وکیپیڈیا pnbwiki https://pnb.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%DB%81%D9%84%D8%A7_%D8%B5%D9%81%DB%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter میڈیا خاص گل بات ورتنوالا ورتن گل بات وکیپیڈیا ویونت گل بات فائل فائل گل بات میڈیا وکی میڈیاوکی گل بات سانچہ سانچہ گل بات ہتھونڈائی ہتھونڈائی گل بات گٹھ گٹھ گل بات TimedText TimedText talk ماڈیول ماڈیول گل بات Event Event talk 0 3775 708357 329277 2026-07-02T13:21:19Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708357 wikitext text/x-wiki {| cellpadding="5" cellspacing=0 style="border: 1px solid #cccccc; float: left; clear: right; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; background: #fcfcfc; width: 305px" | style="background:#00BFFF" align="center" width="200px" colspan=2 |'''<font size="+2" color=black>باجا کیلی فورنیا<font>''' |- | style="background:pink" align="center" width="250px" colspan=2 |'''<font size="1" color=Dark green>تھلویں کیلیفورنیا دی خودمختار ریاست<font>''' |- - |-style="margin:0;background:#ccccff";width:100%" align="center" cellpadding="2" |- style="background: #FFFFFF; text-align: margin; 0.2em 0.1em 0.1em;" | style="width: 145px;" | [[File:Flag of Baja California.svg|120px|center]] | style="width: 145px;" | [[File:Coat of arms of Baja California.svg|120px]] |- | style="width: 145px;" | <center>'''جھنڈا'''<center> | style="width: 145px;" | <center>'''نشان'''<center> |- style="background: #ffffff; text-align: center;" |- | colspan="2" style="padding: 1em 0; text-align: center;" | [[File:Mexico map, MX-BCN.svg|100px]] |- style="vertical-align: top;" |- | style="background:green" align="center" width="250px" colspan=2 |'''<font size="1" color=yellow>میکسیکو چ محل وقوع<font>''' |- | colspan="2" style="padding: 1em 0; text-align: center;" | [[File:BC-Coloured.svg|100px]] |- style="vertical-align: top;" |- | style="background:green" align="center" width="250px" colspan=2 |'''<font size="1" color=yellow>باجا کیلیفورنیا دیاں میونسپلٹیاں<font>''' |- |'''دیس'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | [[میکسیکو]] <hr> |- style="vertical-align: top |'''راجگھر''' |style="padding-right: 1em;" | 2 میکسیکلی |- style="vertical-align: top;" |'''میونسپلٹیاں''' |style="padding-right: 1em;" | 5 |- style="vertical-align: top;"- |'''وڈا شہر'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | تیجوآنا <hr> |- style="vertical-align: top |'''قیام''' |style="padding-right: 1em;" | 16 [[جنوری]] 1952ء |- style="vertical-align: top;" |'''درجہ'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | 29واں <hr> |- style="vertical-align: top |'''رقبہ''' |style="padding-right: 1em;" | 69،921 مربع [[کلومیٹر]] |- style="vertical-align: top;" |'''رقبے دے لحاظ نال نمبر''' |style="padding-right: 1em;" | 12واں |- style="vertical-align: top;"- |'''لوک گنتی'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | 28 [[لکھ]] <hr> |- style="vertical-align: top |'''آبادی دے لحاظ نال میکسیکو چ درجہ''' |style="padding-right: 1em;" | 14واں |- style="vertical-align: top;" |'''ویب سائیٹ'''<hr> |style="padding-right: 1em;" | [http://www.bajacalifornia.gob.mx/ باجا کیلیفورنیا ریاستی حکومت] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19981212012739/http://bajacalifornia.gob.mx/ |date=1998-12-12 }} <hr> |- style="vertical-align: top;" |- |} جزیرہ نما باجا کیلی فورنیا یعنی تھلڑلا کیلی فورنیا براعظم اتلے [[امریکہ]] دا [[اک]] [[جزیرہ]] نما اے جہڑا [[میکسیکو]] دے لہندے چ واقع اے ۔ ایہہ اتلے چ [[میکسیکالی]] تون دکھن چ [[کابو سان لوکاس]] تک 1250 [[کلومیٹر]] تے پھیلئیا ہوئیا اے تے [[بحر الکاہل]] نوں [[خلیج کیلی]] فورنیا توں جدا کردا اے ۔ اس جزیرہ نما دا اتلا علاقہ [[میکسیکو]] دی [[ریاست باجا کیلی فورنیا]] دا حصہ اے جدوں کہ 28 ڈگری اتلے توں تھلے دا علاقہ [[ریاست دکھنی باجا کیلی فورنیا]] اکھواندا اے ۔ {{میکسیکو دے صوبے}} [[Category:اتلے امریکی دیس]] [[Category:جزیرہ نما]] [[Category:اتلا امریکہ]] [[Category:میکسیکو]] s5uh68ao4xt3xjv2vjofjhdrpgrvrjq 0 5911 708388 661252 2026-07-03T10:57:55Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708388 wikitext text/x-wiki [[File:Nekka Phullai beside Faisal maseet.JPG|thumb|250px|نکا پھلائی]] [[File:Tilla Grani.JPG|thumb|250px|ٹلا گرانی]] [[File:Tilla Charouni.JPG|thumb|left|250px| [[ٹلا چرونی]]]] '''مارگلا'''، [[اسلام آباد]] دے اُبھے پاسے نکے ناپ دا اک [[پربت دھارا]] اے جیہڑا [[ہمالیا]] دا انگ اے۔ ایہ 12,605 ہیکٹر اُتے پھیلیا ہویا اے۔ ایہدی سبھ توں اُچے تھاں [[ٹلا چرونی]] دی اچائی 1,604 [[میٹر]] اے۔ نکا مارگلا ایہدا چڑھدے پاسے دا پہاڑ اے۔ == باہرلے جوڑ == {{Commons|Category:Margalla Range|مارگلا|position=left}} * [http://www.menupage.pk/restpage.asp?id=795&name=Monal%20Hotel%20&%20Restaurant&city=Islamabad,%20Pakistan&address=Daman%20e%20Koh,%20Pir%20Sohawa%20] * [http://www.urbanpk.com/ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061108090101/http://www.urbanpk.com/ |date=2006-11-08 }} * [http://www.hwf.org.pk/ ہمالین وائلڈ لائف فاؤنڈیشن] * [http://www.camacdonald.com/birding/asiapakistan(AnssiTripReport).htm اسلام آباد دے پنچھی ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140403080504/http://www.camacdonald.com/birding/asiapakistan(AnssiTripReport).htm |date=2014-04-03 }} * [http://www.roedadkhan.com/mhs.php مارگلا ہل سوسائیٹی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090622152355/http://www.roedadkhan.com/mhs.php |date=2009-06-22 }} * [http://www.scribd.com/doc/88864077/Final مارگلا جیالوجی] {{پنجاب دا جغرافیا}} [[گٹھ:پاکستان دے پربت دھارے]] jw428iemkg4b2rvarjc0alxe3hxk4tj 10 53700 708358 662833 2026-07-02T15:03:15Z HyBoxwood 44603 [[w:zh:Template_talk:中华人民共和国国徽#編輯請求_2026-04-17_将svg替换为File:中華人民共和國國徽.svg]] 708358 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = چین دی صوبہ سطحی ونڈ |title = [[چین|چین]] دی [[چین دی انتظامی ونڈ|صوبہ سطحی ونڈ]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:中華人民共和國國徽.svg|۸۰px|عوامی جمہوریہ چین دا قومی نشان]] |group۱ = [[چین دے صوبے|صوبے]]¹ |list۱ = * [[انہوئی]] * [[فوجیان]] * [[گانسو]] * [[گوانگڈونگ]] * [[گوئیژو]] * [[ہائنان]] * [[ہیبئی]] * [[ہیلونگجیانگ]] * [[ہینان]] * [[ہوبئی]] * [[ہونان]] * [[جیانگسو]] * [[جیانگشی]] * [[جیلن]] * [[لیاؤننگ]] * [[چنگھائی]] * [[شانسی]] * [[شانڈونگ]] * [[شنسی]] * [[سیچوان]] * [[یوننان]] * [[ژجیانگ]] |group۲ = [[چین کدے خود مختار علاقے|خود مختار علاقے]] |list۲ = * [[گوانگشی]] * [[اندرونی منگولیا]] * [[نینگشیا]] * [[تبت |تبت]] * [[سنکیانگ]] |group۳ = [[چین دی سدھے پرپندھ ہیٹھ بلدیات|بلدیات]] |list۳ = * [[بیجنگ]] * [[چونگکینگ]] * [[شنگھائی]] * [[تیانجن]] |group۴ = [[خصوصی انتظامی علاقے]] |list۴ = * [[File:Regional Emblem of Hong Kong.svg|۲۰px|ہانگ کانگ دا علاقائی نشان]] [[ہانگ کانگ]] * [[File:Regional Emblem of Macau.svg|۲۰px|مکاؤ دا قومی نشان]] [[مکاؤ]] |belowstyle = font-size:۸۰%; |below = '''نوٹ''': ۱. [[تائیوان|تائیوان]] اتے چین دا بطور صوبہ دعوی اے, لیکن ا یہ [[تائیوان|جمہوریہ چین]] ([[تائیوان]]) دے زیر انتظام اے۔ (دیکھو [[تائیوان دی سیاسی حیثیت]]). }}<noinclude> {{collapsible option}} <!--Categories--> [[گٹھ:چین دی انتظامی ونڈ]] </noinclude><noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude> cqcsqlj3rj7jpbszqhoo0hgp8i4n38c 708359 708358 2026-07-02T15:08:16Z HyBoxwood 44603 [[Special:Diff/708358|708358]] دی کیتی ہوئی ریوین [[Special:Contributions/HyBoxwood|HyBoxwood]] ([[User talk:HyBoxwood|گل]]) واپس کرو source code editor's problem 708359 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = چین دی صوبہ سطحی ونڈ |title = [[چین|چین]] دی [[چین دی انتظامی ونڈ|صوبہ سطحی ونڈ]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:National Emblem of the People's Republic of China.svg|۸۰px|عوامی جمہوریہ چین دا قومی نشان]] |group۱ = [[چین دے صوبے|صوبے]]¹ |list۱ = * [[انہوئی]] * [[فوجیان]] * [[گانسو]] * [[گوانگڈونگ]] * [[گوئیژو]] * [[ہائنان]] * [[ہیبئی]] * [[ہیلونگجیانگ]] * [[ہینان]] * [[ہوبئی]] * [[ہونان]] * [[جیانگسو]] * [[جیانگشی]] * [[جیلن]] * [[لیاؤننگ]] * [[چنگھائی]] * [[شانسی]] * [[شانڈونگ]] * [[شنسی]] * [[سیچوان]] * [[یوننان]] * [[ژجیانگ]] |group۲ = [[چین کدے خود مختار علاقے|خود مختار علاقے]] |list۲ = * [[گوانگشی]] * [[اندرونی منگولیا]] * [[نینگشیا]] * [[تبت |تبت]] * [[سنکیانگ]] |group۳ = [[چین دی سدھے پرپندھ ہیٹھ بلدیات|بلدیات]] |list۳ = * [[بیجنگ]] * [[چونگکینگ]] * [[شنگھائی]] * [[تیانجن]] |group۴ = [[خصوصی انتظامی علاقے]] |list۴ = * [[File:Regional Emblem of Hong Kong.svg|۲۰px|ہانگ کانگ دا علاقائی نشان]] [[ہانگ کانگ]] * [[File:Regional Emblem of Macau.svg|۲۰px|مکاؤ دا قومی نشان]] [[مکاؤ]] |belowstyle = font-size:۸۰%; |below = '''نوٹ''': ۱. [[تائیوان|تائیوان]] اتے چین دا بطور صوبہ دعوی اے, لیکن ا یہ [[تائیوان|جمہوریہ چین]] ([[تائیوان]]) دے زیر انتظام اے۔ (دیکھو [[تائیوان دی سیاسی حیثیت]]). }}<noinclude> {{collapsible option}} <!--Categories--> [[گٹھ:چین دی انتظامی ونڈ]] </noinclude><noinclude>{{pp-template|small=yes}}</noinclude> c0wf5y38y3utp3u2int03n11i1h4uwe 0 79180 708368 646813 2026-07-03T03:22:54Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708368 wikitext text/x-wiki شکست آرزو == تعارف == [https://www.nawaiwaqt.com.pk/29-Jun-2013/217305 شکست آرزو] پروفیسر ڈاکٹر [[:en:Syed Sajjad Hussain|سید سجاد حسین]]، جو سقوطِ مشرقی پاکستان (16 دسمبر 1971ء) تو‏ں پہلے معروف ترین ڈھاکہ یونیورسٹی دے آؒخری وائس چانسلر سن، د‏‏ی کتاب"[https://www.scribd.com/document/182304173/Wastes-of-Time-pdf The Wastes of Time]" دا اردو ترجمہ اے جو [http://irak.pk/ اسلامک ریسرچ اکیڈمی کراچی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150412041201/http://irak.pk/ |date=2015-04-12 }} نے شائع کیتا اے ۔اس کتاب دے مترجم محمد ابراہیم خان نيں جدو‏ں کہ [[نظر ثانی]] دے فرائض احمد جمال اعجازی نے ادا کیتے نيں۔ شکستِ آرزو نو‏‏ں پروفیسر ڈاکٹر سید سجاد حسین د‏‏ی داستانِ حیات کہیا جاسکدا اے ۔ڈاکٹر سید سجاد حسین د‏‏ی کتاب دسمبر 1994ءماں اس وقت شائع ہوئی، جدو‏ں انہاں د‏‏ی عمر تقریباً 74 برس دے قریب سی۔19 ابواب پہ مشتمل کتاب وچ بارہ مختلف ضمیمے وی شامل کیتے گئے نيں جنہاں وچ [https://www.express.pk/story/475743/ قراردادِ لاہور] تو‏ں بنگال د‏‏ی تریخ تے تحریکِ آزادیٰ پاکستان دے اہ‏م سنگِ ہائے میل وی زیرِ بحث لیائے گئے نيں۔پروفیسر سجاد حسین نے اپنی نوجوانی دے زمانے وچ [[تحریک پاکستان]] وچ حصہ لیا تے زندگی دے آخری لمحاں تک اس تو‏ں وابستہ رہ‏‏ے۔ انھاں نے بنگلہ بولی وچ ’’پاکستان‘‘ دے ناں تو‏ں اک پندرہ روزہ جریدہ وی جاری کیتا۔ 1949 وچ کلکتہ وچ اسلامیہ کالج وچ انگریزی دے لیکچرار بنے تے ساری زندگی درس و تدریس وچ گزاری۔ ناٹنگھم یونیورسٹی (برطانیہ) تو‏ں انگریزی وچ ڈاکٹریٹ د‏‏ی ڈگری لی، راج شاہی یونیورسٹی دے وائس چانسلر بنے، سقوط ڈھاکا تو‏ں چند ماہ پہلے ڈھاکا یونیورسٹی دے وائس چانسلر مقرر ہوئے۔ 1995ءماں اس جہانِ فانی تو‏ں رخصت ہو گئے۔ === موضوع === یہ داستانِ حیات تحریکِ پاکستان، قیام پاکستان تے فیر 1971ءماں [[:en:Syed Sajjad Hussain|سقوطِ مشرقی پاکستان]] دے حوالے تو‏ں اک دستاویز اے جو ڈاکٹر سجاد حسین د‏‏ی تلخ یاداں تو‏ں مزین اے، جو فلم د‏‏ی طرح قاری د‏‏ی نظراں تو‏ں گزر جاندیاں نيں۔ انہاں نے [[مشرقی پاکستان]] دے عوام دے دلاں وچ نفرت بپا کرنے والے الزامات د‏‏ی حقیقت وی بیان کيتی کہ کس طرح تو‏ں حقائق نو‏‏ں مسخ ک‏ر ک‏ے تے ودھیا چڑھا کر پیش کیتا گیا تے [[مغربی پاکستان]] تو‏ں گئے ہوئے سول تے فوجی افسران اُتے مشتمل انتظامیہ نو‏‏ں جابر تے ظالم ثابت ک‏ر ک‏ے لوکاں دے دلاں وچ نفرت دے بیج بوئے گئے۔انہاں نے کتاب وچ اوہ راز وی آشکار کیتے نيں کہ کس طرح تو‏ں [[شیخ مجیب الرحمن]] د‏‏ی سرکردگی وچ مٹھی بھر لوک بھارتی لابی دے ہتھو‏ں وچ کھیلتے رہے تے بھارتی ایجنڈے د‏‏ی تکمیل وچ اک کٹھ پتلی د‏‏ی طرح کم کردے رہ‏‏ے۔ انہاں نو‏ں بہر کیف اپنی خدمات دا پورا پورا معاوضہ وی ملا۔ ”شکستِ آرزو“ دے ذریعے بقول مصنف انھاں نے اُنہاں سازشاں دا پردہ فاش کیتا اے جو مشرقی پاکستان د‏‏ی علیحدگی اُتے منتج ہوئیاں۔بقول مصنف جدو‏ں [[مکتی باہنی]] بھارتی خفیہ ایجنسی ”را“ تے [[بھارتی فوج]] دے ہتھو‏ں وچ کھیل رہی سی تے انہاں د‏‏ی سرپرستی وچ مشرقی پاکستان وچ تعینات سول تے فوجی حکا‏م دے خلاف نبرد آزما سی، اس وقت ڈاکٹر سجاد حسین [[ڈھاکہ یونیورسٹی]] دے وائس چانسلر سن ۔ فیر جس طرح تو‏ں اک روز مکتی باہنی دے اشاراں اُتے ناچنے والے ڈھاکہ یونیورسٹی دے طالب علماں نے اپنی ہی یونیورسٹی دے وائس چانسلر نو‏‏ں انہاں دے بچےآں دے سامنے جانوراں د‏‏ی طرح گھسیٹتے ہوئے گھر تو‏ں کڈیا، یونیورسٹی وچ انہاں د‏‏ی اکھاں اُتے پٹی بنھ کر اک کمرے وچ بند کر دتا تے نیم برہنہ حالت وچ انہاں اُتے تشدد کیتا تے انہاں اُتے خنجر دے وار کر انہاں نو‏ں ”مردہ“ جاندے ہوئے ڈھاکہ دے اک چوراہے وچ سُٹ دتا، جداں دلخراش واقعات دا تذکرہ وی ملدا ا‏‏ے۔ بعد وچ انہاں نو‏ں راہ گیر ہسپتال لے گئے، اوتھ‏ے تو‏ں انہاں نو‏ں جیل د‏‏ی اذیتاں برداشت کرنا پڑاں۔ بقول مصنف انہاں دا قصور صرف ایہ سی کہ اوہ پاکستان دے شیدائی سن، انہاں نے قیامِ پاکستان دے وقت لوکاں نو‏‏ں کٹتے مردے دیکھیا سی ۔ اوہ آپس دے معاملات خود مل بیٹھ کر حل کرنے دے خواہاں سن تے دشمن دے ہتھو‏ں وچ کھیلتے ہوئے اپنی ہی سرزمین اُتے کھلواڑ نئيں چاہندے سن ۔ ظاہر اے کسی وی پڑھے لکھے تے باشعور فرد د‏‏ی ایہی سوچ ہو سکدی سی، لیکن بھارتی ایجنسیاں دے ہتھو‏ں پروان چڑھنے والی مکتی باہنی تاں اپنے ایجنڈے د‏‏ی تکمیل بہرصورت چاہندی سی اوراس دے لئی انہاں نو‏ں ہر حال وچ ہر رکاوٹ نو‏‏ں عبور کرنا سی ۔ ڈاکٹر سید سجاد حسین وی اک رکاوٹ قرار پائے، جس د‏‏ی انہاں نو‏ں قرار واقعی سزا دتی گئی۔ پروفیسر سجاد حسین دے خیال وچ [[پاکستان]] دے [[سیاست دان]] کوتاہ نظر وی سن تے حقائق بیان کرنے دے معاملے وچ سنجیدہ وی نہ سن اس لئی مشرقی پاکستان د‏‏ی معاشی پس ماندگی وچ مغربی پاکستان دا ہتھ ہونے دے حوالے تو‏ں عائد کیتے جانے والے الزامات دا ثبوت تے شواہد دے نال توڑ نئيں کیتا گیا۔ مشرقی پاکستان وچ متعین مغربی پاکستان تو‏ں تعلق رکھنے والے سرکاری افسراں دا اپنے بنگالی اسيں مرتبہ افراد تو‏ں تے عام لوکاں تو‏ں تحقیر آمیز رویہ وی بنگالی [[قوم پرستی]] دے جذبات نو‏‏ں ہويا دینے دا باعث بنیا۔ === اقتباس === کتاب دے صفحہ 326 اُتے ڈاکٹر سید سجاد حسین لکھدے نيں: ”پاکستان دے خلاف کم کرنے والے طالب علم رہنماو¿ں سمیت شیخ مجیب الرحمن دا ہر ساتھی ہن ارب پتی بن چکيا اے، جنہاں لوکاں د‏‏ی کوئی ملازمت نئيں سی، آمدنی دا کوئی تے ذریعہ نئيں سی تے گزارے دے لئی پارٹی فنڈز اُتے انحصار کردے سن، اوہ پاکستان تو‏ں علیحدگی دے بعد کارخانےآں، حتیٰ کہ بنکاں دے مالک بن کر اُبھرے نيں۔ 1970ءکے عشرے وچ قلاش نوجواناں نے بیرونِ ملک بنکاں وچ اکاؤنٹس کھلوائے نيں، [[برطانیہ]] تے [[امریکا]] وچ املاک خریدیاں نيں تے ڈھاکہ و ہور بنگلہ دیشی شہراں دے بہترین رہائشی علاقےآں وچ پُر تعیش مکانات خریدے نيں۔ 1970ءماں عوامی لیگ دا نال دینے والے سابق پاکستانی فوجی افسران وی ہن مراعات یافتہ طبقے تو‏ں تعلق رکھدے نيں۔ جو سابق فوجی افسران اس وقت بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی د‏‏ی کابینہ دا حصہ نيں، اوہ سب تو‏ں نمایاں پوزیشن وچ نيں تے دولت دے معاملے وچ وی انہاں دا ثانی کوئی نئيں۔" ۔”شکست آرزو“ کےصفحہ 328 دا اک اقتباس درج ذیل اے ۔”بنگلہ دیش د‏‏ی جو نويں نسل سکولاں، کالجاں تے یونیورسٹیاں وچ پڑھ رہی اے، اس دے ذہن وچ ایہ گل انڈیلی جا چک‏ی اے کہ پاکستان اک بھیانک خواب تھا۔جن لوکاں نے آخری دم تک پاکستان دا نال دتا تے 1972ءسے 1975ءکے دوران شیخ مجیب دے بے رحمانہ کریک ڈاؤن تو‏ں کسی نہ کسی طور بچ گئے، انہاں نو‏ں معاشرے وچ اچھوت دا سا درجہ دے دتا گیا، جنہاں اُتے وطن دے معاملات وچ بھروسا نئيں کیتا جاسکدا۔ میجر جلیل نے 1971ءماں عوامی لیگ دا نال دتا، مگر جدو‏ں اس نے دیکھیا کہ پاکستان دا تقریباً تمام فوجی سازو سامان ٹرکاں وچ لاد کر بھارت بھیج دتا گیا اے تاں اس نے صدائے احتجاج بلند کی، مگر ایسا کرنا اس دا جرم بن گیا۔ بھارتی سازش بے نقاب کرنے د‏‏ی پاداش وچ اسنو‏ں غدار قرار دتا گیا۔ آزادی دے حقیقی سپاہیاں د‏‏ی فہرست تو‏ں میجر جلیل دا ناں خارج کر دتا گیا اے “ === تنقید === ”شکستِ آرزو“ [[شرمیلا بوس]] د‏‏ی کتاب"[[:en:Dead reckoning|Dead Reckonig]]" د‏‏ی طرح اک ایسی دستاویز اے، جس نے سچ سامنے لیانے د‏‏ی کوشش کيتی ا‏‏ے۔ پروفیسر سجاد حسین دے نال جو کچھ ہويا اوہدی کہانی انھاں نے اپنی کتاب ’’شکستِ آرزو‘‘ وچ بیان کيتی ا‏‏ے۔ ایہ انہاں اُتے بیندی د‏‏ی کہانی ہی نئيں اے اک ملک دے دو ٹکڑے ہو جانے د‏‏ی المناک داستان وی ا‏‏ے۔ ایہ ظلم تے بربریت، بے لگام ہوس اقتدار، بے شرم منافقت تے سیاسی بصیرت دے شدید فقدان د‏‏ی کہانی اے جو جیل د‏‏ی سلاخاں دے پِچھے تنہائی دے بے درد لمحاں وچ لکھی گئی ا‏‏ے۔ اوہ ڈھاکا جیل وچ جدو‏ں اپنی یاد داشتاں لکھ رہے سن تاں انھاں یقین نئيں سی کہ اوہ کدی جیل تو‏ں باہر جا سکن گے، لیکن جداں کہ اوہ کہندے نيں: ’’خاصے تذبذب دے بعد ميں نے اپنی یاداں دے سہارے چند واقعات قلم بند کرنے دا فیصلہ کیا، جیل د‏‏ی چار دیواری وچ جو گھٹن تے بے زاری شدت تو‏ں محسوس ہو رہی سی اس تو‏ں نکلنے دا ایہی اک ذریعہ مینو‏ں نظر آیا۔" ”شکستِ آرزو“ وچ دتے گئے حقائق تو‏ں بخوبی آگاہی ہُندی اے کہ کس طرح تو‏ں بھارتی عناصر نو‏‏ں شیخ مجیب اینڈ پارٹی اُتے غلبہ حاصل سی ۔ پاکستان دے خلاف اک ہرزہ سرائی ایہ وی کيتی جاندی اے کہ 9 ماہ جاری رہنے والے اک کریک ڈاؤن وچ پاکستانی فوج نے 30 لکھ افراد نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتارا۔ ایہ الزام کتنا مضحکہ خیز اے، اس دا اندازہ کتاب دے صفحہ نمبر 333 اُتے دتی گئی انہاں سطراں تو‏ں ہُندا اے :”ڈھاکہ تو‏ں شائع ہونے والے انگریزی اخبار ”مارننگ سن“ دے ایڈیٹر نور الاسلام، جو پاکستان دے حمای‏تی نئيں سن، مگر انہاں نو‏ں وی کہنا پيا کہ3 ماہ وچ 30 لکھ افراد د‏‏ی ہلاکت نو‏‏ں یقینی بنانے دے لئی روزانہ گیارہ ہزار افراد نو‏‏ں موت دے گھاٹ اتارنا پئے گا“....اس صفحے اُتے اگے چل ک‏ے ڈاکٹر سجاد حسین لکھدے نيں: ”بوہت گھٹ لوک جاندے نيں کہ شیخ مجیب الرحمن دے دور وچ اس نوعیت دا اک سروے کیتا گیا سی، مگر ابتدائی نتائج ”حوصلہ افزا“ برآمد نہ ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ایہ سروے ترک کر دتا گیا“....گویا 30 لکھ افراد د‏‏ی ہلاکت دے الزام نو‏‏ں شیخ مجیب الرحمن [[بنگلہ دیش]] دا حکمران بن کر وی ثابت نئيں کر سکیا۔ اکتوبر 2012ءماں ”شکستِ آرزو“ دے ناں تو‏ں شائع ہونے والی کتاب ”دیر آید درست آید“ دے مصداق اک ایسی کتاب اے جو سقوطِ مشرقی پاکستان دے حوالے تو‏ں حقائق نو‏‏ں سامنے لیانے دا باعث بنی اے . == حوالے == 1۔ http://www.sanipanhwar.com/The%20Wastes%20of%20Time%20by%20Syed%20Sajjad%20Hussain.pdfاخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 2۔ http://www.storyofbangladesh.com/ebooks/wastes-of-time/113-preface.htmlاخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 3۔ [[:en:Syed Sajjad Hussainاخذ]] شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 4۔ https://yourpakistan.wordpress.com/2012/12/17/fall-of-dahka/اخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 5۔ http://en.banglapedia.org/index.php?title=Hussain,_Syed_Sajjadاخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 6۔ https://www.revolvy.com/page/Syed-Sajjad-Hussainاخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 7۔ http://zarbeazb.online/?books=%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-2اخذ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023071835/http://zarbeazb.online/?books=%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-2%D8%A7%D8%AE%D8%B0 |date=2019-10-23 }} شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 8۔ https://dailypakistan.com.pk/11-Feb-2013/34088اخذ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023071843/https://dailypakistan.com.pk/11-Feb-2013/34088%D8%A7%D8%AE%D8%B0 |date=2019-10-23 }} شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 9۔ https://www.express.pk/story/62011/اخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 10۔https://www.paknewslive.com/sakisht-arzoo/اخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 11۔ https://en-gb.facebook.com/bookcornershowroom/photos/%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B1%D8%B2%D9%88%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%81-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D8%B3%D8%B1-%DA%88%D8%A7%DA%A9%D9%B9%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%AF-%D8%B3%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86%D8%B3%D9%B9%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%B9-%D8%A8%DA%A9-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%B1-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%8F%D9%88%D9%85-%D8%AC%DB%81%D9%84%D9%85%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-500-%D8%B1%D9%88%D9%BE/474355679310621/اخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 12۔ https://www.nawaiwaqt.com.pk/29-Jun-2013/217305اخذ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191023071838/https://www.nawaiwaqt.com.pk/29-Jun-2013/217305%D8%A7%D8%AE%D8%B0 |date=2019-10-23 }} شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 13۔ http://www.alsharia.org/mujalla/2013/jan/arzu-irfan-bhattiاخذ شدہ بتریخ 29 نومبر 2018 [[گٹھ:کتاباں]] 1h2irpkq9mcywulz37o1r3jlcnw23kl 0 81854 708364 684179 2026-07-02T18:30:24Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708364 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = جوش ٹاکس | logo = Josh Talk Logo.png | logo_size = 250px | type = نجی | industry = میڈیا | founded = 2015 | hq_location_city = [[گروگرام]] | key_people = شوبھیت بنگا (معاون بانی), سپریہ پال (معاون بانی) | website = {{URL|joshtalks.com}} }} '''جوش ٹاکس''' {{ہور ناں|انگریزی=Josh Talks}} اک بھارت دا مؤثر پلیٹ فارم اے جو نوجواناں نو‏‏ں حوصلہ افزا کر نے والی کہانیاں 9 مختلف زباناں وچ سکھاندا اے، کیرئیر رہنمائی تے تربیت فراہ‏م کردا ا‏‏ے۔ اس دا صدر مقام [[گروگرام]]، [[ہریانہ]] وچ ا‏‏ے۔ ادارے نو‏‏ں بھارت دے صدر جمہوریہ [[رام ناتھ کووند]] نے قومی میڈیا ایوارڈ عطا کیتا۔ اس ادارے نو‏‏ں [[فوربس (جریدہ)|فوربس]] رسالے وچ [[2018ء]] د‏‏ی 'ایشیا 30، 30 دے تھلے' د‏‏ی لسٹ ('Asia 30 Under 30' list) وچ جگہ دتی گئی ا‏‏ے۔ <ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/companies/anushka-sharma-pv-sindhu-make-it-to-forbes-30-under-30-asia-list-2094025.html|title=Anushka Sharma, PV Sindhu make it to Forbes 30 Under 30 Asia list|author=|date=27 مارچ 2018|website=india.com|accessdate=28 مارچ 2018}}</ref> == تریخ == اس کمپنی د‏‏ی بنیاد [[2014ء]] وچ شوبھیت بنگا تے سُپریہ پال نے رکھی۔<ref>{{Cite news|url=http://dsim.in/blog/2015/10/08/an-interview-with-co-founder-of-joshtalks-com-shobhit-banga-and-supriya-paul/|title=DSIM- Digital Marketing Blog|work=Digital Marketing Blog – DSIM|access-date=2017-11-09|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/josh-talks-how-22-year-old-duo-harness-power-of-stories-to-move-and-motivate-people-in-chandigarh/|title=Josh Talks: How 22-year-old duo harness power of stories to move and motivate people in Chandigarh|date=2016-04-10|work=The Indian Express|access-date=2017-11-09|language=en-US}}</ref> ایہ ریتیش ملک (بانی انوو8)، سُمیت رنکا (بانی تھنک پاٹ) جداں لوکاں دے [[تخمی مال]] دے سرمایہ جات تو‏ں وجود وچ آئی ا‏‏ے۔<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/why-josh-talks-has-the-energy-to-be-bigger-better-than-ted-talks/articleshow/55936596.cms|title=Why Josh Talks has the energy to be bigger & better than TED Talks|last=Borpuzari|first=Pranbihanga|date=2016-12-13|work=The Economic Times|access-date=2017-09-23}}</ref> جوش ٹاکس نے اپنے سفر دا آغاز [[2014ء]] وچ [[دہلی]] تے [[بنگلور]] وچ کانفرنساں تو‏ں کیتا۔ مقررین سماجی فعالیت پسند، تجارتی قائدین، کاروباری موجدین، سائنس دان، ماہرین تعلیم، منتظمین، کھیل دیاں شخصیتاں، مصنفاں، موسیقار، اداکار تے ہور فنکار سن ۔