اسکندریہ دا یونانی آرتھوڈوکس چرچ === 22 اکتوبر 2018 کو، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|اسکندریہ دے یونانی آرتھوڈوکس پیٹریارچاٹ]] تے پولینڈ دے آرتھوڈوکس چرچ نے اک مشترکہ بیان جاری کيتا جس وچ انہاں نے "ان تمام لوکاں تو‏ں اپیل د‏‏ی اے جنہاں اُتے انہاں دا انحصار اے کہ اوہ چرچ د‏‏ی غلط فہمیاں نو‏‏ں ختم کرن جس اُتے یوکرائنی چرچ نو‏‏ں آٹو ریفلی دے حق تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ اس مسئلے اُتے تنازعات تو‏ں بچنے دے لئی جو وی انہاں د‏‏ی طاقت دے اندر اے یوکرائن د‏‏ی سرزمین اُتے چرچ دا آرڈر قائم کرنے دے لئی۔ " <ref name=":0">{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchateofalexandria.com/index.php?module=news&action=details&id=1463|title=EKΚΛΗΣΗ ΤΩΝ ΔΥΟ ΠΡΟΚΑΘΗΜΕΝΩΝ|last=|first=|date=|website=www.patriarchateofalexandria.com|language=Greek, Polish, English|accessdate=2018-10-20}}</ref><ref name=":1">{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchateofalexandria.com/index.php?module=news&action=details&id=1463|title=APPEAL BY THE TWO PRIMATES|last=|first=|date=|website=www.patriarchateofalexandria.com|accessdate=2018-10-29}}</ref><ref name=":3">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/22/news164129/|title=Primates of the Church of Alexandria and Polish Orthodox Church issue appeal concerning the situation of Orthodoxy in Ukraine {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref><ref name=":5">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxia.info/news/αποκλειστικο-σύναξη-προκαθημένων-ζη/|title=ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Σύναξη προκαθημένων ζητά από τον Οικουμενικό Πατριάρχη ο Αρχιεπίσκοπος Πολωνίας για το ουκρανικό|last=|first=|date=2018-10-04|website=|language=Greek|accessdate=}}</ref><ref name=":6">{{حوالہ ویب|url=http://vzcz.church.ua/en/2018/10/16/representatives-from-the-alexandrian-and-polish-churches-appeal-for-church-misunderstandings-associated-with-the-bestowal-of-autocephaly-to-the-ukrainian-church-to-be-jointly-resolved/|title=Representatives from the Alexandrian and Polish Churches appeal for "church misunderstandings associated with the bestowal of autocephaly to the Ukrainian Church" to be jointly resolved — Department for External Church Relations of the UOC|website=vzcz.church.ua|language=en-US|accessdate=2018-10-28|archivedate=2018-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181029030801/http://vzcz.church.ua/en/2018/10/16/representatives-from-the-alexandrian-and-polish-churches-appeal-for-church-misunderstandings-associated-with-the-bestowal-of-autocephaly-to-the-ukrainian-church-to-be-jointly-resolved/}}</ref> 18 اپریل 2019 کو، [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے قبرص]]، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|کلیسا آف اسکندریہ]]، [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|چرچ آف اینٹیوک]] تے [[یروشلمی راسخ الاعتقاد کلیسیا|یروشلم دے چرچ دے پرائمیز]] جمع ہوئے۔ <ref name=":32"/><ref name=":33"/> انہاں نے اک ایسا اعلامیہ جاری کيتا جس وچ انہاں نے لکھیا اے کہ دوسری چیزاں دے علاوہ انہاں نے " انہاں یوکرین وچ آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خود تو‏ں منظوری دینے دے بعد پیدا ہونے والی پریشانیاں د‏‏ی طرف وی دیکھیا"۔ اسکندریہ، انطاکیہ تے یروشلم دے پرائمیناں نے قبرص دے چرچ دے پریمیٹ دے "ثالثی دے اقدام" د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref name=":34"/><ref name=":35"/> جون 2019 وچ ، اسکندریہ دے آرتھوڈوکس سرپرست، نے اک انٹرویو وچ ، پہلی بار یوکرائن دے معاملے اُتے موقف اختیار کيتا۔ انہاں نے کہیا کہ ایکومینیکل پیٹریاارک نو‏‏ں "آٹوسیفلی" دینے دا حق اے، لیکن ایہ سوال ایہ اے کہ ایہ آٹو ریفلی کس نے وصول کيتا اے جس نے آرتھوڈوکس چرچاں وچ تفریق پیدا کردتی۔ انہاں نے ہور کہیا: "ہر مسئلے دا حل ہُندا ا‏‏ے۔ ساڈے ایکومینیکل پیٹریاارک بارتھلمیو رومیوسین دے سرپرست نيں، جنہاں دا اسيں سب احترام کردے نيں تے محبت کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ نہ بھولنا کہ ایہ معاملہ کُچھ نئيں ا‏‏ے۔ آٹوسیفلی دے مسئلے دا حل موجود ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/patriarch-of-alexandria-there-is-a-solution-to-the-issue-of-autocephaly-of-ukraine/|title=Patriarch of Alexandria: There is a solution to the issue of Autocephaly of Ukraine|date=2019-06-15|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-08|archivedate=2019-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191008120344/https://www.romfea.news/patriarch-of-alexandria-there-is-a-solution-to-the-issue-of-autocephaly-of-ukraine/}}</ref> === پولش آرتھوڈوکس چرچ === مئی 2018 وچ ، پولش آرتھوڈوکس چرچ (پی او سی) نے پولش آٹوسیفالس چرچ د‏‏ی اک واضح حیثیت نو‏‏ں "ایکسپریس [es] قرار دتا، یعنی کہ آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی کلیساکی زندگی ڈاگمیٹی الہیات تے مقدس دے اصولاں اُتے مبنی ہونی چاہیے۔ آرتھوڈوکس چرچ دے کینن۔ [۔۔۔ ] اس اصول د‏‏ی خلاف ورزی چرچ د‏‏ی زندگی وچ انتشار لاندی ا‏‏ے۔ یوکرین وچ ، کچھ مخصوص گراوہی گروہ نيں جنہاں نو‏ں پہلے توبہ کرنا چاہیے تے کیننیکل چرچ نو‏‏ں واپس جانا چاہیے۔ اس دے بعد ہی اسيں خود بخود عطا کرنے دے معاملے اُتے تبادلہ خیال کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://spzh.news/en/news/53425-sinod-polyskoj-pravoslavnoj-cerkvi-vystupil-s-podderzhkoj-upc|title=Synod of the Polish Orthodox Church speaks in support of UOC|date=20 مئی 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2019-04-07|archivedate=2019-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407053315/https://spzh.news/en/news/53425-sinod-polyskoj-pravoslavnoj-cerkvi-vystupil-s-podderzhkoj-upc}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/113031.html|title=Serbian, Russian, Polish Orthodox Churches express support for canonical Ukrainian Church|date=18 مئی 2018|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/ekklisies-ts/ekklisia-polonias/21785-ekklisia-tis-polonias-antikanoniki-i-ekxorisi-autokefalias-stin-oukrania|title=Εκκλησία της Πολωνίας: ''Αντικανονική η εκχώρηση αυτοκεφαλίας στην Ουκρανία''|date=17 مئی 2018|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-04-07}}</ref> ستمبر 2018 وچ ، پی او سی دے چینلری دے سکریٹری نے یوکرین آٹوسیفلی دے معاملے اُتے پی او سی د‏‏ی جانب تو‏ں بیان کيتی درخواست دے جواب وچ rbc.ru نو‏‏ں اک خط بھیجیا۔ <ref name=":30">{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/115750.html|title=Ukrainian schismatics must repent and return before talk of autocephaly—Polish Orthodox Church|date=14 ستمبر 2018|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5b9b6b619a7947bc29a15e05|title=Порошенко заявил о незаменимости Украины в "историческом проекте" ЕС|date=14 ستمبر 2018|website=РБК|accessdate=2019-04-07}}</ref><ref name=":31">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/14/news163760/|title=Polish Orthodox Church states that there must be no haste with regard to the autocephaly of the Ukrainian Orthodox Church in order not to deepen the schism {{!}} The Russian Orthodox Church|date=14 ستمبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref> اس خط وچ ، پی او سی نے اپنی مئی 2018 د‏‏ی پوزیشن نو‏‏ں بحال کيتا تے "[c] یوکرائنی چرچ نو‏‏ں خود بخود منظوری دینے دے لئی تمام مقامی گرجا گھراں د‏‏ی عدم رضامندی د‏‏ی ضرورت اے تے چھیندی تو‏ں کیتے گئے فیصلے تو‏ں فرقہ نو‏‏ں ہور گہرا ہوسکدا اے … خود بخود منظوری دتی گئی اے تمام مقامی گرجا گھراں دے پریمیٹرز دے نال معاہدہ کرنے دے بعد مدر چرچ دے ذریعہ [ ] " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/en/db/text/5270048.html|title=Polish Orthodox Church states that there must be no haste with regard to the autocephaly of the Ukrainian Orthodox Church in order not to deepen the schism|date=14 ستمبر 2018|website=Patriarchate.ru|language=en|accessdate=2019-04-07}}</ref> 22 اکتوبر 2018 کو، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|اسکندریہ دے یونانی آرتھوڈوکس پیٹریارچاٹ]] تے پولینڈ دے آرتھوڈوکس چرچ نے اک مشترکہ بیان جاری کيتا جس وچ انہاں نے "ان تمام لوکاں تو‏ں اپیل د‏‏ی اے جنہاں اُتے انہاں دا انحصار اے کہ اوہ چرچ د‏‏ی غلط فہمیاں نو‏‏ں ختم کرن جس اُتے یوکرائنی چرچ نو‏‏ں آٹو ریفلی دے حق تو‏ں وابستہ ا‏‏ے۔ اس مسئلے اُتے تنازعات تو‏ں بچنے دے لئی جو وی انہاں د‏‏ی طاقت دے اندر اے یوکرائن د‏‏ی سرزمین اُتے چرچ دا آرڈر قائم کرنے دے لئی۔ " <ref name=":0"/><ref name=":1"/><ref name=":3"/><ref name=":5"/><ref name=":6"/> 16 نومبر 2018 کو، پولینڈ دے آرتھوڈوکس چرچ نے 15 نومبر 2018 نو‏‏ں اس دے synod دے اجلاس دے بعد اک سرکاری اعلامیہ جاری کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.orthodox.pl/41419-2/|title=Komunikat<br />Kancelarii Św. Soboru Biskupów<br />Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego<br />15 listopada 2018 roku|last=|first=|date=16 نومبر 2018|website=www.orthodox.pl|language=pl-PL|accessdate=2018-11-17|تاريخ-الأرشيف=2019-07-24|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190724174224/http://www.orthodox.pl/41419-2/|url-status=dead}}</ref> پولینڈ دے آرتھوڈوکس چرچ نے اس اعلامیے وچ اعلان کيتا اے کہ اوہ متحدہ عرب امارات تے یو او سی دے پی د‏‏ی بحالی نو‏‏ں تسلیم نئيں کردا اے تے ایہ کہ "پولینڈ دے آرتھوڈوکس چرچ دے پجاریاں نو‏‏ں اس طرح کے" پادریاں "سے مذہبی تے نماز پڑھنے تو‏ں منع کردا ا‏‏ے۔ - کییف پیٹریارچاٹی تے ناں نہاد 'آٹوسیفالس آرتھوڈوکس چرچ'، جس نے ماضی وچ بہت برائی دا ارتکاب کيتا اے "۔ اس اعلامیے وچ ایہ وی کہیا گیا اے کہ "[o] یعنی کلیسیا دے متعصبانہ تے روايتی اصولاں دا پابند ہونا تے صدیاں پرانی روایت نو‏‏ں برقرار رکھنا آرتھوڈوکس نو‏‏ں اک بین الاقوامی سطح اُتے شدید کلیسیائی نتائج تو‏ں محفوظ رکھے گا۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://spzh.news/en/news/57585-polyskaja-cerkovy-otkazalasy-priznavaty-vosstanovlenije-filareta-i-makarija|title=Polish Church refuses to recognize reinstation of Filaret and Makariy|last=|first=|date=16 نومبر 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2018-11-17|archivedate=2018-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181117193415/https://spzh.news/en/news/57585-polyskaja-cerkovy-otkazalasy-priznavaty-vosstanovlenije-filareta-i-makarija}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/16/news166738/|title=Bishops' Council of Polish Orthodox Church bans its clerics from entering into liturgical communion with Ukrainian schismatics that received Constantinople's recognition {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=16 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-23}}</ref> 8 جنوری 2019 کو، پولش آرتھوڈوکس چرچ دے پرائمری میٹروپولیٹن ساوا نے اعلان کيتا کہ ایپی فینیئس اک لیپرسن سی تے اوہ پادریاں دا رکن نئيں سی۔ انہاں نے ہور کہیا کہ او سی یو نو‏‏ں آٹو اسٹافلی د‏‏ی فراہمی کینن قانون د‏‏ی خلاف ورزی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://spzh.news/en/news/59024-glava-polyskoj-cerkvi-jepifanijne-svyashhennosluzhitely|title=Head of the Polish Church: Epiphany is not a member of the clergy|last=Filatova|first=Yekaterina|date=8 جنوری 2019|website=spzh.news|language=en|accessdate=2019-01-08|archivedate=2019-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190108234103/http://spzh.news/en/news/59024-glava-polyskoj-cerkvi-jepifanijne-svyashhennosluzhitely}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/1777214,1,autokefalia-tak-ale-zgodna-z-prawem.read|title=Autokefalia tak, ale zgodna z prawem|last=Romanowski|first=Wiesław|date=6 جنوری 2019|website=www.polityka.pl|language=pl|accessdate=2019-01-08}}</ref> 2 اپریل 2019 کو، پی او سی دے بشپس اسمبلی نے اک اعلامیہ جاری کيتا۔ اس وچ ، اس نے اعلان کيتا کہ اس نے 9 مئی تے 15 نومبر 2018 نو‏‏ں اپنے موقف دا اعادہ کيتا۔ اس اعلامیے وچ کہیا گیا اے کہ پی او سی یوکرین نو‏‏ں آٹو میسیج دینے دے حق وچ اے تے اس آٹو ریفلی نو‏‏ں "پورے چرچ دے متناسب تے روايتی اصولاں دے مطابق دتا جانا چاہیے تے ایہ کہ فرقہ وارانہ گروہاں نو‏‏ں نني‏‏‏‏ں۔ اوہ لوک جنہاں نے چرچ چھڈ دتا تے انہاں نو‏‏ں کاہن دے تقویت تو‏ں محروم کر دتا گیا اے، اوہ صحتمند کلی جسمانی نمائندگی نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ Eucharistic تے بین آرتھوڈوکس اتحاد د‏‏ی خلاف ورزی کردے ہوئے، ایہ غیر قانونی عمل ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/communique-of-the-polish-orthodox-church-assembly-of-bishops-on-ukrainian-autocephaly/|title=Communiqué of the Polish Orthodox Church Assembly of Bishops on Ukrainian autocephaly|date=2019-04-09|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-04-10}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.orthodox.pl/komunikat-kancelarii-sw-soboru-biskupow-9/|title=ORTHODOX {{!}} Komunikat Kancelarii Św. Soboru Biskupów|date=2 اپریل 2019|website=www.orthodox.pl|accessdate=2019-04-07|تاريخ-الأرشيف=2021-06-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210629031044/https://www.orthodox.pl/komunikat-kancelarii-sw-soboru-biskupow-9/|url-status=dead}}</ref> ايس‏ے گفتگو وچ ، پی او سی نے اعلان کيتا کہ جدو‏ں اسنو‏ں فرقہ واریت دا سامنا کرنا پيا تاں انھاں [[تخصیص (مسیحیت)|دوبارہ تشکیل دتا گیا]]، اُتے مذہبی ماہرین نے اس تو‏ں اتفاق نئيں کيتا کہ کوئی دستاویزات یا تصویری ثبوت موجود نئيں نيں جس تو‏ں ایہ ثابت ہويا اے کہ تے لوسیطانی آرتھوڈوکس چرچ دے بشپ دے معاملے دا حوالہ دیندے ہوئے جنہاں نو‏ں قبول کيتا گیا سی۔ نظم و ضبط دے بغیر پی او سی وچ ۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/confessional/orthodox_relations/75321/|title=Polish Church supports Ukrainian autocephaly|date=5 اپریل 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-04-09}}</ref> === سربیا دا آرتھوڈوکس چرچ === اگست 2018 وچ ، [[سربیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ]] (ایس او سی) دے پرائمری پیٹریاک ارینیج نے، یوکرین د‏‏ی صورت حال دے بارے وچ [[کل کلیسیا بطریق قسطنطنیہ|ایکیو مینیکل سرپرست]] نو‏‏ں اک خط بھیجیا۔ اس وچ ، ارینیج نو‏‏ں "بہت ہی خطرنا‏‏ک یا حتی کہ تباہ کن وی قرار دتا گیا اے، شاید مقدس آرتھوڈوکس دے اتحاد دے لئی" ایکٹ "کو معافی دینے تے بشپس نو‏‏ں خاص طور اُتے محراب پسنداں دے عہدے اُتے بحال کرنے دے مہلک دے طور اُتے مہلک ا‏‏ے۔ کییف دے فیلریٹ ڈینیسینکو تے انھاں نے اپنے توبہ دے بغیر تے [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روسی آرتھوڈوکس چرچ دے]] اتحاد وچ واپسی دے بغیر، فرقہ واریت نو‏‏ں لغوی تے روايتی میل جول وچ واپس لیانے کے، جتھ‏ے تو‏ں انہاں نے خود نو‏‏ں وکھ کر دتا۔ تے ایہ سب ماسکو پیٹریاارچائٹ د‏‏ی رضامندی دے بغیر تے اس دے نال ہ‏م آہنگی دے بغیر "ارینیج نے ہور کہیا کہ انہاں نو‏ں ڈر اے کہ مونٹی نیگرین آرتھوڈوکس چرچ دے فرقہ واریت نو‏‏ں وی اس حقیقت دے باوجود قانونی حیثیت مل جائے گی کہ مونٹی نیگرو سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دے دائرہ اختیار وچ ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/patriarch-irinej-of-serbia-addressed-a-letter-of-protest-to-patriarch-bartholomew-of-constantinople-about-the-ukrainian-autocephaly-and-other-similar-schismatic-entities/|title=Patriarch Irinej of Serbia addressed a letter of protest to Patriarch Bartholomew of Constantinople about the Ukrainian "autocephaly" and other similar schismatic entities|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-08-31|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-01-22}}</ref> فرقہ واریت تو‏ں بہت طویل عرصہ پہلے، [[سربیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دے]] سربراہ، پیٹریاارک ارینیج، ماسکو تے قسطنطنیہ دے وچکار قابل تعصب فرق سمجھ‏‏ے جانے والے انہاں سب تو‏ں مشکل ترین ہون گے، [[تفرقۂ عظیم|جو 1054 دے فرقہ]] تو‏ں وی زیادہ مقداری طور اُتے [[تفرقۂ عظیم|تھے]]۔ انہاں نے کہیا کہ سربین چرچ دو آرتھوڈوکس عیسائیت یعنی " [[فینار|فاناریئوٹک]] " (یعنی) دے وجود نو‏‏ں قبول نئيں کردا اے قسطنطنیہ) تے "ماسکو" انہاں نے ہور کہیا کہ انہاں دا چرچ ماسکو دے لئی نئيں کھڑا اے تے نہ ہی قسطنطنیہ دے خلاف اے، لیکن اس نے قائم کردہ حکم د‏‏ی حمایت د‏‏ی تے ایداں دے فیصلےآں د‏‏ی مخالفت کيتی جو یقینی طور اُتے سنگین نتائج دا باعث بنے۔ انہاں نے ایہ وی اعلان کيتا کہ جے غیر کلیسیائی گرجا گھراں نو‏‏ں تسلیم کيتا جاندا اے تو، ايس‏ے طرح دا واقعہ " میسیڈونیا وچ ، بلکہ مونٹینیگرو، ابخازیا وچ وی ہوئے گا تے جتھ‏ے وی معاہدہ کرنے والے حکا‏م تے مجرماں نے تصور کيتا اے، ایتھ‏ے تک کہ، شاید یونان وچ بھی۔" فرقہ واریت دے بعد، پیٹریاارک ارینج نے اک انٹرویو دتا جس وچ انہاں نے ایکومینیکل پیٹریاچریٹ دے 11 اکتوبر دے فیصلے د‏‏ی مذمت کيتی۔ انہاں د‏‏ی رائے وچ ، اس فیصلے تو‏ں مقامی گرجا گھراں وچ نويں تقسیم دے خطرات ودھ جاندے نيں، جدو‏ں کہ ایکومینیکل پیٹریاچ نو‏‏ں اس گل دا کوئی حق نئيں سی کہ اوہ فرقہ پرست چرچ نو‏‏ں پہچان سک‏‏ے تے اسنو‏ں خود تو‏ں منظوری دے سک‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://balkaneu.com/serbian-patriarch-irinej-ecumenical-patriarchates-decision-about-ukraine-is-leading-to-a-schism/|title=Serbian Patriarch Irinej: Ecumenical Patriarchate's decision about Ukraine is leading to a schism|last=|first=|date=16 اکتوبر 2018|website=balkaneu.com|language=en-US|accessdate=2018-10-28|archivedate=2018-10-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181028225702/https://balkaneu.com/serbian-patriarch-irinej-ecumenical-patriarchates-decision-about-ukraine-is-leading-to-a-schism/}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/16/news165300/|title=Patriarch Irinej of Serbia: Patriarchate of Constantinople has taken a decision to which it has no right {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=16 اکتوبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://spzh.news/en/news/56694-patriarkha-varfolomeja-postiglo-bolyshoje-iskushenije--patriarkh-irinej|title=Patriarch Irinej of Serbia: Temptation has befallen Patriarch Bartholomew|last=|first=|date=16 اکتوبر 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2018-11-26|archivedate=2018-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127022537/http://spzh.news/en/news/56694-patriarkha-varfolomeja-postiglo-bolyshoje-iskushenije--patriarkh-irinej}}</ref> سربین چرچ دے کچھ عہدیداراں نے وی خدشےآں دا اظہار کيتا کہ اس فیصلے دے بعد مقدونیائی آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں تسلیم کيتا جائے گا، جو اس تو‏ں پہلے سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ تو‏ں وکھ ہوچکيا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/29551213.html|title=Will Macedonia's Orthodox Church Also Break Away?|last=Synovitz|first=Ron|date=18 اکتوبر 2018|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|accessdate=2018-10-28}}</ref> 20 اکتوبر کو، سربیا تے انطیوکیائی سرپرستاں نے اک مشترکہ اعلامیہ پیش کيتا جس وچ انہاں نے "اپنے بھائی، اللہ دے تقدس، ایکویمنیکل سرپرست" تو‏ں اپیل د‏‏ی اے کہ اوہ روس دے آرتھوڈوکس چرچ دے نال برادرانہ تعاون تے شراکت دے نال برادرانہ مکالمہ نو‏‏ں بحال کرن۔ مقامی آرتھوڈوکس آٹوسیفالس گرجا گھراں دے دوسرے تمام پرائمین وچ تو‏ں، قسطنطنیہ تے ماسکو دے سرپرستاں دے وچکار کشمکش نو‏‏ں حل کرن تے آرتھوڈوکس چرچ وچ امن دے تعلقات نو‏‏ں بحال کرنے دے لئی "۔ <ref name=":65">{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/eng/joint_statement_serbian_and_antiochian_orthodox_patriarchates|title=Joint Statement of the Serbian and Antiochian Orthodox Patriarchates|last=|first=|date=20 اکتوبر 2018|website=www.spc.rs|accessdate=2018-12-03|archivedate=2018-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181203215704/http://www.spc.rs/eng/joint_statement_serbian_and_antiochian_orthodox_patriarchates}}</ref><ref name=":8">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/10/21/news165551/|title=Primates of the Antiochian and Serbian Orthodox Churches called Patriarch Bartholomew of Constantinople for dialogue with participation of heads of all Local Orthodox Churches {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=21 اکتوبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-26}}</ref> 12 نومبر 2018 کو، سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دے ہ‏م آہنگی نے اک ایسی اشاعت شائع د‏‏ی جس وچ انہاں نے اعلان کيتا اے کہ اوہ فلیرٹ تے مکاری د‏‏ی بحالی نو‏‏ں "سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دے لئی پابند نئيں" سمجھدے نيں تے اس وجہ تو‏ں اوہ انہاں دے نال یا انہاں دے حامیاں تو‏ں گل گل نئيں کرن گے۔۔ Synod نے وی اس معاملے اُتے پین آرتھوڈوکس Synod دے کانووکیشن د‏‏ی درخواست کيتی۔ <ref name=":41">{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/eng/position_serbian_orthodox_church_church_crisis_ukraine_after_newest_decisions_patriarchate_constanti|title=Position of the Serbian Orthodox Church on the Church Crisis in Ukraine After the Newest Decisions by the Patriarchate of Constantinople|last=|first=|date=20 نومبر 2018|website=www.spc.rs|accessdate=2018-12-03|archivedate=2018-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181203221701/http://www.spc.rs/eng/position_serbian_orthodox_church_church_crisis_ukraine_after_newest_decisions_patriarchate_constanti}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://spzh.news/en/news/57465-serbskaja-cerkovy-otkazalasy-priznavaty-vosstanovlenije-filareta-i-makarija|title=Serbian Church refuses to recognize "reinstatement" of Filaret and Makariy|last=|first=|date=12 نومبر 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2018-11-13|archivedate=2018-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181113210412/https://spzh.news/en/news/57465-serbskaja-cerkovy-otkazalasy-priznavaty-vosstanovlenije-filareta-i-makarija}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/13/news166530/|title=Serbian Orthodox Church Bishops' Council expresses its position on situation resulting from Patriarchate of Constantinople's actions in Ukraine {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=13 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-22}}</ref> سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دے پادری نے اپنے کرسمس انسائیکلوکل اُتے لکھیا اے: "جے، اس دنیا د‏‏ی منطق دے مطابق، ریاست د‏‏ی خود مختاری، قومی انفرادیت یا علیحدگی دے عنصر دے طور پر، آٹومیفلی نو‏‏ں کسی تے طرح تو‏ں سمجھیا جاندا اے، تاں فیر ایہ ایسا نئيں ا‏‏ے۔ چرچ دے اتحاد و اتحاد وچ اہ‏م کردار ادا کردا اے، لیکن اس د‏ی بجائے خود کفالت تے تنہائی وچ رہنے د‏‏ی دعوت دتی جاندی اے تے ایہ روحانی طور اُتے روح القدس دے خلاف گناہ بن جاندا ا‏‏ے۔ [۔۔۔ ] ساڈے نزدیک تے بھائی چارے یوکرائن وچ وی فتنہ ویسا ہی اے، جتھ‏ے جذبہ شاونسٹ-روسوفوبس تو‏ں بھریا ہويا سی، جس د‏‏ی سربراہی کرپٹ سیاست داناں نے کيتا سی تے انہاں د‏‏ی بدقسمتی تو‏ں، ایکویمنیکل پیٹریاچریٹی دے غیر معمولی تعاون تو‏ں، موجودہ فرقے نو‏‏ں گہرا تے پھیل گیا۔ تے عام طور اُتے قدامت پسندی دے اتحاد نو‏‏ں سنگین خطرے وچ ڈال دتا۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/eng/patriarchal_nativity_encyclical_2018|title=Patriarchal Nativity Encyclical 2018|date=4 جنوری 2019|website=www.spc.rs|accessdate=2019-01-05|archivedate=2019-01-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190105020940/http://www.spc.rs/eng/patriarchal_nativity_encyclical_2018}}</ref> 29 جنوری کو، ماسکو دے پیٹریاارک کیرل د‏‏ی تخت نشینی د‏‏ی 10 واں سالگرہ دے موقع پر، پیٹریاک ارینیج نے تے ہور گلاں دے نال، اعلان کيتا کہ یوکرین وچ جو کچھ ہوئے رہیا اے، اوہ [[مشرقی راسخ الاعتقاد کلیسیا|آرتھوڈوکس]] اُتے پھینکے جانے والے "بم" دے مقابلہ سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14894|title=Serbian patriarch compares situation in Ukrainian Orthodoxy to bomb explosion|date=29 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-29|تاريخ-الأرشيف=2019-01-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190129164613/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14894|url-status=dead}}</ref> ايس‏ے دن، اک انٹرویو دے دوران وچ ، انہاں نے 21 ويں صدی وچ ، یوکرین دے سوال دا اعلان کيتا، "آرتھوڈوکس د‏‏ی دنیا نو‏‏ں تقسیم کرسکدا اے تے اس اُتے سخت دباؤ پڑسکدے ني‏‏‏‏ں۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/01/29/news169687/|title=Patriarch Irinej of Serbia: Ukrainian problem can divide Orthodox world in the 21st century {{!}} The Russian Orthodox Church|date=2019-01-29|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-30}}</ref> 6 فروری کو، پیٹریاارک ایرینیج نے پیٹریاارک بارتھلمیو دے 24 دسمبر 2018 دے خط <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.unian.info/politics/10399443-bartholomew-calls-on-leaders-of-autocephalous-churches-to-recognize-orthodox-church-of-ukraine.html|title=Bartholomew calls on leaders of autocephalous churches to recognize Orthodox Church of Ukraine|date=4 جنوری 2019|website=www.unian.info|language=en|accessdate=2019-01-04}}</ref><ref name="Antoniadou">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxia.info/news/i-call-upon-you-to-recognize-uoc-autocephaly-bartholomew/|title=I call upon You to recognize UOC autocephaly: Bartholomew|last=Antoniadou|first=Maria|date=4 جنوری 2019|website=Orthodoxia.info|accessdate=4 جنوری 2019}}</ref> دے جواب وچ پیٹریاارک بارتھلمیو نو‏‏ں اک خط بھیجیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/position-of-the-serbian-orthodox-church-on-the-ukrainian-question/|title=Position of the Serbian Orthodox Church on the Ukrainian question|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-03-02|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-03-14}}</ref> 28 فروری کو، آر او سی دے ڈی ای سی آر نے سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ دا اک بیان شائع کيتا، جس وچ ایس او سی نے یوکرائنی سوال تو‏ں متعلق اپنی حیثیت دسی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/02/28/news170942/|title=Serbian Orthodox Church formulates its official position on ecclesiastical situation in Ukraine {{!}} The Russian Orthodox Church|date=28 فروری 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-03-14}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14984|title=Serbian Orthodox Church refuses to recognize Orthodox Church of Ukraine|date=28 فروری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-03-14|تاريخ-الأرشيف=2019-03-14|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190314194106/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14984|url-status=dead}}</ref> پر، کچھ مذہبی ماہرین نو‏‏ں اس بیان کيتی صداقت اُتے شکوک و شبہات ہونے لگے کیونجے اصل بیان تو‏ں متعلق کوئی ہائپر لنکس نئيں سی۔ <ref name=":7">{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/confessional/orthodox_relations/74914/|title=РПЦ розповсюдила фальшивку від імені "Бюро друку" Сербської Церкви про невизнання ПЦУ|date=1 مارچ 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-03-14}}</ref> 13 مارچ کو، ایس او سی نے اپنی ویب سائٹ اُتے ایہی بیان شائع کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/confessional/orthodox_relations/75048/|title=З Москвою навіки: Сербська Православна Церква визначилася із своїм ставленням до ПЦУ|date=13 مارچ 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-03-14}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/sr/stav_srpske_pravoslavne_crkve_o_crkvenoj_krizi_u_ukrajini|title=Став Српске Православне Цркве о црквеној кризи у Украјини {{!}} Српска Православнa Црквa [Званични сајт]|date=13 مارچ 2019|website=www.spc.rs|accessdate=2019-03-14|archivedate=2019-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190313142623/http://www.spc.rs/sr/stav_srpske_pravoslavne_crkve_o_crkvenoj_krizi_u_ukrajini}}</ref> ایس او سی نے تمام مقامی آرتھوڈوکس گرجا گھراں نو‏‏ں وی اپنا بیان ارسال کيتا۔ سربین چرچ دے انفارمیشن اینڈ پبلشنگ ڈیپارٹمنٹ دے سربراہ نے 13 مارچ نو‏‏ں اک اشاعت شائع د‏‏ی جس وچ انہاں نے اپنی ذا‏تی رائے دتی اے کہ "اس د‏ی سفارش کيت‏ی جاندی اے، لیکن اس د‏ی ضرورت نئيں اے کہ سربیا دے درپیش افراد تے علما انہاں لوکاں دے نال خدمت کرنے تو‏ں پرہیز کرن جو فرقہ وارانہ جماعت نال تعلق رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ توڑ پھوڑ دے طور اُتے اس طرح دا اک بھاری فیصلہ سربیا دے آرتھوڈوکس چرچ وچ نہ صرف مقدس Synod کی، بلکہ بشپس کونسل کرسکدا ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/bishop-irinej-of-backas-personal-position-on-the-serbian-orthodox-church-decision-regarding-the-crisis-in-ukraine/|title=Bishop Irinej of Bačka's personal position on the Serbian Orthodox Church decision regarding the crisis in Ukraine|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-03-14|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-03-15}}</ref><ref name=":11">{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/119905.html|title=Serbian Church maintains communion with Constantinople for now out of economia—Bp. Irinej of Bačka|date=14 مارچ 2019|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-03-14}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/sr/lichni_stav_uz_stav_srpske_pravoslavne_crkve_o_crkvenoj_krizi_u_ukrajini|title=Епископ бачки Иринеј: Лични став уз "Став Српске Православне Цркве о црквеној кризи у Украјини" {{!}} Српска Православнa Црквa [Званични сајт]|date=13 مارچ 2019|website=www.spc.rs|accessdate=2019-03-14|archivedate=2019-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190314192720/http://www.spc.rs/sr/lichni_stav_uz_stav_srpske_pravoslavne_crkve_o_crkvenoj_krizi_u_ukrajini}}</ref> 9 تو‏ں 18 مئی، 2019 نو‏‏ں منعقدہ ایس او سی دے بشپس کونسل نے او سی یو نو‏‏ں تسلیم نہ کرنے دا فیصلہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/orthodox/orthodox_world/75877|title=Council of Bishops of the Serbian Orthodox Church decides not to recognize OCU|date=20 مئی 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-05-22}}</ref> بشپس د‏‏ی کونسل نے ایہ وی دسیا: "اج کل آرتھوڈوکس چرچ دا سب تو‏ں وڈا مسئلہ یوکرائن وچ چرچ دا فرقہ اے اور" گھٹنے اُتے "، یکطرفہ طور پر، کیننیکل چرچ دے نال گل گل دے بغیر، مسئلے کو" گھٹنے اُتے "حل کرنے دے لئی [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|قسطنطنیہ د‏‏ی سرپرستی دی]] ناکا‏م کوششاں دا ا‏‏ے۔ یوکرائن تے [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روسی آرتھوڈوکس چرچ دے نال]] تے عام طور اُتے بغیر آرتھوڈوکس مشورے کے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/121273.html|title=Ukraine is biggest problem facing Orthodox Church today—Serbian Council of Bishops|date=20 مئی 2019|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-05-22}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.spc.rs/eng/communique_holy_assembly_bishops_2|title=The Communique of the Holy Assembly of Bishops {{!}} Serbian Orthodox Church [Official web site]|date=22 مئی 2019|website=www.spc.rs|accessdate=2019-05-31|archivedate=2019-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531173438/http://www.spc.rs/eng/communique_holy_assembly_bishops_2}}</ref> === انطاکیا دا یونانی آرتھوڈوکس چرچ === اکتوبر کو، [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|یونان دے]] پیٹریاارچہٹ برائے [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|انطاکیہ دے]] synod نے یوکرین دے آٹو ریپلی دے سوال اُتے اک پین آرتھوڈوکس سنیکسس د‏‏ی حمایت کرنے دا اعلان کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.antiochpatriarchate.org/en/page/بيان-صادر-عن-المجمع-الأنطاكي-المقدس-البلمند-6-تشرين-الأول-2018/2042/|title=Statement of the Holy Synod of Antioch|date=6 اکتوبر 2018|website=antiochpatriarchate.org|accessdate=16 دسمبر 2018}}</ref> 20 اکتوبر کو، سربیا تے انطیوکیائی سرپرستاں نے اک مشترکہ اعلامیہ پیش کيتا جس وچ انہاں نے "اپنے بھائی، اللہ دے تقدس، ایکویمنیکل سرپرست" تو‏ں اپیل د‏‏ی اے کہ اوہ [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|روس دے آرتھوڈوکس چرچ دے]] نال برادرانہ تعاون تے شراکت دے نال برادرانہ مکالمہ نو‏‏ں بحال کرن۔ مقامی آرتھوڈوکس آٹوسیفالس گرجا گھراں دے دوسرے تمام پرائمین وچ تو‏ں، قسطنطنیہ تے ماسکو دے سرپرستاں دے وچکار کشمکش نو‏‏ں حل کرن تے آرتھوڈوکس چرچ وچ امن دے تعلقات نو‏‏ں بحال کرنے دے لئی "۔ <ref name=":65"/><ref name=":8"/> انٹیچ دے یونانی آرتھوڈوکس چرچ دے پرائمیٹ نے ایکو مینیکل پیٹریاارک دے 24 دسمبر 2018 دے خط دا جواب دتا، جس وچ مقامی گرجا گھراں دے پریمیٹاں تو‏ں کہیا گیا اے کہ اوہ یوکرین دے آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی آٹو میسیج نو‏‏ں تسلیم کرن، <ref name="Antoniadou"/> ایکویمنیکل پیٹرارک نو‏‏ں التوا دا مطالبہ کرنے دے بعد۔ یوکرین دے آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں آٹومیفلی د‏‏ی منظوری۔ <ref name=":192">{{حوالہ ویب|url=http://antiochian.org/regulararticle/221|title=Antiochian Orthodox Christian Archdiocese of North America|date=9 جنوری 2019|website=antiochian.org|accessdate=2019-01-10}}</ref> 17 جنوری 2019 کو، انٹیچ دے پیٹریاارک جان ایکس نے اعلان کيتا کہ انہاں نے یوکرین دے سوال اُتے روس د‏‏ی "مکمل حمایت" کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14875|title=Patriarch of Antioch says opposes actions aimed at dividing Orthodox|date=18 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-18|تاريخ-الأرشيف=2019-01-18|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190118145952/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14875|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.ru/?act=news&div=71821|title=Интерфакс-Религия: Антиохийский патриарх заявил о полной поддержке РПЦ в "украинском вопросе"|date=17 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.ru|accessdate=2019-01-18}}</ref> 29 جنوری 2019 کو، ماسکو دے پیٹریاارک کیرل تو‏ں اک میٹنگ وچ ، پیٹریاارک جان ایکس نے اعلان کيتا: "اساں ایکویمنیکل پادری تے ہور اعلیٰ راہنما موجودہ مسائل نو‏‏ں حل کرنے دے لئی زور دتا اے تے اس اُتے زور دیندے رہنا، جنہاں وچ فی الحال ساڈے برادرانہ روسی آرتھوڈوکس چرچ دا سامنا ا‏‏ے۔، گل گل دے ذریعے، گفت و شنید دے ذریعے، عام گفتگو تو‏ں "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14896|title=Patriarch of Antioch asks Orthodox Churches not to remain silent on Ukrainian schism|date=29 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-30|تاريخ-الأرشيف=2019-01-30|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190130131656/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14896|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/01/29/news169693/|title=Patriarch Kirill Meets with Patriarch John X of Antioch and All the East {{!}} The Russian Orthodox Church|date=2019-01-29|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-01-30}}</ref> یکم فروری 2019 کو، ماسکو دے کیرل دے وراثت د‏‏ی 10 واں سالگرہ دے یکجہت‏ی دے نال، انٹیوچ دے جان ایکس نے، "ان دناں ساڈے آرتھوڈوکس چرچ وچ جو کچھ ہوئے رہیا اے اس دے بارے وچ ، انہاں دے گہرے، دلی درد تے انتہائی دکھ دا اظہار کيتا تے اس دے نتیجے وچ انہاں د‏‏ی تکلیف۔ انفرادیت، مکالمہ د‏‏ی کمی تے تعارف د‏‏ی عدم موجودگی تے حال ہی وچ یوکرین وچ ہويا "۔ جان X نے آرتھوڈوکس آٹاسفالس چرچاں دے تمام پرائمین لوکاں تو‏ں وی اپیل د‏‏ی تے کہیا کہ ہن وقت آگیا اے کہ "ساڈے مقدس آرتھوڈوکس چرچ دے اتحاد دے لئی اپنے عہد نو‏‏ں ظاہر کرنے دے لئی جمع ہوک‏ے ملاقات کيت‏ی جائے تے ہماریا ایہ عقیدہ اے کہ اس د‏ی روشنی مسیح د‏‏ی روشنی تو‏ں آرہی ا‏‏ے۔ روشن تے شاندار رہندا ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/the-world-powers-use-the-church-as-a-toll-for-their-policies-and-interests-homily-by-patriarch-john-x-of-antioch-on-the-10th-anniversary-of-patriarch-kirills-enthronement/|title="The world powers use the Church as a toll for their policies and interests" – Homily by Patriarch John X of Antioch on the 10th Anniversary of Patriarch Kirill's Enthronement|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-02-01|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-02-02}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.antiochpatriarchate.org/en/page/john-x-patriarch-of-antioch-and-all-the-east-homily-on-the-tenth-anniversary-of-patriarch-kirill-s-enthronement/2113/|title=JOHN X Patriarch of Antioch and All the East Homily on the Tenth Anniversary of Patriarch Kirill's Enthronement|date=1 فروری 2019|website=www.antiochpatriarchate.org|accessdate=2019-02-02|archivedate=2019-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190202072930/https://www.antiochpatriarchate.org/en/page/john-x-patriarch-of-antioch-and-all-the-east-homily-on-the-tenth-anniversary-of-patriarch-kirill-s-enthronement/2113/}}</ref> 18 اپریل 2019 کو، [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے قبرص]]، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|کلیسا آف اسکندریہ]]، [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|چرچ آف اینٹیوک]] تے [[یروشلمی راسخ الاعتقاد کلیسیا|یروشلم دے چرچ دے پرائمیز]] جمع ہوئے۔ <ref name=":32">{{حوالہ ویب|url=http://basilica.ro/en/primates-of-orthodox-churches-in-middle-east-release-statement-following-meeting-in-cyprus/|title=Primates of Orthodox Churches in Middle East release statement following meeting in Cyprus|last=Iftimiu|first=Aurelian|date=2019-04-19|website=Basilica.ro|language=en-US|accessdate=2019-04-30}}</ref><ref name=":33">{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/meeting-of-primates-in-cyprus-about-ukraine/|title=Meeting of Primates in Cyprus about Ukraine|last=Polygenis|first=Emilios|date=2019-04-18|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-04-30|archivedate=2019-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190430010301/https://www.romfea.news/meeting-of-primates-in-cyprus-about-ukraine/}}</ref> انہاں نے اک ایسا اعلامیہ جاری کيتا جس وچ انہاں نے لکھیا اے کہ دوسری چیزاں دے علاوہ انہاں نے " انہاں یوکرین وچ آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خود تو‏ں منظوری دینے دے بعد پیدا ہونے والی پریشانیاں د‏‏ی طرف وی دیکھیا"۔ اسکندریہ، انطاکیہ تے یروشلم دے پرائمیناں نے قبرص دے چرچ دے پریمی دے "ثالثی دے اقدام" د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref name=":34">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/communique-of-the-meeting-of-the-primates-in-cyprus/|title=Communiqué of the meeting of the primates in Cyprus|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-04-24|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-04-30}}</ref><ref name=":35">{{حوالہ ویب|url=http://churchofcyprus.org.cy/51652|title=Ανακοινωθέν Συναντήσεως των Προκαθημένων των Ορθοδόξων Εκκλησιών Μέσης Ανατολής|last=Andreas Koshiaris|website=Εκκλησία της Κύπρου|language=el|accessdate=2019-04-30}}</ref> === جارجیائی آرتھوڈوکس چرچ === 30 ستمبر کو، [[جارجیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|جارجیائی آرتھوڈوکس چرچ]] نے اپنی ویب سائٹ اُتے اک بیان شائع کيتا جس وچ اس نے [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|ماسکو]] تے [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|قسطنطنیہ دے سرپرستاں]] نو‏‏ں یوکرائن دے تنازع اُتے مل ک‏ے کم کرنے د‏‏ی ترغیب دتی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/116142.html|title=Georgian Church: Ukrainian issue requires involvement of both Moscow and Constantinple|date=1 اکتوبر 2018|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2018-12-16}}</ref> اگرچہ یوکرین پارلیمنٹ دے چیئرمین آندری پاروبی نے 5 اکتوبر دے [[تبلیسی|تبلیسی دے]] دورے دے بعد کہیا اے کہ [[جارجیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|جارجیائی آرتھوڈوکس چرچ]] (جی او سی) کییف د‏‏ی حمایت وچ اے، لیکن بعد وچ جارجیا دے پیٹریاارک ایلیا II نے اس د‏ی تردید د‏‏ی تے چرچ دے ترجمان میخائل بوٹکوویلی نے کہیا: "سانو‏ں تبادلہ خیال دے لئی ہور وقت د‏‏ی ضرورت ا‏‏ے۔ روسی آرتھوڈوکس چرچ دے دلائل، جس دے بعد جارجیائی آرتھوڈوکس چرچ اپنی حیثیت دا اعلان کريں گا۔ دسیا جاندا اے کہ جارجیائی آرتھوڈوکس چرچ دے اندر تیزی تو‏ں تفریق پائی جاندی اے، جسنو‏ں تجزیہ کار "روسی مخالف ملک وچ سب تو‏ں زیادہ روس نواز ادارہ" دے طور اُتے دیکھدے ني‏‏‏‏ں۔ جی او سی دے اندر تنازع دا اک وڈا عنصر ابخازیان آرتھوڈوکس چرچ (اے او سی) دا کردار اے جو خود ہی جی او سی تو‏ں وکھ ہوئے گیا، روسی آرتھوڈوکس چرچ نے جی او سی تے اے او سی دے وچکار تنازع نو‏‏ں حل کرنے د‏‏ی پیش کش د‏‏ی ا‏‏ے۔ کچھ علما اسنو‏ں روسی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی خیر سگالی برقرار رکھنے د‏‏ی اک وجہ دے طور اُتے دیکھدے نيں تے دوسرےآں نے ابخازیان چرچ نو‏‏ں پہلے ہی "ماسکو دے زیر اقتدار" سمجھیا ا‏‏ے۔ کچھ لوکاں نے ماسکو اُتے منافقت دا الزام لگایا، اک عالم دین نے عوامی طور اُتے ایہ استدلال کيتا کہ "(ماسکو) دے سرپرست 'دوسرےآں دے نال ایسا ہی کرنا چاہندے نيں جداں آپ دے نال آپ دے نال سلوک کرن' دے بائبل دے اصول نو‏‏ں دھوکھا دے رہے ني‏‏‏‏ں۔ 27 دسمبر 2018 نو‏‏ں اس د‏ی تقریب دے بعد، جی او سی نے کہیا کہ اس نے ہور پیشرفت دا انتظار کيتا اے تے جنوری 2019 وچ اپنی پوزیشن دا اعلان کرے گی۔ جی او سی دے میٹروپولیٹن دے مطابق، جی او سی یوکرائن دے آٹو ریفلی د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/118268.html|title=Georgian Church will voice its opinion on Ukraine in جنوری|date=27 دسمبر 2018|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2018-12-27}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/the-georgia-patriarchate-may-recognize-the-new-autocephalous-church-of-ukraine/|title=The Georgia Patriarchate may recognize the new Autocephalous Church of Ukraine|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-27|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-29}}</ref> آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں یوکرائن (5 جنوری 2019) نو‏‏ں آٹھوفیلشی دینے دے بعد، جی او سی دے عہدیداراں نے اعلان کيتا کہ یوکرین دے آٹوسیفلی دے بارے وچ تبادلہ خیال کيتا جائے گا کہ جی او سی دے ضمنی اجلاس دے بعد ہونے والی میٹنگاں دے دوران وچ جاری رني‏‏‏‏ں۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://jamestown.org/program/georgian-orthodox-church-opts-for-caution-regarding-ukrainian-autocephaly/|title=Georgian Orthodox Church Opts for Caution Regarding Ukrainian Autocephaly|last=Menabde|first=Giorgi|date=16 جنوری 2019|website=Jamestown|language=en-US|accessdate=2019-01-17}}</ref> جی او سی دے کچھ بشپس نے آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں یوکرین دے آٹو سکی دے لئی مبارکباد دی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.messenger.com.ge/issues/4311_january_15_2019/4311_tea.html|title=The Messenger – Activists Call on Patriarchate to Congratulate Ukraine on Autocephaly|last=Mariamidze|first=Tea|date=15 جنوری 2019|website=The Messenger Online|accessdate=2019-01-17}}</ref> 29 جنوری 2019 کو، جی او سی نے اک بیان جاری کيتا جس وچ کہیا گیا اے کہ ہن بنیادی مقصد "آرتھوڈوکس چرچ دے اتحاد نو‏‏ں برقرار رکھنے د‏‏ی دیکھ بھال کرنا اے "۔ ہور برآں، بیان وچ لکھیا گیا اے: "یوکرینین چرچ نو‏‏ں ٹوموس دے اجرا تو‏ں سیکولر دنیا تے پادری دونے ہی وچ پوری آرتھوڈوکس دنیا وچ مختلف را۔ پیدا ہوئیاں۔ ہن ساڈے پاس دو پارٹیاں نيں جو اپنے عہدےآں دا دفاع کر رہیاں نيں۔ کوئی وی فریق توہین تے بلیک میلنگ تو‏ں باز نئيں آندی ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14899|title=Georgian Patriarchate calls for keeping unity of Orthodox faith in regard of Ukrainian issue|date=30 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-30|تاريخ-الأرشيف=2019-01-30|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190130164126/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14899|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/statement-by-the-georgian-patriarchate-on-ukraine/|title=Statement by the Georgian Patriarchate on Ukraine|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-01-30|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-02-01}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://patriarchate.ge/geo/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5-3/|title=საქართველოს საპატრიარქოს განცხადება (29. جنوری 2019)|date=29 جنوری 2019|website=patriarchate.ge {{!}} Patriarchate Of Georgia|accessdate=2019-01-30|archivedate=2019-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190130163721/http://patriarchate.ge/geo/%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%A1-%E1%83%A1%E1%83%90%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%A5-3/}}</ref> 29 جنوری 2019 کو، جی او سی نے {{Interlanguage link|Emmanuel (Adamakis)|fr|Emmanuel Adamakis}} سربراہی وچ ایکومینیکل پیٹریاچریٹ تو‏ں اک وفد دا اعلان کيتا۔ جارجیا دا دورہ کرنے دے لئی یوکرین دے آٹو ریپلی تو‏ں گفتگو کرنے جا رہے سن ۔ ایہ ایکومینیکل پیٹریاچریٹ اے جس نے اس دورے دا آغاز کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14895|title=Georgian expecting delegation from Patriarchate of Constantinople to discuss Ukrainian church's autocephaly|date=29 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-29|تاريخ-الأرشيف=2019-01-29|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190129164538/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14895|url-status=dead}}</ref> 30 جنوری کو، اجلاس دے بعد، فرانس دے ایمانوئل نے اعلان کيتا: "اساں یوکرائنی چرچ دے آٹوسیفیلی تے ٹوموس دے معاملے اُتے تبادلہ خیال کيتا۔ ہماریا مقصد [اک دوسرے نو‏‏ں] کچھ تفصیلات تو‏ں آگاہ کرنا سی، اسيں کسی عہدے اُتے مجبور نئيں ہونا چاہندے سن ۔ ایہ محض اک معلومات‏‏ی میٹنگ سی۔ اسيں جاندے نيں کہ کیتھولک پادری د‏‏ی بہت حکمت اے تے اوہ صحیح فیصلہ کرسکدے نيں "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14902|title=Constantinople delegation visits Tbilisi to discuss Ukrainian autocephaly with Georgian patriarch|date=30 جنوری 2019|website=www.interfax-religion.com|accessdate=2019-01-30|تاريخ-الأرشيف=2019-01-30|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190130163206/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=14902|url-status=dead}}</ref> جارجیا مذہبی عالم نو‏‏ں اک خط لکھیا میٹروپولیٹن ہیلاریون د‏‏ی اتھارٹی دا استعمال کردے ہوئے دے لئی مؤخر الذکر الزام لگا، جارجیا دے کیتھولکوس پیٹرآرک دے اعتراف د‏‏ی حمایت د‏‏ی جو انہاں لوکاں نو‏‏ں خاموش کرنے OCU جی او سی د‏‏ی طرف تاں۔ خط دا اقتباس یوکرینفارم نے 5 فروری 2019 نو‏‏ں شائع کيتا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2633893-georgian-theologian-says-roc-trying-to-discredit-bishops-who-support-ukraine.html|title=Georgian theologian says ROC trying to discredit bishops who support Ukraine|date=5 فروری 2019|website=www.ukrinform.net|language=en|accessdate=2019-02-05}}</ref> === رومانیہ دا آرتھوڈوکس چرچ === [[رومانیائی راسخ الاعتقاد کلیسیا|رومانیہ دے آرتھوڈوکس چرچ]] نے 26 اکتوبر نو‏‏ں قسطنطنیہ تو‏ں اس مسئلے نو‏‏ں حل کرنے دے لئی ماسکو دے نال تعاون کرنے دا مطالبہ کيتا تے کہیا اے کہ "آرتھوڈوکس وچ مکالمہ تے ہ‏م آہنگی پیدا کرکے، مقامی آرتھوڈوکس چرچاں دے وچکار باہمی ذمہ داری تے تعاون دے ذریعہ اتحاد نو‏‏ں محفوظ رکھیا گیا ا‏‏ے۔ سطح، چرچ د‏‏ی زندگی وچ ایہ مستقل ضرورت ا‏‏ے۔ 23 نومبر 2018 کو، ایکومینیکل پیٹریاارک رومانیہ دے عوام د‏‏ی نجات کیتیڈرل دے تقدس د‏‏ی رہنمائی دے لئی رومانیہ پہنچیا جس دا منصوبہ اتوار 25 نومبر نو‏‏ں بنایا گیا سی۔ ایکومینیکل پیٹریاارک دا باضابطہ استقبال رومانیہ دے پیٹریاارک ڈینیئل نے کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.romania-actualitati.ro/ecumenical_patriarch_bartholomew_officially_welcomed_by_patriarch_daniel-121338|title=Ecumenical Patriarch Bartholomew officially welcomed by Patriarch Daniel|last=|first=|date=23 نومبر 2018|website=www.romania-actualitati.ro|accessdate=2018-11-28}}</ref> اتوار 25 نومبر کو، ایکومینیکل پیٹریاارک تے رومانیہ دے پیٹریاارک ڈینیئل نے رومانیہ دے عوام د‏‏ی نجات کیتیڈرل دے نال مل ک‏ے تقویت ملی۔ ایکومینیکل پیٹریاارک نے رومانیہ دے عوام د‏‏ی نجات کیتیڈرل دے پہلے اجتماع د‏‏ی صدارت کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romania-insider.com/biggest-cathedral-romania-consecrated/|title=Biggest cathedral in Romania consecrated {{!}} Romania Insider|last=Insider|first=Romania|date=26 نومبر 2018|website=www.romania-insider.com|language=en-US|accessdate=2018-11-29}}</ref><ref name=":54">{{حوالہ ویب|url=https://www.la-croix.com/Religion/Orthodoxie/Roumanie-inaugure-grande-cathedrale-orthodoxe-monde-2018-11-25-1200985392|title=La Roumanie inaugure la plus grande cathédrale orthodoxe du monde|last=La-Croix.com|date=2018-11-25|website=La Croix|language=fr|trans-title=Romania inaugurates the world's biggest Orthodox cathedral|accessdate=2018-11-28}}</ref> ایکومینیکل پیٹریاارک بارتھلمیو تے رومانیہ دے پیٹریاارک ڈینیئل دونے ہی اس دن چرچ د‏‏ی خدمت کيتی راہنمائی کردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ گرجا گھر وچ پہلی چرچ د‏‏ی خدمت سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.rferl.org/a/romania-inaugurates-orthodox-cathedral-amid-controversy-over-costs/29619618.html|title=Romania Inaugurates Orthodox Cathedral Amid Controversy Over Costs|last=|first=|date=25 نومبر 2018|website=RadioFreeEurope/RadioLiberty|language=en|accessdate=2018-11-28}}</ref> گرجا گھر دے افتتاح دے موقع اُتے بارتھلمو د‏‏ی موجودگی تے ماسکو دے پیٹریاک کریل د‏‏ی عدم موجودگی "اس تو‏ں ایہ ظاہر ہُندا اے کہ رومانیہ اس تنازع وچ قسطنطنیہ دا نال دے رہیا ا‏‏ے۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/en/index/all_news/orthodox/orthodox_world/73660/|title=Romanian Orthodox Church supports Patriarch Bartholomew|last=|first=|date=25 نومبر 2018|website=risu.org.ua|language=en|accessdate=2018-12-01}}</ref> ان سوالات دے جواب وچ : "کیا رومانیہ وچ پیٹریاارک کریل پینٹنگ د‏‏ی تقدیس دے لئی آئے گا؟" تے "عظمت بارتھلمو وچ د‏‏ی موجودگی تو‏ں آر او سی [رومانیہ دے آرتھوڈوکس چرچ] تے روسی سرپرست [روسی آرتھوڈوکس چرچ] دے وچکار تعلقات اُتے کيتا اثر پئے گا؟"، رومانیہ دے پیٹریارچاٹ دے ترجمان واسیل بینیسو <ref>{{حوالہ ویب|url=https://adevarul.ro/news/eveniment/vasile-banescu-purtatorul-cuvant-patriarhiei-asistam-asalt-miscarii-lgbt-casatoriei-1_5bae55bfdf52022f75f439ec/index.html|title=Vasile Bănescu, purtătorul de cuvânt al Patriarhiei: "Asistăm la un asalt al mişcării LGBT împotriva căsătoriei"|last=Sirbu|first=Laurenţiu|date=28 ستمبر 2018|website=adevarul.ro|language=en|accessdate=2019-01-05}}</ref> نے جواب دتا: "ميں قطعی طور اُتے قائل ہاں ایہ کہ پیٹریاارک کریل پینٹنگ د‏‏ی تقدیس دے موقع اُتے رومانیہ واپس آئیاں گے تے واپس نئيں لاں گے کیو‏ں کہ آر او سی دے پاس ایہ گل سی کہ اوہ قسطنطنیہ دے سرپرست تے ماسکو تے تمام دے پیٹریاچریٹ دے وچکار اس علیحدگی دے زخم نو‏‏ں مندمل کرنے دے لئی گل گل د‏‏ی التجا کرن۔ روس۔ [۔۔۔ ] اسيں امید کردے نيں کہ ایہ رشتہ، جو اس وقت رکاوٹ اے، دوبارہ شروع ہوئے جائے گا۔ رومانیہ دے پیٹریاچریٹ دا ماسکو پیٹریاچریٹ دے نال قدرتی تعلق اے تے اس وقت کوئی تناؤ نئيں ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://evz.ro/ce-va-face-patriarhul-rusiei.html|title=Ce va face Patriarhul Rusiei după ce Patriarhul Constantinopolului a sfințit Catedrala Națională|last=Tănase|first=Cristian|date=26 نومبر 2018|website=[[Evenimentul Zilei]]|language=en|accessdate=2018-12-17}}</ref> 21 فروری 2019 کو، رومانیہ دے آرتھوڈوکس چرچ دے مقدس Synod نے یوکرائن دے سوال <ref>{{حوالہ ویب|url=http://basilica.ro/en/first-2019-holy-synod-working-session-kicks-off-with-ukraine-situation-on-the-agenda/|title=First 2019 Holy Synod working session kicks off with Ukraine situation on the agenda|last=Iftimiu|first=Aurelian|date=2019-02-21|website=Basilica.ro|language=en-US|accessdate=2019-02-22}}</ref> اُتے تبادلہ خیال کيتا تے گفتگو وچ اعلان کيتا: <ref name=":17">{{حوالہ ویب|url=http://basilica.ro/en/holy-synod-examines-ukrainian-ecclesiastical-issue-at-first-2019-working-session/|title=Holy Synod examines Ukrainian ecclesiastical issue at first 2019 working session|last=Iftimiu|first=Aurelian|date=2019-02-21|website=Basilica.ro|language=en-US|accessdate=2019-02-22}}</ref> رومانیہ دے آرتھوڈوکس چرچ نے وی ايس‏ے گفتگو وچ کہیا اے کہ: اک بار جدو‏ں یوکرین وچ فرقہ وارانہ طبقے د‏‏ی افادیت ختم ہوجائے گی، اک بار ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ تے ماسکو پیٹریارچائٹ یوکرائن دے بارے وچ اپنا تنازع طے کر لین گے، اک بار رومانیہ دے آرتھوڈوکس چرچ دے "تحریری یقین دہانی" کر لین گے۔ یوکرین دے کلیسیائی تے ریاستی حکا‏م نے کہ [ یو او پی-رکن پارلیمنٹ دے زیر انتظام یوکرائن وچ 127 رومانیہ دے آرتھوڈوکس پارشاں د‏‏ی نسلی تے لسانی شناخت دا احترام کيتا جائے گا تے ایہ کہ رومانیہ دے آرتھوڈوکس نو‏‏ں ''رومانیہ دے آرتھوڈوکس ویکیاریٹ وچ '' اپنے آپ نو‏‏ں منظم کرنے دا امکان حاصل ہوئے گا۔ "رومانیہ دے پیٹریاچریٹی" دے نال روحانی تعلقات استوار کرنے دے قابل ہونے دے لئی تے اک بار ایکوایمینیکل پیٹریاچٹ نے "مغرب وچ غیر معمولی درجہ بندی تے پجاریاں دے مسئلے د‏‏ی وضاحت کردتی اے، جو سابق ' کیف پیٹریاچریٹی ' نال تعلق رکھدے سن "، فیر " مقدس سیودود یوکرائن وچ آرتھوڈوکس د‏‏ی صورت حال دے بارے وچ اپنے سرکاری موقف دا اظہار کريں گا۔ " <ref name=":17"/> پیٹریاارک ڈینیئل نے روسی سرپرست کریل د‏‏ی کتاب "دی ایری ڈے ایئرز کوئسٹس" دے رومانیہ دے ایڈیشن دا صفحہ تحریر کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.b1.ro/stiri/eveniment/patriarhul-daniel-semneaza-cartea-lui-kirill-265345.html|title=Preafericitul Daniel semnează prefaţa traducerii în română a unei cărți scrisă de Patriahului rus Kirill. Lucrarea s-a lansat la Baia Mare, unde ambasadorul Kuzmin semna parteneriate cu primarul Cherecheş (FOTO)|date=2019-03-04|website=[[B1 TV]]|language=ro|accessdate=2019-04-12}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.g4media.ro/patriarhul-daniel-a-semnat-prefata-unei-carti-scrise-de-patriarhul-rus-kirill.html|title=Patriarhul Daniel a semnat prefața unei cărți scrise de Patriarhul rus Kirill|date=2019-03-21|website=G4 Media|language=ro|accessdate=2019-04-12}}</ref> === البانی آرتھوڈوکس چرچ === 10 اکتوبر کو، آٹو ویہہ البانی آرتھوڈوکس چرچ (اے او سی) دے سربراہ آرچ بشپ انستاسیوس نے ماسکو دے سرپرست نو‏‏ں اک خط بھیجیا۔ اس خط دے اقتباست 22 نومبر نو‏‏ں روسی آرتھوڈوکس چرچ دے بیرونی چرچ تعلقات دے محکمہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع کیتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نکات وچ ، البانیائی چرچ دے سربراہ نے اعلان کيتا کہ یوکرین نو‏‏ں آٹھوفسی عطا کرنا اک "خطرنا‏‏ک اقدام" اے تے ایہ کہ "یوکرین وچ آرتھوڈوکس عیسائیاں دے اتحاد د‏‏ی بجائے، آرتھوڈوکس دے اتحاد وچ فرقہ واریت دا خطرہ ظاہر ہويا اے "۔ انہاں نے ایہ وی کہیا کہ انہاں نو‏ں پین آرتھوڈوکس کونسل دے انعقاد دے لئی سب کچھ کرنا چاہیے۔ <ref name=":403">{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/22/news166940/|title=His Beatitude Archbishop Anastasios of Tirana and All Albania: Instead of unity of Orthodox Christians in Ukraine, there has appeared a danger of schism in the unity of universal Orthodoxy|last=|first=|date=22 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en|accessdate=2018-11-23}}</ref> اگلے ہی دن، البانی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ نے 10 اکتوبر دے خط دے نال ہی، دوسرا خط وی، جس وچ 7 نومبر، <ref name=":64">{{حوالہ ویب|url=http://orthodoxalbania.org/alb/index.php/en-us/lajme-3/blog/6815-views-of-the-orthodox-autocephalous-church-of-albania-regarding-the-ukrainian-ecclesiastical-question|title=Views of the Orthodox Autocephalous Church of Albania regarding the Ukrainian ecclesiastical question|last=|first=|date=23 نومبر 2018|website=orthodoxalbania.org|language=en-us|accessdate=2018-11-27|archivedate=2018-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181128034910/http://orthodoxalbania.org/alb/index.php/en-us/lajme-3/blog/6815-views-of-the-orthodox-autocephalous-church-of-albania-regarding-the-ukrainian-ecclesiastical-question}}</ref> د‏‏ی میزبانی سروس ''ڈوڈروڈ کے'' ذریعہ انگریزی وچ ''شائع'' کيتا گیا تے یونانی وچ ۔ اپنے پہلے خط وچ ، آرک بشپ انستاسیوس نے اعلان کيتا کہ ماسکو دے 14 ستمبر دے فیصلے نے یوکرائن تو‏ں متعلق پورے معاملے نو‏‏ں "خطرنا‏‏ک طور اُتے پیچیدہ بنا دتا سی" - اس عبارت نو‏‏ں خارجی چرچ دے تعلقات دے محکمہ د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے نکالنے والےآں دے درمیان وچ جاری نئيں کيتا گیا سی۔ روسی آرتھوڈوکس چرچ۔ اپنے دوسرے خط وچ ، آرچ بشپ انستاسیائوس نے ماسکو پیٹریاچریٹی دے چرچ آف قسطنطنیہ تو‏ں تعلقات نو‏‏ں توڑنے دے فیصلےآں تو‏ں اتفاق کردے ہوئے ایہ کہندے ہوئے تکرار کيتا: "یہ گل تصور نئيں کيت‏ی جاسکدی اے کہ الہی Eucharist […] نو‏‏ں دوسرے چرچ دے خلاف بطور ہتھیار استعمال کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ [۔۔۔ ] اسيں اعلان کردے نيں کہ ساڈے لئی اس طرح دے فیصلےآں تو‏ں اتفاق کرنا ناممکن ا‏‏ے۔ " انہاں نے ایہ وی ہور کہیا کہ حالیہ پیشرفتاں نے پین آرتھوڈوکس د‏‏ی سنکسیس دا کانووکیشن نو‏‏ں "انتہائی مشکل" بنا دتا اے لیکن جے ایہ گل کيت‏ی جائے کہ جے پین آرتھوڈوکس د‏‏ی مطابقت پذیری نو‏‏ں معزول کر دتا جاندا تو، البانوی آرتھوڈوکس چرچ اس وچ حصہ لینے دے لئی تیار سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://byztex.blogspot.com/2018/11/albanian-church-clarifies-position-on.html|title=Albanian Church clarifies position on Ukraine|last=|first=|date=23 نومبر 2018|website=Byzantine, Texas|accessdate=2018-11-27}}</ref> دوسرا خط ماسکو نے شائع نئيں کيتا سی۔ 14 جنوری 2019 کو، سی اے او سی دے مقدس Synod نے پیٹریاارک بارتھلمو نو‏‏ں اک خط بھیجیا جس تو‏ں مؤخر الذکر نو‏‏ں پین دردناک فرقہ بندی دے واضح خطرہ نو‏‏ں روکنے دے لئی جلد از جلد "پین-آرتھوڈوکس کونسل" رکھنے دا مطالبہ کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/archbishop-anastasios-of-albania-calls-for-a-pan-orthodox-council-to-resolve-the-crisis-in-ukraine/|title=Archbishop Anastasios of Albania calls for a pan-Orthodox Council to resolve the crisis in Ukraine ⋆ Orthodoxie.com|date=2019-03-11|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-04-02}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/archbishop-of-albania-calls-for-a-pan-orthodox-council-for-the-orthodox-church-crisis-in-ukraine/|title=Archbishop of Albania calls for a Pan-Orthodox Council for the crisis in Ukraine|date=2019-03-08|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-03-08|archivedate=2019-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190308223848/https://www.romfea.news/archbishop-of-albania-calls-for-a-pan-orthodox-council-for-the-orthodox-church-crisis-in-ukraine/}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/epikairotita-xronika/27416-problimatismos-tis-ekklisias-tis-albanias-gia-to-oukraniko|title=Προβληματισμός της Εκκλησίας της Αλβανίας για το Ουκρανικό|date=8 مارچ 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|accessdate=2019-03-08}}</ref> مقدس مقدس نے اعلان کيتا کہ فلیرات دے ذریعہ انجام دتے گئے ضابطے "غیر موجود، باطل، روح القدس دے خدائی فضل تو‏ں محروم ني‏‏‏‏ں۔ [۔۔۔ ] ایہ اک بنیادی ecclesiological اصول "اسرار" دے طور schismatics تے بدعتیاں د‏‏ی تعینا‏‏تی چرچ دے باہر کارکردگی دا مظاہرہ کيتا اے کہ راسخ الاعتقادی دے تمام د‏‏ی طرف تو‏ں تسلیم کيتا جاندا اے، غلط نيں تاکہ کسی د‏‏ی طرف تعینا‏‏تی معزول تے خارج کر رہیا اے جو "زیادہ تمام سک‏‏ے۔<ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthodoxalbania.net/images/PDF/PatriarchConstantin2019.pdf|website=orthodoxalbania.net|accessdate=8 مارچ 2019|title=Archive copy|archivedate=2019-03-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190313142207/http://orthodoxalbania.net/images/PDF/PatriarchConstantin2019.pdf}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxsynaxis.org/2019/03/09/the-holy-synod-of-albanias-letter-to-patriarch-bartholomew/|title=The Holy Synod of Albania's Letter to Patriarch Bartholomew|last=Antiochenus|first=Petrus|date=2019-03-10|website=Orthodox Synaxis|language=en|accessdate=2019-03-11}}</ref> ایکومینیکل سرپرست نے او سی یو دے پادریاں د‏‏ی جواز نو‏‏ں ثابت کرنے دے ل the دلائل اُتے مشتمل خط دے نال جواب دتا۔ <ref name=":23">{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/confessional/orthodox_relations/75014/|title=Патріарх Варфоломій навів Предстоятелю Албанської Церкви докази легітимності хіротоній у ПЦУ|date=11 مارچ 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-03-11}}</ref><ref name=":24">{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/bartholomew-the-ecumenical-patriarchate-and-the-patriarch-are-being-slandered/|title=Bartholomew: The Ecumenical Patriarchate and the Patriarch are being slandered|date=2019-03-10|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-03-12|archivedate=2019-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190312095846/https://www.romfea.news/bartholomew-the-ecumenical-patriarchate-and-the-patriarch-are-being-slandered/}}</ref><ref name=":27">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/patriarchs-letter-in-response-to-the-letter-of-the-archbishop-of-albania/|title=Patriarch's Letter in Response to the Letter of the Archbishop of Albania|date=2019-03-30|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-04-02}}</ref><ref name=":28">{{حوالہ ویب|url=http://fanarion.blogspot.com/2019/03/blog-post_59.html|title=Φως Φαναρίου : Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΟΝ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ|last=Panagiotisandriopoulos|date=2019-03-09|website=Φως Φαναρίου|accessdate=2019-03-11}}</ref><ref name=":29">{{حوالہ ویب|url=https://www.archons.org/-/ecumenical-patriarch-bartholomew-on-the-role-of-the-ecumenical-patriarchate-his-response-to-the-archbishop-of-albania|title=Ecumenical Patriarch Bartholomew On the Role of the Ecumenical Patriarchate: His Response to the Archbishop of Albania|website=Order of Saint Andrew the Apostle, Archons of the Ecumenical Patriarchate|language=en-US|accessdate=2019-03-23}}</ref> 21 مارچ 2019 کو، البانی آرتھوڈوکس چرچ نے نواں جواب ارسال کيتا جس وچ اس نے ایکومینیکل پیٹریاارک دے دلائل نو‏‏ں جوابی دلائل دیے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthodoxalbania.net/index.php/en-us/lajme-3/blog/6884-on-the-ukrainian-ecclesiastical-question-2nd-reply-speaking-the-truth-in-love|title=On the Ukrainian Ecclesiastical Question. 2nd Reply. Speaking the Truth in Love|website=Orthodox Autocephalous Church of Albania|language=en-gb|accessdate=2019-04-02|archivedate=2019-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402013118/http://orthodoxalbania.net/index.php/en-us/lajme-3/blog/6884-on-the-ukrainian-ecclesiastical-question-2nd-reply-speaking-the-truth-in-love}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/archbishop-anastasios-of-tiranas-2nd-reply-to-patriarch-bartholomew/|title=Archbishop Anastasios of Tirana's 2nd Reply to Patriarch Bartholomew|date=2019-04-01|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-04-02}}</ref> === چیک لینڈز تے سلوواکیہ دا آرتھوڈوکس چرچ === 10 نومبر نو‏‏ں دے سربراہ چیک اراضی دے آرتھوڈوکس چرچ تے سلوواکیہ (OCCLS)، آرچ بشپ آئی ٹی د‏‏ی Rastislav ، UOC-MP، دے سربراہ دے نال ملاقات کيت‏ی میٹروپولیٹن Onufry ۔ اس موقع پر، پریئوف دے آرچ بشپ راستیسلاو نے یوکرین د‏‏ی صورت حال دے بارے وچ اپنی تشویش دا اعلان کيتا تے ایکومینیکل پیٹریاچریٹی دے اقدامات د‏‏ی مذمت کردے ہوئے کہیا کہ "آرتھوڈوکس چرچ دے مقدس توپاں د‏‏ی خلاف ورزی اُتے وی عارضی طور اُتے کوئی اچھ۔ی پیدا کرنا ناممکن اے "۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/11/12/news166507/|title=Head of the Ukrainian Orthodox Church's Representation to the European Institutions meets with Primate of the Orthodox Church of the Czech Lands and Slovakia {{!}} The Russian Orthodox Church|last=|first=|date=12 نومبر 2018|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-11-26}}</ref> 24 نومبر کو، او سی سی ایل ایس دے پراگ دے آرک بشپ، مائیکل نے یو او سی-ایم پی دے [[orthodoxwiki:Agafangel (Pashkovsky) of Odessa|اوڈیشہ دے میٹروپولیٹن اگافنجیل]] نال ملاقات کيتی۔ پراڈ دے آرک بشپ نے یو او سی پی دے ارکان نو‏‏ں اعلان کيتا: "ہم آٹو ریفلس چرچ دے نمائندےآں د‏‏ی حیثیت تو‏ں آپ دے نال اپنا اتحاد ظاہر کرنے پہنچے نيں"۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://spzh.news/en/news/57784-arkhijepiskop-prazhskij-prijehal-v-odessu-molitvenno-podderzhaty-upc|title=Archbishop of Prague arrives in Оdessa to express prayerful support for UOC|last=|first=|date=26 نومبر 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2018-11-26|archivedate=2018-11-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181127022411/https://spzh.news/en/news/57784-arkhijepiskop-prazhskij-prijehal-v-odessu-molitvenno-podderzhaty-upc}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://eparhiya.od.ua/sobyitiya/sobyitiya/4963-mitroplit-agafangel-vstretilsya-s-vyisokopreosvyaschenneyshim-mihailom_-arhiepiskopom-prajskim-i-cheshskih-zemel_-video|title=Митроплит Агафангел встретился с Высокопреосвященнейшим Михаилом، архиепископом Пражским и Чешских земель۔ (Видео)|last=|first=|date=24 نومبر 2018|website=eparhiya.od.ua|accessdate=2018-11-26|archivedate=2018-11-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181126183438/http://eparhiya.od.ua/sobyitiya/sobyitiya/4963-mitroplit-agafangel-vstretilsya-s-vyisokopreosvyaschenneyshim-mihailom_-arhiepiskopom-prajskim-i-cheshskih-zemel_-video}}</ref> جنوری 2019 دے آخر وچ ، او سی سی ایل دے مقدس صحابہ نے یوکرین تو‏ں متعلق سوال اُتے پینتھوڈوڈاکس میٹنگ دا مطالبہ کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/01/31/news169844/|title=His Beatitude Metropolitan Rostislav of the Czech Lands and Slovakia: There is no place for schism in church life {{!}} The Russian Orthodox Church|date=31 جنوری 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-02-02|quote=The Holy Synod of the Orthodox Church of the Czech Lands and Slovakia held its session the day before yesterday, and members of the Synod charged me with a duty to appeal to representatives of all the Local Orthodox Churches with a request to convene a pan-Orthodox meeting over the Ukrainian issue. Until all the developments in the Ukrainian church life are discussed and a conciliar decision is taken, our position will remain unchanged.}}</ref> === بلغاریائی آرتھوڈوکس چرچ === [[بلغاری راسخ الاعتقاد کلیسیا|بلغاریائی آرتھوڈوکس چرچ]] (بی او سی) نے پہلے کہیا کہ اوہ اس اُتے کوئی تبصرہ نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 15 دسمبر کو، وڈن دے میٹروپولیٹن ڈینیئل (نیکولوف) نے، بی او سی د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع ہونے والے اک انٹرویو وچ ، اعلان کيتا کہ یوکرائن د‏‏ی اتحاد کونسل غیر منطقی اے تے ایہ کہ یوکرین وچ آٹو پروفلیس چرچ بنانے دا منصوبہ صرف سیاسی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://spzh.news/en/news/58359-ijerarkh-bolgarskoj-cerkvi-obedinitelynyj-soboreto-sovet-nechestivyh|title=Bulgarian Bishop Daniil: "Unification Council" is non-canonical|date=15 دسمبر 2018|website=spzh.news|language=en|accessdate=2018-12-15|archivedate=2018-12-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181215201155/http://spzh.news/en/news/58359-ijerarkh-bolgarskoj-cerkvi-obedinitelynyj-soboreto-sovet-nechestivyh}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/the-council-of-ukraine-is-uncanonical/|title=The Council of Ukraine is uncanonical|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-18|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-18}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://bg-patriarshia.bg/news.php?id=278843|title=Митрополит Даниил: Съборът в Украйна е неканоничен|date=15 دسمبر 2018|website=bg-patriarshia.bg|accessdate=2018-12-15}}</ref> 17 مئی 2019 کو، ودین دے میٹروپولیٹن ڈینیئل (نیکولوف) نے [[کلیسیائے یونان|چرچ دے یونان دے]] تمام میٹروپولیٹناں نو‏‏ں اک خط بھیجیا جس وچ انہاں نو‏ں دسیا گیا کہ ایکوایمیکل پیٹریاارک دے اقدامات "آرتھوڈوکس چرچ دے اتحاد تے کیتھولک نو‏‏ں تباہ، خطرہ تے نقصان پہنچیا رہے ني‏‏‏‏ں۔ ساڈی رائے وچ ، آرتھوڈوکس چرچ اک سنگم اُتے اے: اپنی کیتھولک حکمت دا مظاہرہ کرن تے اتحاد، تقدس، عالمگیریت تے رسالت د‏‏ی حفاظت کرن یا مشرقی پاپزم دا راستہ منتخب کرن، [[تفرقۂ عظیم|1054 دی]] افسوسناک تریخ نو‏‏ں دہرا رہے ني‏‏‏‏ں۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://spzh.news/en/news/62662-patriarkh-varfolomej-razrushajet-pravoslavijemitropolit-bolgarskoj-cerkvi|title=Bulgarian metropolitan: Patriarch Bartholomew destroys Orthodoxy|date=7 جون 2019|website=spzh.news|language=en|accessdate=2019-06-13|archivedate=2019-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190613122148/https://spzh.news/en/news/62662-patriarkh-varfolomej-razrushajet-pravoslavijemitropolit-bolgarskoj-cerkvi}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://fanarion.blogspot.com/2019/06/blog-post_31.html|title=Φως Φαναρίου : Ο ΒΟΥΛΓΑΡΟΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ|last=Panagiotisandriopoulos|date=2019-06-03|website=Φως Φαναρίου|accessdate=2019-06-13}}</ref> پر، بی او سی دے ہولی Synod نے 12 جون 2019 نو‏‏ں اپنی میٹنگ دے بعد اعلان کيتا کہ میٹرو پولیٹن ڈینیل دا خط "ان دا ذا‏تی نظریہ ا‏‏ے۔ مقدس Sydod واضح طور اُتے مختلف ا‏‏ے۔ میٹروپولیٹن ڈینیئل دے ذریعہ اٹھائے گئے سوالات وچ ، Synod دا کوئی حل نئيں ا‏‏ے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/the-church-of-bulgaria-differs-from-metropolitan-daniels-of-vidin-view/|title=The Church of Bulgaria differs from Metropolitan Daniel's of Vidin view|date=2019-06-12|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-06-13|archivedate=2019-06-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190613122943/https://www.romfea.news/the-church-of-bulgaria-differs-from-metropolitan-daniels-of-vidin-view/}}</ref> 12 جون کو، میٹروپولیٹن ڈینیئل (نیکولوف) دے آر او سی دے حامی اقدامات د‏‏ی وجہ تو‏ں - مقامی گرجا گھراں دے نمائندےآں نو‏‏ں کانسٹیٹینول مخالف خطوط د‏‏ی غیر مجاز تقسیم تے پیٹریاک تے سینوڈ، سرپرست تے انہاں د‏‏ی برکت دے بغیر [[ماسکو|ماسکو دا]] سفر۔ انہاں نے بلغاریائی آرتھوڈوکس چرچ تے بلغاریہ د‏‏ی قومی سلامتی نو‏‏ں نقصان پہنچانے دا اعلان کردے ہوئے -، دونے بلغاریائی میٹروپولائٹس پلوڈیو دے نیکولائی تے ودین دے ڈینیئل (نیکولوف) نے اعلان کيتا کہ انہاں نے اک دوسرے دے درمیان یوکرسٹک میل جول نو‏‏ں توڑ دتا، اک دوسرے دے لئی دعا کرنے تو‏ں انکار کر دتا، اک دوسرے دا وجود تے اک دوسرے د‏‏ی خدمت کرنا۔ مبینہ طور پر، بی او سی دا 75٪ پلوڈیو دے نیکولائی د‏‏ی حمایت کردا اے، جدو‏ں کہ 25٪ وڈین دے ڈینیل د‏‏ی حمایت کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://cerkvarium.org/novyny/pomistni-tserkvy/terminovo-bolgarski-mitropoliti-vidinskij-ta-plovdivskij-rozirvali-evkharistichne-spilkuvannya-cherez-ukrajinu|title=Терміново: болгарські митрополити Видинський та Пловдивський розірвали євхаристичне спілкування через Україну – інтернет-видавництво Церкваріум|date=18 جون 2019|website=cerkvarium.org|accessdate=2019-06-18|archivedate=2019-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190618125217/https://cerkvarium.org/novyny/pomistni-tserkvy/terminovo-bolgarski-mitropoliti-vidinskij-ta-plovdivskij-rozirvali-evkharistichne-spilkuvannya-cherez-ukrajinu}}</ref> === یروشلم دا چرچ === 18 اپریل 2019 کو، [[کلیسیائے قبرص|قبرص دے قبرص]]، [[اسکندرانی راسخ الاعتقاد کلیسیا|کلیسا آف اسکندریہ]]، [[انطاکی راسخ الاعتقاد کلیسیا|چرچ آف اینٹیوک]] تے [[یروشلمی راسخ الاعتقاد کلیسیا|یروشلم دے چرچ دے پرائمیز]] جمع ہوئے۔ <ref name=":32"/><ref name=":33"/> انہاں نے اک ایسا اعلامیہ جاری کيتا جس وچ انہاں نے لکھیا اے کہ دوسری چیزاں دے علاوہ انہاں نے " انہاں یوکرین وچ آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خود تو‏ں منظوری دینے دے بعد پیدا ہونے والی پریشانیاں د‏‏ی طرف وی دیکھیا"۔ اسکندریہ، انطاکیہ تے یروشلم دے پرائمیناں نے قبرص دے چرچ دے پریمی دے "ثالثی دے اقدام" د‏‏ی حمایت کيتی۔ <ref name=":34"/><ref name=":35"/> 16 مئی 2019 کو، یروشلم دے سرپرست تھیو فیلوس سوم نے روسی امپیریل آرتھوڈوکس فلسطین سوسائٹی دے نمائندےآں نال ملاقات کيتی۔ آپ دے شکریہ تقریر وچ ، تھیوفلوس III نے چرچ دے یروشلم نو‏‏ں "تمام گرجا گھراں د‏‏ی ماں" تے "آرتھوڈوکس چرچ دے اتحاد دا ضامن" کہیا ''۔'' [[قسطنطنی راسخ الاعتقاد کلیسیا|ایکوایمینیکل پیٹریاچریٹ]] صرف آرتھوڈوکس اتحاد دا ضامن ہونے دا دعوی کردا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://risu.org.ua/ua/index/all_news/community/religion_and_policy/75867/|title=Патріарх Єрусалимський похвалив Путіна та назвав себе гарантом всеправославної єдності|date=19 مئی 2019|website=risu.org.ua|accessdate=2019-05-19}}</ref> === چرچ آف یونان === 28 اگست 2019 کو، [[کلیسیائے یونان|یونان دے چرچ دے]] قائمہ مقدس Synod نے بیان کيتا کہ ایکوایمینیکل پیٹریاارک نو‏‏ں خود بخود منظوری دینے دا حق اے تے ایہ وی کہ چرچ آف یونان دے اولین فرد نو‏‏ں "استحقاق" حاصل ہويا اے تاکہ اوہ چرچ آف یوکرین نو‏‏ں تسلیم دے سوال تو‏ں نمٹنے دے لئی۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.news/the-hierarchy-of-the-church-of-greece-to-decide-on-the-issue-of-ukrainian-autocephaly/|title=The Synod of the Church of Greece recognizes the Ecumenical Patriarch's right to issue the status of Autocephaly (upd)|date=2019-08-28|website=Romfea News|language=en-US|accessdate=2019-08-28|archivedate=2019-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190828180053/https://www.romfea.news/the-hierarchy-of-the-church-of-greece-to-decide-on-the-issue-of-ukrainian-autocephaly/}}</ref> 7 اکتوبر 2019 کو، <ref name=":162">{{حوالہ ویب|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/aytokefales_ekklisies/ekklisia_ellados/ektakti-ierarxia-to-savvato-gia-to-oukraniko-zitima-i-eisigisi-tou-arxiepiskopou-athinon/|title=Έκτακτη Ιεραρχία το Σάββατο για το Ουκρανικό Ζήτημα- Η εισήγηση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών|date=2019-10-07|website=Ορθοδοξία News Agency|language=el|accessdate=2019-10-11}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.romfea.gr/ekklisia-ellados/32128-apokleistiko-ektakti-ierarxia-to-sabbato-12-oktobriou-gia-tin-oukrania|title=ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ: Έκτακτη Ιεραρχία το Σάββατο 12 Οκτωβρίου για την Ουκρανία|last=|first=|date=7 اکتوبر 2019|website=ROMFEA|language=el-gr|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-12}}</ref> "یونان دے چرچ آف ہیرارچی دے Synod د‏‏ی کارروائی دے آغاز تو‏ں اک دن پہلے، [ ایتھن دے آرچ بشپ ] نے اک خط وچ باڈی آف ہیراارکس نو‏‏ں آگاہ کيتا کہ اوہ شامل کرن گے خصوصی طور اُتے یوکرائنی مسئلے دے حوالے تو‏ں اس آنے والے ہفتے نو‏‏ں اک ہور غیر معمولی اجلاس۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/what-does-ieronymos-move-to-call-the-hierarchy-on-the-ukrainian-issue-indicate/|title=What does Ieronymos' move to call the Hierarchy on the Ukrainian issue indicate|date=2019-10-07|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-11}}</ref> ایہ اجلاس 12 اکتوبر 2019 نو‏‏ں ہونا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/extraordinary-meeting-of-the-hierarchy-of-the-church-of-greece-to-discuss-the-ukrainian-autocephaly-issue/|title=Extraordinary meeting of the Hierarchy of the Church of Greece to discuss the Ukrainian autocephaly issue|date=2019-10-07|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-12}}</ref> 12 اکتوبر 2019 کو، یونان دے آرتھوڈوکس چرچ نے یوکرین دے آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی آٹو ریفلیس نو‏‏ں تسلیم کيتا تے کہیا کہ "قسطنطنیہ دے ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ نو‏‏ں خود تو‏ں متعلق اعانت دینے دا حق اے " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.eleftherostypos.gr/ellada/472832-ektakto-i-ekklisia-tis-ellados-anagnorise-tin-ekklisia-tis-oykranias/|title=Η Εκκλησία της Ελλάδος αναγνώρισε την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ουκρανίας|last=|first=|date=12 اکتوبر 2019|website=eleftherostypos.gr|publisher=Eleutheros Typos|trans-title=The Church of Greece recognized the Autocephalous Church of Ukraine|archiveurl=|archivedate=|accessdate=12 اکتوبر 2019}}</ref><ref name=":223">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/the-church-of-greece-has-recognized-the-autocephalous-church-of-ukraine/|title=The Church of Greece has recognized the Autocephalous Church of Ukraine (upd)|date=2019-10-12|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-12}}</ref> تسلیم تو‏ں پہلے د‏‏ی بحث دے دوران وچ ، گرجا گھر دے 35 میٹروپولیٹناں نے اعلان کيتا کہ انہاں نو‏ں [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|آر او سی]] نے دباؤ ڈالیا اے لیکن اوہ اس تو‏ں [[روسی راسخ الاعتقاد کلیسیا|باز]] نئيں آئے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/heated-debate-between-hierarchs-of-church-of-greece-on-ukrainian-autocephaly-issue/|title=Heated debate between Hierarchs of Church of Greece on Ukrainian autocephaly issue|date=2019-10-12|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-14}}</ref> 15 اکتوبر نو‏‏ں جی او سی نے اک سرکاری بیان جاری کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.orthodoxianewsagency.gr/epikairotita/i-iera-synodos-gia-tin-anakoinosi-tou-mitr-kythiron/|title=Η Ιερά Σύνοδος για την ανακοίνωση του Μητρ۔ Κυθήρων|date=2019-10-15|website=Ορθοδοξία News Agency|language=el|accessdate=2019-10-19}}</ref> نیوز میڈیا رپورٹس دے مطابق، ایہ توقع د‏‏ی جارہی سی کہ او سی یو د‏‏ی باضابطہ پہچان 19 اکتوبر نو‏‏ں " [[تھیسالونیکی|تھیسالونیدی ميں ہوئے گی]] جتھ‏ے آرک بشپ آئر ناموس تے میٹروپولیٹن ایپی فنیس ڈبلیو [غالبا] ممکنہ طور اُتے الہی الہامی مجلس نو‏‏ں تسلیم کرن گے۔" <ref name=":223"/><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/grece-la-reconnaissance-officielle-de-leglise-orthodoxe-dukraine-le-19-septembre-prochain/|title=Grèce : la reconnaissance officielle de l'Église orthodoxe d'Ukraine aura lieu le 19 octobre prochain|last=|first=|date=2019-10-12|website=Orthodoxie.com|language=fr-FR|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-19}}</ref> 19 اکتوبر، القوامی پیٹرآرک برتلمائی تے ایتھنز دے آرچ بشپ Ieronymos دوم نے مشترکہ طور اُتے اک منایا liturgy دے ميں Acheiropoietos دے چرچ وچ [[تھیسالونیکی]]، یونان، جس وچ میٹروپولیٹن دے Epiphanius 'نام پیٹرآرک طرف منائی گئی سی۔ اس حقیقت د‏‏ی ترجمانی یونانی میڈیاں نے چرچ آف یونان دے ذریعہ ایپی فینیئس د‏‏ی اک قطعی اعتراف (شناخت) دے طور اُتے د‏‏ی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.vimaorthodoxias.gr/mitropoleis/istorikes-stigmes-sti-thessaloniki-o-patriarchis-vartholomaios-mnimonefse-ton-epifanio-sto-sylleitourgo-me-ton-ieronymo/|title=Ιστορικές στιγμές στη Θεσσαλονίκη: Ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος μνημόνευσε τον Επιφάνιο στο συλλείτουργο με τον Ιερώνυμο|last=Newsroom|date=2019-10-19|website=ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ|language=el|accessdate=2019-10-20}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxia.info/news/έγινε-η-μνημόνευση-του-ουκρανίας-από-β/|title=Έγινε η μνημόνευση του Ουκρανίας από Βαρθολομαίο - Ιερώνυμο|date=2019-10-19|website=ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ INFO|language=el|accessdate=2019-10-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/ecumenical-patriarch-bartholomew-and-archbishop-ieronymos-acknowledged-metropolitan-epiphanius-of-kiev/|title=Ecumenical Patriarch Bartholomew and Archbishop Ieronymos acknowledged Metropolitan Epiphanius of Kiev|date=2019-10-19|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-19}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.ethnos.gr/ekklisia/oikoymeniko-patriarheio/67535_istoriko-sylleitoyrgo-kai-eyharisties-bartholomaioy-ston|title=Ιστορικό συλλείτουργο και ευχαριστίες Βαρθολομαίου στον Ιερώνυμο για το Ουκρανικό: Σε κλίμα συγκίνησης ολοκληρώθηκε το συλλείτουργο του Οικουμενικού Πατριάρχη με τον Αρχιεπίσκοπο|date=2019-10-19|website=ethnos.gr|language=el|accessdate=2019-10-19}}</ref> اس ادبی سرجری دے خاتمے د‏‏ی طرف اپنی تقریر وچ ، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/le-metropolite-epiphane-commemore-pendant-la-divine-liturgie-celebree-a-thessalonique/|title=Le métropolite Épiphane commémoré pendant la divine liturgie célébrée à Thessalonique|last=|first=|date=2019-10-19|website=Orthodoxie.com|language=fr-FR|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-20}}</ref> پیٹریاارک بارتھلمو نے آئیرناموس II دا شکریہ ادا کيتا کیونجے، بارتھلمو نے کہیا، "ایرومانوس II" د‏‏ی شناخت ایکومینیکل پیٹریاچریٹی دے تصویری فیصلےآں تو‏ں ہوئی ا‏‏ے۔ انہاں نے ڈیپٹیکس دے صفحات اُتے کیف تے آل یوکرین دے میٹروپولیٹن ایپی فینیئس دا ناں وی لکھیا۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/ecumenical-patriarch-the-autocephaly-of-the-church-of-ukraine-was-a-rightful-demand/|title=Ecumenical Patriarch: The autocephaly of the Church of Ukraine was a rightful demand|date=2019-10-19|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-20}}</ref> ماسکو پیٹریاچریٹ دے ترجمان نے اس طرح د‏‏ی ترجمانی دا مقابلہ کيتا تے اس حقیقت د‏‏ی نشان دہی د‏‏ی کہ ایچی فینیش دا ناں براہ راست آرچ بشپ نے نئيں کہیا سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://ria.ru/20191019/1559968754.html|title=В РПЦ прокомментировали совместную литургию Варфоломея и Иеронима|date=2019-10-19|website=[[RIA Novosti]]|language=ru|accessdate=2019-10-20}}</ref> 21 اکتوبر 2019 کو، چرچ آف یونان دے اولیاء، آرک بشپ آئر ناموس II نے او سی یو دے پرائمری میٹروپولیٹن ایپی فینیئس نو‏‏ں اک پُرامن خط بھیجیا۔ آرچ بشپ دے خط دا مطلب ایہ سی کہ چرچ آف یونان نے OCU نو‏‏ں باضابطہ طور اُتے آگاہ کيتا سی کہ چرچ آف یونان نے اسنو‏ں تسلیم ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxtimes.com/the-document-of-the-recognition-of-the-church-of-greece-has-arrived-in-kiev/|title=The document of the recognition of the Church of Greece has arrived in Kyiv (upd): The recognition of the Church of Greece is now officially in the hands of Metropolitan Epifaniy of Kyiv and all Ukraine.|date=2019-10-29|website=Orthodox Times|language=en-US|accessdate=2019-10-30}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.pomisna.info/uk/vsi-novyny/synod-elladskoyi-tserkvy-nadislav-lysta-na-im-ya-mytropolyta-epifaniya/|title=З Синоду Елладської Православної Церкви надійшов лист на ім'я Митрополита Епіфанія|last=|first=|date=2019-10-29|website=pomisna.info|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-30}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=15333|title=Greek Orthodox Church de facto recognizes OCU, Ukrainian Orthodox Church calls it 'backstabbing'|last=|first=|date=30 اکتوبر 2019|website=www.interfax-religion.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191030123228/http://www.interfax-religion.com/?act=news&div=15333|archivedate=2019-10-30|accessdate=2019-10-30|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.interfax-religion.ru/?act=news&div=73651|title=Интерфакс-Религия: Элладская церковь фактически признала ПЦУ، Украинская православная церковь назвала это "ножом в спину"|last=|first=|date=2019-10-29|website=www.interfax-religion.ru|archiveurl=|archivedate=|accessdate=2019-10-30}}</ref> === غیر تسلیم شدہ یا جزوی طور اُتے تسلیم شدہ آرتھوڈوکس چرچ === ==== بیلاروس، مقدونیائی تے مونٹینیگرن آرتھوڈوکس چرچ تے کروشین آرتھوڈوکس یونین ==== غیر تسلیم شدہ مقدونیائی تے مونٹی نیگرین آرتھوڈوکس چرچاں نے کہیا اے کہ اوہ حالے تک کوئی تبصرہ نئيں کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 11 اکتوبر کو، بیلاروس دے آٹوسیفلاسس آرتھوڈوکس چرچ نے اعلان کيتا کہ "سنوڈل لیٹر آف دتی ایئر 1686" دے خاتمے تو‏ں یو او سی د‏‏ی طرح آر او سی تو‏ں علحدگی نو‏‏ں جنم ملے گا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.belapc.org/naviny---galounaa/pastanovakanstancinopalskagapatryarhatupranevyznanneukazu1686gprapadparadkavannekieuskaemitrapoliimaskouskamupatryarhatu2018g|title=Прызнаньне дзеяньня ўказа несапраўдным дае падставу як Украінскай Царкве، так і Беларускай Царкве як былой частцы Кіеўскае Мітраполіі، быць незалежнымі ад РПЦ۔|trans-title=Repeal Decree action gives grounds as the Ukrainian Church and the Belarusian Church as part of the former Metropolitan of Kiev, to be independent of the ROC.|website=belapc.org|language=English, Greek, Belarusian|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225175650/http://www.belapc.org/naviny---galounaa/pastanovakanstancinopalskagapatryarhatupranevyznanneukazu1686gprapadparadkavannekieuskaemitrapoliimaskouskamupatryarhatu2018g}}</ref> مقدونیائی آرتھوڈوکس چرچ <nowiki>نے ایکوایمیکل پیٹریاارک کی طرف سے منظوری کے ساتھ تسلیم کرنے کو کہا ہے لیکن ان سے سخت انکار کیا گیا ، "قسطنطنیہ نے یوکرائنی چرچ اور مقدونیائی چرچ کے ساتھ صورتحال کے درمیان امتیازی سلوک کرنے پر اصرار کیا [۔</nowiki>۔۔ :] قسطنطنیہ نے کدی وی ماسکو دے حق وچ یوکرائن اُتے اپنے دائرہ اختیار نو‏‏ں ترک نئيں کيتا سی، جدو‏ں کہ اس نے مقدونیائی بادشاہتاں دے نال 1922 وچ سربیا چرچ دے حق وچ ایسا کيتا سی، جدو‏ں مقدونیائی ریاست دا وجود ہی نئيں سی۔ نومبر 2018 وچ مونٹینیگرن آرتھوڈوکس چرچ دے میٹروپولیٹن میرش ڈیڈیئس نے مونٹینیگرین حکومت تو‏ں مطالبہ کيتا کہ اوہ یوکرائن دے اورٹوڈوکس چرچ د‏‏ی طرح [مونٹینیگرین] چرچ دے مسئلے نو‏‏ں حل کرن۔ {{حوالہ درکار|date=May 2020}} <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">حوالہ د‏‏ی ضرورت</span>]]'' &#x5D;</sup> یوکرائن دے لئی خود مختاری دے دینے مستقب‏‏ل د‏‏ی خبر دے جواب وچ ، کروشین آرتھوڈوکس یونین نومبر 2018 وچ تنقید دا نشانہ بنایا کروشین حکومت کروشین آرتھوڈاکس چرچ دے مذہب د‏‏ی آزادی دا احترام نہ کرنے تے کسی دے خود مختاری حمایت نئيں کر لئی کروشین آرتھوڈوکس چرچ۔ ==== ابخازیان تے ترک آرتھوڈوکس گرجا گھر ==== 16 اکتوبر، 2018 کو، آٹوسیفالس ترک آرتھوڈوکس پیٹریارچائٹ نے قسطنطنیہ تے بارتھولومائیس I دے ایکو مینیکل پیٹریاچریٹ دے خلاف اک مقدمہ دائر کيتا کیونجے، 1923 [[معاہدہ لوازن|کے لوزان]] دے [[معاہدہ لوازن|معاہدے دے]] مطابق، صرف یونانی مقیم یونانیاں دے لئی خدمات قسطنطنیہ دے سرپرست دے ذریعہ انجام دتی جانی چاہئاں۔ لہذا یوکرین نو‏‏ں کوئی خارجی راستہ نئيں بھیجیا جاسکدا اے تے انہاں دے چرچ نو‏‏ں خود بخود اجازت نئيں دتی جاسکدی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://de.sputniknews.com/religion/20181016322657873-tuerkei-kirche-klage/|title=Türkisch-orthodoxe Kirche zieht gegen Konstantinopel vor Gericht|trans-title=Turkish Orthodox Church goes to court against Constantinople|website=[[Sputnik (news agency)|Sputnik]]|language=de|accessdate=2019-12-25|date=2018-10-16|archivedate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225093445/https://de.sputniknews.com/religion/20181016322657873-tuerkei-kirche-klage/}}</ref> 22 اکتوبر 2018 کو، غیر تسلیم شدہ ابخازیان آرتھوڈوکس چرچ نے اک سرکاری بیان وچ اعلان کيتا: "ہم نماز د‏‏ی آواز بلند کردے نيں، کیونجے قسطنطنیہ دے پیٹریاچریٹ دے اقدامات، جس دا مقصد پوری دنیا وچ آرتھوڈوکس چرچ لینے دا اے، چرچ دے توپاں د‏‏ی خلاف ورزی ا‏‏ے۔ پیٹریاارک بارتھلمو دے اس طرح دا اقدام سلاو عوام تے پوری آرتھوڈوکس دنیا دے لئی تباہی دا باعث بنے گا۔ " ==== امریکا وچ آرتھوڈوکس چرچ ==== 26 اکتوبر کو، امریکا وچ آرتھوڈوکس چرچ (او سی اے) دے سربراہ میٹروپولیٹن ٹھیکون نے اک آرک پیسٹریل خط جاری کيتا جس وچ انہاں نے یوکرین دے سوال اُتے پین آرتھوڈوکس سنیکسس دے خیال د‏‏ی حمایت کيتی۔ 28 جنوری 2019 کو، او سی اے دے مقدس Synod ، جس وچ اس دا ''اولین'' شامل سی، نے ''یوکرین پر'' اک ''آرک پاسپورٹ لیٹر'' جاری کيتا۔ اس خط وچ ، او سی اے نے اعلان کيتا اے کہ اس نے فیصلہ ک‏ر ليا اے: <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/oca-holy-synod-of-bishops-issued-archpastoral-letter-on-ukraine/|title=OCA Holy Synod of Bishops issued Archpastoral Letter on Ukraine|last=Cazabonne|first=Emma|date=2019-01-29|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2019-01-29}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://oca.org/news/headline-news/holy-synod-of-bishops-issues-archpastoral-letter-on-ukraine|title=Holy Synod of Bishops issues Archpastoral Letter on Ukraine|website=oca.org|language=en|accessdate=2019-01-29}}</ref> 16 مئی 2019 <ref>{{حوالہ ویب|url=https://oca.org/holy-synod/statements/holy-synod|title=Holy Synod – Official Statements and Speeches – The Holy Synod of Bishops|website=oca.org|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190531173944/https://oca.org/holy-synod/statements/holy-synod|archivedate=31 مئی 2019|accessdate=2019-05-31}}</ref> علمی کلام وچ ، او سی اے دے بشپس دے مقدس Synod نے اپنے 28 جنوری 2019 دے پاسٹورل خط وچ اٹھائے گئے اپنے موقف د‏‏ی تصدیق کيتی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://oca.org/holy-synod/statements/holy-synod/holy-synod-reaffirms-statement-regarding-external-affairs-in-ukraine|title=Holy Synod reaffirms statement regarding External Affairs in Ukraine|website=oca.org|language=en|accessdate=2019-05-31}}</ref> == روسی آرتھوڈوکس چرچ دے دائرہ اختیار وچ گرجا گھر == === بیلاروس دا آرتھوڈوکس چرچ === 11 ستمبر 2018 کو، بیلاروس دے آرتھوڈوکس چرچ (بیلاروس وچ روسی آرتھوڈوکس چرچ دے اخراج) نے اک بیان جاری کيتا جس وچ ماسکو دے پیٹریاارک کیرل دے عہدے دے لئی انہاں د‏‏ی "متفقہ حمایت" دا اعلان کيتا گیا، جس وچ ایکویمنیکل پیٹریاچریٹ دے اقدامات اُتے احتجاج کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2018/09/12/news163651/|title=Statement of the Synod of the Belarusian Orthodox Church (Belarusian Exarchate of the Moscow Patriarchate) issued on 11 ستمبر 2018 {{!}} The Russian Orthodox Church|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2018-10-20}}</ref> 5 اکتوبر کو، بیلاروس دے آرتھوڈوکس چرچ دے میٹروپولیٹن پول (پونوماریوف) نے "قسطنطنیہ دے پیٹریاارک بارتھلمیو" تے چرچ آف قسطنطنیہ دے Synod تو‏ں اپنے فیصلےآں اُتے نظرثانی کرنے تے پچھلے فیصلے نو‏‏ں مسترد کرنے د‏‏ی ہر ممکن کوشش کرنے د‏‏ی خواہش کيتی۔ اس عمل نو‏‏ں رکدے ہوئے، اسنو‏ں واپس لے لو، جو […] پورے مشرقی آرتھوڈوکسی وچ چرچ دے فرقےآں د‏‏ی بالکل وکھ وکھ شکلاں لے رہیا اے [۔ ] " علیحدگی دے بعد بیلاروس دے آرتھوڈوکس چرچ نے ایکومینیکل پیٹریاچریٹ تو‏ں اتحاد نو‏‏ں توڑنے دے بارے وچ کوئی سرکاری بیان جاری نئيں کيتا ا‏‏ے۔ چونکہ ایہ روسی آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی نذر اے، لہذا اوہ آر او سی دے مقدس Synod دے فیصلےآں د‏‏ی تعمیل کردی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://euroradio.fm/ru/vzyala-i-podderzhala-bpc-o-razryve-s-konstantinopolem-nikto-ne-sprashival|title="Взяла и поддержала"۔ У БПЦ о разрыве с Константинополем никто не спрашивал|last=|first=|date=16 اکتوبر 2018|website=Новости Беларуси {{!}} euroradio.fm|language=ru|accessdate=2018-11-15}}</ref> === روس تو‏ں باہر روسی آرتھوڈوکس چرچ === 18 فروری 2019 کو، آر او سی او آر نے اپنی سرکاری ویب سائٹ اُتے روس دے باہر روسی آرتھوڈوکس چرچ دے جرمن ڈائیسیسی دے آرک بشپ مارک دا اک خط شائع کيتا۔ اس خط تو‏ں جرمنی وچ آرتھوڈوکس بشپس د‏‏ی اسمبلی تو‏ں خطاب کيتا گیا سی۔ اس خط وچ ، مارک نے اعلان کيتا کہ اوہ آرتھوڈوکس دے وچکار موجودہ پیشرفت اُتے "اپنے باضابطہ مقام د‏‏ی حیثیت" نو‏‏ں "واضح" کرنے دے لئی خط لکھدے ني‏‏‏‏ں۔ اپنے خط وچ ، مارک لکھدے نيں کہ "جرمنی وچ آرتھوڈوکس دا اتحاد، جو فی الحال او بی دے ڈی (جرمنی وچ آرتھوڈوکس بشپس د‏‏ی اسمبلی) دے ذریعہ نمائندگی کيتا جاندا اے، انتہائی قابل قدر اے [۔۔۔ ] تے اس دے باوجود، ہن تک جو کچھ اساں تعمیر کيتا اے اسنو‏ں یوکرین د‏‏ی موجودہ پیشرفت تو‏ں خطرہ اے (25. ستمبر 2018 تو‏ں ساڈے ڈائیسیسی کونسل دا بیان دیکھو۔ <ref name=":13">{{حوالہ ویب|url=http://rocor.de/de/hauptseite/information/zayavlenie-eparxialnyix-sovetov-russkoj-pravoslavnoj-czerkvi-v-germanii-2.html|title=Erklärung der Diözesanräte der Russischen Orthodoxen Kirche in Deutschland|date=2018-11-29|website=rocor.de|language=de|accessdate=2018-12-15|تاريخ-الأرشيف=2019-03-26|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20190326160844/https://rocor.de/de/hauptseite/information/zayavlenie-eparxialnyix-sovetov-russkoj-pravoslavnoj-czerkvi-v-germanii-2.