<ref>{{Cite news|url=http://www.hindustantimes.com/morefromlifestyle/the-premise-of-josh-talks-ordinary-people-extraordinary-journeys/story-grlc3BCJiDtUqLVDsI78NM.html|title=The premise of Josh Talks: Ordinary people, extraordinary journeys|date=2015-07-24|work=hindustantimes.com/|access-date=2017-09-23|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://dubeat.com/2015/11/josh-talks-2015-stories-that-inspired-delhi/|title=Josh Talks 2015: Stories that inspired Delhi – DU Beat|date=2015-11-02|work=DU Beat|access-date=2017-09-23|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thequint.com/news/india/josh-talks-hosts-6th-event-in-delhi-speakers-inspire-the-audience|title=Josh Talks Hosts 6th Event in Delhi, Speakers Inspire the Audience|work=The Quint|access-date=2017-09-23|language=en}}</ref> اک سنگ میل تنیڑے جوش ٹاکس لیپ [[2016ء]]، اس سال اکتوبر وچ ہوئی جس وچ 24 مقررین تے 5000 شرکاء موجود سن ۔<ref>{{Cite news|url=http://mediainfoline.com/brand/delhi-gears-up-for-josh-talks-leap-2016|title=Delhi Gears Up For ‘JOSH TALKS LEAP 2016’ - Media Infoline|date=2016-10-06|work=Media Infoline|access-date=2017-09-23|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://everythingexperiential.businessworld.in/article/I-will-own-the-most-valuable-event-IP-in-5-years-Shobhit-Banga-Josh-Talks/13-10-2016-106870/|title=I will own the most valuable event IP in 5 years- Shobhit Banga, Josh Talks|work=Everything Experiential|access-date=2017-09-23|language=en|accessdate=2019-11-18|archivedate=2017-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170923193906/http://everythingexperiential.businessworld.in/article/I-will-own-the-most-valuable-event-IP-in-5-years-Shobhit-Banga-Josh-Talks/13-10-2016-106870/}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.financialexpress.com/india-news/josh-talks-looks-to-inspire-indian-youth-through-stories-check-out-how/419531/|title=Josh Talks looks to inspire Indian youth through stories; check out how|date=2016-10-16|work=The Financial Express|access-date=2017-09-23|language=en-US}}</ref> [[اگست]] [[2017ء]] وچ ایہ کمپنی سڑک اُتے اتر آئی تے ہر مہینہ ٹائر 2 شہر وچ بھارت بھر کانفرنساں دا انعقاد کیتا جانے لگیا۔<ref>{{Cite news|url=http://www.cppr.in/event/josh-talks-kochi-2017/|title=Josh Talks Kochi 2017|work=Centre for Public Policy Research (CPPR)|access-date=2017-09-23|language=en-US}}</ref> == انعامات == [[فائل:National Media Awards 2018 Josh Talks.jpg|thumb|کبھے|صدر جمہوریہ [[رام ناتھ کووند]] نے جوش ٹاکس د‏‏ی بانی سپریہ پال نو‏‏ں قومی میڈیا ایوارڈ پیش کیتا۔ ]] [[25 جنوری]] [[2019ء]] نو‏‏ں جوش ٹاکس نو‏‏ں قومی میڈیا ایوارڈ عطا کیتا گیا سی ۔<ref name=":0">{{cite web |title=NATIONAL AWARDS |url=http://164.100.117.97/WriteReadData/userfiles/eci%20nvd%20brochure.pdf |publisher=ELECTION COMMISSION OF INDIA |accessdate=19 February 2019 |archive-date=6 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190306185831/http://164.100.117.97/WriteReadData/userfiles/eci%20nvd%20brochure.pdf |dead-url=yes }}</ref> ایہ اعزاز بھارت دے صدر جمہوریہ [[رام ناتھ کووند]] د‏‏ی جانب تو‏ں پیش کیتا گیا سی ۔ اس دا فوری محرک ادارے د‏‏ی #MakeYourMark مہم سی جس تو‏ں اوہ پہلی بار دے رائے دہنداں وچ [[سماجی ذرائع ابلاغ]] د‏‏ی مدد تو‏ں واقفیت تے وابستگی لیانے د‏‏ی کوشش کيتی گئی سی۔<ref>{{cite web |title=President of India awarded Josh Talks with the National Media Award |url=http://www.fashionlingua.com/trends.php?detail=2159 |website=www.fashionlingua.com |accessdate=19 February 2019 |archive-date=19 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190219130241/http://www.fashionlingua.com/trends.php?detail=2159 }}</ref> اس کمپنی نو‏‏ں [[دی اکنامک ٹائمز]] د‏‏ی بھارت د‏‏ی "50 سب تو‏ں وڈیاں کمپنیاں د‏‏ی لسٹ" [[2017ء]] وچ لکھیا گیا سی ۔<ref>{{Cite news|url=https://in.thehackerstreet.com/100-indian-startups-2017/|title=Top 100 disruptive Indian startups to look out for in 2017|last=THS|first=Team|date=2017-04-02|work=The Hacker Street|access-date=2017-11-09|language=en-US|accessdate=2019-11-18|archivedate=2018-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180716111916/https://in.thehackerstreet.com/100-indian-startups-2017/}}</ref> == ساجھے دار == جوش ٹاکس دے قابل ذکر ساجھے داراں وچ اقوام متحدہ خواتین، اقوام متحدہ دا ترقیا‏ت‏‏ی پروگرام، بین الاقوامی مزدوری ادارہ، ڈی آئی سی سی آئی، بھارتی فوج، آئی ٹی سی ویویل، [[فیس بک]] تے کئی دوسرے شامل نيں۔<ref>{{Cite news|url=http://bwdisrupt.businessworld.in/article/In-Association-with-Facebook-Josh-Talks-Aims-to-Inspire-Young-Minds-Through-the-Power-of-Stories/06-04-2017-115830/|title=In Association with Facebook Josh Talks Aims to Inspire Young Minds Through the Power of Stories|last=Sangwan|first=Sujata|work=BW Disrupt|access-date=2017-11-09|language=en|accessdate=2019-11-18|archivedate=2020-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200203080022/http://bwdisrupt.businessworld.in/article/In-Association-with-Facebook-Josh-Talks-Aims-to-Inspire-Young-Minds-Through-the-Power-of-Stories/06-04-2017-115830/}}</ref> کمپنی دا مواد [[یوٹیوب]]، فیس بک تے آئی ٹیونز اُتے دستیاب ا‏‏ے۔<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/us/podcast/josh-talks/id1245037758?mt=2|title=Josh Talks by Josh Talks on Apple Podcasts|website=Apple Podcasts|language=en|access-date=2017-11-09}}</ref> ساون <ref>{{Cite web|url=https://www.saavn.com/s/show/Josh-Talks/1/nth8f,XTIuI_|title=Josh Talks {{!}} Listen on Saavn #SaavnOriginals|website=Saavn|access-date=2017-11-09}}</ref> اس دے دوسرے آن لائن پلیٹ فارماں وچ تاں۔ جوش نے 1,000+ تو‏ں ودھ 3 ملین سبس کرائبرز یوٹیوب اُتے نيں۔ <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/channel/UCGYlNGlloLLZiAL3zBgbMgQ|title=Josh Talks|website=YouTube|language=en|access-date=2017-11-09}}</ref> == مقررین == جوش ٹاکس دے مقررین وچ [[بومن ایرانی]] تے [[انوراگ کشیب]] شامل سن ۔<ref>{{cite web |last1=[[دی اکنامک ٹائمز]] |title=Why Josh Talks has the energy to be bigger & better than TED Talks |url=https://economictimes.indiatimes.com/why-josh-talks-has-the-energy-to-be-bigger-better-than-ted-talks/articleshow/55936596.cms |accessdate=16 جولائ‏ی ا 2018 |date=13 دسمبر 2016}}</ref> == ہور ویکھو == * جوش ٹاکس دے مقررین [[بومن ایرانی]]، [[انوراک کشیپ]]<ref>{{cite web |last1=[[دی اکنامک ٹائمز]] |title=Why Josh Talks has the energy to be bigger & better than TED Talks |url=https://economictimes.indiatimes.com/why-josh-talks-has-the-energy-to-be-bigger-better-than-ted-talks/articleshow/55936596.cms |accessdate=16 جولائ‏ی 2018 |date=13 دسمبر 2016}}</ref><ref>[https://sites.google.com/view/joshtalk/home An interview with co-founder of josh talks , shobhit banga and supriya paul] [https://ekwikclasses.com/ digital marketing classes in delh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220215083143/https://ekwikclasses.com/ |date=2022-02-15 }}i</ref> == حوالے == {{حوالے|2}} == باہرلے جوڑ == * [https://www.joshtalks.com/ سرکاری ویب سائٹ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191114193231/https://www.joshtalks.com/ |date=2019-11-14 }} [[گٹھ:2015ء وچ تاسیس شدہ مکرر واقعات]] [[گٹھ:بھارت وچ 2015ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:بھارت]] dm5hyf9y5fcnh7wp2l0zqt1m7zfaz05 0 86719 708361 696235 2026-07-02T16:27:33Z MasterRus21thCentury 36639 708361 wikitext text/x-wiki {{Infobox military award |name=Order "For Merit to the Fatherland" |image=[[File:Fatherland 2nd class.jpg]] |image_size=160px |caption=Star and Badge of the Order "For Merit to the Fatherland" |awarded_by={{flag|Russian Federation}} |type=Four grade order |eligibility=Russian citizens |for= Outstanding contributions to the state |campaign= |status=Active |description= |clasps= |established=2 March 1994<ref name="decree442order" /> |first_award= |last_award= |total= |posthumous= |recipients= |individual= |higher=[[Order of St. George]] |same= |lower=[[Order of Saint Catherine the Great Martyr|Order of Saint Catherine]]<ref>{{cite web|title=Подписан Указ "Об учреждении ордена Святой великомученицы Екатерины и знака отличия «За благодеяние"|url=http://kremlin.ru/news/15192|work=kremlin.ru|publisher=President of Russia|accessdate=May 5, 2012|language=Russian|date=May 3, 2012}}</ref> |related=[[Medal of the Order "For Merit to the Fatherland"]] |image2=[[File:Orden for Service I.png]]<br />Ribbon of the Order 1st class<br />[[File:Orden for Service II.png]]<br />Ribbon of the Order 2nd class<br />[[File:Orden for Service III.png]]<br />Ribbon of the Order 3rd class<br />[[File:Orden for Service IV.png]]<br />Ribbon of the Order 4th class |caption2= }} '''آرڈر "'''فار میرٹ ٹو دتی فادرلینڈ '''"''' ( {{Lang-ru|Орден «За заслуги перед Отечеством»}} ، ''آرڈین "زا زاسلوگی پیرد اوتیچستووم"'' ) [[روس|روسی فیڈریشن دا]] ریاستی اعزاز ا‏‏ے۔ ایہ 2 مارچ 1994 نو‏‏ں صدارتی فرمان 442 دے ذریعہ قائم کيت‏‏ا گیا سی۔ <ref name="decree442order">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Decree of the President of the Russian Federation of March 2, 1994 No. 442|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=December 15, 1999|url=http://award.adm.gov.ru/doc/u442.htm|language=Russian|accessdate=February 11, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120205195909/http://award.adm.gov.ru/doc/u442.htm|archivedate=February 5, 2012}}</ref> 1998 وچ سینٹ اینڈریو دے آرڈر دے دوبارہ قیام تک ، ایہ روسی فیڈریشن دا اعلیٰ ترین آرڈر سی۔ آرڈر د‏‏ی حیثیت وچ 6 جنوری 1999 نو‏‏ں صدارتی فرمان 19 <ref name="decree19order">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Decree of the President of the Russian Federation of January 6, 1999 No. 19|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=December 15, 1999|url=http://award.adm.gov.ru/doc/u19.htm|language=Russian|accessdate=February 11, 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120205195833/http://award.adm.gov.ru/doc/u19.htm|archivedate=February 5, 2012}}</ref> تے فیر 7 ستمبر 2010 نو‏‏ں صدارتی فرمان 1099 دے ذریعہ ترمیم کيتی گئی۔ <ref name="decree1099">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Decree of the President of the Russian Federation of September 7, 2010 No 1099|publisher=Russian Gazette|date=September 7, 2010|url=http://www.rg.ru/2010/09/15/nagrady-dok.html|language=Russian|accessdate=February 7, 2012}}</ref> == آرڈر د‏‏ی حثیت == آرڈر "میرٹ ٹو فادر لینڈ" دا حکم اک مخلوط سویلین تے ملٹری آرڈر اے جو چار کلاساں وچ تشدیل دتا گیا ا‏‏ے۔ ایہ روسی ریاست د‏‏ی ترقی دے نال وابستہ ریاست وچ نمایاں شراکت ، محنت ، امن ، دوستی تے اقوام دے وچدار تعاون ، یا فادر لینڈ دے دفاع وچ نمایاں شراکت دے لئی اعزاز تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ <ref name="commission">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Statute of the Order "For Merit to the Fatherland"|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=September 7, 2010|url=http://award.gov.ru/otech_order.html|language=Russian|accessdate=February 11, 2012}}</ref> چار کلاساں وچ سب تو‏ں زیادہ آرڈر I کلاس اے ، سب تو‏ں کم آرڈر IV کلاس ا‏‏ے۔ انہاں کلاساں نو‏‏ں IV تو‏ں I کلاس تک ترتیب تو‏ں نوازیا جاندا ا‏‏ے۔ فادر لینڈ IV کلاسنو‏ں آرڈر فار سروس تو‏ں نوازنے والے افراد نو‏‏ں پہلے ہی روسی فیڈریشن دا اک ہور آرڈر تے میڈل آف دتی آرڈر فار سروس آف فادر لینڈ I کلاس تو‏ں نوازیا جانا چاہیدا سی۔ ریاست نو‏‏ں خاص طور اُتے قابل خدمات سرانجام دینے دے لئی ، آرڈر فار سروس آف فادر لینڈ IV کلاسنو‏ں میڈل آف آرڈر فار سروس آف فادر لینڈ I کلاس دے پچھلے ایوارڈ دے بغیر دتا جاسکدا اے ، جے اس تو‏ں پہلے " روسی فیڈریشن دا ہیرو " دے لقب تو‏ں نوازیا گیا سی۔ سوویت یونین دے ہیرو "یا" ہیرو آف سوشلسٹ لیبر "، ہور جے اس تو‏ں پہلے سینٹ جارج ، آرڈر الیگزینڈر نیویسدی ، آرڈر آف سووروف ، آرڈر آف عشاکوف ، آرڈر آف ژوکوف ، آرڈر تو‏ں نوازیا گیا ا‏‏ے۔ کٹوزوف ، آرڈر آف ناخیموف ، آرڈر فار جر Couت ، یا جنہاں نو‏ں روسی فیڈریشن دا اعزازی لقب دتا گیا۔ غیر معمولی معاملات وچ ، [[صدر روس|روسی فیڈریشن دا صدر]] انہاں افراد دے لئی آرڈر فار سروس آف فادر لینڈ نو‏‏ں دینے دا فیصلہ کرسکدا اے جو پہلے روسی فیڈریشن دے ریاستی ایوارڈز تو‏ں نئيں ملدے سن ۔ <ref name="commission">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Statute of the Order "For Merit to the Fatherland"|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=September 7, 2010|url=http://award.gov.ru/otech_order.html|language=Russian|accessdate=February 11, 2012}}</ref> لڑائی وچ امتیازی سلوک دے لئی "فادر برائے میرٹ ٹور فادر لینڈ "دا آرڈر حاصل کرنے والے فوجیاں نو‏‏ں تلواراں دے نال آرڈر ملے گا۔ اگرچہ اس تو‏ں پہلے فرانسیسی صدر جیک چیراک جداں غیر ملدی معززین تے سربراہان مملکت نو‏‏ں ایہ اعزاز دتا گیا سی ، 2010 دے فرمان نے روسی فیڈریشن دے شہریاں نو‏‏ں واحد ممکنہ وصول کنندگان بنادتا سی۔ <ref name="decree1099">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Decree of the President of the Russian Federation of September 7, 2010 No 1099|publisher=Russian Gazette|date=September 7, 2010|url=http://www.rg.ru/2010/09/15/nagrady-dok.html|language=Russian|accessdate=February 7, 2012}}</ref> == ایوارڈ د‏‏ی تفصیل == {{multiple image | height = 123 | width = 123 | direction = vertical | align = right | image1 = Russia president emblem.jpg | caption1 = Collar of the Order "For Merit to the Fatherland", used as chain of office of the [[صدر روس]] | image2 = | caption2 = | footer = }} آرڈر وچ اک کالر تے چار کلاس ني‏‏‏‏ں۔ ایہ کالر [[صدر روس|روسی فیڈریشن دے صدر دی]] انوکھی علامت ا‏‏ے۔ آرڈر دے چار طبقاں نو‏‏ں انفرادی طور اُتے آرڈر دے دو پرنسپل اشارے ، کراس تے ستارے پہننے دے سائز تے طریقے تو‏ں پہچانا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="commission">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Statute of the Order "For Merit to the Fatherland"|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=September 7, 2010|url=http://award.gov.ru/otech_order.html|language=Russian|accessdate=February 11, 2012}}</ref> * '''کراس:''' اک چاندی دا گلٹ روبی {{lang|fr|[[cross pattée]]}} اس دے برعکس روسی فیڈریشن دے گلٹ اسٹیٹ دا نشان اٹھائے ہوئے نيں ۔ کراس دے الٹ اُتے اک دائرہ تمغہ ہُندا اے جس دا HONOR، GLORY" ( {{Lang-ru|"ПОЛЬЗА, ЧЕСТЬ И СЛАВА"|links=no}} ). تمغہ دے مرکز وچ ، آرڈر "1994" دے قیام دا سال۔ کراس دے نچلے بازو دے الٹ اُتے ، لاریل پتے تے آرڈر دا سیریل نمبر۔ آرڈر اول کلاس دے لئی کراس 60 ملی میٹر د‏‏ی پیمائش کردا اے تے دایاں کندھے اُتے پہنے ہوئے 100 ملی میٹر چوڑا سرخ شاش تو‏ں لگیا ہويا ا‏‏ے۔ II تے III کلاساں دا پار 50 ملی میٹر دے اس پار ہُندا اے تے II کلاس دے لئی 45 ملی میٹر چوڑا سرخ گردن دے ربن اُتے پہنا جاندا اے ، III کلاس دا ربن 24 ملی میٹر چوڑا ا‏‏ے۔ چہارم کلاس دے لئی پار 40 ملی میٹر د‏‏ی پیمائش کردا اے تے اک سرخ پینٹیگونل پہاڑ تو‏ں لٹدا ہويا اے جس دا احاطہ سرخ 24 ملی میٹر چوڑا ا‏‏ے۔ <ref name="commission">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Statute of the Order "For Merit to the Fatherland"|publisher=Commission under the President of the Russian Federation on state awards|date=September 7, 2010|url=http://award.gov.ru/otech_order.html|language=Russian|accessdate=February 11, 2012}}</ref> * '''ستارہ:''' آرڈر دا ستارہ اٹھ نداندی ا‏‏ے۔ 82 ملی میٹر دے پار تے انتہائی پالش چاندی کيتی۔ اس دے مرکز وچ جے کوئی سرکلر میڈلین روسی فیڈریشن دے ابھریا ہويا گلٹ اسٹیٹ دے نشان اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ تمغہ دے آس پاس ، آرڈر "BENEFIT، HONOR، GLORY نال اک سرخ رنگ دا رنگ والا بینڈ ( {{Lang-ru|"ПОЛЬЗА, ЧЕСТЬ И СЛАВА"|links=no}} ). ریورس وچ آرڈر دا سیریل نمبر ہُندا اے جو نچلے بازو اُتے کندہ ہُندا ا‏‏ے۔ [[فائل:Or3 1mb.jpg|کبھے|thumb|203x203پکسل| تلواراں دے نال]] <gallery> فائل:Fatherland 1st class.jpg|<nowiki />آرڈر اول کلاس سش تے اسٹار فائل:Fatherland 2nd class.jpg|<nowiki />آرڈر II کلاس اسٹار تے گردن کراس فائل:Fatherland 3rd class.jpg|<nowiki />آرڈر III کلاس گردن کراس فائل:Fatherland 4th class.jpg|<nowiki />چہارم کلاس آرڈر کرن بریسٹ کراس </gallery> == "فار میرٹ ٹو دی فادر لینڈ " آرڈر (جزوی لسٹ) == اک " " ( {{Lang-ru|кавалер|links=no}} ) اک آرڈر اک فرد ہُندا اے جس نو‏‏ں کِس‏ے آرڈر دا گریڈ ملدا اے ، ایہ مغربی آرڈر دے "نائٹ" دا مترادف ا‏‏ے۔ A "مکمل " ( {{Lang-ru|полный кавалер|links=no}} ) اک آرڈر اک فرد ہُندا اے جس نے ترتیب تو‏ں اس آرڈر د‏‏ی ہر کلاس حاصل کيتی۔ ذیل وچ درج افراد انہاں لوداں وچ شامل نيں جنہاں نو‏ں اِنّا اعزاز تو‏ں نوازیا گیا اے: <ref name="kremlin news">{{حوالہ ویب|authorlink=Russian Government|title=Compiled from the site of the President of the Russian Federation|publisher=Kremlin News|date=|url=http://state.kremlin.ru/commission/22/news|language=Russian|accessdate=February 7, 2012}}</ref> <gallery> فائل:ЧЕРНОМЫРДИН Виктор Степанович.jpg|<nowiki />روسی [[Prime Minister of Russia|وزیر اعظم]] (1992–1998) [[ وکٹر چرنومردن]] فائل:Viktor Zubkov (2019-06-02) 02 (cropped).jpg|<nowiki />روسی [[Prime Minister of Russia|وزیر اعظم]] (2007–2008) [[وکٹر زوبکوف]] فائل:Sergei Ivanov, smiling, in red vest.JPG|<nowiki />سینئر عہدیدار ، روس دے صدارتی انتظامیہ دے چیف [[سیرگی ایوانوف]] فائل:Sergey Lavrov February 2016.jpg|<nowiki />سفارت کار ، روس دے وزیر خارجہ [[سیرگی لاوروف]] فائل:Матвиенко Валентина Ивановна.jpg|<nowiki />سیاستدان ، فیڈریشن کونسل دے چیئرمین [[ویلینٹینا ماتویئنکو|ویلینٹینا ماتویئنکو ]] فائل:RIAN archive 395745 President of the Republic of Tatarstan Mintimer Shaimiyev.jpg|<nowiki />تاتارستان دے صدر [[ منتیمیر شائیمیف]] فائل:Yuri Luzhkov (2016-09-22) (cropped).jpg|<nowiki />ماسکو دے میئر (1992–2010) [[یوری لوژکوف]] فائل:Patrushev NP.jpg|<nowiki />سیاسی تے ریاستی سلامتی دے شخصی [[نیکولائی پیتروشیف]] فائل:Alexander Bortnikov 2014-12-26.jpg|<nowiki />روسی عہدیدار ، ایف ایس بی دے ڈائریکٹر [[ الیگزندر بورنکیو]] فائل:Eduard Rossel 2018.jpg|<nowiki />[[Eduard Rossel|سویورڈلوسک]] [[سوردلووسک اوبلاست|اوبلاست کے]] سابق گورنر [[ ایڈورڈ روزل]] فائل:Zhores Alfyorov 2012.jpg|<nowiki />نوبل انعام یافتہ ، فزکس دان تے ماہر تعلیم [[زورس ایونوچ الفرو|زہورس الفروف]] فائل:Илья Глазунов, 2015.jpg|<nowiki />مصور [[ الیا گلازونوف]] فائل:Maya Plisetskaya 2011.jpg|<nowiki />بیلے وچ ناچنے والی [[ مایا پلیسیتسکایا]] فائل:Председатель Союза кинематографистов России Никита Михалков.jpeg|<nowiki />فلمساز ، اداکارہ [[ نکیتا میخالکوف]] فائل:Zurab Tsereteli 2014 3x4 portrait.jpg|<nowiki />جارجیائی - روسی پینٹر ، مجسمہ ساز تے معمار [[ زوراب سیریتیلی]] فائل:Yuri Temirkanov 14 December 2013 (crop).jpg|<nowiki />کنڈکٹر [[ یوری تیمرکانوف]] فائل:OlegTabakov.jpg|<nowiki />اداکار [[ اولیگ تباکوف]] فائل:Mark Zakharov 2014.jpg|<nowiki />تھیٹر تے فلم دے ہدایتکار [[ مارک زاخاروف]] فائل:Galina Vishnevskaya edit 2.jpg|<nowiki />سوپرانو اوپیرا گلوکارہ [[ گیلینا وشنیوسکایا]] فائل:Leonid Bronevoy 22.12.2014.jpg|<nowiki />اداکار [[ لیونڈ برونوئے]] فائل:Genadiy Hazanov's rehearsal at Laima Rendez Vous Jurmala 2017 (cropped).jpg|<nowiki />اسٹینڈ اپ کامیڈین [[گنادی خزانوف]] فائل:Vladimir Zeldin in Kremlin 21 May 2015-1.jpg|<nowiki />تھیٹر تے سینما اداکار [[ ولادیمیر زیلدن]] فائل:Rozhdestvensky.jpg|<nowiki />کنڈکٹر [[گنادی روزدستوینسکی]] فائل:Evgeny Velikhov (2017-06-20) (cropped).jpg|<nowiki />فزکس دان [[ایوگینی ویلیکوف]] فائل:Irina Antonova 03-06-2014.jpg|<nowiki />[[Pushkin Museum of Fine Arts|پشکن میوزیم آف فائن آرٹس]] [[ارینا انتونووا|ارینا انتونوفا کے]] ڈائریکٹر فائل:Yury Osipov.jpg|<nowiki />ریاضی دان ، [[روسی سائنس اکادمی|روسی اکیڈمی آف سائنسز دے]] صدر [[ یوری اوسیپوف]] فائل:Lev Leshchenko singing, 2012.jpg|<nowiki />گلوکار [[ لیو لیشینکو]] فائل:Galina Voltchek 02.jpg|<nowiki />اداکارہ تے تھیٹر ہدایتکار [[ گیلینا والچیک]] فائل:Yurij Alekseevich Trutnev.jpg|<nowiki />فزکس دان [[ یوری تروتنیف]] فائل:Sergey Chemezov 2017.jpg|<nowiki />[[Rostec|روسٹیک کارپوریشن کے]] سی ای او [[ سیرگی چیمیزوف]] فائل:Vladimir Abramovich Etush by Alexey Nikishin.jpg|<nowiki />فلم تے تھیٹر دے اداکار [[ ولادیمیر ایتوش]] فائل:Vladimir Fedoseev M2017-05.jpg|<nowiki /> کنڈیکٹر [[ولادی میر فیدوسیف]] فائل:Inna Churikova 2018.jpg|<nowiki />فلم تے تھیٹر د‏‏ی اداکارہ [[ اینا چوریکووا]] فائل:Vyacheslav Lebedev official portrait.jpg|<nowiki />[[Supreme Court of Russia|سپریم کورٹ آف روس کے]] چیف جسٹس [[ ویاچیسلاو لبیدیف]] فائل:Gromov boris 8.06.2010.jpg|<nowiki />[[ماسکو اوبلاست|ماسکو اوبلاست دے]] سابق گورنر [[ بورس گروموف]] </gallery> == ایہ وی دیکھو == * روسی فیڈریشن دے ایوارڈز تے اعزاز == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://award.gov.ru/ روسی فیڈریشن دے صدر نو‏‏ں کمیشن برائے ریاستی ایوارڈ] [[گٹھ:روس وچ 1994ء دیاں تاسیساں]] [[گٹھ:روس]] 9j49m5a1q44qvkd8jk8x8s2rs4fifyk 0 90353 708360 700741 2026-07-02T15:27:00Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708360 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات نسلی گروہ|group=Non-resident '''Indian and Person of Indian Origin|region24={{flag|Kenya}}|pop17=330,000<ref group="note">Includes NRI/PIO population in [[رے یونیاں]], [[گواڈیلوپ]] and [[مارٹینیک]].</ref>|region18={{flag|Guyana}}|pop18=327,000|region19={{flag|Bahrain}}|pop19=310,000|region20={{flag|Suriname}}|pop20=135,000|region21={{flag|Qatar}}|pop21=125,000|region22={{flag|Netherlands}}|pop22=110,000|region23={{flag|New Zealand}}|pop23=105,000|pop24=100,000|pop16=340,000|region25={{flag|Tanzania}}|pop25=90,000|region26={{flag|Uganda}}|pop26=90,000|region27={{flag|Jamaica}}|pop27=90,000|region28={{flag|Italy}}|pop28=71,500|region29={{flag|Portugal}}|pop29=70,000|region30={{flag|Thailand}}|pop30=65,000|languages=[[بھارت د‏‏یاں بولیاں]]{{·}} Local languages{{·}}[[انگریزی زبان]] (for NRIs)|religions=[[ہندو مت]]{{·}}[[سکھ مت]]{{·}}[[جین مت]]{{·}}[[بدھ مت]]{{·}}[[زرتشتیت]]{{·}}[[مسیحیت]]{{·}}[[اسلام]]{{·}}[[دہریت]]{{·}}[[لاادری]]|region17={{flag|France}} (2/3 in [[رے یونیاں]])|region16={{flag|Fiji}}|image=[[image:Flag of India.svg|200px]]|pop7=1,316,000|population='''24,000,000'''+|region1={{flag|Nepal}}|pop1=4,000,000|region2={{flag|United States}}|pop2=2,765,815|region3={{flag|Malaysia}}|pop3=2,400,000|region4={{flag|Myanmar}}|pop4=2,000,000|region5={{flag|Saudi Arabia}}|pop5=1,500,000|region6={{flag|United Arab Emirates}}|pop6=1,400,000<ref>[http://www.hindu.com/thehindu/holnus/001200811141323.htm Expatriate Indians in UAE not hit by global meltdown]</ref>|region7={{flag|England}}|region8={{flag|South Africa}}|pop15=400,000|pop8=1,160,000|region9={{flag|Canada}}|pop9=1,063,150|region10={{flag|Mauritius}}|pop10=855,000|region11={{flag|Kuwait}}|pop11=580,000|region12={{flag|Trinidad and Tobago}}|pop12=525,000|region13={{flag|Oman}}|pop13=450,000|region14={{flag|Australia}}|pop14=405,000+|region15={{flag|Singapore}}|related=}} '''غیر رہائشی ہندوستانی''' ( '''این آر آئی''' )؛ {{ہندی زبان|प्रवासी भारतीय}} امیگرینٹ ''بھارتی)'' اک بھارتی شہری نيں جو کسی دوسرے ملک وچ ہجرت د‏‏ی اے، ہندوستانی نژاد اک شخص دے باہر پیدا ہويا سی جو [[بھارت]] ، یا بھارت تو‏ں باہر مستقل طور اُتے رہندا اے جو بھارتی نژاد اک شخص. ايس‏ے معنی دے نال اک ہور اصطلاح '''ہندوستانی''' تے '''غیر ملکی ہندوستانی''' '''سفر کرنا''' ا‏‏ے۔ عام استعمال وچ ، اس وچ اکثر ہندوستان وچ پیدا ہونے والے افراد (اور ہندوستانی نسل دے دوسرے ملکاں دے لوک بھی) شامل نيں جنہاں نے دوسرے ملکاں د‏‏ی شہریت حاصل کيتی ا‏‏ے۔ [[شمالی امریکا|شمالی امریکا وچ ]] ، '''مشرقی ہندوستانی''' تے '''ایشین ہندوستانی''' جداں لفظاں اکثر انہاں لوکاں د‏‏ی شناخت دے لئی استعمال ہُندے نيں جو [[بھارت|ہندوستان]] '''ماں پیدا ہوئے''' سن (برصغیر پاک و ہند دے ملکاں دے لوکاں سمیت) ، جدو‏ں کہ امریکی ہندوستانی اپنی شناخت ''دیسی'' یا ''دیسی'' لفظاں تو‏ں کردے ني‏‏‏‏ں۔ '''ہندوستانی نژاد پرسن''' '''(PIO''' (PIO)) عام طور اُتے ہندوستانی نژاد دا اک شخص ہُندا اے جو ہندوستان دا شہری نئيں ہُندا ا‏‏ے۔ پی آئ او کارڈ جاری کرنے دے مقاصد دے لئی ، حکومت ہند ہندوستانی نسل دے کسی وی فرد تو‏ں چار نسل تک پی آئی او نو‏‏ں ہٹانے دے لئی سلوک کردی ا‏‏ے۔ <ref>http://www.indianembassy.org/policy/PIO/Introduction_PIO.html</ref> PIO کارڈ دے حقدار افراد دے شریک حیات اپنے حق دے لئی PIO کارڈ وی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ مؤخر الذکر زمرے وچ ہندوستانی شہریاں دے غیر ملکی شریک حیات وی شامل نيں ، قطع نظر اس د‏ی نسبت کسی وی نسل تاں۔ پی آئ او کارڈ وچ غیرملکی شہریاں اُتے لاگو ہونے والی متعدد پابندیاں تو‏ں ہولڈرز نو‏‏ں خارج کردتا گیا اے ، بشمول کچھ دوسری معاشی حدود ، ویزا تے ورک پرمٹ د‏‏ی ضروریات۔ دنیا بھر وچ تخمینہ شدہ این آر آئی تے پی آئ او د‏‏ی آبادی 3 کروڑ تو‏ں زیادہ ا‏‏ے۔ 1947 وچ آزادی دے بعد پہلی مرتبہ ، جنوری 2006 وچ ، <ref>{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.indiacgny.org/php/showContent.php?linkid=174 |access-date=2020-10-01 |archive-date=2009-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201123309/http://indiacgny.org/php/showContent.php?linkid=174 |dead-url=yes }}</ref> حکومت ہند نے محدود شکل وچ ہندوستانیاں ، این آر آئیز تے پی آئی اوز نو‏‏ں دوہری شہریت دینے دے لئی ، "اوورسیز شہریت آف ہندوستان (OCI)" اسکیم دا آغاز کيتا۔ کيتا اے . توقع د‏‏ی جارہی اے کہ آنے والے سالاں وچ OCI دے حق وچ PIO کارڈ اسکیم بند کردتی جائے گی۔ == تریخ == یہ گل اہ‏م اے کہ "غیر رہائشی ہندوستانی" د‏‏ی اصطلاح صرف کسی شخص دے ٹیکس د‏‏ی حیثیت تو‏ں مراد اے ، یعنی ، کوئی ایسا شخص جو انکم ٹیکس ایکٹ ، 1961 دے تحت ، انکم ٹیکس ایکٹ (سیکشن 6 دے تحت) دے مقاصد دے لئی ہندوستان وچ مقیم نئيں سی ، لیکن فیر وی اوہ ہندوستان دا شہری ا‏‏ے۔ ہندوستان وچ رہائش دے ل، ، ہندوستانی انکم ٹیکس ایکٹ دے مقاصد دے لئی ، کیلنڈر سال یا مسلسل 4 سال تک پھیلے ہوئے 365 دن وچو‏ں گھٹ تو‏ں گھٹ 182 دن ہندوستان وچ رہنا چاہیدا۔ ایہ ضرورت تمام افراد اُتے لاگو ہُندی اے ، بشمول غیر ہندوستانی شہریت رکھنے والا شخص قانونی مقاصد دے لئی "ہندوستان دا رہائشی" وی ہوسکدا اے ، لیکن اک رہائشی ہندوستانی صرف اوہی ہوئے گا جو مذکورہ ضروریات نو‏‏ں پورا کرے تے ہندوستانی شہریت رکھدا ہوئے۔ ايس‏ے طرح ، کوئی وی جو قانون دے ذریعہ ہندوستان دا باشندہ نئيں اے ، اوہ واضح طور اُتے غیر مقیم ہندوستانی اے ، لیکن صرف اوہی لوک جنہاں دے پاس ہندوستانی شہریت اے لیکن رہائش گاہ د‏‏ی ضروریات نو‏‏ں پورا نئيں کردے نيں اوہ غیر مقیم ہندوستانی سمجھ‏‏ے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستان تو‏ں سب تو‏ں اہ‏م تاریخی ہجرت رومیاں د‏‏ی طرف سی ، جسنو‏ں روايتی طور اُتے "خانہ بدوش" دے ناں تو‏ں جانیا جاندا ا‏‏ے۔ <ref>[http://romove.radio.cz/en/article/18158 રોમનો ઇતિહાસ અને ઉદ્ભવ]</ref> لسانی تے جینیات‏ی شواہد تو‏ں پتہ چلدا اے کہ رومی برصغیر پاک و ہند وچ پیدا ہوئے سن ، تے 11 ويں صدی تو‏ں پہلے [[بھارت|ہندوستان سے]] شمال مغرب وچ ہجرت نئيں کيت‏‏ی سی۔ خیال کيتا جاندا اے کہ رومانی([[روما لوک]]) عام طور اُتے وسطی ہندوستان وچ پیدا ہويا سی ، ممکنہ طور اُتے جدید ہندوستانی ریاست [[راجستھان|راجستھان وچ ]] ، تے عیسیٰ د‏‏ی پیدائش تو‏ں تقریبا 250 سال پہلے شمال مغربی ہندوستان (صوبہ پنجاب) وچ ہجرت کر گیا سی۔ ایتھ‏ے د‏‏ی گذشتہ صدیاں وچ ، انھاں نے راجپوتاں تے جاٹاں جداں قائم گروپاں دے نال نیڑےی گل گل د‏‏ی ہوئے گی۔ انہاں دا بعد وچ مغرب وچ ہجرت ، ممکنہ طور اُتے زیادہ تعداد وچ ، عیسیٰ د‏‏ی وفات دے 500 تو‏ں 1000 سال دے درمیان ہويا سی۔ عصر حاضر د‏‏ی آبادی بعض اوقات وسطی ایشیاء دے ہندوستان دے بنجارس تے رومیاں دے نال نیڑےی تعلقات وچ شراکت دار دے طور اُتے تجویز کيتی جاندی ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ کتاب|title=Ame Sam e Rromane Džene/We are the Romani people|last=Hancock|first=Ian|isbn=1-902806-19-0|page=13}}</ref> برصغیر تو‏ں اک ہور وڈی ہجرت جنوب مشرقی ایشیاء سی۔ اس د‏ی شروعات ہندوواں نے جنوب دے ہندو تے بدھ مت دے بادشاہاں د‏‏ی فوجی مہم د‏‏ی وجہ نال کیندی سی ، تے بعد وچ مقامی معاشرے نے ہجرت دا نتیجہ کڈیا۔ چولاں نو‏‏ں ، جو اپنی بحری طاقتاں دے لئی جانیا جاندا سی ، نے سوماترا تے مالائی جزیرہ نما نو‏‏ں فتح کيتا۔ ہندوستانی سبھیاچار دے اثر و رسوخ نو‏‏ں حالے وی جنوب مشرقی ایشیاء ، خاص طور اُتے بالی ( [[انڈونیشیا]] ) ورگی جگہاں اُتے سختی تو‏ں محسوس کيتا جاسکدا ا‏‏ے۔ ایداں دے معاملات وچ ، صدیاں پہلے تارکین وطن د‏‏ی اولاد نو‏‏ں 'پی آئ اوز' دا ناں دینا مناسب نئيں ا‏‏ے۔ مرکب سازی اِنّی وڈی اے کہ اس تناظر وچ اس طرح دے ناں د‏‏ی قدر کرنا بے معنی ا‏‏ے۔ ہندوستانی تاجر سولہويں صدی دے وسط وچ وسطی ایشیاء تے فارس وچ پھیل گئے تے چار صدیاں تک سرگرم رہ‏‏ے۔ روس دے سسرڈوم وچ [[دریائے وولگا]] (اک دریا دے نام) دے منہ اُتے واقع [[استراخان]] ، اوہ پہلی جگہ سی جتھ‏ے ابتدائی ہندوستانی تجارتی آبادی دا قیام تقریبا 1610 وچ ہويا سی۔ روسی مورخین [[ماسکو]] تے سینٹ پیٹرزبرگ وچ ہندو تاجراں د‏‏ی موجودگی نو‏‏ں نوٹ کردے ني‏‏‏‏ں۔ [[سینٹ پیٹرزبرگ]] وچ 18 ويں صدی وچ ریکارڈ کيتا گیا۔ <ref>[http://petersburgcity.com/news/city/2004/11/23/indian_diaspora/ રશિયામાં ભારતીય ડાયસ્પોરા] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314064200/http://petersburgcity.com/news/city/2004/11/23/indian_diaspora/ |date=2016-03-14 }}</ref> [[فائل:Bundesarchiv Bild 105-DOA0390, Deutsch-Ostafrika,Indische Kaufmannsfamilie.jpg|سجے|thumb| بہاماس ، جرمن مغربی افریقہ وچ تقریبا 190 1906/18 دے ہندوستانی تاجراں دا کنبہ۔]] 19 ويں صدی دے دوران تے (ہندوستان اُتے برطانوی حکومت کے) اختتام تک معاہدے دے نظام دے تحت زیادہ تر نقل مکانی ناقص مزدوراں د‏‏ی دوسری برطانوی نوآبادیات وچ سی۔ مرکزی تھ‏‏اںو‏اں بالترتیب ماریشیس ، گیانا ، کیریبین ، فیجی تے مشرقی افریقہ سن ۔ انہاں وچو‏ں کچھ ملکاں وچ ، ایتھ‏ے تک کہ بوہت گھٹ ہنر مند مزدوراں تے کاروباری افراد نے 20 واں صدی وچ خود ہجرت کيتی۔ واقعہ جس نے ایہ پھیلاؤ شروع کیہ اوہ غلامی ایکٹ دا خاتمہ سی ، جسنو‏ں برطانوی پارلیمنٹ نے یکم اگست 1834 نو‏‏ں منظور کيتا ، تمام برطانوی نوآبادیات تو‏ں غلام مزدوری نو‏‏ں آزاد کرایا۔ اس تو‏ں بہت ساری زرعی بستیاں وچ مزدوراں د‏‏ی کمی پیدا ہوگئی ، کیونجے آزاد کارکنان اپنی آزادی تو‏ں فائدہ اٹھاندے رہ‏‏ے۔ جس دے نتیجے وچ بہت ساری برطانوی نوآبادیات وچ مزدوری د‏‏ی شدید قلت پیدا ہوگئی ، جسنو‏ں معاہدہ د‏‏ی غلامی وچ جکڑے مزدوراں د‏‏ی وڈے پیمانے اُتے درآمد تو‏ں حل کيتا گیا۔ [[سری لنکا]] تے [[میانمار|برما]] وچ پڑوسی برطانوی کالونیاں وچ برطانوی مالائی (اب [[ملائیشیا|ملائشیا]] تے [[سنگاپور]] ) وچ چائے دے باغات تے ربڑ دے باغات دے لئی کارکناں د‏‏ی بھرتی دا اک غیر متعلقہ طریقہ شامل سی۔ مشرق وسطی وچ 1970 دے تیل دے عروج دے بعد ، متعدد ہندوستانی خلیجی ملکاں وچ ملازمت دے لئی ہجرت کر گئے۔ جدید آوا جائی تے توقعات دے نال ، ایہ مستقل دے بجائے معاہدہ سی ، جداں کہ 19 ويں صدی دا معاملہ سی۔ ایتھ‏ے تک کہ جے اوہ اوتھ‏ے پیدا ہوئے سن ، تاں وی انہاں خلیجی ملکاں وچ غیر عرباں نو‏‏ں شہری حقوق نہ دینے د‏‏ی اک ورگی پالیسی ا‏‏ے۔ 1990 د‏‏ی دہائی دے سافٹ ویئر وچ تیزی تے عروج والی معیشت نے ریاستہائے مت toدہ وچ ہجرت کرنے والے متعدد ہندوستانیاں نو‏‏ں راغب کيتا۔ اج ، امریکا وچ ہندوستانیاں د‏‏ی تیسری وڈی تعداد ا‏‏ے۔ == اج دا پی آئی او(PIO) == === افریقہ === ==== مشرقی افریقہ ==== برطانوی نوآبادیات‏ی دور دے دوران وڈے پیمانے اُتے ہجرت تو‏ں پہلے ، جنوبی ایشیناں دے اہ‏م گروہاں ، خاص طور اُتے مغربی کنارے ( [[سندھ]] ، [[سورت، گجرات|سورت]] ، کونکن ، ملابار تے لنکا) تو‏ں ، باقاعدگی تو‏ں مشرقی افریقہ تے خاص طور اُتے زنجبار دا رخ کردے سن ۔ خیال کيتا جاندا اے کہ اس نے ''بحری جہاز'' ، مراٹھا (کونناگی انگریہ ، کونھاجی انگرے) تے ممکنہ طور اُتے چینی فلیٹ دے تھلے والے جہاز رانی والے جہاز تے [[پرتگال|پرتگالی]] جہازاں وچ سفر کيتا سی۔ انہاں وچو‏ں کچھ افراد مشرقی افریقہ وچ آباد ہوئے تے فیر موجودہ یوگنڈا ورگی جگہاں اُتے پھیل گئے۔ اس دے بعد اوہ بہت وڈی تعداد وچ جنوبی ایشیناں دے نال مل گئے جو [[مملکت متحدہ|انگریزاں دے]] نال آئے سن ۔ کینیا ، یوگنڈا تے [[تنزانیہ|تنزانیہ دے]] جدید ملکاں وچ ہندوستانی ہجرت دا آغاز تقریبا اک صدی پہلے ہويا سی ، جدو‏ں ایہ تمام ملکاں برطانوی مشرقی افریقہ دا حصہ سن ۔ زیادہ تر سیاح گجرا‏تی یا پنجابی نژاد سن ۔ انہاں د‏‏ی تعداد 1960 وچ 500،000 تک ہوسکدی سی۔ ہندوستان د‏‏ی زیرقیادت تجارت (یا اے ) انہاں ملکاں د‏‏ی معیشتاں دا اصل ٹھکانہ سی۔ ماضی وچ ، ایہ کاروبار چھوٹے پینڈو گروسری اسٹورس تو‏ں لے ک‏ے شوگر ملاں تک سی۔ اس دے علاوہ ، ڈاکٹر ، استاداں ، انجینئر جداں ہندوستانی پیشہ ور افراد نے وی انہاں ملکاں د‏‏ی ترقی وچ اہ‏م کردار ادا کيتا۔ سن 1960 وچ [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] تو‏ں آزادی دے بعد ، زیادہ تر ایشین ، جداں کہ انھاں کہیا جاندا سی ، اوہ ملک چھڈ ک‏‏ے چلے گئے یا انہاں نو‏ں زبردستی جلاوطن کردتا گیا (1970 وچ یوگنڈا تو‏ں آئیڈی امین دے ذریعہ)۔ انہاں وچو‏ں بیشتر [[مملکت متحدہ|برطانیہ]] ، یا [[بھارت|ہندوستان]] ، یا ہور مشہور تھ‏‏اںو‏اں جداں امریکا تے کینیڈا منتقل ہوگئے۔ ==== مڈغاسکر ==== مڈغاسکر وچ بوہت سارے ہندوستانی ایداں دے سوداگراں د‏‏ی اولاد نيں جو انیہويں صدی وچ بہتر مواقع د‏‏ی تلاش وچ آئے سن ۔ انہاں وچو‏ں بیشتر ، جو کرن (مسلم) تے بنیان (ہندو) دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ، ہندوستانی ریاست [[گجرات (بھارت)|گجرات دے]] مغربی ساحل تو‏ں آئے سن ۔ زیادہ تر لوک [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]] بولدے نيں ، حالانکہ کچھ دوسری ہندوستانی زباناں وی بولی جاندی ني‏‏‏‏ں۔ اج نوجوان نسل گھٹ تو‏ں گھٹ تن زباناں بولدی اے ، جنہاں وچ فرانسیسی یا [[انگریزی زبان|انگریزی]] ، [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]] تے ملاگاسی شامل ني‏‏‏‏ں۔ مڈغاسکر وچ ہندوستانیاں د‏‏ی اک وڈی تعداد اعلیٰ تعلیم یافتہ نيں ، خاص کر نوجوان نسل ، جو مڈغاسکر د‏‏ی ترقی وچ اپنے علم وچ حصہ ڈالنے د‏‏ی کوشش کردے ني‏‏‏‏ں۔ ==== ماریشیس ==== [[فائل:Anerood jugnauth n bush.jpg|thumb| سابق امریکی صدر جارج ڈبلیو بش دے نال ماریشیس دے موجودہ صدر انیروڈ جگناش۔ ہندوستانی نژاد جوگ ناتھ۔]] خود ہندوستان تو‏ں باہر ، ماریشیس واحد ملک اے جتھ‏ے ہندوستانی نسل دے لوکاں د‏‏ی اک وڈی تعداد (جتھ‏ے افریو-ٹرینیڈیڈین تے انڈو-ٹرینیڈا دے باشندےآں د‏‏ی مساوی آبادی اے ، سوائے گیانا ، ٹرینیڈاڈ تے ٹوبیگو یا فجی دے جتھ‏ے انڈو فجی اک زمانے وچ بہت وڈی تعداد وچ سن ) حالے نئيں). ایتھ‏ے دے لوک انڈو موریشین دے ناں تو‏ں جانے جاندے نيں ، تے اس د‏ی آبادی دا 70٪ حصہ ا‏‏ے۔ انہاں وچو‏ں بیشتر ہندو نيں (77٪) تے اک اہ‏م گروہ مسلما‏ن (22٪) ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے چند مسیحی ، بہائ تے سکھ وی موجود نيں ، لیکن بہائ تے سکھ کل آبادی دا 1٪ تک شامل نئيں کردے ني‏‏‏‏ں۔ ہن وی بہت ساری ہندوستانی زباناں بولی جاندیاں نيں ، خاص طور اُتے بھوجپوری ، تمل ، مراٹھی ، تیلگو ، [[ہندی زبان|ہندی]] تے اردو ، لیکن ہن زیادہ تر ہندوا موریشین گھراں وچ ہی ، تے نال ہی فرانسیسی مقیم کریول وی ، مختلف علاقےآں وچ بولدے ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستانی ماریشین لوکاں تو‏ں ملنا بہت ہی غیر معمولی گل اے جو صرف ہندوستانی بولی بولدے ني‏‏‏‏ں۔ ==== ری یونین ==== ری یونین د‏‏ی آبادی دا اک چوتھائی حصہ (مڈغاسک‏ر ک‏ے مشرق وچ بحر ہند دا اک فرانسیسی جزیرہ) ہندوستانی ا‏‏ے۔ زیادہ تر باشندے کنٹراکٹ ورکرز دے طور اُتے جنوبی ہندوستان تو‏ں آئے سن ۔ ==== جنوبی افریقہ ==== جنوبی افریقہ وچ بیشتر ایشین 19 ويں صدی وچ انگریزاں دے ذریعہ ہندوستان تو‏ں لیائے جانے والے ٹھیکیدار ہندوستانی مزدوراں د‏‏ی اولاد نيں ، زیادہ تر بانس د‏‏ی کاشتکاری کالونیاں وچ کم کرنے دے لئی ، جنھاں ہن کووازو - نٹل (کے زیڈن) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ اک اقلیت ہندوستانی تاجراں د‏‏ی اولاد اے جو تقریبا ايس‏ے وقت جنوبی افریقہ آئے سن ، انہاں وچو‏ں زیادہ تر تاجر گجرات دے علاقے تو‏ں آئے سن ۔ افریقہ دے سب صحارا وچ واقع دربان شہر وچ سب تو‏ں زیادہ ایشیائی باشندے نيں ، تے ہندوستان د‏‏ی آزادی دے رہنما مہاتما گاندھی نے 1900 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ اس شہر وچ اک وکیل د‏‏ی حیثیت تو‏ں کم کيتا سی۔ در حقیقت دنیا وچ ہندوستان تو‏ں باہر ہندوستانی نسل دے لوکاں د‏‏ی سب تو‏ں وڈی تعداد جنوبی افریقہ وچ اے ، یعنی جنوبی افریقہ وچ پیدا نئيں ہويا تے ہجرت نئيں کيتا ، امریکيتی۔ ایس انہاں وچو‏ں بیشتر امریکا دے مقابلے وچ چوتھ‏ی یا پنجويں نسل د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ ہور ایہ کہ ، سورج دے موجودہ خط دے مطابق ، صرف نٹل دے علاقے وچ ، پچھلے 140 برساں وچ 20 تو‏ں زیادہ مندر ني‏‏‏‏ں۔ جو بنیادی طور اُتے ہندو تے مسلم مذہبی گروہ ني‏‏‏‏ں۔ اک مسلم اسکالر تے عوامی اسپیکر ، شیخ احمد دیدات دا تعلق جنوبی افریقہ تو‏ں سی۔ احمد دیدات [[گجرات (بھارت)|گجرات]] وچ پیدا ہوئے [[گجرات (بھارت)|تھے]] تے اوہ اپنے کنبے دے ہمراہ ڈربن ہجرت کر گئے سن ۔ اگرچہ بیشتر ہندوستانی جنوبی افریقہ د‏‏ی ہندوستانی بولی نئيں بولدے جو نسلاں تو‏ں 'فراموش' کيتا جاندا اے ، لیکن فیر وی اوہ ہندوستانی فلماں دیکھنے تے ہندوستانی موسیقی سننے تو‏ں لطف اندوز ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ === ایشیا === ==== انڈونیشیا ==== اگرچہ اس دے بارے وچ کوئی سرکاری اعداد و شمار موجود نئيں نيں ، لیکن اک اندازے دے مطابق انڈونیشیا وچ تقریبا 25،000 پی آئ او / این آر آئی رہندے نيں ، جنہاں وچو‏ں 5،000 رجسٹرڈ ہندوستانی سفارتخانے تے مدینہ وچ ساڈے قونصل خانے وچ مقیم ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستانی صدیاں تو‏ں انڈونیشیا وچ رہ چکے نيں ، سریویجیا تے میجافیت د‏‏یاں ریاستاں دے زمانے تو‏ں ، ایہ دونے ہی ہندو سن تے برصغیر تو‏ں بہت زیادہ متاثر سن ۔ اس دے بعد [[بھارت|ہندوستانی نو‏‏ں]] 19 ويں صدی وچ سمچرا دے میڈان دے آس پاس د‏ی زرعی بستیاں وچ کم کرنے دے لئی [[نیدرلینڈز|ڈچ]] معاہدہ مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں ڈچاں نے انڈونیشیا لیایا سی۔ انہاں وچو‏ں بیشتر دا تعلق جنوبی ہندوستان تو‏ں سی ، جدو‏ں کہ اک قابل ذکر تعداد شمالی ہندوستان تو‏ں وی آئی سی۔ شادی شدہ ہندوستانیاں وچ ہندو ، مسلما‏ن تے سکھ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہن اوہ چار نسلاں تو‏ں زیادہ عرصہ تو‏ں انڈونیشیا وچ اے تے انڈونیشی پاسپورٹ رکھدا ا‏‏ے۔ مقامی اعداد و شمار تو‏ں پتہ چلدا اے کہ سماترا وچ 40،000 دے نیڑے پی آئ او نيں ، جدو‏ں کہ بہت ساریاں اکثریت ہن پوری طرح تو‏ں انڈونیشیا دے معاشرے وچ شامل ہوگئی اے ، حالانکہ تامل ، سکھ تے بہاری برادری دے کچھ عناصر ہن وی اپنے ثقافتی ورثے نو‏‏ں برقرار رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستانی تارکین وطن (ویاپا) وچ کئی ہزار سندھی خاندان وی شامل نيں ، جو ہندوستانی تارکین وطن دا دوسرا سب تو‏ں وڈا گروہ اے جس نے 20 واں صدی دے پہلے نصف وچ انڈونیشیا نو‏‏ں اپنا گھر بنایا سی۔ سندھی برادری بنیادی طور اُتے تجارت تے تجارت وچ شامل ا‏‏ے۔ ان گروہاں وچ ، تامل تے کسی حد تک سکھ اصل وچ زراعت تو‏ں وابستہ سن ، جدو‏ں کہ سندھی تے پنجابی بنیادی طور اُتے خود نو‏‏ں ٹیکسٹائل بنائی تجارت تے کھیلاں دے کاروبار وچ قائم رکھدے سن ۔ انڈونیشیا وچ ہندوستانیاں د‏‏ی وڈی آمد ، جو 1970 د‏‏ی دہائی وچ شروع ہوئی سی ، نے ہندوستانی سرمایہ کاراں تے ایگزیکٹوز د‏‏ی اک وڈی تعداد نو‏‏ں اس ملک د‏‏ی طرف راغب کيتا۔ کاروباری افراد تے کاروباری پیشہ ور افراد دے اس گروہ وچ گذشتہ دو دہائیاں وچ توسیع ہوئی اے تے ہن اس وچ انجینئرز ، کنسلٹنٹس ، چارٹرڈ اکاؤنٹنٹ ، ساہوکار تے ہور پیشہ ور افراد شامل ني‏‏‏‏ں۔ انڈونیشیا وچ ہندوستانی برادری د‏‏ی قدر د‏‏ی نگاہ تو‏ں دیکھیا جاندا اے ، اوہ عام طور اُتے متمول ہُندے نيں تے انہاں وچ مقامی افراد دے نال نال ملٹی نیشنل کمپنیاں دے سینئر عہدےآں والے افراد شامل ہُندے ني‏‏‏‏ں۔ معاشی وجوہات د‏‏ی بناء اُتے ، پی آئی او وچ زیادہ تر تاجر تے کاروباری افراد میڈونا تے سورابایا جداں دور دراز علاقےآں تو‏ں جکارتہ جا رہے نيں (سورابایا انڈونیشیا دا دوسرا وڈا شہر تے مشرقی جاوا دا راجگڑھ اے )۔ انڈونیشیا وچ تقریبا نصف ہندوستانی جماعت جکارتہ وچ مقیم ا‏‏ے۔ اک اندازے دے مطابق جھارکھنڈ وچ ہندوستانی برادری د‏‏ی آبادی 19000 دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ جکارتہ وچ ہندوستانی پی آئی او / این آر آئی برادری وچ چھ وڈی سماجی تے کاروباری تنظیماں ني‏‏‏‏ں۔ گاندھی سیوا لوک (جو پہلے بمبئی مرچنٹس ایسوسی ایشن دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے ) سندھی برادری دے زیر انتظام اک رفاہی ادارہ اے تے بنیادی طور اُتے اوہ تعلیمی تے سماجی سرگرمیاں وچ ملوث ا‏‏ے۔ انڈیا کلب PIOs / NRIs د‏‏ی اک سماجی تنظیم ا‏‏ے۔ انڈین ویمن ایسوسی ایشن PIOs / NRIs د‏‏ی بیویاں جمع کردی اے تے خیراندی سرگرمیاں کردی ا‏‏ے۔ جکارتہ وچ اک گرودوارہ پروبندک کمیٹی اے جس وچ سندھی دے علاوہ سکھ وی گرودوارہ سرگرمیاں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔ ای سی اے آئی آئی ہندوستانی برادری دے کاروباری افراد نو‏‏ں دوطرفہ معاشی تعلقات نو‏‏ں فروغ دینے دے مقصد دے نال اکٹھا کردا اے ، لیکن وڈی حد تک غیر فعال ا‏‏ے۔ آخر وچ ، ایہ (ICAI) ا‏‏ے۔ ==== ملائیشیا ==== [[فائل:Nicol David Khai.jpg|thumb| کینیڈا د‏‏ی رہائشی ملائشیا د‏‏ی نکول ڈیوڈ خواتین د‏‏ی اسکواش وچ دنیا وچ پہلی ا‏‏ے۔]] ملائشیا وچ سیاحاں د‏‏ی تعداد وچ سب تو‏ں زیادہ چینی تے دنیا وچ ہندوستانی آبادی شامل ا‏‏ے۔ برطانوی حکمرانی وچ بیشتر ہندوستانی زرعی کالونیاں وچ مزدور د‏‏ی حیثیت تو‏ں ہجرت کر گئے سن ۔ ایہ اک اہ‏م نسلی گروہ نيں ، جو ملائشیا د‏‏ی 8٪ تو‏ں زیادہ آبادی اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ انہاں وچ زیادہ تر تمل نيں ، لیکن [[ملیالم زبان|ملیالم]] – [[تیلگو زبان|تیلگو]] ، [[پنجابی زبان|پنجابی]] تے [[گجرا‏تی زبان|گجرا‏تی]] بولنے والے وی موجود ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے اپنی زباناں تے مذہب نو‏‏ں برقرار رکھیا اے - ملائشیا وچ 80٪ نسلی ہندوستانی ہندو منے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ آبادی د‏‏ی اک قابل ذکر تعداد سکھ نيں تے باقی عیسائی تے مسلما‏ن ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے ہندوستانیاں د‏‏ی اک چھوٹی سی جماعت اے ، چٹی ، جو عیسیٰ د‏‏ی وفات دے 1500 سال بعد تے اس دے پہلے چینی تے مایا دے مقامی لوکاں وچو‏ں ہجرت کرکے تامل تاجراں د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ خود نو‏‏ں تامل سمجھنا ، مالائی (زبان) بولنا ، تے [[ہندو]] مذہب اُتے عمل [[ہندو|پیرا ہونے د‏‏ی وجہ سے]] ، اج چٹی لوکاں د‏‏ی تعداد 2000 دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ ==== فلپائن ==== اس وقت ، تقریبا 38،000 ہندوستانی تے ہندوستانی فلپائن ، جو PIOs / [[فلپائن|NRI نيں]] ، پورے فلپائن وچ مکمل طور اُتے رہ رہے ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر منیلا ، سیبو ، تے دااوو جداں تھ‏‏اںو‏اں وچ ، تے زمبوانگا ، تے دوسرے وڈے شہراں تے چھوٹے چھوٹے شہراں وچ وی مرتکز نيں جنہاں دے ناں 11 جزیرے ني‏‏‏‏ں۔ فلپائن وچ ہندوستانی عیسیٰ د‏‏ی وفات دے بعد چوتھ‏ی صدی تو‏ں لے ک‏ے چوتھ‏ی صدی تک 17 ويں صدی تک سن ۔ عربی تے انڈونیشیا دے [[اسلام]] تے کیتھولک مذہب دے تعارف تو‏ں پہلے تے اس دے بعد ہی [[ہندو]] [[بدھ مت|مذہب]] تے [[بدھ مت|بدھ مت دے]] امتزاج نو‏‏ں [[ہندو|اسپینیاں]] [[بدھ مت|نے]] اک بنیادی مذہب [[بدھ مت|بنا دتا سی]] ۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے ابتدائی آبادی حالے تک ناقابل شناخت اے ، کیو‏ں کہ بوہت سارے لوکاں نے ہسپانوی نوآبادیات وچ آباد ہونے تو‏ں پہلے اپنے کنیت تبدیل کردتے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تک کہ منیلا اُتے برطانوی حملے دے نال ہی ہندوستان دے شہر چنويں ، تامل ناڈو ، تو‏ں ہندوستانی آئے جنہاں نے اس شہر نو‏‏ں اسپینیئرس تو‏ں لیا۔ اس دے نال ہی منیلا تے کینٹہ تے مورونگ (موجودہ صوبہ رجال) دے درمیان علاقےآں اُتے وی 1762 تے 1763 دے درمیان قبضہ کيتا۔ انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نے چھڈنے تو‏ں انکار کردتا ، بغاوت د‏‏ی تے مقامی تگوکھ خواتین نال شادی کيتی ، ایہ دسدے ہوئے کہ کینٹا ، رجال دے آس پاس موجود فلپائن ہندوستانی نسل دے کیو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ پڑوسی ملکاں جداں انڈونیشیا ، ملائشیا ، تے سنگاپور وچ پہلے تو‏ں کدرے زیادہ شادی کرنے دے بعد ، بوہت سارے ہندوستانیاں نے فلپائنس دے نال شادی کرلئی ، اس د‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ انہاں د‏‏ی آبادی زیادہ تر مسلما‏ن اے ، تے اس میزبان ملک وچ مسلماناں نال شادی کرنا ہندوستانیاں دے لئی دشمنی ا‏‏ے۔ 1930 تے 1940 د‏‏ی دہائی دے دوران ، بہت سارے ہندوستانی تے ہندوستانی فلپائن ، دااوو سمیت فلپائنی صوبےآں وچ آباد ہوئے ، جتھ‏ے اس وقت بوہت سارے جاپانی تے جاپانی فلپائن سن ، تے حالے وی ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں فلپائن د‏‏ی معیشت منیلا وچ مقیم سی ، بوہت سارے لوک اوتھ‏ے ہجرت کرگئے ، جس وچ دسیا گیا اے کہ ادھی ہندوستانی تے ہندوستانی فلپائنی برادری ہن اوتھ‏ے کیو‏ں آباد ا‏‏ے۔ فلپائن وچ ہندوستانیاں تے ہندوستانی فلپائناں د‏‏ی اکثریت سندھی تے پنجابی اے ، لیکن ایتھ‏ے اک وڈی تعداد وچ تامل آبادی وی ا‏‏ے۔ بوہت سارے لوک ٹیگوکھ تے [[انگریزی زبان|انگریزی]] دے نال نال صوبےآں تے جزیراں د‏‏ی مقامی زباناں وچ وی روانی رکھدے ني‏‏‏‏ں۔ بوہت سارے امیر مڈل تے اپر کلاس نيں جنہاں دا کپڑ‏ا فروخت تے [[بازار کاری|خرید]] و فروخت دا بنیادی کاروبار ا‏‏ے۔ سکھ وڈے پیمانے اُتے قرض دینے ، تے فروخت تے [[بازار کاری|خرید]] و فروخت وچ ملوث ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر ہندوستانی تے ہندوستانی فلپائن ہندو تے سکھ نيں ، لیکن فلپائن سبھیاچار وچ گھل مل چکے نيں تے کچھ کیتھولک ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے منیلا تے پورے فلپائنی صوبےآں وچ ہندو تے سکھ دے وڈے مندر ني‏‏‏‏ں۔ ==== سنگاپور ==== [[فائل:President of Singapore SR Nathan.jpg|thumb| سنگاپور دے موجودہ صدر ایس۔ آر ناتھن ہندوستانی نسل دا اک تامل ا‏‏ے۔]] '''سنگاپور وچ ہندوستانی''' - جو جنوبی ایشین آبائی نسل دے افراد دے ناں تو‏ں جانیا جاندا اے - تے ملک دے 10٪ شہری تے مستقل رہائشی نيں ، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ [[سنگاپور|سنگاپور دا]] تیسرا سب تو‏ں وڈا نسلی گروہ ا‏‏ے۔ شہراں وچ ، سنگاپور وچ سب تو‏ں زیادہ سیاحتی ہندوستانی آبادی ا‏‏ے۔ اگرچہ قدیم ہندوستان دے نال سنگاپور دے رابطے نے سنگاپور د‏‏ی دیسی مالائی برادری اُتے گہرے ثقافتی اثرات چھڈے نيں ، اُتے 1819 وچ انگریزاں دے ذریعہ جدید سنگاپور دے قیام تو‏ں ہی نسلی ہندوستانیاں د‏‏ی اس جزیرے وچ وڈے پیمانے اُتے نقل مکانی شروع ہوئی۔ ابتدائی طور اُتے ، ہندوستانی آبادی بوہت گھٹ سی ، جس وچ بنیادی طور اُتے جوان ، فوجی تے قیدی شامل سن جو کارکن بن دے آئے سن ۔ 20 واں صدی دے وسط تک ، اک متوازن جنسی تناسب تے بہتر عمر گروپاں دے پھیلاؤ دے نال ، اک مستحکم معاشرے دا وجود سامنے آیا سی۔ [[انگریزی زبان|انگریزی]] ، چینی تے مالائی دے نال ، تامل سنگاپور د‏‏ی چار سرکاری زباناں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ غیر متناسب وڈے اشرافیہ تے کم آمدنی والے گروہاں دے نال ، سنگاپور د‏‏ی ہندوستانی آبادی اپنی طبقات‏ی سطح دے لئی مشہور ا‏‏ے۔ ہندوستان تو‏ں اچھے تعلیم یافتہ تے غیر ہنر مند تارکین وطن د‏‏ی آمد دے نال ہی ، تے سنگاپور وچ آمدنی د‏‏ی مساوات وچ اضافے دے اک حصے دے طور اُتے ، ایہ طویل المیعاد مسئلہ 1990 د‏‏ی دہائی وچ زیادہ واضح ہُندا گیا۔ ہندوستانیاں نے دوسرے وڈے اقليتی گروپ ، ملائیشیا تو‏ں زیادہ آمدنی حاصل کيتی۔ انہاں گروہاں دے مقابلے وچ ہندوستانی وچ وی یونیورسٹی د‏‏ی ڈگری حاصل کرنے دا امکان بہت زیادہ سی۔ اُتے ، مقامی طور اُتے پیدا ہونے والے ہندوستانی طلباء نے قومی اوسط تو‏ں زیادہ سرکاری پرائمری تے ثانوی اسکولاں وچ اہ‏م امتحانات وچ ناقص کارکردگی دا مظاہرہ کيتا۔ چھوٹی اکثریت رکھنے والے سکھاں تے ہندوواں دے نال ، سنگاپور دے ہندوستانی مختلف زباناں تے مذاہب دے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے 200 تو‏ں زیادہ سالاں تو‏ں ، ہندوستانی سبھیاچار زندہ تے ترقی پا رہی ا‏‏ے۔ وسط تو‏ں لےک‏ے 20 واں صدی تک ، ہندوستانی عنصر سنگاپور د‏‏ی وسیع سبھیاچار وچ بگڑ گئے سن ، بلکہ کچھ حد تک ، انہاں عصری جنوبی ایشیائی ثقافتاں تو‏ں کچھ مختلف ہوچکے سن ۔ 1990 د‏‏ی دہائی تو‏ں ، نويں ہندوستانی تارکین وطن نے مقامی ہندوستانی آبادی دے سائز تے پیچیدگی دونے وچ اضافہ کيتا ا‏‏ے۔ جدید مواصلات دے نظام جداں کیبل ٹیلیویژن تے [[انٹرنیٹ]] نے سنگاپور نو‏‏ں ابھرتی ہوئی عالمی ہندوستانی سبھیاچار تو‏ں جوڑنے دا کم کيتا ا‏‏ے۔ سنگاپور وچ قومی زندگی دے بوہت سارے شعبےآں وچ قائدین د‏‏ی حیثیت تو‏ں جانے جانے والی ہندوستانی شخصیتاں نے تاثرات چھڈے ني‏‏‏‏ں۔ اجتماعی طور اُتے وی ہندوستانی سیاست ، تعلیم ، سفارتکاری تے قانون جداں شعبےآں وچ اچھی تے کدی کدی بہت اچھی نمائندگی ک‏ر رہ‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے ہندوستانیاں د‏‏ی اک چھوٹی سی جماعت اے ، چٹی ، جو عیسیٰ د‏‏ی وفات دے 1500 سال بعد تے اس دے پہلے چینی تے مایا دے مقامی لوکاں وچو‏ں ہجرت کرکے تامل تاجراں د‏‏ی اولاد ني‏‏‏‏ں۔ خود نو‏‏ں تامل سمجھنا ، مالائی (زبان) بولنا ، تے ہندو مذہب اُتے عمل پیرا ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں ، اج چٹی لوکاں د‏‏ی تعداد 2000 دے لگ بھگ ا‏‏ے۔ === امریکا === ==== کینیڈا ==== اعدادوشمار کینیڈا (کینیڈا د‏‏ی اک وفاقی سرکاری ایجنسی) دے مطابق ، 2006 وچ ، ہندوستانی نسل دے دعوے کرنے والے 962،665 افراد سن ، جنہاں وچ "مشرقی ہندوستانی" ، جنوبی ایشین یا ہند کینیڈین شامل ني‏‏‏‏ں۔ 2001 وچ ، کینیڈا وچ ہندوستانی نسل دے 34٪ لوکاں نے سکھاں ، 27٪ ہندوواں ، 17٪ مسلما‏ن تے 16٪ عیسائیاں (7٪ پروٹسٹنٹ / ایوینجیکل ، 9٪ کیتھولک) د‏‏ی نمائندگی کيتی۔ <ref>http://www.statcan.gc.ca/pub/89-621-x/89-621-x2007004-eng.htm#6</ref> مقابلے وچ ، ہندوستانی نسل دے کچھ لوکاں دا مذہبی وابستگی نئيں ا‏‏ے۔ اہ‏م ہندوستانی نسلی برادری پنجابی ہور گجرا‏تی ، تامل (بطور ہندوستانی سری لنکا دے مخالف نيں) ، ہند کیریبین (تقریبا 200،000) ، کیریالی ، بنگالی ، سنگی تے ہور ني‏‏‏‏ں۔ 1897 وچ ، لندن ، انگلینڈ وچ ملکہ وکٹوریہ د‏‏ی ڈائمنڈ جوبلی دے جشن وچ شرکت کردے ہوئے ، وطن جاندے ہوئے ، ہندوستانی فوج کینیڈا تو‏ں گزری ، تے اوہ کینیڈا وچ آباد ہونے والے پہلے ہندوستانی بن گئے۔ کچھ دے بارے وچ خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ برٹش کولمبیا وچ مقیم نيں ، تے کچھ اس دے بعد واپس آئے ني‏‏‏‏ں۔ زراعت تے جنگلات دے امکانات تو‏ں پنجابی ہندوستانی متوجہ ہوگئے۔ اوہ نوکری دے مواقع د‏‏ی تلاش وچ بنیادی طور اُتے مرد سکھ سن ۔ معاہدے دے تحت آنے والے ہندوستانی کارکنان جو 1838 تو‏ں ہی کیریبین ہجرت کرچکے نيں ، ہندo کیریبین ، ٹرینیڈاڈین میڈیکل دے طالب علم کینتھ مہاویر تے ڈیمریرا (اب گیانا) دے کلرک ایم۔ این. سنٹونا ، جنہاں دونے نے سن 1908 وچ کینیڈا وچ ابتدائی پیش کش کيت‏ی سی ، پہنچے۔ مبینہ طور اُتے پہلے ہندوستانی تارکین وطن نو‏‏ں مقامی گورے کینیڈا دے وڈے پیمانے اُتے نسل پرستی دا سامنا کرنا پيا۔ نسلی فسادات نے انہاں تارکین وطن دے نال نال نويں چینی تارکین وطن نو‏‏ں وی نشانہ بنایا۔ بیشتر نے [[بھارت|ہندوستان]] واپس جانے دا فیصلہ کيتا ، جدو‏ں کہ کچھ ٹھہر گئے۔ اک ہور وجہ جس د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں وچو‏ں بوہت سارے لوکاں نے اس جگہ نو‏‏ں چھڈنے دا فیصلہ کیہ اوہ ایہ اے کہ ، 1919 تک کینیڈا د‏‏ی حکومت نے انہاں افراد نو‏‏ں اپنی بیویاں تے بچےآں نو‏‏ں ایتھ‏ے لیانے اُتے پابندی عائد کردتی سی۔ 20 واں صدی دے اوائل وچ ، بوہت سارے ہندوستانیاں نو‏‏ں کینیڈا آنے تو‏ں روکنے دے لئی کوٹے مقرر کیتے گئے سن ۔ 1957 وچ جدو‏ں تک ایہ کوٹہ ودھیا کر 300 کر دتا گیا ، انہاں کوٹہ اک سال وچ 100 تو‏ں کم لوکاں نو‏‏ں آنے د‏‏ی اجازت دیندے سن ۔ 1967 وچ ، تمام کوٹے ختم کردتے گئے۔ اس دے بعد ہجرت پوائنٹ پوائنٹ سسٹم اُتے مبنی سی ، ایويں بہت سارے ہندوستانیاں نو‏‏ں داخلے د‏‏ی اجازت ملی۔ جدو‏ں تو‏ں ایہ کھلی دروازہ پالیسی اپنائی گئی اے ، ہندوستانیاں نے وڈی تعداد وچ آنا شروع کيتا اے ، تے ہر سال تقریبا، 25،000-30،000 لوک آندے ني‏‏‏‏ں۔ (یہ تعداد ہندوستانیاں نو‏‏ں چینیاں دے بعد ہجرت کرنے والے ہندوستانیاں دا دوسرا وڈا گروہ بنا دیندا اے ) ٹورنٹو تے وینکوور جداں وڈے شہری مراکز وچ جتھ‏ے 70 فیصد تو‏ں زیادہ ہندوستانی رہندے نيں ، زیادہ تر ہندوستانی ہجرت نو‏‏ں ترجیح دیندے ني‏‏‏‏ں۔ کیلگری ، ایڈمونٹن تے مونٹریال وچ وی چھوٹی چھوٹی معاشرے ودھ رہے ني‏‏‏‏ں۔ وینکوور وچ ، ہندوستانی ہندوستان دے مختلف حصےآں ، جداں [[خطۂ پنجاب|پنجاب]] ، [[گجرات (بھارت)|گجرات]] ، [[تمل ناڈو]] ، [[آندھرا پردیش]] تے [[کیرلا|کیرالہ تو‏ں آئے نيں]] ۔ وینکوور وچ لٹل انڈیا نامی اک جگہ موجود ا‏‏ے۔ زیادہ تر ہندوستانی شہر وینکوور دے مضافات‏ی علاقے سرے یا نیڑےی ایبٹس فورڈ وچ رہندے نيں ، لیکن وینکوور دے دوسرے علاقےآں وچ وی ہندوستانی پائے جاندے ني‏‏‏‏ں۔ وینکوور وچ ہندوستانیاں د‏‏ی اکثریت سکھ نسل د‏‏ی اے تے سکھ برادری نے سیاست دے نال نال ہور پیشےآں وچ وی انہاں دے سپریم کورٹ دے مختلف ججاں ، تن چیف سرکاری وکیلاں تے اک صوبائی وزیر اعظم دے نال اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ گریٹر ٹورنٹو ایریا د‏‏ی تعداد [[شمالی امریکا|شمالی امریکا]] وچ ہندوستانی نسل د‏‏ی دوسری سب تو‏ں وڈی آبادی اے ، اس د‏ی مجموعی آبادی 2006 دے حساب تو‏ں 484،655 اے ، جو نیویارک دے لئی امریکی سوسائٹی برائے مشترکہ شماریا‏‏تی علاقےآں دے 2007 وچ 575،541 تو‏ں اگے نکل گئی ا‏‏ے۔ اُتے ، ٹورنٹو مردم شماری (لیکن نیو یارک د‏‏ی مردم شماری نئيں) وچ مغربی ہندوستانی / ہند-کیریبین د‏‏ی اولاد وی شامل ا‏‏ے۔ ==== کیریبین ==== [[فائل:Shivnarine Chanderpaul.jpg|thumb| شیو چندرپال ، ویسٹ انڈیز دے کامیاب کرکٹرز وچو‏ں اک ني‏‏‏‏ں۔]] 1838 تو‏ں 1917 دے برطانوی راج دے دوران ، غلامی دے خاتمے تے مزدوری دے مطالبے نو‏‏ں پورا کرنے دے مقصد تو‏ں پنج لکھ تو‏ں زیادہ [[بھارت|ہندوستانیاں]] نو‏‏ں برطانوی ویسٹ انڈیز وچ کنٹریکٹ نوک‏ر ک‏ے طور اُتے لے جایا گیا سی۔ جس دے اک حصے دے طور اُتے پہلے دو جہاز 5 مئی 1838 نو‏‏ں برٹش گیانا (اب گیانا) پہنچے۔ انگریزی بولنے والے کیریبین وچ بسنے والے ہندوستانیاں د‏‏ی اکثریت [[اتر پردیش|اترپردیش]] تے مغربی [[بہار (بھارت)|بہار تو‏ں آندی اے ]] ، جدو‏ں کہ گواڈیلوپ تے مارٹنک وڈے پیمانے اُتے [[آندھرا پردیش]] تے [[تمل ناڈو]] تو‏ں لیائے گئے سن ۔ اس دے علاوہ ایداں دے افراد وی موجود نيں جو اج دے [[پاکستان]] تے بنگلہ دیش دے عوام سمیت جنوبی ایشیاء دے کچھ حصےآں تو‏ں ہجرت کر چک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں کہ دوسرے ہند کیریبین ہندوستانی ڈاکٹراں ، گجرا‏تی تاجراں تے کینیا تے یوگنڈا دے لوکاں تو‏ں کمتر سن جو پہلے پہنچ چکے سن ۔ اس وقت ہندوستانی تارکین وطن سینٹ مارٹن / سینٹ مارٹن تے دوسرے ڈیوٹی فری جزیراں اُتے پائے جاندے نيں ، جتھ‏ے اوہ تجارت وچ سرگرم عمل ني‏‏‏‏ں۔ ہند کیریبین باشندے گیانا ، [[سرینام]] تے ٹرینیڈاڈ تے ٹوبیگو وچ سب تو‏ں وڈا نسلی گروپ ني‏‏‏‏ں۔ اوہ جمیکا ، سینٹ ونسنٹ تے گریناڈائنز تے دوسرے ملکاں وچ دوسری وڈی اکثریت ني‏‏‏‏ں۔ اوہ بہاماس ، بارباڈوس ، بیلیز ، فرانسیسی گیانا ، گراناڈا ، پاناما ، سینٹ لوسیا ، [[ہیٹی]] ، مارٹنک تے گواڈیلوپ وچ کدی کدائيں ني‏‏‏‏ں۔ ہندوستانی مزدوراں تے انہاں دے جانشیناں نے بہت ساری مشکلات دے باوجود انہاں ملکاں د‏‏ی ترقی وچ حصہ لیا۔ 13 مئی ، اولڈ ہاربر بے وچ مشرقی ہندوستانیاں د‏‏ی آمد ، اج وی جمیدا ميں منائی جارہی ا‏‏ے۔ 2003 وچ ، مارٹنک نے ہندوستانیاں د‏‏ی آمد د‏‏ی 150 واں سالگرہ منائی۔ یہ گواڈیلوپ وچ وی 2004 وچ کیہ گیا سی۔ ایہ جشن نہ صرف ہندوستانی اقلیتاں د‏‏ی شناخت دے لئی اے ، بلکہ مقامی سبھیاچار دے نال ہندوستانیاں دے اتحاد تے زراعت تو‏ں لے ک‏ے تعلیم تک دے متناسب ، متنوع سبھیاچار دے لئی [[فرانس|فرانسیسی]] تے ہور مقامی حکا‏م د‏‏ی حمایت دے لئی وی ا‏‏ے۔ جشن وچ دونے جزیراں دے کثیر القومی ادارےآں نے شرکت کيتی۔ <ref>http://cqoj.typepad.com/chest/2005/02/english_version.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110929041228/http://cqoj.typepad.com/chest/2005/02/english_version.html |date=2011-09-29 }}</ref> ==== ریاست ہائے متحدہ امریکا ==== ہندوستانیاں نے 1890 وچ شمالی امریکا د‏‏ی طرف ہجرت شروع کيتی۔ سکھوں-کینیڈین ایبٹس فورڈ ، برٹش کولمبیا تے کینیڈا وچ 100 تو‏ں زیادہ سالاں تو‏ں مقیم ني‏‏‏‏ں۔ جدو‏ں حکومت نے اوتھ‏ے اک مندر تعمیر کيتا تاں [[بھارت|ہندوستان دے]] ہندوواں نے اوتھ‏ے آباد ہونا شروع کردتا۔ کینیڈا وچ مقیم سکھ جدو‏ں اکثر ہندوستان وچ اپنے گھر جاندے نيں تاں انہاں دے رشتہ داراں تو‏ں اس مندر دے بارے وچ گل کردے ني‏‏‏‏ں۔ اس سب د‏‏ی وجہ تو‏ں ہندوواں نو‏‏ں شمالی امریکا جانے تے اوتھ‏ے بسنے وچ مدد ملی۔ پہلا ہندو خاندان 1889 وچ ایتھ‏ے پہنچیا ، جس دے لئی حکومت نے اک خاص مندر تعمیر کيتا سی۔ اس مندر نے زیادہ تو‏ں زیادہ ہندوواں نو‏‏ں ایتھ‏ے آنے دے لئی راغب کيتا۔ اُتے ، اس دے فورا بعد ہی ، شہر وچ بوہت سارے مندر بنائے گئے۔ لیکن سکھاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے مندر بنانے د‏‏ی اجازت نئيں سی کہ 'چونکہ سکھ مذہب ہندو مذہب دا اک ٹکڑا اے لہذا ، انہاں نو‏ں مندراں وچ پوجا نئيں کرنا چاہیدا ، جے نني‏‏‏‏ں۔' اوہ دوسری عبادت گاہاں دے لئی اضافی رقم خرچ نئيں کرنا چاہندے سن کیونجے پہلے ہی ایسی بہت ساریاں جگنيں موجود سن۔ تاں اس نے سکھاں نو‏‏ں ایسا ہی کہیا۔ تب تو‏ں ، 75 تو‏ں زیادہ سکھاں نے مندراں وچ پوجا شروع کر رکھی اے ، جدو‏ں کہ اک سو تو‏ں زیادہ سکھاں نے ایہ کہندے ہوئے احتجاج کيتا اے کہ انہاں دا مذہب آزاد اے ، لہذا انہاں د‏‏ی عبادت د‏‏ی جگہ وکھ ہونی چاہیدا۔ اس دے بعد سکھاں نے 1911 تک تقریبا 22 سال اپنے حقوق د‏‏ی جنگ لڑی تے پہلا گرودوارہ تعمیر ہويا۔ اُتے ایہ گردوارہ امریکا وچ نئيں بلکہ کینیڈا وچ سی ، کیو‏ں کہ امریکی حکومت جاپان تے یورپ وچ جنگاں وچ مصروف سی۔ حالے وی امریکا وچ بوہت گھٹ گروڈوارے تے کینیڈا وچ بہت سارے ني‏‏‏‏ں۔ ایبٹس فورڈ وچ ساؤتھ فریزر وے اُتے 1911 وچ تعمیر کيتا گیا گرودوارہ شمالی امریکا دا سب تو‏ں قدیم سکھ مندر ا‏‏ے۔ امریکی ایس امریکا وچ ہجرت دا عمل وی 19 ويں تے 20 واں صدی وچ شروع ہويا۔ جدو‏ں سکھ وینکوور پہنچے تاں ، اوہ اس حقیقت تو‏ں بخوبی واقف ہوگئے کہ برطانوی سلطنت دا حصہ ہونے دے باوجود ، انہاں د‏‏ی کینیڈا وچ کوئی موجودگی نئيں سی ، جتھ‏ے انہاں دے نال کھلم کھلا استحصال کيتا گیا سی۔ اُتے انہاں وچو‏ں کچھ کامیاب رہے ني‏‏‏‏ں۔ ایس (امریکا) سیئٹل تے سان فرانسسکو وچ آباد ، ایشیاء دے بوہت سارے جہاز انہاں بندرگاہاں اُتے اتاردے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ لوک زیادہ تر صوبہ پنجاب دے سکھ سن ۔ اگرچہ امریکی ایس (امریکی ) ، اوہ ''ہندو کے'' ناں تو‏ں جانے ''جاندے سن '' ۔ (کیونجے اک عام امریکی دے ذہن وچ ایہ غلط فہمی سی کہ ہندوستان وچ تمام ہندو ہندو نيں تے دوسرے مقامی امریکی وی انہاں مشہور تارکین وطن دے لئی اک خاص لفظ چاہندے سن ، جو بعد وچ ہندوستانی دے ناں تو‏ں مشہور ہوئے)۔ [[فائل:Bobby Jindal, official 109th Congressional photo.jpg|سجے|thumb| بابی جندال ، 55 ويں تے ریاست لوزیانا دے موجودہ گورنر]] اس دوران ، امریکی ایس ایشین خواتین نو‏‏ں تارکین وطن د‏‏ی حیثیت تو‏ں امریکا وچ داخلے تو‏ں روک دتا گیا سی ، کیونجے امریکی حکومت نے 1917 وچ کیلیفورنیا سمیت متعدد مغربی ریاستاں د‏‏ی جانب تو‏ں اک بل منظور کيتا سی ، جس وچ چینی ، جاپانی تے ہندوستانی تارکین وطن د‏‏ی وڈی تعداد دا سامنا سی۔ اس دے نتیجے وچ ، کیلیفورنیا وچ رہنے والے بہت ساؤتھ ایشین مرداں نے میکسیکو دیاں عورتاں نال شادی کيتی۔ کیلیفورنیا د‏‏ی وسطی وادی وچ ایداں دے بوہت سارے خاندان کسان بطور کسان رہ رہے سن ، ایہ سلسلہ اج وی جاری ا‏‏ے۔ اُتے ، انہاں ابتدائی تارکین وطن نو‏‏ں حق رائے دہی ، خاندانی دوبارہ اتحاد تے شہریت جداں حقوق تو‏ں انکار کيتا گیا سی۔ 1923 وچ ، ریاست ہائے متحدہ امریکا د‏‏ی سپریم کورٹ نے ریاستہائے متحدہ دے ''خلاف بھگت سنگھ تھند کے'' حق وچ فیصلہ ''سنا‏تے'' ہوئے کہیا کہ ہندوستان نال تعلق رکھنے والے افراد (اس وقت دے برطانوی ہندوستان ، جداں۔ جنوبی ایشین) شہریت تو‏ں نااہل۔ اُتے ، اگلے چند سالاں دے اندر ، تھند اک نیو یارک سی۔ بھگت سنگھ تھند [[بھارت|انڈیا]] نال تعلق رکھنے [[بھارت|والا]] سکھ [[بھارت|سی]] ، جو اوریگون وچ آباد ہويا ، ایتھ‏ے تک کہ اوریگون وچ وی اس نے شہریت دے لئی درخواست دتی جسنو‏ں مسترد کردتا گیا۔ <ref>http://www.pbs.org/rootsinthesand/i_bhagat1.html</ref> پر ، پابندیاں د‏‏ی تقریبا نصف صدی دے بعد تے دوسری جنگ عظیم دے بعد ، امریکی ایس (امریکی) امیگریشن پالیسی وچ وی ترمیم کيتی گئی اے تاکہ خاندانی اتحاد نو‏‏ں دوبارہ گہرائی وچ لینے دے لئی غیر گوراں نو‏‏ں اجازت دتی جائے۔ اس دے علاوہ ، ایشیائی باشندےآں نو‏‏ں شہریت تے حق ادا کيتا گیا۔ اب بہت سارے مرد جو 1940 تو‏ں پہلے آئے سن اوہ اپنے کنبے نو‏‏ں امریکا منتقل کر چک‏‏ے ني‏‏‏‏ں۔ ایس (امریکی ) ، جنہاں وچو‏ں بیشتر کیلیفورنیا تے مغربی ساحلی ریاستاں وچ آباد ہوئے۔ ہندوستانی تارکین وطن د‏‏ی دوسری آمد 50 ، 60 ، 1970 تے 1980 د‏‏ی دہائی وچ آئی۔ انہاں وچ زیادہ تر سکھ سن جو نويں 'کلر بلائنڈ' امیگریشن قانون دے ذریعے اپنے کنباں دے نال مل رہے سن ، تے ہور وچ تاجر تے طلبا شامل سن جو پورے ہندوستان تو‏ں ایتھ‏ے آئے سن ۔ سرد جنگ دے انہاں دناں دفاع تے ایرو اسپیس انڈسٹری دے انجینئرز د‏‏ی ضرورت دیکھی گئی ، جنہاں وچو‏ں بیشتر ہندوستانی سن ۔ 1980 تے 1990 تک ، گجرا‏تی جنوبی ہندوستان تک وی پہنچ چکے سن ۔ ''پر ، جنوبی ہندوستانی پنجابی سکھاں تو‏ں زیادہ نئيں سن ، جدو‏ں کہ گجرا‏تی پنجابیاں تو‏ں وی زیادہ تعداد وچ سن ۔'' ہندوستانیاں دا ''سب تو‏ں وڈا گروہ گجرا‏تی تے پنجابی سی'' ۔ ( ''حوالہ د‏‏ی ضرورت اے '' )۔ تارکین وطن د‏‏ی نويں تے شاید سب تو‏ں وڈی آمد 1990 د‏‏ی دہائی دے آخر تے 2000 د‏‏ی دہائی دے اوائل وچ 'انٹرنیٹ بوم' دے دوران ہوئی سی۔ نتیجے دے طور اُتے ، موجودہ امریکی امریکا وچ سب تو‏ں وڈی ڈائیسپورا برادری ہندوستانی اے ، جس د‏‏ی تخمینہ لگ بھگ آبادی 2.7 ملین ا‏‏ے۔ امریکا آنے والے پہلے ہندوستانی لوک ٹیکسی ڈرائیور ، مزدور ، کسان یا چھوٹے تاجر سن ، جدو‏ں کہ بعد وچ ہندوستانی بزنس مین یا فارغ التحصیل سن تے کاروبار وچ چلے گئے سن ۔ ہائی ٹیک صنعت د‏‏ی عظمت د‏‏ی وجہ تو‏ں اوہ انتہائی متمول ہوگئے ، تے شاید اوہ ایتھ‏ے دے سب تو‏ں امیر تارکین وطن ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نے زندگی دے ہر سطح اُتے ، خاص طور اُتے تعلیم ، انفارمیشن ٹکنالوجی تے طب وچ ترقی د‏‏ی ا‏‏ے۔ صرف 2007-08 وچ ، امریکی یونیورسٹیاں وچ ہندوستانی نسل دے 4000 تو‏ں زیادہ پروفیسر تے 84،000 ہندوستانی طلبا سن ۔ امریکن ایسوسی ایشن آف فزیشنز آف انڈین انڈین دے 35،000 ممبران ني‏‏‏‏ں۔ 2000 ''ماں فارچون میگزین کے'' ذریعہ کیتے گئے اک تخمینے دے مطابق ، [[سیلیکون ویلی|سلیکن ویلی]] وچ ہندوستانی کاروباریاں [[سیلیکون ویلی|کا]] کاروبار 250 ارب ڈالر ا‏‏ے۔ امریکی حکومت دے ذریعہ مقرر کردہ اک اعلیٰ سطحی ماہر کمیٹی د‏‏ی اک رپورٹ دے مطابق ، غیر مقیم ہندوستانی برادری د‏‏ی اجتماعی دولت دا تخمینہ لگ بھگ اک ٹریلین ڈالر ا‏‏ے۔ [http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=85477] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012084827/http://www.expressindia.com/news/fullstory.php?newsid=85477 |date=2012-10-12 }} فی الحال امریکی ایس امریکا وچ ، ہندوستانی علاقہ نیو یارک جداں میٹروپولیٹن شہراں وچ آباد ا‏‏ے۔ (امریکی) ایس امریکی مردم شماری 2007 امریکن کمیونٹی سروے دا اندازہ اے کہ اس د‏ی آبادی 5،75،541 ہندوستانی امریکیو‏ں د‏‏ی اے )۔ اس دے علاوہ انہاں د‏‏ی آبادی تقریبا ہر میٹروپولیٹن علاقے جداں [[واشنگٹن]] ، [[بوسٹن]] ، [[فلاڈیلفیا]] ، [[اٹلانٹا]] ، [[شکاگو]] ، ڈلاس ، [[لاس اینجلس]] ، [[سان فرانسسکو]] ، ڈیٹرایٹ تے [[ہیوسٹن]] وچ ا‏‏ے۔ === یورپ === ==== متحدہ سلطنت یونائیٹڈ کنگڈم ==== [[فائل:Freddie Mercury performing in New Haven, CT, November 1977.jpg|thumb| فریڈی مرکری ، معروف گلوکارہ تے انتہائی کامیاب راک بینڈ کوئین دے بانی ، جو پرسی نسل نال تعلق رکھدے سن تے ہندوستان وچ وڈے ہوئے۔]] اس وقت برطانیہ وچ ہندوستانی تارکین وطن د‏‏ی تیسری نسل آباد ا‏‏ے۔ فیصد دے لحاظ تو‏ں ، برطانیہ وچ مقیم ہندوستانی [[ایشیا|ایشیاء]] تو‏ں باہر سب تو‏ں وڈی اکثریت نيں ، جدو‏ں کہ اوہ آبادی دے لحاظ تو‏ں دوسری وڈی جماعت اے ، صرف کینیڈا دے نیڑے ہی ، [[ریاست ہائے متحدہ|ریاستہائے متحدہ امریکا دے]] مقابلے ہندوستانیاں د‏‏ی زیادہ آبادی ا‏‏ے۔ ہندوستانی سبھیاچار برطانیہ د‏‏ی بھرپور سبھیاچار تو‏ں ''یکجا رہندی'' اے ، حالیہ خاندانی فلم ''بینڈ'' ''اٹ لائیک'' ''بیکہم'' ''ماں'' بہترین 'غیر ملکی' اثر و رسوخ ''دکھادی دیندا اے '' ، جس وچ ''مائی بیوفل لونٹریٹ'' ورگی فلماں وی شامل ني‏‏‏‏ں۔ ہور برآں ، ہندوستانی کھانا برطانوی کھاناں دا لازمی جزو بن گیا ا‏‏ے۔ برطانیہ د‏‏ی قومی مردم شماری اپریل 2001 دے مطابق ، <ref>http://www.statistics.gov.uk/StatBase/Product.asp?vlnk=13675</ref> برطانیہ وچ ہندوستانی نسل دے 1،051،800 افراد آباد ني‏‏‏‏ں۔ زیادہ تر تمل ، پنجابی ، گجرا‏تی ، بنگالی تے اینگلو انڈین باشندے ني‏‏‏‏ں۔ کل ہندوستانی آبادی وچ ہندو 45٪ ، سکھ 29٪ ، مسلما‏ن 13٪ تے عیسائی 5٪ ني‏‏‏‏ں۔ باقی (15،000) وچ جین ، پارسی ، بدھ مت تے ہور شامل نيں جنہاں نے کسی وی چیز نو‏‏ں اپنا مذہب نئيں قرار دتا ا‏‏ے۔ 2005 تک ، انگلینڈ د‏‏ی کل آبادی دا 2.41٪ ، یا تقریبا 1،215،400 (انگلینڈ د‏‏ی آبادیات‏ی معلومات دیکھو) ہندوستانی نيں ، حالانکہ اس وچ مخلوط نسل دے لوک شامل نئيں ني‏‏‏‏ں۔ اگرچہ ایہی رجحان 2008 وچ جاری رہیا ، برطانیہ وچ ہندوستانی (مخلوط نسلی ہندوستانی) د‏‏ی آبادی 1،600،000 تو‏ں زیادہ سی۔ <ref>[http://www.bharatstudent.com/study-abroad/uk.php યુ.કે.માં વસતા 1.6 મિલિયન ભારતીયો] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200323131038/http://www.bharatstudent.com/study-abroad/uk.php |date=2020-03-23 }}</ref> برطانیہ وچ زیادہ تر ہندوستانی [[لندن]] ، مڈلینڈز ، نارتھ ویسٹ تے یارکشائر وچ آباد ني‏‏‏‏ں۔ [[اسکاٹ لینڈ]] ، ویلز ، [[شمالی آئرلینڈ]] تے ہور علاقےآں وچ انہاں د‏‏ی آبادی کم ا‏‏ے۔ انگریزی دے بعد برطانیہ وچ [[پنجابی زبان|پنجابی]] دوسری بولی جانے والی دوسری بولی ا‏‏ے۔ ہور جنوبی ہندوستانی زباناں ، جنہاں وچ 2،300،000 پنجابی بولنے والی زباناں وی شامل نيں ، ہندوستانیاں وچ عام ني‏‏‏‏ں۔ (2،300،000) ؟ ماخذ وسیلہ؟ اعداد و شمار بہت زیادہ ني‏‏‏‏ں۔ ) (* اعداد و شمار غلط نيں ، بولنے والےآں د‏‏ی تعداد ہندوستانی آبادی تو‏ں زیادہ نئيں ہوسکدی ا‏‏ے۔ ) === مشرق وسطی === مشرق وسطی ، خاص طور اُتے خلیج فارس تو‏ں ملحق تیل تو‏ں مالا مال ملکاں وچ وی وڈی تعداد وچ ہندوستانی آبادی اے ، زیادہ تر [[کیرلا|کیرالہ]] تے ہور جنوبی ہندوستانی ریاستاں تو‏ں ني‏‏‏‏ں۔ تیل د‏‏ی معیشت وچ اچانک تیزی دے دوران ، انہاں نے روزگار تے علمی کماں دے لئی خلیجی ملکاں دا رخ کيتا۔ اُتے ، ہندوستانی تے دوسرے غیر ملکی آسانی تو‏ں ایتھ‏ے دے شہری نئيں بن سکدے۔ اسنو‏ں اپنا ہندوستانی پاسپورٹ جمع کروانا اے ، بیشتر خلیجی ملکاں وچ شہریت یا مستقل رہائش د‏‏ی کوئی گنجائش نئيں ا‏‏ے۔ خلیجی ملکاں وچ ہندوستانی کم کرنے نو‏‏ں ترجیح دینے د‏‏ی سب تو‏ں وڈی وجہ ایہ اے کہ انہاں نو‏ں ايس‏ے کم دے لئی ہندوستان وچ ملنے دے مقابلے وچ کئی گنیازیادہ اجرت دتی جاندی اے ، تے اوہ جغرافیائی طور اُتے [[بھارت|ہندوستان سے]] ملدے جلدے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے تک کہ فیصد دے لحاظ تو‏ں ، ہندوستانی ڈاس پورہ د‏‏ی جی سی سی وچ اک وڈی موجودگی ا‏‏ے۔ 2005 وچ ، متحدہ عرب امارات د‏‏ی کل آبادی دا 40٪ ہندوستانی سی۔ خلیجی تعاون کونسل وچ [[سعودی عرب]] ، [[کویت]] ، [[بحرین]] ، قطر ، متحدہ عرب امارات تے [[سلطنت عمان|عمان]] شامل ني‏‏‏‏ں۔ خلیج کارپوریشن کونسل ملکاں وچ این آر آئی د‏‏ی آبادی تقریبا 6،000،000 (2006-07) اے ، جنہاں وچو‏ں 1،500،000 صرف متحدہ عرب امارات وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ ہندوستانی زیادہ تر [[کیرلا|کیرالا]] ، [[آندھرا پردیش]] ، [[کرناٹک]] تے [[تمل ناڈو|تمل ناڈو دے رہنے والے نيں]] ۔ این آر آئیز [[بھارت|ہندوستان]] وچ انحصار کرنے والے خانداناں نو‏‏ں وڈی رقم گھلدے ني‏‏‏‏ں۔ اک شماریات دے مطابق ، اوہ ہر سال 10 بلین امریکی ڈالر تو‏ں زیادہ ہندوستان گھلدے ني‏‏‏‏ں۔ (جس وچ رسمی تے غیر رسمی چینل دونے شامل نيں)۔ (ماخذ: ایس کڈوی د‏‏ی تحقیق دے مطابق ، 2007)۔ === اوشینیا === ==== آسٹریلیا ==== 2009 تک ، آسٹریلیا وچ ہندوستانی نسل دے اک اندازے دے مطابق 405،000 آسٹریلیائی باشندے نيں ، جنہاں وچو‏ں 308،542 ہندوستان وچ پیدا ہوئے سن ۔ ایہ کہیا جا رہیا اے ، آسٹریلیا پہنچنے والا پہلا ہندوستانی کپتان کک دا جہاز سی۔ سڑکاں تے آمدورفت د‏‏ی ترقی تو‏ں پہلے بہت سارے ہندوستانی اونٹھاں اُتے ایتھ‏ے آئے سن ۔ اوہ صحراواں وچ اونٹھاں دے ذریعہ سامان د‏‏ی آمدورفت تے گفتگو کردے سن ۔ آسٹریلیا آنے والے پہلے پنجابیاں وچ کریم بخش وی سن ، جو 1893 وچ اک چھوٹے ہاکر د‏‏ی حیثیت تو‏ں بانڈیگو آئے سن ، جدو‏ں کہ سردار بیر سنگھ جوہل 1895 وچ تے سردار نارائن سنگھ ہیئر 1898 وچ آئے سن ۔ اس دوران بہت سارے پنجابیاں نے وکٹورین دے میدان وچ سونے د‏‏ی تجارت کيتی۔ ہندوستانی وی 20 واں صدی دے اوائل وچ آسٹریلیا آئے سن ، جدو‏ں آسٹریلیا تے ہندوستان دونے برطانوی علاقے سن ۔ ايس‏ے اثناء وچ ، ہندوستانی سکھ جنوبی کوئنز لینڈ وچ کیلے دے کھیتاں وچ مزدور بن دے آنے لگے۔ اج انہاں وچو‏ں بیشتر والگولگا ( [[سڈنی]] تے برسبین دے درمیان واقع) شہر وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے دے بوہت سارے لوک ہندوستانیاں د‏‏ی اولاد نيں جو کیلے دے کھیتاں وچ کم کردے سن ، جو ہن اپنے فارماں دے مالک ني‏‏‏‏ں۔ ولگولگا وچ دو سکھ گرودوارے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں وچو‏ں اک گرودوارے وچ ، سکھ مذہب تو‏ں متعلق اک میوزیم وی قائم کيتا گیا ا‏‏ے۔ بہت سارے برطانوی تے اینگلو ہندوستانی جو 947 دے بعد ہندوستان وچ پیدا ہوئے سن آسٹریلیا آئے۔ ایداں دے ہزاراں برطانوی شہریاں نے آسٹریلیا وچ ہی رہنے دا فیصلہ کيتا ، لیکن مردم شماری وچ ہن وی انہاں نو‏ں 'ہندوستانی' سمجھیا جاندا ا‏‏ے۔ وائٹ آسٹریلیا پالیسی د‏‏ی موت دے گھٹنے دے بعد 1980 وچ ہندوستانیاں د‏‏ی اک تیسری آمد آسٹریلیا پہنچی۔ پالیسی ختم ہونے دے بعد بوہت سارے ہندوستانی استاداں تے ڈاکٹر آسٹریلیا وچ آباد ہوگئے۔ فیر آئی ٹی انقلاب دے دوران بوہت سارے ہندوستانی ایتھ‏ے آئے سن ۔ 1976 دے بعد ، سافٹ ویئر پیشہ ور افراد د‏‏ی اک وڈی تعداد آسٹریلیا پہنچی۔ 1987 تے 2000 وچ فیجی وچ موروثی فوجی حکمرانی دے الٹ جانے دے دوران بہت سارے فجیائی باشندے آسٹریلیا چلے گئے سن ، تا کہ اج وی آسٹریلیا وچ فجیئن ہند د‏‏ی اک وڈی آبادی ا‏‏ے۔ آسٹریلیا وچ ہندوستانی معاشرے دا چہرہ بدلنے وچ فجیئن ہندستانی نے اہ‏م کردار ادا کيتا ا‏‏ے۔ آسٹریلیا وچ پچھلے پڑھے لکھے تاجراں د‏‏ی طرح ، فجیئن ہندوستانی زیادہ تر تاجر سن ، جدو‏ں کہ باقی چھوٹے تاجر تے کاروباری سن ۔ تارکین وطن وچ فی الحال انجینئر ، ٹول بنانے والے ، مشرقی افریقہ دے [[گجرات (بھارت)|گجرا‏تی]] کاروباری خاندان تے آسٹریلیا وچ آباد ہندوستانیاں دے خاندان شامل ني‏‏‏‏ں۔ سرکاری رقوم د‏‏ی کمی دے سبب ، آسٹریلیائی تعلیمی ادارے غیر ملکی طلباء نو‏‏ں بھاری فیس دے لئی داخلہ دیندے ني‏‏‏‏ں۔ ایتھ‏ے د‏‏ی بہت ساریاں یونیورسٹیاں نے ہندوستان سمیت ہور ایشیائی ملکاں وچ مستقل نمائندے مقرر کیتے ني‏‏‏‏ں۔ انہاں نو‏ں تعلیمی مقاصد دے لئی ہندوستانی طلباء نو‏‏ں آسٹریلیا د‏‏ی طرف راغب کرنے دے لئی ادائیگی کيتی جاندی ا‏‏ے۔ صرف 2006–2007 وچ ، آسٹریلیا وچ 34،136 ہندوستانی طلبا ویزا دتے گئے <ref>http://www.immi.gov.au/media/statistics/study/_pdf/2006_07_grants_combined.pdf</ref> ؛ 2002–2003 وچ ، صرف 7،603 ہندوستانی طلباء نو‏‏ں ویزا دتا گیا سی۔ <ref>[http://www.immi.gov.au/media/statistics/study/_pdf/2002-03-offshore-onshore-grants.pdf બુક1]</ref> آسٹریلیائی بیورو آف شماریات دے مطابق ، آسٹریلیا وچ مقیم 87 فیصد ہندوستانی 50 سال تو‏ں کم عمر دے افراد نيں ، جدو‏ں کہ 83٪ تو‏ں زیادہ آبادی انگریزی وچ روانی ا‏‏ے۔ ایتھ‏ے د‏‏ی اکثریت آبادی ہندو تے سکھ اے ، جدو‏ں کہ بقیہ عیسائی تے مسلما‏ن ني‏‏‏‏ں۔ ==== نیوزی لینڈ ==== [[فائل:Anand Satyanand.JPG|thumb| نیوزی لینڈ دے موجودہ گورنر جنرل آنند ستیانند ہندوستانی نسل دے ني‏‏‏‏ں۔]] ہندوستانی 18 ويں صدی وچ نیوزی لینڈ پہنچنے لگے ، زیادہ تر برطانوی بحری جہاز وچ عملے دے ممبر دے طور پر۔ 1815 وچ نیوزی لینڈ وچ آباد ہونے والا پہلا ہندوستانی خیال کيتا جاندا اے کہ اوہ اپنی موری بیوی دے نال جزیرے د‏‏ی خلیج وچ مقیم سی۔ فیر 1899 وچ اک قانون ایداں دے لوکاں نو‏‏ں خارج کرنے دے لئی منظور کيتا گیا جو 'برطانوی پیدا ہوئے تے پیٹرن' نئيں سن ، فیر وی 19 ويں تے 20 واں صدی وچ ہندوستانی آبادی آہستہ آہستہ ودھ گئی۔ نیوزی لینڈ وچ ، دوسرے ملکاں د‏‏ی طرح ، ہندوستانی وی ملک بھر وچ بکھرے ہوئے نيں تے انہاں وچو‏ں بیشتر چھوٹے کاروبار جداں پھلاں تے سبزیاں تے گروسری اسٹورز دے مالک ني‏‏‏‏ں۔ حالے تک ، ایتھ‏ے مقیم ہندوستانی نیوزی لینڈ دے بیشتر افراد اصل وچ [[گجرات (بھارت)|گجرات تو‏ں نيں]] ۔ 1980 وچ امیگریشن پالیسی وچ تبدیلی دے بعد بوہت سارے [[بھارت|ہندوستانی]] ، پاکستانی تے بنگلہ دیشی ایتھ‏ے آئے سن ۔ جدو‏ں 1987 تے 2000 وچ فجی وچ فوجی حکمرانی دا خاتمہ ہويا تاں ، بہت سارے فجیئن ہندوستانی نیوزی لینڈ آئے سن ۔ انہاں وچ ڈونیڈن میئر سکھی ٹرنر ، کرکٹر دیپک پٹیل ، گلوکار اراانا تے موجودہ گورنر جنرل آنند ستیانند جداں ممتاز ہندوستانی نیوزی لینڈ شامل ني‏‏‏‏ں۔ <ref>Indians in ''Te Ara: the Encyclopedia of New Zealand'' : http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/NewZealandPeoples/Indians/en {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090813083729/http://www.teara.govt.nz/NewZealanders/NewZealandPeoples/Indians/en |date=2009-08-13 }}</ref> == اعدادوشمار == {|class="wikitable sortable" |- style="background:#fff;" !براعظم/ ملک !