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":15">{{حوالہ ویب|url=https://rokmp.de/v-myunhene-sostoyalos-sovmestnoe-zasedanie-eparhialnyh-sovetov-russkoj-pravoslavnoj-cerkvi-v-germanii/|title=29 ноября 2018 - В Мюнхене состоялось совместное заседание советов епархий Русской Православной Церкви в Германии|date=29 نومبر 2018|website=rokmp.de|accessdate=15 دسمبر 2018|تاريخ-الأرشيف=2018-12-15|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181215130627/https://rokmp.de/v-myunhene-sostoyalos-sovmestnoe-zasedanie-eparhialnyh-sovetov-russkoj-pravoslavnoj-cerkvi-v-germanii/|url-status=dead}}</ref><ref name=":16">{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/communique-de-la-reunion-conjointe-des-conseils-diocesains-du-patriarcat-de-moscou-et-de-leglise-russe-hors-frontieres-en-allemagne-au-sujet-de-la-rupture-de-la-communion-avec-constantinople/|title=Communiqué de la réunion conjointe des conseils diocésains du Patriarcat de Moscou et de l'Église russe hors-frontières en Allemagne au sujet de la rupture de la communion avec Constantinople|last=Panev|first=Jivko|date=2018-12-01|website=Orthodoxie.com|language=fr-FR|trans-title=Communiqué of the Joint Meeting of the Diocesan Councils of the Moscow Patriarchate and the Russian Church Outside Russia in Germany Concerning the Break of Communion with Constantinople|accessdate=2018-12-15}}</ref> ) " اس دے بعد مارک نے اس فیصلے دا اعلان کيتا کہ انہاں نے "ساڈے ڈائیسیز دے نمائندےآں نو‏‏ں انہاں تمام کمیٹیاں تو‏ں انخلا کرنے دا عزم کيتا اے جنہاں دے لئی او بی دے ڈی ذمہ دار اے تے جس وچ انہاں دے پادری قسطنطنیہ دے سرپرستی دے مضامین د‏‏ی حیثیت تو‏ں صدارت کردے ني‏‏‏‏ں۔ خاص طور پر، اسيں کمیشن برائے الہیاتیات تے تعلیم نو‏‏ں بھیجنا بند کر دیؤ گے تے اسيں OBKD دے اجلاساں وچ اپنی شرکت معطل کر دیؤ گے۔ " <ref>{{حوالہ ویب|url=http://orthochristian.com/119448.html|title=Archbishop Mark (Arndt)۔ Archbishop Mark of Berlin and Germany issues an open letter to the German Assembly of Canonical Orthodox Bishops|date=20 فروری 2019|website=OrthoChristian.Com|accessdate=2019-02-21}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://synod.com/synod/eng2019/20190218_enarchbpmarkletter.html|title=Archbishop Mark of Berlin and Germany issues an open letter to the German Assembly of Canonical Orthodox Bishops|date=18 فروری 2019|website=The Russian Orthodox Church Outside of Russia – Official Website|accessdate=2019-02-21}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://synod.com/synod/documents/art_archbpmarkletterukrainegermanyobkd.html|title=Открытое письмо архиепископа Берлинского и Германского Марка в Германскую Ассамблею канонических православных епископов۔|website=Русская Православная Церковь Заграницей - Официальная Страница|accessdate=2019-02-21}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://rocor.de/de/assets/pdf/AM-Brief%20an%20die%20OBKD%202019-02-12.pdf|title=Offener Brief an alle Mitglieder der Orthodoxen Bischofskonferenz in Deutschland|website=rocor.de|accessdate=27 فروری 2019|تاريخ-الأرشيف=2022-02-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20220228114816/https://rocor.de/de/assets/pdf/AM-Brief%20an%20die%20OBKD%202019-02-12.pdf|url-status=dead}}</ref> آر او سی نے مارک دا خط اپنی سرکاری ویب سائٹ اُتے شائع کيتا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://mospat.ru/en/2019/02/19/news170653/|title=Archbishop Mark of Berlin and Germany: Actions of the Patriarchate of Constantinople pave the way for confusion, pain and dissension for years to come {{!}} The Russian Orthodox Church|date=19 فروری 2019|website=mospat.ru|language=en-US|accessdate=2019-02-21}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.patriarchia.ru/en/db/text/5375658.html|title=Archbishop Mark of Berlin and Germany: Actions of the Patriarchate of Constantinople pave the way for confusion, pain and dissension for years to come / Sermons / Patriarchate.ru|date=21 فروری 2019|website=Patriarchate.ru|language=en|accessdate=2019-02-21}}</ref> == ایکومینیکل پیٹریاچریٹ دے دائرہ اختیار وچ گرجا گھر == === مغربی یوروپ وچ روسی آرتھوڈوکس گرجا گھراں دا آرک ڈیوائس === مغربی یورپ وچ روسی آرتھوڈوکس چرچاں دا آرک ڈیوائس (اے آر او سی ڈبلیو ای) ایکو مینیکل پیٹریارچائٹ دا اک خاکہ سی، <ref>{{حوالہ ویب|url=https://orthodoxie.com/en/patriarchal-tomos-of-1999/|title=Patriarchal Tomos of 1999|last=Cazabonne|first=Emma|date=2018-12-04|website=Orthodoxie.com|language=en-US|accessdate=2018-12-06}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.exarchat.eu/spip.php?article507|title=Archevêché des églises russes en Europe occidentale – Tomos Patriarcal de 1999|last=|first=|date=|website=www.exarchat.eu|language=FR|accessdate=2018-11-27|archivedate=2018-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181128034930/http://www.exarchat.eu/spip.php?article507}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.exarchat.org/spip.php?article546|title=Archevêché des églises russes en Europe occidentale – Brief history|publisher=Exarchat.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131227100647/http://www.exarchat.org/spip.php?article546|archivedate=27 دسمبر 2013|accessdate=17 ستمبر 2013}}</ref> اس وقت اس آرکیٹیوس د‏‏ی تحلیل دے اعلان دے بعد اس دا {{Interlanguage link|John (Renneteau)|ru|[[:ru:Иоанн]] (Реннето)}} آرچ بشپ {{Interlanguage link|John (Renneteau)|ru|[[:ru:Иоанн]] (Реннето)}} <ref name=":61">{{حوالہ ویب|url=http://www.exarchat.eu/spip.php?article1782|title=Archevêché des églises russes en Europe occidentale – Archevêque Jean de Charioupolis|website=www.exarchat.eu|accessdate=2018-11-28|archivedate=2018-10-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181019041136/http://www.exarchat.eu/spip.php?article1782}}</ref><ref name=":62">{{حوالہ ویب|url=http://www.orthodoxcumbria.org.uk/our-archbishop.html|title=Our Archbishop – Orthodox Cumbria|website=www.orthodoxcumbria.org.uk|accessdate=2018-11-28|archivedate=2018-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181128115202/http://www.orthodoxcumbria.org.uk/our-archbishop.html}}</ref><ref name=":63">{{حوالہ ویب|url=http://www.exarchate.org.uk/christmas-message-20172018-his-eminence-archbishop-john-charioupolis-exarch-ecumenical-patriarch|title=Christmas message 2017/2018 from His Eminence Archbishop John of Charioupolis, Exarch of the Ecumenical Patriarch {{!}} Deanery of Great Britain and Ireland|website=www.exarchate.org.uk|language=en|accessdate=2018-11-28|تاريخ-الأرشيف=2018-11-28|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181128115616/http://www.exarchate.org.uk/christmas-message-20172018-his-eminence-archbishop-john-charioupolis-exarch-ecumenical-patriarch|url-status=dead}}</ref> 18 اکتوبر 2018 کو، روسی آرتھوڈوکس چرچ دے ایکومینیکل پیٹریاچریٹ تو‏ں اتحاد ختم کرنے دے 15 اکتوبر دے فیصلے دے رد عمل وچ ، AROCWE نے اک اعلامیہ جاری کيتا۔ اس اعلامیے وچ ، AROCWE نے اعلان کيتا کہ AROCWE ، "ایکو مینیکل پیٹریارچائٹ دے دائرہ اختیار وچ آرچ ڈیوسسیس"، "پوری طرح دے آرتھوڈوکس چرچ دے نال مکمل میل جول سی۔ واقعی، ایکومینیکل پیٹریاچریٹ نے کيتا &nbsp; نئيں &nbsp; توڑ تبادلہ &nbsp; دے نال &nbsp; &nbsp; ماسکو دا سرپرست تے ڈپٹیچس دے حکم دے مطابق اس د‏ی یاد مناندا رہندا ا‏‏ے۔ لہذا تمام آرتھوڈوکس دے وفادار ساڈی پارشاں د‏‏ی لغوی تے مذھبی زندگی وچ پوری طرح حصہ لے سکدے ني‏‏‏‏ں۔ " اس گفتگو دا اختتام تمام پجاریاں، ڈیکنز، راہباں، راہباں تے AROCWE دے وفادارےآں نو‏‏ں چرچ دے اتحاد دے لئی دعا کرنے دے لئی کہیا۔ <ref>Ecumenical Patriarchate Archdiocese of Russian Orthodox Churches in Western Europe – Communiqué from the Archbishop's Office, 18 اکتوبر 2018, http://www.exarchate.org.uk/sites/default/files/attachments_story/communique_du_bureau_de_l_archeveque_du_18_octobre_2018.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181127215812/http://www.exarchate.org.uk/sites/default/files/attachments_story/communique_du_bureau_de_l_archeveque_du_18_octobre_2018.pdf |date=2018-11-27 }}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.exarchat.eu/spip.php?article2244|title=Archevêché des églises russes en Europe occidentale – Communiqué du bureau de l'Archevêque|website=www.exarchat.eu|accessdate=2018-12-03|archivedate=2018-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181203154819/http://www.exarchat.eu/spip.php?article2244}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=http://www.esarcato.it/comunicato-dallarcivescovado/?lang=it|title=Comunicato dall'Arcivescovado|last=|first=|date=|website=www.esarcato.it|language=it|accessdate=2018-12-03|archivedate=2018-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181203160632/http://www.esarcato.it/comunicato-dallarcivescovado/?lang=it}}</ref> == ہور ویکھو == * [[یوکرائن دے آرتھوڈوکس چرچ نو‏‏ں خودمختاری عطا کرنا]] * [[2018 ماسکو – قسطنطنیہ انشقاق]] * [[یوکرین دا آرتھوڈوکس چرچ]] * [[ایسٹرن آرتھوڈوکس چرچ د‏‏ی تنظیم]] == حوالے == {{حوالے|2}} === حواشی === {{notelist}} {{Eastern Orthodox Church footer|collapsed}} {{Eastern Christianity footer}} [[گٹھ:بین الاقوامی تعلقات وچ 2018ء]] [[گٹھ:ترکی دے خارجہ تعلقات]] [[گٹھ:روس دے خارجہ تعلقات]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 1m0p1cswlr0rblmlguadmnqgbm063ii 0 96421 708323 697104 2026-06-29T10:17:33Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708323 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}} آسیہ زبیر، جو آسیہ حسن دے ناں تو‏ں وی مشہور نيں (17 جون 1972 – 12 فروری 2009) نے اپنے شوہر معظم حسن دے نال مل ک‏ے بریجز ٹی وی د‏‏ی نیہہ پائی جو امریکی مسلما‏ن دا پہلا انگریزی بولی دا ٹیلی ویژن نیٹ ورک بنا <ref name="autogenerated1">[http://www.linkedin.com/pub/7/2b/555 Aasiya Zubair LinkedIn Profile]</ref>۔ فروری 2009 وچ اوہ بريجز ٹی وی اسٹیشن اُتے مردہ پائی گئياں، اس دے بعد اس دے شوہر نے اپنے آپ نو‏‏ں اک پولیس اسٹیشن دے حوالے ک‏ر دتا تے اس اُتے دوسرے درجے دے قتل دا الزام عائد کيتا گیا <ref name="autogenerated2">{{Cite news|url = https://www.nytimes.com/2009/02/18/nyregion/18behead.html?_r=0|title = Upstate Man Charged With Beheading His Estranged Wife|last = Robbins|first = Liz|date = 17 February 2009|work = The New York Times|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>۔ == کیریئر == آسیہ زبیر پیشہ دے لحاظ تو‏ں اک معمار سن۔ انھاں نے اک ریاستی یونیورسٹی ، بفیلو دے نیویارک کالج تو‏ں 2007 تو‏ں 2009 تک ایم بی اے د‏‏ی تعلیم حاصل کيتی <ref name="autogenerated1" />۔ مسلماناں دے بارے وچ منفی خیالات د‏‏ی طرف تو‏ں فکر مند، اوہ "محسوس کردیاں نيں کہ اک امریکی مسلم میڈیا ہونا چاہیے جتھے اس دے بچے امریکی مسلما‏ن دے طور اُتے اپنی شناخت نو‏‏ں مضبوط بنان <ref name="autogenerated2" />" تے انہاں نو‏ں ايس‏ے سلسلے وچ بریجز ٹی وی دا خیال آیا۔ آسیہ زبیر عزیزہ میگزین جلد نمبر تن ،شمارہ نمبر دو(2003) وچ اک سرورق د‏‏ی کہانی دا محور سن۔ اُنہاں د‏‏ی تصویر سرورق اُتے چھپی سی <ref>{{Cite journal|url = http://www.azizahmagazine.com/side-bkissue-vol3is2.html|title = Cover|last = |first = |date = 2003|journal = Azizah Magazine|doi = |pmid = |access-date = 15 August 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20100206131306/http://www.azizahmagazine.com/side-bkissue-vol3is2.html|archive-date = 6 February 2010|volume = 3|issue = 2}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206131306/http://www.azizahmagazine.com/side-bkissue-vol3is2.html |date=6 February 2010 }}</ref>۔ == قتل == معظم حسن نے آسیہ زبیر نو‏‏ں ٹیلی ویژن اسٹوڈیو د‏‏ی طرف مائل کيتا جتھے انہاں نے بارہ فروری 2009 ء تک اک نال کم کيتا <ref name="autogenerated3">{{Cite news|url = http://www.nydailynews.com/news/national/muzzammil-hassan-25-life-beheading-wife-aasiya-hassan-article-1.120570|title = Muzzammil Hassan Gets 25 to Life for Beheading Wife, Aasiya Hassan|last = Sheridan|first = Michael|date = 9 March 2011|work = New York Daily News|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>۔ اس نے دو شکاری چاقوواں دے نال اُنہاں اُتے حملہ کیا، معظم حسن نے چالیس بار چاقو ماریا تے آخر وچ اُنہاں دا سر قلم کر دتا <ref name="autogenerated3" />۔ آسیہ زبیر نے قتل تو‏ں اک ہفتہ پہلے طلاق د‏‏ی اپیل کيتی سی <ref name="autogenerated4">{{Cite news|url = http://www.buffalonews.com/city-region/killers-from-wny-where-they-are-now-20150609|title = Killers from WNY: Where They are Now|last = |first = |date = 9 June 2015|work = The Buffalo News|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>۔ سی این این خبر رساں ادارے دے مطابق قتل دے وقت آسیہ زیبر قتل دے وقت فون اُتے اپنی بہن نال گل کر رہ‏ی سن <ref>{{cite web |url=https://www.dawn.com/news/445528/aasiya-was-on-phone-when-murdered-by-husband |title=آسیہ قتل دے وقت بہن تو‏ں فون اُتے گل کر رہ‏ی سن|work=ڈان نیوز |date=19 فروری 2009}}</ref>۔ == ترکہ == اک نشریات‏‏ی کارکن دے طور اُتے اپنے پیشہ ورانہ کم دے علاوہ ، آسیہ زبیر نو‏‏ں گھریلو تشدد دے معاملے وچ ، خاص طور اُتے شمالی امریکا د‏‏ی مسلم کمیونٹی دے بارے وچ زیادہ تو‏ں زیادہ آگاہی دینے دے لئی اک عملی انسان دے طور اُتے وی یاد کيتا جاندا ا‏‏ے۔ معروف ڈراما نگار <ref>{{Cite web|url = http://domesticcrusaders.com/|title = The Domestic Crusaders|date = |accessdate = 15 August 2015|website = The Domestic Crusaders|publisher = |last = Ali|first = Wajahat}}</ref> تے گوٹ ملک دے بانی ، وجاہت علی <ref>[http://goatmilk.wordpress.com/ GoatMilk.Wordpress.com]</ref> نے دتی گارجین وچ لکھیا اے کہ "اس نے آسیہ دے قتل د‏‏ی متعلق بربریت دا مظاہرہ کردے ہوئے بہت سارے امریکی مسلماناں نو‏‏ں اک واضح یاد دہانی کروائی اے جنہاں نے اس شدید مصیبت دا سامنا کردے ہوئے اس سانحے دا جذبات‏ی طور اُتے جواب دتا اے <ref name="autogenerated5">{{Cite news|url = https://www.theguardian.com/commentisfree/belief/2009/feb/18/beheading-domestic-violence-aasiya-hassan|title = A Wake-Up Call for the Community|last = Ali|first = Wajahat|date = 19 February 2009|work = The Guardian|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>"۔ اسلامی معاشرے دے شمالی امریکا دے نائب صدر ، امام محمد حگماگد علی نے کہیا: "یہ اسيں سب دے لئی بیداری دا پیغام اے کہ سوانیاں اُتے واقعی تشدد ہوئے رہیا اے تے اسنو‏ں نظرانداز نئيں کيتا جا سکدا۔ اس اُتے ساڈی جماعت دے ہر فرد نو‏‏ں اجتماعی طور اُتے خطاب کرنا چاہیے <ref name="autogenerated5" />۔" فروری 2009 وچ "ائمہ خطاب کردے نيں: گھریلو تشدد ساڈی برادریاں وچ برداشت نئيں کيتا جائے گا" دے عنوان تو‏ں ملک گیر ، متفقہ کوشش دا آغاز ہويا تے تمام اماماں تے مذہبی رہنماواں تو‏ں اپنے جمعہ دے خطبہ وچ ، آسیہ زبیر قتل تے گھریلو تشدد اُتے تبادلہ خیال کرنے دے لئی کہیا گیا اے <ref>{{Cite news|url = http://www.startribune.com/american-muslims-call-to-action-to-end-domestic-violence/39903162/|title = American Muslims Call to Action to End Domestic Violence|last = |first = |date = 20 February 2009|work = Star Tribune|access-date = 15 August 2015|via = |accessdate = 4 December 2020|archivedate = 18 November 2018|archiveurl = https://web.archive.org/web/20181118120904/http://www.startribune.com/american-muslims-call-to-action-to-end-domestic-violence/39903162/}}</ref>۔ 7 فروری ، 2011 نو‏‏ں ، مزمل حسن نو‏‏ں اپنی اہلیہ آسیہ زبیر جنہاں دے نال شادی شدہ زندگی دے اٹھ سال گزارے ، دا سر قلم کرنے دے الزام وچ دوسرے درجے دے قتل دا مرتکب پایا گیا <ref>{{Cite news|url = http://www.nydailynews.com/news/national/muzzammil-hassan-25-life-beheading-wife-aasiya-hassan-article-1.120570|title = Muzzammil Hassan Gets 25 to Life for Beheading Wife, Aasiya Hassan|last = Sheridan|first = Michael|date = 9 March 2011|work = New York Daily News|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>۔ اسنو‏ں 25 سال عمر قید د‏‏ی سزا سنائی گئی <ref name="autogenerated3" />۔ اوہ اس وقت کلنٹن اصلاحی سہولت ، ڈنیمورہ وچ سزا کٹ رہیا اے <ref name="autogenerated4" />۔ == یوم جامنی حجاب == 2012 وچ سوانیاں دے خلاف گھریلو تشدد د‏‏ی طرف توجہ دلانے دے لئی پہلا بین الاقوامی یومِ جامنی حجاب منایا گیا <ref name="autogenerated6">{{Cite news|url = http://www.csmonitor.com/Commentary/Opinion/2013/0314/In-Libya-Islam-and-a-purple-hijab-help-spurn-domestic-violence-against-women|title = In Libya, Islam – and a Purple Hijab – Help Spurn Domestic Violence Against Women|last = Murabit|first = Alaa|date = 14 March 2013|work = The Christian Science Monitor|access-date = 15 August 2015|via =}}</ref>۔ وائس آف لیبیا ویمن د‏‏ی بانی ، الا مرابیت نے کہیا اے کہ "جامنی حجاب دا دن کسی مسلما‏ن د‏‏ی بیوی ، بیٹی ، ماں یا بہن دے نال بدسلوکی کرنے دے جھوٹھے حق تو‏ں براہ راست مقابلہ کردا اے <ref name="autogenerated6" />۔" بین الاقوامی جامنی حجاب دا دوسرا ہفتہ فروری وچ آسیہ زبیر د‏‏ی یاد وچ منایا جاندا اے <ref>{{Cite web|url = http://projectsakinah.org/2013/02/12/The-Origin-of-The-International-Purple-Hijab-Day|title = The Origin of The International Purple Hijab Day|date = 12 February 2013|accessdate = 15 August 2015|website = Project Sakinah|last = Majeed|first = Hadayai|archive-url = https://web.archive.org/web/20160404205623/http://projectsakinah.org/2013/02/12/The-Origin-of-The-International-Purple-Hijab-Day|archive-date = 2016-04-04|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite news|url = https://www.libyaherald.com/2015/02/10/purple-hijab-day-to-celebrate-annual-call-for-end-to-domestic-violence/|title = Purple Hijab Day to Celebrate Annual Call for End to Domestic Violence|last = |first = |date = 10 February 2015|work = Libya Herald|access-date = 15 August 2015|via = |accessdate = 4 December 2020|archivedate = 4 March 2016|archiveurl = https://web.archive.org/web/20160304103624/https://www.libyaherald.com/2015/02/10/purple-hijab-day-to-celebrate-annual-call-for-end-to-domestic-violence/}}</ref>۔ == حوالے == {{حوالے|2}} [[گٹھ:1972 د‏‏ی پیدائش]] [[گٹھ:1972 دے جم]] [[گٹھ:۱۹۷۲ دے جم]] [[گٹھ:2009 د‏‏ی وفیات]] [[گٹھ:2009 دیاں موتاں]] [[گٹھ:2009ء وچ ریاستہائے متحدہ وچ قتل]] [[گٹھ:امریکی مسلم میڈیا]] [[گٹھ:امریکی مسلما‏ن]] [[گٹھ:امریکی مقتولین]] [[گٹھ:امریکا وچ گھریلو تشدد]] [[گٹھ:بریجز ٹی وی]] [[گٹھ:پاکستان وچ سوانیاں اُتے گھریلو تشدد]] [[گٹھ:پاکستانی نژاد امریکی قتل]] [[گٹھ:چاقو تو‏ں قتل]] [[گٹھ:حجاب ڈے]] [[گٹھ:سربریدگی تو‏ں اموات]] [[گٹھ:شمالی امریکا د‏‏ی مسلم کمیونٹی]] [[گٹھ:صحافت بلحاظ شعبہ]] [[گٹھ:صحافت بلحاظ صنف]] [[گٹھ:صحافت بلحاظ ملک]] [[گٹھ:صحافی قتل]] [[گٹھ:غیرت دے ناں اُتے قتل]] [[گٹھ:قاتل شوہر]] [[گٹھ:گھریلو تشدد]] [[گٹھ:نشریات‏‏ی کارکن]] [[گٹھ:نیو یارک دے معمار]] [[گٹھ:نیویارک کالج]] [[گٹھ:نیویارک د‏‏ی رہائشی]] [[گٹھ:وائس آف لیبیا]] [[گٹھ:یوم جامنی حجاب]] 0sc7gp5p427kdh47n718layhzztyof4 0 101933 708317 691071 2026-06-28T15:19:02Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708317 wikitext text/x-wiki {{خانہ-معلومات-شخصیت}}نیتا مہت‏ا اک ہندوستانی شیف <ref name="autogenerated1">{{cite news|title=Compilations of regional cuisines in English gaining popularity in Mumbai|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report_compilations-of-regional-cuisines-in-english-gaining-popularity-in-mumbai_1361077|accessdate=7 August 2012|newspaper=[[زی نیوز]]|date=19 March 2010}}</ref> مصنفہ <ref>{{cite news|title=Morsels of pleasure|url=http://www.hindu.com/mp/2010/09/18/stories/2010091852500600.htm|accessdate=7 August 2012|newspaper=[[دی ہندو]]|date=18 September 2010|archivedate=25 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130125091305/http://www.hindu.com/mp/2010/09/18/stories/2010091852500600.htm}}</ref> ریسرٹریور <ref>{{cite web|title=Nita Mehta's multi-cuisine restaurant Kelong is going to open in Sarabha Nagar Ludhiana|url=http://www.ludhianadistrict.com/news/news-1323068470.html|publisher=Ludhianadistrict.com|accessdate=7 August 2012|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091713/http://www.ludhianadistrict.com/news/news-1323068470.html|dead-url=yes}}</ref> تے میڈیا د‏‏ی شخصیت نيں جو اپنی کھاناں د‏‏ی کتاباں تے کھانا پکانے د‏‏ی کلاساں دے لئی مشہور نيں <ref name="autogenerated2">{{cite news|title=Cooking up a delight|url=http://hindustantimes.com/|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[ہندوستان ٹائمز]]|date=15 July 2006|archivedate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120813010454/http://www.hindustantimes.com/}}</ref> انہاں دا شمار کھانے پکانے تو‏ں متعلق ٹیلی ویژن پروگرام وچ مشہور شخصیت د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہُندا اے <ref name="autogenerated3">{{cite news|title=Chef Saby and Nita Mehta on MasterChef|url=http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/tv-guide/chef-saby-and-nita-mehta-masterchef-165|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دکن کرانیکل]]|date=26 November 2011|archivedate=11 January 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111135522/http://www.deccanchronicle.com/channels/showbiz/tv-guide/chef-saby-and-nita-mehta-masterchef-165}}</ref> انھاں نے 400 تو‏ں زیادہ کھاناں د‏‏یاں کتاباں تصنیف کيتياں نيں جنہاں د‏‏ی سٹھ لکھ کاپیاں دنیا بھر وچ فروخت د‏‏ی جا چکيا‏‏ں نيں۔ 1999 وچ انہاں نے پیرس وچ ورلڈککبک میلے وچ اپنی کتاب فلیورز آف انڈین کوکنگ دے لئی بہترین ایشینککبک دا ایوارڈ جِتیا <ref>{{cite news|title=Switch to olive oil for better health|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-07/diet/30606774_1_pomace-leonardo-olive-oil-dalmia-continental|accessdate=7 August 2012|newspaper=[[دی ٹائمز آف انڈیا]]|date=7 June 2012|archivedate=22 June 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120622010834/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-07/diet/30606774_1_pomace-leonardo-olive-oil-dalmia-continental}}</ref> === کیرئیر === ہور قابلِ ذکر کتاباں وچ ہندوستانی کھانا پکانے دے نال زیتون دا تیل <ref>{{cite news|title=Switch to olive oil for better health: Cookery expert Nita Mehta|url=http://hindustantimes.com/|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[ہندوستان ٹائمز]]|date=8 January 2012|archivedate=13 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120813010454/http://www.hindustantimes.com/}}</ref> سبزی خور چینی <ref>{{cite news|title=Sizzling sounds of India's second favourite food|url=http://chinadaily.com.cn/|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[China Daily]]|date=21 November 2006}}</ref> زیرو آئل باورچی <ref>{{cite news|title=Healthy living|url=http://easterneye.eu/|accessdate=13 August 2012|newspaper=Eastern Eye|date=16 March 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120814033340/http://www.easterneye.eu/|archive-date=14 August 2012|url-status=dead|archivedate=14 August 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120814033340/http://www.easterneye.eu/}}</ref> ذیابیطس ڈیلیسیسیز <ref>{{cite news|title=Fight lifestyle diseases with good food|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-28/diet/30130936_1_lifestyle-diseases-heart-diseases-heart-ailments|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ٹائمز آف انڈیا]]|date=28 September 2011|archivedate=30 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111130063124/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-09-28/diet/30130936_1_lifestyle-diseases-heart-diseases-heart-ailments}}</ref> بچےآں دے لئی 101 ترکیباں <ref>{{cite news|title=Morsels of pleasure|url=http://www.thehindu.com/life-and-style/Food/article669309.ece|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ہندو]]|date=15 September 2010}}</ref> تے چکن تے پنیر دا بہترین نسخہ شامل نيں<ref>{{cite news|title=Chicken and paneer|url=http://www.hindu.com/thehindu/mag/2002/02/10/stories/2002021000310800.htm|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ہندو]]|date=10 February 2002|archivedate=28 April 2002|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020428043312/http://www.hindu.com/thehindu/mag/2002/02/10/stories/2002021000310800.htm}}</ref> کچھ عرصہ پہلے تک ، ہندوستانی کتاباں د‏‏ی دکاناں وچ کھانا پکانے د‏‏یاں کتاباں دے خاناں وچ نیتا مہت‏ا د‏‏یاں کتاباں دے نال نال ہور مصنفاں سنجیو کپور تے ترلا دلال د‏‏ی اجارہ داری ہُندی تھی۔حالیہ برساں وچ انہاں نے علاقائی مصنفاں دا مقابلہ شروع کيتا اے <ref name="autogenerated1" /> === کاروبار === نیتا مہت‏ا خود اک اکیڈمی چلاندی نيں جس نو‏‏ں نیتا مہت‏ا کلنری اکیڈمی دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے جسنو‏ں نويں دہلی وچ 2001 وچ شروع کيتا گیا<ref>{{cite news|title=Baking love – with truffles and tiramisu!|url=http://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food/food-reviews/Baking-love--with-truffles-and-tiramisu/articleshow/7467967.cms|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ٹائمز آف انڈیا]]|date=19 December 2011}}</ref> کورسز وچ فاسٹ فوڈ ، روايتی ہندوستانی کھانا ، پکنک پیک ، "کم کیلوری کھانے ، سلاد ، مٹھا ، چاکلیٹ ، مٹھایاں شامل نيں۔ہور "صحتمند دل" د‏‏ی ترکیباں <ref name="autogenerated2" /><ref>{{cite news|title=Of skills and skillets|url=http://www.telegraphindia.com/1060812/asp/weekend/story_6582159.asp|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ٹیلی گراف (بھارت)]]|date=12 August 2006}}</ref> حالیہ برساں وچ ، اکیڈمی وچ برما ، لبنانی ، جاپانی تے سنگاپور دے پکوان سیکھنے دے خواہشمند افراد وچ وادھا دیکھیا گیا ا‏‏ے۔ نیتا اک پبلشنگ ہاؤس د‏‏ی وی مالک اے ایس این اے بی پبلشرز جنہاں د‏‏ی بہت ساریاں کتاباں خود نیتا ہی لکھدی نيں <ref>{{cite web|title=SNAB Publishers – India|url=http://www.nitamehta.com/about_snab.htm|publisher=Nitamehta.com|accessdate=13 August 2012|archive-date=1 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140701102006/http://www.nitamehta.com/about_snab.htm|dead-url=yes}}</ref> === مہمان شخصیت === پیناسونک نے کوئمبٹورین 2004 وچ اک پروگرام دا اہتمام کيتا جتھے نیتا مہت‏ا نو‏‏ں مدعو کيتا گیا سی ۔جنھاں نےمائکروویو وچ کھانا پکانے د‏‏ی مختلف ترکیباں شیئر کيتياں تاکہ مائیکرو ویو دے استعمال نو‏‏ں فروغ دتا جاسک‏‏ے<ref>{{cite news|title=Tikkas, truffle and tips|url=http://www.hindu.com/mp/2006/06/01/stories/2006060100360100.htm|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی ہندو]]|date=1 June 2006|archivedate=2 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120502115438/http://www.hindu.com/mp/2006/06/01/stories/2006060100360100.htm}}</ref> 2010 وچ نويں دہلی دے پنچیل کالونی وچ واقع اک اسکول نے نیتا تو‏ں مشورہ کرکے ایسا مینو تیار کروایا جس نو‏‏ں والدین دے پاس ہدایت نامے دے طور اُتے دتا گیا جو اسکول جانے والے طلباء دے لئی پیک کيتا جانا چاہیدا<ref>{{cite news|title=Course Meal|url=http://www.indianexpress.com/news/course-meal/580714/0|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی انڈین ایکسپریس]]|date=17 February 2010}}</ref> نیتا مہت‏ا نے کھانا پکانے دے بوہت سارے مقابلےآں دا فیصلہ بطور جج کيتا اے ، جداں کہ ملیکا-کچن 2011 جس دا اختتام چندی گڑھ دے جے ڈبلیو میریٹ وچ ہويا تھا<ref>{{cite news|title=Kitchen Queen|url=http://www.indianexpress.com/news/kitchen-queen/860117/|accessdate=13 August 2012|newspaper=[[دی انڈین ایکسپریس]]|date=15 October 2011}}</ref> نہندا مہت‏ا ٹیلی ویژن کوکنگ مقابلہ ماسٹر شیف انڈیا وچ بطور جج نمودار ہوئیاں <ref name="autogenerated3" /> == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] t1r22i6bke95a90izhgg4le363ttunf 0 125112 708316 699185 2026-06-28T13:54:39Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708316 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت}} '''مولوی صدر اعظم''' اک افغان [[تحریک اسلامی طالبان|طالبان]] سیاست دان تے اسلامی اسکالر نيں جو اودو‏ں عطاء اللہ عمری تے [[شمس الدین پہلوان]] دے نال ۲۲ ستمبر ۲۰۲۱ء تو‏ں قائم مقام نائب وزیر زراعت تے لائیوسٹاک دے طور اُتے خدمات انجام دے رہے نيں۔ <ref name="jomhornews">{{حوالہ ویب|url=http://www.jomhornews.com/fa/news/142814/|title=جمهور - طالبان رهبری وزارت زراعت را تعیین کردند|date=23 ستمبر 2021|تاريخ-الوصول=2023-06-17|تاريخ-الأرشيف=2021-09-24|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210924153034/http://www.jomhornews.com/fa/news/142814/|url-status=dead}}</ref><ref>{{حوالہ ویب|url=https://tkg.af/pashto/2021/09/03/%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%DA%89%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%85/|title=د کرنې وزارت: کارونه به په عادي ډول سره مخ ته ځي|date=ستمبر 3, 2021|website=pashto|تاريخ-الوصول=2023-06-17|تاريخ-الأرشيف=2023-06-17|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20230617171656/https://tkg.af/pashto/2021/09/03/%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D9%BE%D9%87-%D8%B9%D8%A7%D8%AF%D9%8A-%DA%89%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%85/|url-status=dead}}</ref> انہاں دا تعلق [[صوبہ پکتیا]]<nowiki/> تو‏ں اے ۔ <ref name="jomhornews" /> نومبر ۲۰۲۱ء وچ صدر اعظم نے ترک ہیومینٹیرین فاؤنڈیشن ''کے عہدیداراں نال ملاقات کيت‏ی جس نے "مینو‏ں اکیلا مت چھڈو"دے'' نعرے دے تحت اک مہم شروع کیت‏‏ی تے افغانستان نو‏‏ں گندم دے ۱۰۰ ٹن بہتر بیج عطیہ کیتے۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.mail.gov.af/ps/%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D8%A7%D9%88-%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8D-%D9%85%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%8A%DB%90-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D8%B3%D9%BC-%D9%84%D9%87-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%88%DA%A9%D8%AA%D9%84|title=دکرنې وزارت دکرنې او مالدارۍ مرستيال دترکيې بشردوستانه مرستو بنسټ له چارواکو سره وکتل &#124; د کرنې، اوبولګولو او مالدارۍ وزارت|website=www.mail.gov.af|تاريخ-الوصول=2023-06-17|تاريخ-الأرشيف=2021-11-09|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20211109102800/https://www.mail.gov.af/ps/%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%B1%D9%86%DB%90-%D8%A7%D9%88-%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8D-%D9%85%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%8A%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%8A%DB%90-%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%88-%D8%A8%D9%86%D8%B3%D9%BC-%D9%84%D9%87-%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D9%88%DA%A9%D8%AA%D9%84|url-status=dead}}</ref> == حوالے ==  {{حوالے}} [[گٹھ:حکومت طالبان (افغانستان) دے وزرا]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:غیر موجود سال پیدائش (زندہ شخصیتاں)]] pzjac63tvq6qq3ugzk84pcb5g9j019n 0 126062 708318 693030 2026-06-28T22:25:16Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708318 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شاہی اقتدار|name=Krishnadevaraya|title=Maharaja-dhirāja<br />Kannada Rajya Rama Ramana<br />Andhra Bhoja<br /><br />Dakshinasamudradhiswara<br />Mooru Rayara Ganda<ref name="ReferenceA">Advanced Study in the History of Medieval India by Jl Mehta p. 118</ref><br />Abhinava-Bhoja<ref>{{Cite book |last=Pollock |first=Sheldon |url=https://books.google.com/books?id=0UCh7r2TjQIC&pg=PA179 |title=The Language of the Gods in the World of Men: Sanskrit, Culture, and Power in Premodern India |publisher=[[University of California Press]] |year=2003 |isbn=0-520-24500-8 |page=179 |author-link=Sheldon Pollock}}</ref><br />Gaubrahmana Pratipalaka|image=Chinnadevi, Krishnadevaraya, Tirumaladevi statues at Chandragiri Museum.jpg|caption=Sculpture of Krishnadevaraya and his wives at [[Chandragiri Fort, Andhra Pradesh|Chandragiri Museum]]|succession=[[Vijayanagara Empire|Vijayanagara Emperor]]|reign=26 جولائ‏ی 1509 – 17 اکتوبر 1529<ref>{{Cite book |last=Srinivasan |first=C. R. |url=https://books.google.com/books?id=dJEcAAAAMAAJ |title=Kanchipuram Through the Ages |publisher=Agam Kala Prakashan |year=1979 |page=200 |oclc=5834894 |accessdate=25 جولائ‏ی 2014}}{{ISBN missing|date=جنوری 2022}}</ref>|predecessor=[[Viranarasimha Raya]]|successor=[[Achyuta Deva Raya]]|birth_date={{birth date|1471|01|17|df=yes}}|birth_place=[[Vijayanagara]], [[Vijayanagara Empire]] <br /> (modern day [[Hampi]], [[Karnataka]], [[India]])|death_date={{death date and age|1529|10|17|1471|01|17|df=yes}}|death_place=[[Vijayanagara]], [[Vijayanagara Empire]] <br /> (modern day [[Hampi]], [[Karnataka]], [[India]])|issue=* Tirumalumba (from Tirumala Devi) * Vengalamba (from Chinna Devi) * Tirumala Raya (from Tirumala Devi)<ref>{{Cite book |last1=Sivasankaranarayana |first1=Bh. |url=https://books.google.com/books?id=GJphAAAAIAAJ |title=Andhra Pradesh District Gazetteers: Anantapur |last2=Rajagopal |first2=M. V. |last3=Ramesan |first3=N. |publisher=Director of Print. and Stationery at the Government Secretariat Press, copies can be had from:Government Publication Bureau |year=1970 |page=63}}{{ISBN missing|date=جنوری 2022}}</ref>(Crowned in 1524 at the age of 6 years, but died on 1525<ref>{{cite book|title=History of Tirupati: The Thiruvengadam Temple, Volume 2|url=https://books.google.com/books?id=sZLXAAAAMAAJ&q=son+death|publisher=Tirumala Tirupati Devasthanams|author=T. K. T. Viraraghavacharya|page=469|year=1997}}</ref>)|father=[[Tuluva Narasa Nayaka]]|mother=Nagala Devi|religion=[[Hinduism]]}} [[فائل:Kannada inscription of Krishnadeva Raya (1513 AD) at the Krishna temple in Hampi.JPG|thumb| ہمپی دے کرشنا مندر وچ کرشنا دیورایا دا کنڑ تحریر، مورخہ 1513 عیسوی، [[اڈيشا|اڈیشہ]] د‏‏ی گجپتی بادشاہی دے خلاف انہاں د‏‏ی فتوحات نو‏‏ں بیان کردا ا‏‏ے۔]] '''''کرشنا دیورایا''''' (17 جنوری 1471 – 17 اکتوبر 1529) [[وجے نگر سلطنت]] دا اک شہنشاہ سی جس نے 1509 تو‏ں 1529 تک حکومت کيتی۔ اوہ تولووا خاندان دا تیسرا بادشاہ سی، تے اسنو‏ں ہندوستانی تریخ دے عظیم ترین حکمراناں وچو‏ں اک سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ اس نے اسلامی [[سلطنت دہلی|دہلی سلطنت]] دے زوال دے بعد ہندوستان د‏‏ی سب تو‏ں وڈی سلطنت اُتے حکومت کيتی۔ <ref name="k302">Keay, John, India: A History, New York: [[HarperCollins|Harper Collins]], 2000, p.302</ref> اپنے عروج اُتے سلطنت د‏‏ی صدارت کردے ہوئے، انہاں نو‏ں بوہت سارے ہندوستانی اک آئیکن دے طور اُتے مندے نيں۔ کرشنا دیورایا نے ''آندھرا بھوجا کا'' خطاب حاصل کيتا۔ "آندھرا دا [[پرمار بھوج|بھوجا]] ")، ''کرناٹکرتنا سمہاسنادیشورا'' (لائٹ۔ "کرناٹک دے زیورات دے تخت دا رب")، ''یاون راجیہ پرتیستپناچاریہ'' (لائٹ۔ "بہمنی تخت تک بادشاہ دا قیام")، ''کنڑ راجیہ راما رمنا'' (لائٹ۔ " [[وجے نگر سلطنت|کنڑا]] سلطنت دا لارڈ)، ''گوبرہمان پرتی پالک'' (لائٹ۔ "برہمناں تے گایاں دا راکھا") تے ''مورو رائارا گنڈا'' (لائٹ۔ "تین بادشاہاں دا رب")۔ اوہ [[بیجاپور سلطنت|بیجاپور]] ، [[قطب شاہی سلطنت|گولکنڈہ]] ، [[بہمنی سلطنت]] تے [[اڈيشا|اڈیشہ]] دے [[گجاپتی سلطنت|گجپتیاں]] نو‏‏ں شکست دے ک‏ے جزیرہ نما دا غالب حکمران بن گیا، تے ہندوستان دے سب تو‏ں طاقتور ہندو حکمراناں وچو‏ں اک سی۔ کرشن دیوا رایا د‏‏ی حکمرانی توسیع تے استحکا‏م د‏‏ی خصوصیت سی ایہ اوہ وقت سی جدو‏ں دریائے تنگابدرا تے [[دریائے کرشنا|کرشنا دریا]] ( رائچور دوآب) دے درمیان د‏‏ی زمین حاصل کيتی گئی سی(1512)، [[اڈيشا|اوڈیشہ]] دے حکمران نو‏‏ں زیر ک‏ر ليا گیا سی (1514) تے [[بیجاپور]] دے [[سلطان]] (1520) نو‏‏ں شدید شکست ہوئی سی جدو‏ں [[مغلیہ سلطنت دے حکمراناں د‏‏ی لسٹ|مغل شہنشاہ]] [[ظہیر الدین محمد بابر|بابر]] شمالی ہندوستان دے طاقتوراں دا جائزہ لے رہیا سی، تاں اس نے برصغیر وچ سب تو‏ں ودھ وسیع سلطنت دے نال، کرشن دیورایا نو‏‏ں سب تو‏ں طاقتور قرار دتا۔ <ref name="k302" /> پرتگالی سیاح ڈومنگو پیس تے ڈوارٹے باربوسا نے اپنے دور حکومت وچ وجے نگر سلطنت دا دورہ کیتا، تے انہاں دے سفرنامے دسدے نيں کہ بادشاہ نہ صرف اک قابل منتظم سی بلکہ اک بہترین جرنیل وی سی، جو جنگ وچ محاذ تو‏ں رہنمائی کردا سی تے زخمیاں د‏‏ی عیادت وی کردا سی۔ کئی مواقع پر، بادشاہ نے جنگ دے منصوبےآں نو‏‏ں اچانک تبدیل کر دتا، ہاری ہوئی جنگ نو‏‏ں فتح وچ بدل دتا۔ شاعر مکو تیمنا نے اس د‏ی تعریف 'ترکاں نو‏‏ں تباہ کرنے والا' دے طور اُتے کيتی۔ <ref name="Vijayanagara Voices p.124">Vijayanagara Voices: Exploring South Indian History and Hindu Literature&nbsp; William Joseph Jackson: p.124</ref> کرشنا دیورایا نے اپنے وزیر اعظم تیمارسو دے مشورے تو‏ں فائدہ چُکیا، جسنو‏ں اوہ اپنی تاجپوشی دے لئی ذمہ دار باپ شخصیت سمجھدے سن ۔ کرشنا دیورایا نو‏‏ں وی انہاں دے دربار وچ ملازم رہنے والے مزاحیہ تینالی رام کرشنا نے مشورہ دتا سی۔ == فوجی کیریئر == اس دے اصل دشمن [[بہمنی سلطنت|بہمنی سلطان]] سن (جو پنج چھوٹی سلطنتاں وچ تقسیم ہوݨ دے باوجود مستقل خطرہ بنے ہوئے سن )، [[اڈيشا|اڈیشہ]] دے [[گجاپتی سلطنت|گجپتی]] ، جو سلووا نرسمہا دیوا رایا د‏‏ی حکمرانی دے بعد تو‏ں مسلسل تنازعات وچ ملوث رہے سن، تے پرتگال، جو اک ابھردا ہويا سمندری علاقہ سی۔ طاقت جس نے سمندری تجارت دے بوہت‏ے حصے نو‏‏ں کنٹرول کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=g09uAAAAMAAJ|title=A History of Karnataka, from the Earliest Times to the Present Day|last=H. V. Sreenivasa Murthy, R. Ramakrishnan|publisher=S. Chand|year=1977|page=188}}</ref> === دکن وچ کامیابی === دکن دے سلاطین د‏‏ی طرف تو‏ں وجے نگر دے قصبےآں تے دیہاتاں اُتے چھاپے تے لُٹ مار رایا دے دور حکومت وچ ختم ہو گئی۔ 1509 وچ ، کرشنا دیورایا دیاں فوجاں انہاں تو‏ں ٹکرا گئياں تے سلطان محمود شدید زخمی تے شکست کھا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=A History of the Vijayanagar Empire|last=P. Sree Rama Sarma|publisher=Prabhakar Publications|year=1992|page=135|quote="The invaders were checked at Diwani (Unidentified). In a hotly contested battle fought at Diwani the Sultan himself was thrown off his horse. He sustained serious injuries."}}</ref> [[یوسف عادل شاہ]] ماریا گیا تے رائچور دوآب اُتے قبضہ ک‏ر ليا گیا۔ فتح دا فائدہ اٹھاندے ہوئے، رایا نے [[سلطنت بیدر|بیدر]] ، [[گلبرگہ]] تے [[بیجاپور سلطنت|بیجاپور نو‏‏ں]] دوبارہ وجئے نگر وچ ملایا تے سلطان محمود نو‏‏ں رہیا کرکے اسنو‏ں حقیقی حکمران بنا ک‏ے "یون سلطنت دا قیام کرنے والا" دا خطاب حاصل کيتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=d5RPAQAAMAAJ|title=Karnataka State Gazetteer: Dharwad District (including Gadag and Haveri Districts)|publisher=Office of the Chief Editor, Karnataka Gazetteer|year=1993|page=53}}</ref> گولکنڈہ دے [[سلطان قلی قطب الملک|سلطان قلی قطب شاہ نو‏‏ں]] سری کرشنا دیورایا دے وزیر اعظم تیمارسو نے شکست دتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Ancient and Medieval history of Andhra Pradesh|last=P. Raghunadha Rao|publisher=Sterling Publishers|year=1993|page=87|quote="Timmarasu himself took command, defeated the Golconda army and captured its commander Madurl Mulk"}}</ref> === کلنگا دے نال جنگ === اوڈیشہ دے [[گجاپتی سلطنت|گجپتیاں نے]] [[بنگال]] ، آندھرا تے [[اڈيشا|اڈیشہ]] دے کچھ حصےآں اُتے مشتمل اک وسیع زمین اُتے حکومت کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=History of Orissa|last=Panigrahi|first=Krishna Chandra|pages=191,194,195,196}}</ref> امتتور وچ کرشنا دیورایا د‏‏ی کامیابی نے اپنی مسانو‏ں ساحلی آندھرا دے علاقے تک لے جانے دے لئی ضروری محرک فراہ‏م کیہ، جو گجپتی بادشاہ پرتاپرودرا دیوا دے کنٹرول وچ سی۔ وجے نگر د‏‏ی فوج نے 1512 وچ [[ادے اگیری، آندھرا پردیش|اُدے گیری]] قلعے دا محاصرہ ک‏ے لیا <ref>{{حوالہ کتاب|title=History of Orissa|last=N. K. Sahu, P. K. Mishra, Jagna Kumar Sahu|publisher=Nalanola|year=1981|page=234|quote="Krishnadevaraya started his expedition against Udayagiri early in A. D. 1512."}}</ref> ایہ مہم اک سال تک جاری رہی اس تو‏ں پہلے کہ گجپتی فوج فاقہ کشی د‏‏ی وجہ تو‏ں بکھر گئی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Life and Achievements of Sri Krishnadevaraya|publisher=Directorate of Archaeology and Museums, Government of Karnataka|year=2011|page=48|quote="Starving the defenders into surrender seemed to be the only way open to the Raya."}}</ref> کرشنا دیورایا نے اس دے بعد [[تروپتی وینکٹیشور مندر|تروپتی]] وچ اپنی بیویاں تروملا دیوی تے چناما دیوی دے نال نماز ادا کيتی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Life and Achievements of Sri Krishnadevaraya|publisher=Directorate of Archaeology and Museums, Government of Karnataka|year=2010|page=48|quote="A relieved Raya left for the capital and on the way visited the temple of Tirupati and gave numerous gifts to the Lord in gratefulness for the victory at Udaygiri."}}</ref> اس دے بعد گجپتی د‏‏ی فوج کونڈاویڈو وچ ملی۔ وجئے نگر دیاں فوجاں چند مہینےآں تک محاصرہ قائم کرنے دے بعد بھاری جانی نقصان د‏‏ی وجہ تو‏ں پِچھے ہٹنے لگياں۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=d9NZ9VmTYloC|title=Life and Achievements of Sri Krishnadevaraya|publisher=Directorate of Archaeology and Museums, Government of Karnataka|year=2010|page=47|quote="The Raya's soldiers had to virtually blast their way through huge boulders to go anywhere near the foot of the fort wall . . . The Gajapati did such a fine job of defending the fort that the siege dragged on for fourteen months . "}}</ref> تیمارسو نے قلعے دے غیر محفوظ مشرقی دروازے دا اک خفیہ دروازہ دریافت کيتا تے رات دے وقت حملہ کيتا۔ اس دا اختتام قلعہ اُتے قبضہ تے پرتاپردر دیوا دے بیٹے شہزادہ ویربھدر د‏‏ی قید دے نال ہويا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=_s8XAAAAIAAJ|title=The Bhakti Movement in Orissa: A Comprehensive History|last=Achintya Kumar Deb|publisher=Kalyani Devi|year=1984|page=27|quote="Pratapurdradeva could not protect it [Kondaveedu Fort] and he surrendered several military and civil officers, including Virabhadra, son of Prataparudredeva were taken captives by the king of Vijayanagar."}}</ref> واسیریڈی ملیکھارجن نائکا نے اس دے بعد کونڈاویڈو دے گورنر دا عہدہ سنبھالیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|title=Imperial Gazetteer2 of India, Volume 15, page 393 -- Imperial Gazetteer of India -- Digital South Asia Library|url=https://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?volume=15&objectid=DS405.1.I34_V15_399.gif|accessdate=2021-05-10|website=dsal.uchicago.edu|تاريخ-الأرشيف=2010-06-13|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20100613100037/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?volume=15&objectid=DS405.1.I34_V15_399.gif|url-status=dead}}</ref> کرشنا دیورایا نے [[کلنگ|کلنگا]] اُتے حملے دا منصوبہ بنایا، لیکن پرتاپردرا نو‏‏ں اس منصوبے دا علم ہويا تے اس نے کلنگا نگر دے قلعے وچ سابق نو‏‏ں شکست دینے دے لئی اپنا منصوبہ بنایا۔ تیمارسو نے پرتاپرودرا د‏‏ی خدمت تو‏ں اک تیلگو صحرائی نو‏‏ں رشوت دے ک‏ے پرتاپرودرا دا منصوبہ دریافت کيتا۔ جدو‏ں وجے نگر سلطنت نے حملہ کيتا تاں پرتاپردرا نو‏‏ں [[گجاپتی سلطنت|گجپتی سلطنت]] دے راجگڑھ [[کٹک]] لے جایا گیا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Andhra Pradesh Government Archaeological Series|last=Andhra Pradesh (India). Dept. of Archaeology|publisher=Government of Andhra Pradesh|year=1962|page=15|quote="Krishnadevaraya went as far as Cuttack"}}</ref> پرتاپردرا نے بالآخر وجے نگر سلطنت دے سامنے ہتھیار ڈال دیے، تے اپنی دھی، راجکماری جگن موہنی نو‏‏ں کرشنا دیورایا نال شادی وچ دے دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=K1AqAAAAYAAJ|title=The Position of Women During Vijayanagara Period, 1336–1646|last=N. Saraswathi Nanaiah|publisher=Southern Printers|year=1992|page=135|quote="When Krishnadeva Raya won against Gajapathi, he gave a lot of dowry to Krishnadeva Raya and gave his}}</ref> کرشنا دیورایا نے [[دریائے کرشنا]] دے شمال وچ اوہ تمام زمیناں واپس کر دیؤ جنہاں اُتے وجے نگر سلطنت نے قبضہ کيتا سی۔ اس نے دریائے کرشنا نو‏‏ں وجئے نگر تے گجپتی سلطنتاں دے درمیان سرحد بنا دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=MQbtAAAAMAAJ|title=Agrarian Economy in Andhra under Vijayanagar|last=K. Jayasree|publisher=Navrang|year=1991|isbn=9788170130840|page=21|quote="Krishnadevaraya returned all the territory north of the river Krishna to Prataparudra Gajapati."}}</ref> === آخری تنازعہ تے موت === [[فائل:Kannada inscription of Krishnadeva Raya (1524 AD) at Ananthasayana temple in Ananthasayanagudi.JPG|کھبے|thumb| ہمپی دے نیڑے اناتھاسیانا گوڈی وچ اناتھاسیانا مندر وچ کرشن دیوا رایا دا کنڑ دا نوشتہ 1524 عیسوی دا ا‏‏ے۔ ایہ مندر انہاں دے جانہار(مرحوم) بیٹے د‏‏ی ياد وچ بنایا گیا سی۔{{حوالہ درکار|date=جنوری 2022}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ویکیپیڈیا:حوالہ درکار|<span title="This claim needs references to reliable sources. (جنوری 2022)">حوالہ درکار</span>]]'' &#x5D;</sup>]] سلطنت تے پنج [[دکن سلطنتاں|دکن سلاطین]] دے پیچیدہ اتحاد دا مطلب ایہ سی کہ اوہ مسلسل جنگ وچ سی۔ اک مہم وچ ، اس نے [[گولکنڈہ|گولکنڈہ نو‏‏ں]] شکست دتی تے اس دے کمانڈر مدور الملک نو‏‏ں گرفتار ک‏ر ليا، [[بیجاپور سلطنت|بیجاپور]] تے اس دے سلطان اسماعیل عادل شاہ نو‏‏ں کچل دتا، <ref>{{حوالہ کتاب|title=Portuguese Studies Review, Vol. 16, No. 2|last=PSR (Standard Issue)|publisher=Baywolf Press|year=2009|page=27|quote="In 1520, Ismail Adil Shah recaptured the Raichur Doab from Vijayanagara. In مئی 1520, Krishnadevaraya sent his forces to Raichur and in the battle that ensued, Adil Shah was defeated and his forces were routed."}}</ref> تے [[بہمنی سلطنت|بہمنی]] سلطنت نو‏‏ں {{Nowrap|Muhammad Shah II}} دے بیٹے دے حوالے ک‏ے دتا۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=18EKAQAAIAAJ|title=History of Medieval India (1000–1740 A.D.)|last=Sharma|first=L.P|publisher=Konark Publishers|year=1987|isbn=9788122000429|quote="However, he [Krishnadevaraya] returned after placing on the throne the eldest son of Muhammad Shah II. "}}</ref> == حوالے == {{حوالے}} == ذرائع == == باہرلے جوڑ == * Vepachedu ایجوکیشنل فاؤنڈیشن تو‏ں [http://www.vepachedu.org/krishnarayalu.htm تیلگو ادب دا سنہری دور] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220809185636/https://www.vepachedu.org/krishnarayalu.htm |date=2022-08-09 }} * [https://web.archive.org/web/20130526232808/http://www.tirumala.org/maintemple_tour_pratima.htm تروپتی وچ کرشن دیورایا دا کمپلیکس] * [https://web.archive.org/web/20060223065439/http://www.tirumala.org/pg_history.htm تروپتی وچ کرشنا دیورایا تے انہاں د‏‏ی بیویاں دے مجسمے۔] * [http://www.vijayanagaracoins.com/htm/krishna.htm کرشنا دیورایا دے دور حکومت وچ سؤݨ دے سک‏‏ے جاری کيتے گئے۔] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920085540/http://www.vijayanagaracoins.com/htm/krishna.htm |date=2012-09-20 }} * [[gutenberg:3310|اک فراموش شدہ سلطنت (وجیا نگرا): ہندوستان د‏‏ی تریخ وچ اک شراکت]] (کرونیکا ''ڈوس ریس ڈی بسناگا'' دا ترجمہ ڈومنگو پیس تے فرناؤ نونس نے بالترتیب 1520 تے 1535 دے بارے وچ لکھیا اے، رابرٹ سیول دے تاریخی تعارف دے نال) [[گٹھ:1471 دے جم]] [[گٹھ:بھارت دے فوجی رہنما]] [[گٹھ:سولہويں صدی دے ہندوستانی بادشاہ]] [[گٹھ:آندھرا پردیش د‏‏ی سبھیاچار]] [[گٹھ:ہندو فرماں روا]] [[گٹھ:بھارتی ہندو]] [[گٹھ:1529 دیاں موتاں]] [[گٹھ:تریخ کرناٹک]] [[گٹھ:کرناٹک دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:ہندوستانی فرماں روا]] [[گٹھ:Harv تے Sfn دے بدون ہدف نقائص]] [[گٹھ:غیرموجود آئی ایس بی این دے نال صفحات]] 8e18irysb3mk85hp7e79128lciaer59 0 130653 708320 691564 2026-06-29T07:28:58Z ~2026-37438-53 44583 /* */ 708320 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket team | name = متحدہ عرب امارات | image = Flag of the United Arab Emirates.svg | alt = | caption = متحدہ عرب امارات دا پرچم | association = [[Emirates Cricket Board]] | od_captain = [[Muhammad Waseem (cricketer)|Muhammad Waseem]] | t20i_captain = [[Muhammad Waseem (cricketer)|Muhammad Waseem]] | coach = [[Robin Singh (cricketer)|Robin Singh]] | icc_status = [[List of International Cricket Council members|Associate member]] | icc_member_year = 1990 | icc_status2 = Affiliate member | icc_member_year2 = 1989 | icc_region = [[Asian Cricket Council|Asia]] | odi_rank = 19th | t20i_rank = 13th | odi_rank_best = 13th <small>(2 مئی 2022)</small><!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --> | t20i_rank_best = 11th <small>(21 Oct 2019)</small><!-- Date when its team reached all time best ranking for the first time --> | first_odi = v. {{cr|IND}} at [[Sharjah Cricket Stadium]], [[Sharjah]]; 13 اپریل 1994 | most_recent_odi = v. {{cr|JER}} at [[Wanderers Cricket Ground]], [[Windhoek]]; 5 اپریل 2023 | num_odis = 97 | num_odis_this_year = 15 | odi_record = 35/61<br />(1 tie, 0 no results) | odi_record_this_year = 7/8<br />(0 ties, 0 no results) | wc_apps = 2 | wc_first = [[1996 Cricket World Cup|1996]] | wc_best = Group stage (1996, [[2015 Cricket World Cup|2015]]) | wcq_apps = 7 | wcq_first = [[1994 ICC Trophy|1994]] | wcq_best = Champions (1994) | first_t20i = v. {{cr|NED}} at [[Sylhet International Cricket Stadium|Kingsmead]], [[Sylhet]]; 17 مارچ 2014 | most_recent_t20i = v. {{cr|AFG}} at [[Sheikh Zayed Cricket Stadium]], [[Abu Dhabi]]; 19 فروری 2023 | num_t20is = 72 | num_t20is_this_year = 3 | t20i_record = 35/36<br />(0 ties, 1 no result) | t20i_record_this_year = 1/2<br />(0 ties, 0 no results) | wt20_apps = 2 | wt20_first = [[2014 ICC World Twenty20|2014]] | wt20_best = First round (2014) | wt20q_apps = 4 | wt20q_first = [[2010 ICC World Twenty20 Qualifier|2010]] | wt20q_best = 3rd (2010) | a_pattern_la = _lightgold_border | a_pattern_b = _uae_t20wc26 | a_pattern_ra = _lightgold_border | a_pattern_pants = | a_leftarm = 0142D2 | a_body = 0142D2 | a_rightarm = 0142D2 | a_pants = 0142D2 | a_title = ODI and T20I kit | asofdate = 5 اپریل 2023 }} '''متحدہ عرب امارات قومی کرکٹ ٹیم''' (United Arab Emirates national cricket team) ({{lang-ar|فريق الإمارات الوطني للكريكيت}}) بین الاقوامی کرکٹ میچاں وچ [[متحدہ عرب امارات]] د‏‏ی نمائندگی کرنے والی ٹیم ا‏‏ے۔ ایہ [[1989ء]] وچ [[انٹرنیشنل کرکٹ کونسل]] د‏‏ی ملحق رکن بنی تے اگلے سال مربوط رکن بنی۔<ref name="TL">[http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/uae.shtml A Timeline of UAE cricket] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709093903/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/uae.shtml |date=2012-07-09 }} at CricketEurope</ref> [[2005ء]] دے بعد تو‏ں، [[انٹرنیشنل کرکٹ کونسل|آئی سی سی]] دا ہیڈ کوارٹر [[دبئی]] وچ واقع اے ۔ == حوالے == {{حوالے}} cc9l18np2gni31aq2hdgs0q25ffhrll 0 149033 708312 707326 2026-06-28T12:15:10Z Harvinder Chandigarh 13098 708312 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ ==تصویری گیلری== <gallery> File:Broccoli cultivation in village Kainthri , H.P, India.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ بروکلی دی کھیتی۔ File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ شملہ مرچ دی کھیتی۔ File:Peasant Girls , in forest area of Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|بھارت دے ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی گاؤں دے جنگلی علاقے وچ کسان کڑیاں۔ </gallery> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] 957vvm0ffsl259y873otwpu965bq7ag 708313 708312 2026-06-28T12:18:27Z Harvinder Chandigarh 13098 708313 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ ==نباتات تے حیوانات== ==تصویری گیلری== <gallery> File:Broccoli cultivation in village Kainthri , H.P, India.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ بروکلی دی کھیتی۔ File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ شملہ مرچ دی کھیتی۔ File:Peasant Girls , in forest area of Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|بھارت دے ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی گاؤں دے جنگلی علاقے وچ کسان کڑیاں۔ </gallery> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] rai3hsnjj47prfkye76cypbapzjmp0r 708314 708313 2026-06-28T12:21:51Z Harvinder Chandigarh 13098 708314 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ ==نباتات تے حیوانات== <gallery> File:Kalij pheasant (female).jpg||ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی گاؤں دے جنگل وچ کالج تیتر دی مادہ۔ </gallery> ==تصویری گیلری== <gallery> File:Broccoli cultivation in village Kainthri , H.P, India.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ بروکلی دی کھیتی۔ File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ شملہ مرچ دی کھیتی۔ File:Peasant Girls , in forest area of Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|بھارت دے ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی گاؤں دے جنگلی علاقے وچ کسان کڑیاں۔ </gallery> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] eg569h5nzx6ziilqvrc0gpcziyh1nc4 708315 708314 2026-06-28T12:23:46Z Harvinder Chandigarh 13098 708315 wikitext text/x-wiki {{معلومات-شہر}}[[File:Kainthri , a village of Solan district ,Himachal Pradesh ,India.jpg|thumb|کینتھڑی پنڈ ]] '''کینتھڑی ''' بھارت دے [[ہماچل پردیش]] دے [[سولن ضلع|سولن ضلع]] دا اک پنڈ اے۔ ایہہ [[سولن]] تحصیل وچ واقع اے تے کرو گرام پنچایت دے تحت آندا اے۔ پنڈ شوالک تے زیریں ہمالیائی پہاڑی علاقے وچ آباد اے تے سڑکاں دے ذریعے سولن شہر تے ہور نَیرلے پنڈاں نال جڑیا ہویا اے۔ == جغرافیہ == کینتھری سولن ضلع دے صدر مقام توں تقریباً 18 کلومیٹر دور واقع اے۔ پنڈ دا کل رقبہ لگ بھگ 185.67 ہیکٹر اے۔ ڈگشائی اس دے نَیرلے قصبیاں وچوں اک اے۔ پنڈ دے اردگرد شاملیچ، نگالی، کٹھیالا، موری تے ہری پور ورگے ہور پنڈ موجود نیں۔ == آبادی == [[2011 دی بھارتی مردم شماری]] دے مطابق کینتھری دی کل آبادی 475 سی، جیہڑی تقریباً 90 گھراں وچ رہندی سی۔ ایس وچ 252 مرد تے 223 عورتاں شامل سن۔ پنڈ دی شرحِ خواندگی تقریباً 78.11 فیصد درج کیتی گئی سی۔ پنڈ وچ درج فہرست ذاتاں دی آبادی قابلِ ذکر اے، جدوں کہ درج فہرست قبائل دی کوئی آبادی درج نئیں کیتی گئی۔ == انتظام == کینتھری دا انتظام پنچایتی راج نظام دے تحت چلایا جاندا اے۔ پنڈ دا مقامی انتظام منتخب سرپنچ دے ذمے ہوندا اے۔ ایہہ پنڈ [[کسولی ودھان سبھا حلقہ]] تے [[شملہ لوک سبھا حلقہ]] دے تحت آندا اے۔ == آمد و رفت == پنڈ تک سرکاری تے نجی بس سروسز دستیاب نیں۔ کینتھری دے نَیرے سبھ توں نَیڑا ریلوے اسٹیشن تقریباً 5 توں 10 کلومیٹر دی دوری اُتے واقع اے۔ ==نباتات تے حیوانات== <gallery> File:Kalij pheasant (female).jpg||ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی پنڈ دے جنگل وچ کالج تیتر دی مادہ۔ </gallery> ==تصویری گیلری== <gallery> File:Broccoli cultivation in village Kainthri , H.P, India.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ بروکلی دی کھیتی۔ File:Capsicum cultivation in Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|کینتھڑی گاؤں وچ شملہ مرچ دی کھیتی۔ File:Peasant Girls , in forest area of Kainthri village , Solan , Himachal Pradesh.jpg|بھارت دے ہماچل پردیش دے ضلع سولن دے کینتھڑی گاؤں دے جنگلی علاقے وچ کسان کڑیاں۔ </gallery> == حوالہ جات == {{حوالہ جات}} == بیرونی کڑیاں == * [https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html](https://villageinfo.in/himachal-pradesh/solan/solan/kainthri.html)] [[گٹھ:بھارت دے آباد تھاں]] g3uk7b5fg04gqwnbjs17yy86mn4hv2n