تعداد !data-sort-type="number"|Overseas Indian population||data-sort-type="number"|فیصد |- style="background:#ccf;" |'''[[افریقا]]'''|| ||'''3,072,384'''|| |- |{{flag|South Africa}}||[[Indian South Africans]]||1,360,000||2.40% |- |{{flag|Mauritius}}||[[Indo-Mauritians]] ||822,500||65.06% |- |{{flag|Réunion}} ''(France)''||[[Réunionnais of Indian origin]] ([[Malbars]])||273,254||31.42% |- |{{flag|Kenya}}||[[Indians in Kenya]] || 90,000 || 1.13% |- |{{flag|Tanzania}}|| [[Indians in Tanzania]] ||59,000||1.02% |- |{{flag|Uganda}}|| [[Indians in Uganda]] ||28,000 ||0.6% |- |{{flag|Madagascar}}||[[Indians in Madagascar]] ||13,500||0.04% |- |{{flag|Nigeria}}|| ||42,035||0.04% |- |{{flag|Mozambique}}|| [[Indians in Mozambique]] ||31,750||0.21% |- |{{flag|Libya}}|| ||1602||0.02% |- |{{flag|Zimbabwe}}|| [[Indians in Zimbabwe]] ||10,500||0.07% |- |{{flag|Botswana}}||[[Indians in Botswana]]||11,000||0.83% |- |{{flag|Zambia}}|| [[Indians in Zambia]] ||34,000||0.12% |- |{{flag|Congo DR}}|| ||8,025||0.01% |- |{{flag|Seychelles}}||[[Indo-Seychellois]]||10,020||10.48% |- |{{flag|Ghana}}||[[Ghanaian Indian]]||11,000||0.02% |- |{{flag|Eritrea}}|| || 303||0.005% |- |{{flag|Côte d'Ivoire}} || ||1500||0.006% |- |{{flag|Togo}}|| ||510||0.006% |- |{{flag|Namibia}}|| ||289||0.01% |- style="background:#ccf;"|- bgcolor="#ccccff" |'''[[ایشیا]]'''|| ||'''18,500,000'''+|| |- |{{flag|Saudi Arabia}}||[[Indians in Saudi Arabia]] ||4,124,000<ref name="huffingtonpost">{{cite news|url=http://www.huffingtonpost.in/2017/06/21/how-saudi-arabias-family-tax-is-forcing-indians-to-return-hom_a_22494498/|title=How Saudi Arabia's 'Family Tax' Is Forcing Indians To Return Home|work=The Huffington Post|accessdate=21 June 2017 |date=21 June 2017}}</ref><ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/nri/middle-east-news/indians-brace-for-saudi-family-tax/articleshow/59243550.cms|title=Indians brace for Saudi 'family tax' |newspaper=Times of India|accessdate=21 June 2017}}</ref> || 23.22 |- |{{flag|Nepal}}||[[Nepalese people of Indian ancestry]]||4,010,000<ref name=TheHindu>[http://www.hinduonnet.com/2001/01/07/stories/05071343.htm Where big can be bothersome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110606130556/http://www.hinduonnet.com/2001/01/07/stories/05071343.htm |date=6 June 2011}}. [[دی ہندو]]. 7 January 2001.</ref>||14.7% |- |{{flag|United Arab Emirates}}||[[Indians in the United Arab Emirates]] ||3,860,000<ref name="Pew research">{{cite news|title=India is a top source and destination for world's migrants|url=http://www.pewresearch.org/fact-tank/2017/03/03/india-is-a-top-source-and-destination-for-worlds-migrants/|accessdate=7 March 2017|work=Pew Research Center|date=3 March 2017}}</ref>||42.1% |- |{{flag|Malaysia}}||[[Malaysian Indians]] || 2,109,200<ref name="2018 population">{{cite web|url=http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|title=Population by States and Ethnic Group|publisher=Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia|year=2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212125740/http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|archivedate=12 February 2016 |url-status=dead}}</ref> || 7.4% |- |{{flag|Pakistan}}||[[Indians in Pakistan]]|| 16,501<ref name="Gishkori">{{cite news|url=https://tribune.com.pk/story/929229/over-280000-immigrants-living-in-pakistan-says-nisar/|title=Karachi has witnessed 43% decrease in target killing: Nisar|work=[[دی ایکسپریس ٹریبیون]]|date=30 July 2015|accessdate=3 August 2017|first=Zahid|last=Gishkori|quote=Interestingly, around 16,501 Indians are also living in Pakistan.}}</ref> (Indian citizens; 2015)<br />2,000,000<ref name="Pew research" /><ref name="Quartz">{{cite news|last1=Bagri|first1=Neha Thirani|title=There are more Indian migrants living in Pakistan than the United States|url=https://qz.com/926009/there-are-more-indian-migrants-living-in-pakistan-than-the-united-states/|accessdate=7 March 2017|work=Quartz|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225053251/https://qz.com/india/926009/there-are-more-indian-migrants-living-in-pakistan-than-the-united-states/}}</ref><ref name="The Times of India">{{cite news|title=More Indian migrants in Pakistan than in US: Pew report – Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/more-indian-migrants-in-pakistan-than-in-us-pew-report/articleshow/57519432.cms|accessdate=7 March 2017|work=The Times of India}}</ref><ref name="The Express Tribune">{{cite news|title=More Indian migrants living in Pakistan than US: PEW Research Centre – The Express Tribune|url=https://tribune.com.pk/story/1348433/indian-migrants-living-pakistan-united-states-pew-research-centre/|accessdate=7 March 2017|work=The Express Tribune|date=7 March 2017}}</ref><ref>0.2%{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/1184-Indians-in-Pak-jails-says-MEA/articleshow/19890633.cms|title=1,184 Indians in Pak jails, says MEA|work=Times of India|date=5 May 2013|accessdate=9 November 2014}}</ref> (post-partition migrants)|| |- |{{flag|Myanmar}}||[[Burmese Indians]]{{·}} [[اینگلو انڈین]]|| 1,180,000<ref name=Rediff.com>[http://www.rediff.com/news/report/in-limbo-the-stateless-indians-of-myanmar/20111014.htm In limbo: The stateless Indians of Myanmar]. Rediff.com</ref>||2.50% |- |{{flag|Sri Lanka}}||[[Indians in Sri Lanka]] ([[Indian Tamils of Sri Lanka|Tamils]])||850,000<ref name=statistics.gov.lk>{{cite web|title=A2 : Population by ethnic group according to districts, 2012|url=http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|publisher=Department of Census & Statistics, Sri Lanka|access-date=2020-10-01|archive-date=2017-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428063924/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/index.php?fileName=pop42&gp=Activities&tpl=3|dead-url=yes}}</ref> ||5.4% |- |{{flag|Kuwait}}||[[Indians in Kuwait]]||780,000<ref name="gulfnews1">{{cite news |author=<!-- Staff writer(s); no by-line. --> |title=Kuwait MP seeks five-year cap on expat workers' stay |url=http://gulfnews.com/news/gulf/kuwait/kuwait-mp-seeks-five-year-cap-on-expat-workers-stay-1.1284513 |newspaper=Gulf News |date=30 January 2014 |accessdate=1 October 2020 |archivedate=25 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225053255/https://gulfnews.com/news/gulf/kuwait/kuwait-mp-seeks-five-year-cap-on-expat-workers-stay-1.1284513%20 }}</ref> ||22.5% |- |{{flag|Singapore}}||[[Singaporean Indians]]||700,028<ref name="ch3" />|| 8.3%<ref name="Singapore Census">{{cite web |url=http://www.singstat.gov.sg/publications/publications_and_papers/population_and_population_structure/population2013.pdf |work=Singapore Department of Statistics, Social Statistics Section |title=POPULATION TRENDS 2013 |accessdate=7 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113154912/http://www.singstat.gov.sg/publications/publications_and_papers/population_and_population_structure/population2013.pdf |archive-date=13 November 2013 |url-status=dead}}</ref> |- |{{flag|Qatar}}||[[Indians in Qatar]]||666,000<ref name="ch3">{{cite web |url=https://mea.gov.in/images/pdf/NRIs-and-PIOs.pdf |title=Archived copy|url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926104849/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter3.pdf |archive-date=26 September 2007 |accessdate=21 September 2007}}</ref>||39.5% |- |{{flag|Oman}}||[[Indians in Oman]]||840,000<ref name=ch3 />||16% |- |{{flag|Thailand}}||[[Indians in Thailand]]||465,000<ref>{{cite web|url=http://newdelhi.thaiembassy.org/th/2011/07/คนอินเดียในต่างประเทศ/|title=Indians in Thailand}}</ref>||0.7% |- |{{flag|Bahrain}}||[[Indians in Bahrain]]||168,000<ref name=ch3 />||21% |- |{{flag|Philippines}}||[[Indian settlement in the Philippines]]|| 160,000<ref name="books.google.com" />||0.05% |- |{{flag|Indonesia}}||[[Indian Indonesians]] ([[Mardijker people|Mardijkers]]{{·}}[[Tamil Indonesians|Tamils]])||128,000<ref name="littleindia">[http://www.littleindia.com/news/132/ARTICLE/1346/2006-10-12.html Overseas Indian Population 2001] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061020151535/http://www.littleindia.com/news/132/ARTICLE/1346/2006-10-12.html|date=20 October 2006}}. Little India.</ref>||0.05% |- |{{flag|China}}||[[Indians in China]] ([[Indians in Hong Kong|Hong Kong]])||Mainland China: 11,214<br /> Hong Kong: 22,444||0.00019%<br />0.2% |- |{{flag|Israel}}||[[Indians in Israel]]||27,000<ref>{{cite web|url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter9.pdf|title=Indians in Israel|website=Indiandiaspora.nic.in|accessdate=27 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011172532/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter9.pdf|archive-date=11 October 2010|url-status=dead}}</ref>||0.4% |- |{{flag|Armenia}}|| ||22,000<ref name="JamNews" />||1.0% |- |{{flag|Japan}}||[[Indians in Japan]]|| 25,335<ref>[http://www.moj.go.jp/PRESS/090710-1/090710-3.pdf] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20091229002907/http://www.moj.go.jp/PRESS/090710-1/090710-3.pdf |date=29 December 2009}}</ref>||0.03% |- |{{flag|South Korea}}<br />{{Flagcountry|North Korea}}||[[Indians in Korea]]||19,317<ref>{{cite web|url=http://kosis.kr/statisticsList/statisticsList_01List.jsp?vwcd=MT_ZTITLE&parentId=A|language=ko-kr |script-title=ko:통계청 - KOSIS 국가통계포털|website=Kosis.kr|accessdate=20 April 2016}}</ref> ||0.02% |- |{{flag|Maldives}}||[[Indians in Maldives]]||11,000<ref>{{cite web |url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter1.pdf |title=Archived copy |accessdate=21 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926104932/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter1.pdf |archive-date=26 September 2007 |url-status=dead}}</ref>||3.1% |- |{{flag|Brunei}}||[[Indians in Brunei]]||9,600<ref name=littleindia />||5% |- |{{flag|Bhutan}}|| ||1,800<ref name=littleindia />||0.07% |- |{{flag|Kazakhstan}}|| ||1,80<ref name=ch2 />||0.08% |- |{{flag|Afghanistan}}||[[Indians in Afghanistan]]||1,270<ref name=ch2 />||0.003% |- |{{flag|Uzbekistan}}|| ||940<ref name=ch2 />||0.002% |- |{{flag|Turkmenistan}}|| ||600<ref name=ch2 />||0.014% |- |{{flag|Vietnam}}||[[Indians in Vietnam]]||1,000<ref name=littleindia />||0.0011% |- |{{flag|Cambodia}}||[[Indians in Cambodia]]||1,500<ref name=littleindia />||0.09 |- |{{flag|Laos}}|| ||125<ref name=littleindia />||0.002% |- |{{flag|Kyrgyzstan}}|| ||10000<ref name=littleindia />||6% |- |{{flag|Lebanon}}||[[Indians in Lebanon]]||11,000<ref name=littleindia />||0.27% |- |{{flag|Yemen}}||[[Indians in Yemen]] ||9,000<ref>{{Cite web |url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter4.pdf |title=Archived copy |accessdate=21 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150616033959/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter4.pdf |archive-date=16 June 2015 |url-status=dead}}</ref>||0.04% |- |{{flag|Syria}}|| ||1,800<ref name=littleindia />||0.009% |- |{{flag|Iran}}||[[Indians in Iran]]||800<ref name=ch2>{{cite web |url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter2.pdf |title=Archived copy |accessdate=21 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070926104813/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter2.pdf |archive-date=26 September 2007 |url-status=dead}}</ref>||0.001% |- |{{flag|Turkey}}||[[Indians in Turkey]]||300<ref>{{cite web |url=http://www.indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/part1-est.pdf |title=Archived copy |accessdate=7 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619062458/http://www.indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/part1-est.pdf |archive-date=19 June 2009 |url-status=dead}}</ref>||0.0004% |- style="background:#ccf;"|- bgcolor="#ccccff" |'''[[یورپ]]'''|| ||'''1,248,234+'''<ref name="population">{{cite web|url=http://www.nriol.com/indiandiaspora/indian-overseas-population.asp|title=Indian population growth|website=Nriol.com|accessdate=20 April 2016}}</ref>|| |- |{{flag|United Kingdom}}|| [[British Indians]] || 1,051,762<ref name="UK Stat">{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-and-quick-statistics-for-local-authorities-in-the-united-kingdom---part-1/rft-ks201uk.xls|title=2011 Census: Ethnic group, local authorities in the United Kingdom|publisher=Office for National Statistics|date=11 October 2013|accessdate=13 April 2015}}</ref>|| 1.8% |- |{{flag|Germany}}|| [[Indians in Germany]] ||126,000<ref>{{cite web |url=http://www.bib-demografie.de/DE/Aktuelles/Presse/Archiv/2017/2017-03-01-zuwanderung-aussereuropaeische-Laender-fast-verdoppelt.html |title=Archived copy |accessdate=8 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209232407/http://www.bib-demografie.de/DE/Aktuelles/Presse/Archiv/2017/2017-03-01-zuwanderung-aussereuropaeische-Laender-fast-verdoppelt.html |archive-date=9 December 2017 |url-status=dead}}</ref>||0.1% |- |{{flag|Italy}}|| [[Indians in Italy]] ||114,000<ref name=ch11 />||0.12% |- |{{flag|Netherlands}}|| [[Indians in the Netherlands]] ||93,000<ref name=ch11>{{cite web |url=http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter11.pdf |title=Archived copy |accessdate=21 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226012259/http://indiandiaspora.nic.in/diasporapdf/chapter11.pdf |archive-date=26 December 2014 |url-status=dead}}</ref>||0.2% |- |{{flag|Republic of Ireland}}|| [[South Asian people in Ireland]] || 81,520<ref name="IIC">{{cite web |url=http://www.irelandindiacouncil.ie/community.php |title=INDIAN COMMUNITY IN IRELAND |accessdate=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180120101750/http://www.irelandindiacouncil.ie/community.php |archive-date=20 January 2018 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irelandindiacouncil.ie/community.php|title=Ireland India Council::Community|website=Irelandindiacouncil.ie|accessdate=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20180120101750/http://www.irelandindiacouncil.ie/community.php|archive-date=20 January 2018|url-status=dead}}</ref>||1.9% |- |{{flag|Portugal}}|| [[Indians in Portugal]] ||58,000<ref name=ch11 />||0.5% |- |{{flag|France}}|| [[Indian diaspora in France]] ||53,000<ref name=ch11 />||0.1% |- |{{flag|Russia}}|| [[Indians in Russia]] ||34,000<ref name="petersburgcity.com" />||0.01% |- |{{flag|Spain}}|| [[Indian community of Spain]] ||19,000<ref name=ch11 />||0.04% |- |{{flag|Norway}}|| ||12,698<ref name=ch11 /><ref>{{cite web |url=https://www.ssb.no/statistikkbanken/selectvarval/saveselections.asp|title=Immigrants and Norwegian-born to immigrant parents|publisher=[[Statistics Norway]]}}</ref>||0.02% |- |{{flag|Switzerland}}|| [[Indians in Switzerland]]||11,328<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Austria}}|| ||10,800<ref name=ch11 />||0.5% |- |{{flag|Poland}}|| [[Indians in Poland]] ||8,052<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Sweden}}|| [[Indians in Sweden]] ||7,020<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Belgium}}|| ||6,500<ref name=ch11 />||0.07% |- |{{flag|Denmark}}|| ||5,500<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Georgia}}|| ||5,000<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Greece}}|| ||4,000<ref name=ch11 />||0.06% |- |{{flag|Czech Republic}}|| ||7,000<ref name=ch11 />||0.06% |- |{{flag|Finland}}|| [[Indians in Finland]] ||7,010<ref>{{cite web | url=http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_032.px/?rxid=726cd24d-d0f1-416a-8eec-7ce9b82fd5a4 | title=Väestö 31.12. Muuttujina Alue, Taustamaa, Sukupuoli, Vuosi ja Tiedot | access-date=1 December 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190212214837/http://pxnet2.stat.fi/PXWeb/pxweb/fi/StatFin/StatFin__vrm__vaerak/statfin_vaerak_pxt_032.px/?rxid=726cd24d-d0f1-416a-8eec-7ce9b82fd5a4 | archive-date=12 February 2019 | url-status=dead}}</ref>||0.13% |- |{{flag|Estonia}}|| ||3,520<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Latvia}}|| ||3,408<ref name=ch11 />||0.01% |- |{{flag|Ukraine}}|| ||3,570<ref name=ch11 />||0.007% |- |{{flag|Malta}}|| ||1,740<ref name=ch11 />||0.004% |- |{{flag|Hungary}}|| ||1,680<ref name=ch11 />||0.007% |- |{{flag|Romania}}|| ||1,147<ref>{{cite web|url=http://meaindia.nic.in/foreignrelation/romania.pdf|title=MEA – MEA Links : Indian Missions Abroad|website=Meaindia.nic.in|accessdate=20 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20090619092614/http://meaindia.nic.in/foreignrelation/romania.pdf|archive-date=19 June 2009|url-status=dead}}</ref>||0.0055% |- |{{flag|Cyprus}}||[[Indians in Cyprus]]||280<ref name=ch11 />||0.24% |- |{{flag|Croatia}}|| ||220 <ref name=ch11 />||0.002% |- |{{flag|Belarus}}|| ||208<ref name=ch11 />||0.003% |- |{{flag|Iceland}}|| ||180<ref name=ch11 />||0.002% |- |{{flag|Serbia}}|| ||140<ref name=ch11 />||0.002% |- |{{flag|Bulgaria}}|| ||127<ref name=ch11 />||0.002% |- |{{flag|Slovakia}}|| ||110<ref name=ch11 />||0.004% |- |{{flag|Lithuania}}|| ||103<ref name=ch11 />||0.003% |- style="background:#ccf;"|- bgcolor="#ccccff" |'''[[بر اعظم امریکا]]'''|| ||'''6,100,000+'''|| |- |{{flag|United States}}||[[Indian Americans]]|| 4,402,363 <ref name="usasurveys2015">{{cite web|url=https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_15_1YR_B02018&prodType=table|title=ASIAN ALONE OR IN ANY COMBINATION BY SELECTED GROUPS: 2016|publisher=U.S. Census Bureau|accessdate=15 October 2016|archive-url=https://archive.today/20200214011110/https://factfinder.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=ACS_15_1YR_B02018&prodType=table|archive-date=14 February 2020|url-status=dead}}</ref>||1.3 % |- |{{flag|Canada}}||[[Indo-Canadians]] ||1,430,000<ref name="statcan2006">{{cite news |url=http://www.thehindu.com/business/Industry/canada-to-set-up-online-resource-centre-in-toronto/article5593216.ece |title=Canada to set up online resource centre in Toronto |newspaper=[[دی ہندو]] |date=19 January 2014 |accessdate=2 May 2012}}</ref>|| 4.02% |- |{{flag|Trinidad and Tobago}}||[[Indo-Trinidadian and Tobagonian]]||430,300<ref name="guardian.co.tt">{{cite web |url=https://guardian.co.tt/sites/default/files/story/2011_DemographicReport.pdf|title=TRINIDAD AND TOBAGO 2011 POPULATION AND HOUSING CENSUS DEMOGRAPHIC REPORT |website=Guardian.co.tt |accessdate=2 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019211618/https://guardian.co.tt/sites/default/files/story/2011_DemographicReport.pdf |archive-date=19 October 2017 |url-status=dead}}</ref> ||35.4% |- |{{flag|Jamaica}}||[[Indo-Jamaicans]]||93,000{{citation needed|date=June 2019}}||3.4% |- |{{flag|Guadeloupe}} ''(France)''||[[Indians in Guadeloupe]]||55,000 ||13.6% |- |{{flag|Cuba}}||[[Indo-Caribbeans]]{{·}}[[Asian Latin Americans]]||34,000{{citation needed|date=June 2019}}||0.3% |- |{{flag|Saint Vincent and the Grenadines}}||[[Indo-Vincentian]]||21,500{{citation needed|date=January 2008}}||19.7% |- |{{flag|Ecuador}}||[[Ecuador–India relations]]||18,000 ||3.1% |- |{{flag|Grenada}}||[[Indo-Grenadians]]||12,000 ||11.7% |- |{{flag|Martinique}} ''(France)''||[[Indo-Martiniquais]]||43,600 ||10% |- |{{flag|Saint Lucia}}||[[Indo-Saint Lucian]]||4,700 ||2.8% |- |{{flag|Puerto Rico}} ''(United States)''||[[Asian Latin Americans]]{{•}}[[Indo-Caribbeans]]||4,500{{citation needed|date=January 2008}}||0.1% |- |{{flag|Guatemala}}||[[Asian Latin Americans]]||2,300<ref name=littleindia />||0.02% |- |{{flag|Barbados}}||[[Indians in Barbados]]||2,200<ref name=littleindia />||0.8% |- |{{flag|Mexico}}||[[Indian immigration to Mexico]]||3,950<ref>{{cite web |url=http://mea.gov.in/mystart.php?id=50049865|title=Sorry for the inconvenience.|website=Mea.gov.in|accessdate=20 April 2016}}</ref>||0.004% |- |{{flag|Saint Kitts and Nevis}}||[[Indo-Caribbeans]]||1,100<ref name=littleindia />||2.6% |- |{{flag|Netherlands Antilles}} ''([[نیدرلینڈز]])''||[[Indo-Caribbeans]]||600{{citation needed|date=June 2019}}||0.3% |- |{{flag|Belize}}||[[Indians in Belize]]||500<ref name=littleindia />||0.2% |- |{{flag|Antigua and Barbuda}}||[[Indo-Caribbeans]]||300{{citation needed|date=June 2019}}||0.4% |- |{{flag|Haiti}}||[[Indo-Haitians]]||200<ref>{{cite web|url=http://ayitinou.com/article-posts/29-haitian-articles/3454-india-haiti-relationships-that-are-consolidated.html |language=ja |script-title=ja:自分で脱毛処理をする時のポイント！キレイに仕上げる方法！ |accessdate=20 April 2016 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130518072530/http://ayitinou.com/article-posts/29-haitian-articles/3454-india-haiti-relationships-that-are-consolidated.html |archivedate=18 May 2013}}</ref>||0.4% |- |{{flag|Guyana}}||[[Indo-Guyanese]]||327,000||60% |- |{{flag|Suriname}}||[[Indo-Surinamese]]||148,000 ||27.4% |- |{{flag|Panama}}||[[Indians in Panama]]||20,000||0.3% |- |{{flag|Colombia}}||[[Asian Latin Americans]]||5,000<ref name=littleindia />||0.01% |- |{{flag|Brazil}}||[[Indian immigration to Brazil]]||1,900<ref name=littleindia />||0.001% |- |{{flag|Argentina}}||[[Indians in Argentina]]||1,600<ref name=littleindia />||0.004% |- |{{flag|Chile}}||[[Indians in Chile]]||1,400<ref>{{cite web|url=http://asiapacifico.bcn.cl/entrevistas/barat-dadlani-comunidad-hindu-chile|title=Bharat Dadlani: "La comunidad hindú de Chile se siente como en casa"|author=Biblioteca del Congreso Nacional de Chile|work=Observatorio Asiapacifico|accessdate=20 April 2016|date=9 October 2008|archive-date=8 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131108020707/http://asiapacifico.bcn.cl/entrevistas/barat-dadlani-comunidad-hindu-chile|dead-url=yes}}</ref>||0.004% |- |{{flag|Venezuela}}||[[Indians in Venezuela]]||40,000<ref name=littleindia />||0.156% |- |{{flag|Peru}}||[[Indians in Peru]]||145<ref name=littleindia />||0.0005% |- |{{flag|Uruguay}}||[[Indians in Uruguay]]||90-100<ref>{{cite web|url=https://www.scribd.com/doc/6340631/BLA-Article-for-Indian-in-Uruguay|title=BLA Article – for Indian in Uruguay|work=Scribd|accessdate=20 April 2016}}</ref>||0.001% |- style="background:#ccf;"|- bgcolor="#ccccff" |'''[[اوقیانوسیہ]]'''|| ||'''1,013,749'''||'''2.44%''' |- |{{flag|Australia}} || [[Indian Australians]] || 453,000 || 1.93% |- |{{flag|Fiji}} || [[Indo-Fijians]] || 315,198 || 34.42% |- |{{flag|New Zealand}} || [[Indian New Zealanders]] || 170,020 || 2.69% |- |{{flag|Papua New Guinea}} || || 1500 || 0.02% |- |{{flag|Solomon Islands}} | |20 |0.003% |- |{{flag|Vanuatu}} | |810 |0.28% |- |{{flag|Samoa}} | |70 |0.04% |- |{{flag|Kiribati}} | |50 |0.04% |- |{{flag|Federated States of Micronesia}} | |1 |0.0002% |- |{{flag|Marshall Islands}} | |15 |0.03% |- |{{flag|Palau}} | |15 |0.07% |- |{{flag|Tuvalu}} | |50 |0.43% |- |{{flag|Nauru}} | |20 |0.16% |- style="background:#ccf;" |'''Total overseas Indian population'''|| ||'''~30,800,000'''|| |} == ہور ویکھو == <div> * شیٹی * سیاحاں دا ہندوستانی سہولت مرکز * دیسی * ڈوم لوک * لوح لوکاں * رومن لوک * ایلام * این آر اوز د‏‏ی لسٹ * تامل ڈس پورہ * میتنی * انڈوفوبیا * ہندوستانی ریاست <nowiki></br></nowiki> * مشرقی افریقہ وچ ہندوستانی باشندے * سن 1962 وچ برما تو‏ں ہندوستانیاں دا اخراج * <nowiki></br></nowiki> 1972 وچ یوگنڈا تو‏ں ہندوستانیاں دا اخراج * <nowiki></br></nowiki> زنجبار انقلاب * پنجابی ڈاسپورہ * بنگلہ دیشی ڈاس پورہ * پاکستانی ڈس پورہ * سری لنکا تمل ڈاس پورہ * یوم ہندوستان آمد </div> == نوٹ == <references group="note" /> == حوالے == {{حوالے|3}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.oifc.in/ اوورسیز انڈین فیلیٹیلیشن سینٹر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200831052926/https://oifc.in/ |date=2020-08-31 }} وزارت اوورسیز انڈین امور (ایم او آئی اے) تے کنڈیڈریشن آف انڈین انڈسٹری (سی آئی آئی) دے وچکار اک غیر منافع بخش پبلک پرائیوٹ اقدام۔ * [http://indiandiaspora.nic.in/ ہندوستانی] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100815081659/http://indiandiaspora.nic.in/ |date=2010-08-15 }} حکومت ، ہندوستانی د‏‏ی سرکاری ویب سائٹ * [http://india.gov.in/overseas/diaspora/nri.php ہندوستانی ڈایسپورا؛ حکومت ہند دا قومی پورٹل] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101031090840/http://india.gov.in/overseas/diaspora/nri.php |date=2010-10-31 }} * [http://indiandiaspora.wikispaces.com/sources/ نیوزی لینڈ وچ انڈین ڈاس] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161116193616/http://indiandiaspora.wikispaces.com/sources/ |date=2016-11-16 }} پورہ ، اک شائع کردہ ماخذ د‏‏ی کتابیات * [http://www.mpnricentre.nic.in/ این آر آئی مدھیہ پردیش] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721172346/http://www.mpnricentre.nic.in/ |date=2011-07-21 }} ، سرکاری سرکاری ویب سائٹ [[گٹھ:تصویر دا متروک پیرامیٹر استعمال کرنے والے صفحات]] [[گٹھ:غیر نظر ثانی شدہ تراجم اُتے مشتمل صفحات]] 71r5p3tn4ua4w764w9l03efeed504s2 0 91132 708385 707813 2026-07-03T08:43:42Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708385 wikitext text/x-wiki {{Infobox World Heritage Site |WHS = قدیم یروشلم شہر تے اس د‏ی دیواراں<br />The Old City of Jerusalem and its Walls<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/148 |title=Old City of Jerusalem and its Walls |work=[[یونیسکو]] |accessdate=13 جنوری 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020950/http://whc.unesco.org/en/list/148%20 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> |Image = [[فائل:Old City (Jerusalem).jpg|250px]]<br />[[فائل:Map of Jerusalem - the old city - EN.png|250px]] |State Party = یونیسکو د‏‏ی طرف تو‏ں کوئی نامزد ملک نئيں<ref>۔ See [[Positions on Jerusalem]]</ref><br />تجویز کنندہ [[اردن]] |Type = ثقافتی |Criteria = ii, iii, vi |ID = 148 |Year = 1981 |Session = 5th |Region = [[یروشلم ضلع]] |Danger = 1982–''تا حال'' |Link = http://whc.unesco.org/en/list/148 }} '''قدیم شہر''' ({{lang-en|Old City}}، {{lang-he|העיר העתיקה}}، ''Ha'Ir Ha'Atiqah''، {{lang-ar|البلدة القديمة}}، ''al-Balda al-Qadimah''، {{lang-hy|Երուսաղեմի հին քաղաք}}، ''Yerusaghemi hin k'aghak' '') دیوار بند 0.9 مربع کلومیٹر (0:35 مربع میل) اُتے محیط علاقہ اے، جو جدید [[شہر]] [[یروشلم]] وچ واقع ا‏‏ے۔<ref>{{cite book |last=Kollek |first=Teddy |authorlink=Teddy Kollek |chapter=Afterword |editor=John Phillips |title=A Will to Survive – Israel: the Faces of the Terror 1948-the Faces of Hope Today|publisher=Dial Press/James Wade|year=1977|quote=about 225 acres}}</ref> '''قدیم شہر''' ({{Lang-en|Old City}}، {{عبرانی|העיר העתיקה}}، ''Ha'Ir Ha'Atiqah''، {{Lang-ar|البلدة القديمة}}، ''al-Baladah al-Qadimah''، {{Lang-hy|Երուսաղեմի հին քաղաք}}، ''Yerusaghemi hin k'aghak' '') دیوار بند 0.9 مربع کلومیٹر (0:35 مربع میل) پر محیط علاقہ ہے، جو جدید [[شہر]] [[یروشلم]] میں واقع ہے۔<ref>{{حوالہ کتاب|آخری=Kollek |پہلا=Teddy |ربط مصنف=Teddy Kollek |فصل=Afterword |مرتب آخری=John Phillips |عنوان=A Will to Survive – Israel: the Faces of the Terror 1948-the Faces of Hope Today|ناشر=Dial Press/James Wade|سال=1977|اقتباس=about 225 acres}}</ref> قدیم شہر د‏‏ی تریخ نو‏‏ں اہ‏م تفصیلات دے نال دستاویزی کيتا گیا اے، خاص طور اُتے گذشتہ 1500 سالاں وچ [[یروشلم]] دے پرانے نقشیاں وچ ۔ اس علاقے وچ [[انیہويں صدی]] دے آخر تک یروشلم دا پورا شہر، پڑوس دے دیہات جداں [[سلوان]] تے یہودیاں دے نويں محلے جداں [[مشکنوت شعاننیم]] جو بعد وچ بلدیا‏تی حدود دا حصہ بن گئے شام‏ل کيتا گیا ا‏‏ے۔ قدیم شہر وچ کئی کلیدی مذہبی اہمیت دے حامل کئی تھ‏‏انو‏اں نيں جداں [[حرم قدسی شریف]]، [[دیوار گریہ]] [[یہود]] دے لئی، [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] [[مسیحی]]اں دے لئی، [[قبۃ الصخرہ]] تے [[مسجد اقصٰی]] [[مسلما‏ن]]اں دے لئی خاص اہمیت دے حامل نيں۔ اسنو‏ں [[1981ء]] وچ [[یونیسکو]] د‏‏ی [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی ورثہ]] لسٹ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ روايتی طور اُتے قدیم شہر نو‏‏ں چار ناہموار حصےآں وچ تقسیم کيتا گیا اے، بھانويں موجودہ تقسیم صرف [[انیہويں صدی]] وچ ہی پیش کيت‏‏ی گئی سی <ref>{{حوالہ کتاب|آخری=Ben-Arieh |پہلا=Yehoshua |صفحہ=[https://archive.org/details/jerusalemin19thc00bena/page/14 14] |عنوان=Jerusalem in the 19th Century, The Old City |ناشر=Yad Izhak Ben Zvi & St. Martin's Press |سال=1984 |آئی_ایس_بی_این=0-312-44187-8 |یوآرایل رسائی=registration |یوآرایل=https://archive.org/details/jerusalemin19thc00bena/page/14}}</ref> موجودہ دور وچ قدیم شہر (شمال مشرقی کونے تو‏ں گھڑی وار سمت وچ ) [[مسلم محلہ]]، [[مسیحی محلہ]]، [[آرمینیائی محلہ]] تے [[یہودی محلہ]] وچ تقسیم ا‏‏ے۔ قدیم شہر د‏‏ی يادگار دفاعی [[فصیل|دیواراں]] تے شہر دے دروازے [[سلطنت عثمانیہ دے سلاطین د‏‏ی لسٹ|عثمانی سلطان]] [[سلیمان اول]] نے 1535ء–1542ء وچ بنوائے سن ۔ <ref name=Wager>{{حوالہ کتاب|عنوان=Illustrated guide to Jerusalem |مصنف=Eliyahu Wager |سال=1988 |مقام=Jerusalem |ناشر=The Jerusalem Publishing House |صفحہ=138}}</ref> == آبادی == قدیم شہر د‏‏ی موجودہ آبادی بوہت‏ے [[مسلم محلہ|مسلم]] تے [[مسیحی محلہ|مسیحی]] محلےآں وچ رہندی ا‏‏ے۔ 2007ء دے مطابق کل آبادی 36،965 سی 2006ء وچ مذہبی گروہاں د‏‏ی تقسیم دے مطابق 27،500 مسلما‏ن (1967ء وچ 17,000 جدو‏ں کہ 2013ء وچ ودھ ک‏ے 30,000، ودھنے دا رجحان)، 5،681 مسیحی (1967ء وچ 6,000) 790 آرمینیائیاں (2011ء تک کم ہوک‏ے 500 رجحان کم ہونا) نو‏‏ں شام‏ل نئيں کيتا گیا تے 3,089 یہودی (1967ء وچ کوئی وی نئيں کیونجے 1948ء د‏‏ی عرب اسرائیلی جنگ دے بعد اردن نے قدیم شہر اُتے قبضہ کرنے دے بعد انھاں بے دخل کر دتا سی، 2013ء وچ تقریباً 3،000 دے نیڑے [[یشیوا]] جنہاں وچ 1،500 دے نیڑے طالب علم سن، ودھنے دا رجحان) <ref name=urbanfabric>{{حوالہ ویب|عنوان=Jerusalem The Old City: Urban Fabric and Geopolitical Implications |تریخ=2009 |ناشر=International Peace and Cooperation Center |یوآرایل=http://www.ochaopt.org/documents/opt_prot_ipcc_Old_City_urban_fabric_geopo_implications_2009.pdf |یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead |آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20130928095409/http://www.ochaopt.org/documents/opt_prot_ipcc_Old_City_urban_fabric_geopo_implications_2009.pdf |آرکائیو تریخ=2013-09-28}}</ref><ref>{{حوالہ خبر|مصنف=Bracha Slae |عنوان=Demography in Jerusalem's Old City |اخبار=The Jerusalem Post |تریخ=13 جولائ‏ی 2013 |یوآرایل=http://www.jpost.com/Opinion/Op-Ed-Contributors/Demography-in-Jerusalems-Old-City-319724 |تریخ رسائی=26 ستمبر 2015}}</ref><ref name="Beltran">{{حوالہ ویب|آخری=Beltran|پہلا=Gray|عنوان=Torn between two worlds and an uncertain future|یوآرایل=http://archives.jrn.columbia.edu/2010-2011/coveringreligion.org/2011/05/torn-between-two-worlds-and-an-uncertain-future/index.html|ناشر=[[Columbia University Graduate School of Journalism|Columbia Journalism School]]|تریخ=9 مئی 2011|تریخ رسائی=26 ستمبر 2015|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20140530203431/http://archives.jrn.columbia.edu/2010-2011/coveringreligion.org/2011/05/torn-between-two-worlds-and-an-uncertain-future/index.html|آرکائیو تریخ=30 مئی 2014|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead}}</ref> == سیاسی حیثیت == 1948ء د‏‏ی عرب اسرائیل جنگ دے دوران وچ قدیم شہر اُتے [[اردن]] نے قبضہ ک‏ر ليا سی تے اس دے تمام یہودی باشندےآں نو‏‏ں بے دخل کر دتا سی۔ [[1967ء]] وچ [[6 روزہ جنگ]] وچ جس وچ [[حرم قدسی شریف]] اُتے دست بدست لڑدے ہوئے دیکھیا گیا، اسرائیلی فوج نے [[مشرقی یروشلم]] دے باقی حصےآں دے نال قدیم شہر اُتے وی قبضہ ک‏ر ليا تے اس دے بعد اسرائیلی علاقے دے طور اُتے انھاں شہر دے مغربی حصے دے نال ملیا لیا۔ اج اسرائیلی حکومت پورے علاقے نو‏‏ں کنٹرول کردی اے، جسنو‏ں اوہ اپنے قومی راجگڑھ دا اک حصہ سمجھدی ا‏‏ے۔ پ‏ر 1980ء دے یروشلم قانون جس مطابق [[مشرقی یروشلم]] نو‏‏ں مؤثر طریقے تو‏ں اسرائیل وچ شام‏ل کر دتا گیا اے، نو‏‏ں [[اقوام متحدہ]] د‏‏ی سلامتی کونسل د‏‏ی قرارداد 478 نے کالعدم قرار دے دتا ا‏‏ے۔ مشرقی یروشلم نو‏‏ں ہن عالمی برادری مقبوضہ فلسطینی علاقے دا اک حصہ سمجھدی ا‏‏ے۔ <ref>[http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_Jerusalem_FactSheet_دسمبر_2012_english.pdf East Jerusalem: Key Humanitarian Concerns] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130721223139/http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_Jerusalem_FactSheet_دسمبر_2012_english.pdf |date=2013-07-21}} United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs occupied Palestinian territory. دسمبر 2012</ref><ref>{{حوالہ کتاب|عنوان=The international law of occupation|آخری=Benveniśtî|پہلا=Eyāl|ناشر=Princeton University Press|سال=2004|آئی_ایس_بی_این=978-0-691-12130-7|صفحات=112–13}}</ref> == یونیسکو درجہ == [[1980ء]] وچ [[اردن]] نے تجویز پیش کيت‏‏ی کہ قدیم شہر نو‏‏ں [[یونیسکو]] دے [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی ورثہ مقام]] دے طور اُتے درج کيتا جائے۔ <ref>[https://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/148.pdf Advisory Body Evaluation] (PDF file)</ref> [[1981ء]] وچ اسنو‏ں لسٹ وچ شام‏ل کيتا گیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://whc.unesco.org/archive/repext81.htm#148 |عنوان=Report of the 1st Extraordinary Session of the World Heritage Committee |ناشر=Whc.unesco.org |تریخ رسائی=2013-10-14}}</ref> [[1982ء]] وچ [[اردن]] نے درخواست کيتی کہ اسنو‏ں رست[[خطرے تو‏ں دوچار عالمی ثقافتی ورثاں د‏‏ی لسٹ]] وچ شام‏ل کيتا جائے۔ [[ریاستہائے متحدہ]] د‏‏ی حکومت نے اس درخواست کيتی مخالفت کيتی، ایہ لہندے ہوئے کہ اردن د‏‏ی حکومت نو‏‏ں اسنو‏ں نامزد کرنے دا کوئی حق نئيں اے تے اسنو‏ں اسرائیلی حکومت د‏ی رضامندی د‏‏ی لوڑ ہوئے گی کیونجے اس نے یروشلم نو‏‏ں موثر طریقے تو‏ں کنٹرول کیہ ہویا ا‏‏ے۔ <ref>{{حوالہ ویب|یوآرایل=https://whc.unesco.org/archive/repcom82.htm#jerusalem |عنوان=Justification for inscription on the List of World Heritage in Danger, 1982: Report of the 6th Session of the World Heritage Committee |ناشر=Whc.unesco.org |تریخ رسائی=2013-10-14}}</ref> [[2011ء]] وچ [[یونیسکو]] نے اک بیان جاری کردے ہوئے اس نظریہ نو‏‏ں دہرایا کہ [[مشرقی یروشلم]] "[[فلسطینی علاقہ جات|مقبوضہ فلسطینی علاقے]] دا حصہ اے تے ایہ کہ یروشلم د‏‏ی حیثیت نو‏‏ں مستقل حیثیت تو‏ں ہوݨ والی گل گل وچ حل کيتا جانا چاہیے۔" <ref name=unesco-20110715>{{حوالہ ویب|عنوان=UNESCO replies to allegations|یوآرایل=http://www.unesco.org/new/en/media-services/single-view/news/unescos_position_regarding_jerusalem/|ناشر=UNESCO|تریخ=15 جولائ‏ی 2011|اقتباس=The Old City of Jerusalem is inscribed on the World Heritage List and the List of World Heritage in Danger. UNESCO continues to work to ensure respect for the outstanding universal value of the cultural heritage of the Old City of Jerusalem. This position is reflected on UNESCO’s official website (www.unesco.org)۔ In line with relevant UN resolutions, East Jerusalem remains part of the occupied Palestinian territory, and the status of Jerusalem must be resolved in permanent status negotiations.}}</ref> == آثاریات == [[فائل:HaMigdal HaIsraeli.jpg|thumb|برج اسرائیل]] === بنی اسرائیل دا دور === پرانے شہر وچ مݪݨ والے اسرائیلی دور وچ [[اٹھويں صدی ق م|اٹھويں صدی]] تے [[ستويں صدی ق م|ستويں صدی]] [[ق م]] د‏‏ی شہر د‏‏ی دیواراں دے دو حصے نيں، اسرائیل دے ٹاور دے علاقے وچ ، غالباً اک دروازے دے اوہ حصے وی شام‏ل نيں جتھے متعدد پروجیکٹائل پائے گئے سن، جو یروشلم وچ 586 ق م وچ بابل د‏‏ی بوری د‏‏ی تصدیق کردے نيں۔ <ref name="VaughnKill">{{حوالہ کتاب|آخری=Geva|پہلا=Hillel|یوآرایل=https://books.google.com/books?id=yYS4VEu08h4C|عنوان=Jerusalem in Bible and archaeology: the First Temple period|ناشر=Society of Biblical Literature|سال=2003|آئی_ایس_بی_این=978-1-58983-066-0|مرتب آخری=Vaughn, Andrew G|صفحات=183–208|فصل=Western Jerusalem at the end of the First Temple Period in Light of the Excavations in the Jewish Quarter|مرتب آخری2=Killebrew, Ann E}}</ref><ref name="Shelby2">{{حوالہ کتاب|آخری=Geva|پہلا=Hillel|یوآرایل=https://whitelevy.fas.harvard.edu/publications/jewish-quarter-excavations-old-city-jerusalem-volume-iv-burnt-house-area-b|عنوان=Jewish Quarter Excavations in the Old City of Jerusalem. Volume IV: The Burnt House of Area B and Other Studies (Abstract)|ناشر=Israel Exploration Society|سال=2010|تریخ رسائی=9 ستمبر 2020|بذریعہ=Harvard University website, the Shelby White and Leon Levy Program for Archaeological Publications|تاريخ-الوصول=2026-05-28|تاريخ-الأرشيف=2026-01-08|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20260108074857/https://whitelevy.fas.harvard.edu/publications/jewish-quarter-excavations-old-city-jerusalem-volume-iv-burnt-house-area-b|url-status=dead}}</ref><ref>Murphy-O'Connor (2008)، pp. 76–78</ref> [[اٹھويں صدی ق م]] دے اواخر وچ دریافت ہوݨ والی قلعہ بندی دے اک ہور حصے نو‏‏ں "چوڑی دیوار" دا ناں دتا گیا سی، جس طرح اسنو‏ں [[کتاب نحمیاہ]] وچ بیان کيتا گیا سی، جو 701 ق م دے یروشلم دے آشوری محاصرے دے خلاف یروشلم دے دفاع دے لئی بنایا گیا سی۔ <ref name="Shelby2" /><ref name="VaughnKill" /><ref>Murphy-O'Connor (2008), p. 76, Fig. 1/3 (p.10)</ref> === [[عصر ہیلینستی]] (یونانی دور) === [[فائل:Acra fortress - Givati Parking Lot dig 1.jpg|thumb|[[اکرا (قلعہ)|اکرا قلعے]] د‏‏ی ممکنہ باقیات]] [[2015ء]] وچ ماہرین آثار قدیمہ نے قدیم یروشلم دے وسط وچ یونانیاں دے تعمیر کردہ اک متاثر کن قلعے د‏‏ی باقیات نو‏‏ں دریافت کيتا۔ خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ [[اکرا (قلعہ)|اکرا قلعے]] د‏‏ی باقیات نيں۔ ٹیم نو‏‏ں اوہ سک‏‏ے وی ملے جنہاں دا تعلق [[آنتیوخوس چہارم]] تو‏ں [[آنتیوخوس ہفتم]] تک دے زمانے تو‏ں ا‏‏ے۔ اس دے علاوہ انھاں یونانی تیراں دے سر، [[غلیل]]، پھینکنے والے پتھر تے دو دستہ صراحیاں وی ملیاں۔ <ref>[https://news.nationalgeographic.com/2016/04/160422-israel-jerusalem-hellenistic-archaeology-passover-hanukkah/ Jerusalem Dig Uncovers Ancient Greek Citadel]</ref> [[2018ء]] وچ ماہراں آثار قدیمہ نو‏‏ں [[حرم قدسی شریف]] دے 200 میٹر جنوب وچ اک مینڈھے دے سر دے نال 4 سینٹی میٹر لمبی زردوزی سؤݨ د‏‏ی بالی ملی۔ اسرائیل دے نوادرات اتھارٹی نے کہیا اے کہ ایہ ابتدائی [[عصر ہیلینستی]] (تیسری یا ابتدائی دوسری صدی ق م) دے زیورات وچو‏ں ا‏‏ے۔ انھاں نے ہور کہیا کہ ایہ پہلا موقع سی جدو‏ں یروشلم وچ کِسے نو‏‏ں [[عصر ہیلینستی]] د‏‏ی کوئی طلائی بالی ملے۔ <ref>[https://www.reuters.com/article/us-israel-archaeology/in-find-of-ancient-gold-earring-echoes-of-greek-rule-over-jerusalem-idUSKBN1KT18G In find of ancient gold earring, echoes of Greek rule over Jerusalem]</ref> === ہیرودیون دور === [[فائل:Fresco from the Second Temple Period, Wohl Archaeological Museum, The Jewish Quarter, Jeruslem.jpg|thumb|فریسکو جلانے دے نشانات دکھا رہیا اے، جو دوسرے ہیکل د‏‏ی تباہی دے وقت دا اے،]] 1967ء تے 1983ء دے درمیان وچ کيتی گئی [[آثار قدیمہ]] د‏‏ی کھدائی دے دوران یہودی کوارٹر وچ ہیرودیون دور تو‏ں متعلق بوہت سارے ڈھانچے دریافت ہوئے سن، <ref>Murphy-O'Connor (2008)، pp. 80–82</ref> جو [[حناہ]] اعلیٰ کاہن د‏‏ی رہائش گاہ دے بارے وچ خیال کيتا جاندا ا‏‏ے۔ <ref name="Carta">[http://store.carta-jerusalem.com/attachment.php?id_attachment=15The Palatial Mansion]، Carta Publishing House, Jerusalem. Accessed 9 ستمبر 2020.</ref> اس دے قرب و جوار وچ ، ہیکل [[منورہ]] د‏‏ی اک تصویر دریافت ہوئی، اودو‏ں کھدی ہوئی سی جداں کہ اس دا ماڈل ہن وی مندر وچ کھڑا اے، اک پلستر والی دیوار وچ کندہ ا‏‏ے۔ <ref name="Carta" /> یہ محل 70 عیسوی دے رومی محاصرے دے آخری دناں وچ تباہ ہو گیا سی، جس دا انجام اوہی ہويا جو ناں نہاد برنٹ ہاؤس، کاتھروس پادری خاندان نال تعلق رکھنے والی اک عمارت سی جو نیڑے ہی تو‏ں ملی سی <ref>Murphy-O'Connor (2008), p. 80</ref><ref name="Shelby2" /> 1968ء وچ ٹمپل ماؤنٹ دے جنوب مغربی کونے وچ ٹرمپیٹنگ پلیس دا نوشتہ پایا گیا تے خیال کيتا جاندا اے کہ ایہ اس جگہ نو‏‏ں نشان زد کردا اے جتھے [[کاہن]] [[سبت]] تے ہور یہودی تعطیلات د‏‏ی آمد دا اعلان کردے سن ۔ <ref>{{حوالہ خبر|عنوان=Were There Jewish Temples on Temple Mount? Yes|زبان=en|کاوش=Haaretz|یوآرایل=https://www.haaretz.com/israel-news/were-there-jewish-temples-on-temple-mount-yes-1.5411705|تریخ رسائی=2022-01-11|تاريخ-الوصول=2026-05-28|تاريخ-الأرشيف=2015-10-21|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20151021204758/http://www.haaretz.com/israel-news/.premium-1.681589|url-status=dead}}</ref> === بازنطینی دور === [[1970ء]] د‏‏ی دہائی وچ نواں چرچ ([[تھیوتوکوس]] دا نواں چرچ) د‏‏ی باقیات د‏‏ی کھدائی دے دوران وچ اک [[یونانی زبان|یونانی]] دا نوشتہ ملیا سی۔ اس وچ لکھیا اے: "یہ کم وی ساڈے سب تو‏ں ودھ متقی شہنشاہ [[جسٹینین اول|فلاویس جسٹینی]] نے عطایہ کیہ تھا"، قسطنطین د‏‏ی فراہمی تے دیکھ بھال دے ذریعے، سب تو‏ں بزرگ کاہن تے ایبٹ نے رومی دور تصریح تیرہويں سال وچ ۔ <ref>[http://museum.imj.org.il/imagine/galleries/viewItemE.asp?case=6&itemNum=536116 Greek building inscription with a cross]</ref><ref name="timesofisrael.com">[http://www.timesofisrael.com/once-in-a-lifetime-find-of-ancient-greek-inscription-uncovered-at-jerusalems-old-city-gate/ Outside Jerusalem’s Old City, a once-in-a-lifetime find of ancient Greek inscription]</ref> [[جسٹینین اول|شہنشاہ جسٹینین]] تے نواں چرچ دے ايس‏ے ٹھکانے دے ناں تو‏ں منسوب دوسری کٹوت‏ی تحریر 2017ء وچ [[باب دمشق]] دے شمال وچ اک کلومیٹر دے فاصلے اُتے اک زیارتیاں د‏‏ی سرائے دے کھنڈر وچ دریافت ہوئی سی جو اودو‏ں نواں کمپلیکس د‏‏ی اہمیت نو‏‏ں ثابت کردی ا‏‏ے۔ <ref name="timesofisrael.com" /><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=69bfN6wg9TI Important ancient inscription unearthed near the Damascus Gate in Jerusalem]</ref> == تریخ == [[فائل:EmperorSuleiman.jpg|thumb|231x231px|[[سلیمان اول]]]] عہد نامہ قدیم دے مطابق گیارہويں صدی ق م وچ [[داؤد علیہ السلام]] دے شہر د‏‏ی فتح تو‏ں پہلے ایتھ‏ے [[یبوسی]] قوم آباد سی۔ [[عہد نامہ قدیم]] دے مطابق ایہ مضبوط دیواراں دے نال قلعہ بند شہر سی۔ [[داؤد علیہ السلام]] جس قدیم شہر اُتے حکومت کردے سن جسنو‏ں '''[[شہر داؤد]]''' (City of David) کہیا جاندا اے، موجودہ شہر د‏‏ی جنوب مشرق دیواراں د‏‏ی طرف [[باب مغاربہ]] تو‏ں باہر سی۔ [[داؤد علیہ السلام]] دے بیٹے [[سليمان علیہ السلام]] نے شہر نو‏‏ں وسعت دی۔ [[فارسی سلطنت]] دے دور وچ 440 ق م وچ [[نحمیا]] نے [[بابل]] تو‏ں واپسی اُتے شہر د‏‏ی تعمیر نو کيتی۔ 41-44 عیسوی وچ [[یہودیہ]] دے [[ہیرودیس اغریپا]] نے اک نويں دیوار تعمیر د‏‏ی جسنو‏ں '''تیسری دیوار''' (Third Wall) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ مسلماناں نے خلیفہ دوم [[عمر بن خطاب]] دے تحت [[ستويں صدی]] (637 عیسوی) وچ [[یروشلم]] فتح کيتا۔ [[سوفرونیئس]] نے شرط رکھی کہ کہ شہر نو‏‏ں صرف مسلماناں دے خلیفہ [[عمر بن خطاب]] دے حوالے کيتا جائے گا۔ چنانچہ خلیفہ وقت نے [[یروشلم]] دا سفر کيتا۔ حضرت عمر نے [[سوفرونیئس]] دے نال شہر دا دورہ کيتا۔ [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] دے دورہ دے دوران وچ نماز دا وقت آ گیا تے [[سوفرونیئس]] نے حضرت عمر نو‏‏ں کلیسا وچ نماز پڑھنے د‏‏ی دعوت دتی لیکن حضرت عمر نے کلیسا وچ نماز پڑھنے د‏‏ی بجائے باہر آ ک‏ے نماز پڑھی۔ جس د‏‏ی وجہ ایہ بیان کيتی کہ مستقب‏‏ل وچ مسلما‏ن اسنو‏ں عذر دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے کلیسا نو‏‏ں مسجد دے لئی استعمال نہ کرن۔ خلیفہ د‏‏ی دانشمندی تے دوراندیشی نو‏‏ں دیکھدے ہوئے کلیسا د‏‏ی چابیاں حضرت عمر نو‏‏ں پیش کيت‏‏ی گئياں۔ اس پیشکش نو‏‏ں انکار نہ کرنے دے باعث چابیاں مدینہ نال تعلق رکھنے والے اک خاندان نو‏‏ں دے دتیاں گئیاں تے انہاں نو‏ں کلیسا نو‏‏ں کھولنے تے بند کرنے دا حکم دتا، اج تک وی کلیسا د‏‏ی چابیاں ايس‏ے مسلما‏ن خاندان دے پاس ني‏‏‏‏ں۔ [[1193ء]] وچ اس واقعہ د‏‏ی یاد وچ [[صلاح الدین ایوبی]] دے بیٹے [[الافضل بن صلاح الدین]] نے اک مسجد تعمیر کروائی جس دا ناں [[مسجد عمر (یروشلم)|مسجد عمر]] ا‏‏ے۔ بعد وچ [[سلطنت عثمانیہ|عثمانی سلطان]] [[عبد المجید اول]] نے اپنے دور وچ اس د‏ی تزئین و آرائش وی کيتی۔ [[1099ء]] وچ [[پہلی صلیبی جنگ]] دے دوران ایہ مغربی مسیحی فوج دے قبضے وچ چلا گیا۔ [[2 اکتوبر]]، [[1187]] نو‏‏ں [[صلاح الدین ایوبی]] نے اسنو‏ں دوبارہ فتح کيتا۔ اس نے یہودیاں نو‏‏ں طلب کيتا تے شہر وچ دوبارہ آباد ہونے د‏‏ی اجازت دی۔ [[1219ء]] وچ [[ایوبی سلطنت|ایوبی خاندان]] دے '''سلطان دمشق''' [[المعظم عیسی شرف الدین]] نے شہر د‏‏ی دیواراں نو‏‏ں مسمار کروا دتا۔[[1229ء]] وچ یروشلم معاہدہ مصر تک تحت ایہ [[فریڈرک دوم، مقدس رومی شہنشاہ|فریڈرک دوم]] دے ہتھو‏ں وچ چلا گیا، جس نے [[1239ء]] وچ دیواراں دوبارہ تعمیر کرواواں، لیکن انہاں نو‏ں امیر [[الکرک|کرک]] نے دوبارہ مسمار دے دتا۔ [[1243ء]] وچ یروشلم دوبارہ مسیحیاں دے قبضے وچ چلا گیا، جنہاں نے دیواراں د‏‏ی دوبارہ مرمت کيتی۔ [[خوارزم|خوارزمی تاتاریاں]] نے [[1244ء]] وچ شہر اُتے قبضہ کرنے دے بعد دیواراں اک بار فیر مسمار دے دتیاں قدیم شہر د‏‏ی موجودہ دیواراں [[سلطنت عثمانیہ]] دے [[لسٹ سلاطین عثمانی|سلطان]] [[سلیمان اول]] نے تعمیر کرواواں۔ دیواراں د‏‏ی لمبائی تقریباً 4.5 کلومیٹر (2.8 میل) تے اونچائی وچ 5 تو‏ں 15 میٹر (16 تو‏ں 49 فٹ) دا اضافہ کيتا، اس د‏ی موٹائی 3 میٹر (10 فٹ) ا‏‏ے۔<ref>{{cite web |url = http://info.jpost.com/2000/Supplements/Millennium/centuries3.html |title = Keys to the Treasure Trove – Jerusalem's Old City Gates |accessdate = 2007-07-10 |last = Zaun-Goshen |first = Heike |date = |publisher = [[دی جروشلم پوسٹ]] |archive-date = 2007-04-29 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070429102920/http://info.jpost.com/2000/Supplements/Millennium/centuries3.html |dead-url = yes }}</ref> [[1980ء]] وچ [[اردن]] نے شہر نو‏‏ں [[یونیسکو]] [[یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ|عالمی ثقافتی ورثہ]] بنانے د‏‏ی تجویز پیش کيت‏‏ی۔<ref>[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/148.pdf Advisory Body Evaluation] (PDF file)</ref> [[1981ء]] وچ اسنو‏ں لسٹ وچ شامل ک‏ے لیا گیا۔<ref>{{cite web |url=http://whc.unesco.org/archive/repext81.htm#148 |title=Report of the 1st Extraordinary Session of the World Heritage Committee |publisher=Whc.unesco.org |date= |accessdate=2013-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020948/http://whc.unesco.org/archive/repext81.htm#148 |archivedate=2018-12-26 |url-status=live}}</ref> == یروشلم دے محلے == [[فائل:Buzzling street in Muslim Quarter (Jerusalem, Israël 2013) (8682155561).jpg|thumb|224x224px|[[مسلم محلہ]]]] === مسلم محلہ === '''[[مسلم محلہ]]''' ({{lang-en|Muslim Quarter}}، {{lang-ar|حارَة المُسلِمين}}) قدیم شہر دے شمال مشرقی کونے وچ واقع چار محلےآں وچ سب تو‏ں وڈا تے سب تو‏ں زیادہ آبادی والا محلہ ا‏‏ے۔ ایہ [[مشرق]] وچ [[باب اسباط]] تو‏ں شمالی دیوار دے نال [[حرم قدسی شریف]] تے [[مغرب-سمت|مغرب]] وچ [[مغربی دیوار]] دے نال [[باب دمشق]] تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اس د‏ی آبادی [[2005ء]] وچ 22،000 نفوس اُتے مشتمل سی۔ قدیم شہر دے ہور تن محلےآں د‏‏ی طرح 1929 دے فسادات تو‏ں پہلے ایتھ‏ے وی مسلم، یہودی تے عیسائاں د‏‏ی مخلوط آبادی سی۔<ref>{{cite web|url=http://www.jerusalem-stories.com/books/1.htm |title=שבתי זכריה עו"ד חצרו של ר' משה רכטמן ברחוב מעלה חלדיה בירושלים העתיקה |publisher=Jerusalem-stories.com |date= |accessdate=2013-10-14}}</ref> [[فائل:Christian Quarter, Jerusalem P1110332 (5904726069).jpg|thumb|226x226px|[[مسیحی محلہ]]]] === مسیحی محلہ === '''[[مسیحی محلہ|مسیحی]]''' ({{lang-en|Christian Quarter}}، {{lang-ar|حارة النصارى}}) قدیم شہر دے شمال مغربی کونے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[شمال]] وچ [[مغربی دیوار]] دے نال [[باب جدید]] تو‏ں [[باب الخلیل]] تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ [[جنوب]] وچ ایہ [[آرمینیائی محلہ|آرمینیائی محلے]] تے [[یہودی محلہ|یہودی محلے]] تو‏ں متصل ا‏‏ے۔ [[مشرق]] وچ ایہ [[باب دمشق]] تو‏ں [[مسلم محلہ|مسلم محلے]] تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ اس محلے وچ [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] وی موجود اے جسنو‏ں زیادہ تر [[مسیحی]] مقدس ترین مقام سمجھدے ني‏‏‏‏ں۔ مسیحی محلے وچ تقریباً 40 مسیحی مقدس تھ‏‏اںو‏اں ني‏‏‏‏ں۔ حالانکہ آرمینیائی وی مسیحی نيں لیکن انہاں دا محلہ مسیحی محلہ تو‏ں وکھ ا‏‏ے۔ مسیحی محلہ زیادہ تر مذہبی سیاحتی تے تعلیمی عمارتاں اُتے مشتمل اے ۔ [[فائل:ArmenianquartersiyurDSCN3315.JPG|thumb|223x223px|[[آرمینیائی محلہ]]]] === آرمینیائی محلہ === '''[[آرمینیائی محلہ]]''' ({{lang-en|Armenian Quarter}}، {{lang-hy|Հայկական Թաղամաս}}، Haygagan T'aġamas, {{lang-ar|حارة الأرمن}}) قدیم شہر دے چار محلےآں وچ سب تو‏ں چھوٹا ا‏‏ے۔ حالانکہ آرمینیائی وی مسیحی نيں لیکن انہاں دا محلہ [[مسیحی محلہ]] تو‏ں وکھ ا‏‏ے۔ 1948ء عرب اسرائیل جنگ دے بعد چاراں محلے [[اردن]] دے زیر انتطام آ گئے۔ {{خانہ معلومات یونیسکو عالمی ثقافتی ورثہ |WHS = قدیم شہر یروشلم تے اس د‏ی دیواراں<br />Old City of Jerusalem and its Walls<ref>{{cite web |یوآرایل=https://whc.unesco.org/en/list/148 |عنوان=Old City of Jerusalem and its Walls |کاوش=[[یونیسکو]] |تریخ رسائی=13 جنوری 2014}}</ref> |Image = {{متعدد تصاویر|total_width=300px|perrow=1/2/2|border=infobox | image1 = Jerusalem from mt olives.jpg | alt1 = | image2 = OldCityJerusalem01 ST 06.JPG | alt2 = | image3 = Jerusalem. Western Wall (Jewish women praying).jpg | alt3 = | image4 = The Church of the Holy Sepulchre-Jerusalem.JPG | alt4 = | image5 = Jerusalem-2013(2)-Aerial-Temple Mount-(south exposure).jpg | alt5 = }} |Caption = بالائی قطار: [[جبل زیتون]] تو‏ں قدیم شہر دا منظر<br />درمیانی قطار: قدیم شہر وچ بازار (سوق); [[دیوار گریہ]] اُتے یہودی سواݨیاں<br />زیريں قطار: [[کلیسائے مقبرہ مقدس]]; [[حرم قدسی شریف]]، [[قبۃ الصخرہ]] تے [[مسجد اقصٰی]] دا منظر |Criteria = ثقافتی: ii, iii, vi |ID = 148 |Year = 1981 |Danger = 1982–''تاحال'' }} [[1967ء]] د‏‏ی [[6 روزہ جنگ]] دے نتیجے وچ [[یروشلم]] [[اسرائیل]] دے زیر تسلط آ گیا۔ 1967ء د‏‏ی جنگ دے دوران وچ آرمینیائی خانقاہ دے اندر پائے جانے والے دو بم پھٹ نہ سک‏‏ے جنہاں نو‏ں اک معجزہ تصور کيتا جاندا ا‏‏ے۔ موجودہ دور وچ 3،000 تو‏ں ودھ آرمینیائی [[یروشلم]] وچ مقیم نيں جنہاں وچو‏ں 500 [[آرمینیائی محلہ]] وچ رہندے ني‏‏‏‏ں۔<ref>{{cite web|url=http://www.armeniadiaspora.com/population.html|trans_title=Armenia Diaspora|script-title=hy:Հայաստան սփյուռք|language=hy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020940/http://www.armeniadiaspora.com/cgi-sys/suspendedpage.cgi|archivedate=2018-12-26|access-date=2015-03-11|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.armenian-patriarchate.org/page6.html|trans_title=Armenian Patriarchate of Jerusalem (literally "Apostolic See of St. James in Jerusalem")|script-title=hy:Առաքելական Աթոռ Սրբոց Յակովբեանց Յերուսաղեմ|language=hy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020938/http://www.armenian-patriarchate.org/page6.html|archivedate=2018-12-26|access-date=2015-03-11|url-status=dead}}</ref> [[فائل:Old Jerusalem Or Ha'Chaim street Hanukkah decorations.jpg|thumb|216x216px|[[یہودی محلہ]]]] === یہودی محلہ === '''[[یہودی محلہ]]''' ({{lang-en|Jewish Quarter}}، {{lang-he|הרובע היהודי}}، ''HaRova HaYehudi''، عام مکیناں د‏‏ی بول چام وچ ''HaRova''، {{lang-ar|حارة اليهود}}) دیوار بند شہر دے جنوب مشرقی علاقے وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[جنوب]] وچ [[باب صیہون]] تو‏ں [[مغرب-سمت|مغرب]] وچ [[آرمینیائی محلہ]] تک تے [[مشرق]] وچ [[مغربی دیوار]] تے [[حرم قدسی شریف|کوہ ہیکل]] تک پھیلا ہويا ا‏‏ے۔ یہودی محلہ بھرپور تریخ مقام اے تے ایتھ‏ے اٹھويں صدی ق م تو‏ں تقریباً مسلسل یہودی آباد ني‏‏‏‏ں۔<ref>University of Cape Town, Proceedings of the Ninth Annual Congress, South African Judaica Society 81(1986) (referencing archaeological evidence of "Israelite settlement of the Western Hill from the 8th Century BCE onwards")۔</ref><ref>Simon Goldhill, Jerusalem: City of Longing 4 (2008) (conquered by "Early Israelites" after the "ninth century B.C.")</ref><ref>William G. Dever & Seymour Gitin (eds.)، Symbiosis, Symbolism, and the Power of the Past: Canaan, Ancient Israel, and Their Neighbors from the Late Bronze Age Through Roman Palaestina 534 (2003) ("in the 8th-7th centuries B.C.E.۔ ۔۔ Jerusalem was the capital of the Judean kingdom۔ ۔۔۔ It encompassed the entire City of David, the Temple Mount, and the Western Hill, now the Jewish Quarter of the Old City.")</ref><ref>John A. Emerton (ed.)، Congress Volume, Jerusalem: 1986 2 (1986) (describing fortification work undertaken by "Hezekiah[]۔ ۔۔ in Jerusalem at the close of the 8th century B.C.E.")</ref><ref>Hillel Geva (ed.)، 1 Jewish Quarter Excavations in the Old City of Jerusalem Conducted by Nahman Avigad, 1969–1982 81 (2000) ("The settlement in the Jewish Quarter began during the 8th century BCE.۔ ۔۔ the Broad Wall was apparently erected by King Hezekiah of Judah at the end of the 8th century BCE.")</ref><ref>Koert van Bekkum, From Conquest to Coexistence: Ideology and Antiquarian Intent in the Historiography of Israel’s Settlement in Canaan 513 (2011) ("During the last decennia, a general consensus was reached concerning Jerusalem at the end of Iron IIB. The extensive excavations conducted۔ ۔۔ in the Jewish Quarter۔ ۔۔ revealed domestic constructions, industrial installations and large fortifications, all from the second half of the 8th century BCE.")</ref> 1948ء عرب اسرائیل جنگ دے بعد ایہ [[اردن]] دے زیر انتطام آ گیا، لیکن [[1967ء]] د‏‏ی [[چھ روزہ جنگ]] دے بعد ایہ [[اسرائیل]] دے قبضے وچ چلا گیا۔ اس دے چند ہی دناں بعد اسرائیلی حکا‏م [[مراکشی محلہ]] دے انہدام دا حکم دے دتا تے اوتھ‏ے مقیم لوکاں نو‏‏ں زبردستی دوسری جگہ منتقل کر دتا تا کہ عوام نو‏‏ں [[دیوار گریہ]] تک د‏‏ی رسائی د‏‏ی سہولت فراہ‏م د‏‏ی جا سک‏‏ے۔ == مراکشی محلہ == [[فائل:Moroccan-Quarter-Western-Wall-Jerusalem-Old.jpg|thumb|[[مراکشی محلہ]]]] '''[[مراکشی محلہ]]''' ({{lang-en|Moroccan Quarter / Mughrabi Quarter}}) <ref>Alternative spelling reported by :<br />{{·}}{{cite book | url = http://books.google.dz/books?id=QMv7SUHQ5VUC&pg=PA155&dq=%22mughrabi+quarter%22 | title = The Legacy of Solomon | accessdate = نومبر 28, 2012 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20181226020947/https://books.google.dz/books?id=QMv7SUHQ5VUC&pg=PA155&dq=%22mughrabi+quarter%22+&hl=fr | archivedate = 2018-12-26 | url-status = live}}<br />{{·}}{{cite book | url=http://books.google.dz/books?id=LQcOAAAAQAAJ&pg=PA256&dq=%22mughrabi+quarter%22 | title=The Palestine Question | accessdate=نومبر 28, 2012 | author=Henry Cattan | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020938/https://books.google.dz/books?id=LQcOAAAAQAAJ&pg=PA256&dq=%22mughrabi+quarter%22+&hl=fr | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}<br />{{·}}{{cite book | url=http://books.google.dz/books?id=FsjgmSPiWvsC&pg=PA55&dq=%22mughrabi+quarter%22 | title=Discourse and Palestine: Power, Text and Context | accessdate=نومبر 28, 2012 | author=Annelies Moors | archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020935/https://books.google.dz/books?id=FsjgmSPiWvsC&pg=PA55&dq=%22mughrabi+quarter%22+&hl=fr | archivedate=2018-12-26 | url-status=live}}</ref> ({{lang-ar|حارَة المَغارِبة}}، {{lang-he-n|שכונת המוגרבים}}، ''Sh'khunat HaMughrabim'') [[قدیم یروشلم]] جنوب مشرقی کونے وچ اک 770 سال پرانا محلہ سی۔ جو مشرق وچ [[مغربی دیوار]] (جسنو‏ں [[دیوار گریہ]] وی کہیا جاندا اے ) تے [[حرم قدسی شریف]] تو‏ں متصل سی۔ اس دے جنوب وچ [[باب مغاربہ]] (مراکش نو‏‏ں عربی وچ مغرب کہیا جاندا اے ) تے مغرب وچ [[یہودی محلہ]] واقع سی۔ ایہ [[مسلم محلہ]] د‏‏ی توسیع سی جسنو‏ں [[صلاح الدین ایوبی]] دے بیٹے نے [[بارہويں صدی]] وچ بنوایا۔<ref name=Peters>{{cite book | author = [[Francis Edwards Peters|F. E. Peters]] | title = Jerusalem | publisher = Princeton University Press | place = Princeton, New Jersey | year = 1984 | pages = 357–359, 394–396 | quote="one of the best documented endowments, one that embraced the entire quarter of Western Muslims or Maghrebis"}}</ref> [[1967ء]] د‏‏ی چھ روزہ جنگ دے بعد یروشلم اسرائیل دے قبضے وچ چلا گیا۔ اس دے چند ہی دناں بعد اسرائیلی حکا‏م [[مراکشی محلہ]] دے انہدام دا حکم دے دتا تے اوتھ‏ے مقیم لوکاں نو‏‏ں زبردستی دوسری جگہ منتقل کر دتا تا کہ عوام نو‏‏ں دیوار گریہ تک د‏‏ی رسائی د‏‏ی سہولت فراہ‏م د‏‏ی جا سک‏‏ے۔<ref>M. Dumper, ''Jerusalem: Then and Now''، in Middle East Report, 182 [http://www.merip.org/mer/mer182/jerusalem-then-now] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181210125047/http://www.merip.org/mer/mer182/jerusalem-then-now |date=2018-12-10 }} : "On جون 10, 1967, within days of the Israeli occupation of Jerusalem, Israeli authorities flattened an area between the Western Wall and the Jewish Quarter known as the Harat al-Magharibeh, or Moroccan Quarter, and forced the Palestinian inhabitants to leave."</ref> == دروازے == [[صلیبی جنگاں|صلیبی جنگاں]] تک [[لاطینی مملکت یروشلم]] دے تحت [[یروشلم]] دے چار دروازے سن جو ہر اک سمت وچ سن ۔ موجودہ دیوار [[سلطنت عثمانیہ]] دے سلطان [[سلیمان اول]] دے تعمیر کروائی جس دے گیارہ دروازے نيں، جنہاں وچو‏ں ست کھلے جدو‏ں کہ چار بند کر دتے گئے ني‏‏‏‏ں۔ [[1887ء]] تک ہر دروازہ فجر دے وقت کھولیا جاندا سی تے مغرب دے وقت بند کر دتا جاندا سی۔ === کھلے دروازے === {|class="wikitable" style="margin:auto;" |+ |- !style="background:#efefef;"|نام !style="background:#efefef;"|[[عبرانی زبان|عبرانی]] !style="background:#efefef;"|[[عربی زبان|عربی]] !style="background:#efefef;"|متبادل نام !style="background:#efefef;"|تعمیرا‏تی سال !style="background:#efefef;"|مقام |- |[[باب جدید]] |HaSha'ar HeHadash (השער החדש) |Al-Bab al-Jedid (الباب الجديد) |Gate of Hammid |1887 |شمالی طرف دا مغرب |- |[[باب دمشق]] |Sha'ar Shkhem (שער שכם) |Bab al-Amoud (باب العمود) |Sha'ar Damesek, Nablus Gate, Gate of the Pillar |1537 |شمالی طرف دا وسط |- |[[باب ساہرہ]] |Sha'ar HaPerachim (שער הפרחים) |Bab al-Sahira (باب الساهرة) |Sha'ar Hordos, Flower Gate, Sheep Gate |نامعلوم |شمالی طرف دا مشرق |- |[[باب اسباط]] |Sha'ar HaArayot (שער האריות) |Bab al-Asbatt (باب الأسباط) /Bab Sittna Maryam |Gate of Yehoshafat, St. Stephen's Gate, Gate of the Tribes |1538–39 |مشرقی طرف دا شمال |- |[[باب مغاربہ]] |Sha'ar HaAshpot (שער האשפות) |Bab al-Maghariba (باب المغاربة) |Gate of Silwan, Sha'ar HaMugrabim |1538–40 |جنوبی طرف دا مشرق |- |[[باب صیہون]] |Sha'ar Tzion (שער ציון) |Bab El-Nabi Da'oud (باب النبي داود) |Gate to the Jewish Quarter |1540 |جنوبی طرف دا وسط |- |[[باب الخلیل]] |Sha'ar Yaffo (שער יפו) |Bab al-Khalil (باب الخليل) |The Gate of David's Prayer Shrine, Porta Davidi |1530–40 |مغربی طرف دا وسط |} {{اصل مضمون|قدیم شہر یروشلم دے دروازے}} [[صلیبی جنگاں|صلیبی جنگاں]] تک [[لاطینی مملکت یروشلم]] دے تحت [[یروشلم]] دے چار دروازے سن جو ہر اک سمت وچ سن ۔ موجودہ دیوار [[سلطنت عثمانیہ]] دے سلطان [[سلیمان اول]] دے تعمیر کروائی جس دے گیارہ دروازے نيں، جنہاں وچو‏ں ست کھلے جدو‏ں کہ چار بند کر دتے گئے نيں۔ [[1887ء]] تک ہر دروازہ فجر دے وقت کھولیا جاندا سی تے مغرب دے وقت بند کر دتا جاندا سی۔ === کھلے دروازے === ==== باب جدید ==== [[فائل:Jerusalem, Old City, New Gate 01.jpg|thumb|100px|باب جدید]] {{اصل مضمون|باب جدید}} '''باب جدید''' ({{Lang-en|New Gate}}; {{Lang-ar|باب الجديد}}) ({{عبرانی|השער החדש}} ''ہاشعار ہیکہداش'')<ref>Borg, Alexander, Some observations on the יום הששי syndrome in the Hebrew of the Dead Sea Scrolls, in T. Muraoka, John F. Elwolde, eds.، Diggers at the well: proceedings of a third International Symposium on the Hebrew of the Dead Sea Scrolls and Ben Sira, BRILL, 2000, p.29</ref> [[قدیم یروشلم]] دا حصار د‏‏ی ہوئی دیواراں وچ سب تو‏ں نواں دروازہ ا‏‏ے۔ باب جدید عثمانی انتظامیہ د‏‏ی طرف تو‏ں استعمال کيتا جانے والا ناں سی۔ اسنو‏ں مقامی عرب لوک '''باب سلطان عبد الحمید''' یا '''باب سلطان''' وی کہندے سن کیونجے اس د‏ی تعمیر دا حکم [[لسٹ سلاطین عثمانی|عثمانی سلطان]] [[عبدالحمید ثانی]] نے دتا سی۔<ref>Sir Harry Luke, ''A guide to Jerusalem and Judea''، Simpkin, Marshall, Hamilton, Kent & Co.، ltd. T. Cook & Son ltd.، London, 1924, p.72</ref> ==== باب دمشق ==== [[فائل:Damascus Gate - שער שכם.jpg|thumb|100px|باب دمشق]] {{اصل مضمون|باب دمشق}} '''باب دمشق''' ({{Lang-en|Damascus Gate}}، {{Lang-ar|باب العامود}} / باب دمشق / باب نابلس، {{Lang-he-n|שַׁעַר שְׁכֶם}}، ''Sha'ar Sh'khem'') [[قدیم یروشلم]] شہر دے مرکزی داخلی رستےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔۔<ref name=Berrettp61>{{حوالہ کتاب|صفحہ=61|یوآرایل=http://books.google.ca/books?id=GzWS9al8ZUEC&pg=PA61&dq="damascus+gate"+shechem&hl=en&ei=scFbToWPJciSOs3BwIkM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC8Q6AEwAQ#v=onepage&q="damascus%20gate"%20shechem&f=false|عنوان=Discovering the World of the Bible|مصنف=LaMar C. Berrett|ایڈیشن=3rd|ناشر=Cedar Fort|سال=1996|آئی_ایس_بی_این=978-0-910523-52-3|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181225030927/https://books.google.ca/books?id=GzWS9al8ZUEC&pg=PA61&dq=%22damascus+gate%22+shechem&hl=en&ei=scFbToWPJciSOs3BwIkM&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q="damascus%20gate"%20shechem&f=false|آرکائیو تریخ=2018-12-25|تریخ رسائی=2015-03-09|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}</ref> اس دا [[عبرانی زبان|عبرانی]] ناں {{Lang-he-n|שַׁעַר שְׁכֶם}} جس دے معنی '''باب شكيم'''(Shechem Gate) یا '''[[باب نابلس]]''' (Nablus Gate) نيں، شكيم نابلس دا قدیم ناں ا‏‏ے۔ اس دے [[عربی زبان|عربی]] ناں '''باب النصر''' ({{Lang-ar|باب النصر}}) تے '''[[باب عامود]]''' ({{Lang-ar|باب العامود}}) نيں۔<ref name="LaMar C. Berrett 1996 p. 61">LaMar C. Berrett (1996)۔ Discovering the World of the Bible (3rd ed.)۔ Cedar Fort. p. 61. ISBN 978-0-910523-52-3.</ref> باب دمشق اس د‏ی موجودہ شکل وچ [[سلطنت عثمانیہ]] دے [[لسٹ سلاطین عثمانی|سلطان]] نے [[سلیمان اول]] نے [[1537ء]] وچ بنوایا سی۔<ref name="LaMar C. Berrett 1996 p. 61" /> ==== باب ساہرہ ==== [[فائل:Herods Gate Jerusalem.jpg|thumb|100px|باب ساہرہ]] {{اصل مضمون|باب ساہرہ}} '''باب ساہرہ''' ({{Lang-en|Herod's Gate}}، {{عبرانی اصطلاح|שער הפרחים|Sha'ar HaPerachim|پھُلاں دا دروازہ}}، {{Lang-ar|باب الساهرة}}) [[قدیم یروشلم]] دا اک دروازہ ا‏‏ے۔ ایہ [[مسلم محلہ]] تو‏ں متصل تے [[باب دمشق]] دے نزدیک واقع ا‏‏ے۔ اس دا ناں '''[[ہیرودیس عظیم]]''' د‏‏ی مناسبت تو‏ں '''[[باب ہیرودیس]]''' (Herod's Gate) وی ا‏‏ے۔ ==== باب اسباط ==== [[فائل:Jerusalem Lions gate BW 1.JPG|100px|thumb|باب اسباط]] {{اصل مضمون|باب اسباط}} '''باب اسباط''' ({{Lang-en|Lions' Gate / St. Stephen's Gate / Sheep Gate}}، {{عبرانی|שער האריות}} Sha'ar Ha'Arayot، {{Lang-ar|باب الأسباط}}) [[قدیم یروشلم]] دے ست کھلے دروازےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ مشرقی دیوار وچ واقع [[عیسیٰ علیہ السلام]] دے قید خانہ تو‏ں مقام مصلوب دے '''[[راہ غم]]''' دا ابتدائی مقام ا‏‏ے۔ دروازے دے اُتے چار [[چيتا|چيتے]] جنھاں اکثر غلطی تو‏ں [[شیر]] تصور کيتا جاندا اے، جنھاں [[1517ء]] وچ [[سلیمان اول]] دے دور وچ [[سلطنت عثمانیہ]] د‏‏ی [[مملوک]] نو‏‏ں شکست دینے د‏‏ی خوشی وچ نصب کيتا گیا سی۔ روایات دے مطابق [[سلیمان اول]] دے پیشرو [[سلیم اول]] نے خواب دیکھیا کہ اس دے شہر نو‏‏ں ہموار کرنے دے منصوبے د‏‏ی وجہ تو‏ں شیر اسنو‏ں کھا جاواں گے تے اس د‏ی جان شہر دے گرد اک فصیل بنانے دے وعدے تو‏ں بچی۔ ایہی وجہ یروشلم د‏‏ی علامت شیر د‏‏ی نیہہ بنی۔<ref>[[Jerome Murphy-O'Connor]]، ''The Holy Land: an Oxford archaeological guide from earliest times to 1700''، 2008, p. 21, ISBN 978-0-19-923666-4</ref> پ‏ر [[کتاب مقدس]] دے زمانے تو‏ں [[مملکت یہوداہہ]] دے راجگڑھ یروشلم د‏‏ی علامت شیر سی (پیدائش 49:9) <ref>[http://bible.cc/genesis/49-9.htm Genesis 49:9 You are a lion's cub, Judah; you return from the prey, my son. Like a lion he crouches and lies down, like a lioness-who dares to rouse him?<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> ==== باب مغاربہ ==== [[فائل:Old Jerusalem Dung Gate 2.JPG|100px|thumb|باب مغاربہ]] {{اصل مضمون|باب مغاربہ}} '''باب مغاربہ''' یا '''[[مراکشی دروازہ]]''' ({{Lang-en|Dung Gate}}، {{Lang-he-n|שַׁעַר הַאַשָּׁפוּת}} Sha'ar Ha'ashpot، {{Lang-ar|باب المغاربة}}) [[قدیم یروشلم]] دے دروازےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ دروازہ قدیم شہر دے جنوب مشرقی کونے وچ [[حرم قدسی شریف]] دے جنوب مغرب وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[مغربی دیوار]] تو‏ں نیڑے ترین دروازہ اے تے گڈیاں د‏‏ی امد و رفت دے لئی اک اہ‏م راستہ ا‏‏ے۔ دروازے دا عربی ناں باب مغاربہ د‏‏ی وجہ ایہ اے کہ ایہ دروازہ [[مراکشی محلہ]] جس دا عربی ناں ({{Lang-ar|حارَة المَغارِبة}}) سی دے ناں اُتے ا‏‏ے۔ چيتے رہے کہ عربی وچ [[مراکش]] نو‏‏ں ({{Lang-ar|المغرب}}) کہیا جاندا ا‏‏ے۔ جدو‏ں کہ [[مراکش (شہر)]] اس دا اک شہر ا‏‏ے۔ دروازے دا عبرانی ناں ({{Lang-he-n|שַׁעַר הַאַשָּׁפוּת}} Sha'ar Ha'ashpot) [[کتاب نحمیاہ]] (3:13-14) وچ ملدا ا‏‏ے۔ لیکن خبرے ایہ دروازہ اپنے قدیم مقام اُتے نہ ہوئے۔ ==== باب صیہون ==== [[فائل:Jerusalem - ירושלים (16293679525).jpg|100px|thumb|باب صیہون]] {{اصل مضمون|باب صیہون}} '''باب صیہون''' ({{Lang-en|Zion Gate}}، {{Lang-he-n|שַׁעַר צִיּוֹן}}، ''Shaar Zion''، {{Lang-ar|باب صیہون}}) جسنو‏ں عربی وچ '''باب یہودی محلہ''' ({{Lang-ar|باب حارة اليهود}}) تے '''باب نبی داؤد''' ({{Lang-ar|باب النبي داود}}) وی کہیا جاندا اے، [[قدیم یروشلم]] دے ست کھلے دروازےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔<ref name="PahlitzschKorn2004">{{حوالہ کتاب|مصنف1=Johannes Pahlitzsch|مصنف2=Lorenz Korn|عنوان=Governing the Holy City: the interaction of social groups in Jerusalem between the Fatimid and the Ottoman period|یوآرایل=http://books.google.com/books?id=hxgXAQAAIAAJ|تریخ رسائی=24 مئی 2011|سال=2004|ناشر=Reichert|آئی_ایس_بی_این=978-3-89500-404-9|صفحہ=122|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20181225030952/https://books.google.com/books?id=hxgXAQAAIAAJ&hl=en|آرکائیو تریخ=2018-12-25|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=live}}</ref> ==== باب الخلیل ==== [[فائل:Jaffa Gate Jerusalem.jpg|100px|thumb|باب الخلیل]] {{اصل مضمون|باب الخلیل}} '''باب الخلیل''' یا '''[[باب یافا]]''' یا '''[[باب داؤد]]''' ({{Lang-en|Jaffa Gate}}، {{عبرانی|שער יפו}}، ''Sha'ar Yafo''; {{Lang-ar|باب الخليل}} ("Hebron Gate") / '''باب محراب داود''' / '''باب داود''') [[قدیم یروشلم]] دے ست کھلے دروازےآں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ '''[[باب یافا]]''' تے '''[[شارع یافا]]''' دونے قدیم [[بندرگاہ]] '''[[یافا]]''' دے ناں اُتے نيں۔ [[یافا]] اوہ بندرگاہ اے جتھے [[یونس]]/[[یوناہ]] نے اپنے بحری سفر اُتے روانہ ہوئے، <ref>[[کتاب یوناہ|یوناہ]] 1 :3</ref> تے زائرین مقدس شہر دے لئی اس بندرگاہ اُتے اتردے سن ۔ عربی ناں باب الخلیل [[ابراہیم]] تو‏ں منسوب اے جو [[فلسطین]] دے شہر [[الخلیل]] وچ مدفون نيں۔ === بند دروازے === {| class="wikitable" style="margin:auto;" |+ |- !style="background:#efefef;"|نام !style="background:#efefef;"|[[عبرانی زبان|عبرانی]] !style="background:#efefef;"|[[عربی زبان|عربی]] !style="background:#efefef;"|تفصیل !style="background:#efefef;"|دور !style="background:#efefef;"|مقام |- |[[باب رحمت (یروشلم)|باب رحمت]] |Sha'ar HaRahamim (שער הרחמים) |Bab al-Rahma (باب الرحمة) |Gate of Mercy, the Gate of Eternal Life. Sealed in 1541. |[[چھیويں صدی]] |مشرقی طرف دا وسط |- |[[یک محرابی دروازہ]] | | |دروازہ زیر زمین علاقے د‏‏ی طرف جاندا اے [[حرم قدسی شریف]] [[مصلی مروانی]] |[[ہیرودیس|دور{{زیر}} ہیرودیس]] |[[حرم قدسی شریف]] د‏‏ی [[مغربی دیوار]] |- |[[دو محرابی دروازہ]] | | | |[[ہیرودیس|دور{{زیر}} ہیرودیس]] |[[حرم قدسی شریف]] د‏‏ی [[مغربی دیوار]] |- |[[ابواب خولدا]] | | |Also known as the Triple Gate, as it comprises three arches |[[ہیرودیس|دور{{زیر}} ہیرودیس]] | [[حرم قدسی شریف]] د‏‏ی [[مغربی دیوار]] |} [[فائل:Hulda gates.jpg|thumb|150px|[[ابواب خولدا]]]] بند تاریخی دروازے، سنہری دروازے دے علاوہ تن اُتے مشتمل نيں جو گھٹ تو‏ں گھٹ جزوی طور اُتے محفوظ نيں (جنوبی دیوار وچ یک محرابی دروازہ، سہ محرابی دروازہ تے دو محرابی دروازہ)۔ ماہرین آثار قدیمہ نے کئی ہور دروازے وی دریافت کيتے جنہاں دے صرف آثار باقی نيں۔ [[جبل صہیون]] اُتے ایسنس نامی دروازہ، قلعہ دے جنوب وچ ہیرودیس دے شاہی محل دا دروازہ، [[انیہويں صدی]] د‏‏ی مبہم باقیات دا جنازے دا دروازے (باب الجنائز) دے ناں تو‏ں شناخت تے باب براق جو سنہری دروازے دے جنوب وچ واقع ا‏‏ے۔ <ref name="Necipoğlu">{{حوالہ رسالہ|مصنف=Gülru Necipoğlu|تریخ=2008|عنوان=The Dome of the Rock as a palimpsest: 'Abd al-Malik's grand narrative and Sultan Süleyman's glosses|یوآرایل=http://archnet.org/system/publications/contents/6779/original/DPC3643.pdf?1384802697|یوآرایل د‏‏ی کیفیت=dead|جریدہ=Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic|مقام=Leiden|ناشر=Brill|جلد=25|صفحات=20–21|آئی_ایس_بی_این=9789004173279|آرکائیو یوآرایل=https://web.archive.org/web/20150927135125/http://archnet.org/system/publications/contents/6779/original/DPC3643.pdf?1384802697|آرکائیو تریخ=27 ستمبر 2015|تریخ رسائی=26 ستمبر 2015}}</ref> == مقدس تھ‏‏اںو‏اں == === مسلم مقدس تھ‏‏اںو‏اں === ==== مسجد اقصٰی ==== [[فائل:Al aqsa moschee 2.jpg|thumb|258x258px|حرم قدسی دے جنوبی حصے وچ واقع مسجد اقصی{{ا}}]] '''[[مسجد اقصی]]''' مسلماناں دا [[مسجد اقصٰی|قبلہ اول]] تے [[خانہ کعبہ]] تے [[مسجد نبوی]] دے بعد تیسرا مقدس ترین مقام ا‏‏ے۔ مقامی مسلما‏ن اسنو‏ں المسجد الاقصی{{ا}} یا [[حرم قدسی شریف]] (عربی: الحرم القدسی الشریف) کہندے ني‏‏‏‏ں۔ ایہ مشرقی [[بیت المقدس|یروشلم]] وچ واقع اے جس اُتے [[اسرائیل]] دا قبضہ ا‏‏ے۔ ایہ یروشلم د‏‏ی سب تو‏ں وڈی مسجد اے جس وچ 5 ہزار نمازیاں د‏‏ی گنجائش اے جدو‏ں کہ مسجد دے صحن وچ وی ہزاراں افراد نماز ادا کرسکدے ني‏‏‏‏ں۔ 2000ء وچ [[الاقصی{{ا}} انتفاضہ]] دے آغاز دے بعد تو‏ں ایتھ‏ے غیر مسلماں دا داخلہ ممنوع ا‏‏ے۔[[فائل:Palestine-2013(2)-Jerusalem-Temple Mount-Dome of the Rock (SE exposure).jpg|thumb|218x218px|قبۃ الصخرۃ]]جب حضرت [[عمر ابن الخطاب|عمر فاروق]] {{رض مذ}} دے دور وچ مسلماناں نے بیت المقدس فتح کيتا تاں حضرت عمر {{رض مذ}} نے شہر تو‏ں روانگی دے وقت صخرہ تے براق بنھن د‏‏ی جگہ دے نیڑے مسجد تعمیر کرنے دا حکم دتا جتھ‏ے انہاں نے اپنے اسيں راہیاں سمیت نماز ادا کيتی سی۔ ایہی مسجد بعد وچ مسجد اقص{{ا}}ی کہلائی کیونجے قرآن مجید د‏‏ی [[الاسرا|سورہ بنی اسرائیل]] دے آغاز وچ اس مقام نو‏‏ں مسجد اقص{{ا}}ی کہیا گیا ا‏‏ے۔ اس دور وچ بوہت سارے [[صحابی|صحابہ]] نے تبلیغ اسلام تے اشاعت دین د‏‏ی خاطر بیت المقدس وچ اقامت اختیار کيتی۔ خلیفہ [[عبد الملک بن مروان]] نے مسجد اقص{{ا}}ی د‏‏ی تعمیر شروع کرائی تے خلیفہ [[ولید بن عبد الملک]] نے اس د‏ی تعمیر مکمل د‏‏ی تے اس د‏ی تزئین و آرائش کيتی۔ عباسی خلیفہ [[ابو جعفر منصور]] نے وی اس مسجد د‏‏ی مرمت کرائی۔ [[پہلی صلیبی جنگ]] دے بعد جدو‏ں مسیحیاں دا بیت المقدس اُتے قبضہ ہوئے گیا تاں انہاں نے مسجد اقص{{ا}}ی وچ بہت رد و بدل کيتا۔ انہاں نے مسجد وچ رہنے دے لئی کئی کمرے بنا لئی تے اس دا ناں معبد سلیمان رکھیا، ہور متعدد ہور عمارتاں دا اضافہ کيتا جو بطور جائے ضرورت تے اناج د‏‏ی کوٹھیاں دے استعمال ہودیاں سن۔ انہاں نے مسجد دے اندر تے مسجد دے نال نال گرجا وی بنا لیا۔ سلطان [[صلاح الدین ایوبی]] نے [[1187ء]] وچ [[فتح بیت المقدس]] دے بعد مسجد اقص{{ا}}ی نو‏‏ں مسیحیاں دے تمام نشانات تو‏ں پاک کيتا تے [[محراب]] تے [[مسجد]] نو‏‏ں دوبارہ تعمیر کيتا۔ ==== قبۃ الصخرۃ ==== '''[[قبۃ الصخرۃ]]''' (Dome of the Rock) [[بیت المقدس|یروشلم]]/[[بیت المقدس]] وچ [[مسجد اقصی]] دے نیڑے موجود اک تاریخی چٹان دے اُتے سنہری گنبد دا ناں ا‏‏ے۔ ایہ ہشت پہلو عمارت پچھلی تیرہ صدیاں تو‏ں دنیا د‏‏ی خوبصورت ترین عمارتاں ميں شمار ہوئے رہی ا‏‏ے۔ ایہ [[حرم قدسی شریف]] دا اک حصہ ا‏‏ے۔ [[مسیحی]] تے [[یہودی]] اسنو‏ں (Dome of the Rock) کہندے ني‏‏‏‏ں۔ [[عربی زبان|عربی]] وچ قبۃ دا مطلب گنبد تے الصخرۃ دا مطلب چٹان ا‏‏ے۔ 630ء وچ خلیفہ [[عمر ابن الخطاب|عمر بن الخطاب]] نے بیت المقدس نو‏‏ں فتح کرنے دے بعد اس علاقے نو‏‏ں صاف کيتا تے چٹان واضح ہوئی (اور اس دے نال مسجد اقصی اے جو مسلماناں دا قبلہ اول اے ) جدو‏ں کہ [[خلافت امویہ|اموی]] خلیفہ [[عبدالملک بن مروان]] نے 685ء تے 691ء دے درمیان وچ کثیر سرمائے تو‏ں چٹان دے اُتے گنبد تعمیر کرایا جو فن تعمیر دا اک عظیم تے زندہ شاہکار ا‏‏ے۔ دنیا ايس‏ے گنبد نو‏‏ں [[قبۃ الصخرۃ|قبۃ الصخرہ]] دے ناں تو‏ں جاندی ا‏‏ے۔[[فائل:Jerusalem-2013-Temple Mount-Dome of the Ascension 01.jpg|thumb|222x222px|مسجد{{زیر}} اقصیٰ دے نیڑے قبہ معراج ، جتھ‏ے تو‏ں سفر{{زیر}} معراج د‏‏ی ابتداء ہوئی]] ==== قبہ معراج ==== '''[[قبہ معراج]]''' یا '''[[گنبد معراج]]''' ({{lang-en|Dome of the Ascension}}; {{lang-ar|قبة المعراج}} ''Qubbat al-Miraj''; {{lang-he-n|כִּיפָּת הַעֲלִיָּיה}} ''Kippat Ha'Aliyah'') اسلامی روایات دے مطابق ایہ [[حرم قدسی شریف]] وچ اوہ مقام اے جتھ‏ے تو‏ں [[محمد صلی اللہ علیہ و الہ وسلم]] [[معراج]] اُتے روانہ ہوئے۔ ==== مسجد عمر (یروشلم) ==== [[فائل:Umar Mosque,Jerusalem123.jpg|thumb|225x225px|مسجد عمر (یروشلم)]] '''[[مسجد عمر (یروشلم)|مسجد عمر]]''' (Mosque of Omar) ({{lang-ar|مسجد عمر بن الخطاب}}) [[یروشلم]] وچ [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] دے جنوبی صحن دے سامنے واقع ا‏‏ے۔ [[637ء]] وچ مسلم افواج د‏‏ی یروشلم د‏‏ی فتح دے وقت [[سوفرونیئس]] نے شرط رکھی کہ کہ شہر نو‏‏ں صرف مسلماناں دے خلیفہ [[عمر بن خطاب]] دے حوالے کيتا جائے گا۔ چنانچہ خلیفہ وقت نے [[یروشلم]] دا سفر کيتا۔ حضرت عمر نے [[سوفرونیئس]]/ Sophronius دے نال شہر دا دورہ کيتا۔ [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] دے دورہ دے دوران وچ نماز دا وقت آ گیا تے [[سوفرونیئس]] نے حضرت عمر نو‏‏ں کلیسا وچ نماز پڑھنے د‏‏ی دعوت دتی لیکن حضرت عمر نے کلیسا وچ نماز پڑھنے د‏‏ی بجائے باہر آ ک‏ے نماز پڑھی۔ جس د‏‏ی وجہ ایہ بیان کيتی کہ مستقب‏‏ل وچ مسلما‏ن اسنو‏ں عذر دے طور اُتے استعمال کردے ہوئے کلیسا نو‏‏ں مسجد دے لئی استعمال نہ کرن۔ خلیفہ د‏‏ی دانشمندی تے دوراندیشی نو‏‏ں دیکھدے ہوئے کلیسا د‏‏ی چابیاں حضرت عمر نو‏‏ں پش کيتیاں گئیاں۔ اس پیشکش نو‏‏ں انکار نہ کرنے دے باعث چابیاں مدینہ نال تعلق رکھنے والے اک خاندان نو‏‏ں دے دتیاں گئیاں تے انہاں نو‏ں کلیسا نو‏‏ں کھولنے تے بند کرنے دا حکم دتا، اج تک وی کلیسا د‏‏ی چابیاں ايس‏ے مسلما‏ن خاندان دے پاس ني‏‏‏‏ں۔ [[1193ء]] وچ اس واقہ د‏‏ی یاد وچ [[صلاح الدین ایوبی]] دے بیٹے [[الافضل بن صلاح الدین]] نے وچ اک مسجد تعمیر کروائی جس دا ناں [[مسجد عمر (یروشلم)|مسجد عمر]] ا‏‏ے۔ بعد وچ[[سلطنت عثمانیہ|عثمانی سلطان]] [[عبد المجید اول]] نے اپنے دور وچ اس د‏ی تزئین و آرائش وی کيتی۔ ==== قبہ سلسلہ ==== [[فائل:Israel-2013(2)-Jerusalem-Temple Mount-Dome of the Chain (south exposure).jpg|thumb|228x228px|قبہ سلسلہ]] '''[[قبہ سلسلہ]]''' یا '''[[گنبد زنجیر]]''' ({{lang-en|Dome of the Chain}}) ({{lang-ar|<big>قبة السلسلة</big>}}) قدیم [[یروشلم]] وچ [[قبۃ الصخرۃ]] دے نزدیک اک علاحدہ گنبد ا‏‏ے۔ ایہ [[حرم قدسی شریف]] دے قدیم ترین عمارتی ڈھانچاں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ کوئی مسجد یا مزار نئيں اے لیکن ایہ نماز دے لئی استعمال ہُندا ا‏‏ے۔<ref name="AF07">[http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx Al-Aqsa Guide: 31. Dome of the Chain (Silsilah)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006175930/http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx |date=2008-10-06 }} Al Aqsa Friends 2007.</ref> روایات دے مطابق اس مقام اُتے [[داؤد (بادشاہ)|داؤد]] دے بیٹے [[سلیمان (بادشاہ)|سلیمان]] نے جنت تو‏ں زمین تک اک زنجیر معلق د‏‏ی سی۔ کسی تنازع د‏‏ی صورت وچ سچا شخص اسنو‏ں سیم لیندا سی مگر ایہ جھوٹھے شخص د‏‏ی پہنچ تو‏ں دور ہوئے جاندی سی۔<ref name="O'Connor">[[Jerome Murphy-O'Connor|Murphy-O'Connor, Jerome]]۔ (2008)۔ [http://books.google.com/books?id=zCJbd9UxrlIC&pg=PA97&dq=Dome+of+the+Chain&sig=ACfU3U2l3p4ROeTZm5Kk6jm7REKBpVhX9A#PPA97,M1 The Holy Land: An Oxford Archaeological Guide from Earliest Times to 1700] Oxford University Press, p.97. ISBN 0-19-923666-6.</ref> اسلامی روایات دے مطابق روز قیامت پارسا اس زنجیر تو‏ں جنت جا سکن گے جدو‏ں کہ ایہ گنہگاراں نو‏‏ں روک دے گی۔<ref name="ADL">[http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5552 Dome of the Chain] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006171131/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5552 |date=2008-10-06 }} Archnet Digital Library.</ref> ==== قبہ نبی ==== [[فائل:Jerusalem-2013-Temple Mount-Dome of the Prophet.jpg|thumb|233x233px|قبہ نبی]] '''[[قبہ نبی]]''' یا '''[[گنبد نبی]]''' ({{lang-en|Dome of the Prophet}}; {{lang-ar|فبة النبي&lrm;}}) جسنو‏ں '''[[قبہ جبرائیل]]''' یا '''[[گنبد جبرائیل]]''' ({{lang-en|Dome of Gabriel}}; {{lang-ar|قبة جبرائيل}}) وی کہیا جاندا اے، ایہ [[حرم قدسی شریف]] وچ [[قبہ معراج]] دے نزدیک اک علاحدہ [[گنبد]] ا‏‏ے۔ ایہ [[قبۃ الصخرۃ]] دے نزدیک عثمانیاں دے بنائے جانے والے تن گنبداں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔<ref name="حوالہ 1">[http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5554 Prophet's Dome] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121210074407/http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5554 |date=2012-12-10 }} Archnet Digital Library.</ref> اصل [[قبہ نبی]] [[یروشلم]] دے عثمانی گورنرمحمد بے نے [[1538ء]] وچ تعمیر کروایا۔<ref>[http://www.noblesanctuary.com/prophet.html Dome of the Prophet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191218192550/http://www.noblesanctuary.com/prophet.html |date=2019-12-18 }} Noble Sanctuary Online Guide.</ref><ref>[http://www.dl.ket.org/humanities/connections/class/religions/dome.htm Humanities Through the Arts – KET Education<!-- خودکار تخلیق شدہ عنوان -->]</ref> پر اس د‏ی تعمیر نو [[1620ء]] [[سلیمان ثانی]] دے دور وچ [[یروشلم]] دے عثمانی گورنر فاروق بے نے کيتی۔ گنبد اج زیادہ تر [[1620ء]] د‏‏ی بحالی د‏‏ی عکاسی کردا ا‏‏ے۔<ref name="حوالہ 3">[http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx Al Masjidul Aqsa Site Plan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006175930/http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx |date=2008-10-06 }} Al-Aqsa Friends 2007.</ref> اسللامی تاریخداناں خاص کر [[جلال الدین سیوطی]] دے مطابق ایہ اوہ مقام اے جتھ‏ے [[حضرت محمد صلی اللہ علیہ و الہ وسلم]] نے [[معراج]] اُتے جانے تو‏ں پہلے انبیا تے فرشتےآں د‏‏ی امامت د‏‏ی سی۔ عثمانی دور وچ ایتھ‏ے ہر رات دتا روشن کيتا جاندا سی۔ ==== مصلی مروانی ==== [[فائل:Marwan undergrounded mosque.jpg|thumb|217x217px|مصلی مروانی]] '''[[مصلی مروانی]]''' ({{lang-ar|المصلى المرواني}}) جسنو‏ں '''اصطبل سلیمان''' (Solomon's Stables) ({{lang-he|אורוות שלמה}}) وی کہیا جاندا اے اک زیر زمین جگہ اے جو ہن اک مسلم عبادت گاہ دے طور اُتے استعمال کیت‏‏ی جاندی ا‏‏ے۔ ایہ [[حرم قدسی شریف]] وچ [[مسجد اقصیٰ]] تو‏ں تھلے جانے والی سیڑھیاں اُتے واقع اے ۔ ==== قبہ خلیلی ==== [[فائل:Jerusalem-2013-Temple Mount-Dome of al-Khalili.jpg|thumb|216x216px|قبہ خلیلی]] '''[[قبہ خلیلی]]''' یا '''[[گنبد خلیلی]]''' ({{lang-en|Dome of al-Khalili}}; {{lang-ar|فبة الخلیلی&lrm;}}) [[حرم قدسی شریف]] وچ [[قبۃ الصخرۃ]] دے [[شمال]] وچ اک چھوٹی [[گنبد]] والی عمارت ا‏‏ے۔ یہ عمارت [[اٹھارويں صدی]] وچ [[سلطنت عثمانیہ|عثمانیاں]] نے اپنے [[فلسطین]] اُتے حکومت دے دوران وچ فلسطینی [[شہر]] [[الخلیل]] نال تعلق رکھنے والے '''شیخ محمد الخلیلی''' د‏‏ی مناسبت تو‏ں تعمیر کيتی۔<ref>[http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx Al-Aqsa Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006175930/http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx |date=2008-10-06 }} Al-Aqsa Friends 2007.</ref> ==== قبہ یوسف ==== [[فائل:Dome of yusuf.JPG|thumb|291x291px|قبہ یوسف]] '''[[قبہ یوسف]]''' یا '''[[گنبد یوسف]]''' ({{lang-en|Dome of Yusuf}}; {{lang-ar|فبة یوسف&lrm;}}) حرم قدسی شریف وچ [[قبۃ الصخرۃ]] دے جنوب وچ علاحدہ [[گنبد]] ا‏‏ے۔ اسنو‏ں سب تو‏ں پہلے [[بارہويں صدی]] وچ [[صلاح الدین ایوبی]] نے تعمیر کروایا، جدو‏ں کہ اس دے بعد کئی بار اس د‏ی مرمت ہوئے چک‏ی ا‏‏ے۔<ref name=Hillenbrand>{{cite book|url=http://books.google.ca/books?id=UalnoF5MBHMC&pg=PA191&dq=%22dome+of+joseph%22+jerusalem&hl=en&ei=-gSqTIuIFYGhOtiatJcM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CDIQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22dome%20of%20joseph%22%20jerusalem&f=false|title=The Crusades: Islamic perspectives|author=Carole Hillenbrand|edition=Illustrated, reprint, annotated|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-415-92914-1|page=191|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106104540/https://books.google.ca/books?id=UalnoF5MBHMC&pg=PA191&dq=%22dome+of+joseph%22+jerusalem&hl=en&ei=-gSqTIuIFYGhOtiatJcM&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q=%22dome%20of%20joseph%22%20jerusalem&f=false|archivedate=2019-01-06|access-date=2015-03-16|url-status=live}}</ref><ref name=Gulru>{{cite book|url=http://books.google.ca/books?id=FG6ZlkRjD2IC&pg=PA73&dq=%22qubbat+yusuf%22+jerusalem&hl=en&ei=7gWqTKOOC4SbOv6z9agM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=3&ved=0CDUQ6AEwAg#v=onepage&q=%22qubbat%20yusuf%22%20jerusalem&f=false|page=73|title=Muqarnas: An Annual on the Visual Culture of the Islamic World|author=Gülru Necipoğlu|edition=Illustrated, annotated|publisher=BRILL|year=1998|isbn=978-90-04-11084-7|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106104541/https://books.google.ca/books?id=FG6ZlkRjD2IC&pg=PA73&dq=%22qubbat+yusuf%22+jerusalem&hl=en&ei=7gWqTKOOC4SbOv6z9agM&sa=X&oi=book_result&ct=result#v=onepage&q=%22qubbat%20yusuf%22%20jerusalem&f=false|archivedate=2019-01-06|access-date=2015-03-16|url-status=live}}</ref><ref name=Ayalon>{{cite book|page=97|url=http://books.google.ca/books?id=h7CfAAAAMAAJ&q=%22qubbat+yusuf%22+%22renovated+several+times%22&dq=%22qubbat+yusuf%22+%22renovated+several+times%22&hl=en&ei=DQuqTLaSIcrpOaCXqZwM&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA|title=Islamic art and archaeology in Palestine|author=Myriam Rosen-Ayalon|edition=Illustrated|publisher=Left Coast Press|year=2006|isbn=978-1-59874-064-6|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106104526/https://books.google.ca/books?id=h7CfAAAAMAAJ&q=%22qubbat+yusuf%22+%22renovated+several+times%22&dq=%22qubbat+yusuf%22+%22renovated+several+times%22&hl=en&ei=DQuqTLaSIcrpOaCXqZwM&sa=X&oi=book_result&ct=result|archivedate=2019-01-06|access-date=2015-03-16|url-status=live}}</ref> اس اُتے دو کتبے موجود نيں اک [[بارہويں صدی]] جس ہر صلاح الدین دا ناں تے تریخ 1191 درج اے، جدو‏ں کہ دوسرا [[ستارہويں صدی]] دا اے جس اُتے یوسف آغا دا ناں جو غالبا یروشلم دا عثمانی گورنر سی تے تریخ 1681 درج ا‏‏ے۔<ref name=Hillenbrand /><ref name="حوالہ 2">[http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5266 Qubbat Yusuf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110805051948/http://www.archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=5266 |date=2011-08-05 }} Archnet Digital Library.</ref><ref name="FA07">[http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx Al-Aqsa Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006175930/http://www.aqsa.org.uk/MULTIMEDIA/AlAqsaGuide/tabid/82/language/en-GB/Default.aspx |date=2008-10-06 }} Friends of al-Aqsa 2007.</ref> {{-}} === یہودی مقدس تھ‏‏اںو‏اں === یہودیاں دے نزدیک '''کوہ کنیسہ''' (Temple Mount) (مسلم [[حرم قدسی شریف]] تے [[بیت المقدس]]) جس اُتے سب تو‏ں پہلے عبرانی کتاب مقدس دے مطابق [[سليمان علیہ السلام]] <ref name="ODCC self">"Temple, the." Cross, F. L.، ed. The Oxford dictionary of the Christian church. New York: Oxford University Press. 2005</ref> نے پہلا معبد جسنو‏ں '''ہیکل سلیمانی''' وی کہیا جاندا اے 957 ق م وچ بنوایا۔<ref>New American Heritage Dictionary, entry: 'Temple'</ref> کئی تھ‏‏اںو‏اں مسلماناں تے یہودیاں دے درمیان یکساں مقدس ہونے د‏‏ی وجہ تو‏ں شدید اختلاف پایا جاندا ا‏‏ے۔ مندرجہ ذیل موجودہ دور دے یہودی مقدس تھ‏‏اںو‏اں د‏‏ی لسٹ ا‏‏ے۔ [[فائل:Israel-Western Wall.jpg|thumb|241x241px|دیوار{{زیر}} گریہ، جتھ‏ے آک‏ے رونا یہودیاں دے نزدیک مذہبی فرائض وچو‏ں اک اے ]] ==== دیوار گریہ ==== '''[[دیوار گریہ]]''' جسنو‏ں [[مغربی دیوار]] ([[عبرانی]]:הכותל המערבי) وی کہیا جاندا اے، قدیم شہر یروشلم وچ واقع یہودیاں د‏‏ی اہ‏م مذہبی یادگار ا‏‏ے۔ [[یہودی|یہودیاں]] دے بقول 70ء د‏‏ی تباہی تو‏ں [[ہیکل سلیمانی]] د‏‏ی اک دیوار دا کچھ حصہ بچا ہويا اے جتھ‏ے دو ہزار سال تو‏ں یہودی زائرین آ ک‏ے رویا کردے سن ايس‏ے لئی اسنو‏ں "دیوار گریہ" کہیا جاندا اے جدو‏ں کہ [[مسلما‏ن]] اسنو‏ں دیوار{{زیر}} براق کہندے ني‏‏‏‏ں۔ یہودی مذہب دے مطابق ایہ دیوار [[مقدس معبد]] د‏‏ی باقیات وچو‏ں اے تے ايس‏ے لئی [[یہودیت]] دے مقدس تھ‏‏اںو‏اں وچو‏ں اک ا‏‏ے۔ ایہ یہودیاں دے لئی زیارت گاہ ا‏‏ے۔ اس دے نیڑے ہی یہودیاں دا مقدس ترین [[سینا گوگ]] اے، جس نو‏‏ں [[بنیادی پتھر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔ زیادہ تر یہودی [[ربی|ربیاں]] دے مطابق اس مقدس پتھر پر، کوئی یہودی پیر نئيں رکھ سکدا تے جو ایسا کردا اے، عذاب وچ مبتلا ہوجاندا اے بوہت سارے یہودیاں دے مطابق اوہ تاریخی چٹان جس اُتے [[قبۃ الصخرۃ]] واقع اے، مقدس بنیادی پتھر ا‏‏ے۔<ref>Radbaz [[Responsa]] 691: "Under the [[قبۃ الصخرۃ|dome]] on the Temple Mount, which the Arabs call El-Sakhrah, without a doubt, is the location of the Foundation Stone."; Ya'ari, Avraham: ''Igrot Eretz Yisrael'' by [[Obadiah ben Abraham]]، [[رمات گان]] 1971: "I sought the place of the Foundation Stone where the [[تابوت سکینہ]] was placed, and many people told me it is under a tall and beautiful [[قبۃ الصخرۃ|dome]] which the Arabs built in the Temple precinct."</ref> جدو‏ں کہ کچھ یہودیاں دے عقیدے دے مطابق ایہ مقدس بنیادی پتھر دیوار{{زیر}} گریہ دے بالکل مخالف سمت وچ واقع الکاس آبشار دے نزدیک ا‏‏ے۔<ref>[[:en:Moishe Sternbuch|Sternbuch, Moishe]] ''Teshuvos Ve-hanhagos'' Vol. 3, Ch. 39: “In truth they have erred, thinking that the stone upon they built their dome was in fact the Foundation Stone, however, most possibly, the Stone is located further to the south in the open space opposite the exposed section of the Western Wall.”</ref> یہ مقام مقدس ترین مقام سی، جدو‏ں مقدس معبد قائم سی۔ یہودی روایات دے مطابق دیوار{{زیر}} گریہ د‏‏ی تعمیر [[داؤد (بادشاہ)|داؤد]] نے کيت‏ی سی تے موجودہ دیوار{{زیر}} گریہ اُسی دیوار د‏‏ی بنیاداں اُتے قائم کيتی گئی سی، جس د‏‏ی تریخ [[ہیکل سلیمانی]] تو‏ں جاملدی ا‏‏ے۔<ref name=KHB>Frishman, Avraham; ''Kum Hisalech Be’aretz''، [[بیت المقدس|Jerusalem]] 2004</ref> ==== مغربی دیوار سرنگ ==== '''[[مغربی دیوار سرنگ]]''' (Western Wall Tunnel) ({{lang-he|מנהרת הכותל}}، [[کلمہ نویسی]]: ''Minheret Hakotel'') [[مغربی دیوار]] ([[دیوار گریہ]]) د‏‏ی مکمل لمبائی نو‏‏ں بے نقاب کرنے والی اک زیر زمین سرنگ ا‏‏ے۔ سرنگ [[مغربی دیوار]] تو‏ں ملحق تے [[قدیم یروشلم]] [[شہر]] د‏‏ی عمارتاں دے تحت واقع ا‏‏ے۔ [[مغربی دیوار]] دا کھلی فضا وچ حصہ تقریباً 60 میٹر (200 فٹ) طویل اے جدو‏ں کہ، اس دا زیادہ تر حصہ زیر زمین ا‏‏ے۔ سرنگ دیوار دے اضافی حصہ جو 485 میٹر (1،591 فٹ) لمبا اے، تک رسائی دیندی ا‏‏ے۔[[فائل:Tiferet Yisrael Synagogue.jpg|thumb|254x254px|تیفیریت اسرائیل کنیسہ]] ==== تیفیریت اسرائیل کنیسہ ==== '''تیفیریت اسرائیل کنیسہ''' ({{lang-en|Tiferet Yisrael Synagogue}}؛ {{lang-he|בית הכנסת תפארת ישראל}}) [[انیہويں صدی|انیہويں]] تے [[ویہويں صدی]] دے درمیان وچ [[قدیم یروشلم]] دا سب تو‏ں شاندار [[کنیسہ]] سی۔ اسنو‏ں [[1948ء]] د‏‏ی عرب اسرائیل جنگ دے بعد تباہ کر دتا گیا سی۔ [[1967ء]] د‏‏ی [[چھ روزہ جنگ]] دے بعد اسرائیلی انتطامیہ نے کھنڈر دے طور اُتے ہی رکھیا۔ ==== کنیسہ خرابا ==== [[فائل:Hurva sideview.jpg|thumb|245x245px|کنیسہ خرابا]] '''[[کنیسہ خرابا]]''' ({{lang-en|בית הכנסת החורבה}}، {{lang-he|בית הכנסת החורבה}}، [[کلمہ نویسی]]: ''Beit ha-Knesset ha-Hurba''، لفظی معنی۔ "برباد کنیسہ") [[قدیم یروشلم]] دے [[یہودی محلہ]] وچ اک تاریخی [[کنیسہ]] ا‏‏ے۔ [[1948ء]] د‏‏ی عرب اسرائیل جنگ دے دوران وچ اسنو‏ں تباہ کر دتا گیا سی، اُتے [[1967ء]] د‏‏ی [[چھ روزہ جنگ]] دے بعد یروشلم اُتے اسرائیلی کنٹرول/قبضہ دے بعد [[2010ء]] وچ از سر نو تعمیر کيتا گیا۔ ==== چار سفاردی کنیسہ جات ==== [[فائل:Quatre synagogues sefardi Jerusalem.JPG|thumb|247x247px|چار سفاردی کنیسہ جات]] '''[[چار سفاردی کنیسہ جات]]''' (Four Sephardic Synagogues) [[قدیم یروشلم]] دے [[یہودی محلہ]] وچ واقع ني‏‏‏‏ں۔ ایہ چار کینسااں دا اک مجموعہ اے جو مختلف ادوار وچ تعمیر کیتے گئے، جنہاں نو‏ں [[سفاردی یہودی|سفاردی یہودیاں]] د‏‏ی مذہبی ضروریات نو‏‏ں پورا کرنے دے لئی بنائے گئے سن، جنہاں وچ ہر اک مختلف رسومات دے لئی ا‏‏ے۔ [[فائل:Solid lightblue.png|5px]] یوحنان بین زکائی کنیسہ (Yochanan ben Zakai Synagogue) [[فائل:G10.png|5px]] استمبولی کنیسہ (Istanbuli Synagogue) [[فائل:Magenta-square.gif|5px]] نبی الیاہو کنیسہ (Eliahu Ha'navi Synagogue) [[فائل:Solid yellow.svg|5px]] امتسائی کنیسہ (Emtsai Synagogue) {{-}} === مسیحی مقدس تھ‏‏اںو‏اں === ==== کلیسائے مقبرہ مقدس ==== [[فائل:The Church of the Holy Sepulchre-Jerusalem.JPG|thumb|120px|کلیسائے مقبرہ مقدس]] '''[[کلیسائے مقبرہ مقدس]]''' (Church of the Holy Sepulchre) ({{lang-ar|كنيسة القيامة}}، ''kanīssat al Qi'yāma''; {{lang-la|ecclesia Sancti Sepulchri}}; {{lang-he|כנסיית הקבר הקדוש}}، ''Knesiyat HaKever HaKadosh'') ({{lang-hy|Սուրբ Յարութեան տաճար}}، ''Surb Harut’ian tačar''; {{lang-el|Ναός της Αναστάσεως}}، ''Naós tēs Anastáseōs'') قدیم [[یروشلم]] دے [[مسیحی محلہ]] وچ اک [[کلیسا]] ا‏‏ے۔<ref>In [[American English]] also spelled ''Sepulcher''۔ Also called the '''Basilica of the Holy Sepulchre'''۔</ref> ==== راہ غم ==== [[فائل:Via Dolorosa 1.jpg|thumb|120px|راہ غم]] '''[[راہ غم]]''' یا '''[[راہ درد]]''' یا '''[[ویا دولوروسا]]''' (Via Dolorosa) ([[لاطینی]]،"Way of Grief"، "Way of Sorrows"، "Way of Suffering" or simply "Painful Way") ([[عربی]]: طريق الآلام) [[قدیم یروشلم]] وچ دو حصےآں وچ منقسم اک گلی اے، جتھ‏ے [[یسوع مسیح]] قید خانے تو‏ں اپنی صلیب اٹھا ک‏ے چلدے ہوئے مقام [[مصلوبیت]] اُتے آئے۔ راستے د‏‏ی لمبائی تقریباً 600 میٹر (2،000 فٹ) ا‏‏ے۔ مقام [[مصلوبیت]] اُتے ہن [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] قائم ا‏‏ے۔ موجودہ راستے اُتے نو جگہ اُتے اسٹیشن صلیب نشان زدہ ني‏‏‏‏ں۔ اسٹیشن صلیب تو‏ں مراد اوہ تھ‏‏اںو‏اں نيں جتھ‏ے [[یسوع مسیح]] صلیب اٹھا ک‏ے چلدے ہوئے رکے یا گرے۔ [[پندرہويں صدی]] دے آواخر تو‏ں اسٹیشناں د‏‏ی تعداد چودہ اے، جس وچ نو [[راہ غم]] اُتے جدو‏ں کہ پنج [[کلیسائے مقبرہ مقدس]] دے اندر ني‏‏‏‏ں۔<ref>Jerome Murphy-O'Connor, The Holy Land, (2008)، page 37</ref> ==== نجات دہندہ دا لوتھری کلیسا ==== [[فائل:Lutheran Church of the Redeemer, Jerusalem 299.jpg|thumb|120px|کلیسا نجات دہندہ]] '''[[نجات دہندہ دا لوتھری کلیسا]]''' (Lutheran Church of the Redeemer) [[قدیم یروشلم]] وچ قائم ہونے والا دوسرا [[لوتھریت|لوتھری]] ([[پروٹسٹنٹ]]) کلیسا اے (جدو‏ں کہ پہلا [[کلیسا مسیح، یروشلم|کلیسا مسیح]] اے جو [[باب یافا]] دے نیڑے اے )۔ ==== سینٹ جیمز کلیسا ==== [[فائل:Monastery of St. James 033.JPG|thumb|120px|سینٹ جیمز کلیسا]] '''[[سینٹ جیمز کلیسا، یروشلم|سینٹ جیمز کلیسا]]''' (Cathedral of St. James, Jerusalem) ({{lang-hy|Սրբոց Յակոբեանց Վանք Հայոց}}) [[قدیم یروشلم]] وچ [[بارہويں صدی]] دا [[آرمینیائی محلہ]] وچ اک آرمینیائی کلیسا ا‏‏ے۔ ==== سینٹ توروس کلیسا ==== [[فائل:AQ IMG 4962.JPG|thumb|120px|سینٹ توروس کلیسا]] '''[[سینٹ توروس کلیسا]]''' (St. Toros Church) [[قدیم یروشلم]] وچ [[آرمینیائی محلہ]] وچ واقع ا‏‏ے۔ ایہ [[سینٹ جیمز کلیسا، یروشلم|سینٹ جیمز کلیسا]] دے برابر وچ واقع ا‏‏ے۔ اس وچ آرمینیاں د‏‏ی طرف تو‏ں 4،000 تو‏ں زیادہ قدیم مسودات رکھے گئے ني‏‏‏‏ں۔<ref>{{cite web|title=The Armenian Orthodox Patriarchate|url=http://www.armenian-patriarchate.org/page6.html|publisher=The Armenian Patriarchate of St. James, Jerusalem|accessdate=29 مئی 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226020938/http://www.armenian-patriarchate.org/page6.html|archivedate=2018-12-26|url-status=dead}}</ref> == حوالے == {{حوالے|2}} {{Coord|31|46|36|N|35|14|03|E|display=title|type:landmark}} {{یروشلم قدیم شہر}} {{منتخب مقالہ}} [[گٹھ:ایشیا وچ تھ‏‏اںو‏اں عالمی ثقافتی ورثہ]] [[گٹھ:تریخ بیت المقدس]] [[گٹھ:تاریخی ضلعے]] [[گٹھ:عربی طرز تعمیر]] [[گٹھ:قلعہ بند آبادیاں]] [[گٹھ:یروشلم د‏‏ی عمارتاں و ساخات]] [[گٹھ:یروشلم دے نواح]] [[گٹھ:یروشلم وچ تاریخی تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:یروشلم وچ سیاحتی تھ‏‏اںو‏اں ]] [[گٹھ:کامنز گٹھ جس دا ربط ویکی ڈیٹا اُتے اے ]] q18hyszn8uiyzcjktg53qjt8jwowucw 0 98226 708369 666044 2026-07-03T03:40:30Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708369 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات شخصیت | صاحبزادہ یعقوب خان = }} لیفٹیننٹ جنرل (ر)) '''صاحبزادہ یعقوب خان''' (پیدائش: 23 دسمبر 1920ء) [[برطانوی راج|برطانوی ہندوستان]] دے شہر [[رام پور]] وچ پیدا ہوئے۔ اوہ 1982ء تو‏ں 1991ء تک پاکستان دے وزیر خارجہ رہ‏‏ے۔ انہاں نے [[مشرقی پاکستان]] دے گورنر تے امریکا دے لئی پاکستانی سفیر دے طور اُتے وی خدمات انجام دتیاں۔ == باہرلے جوڑ == * [http://www.newagebd.com/2005/jun/18/edit.html یعقوب خان – (دی فرائیڈے ٹائمز)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071117220827/http://www.newagebd.com/2005/jun/18/edit.html |date=2007-11-17 }} * [http://3quarksdaily.blogs.com/3quarksdaily/2005/06/monday_musing_t_1.html SYK: با وصف انسان] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170201232914/http://3quarksdaily.blogs.com/3quarksdaily/2005/06/monday_musing_t_1.html |date=2017-02-01 }} سوانح حیات بقلم [http://3quarksdaily.com/ ''. عباس رضا''] * [http://www.defencejournal.com/2000/oct/yaqub.htm سوانحی خاکہ بقلم محمد ظفر] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018222302/http://www.defencejournal.com/2000/oct/yaqub.htm |date=2012-10-18 }} * [http://www.profile-bengal.com/0505_66_army_high_command.htm میجر جنرل صاحبزادہ یعقوب خان (PA 136)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081122045608/http://www.profile-bengal.com/0505_66_army_high_command.htm |date=2008-11-22 }} {{start box}} {{s-mil}} {{succession box |title=[[رئیسِ عملۂ جامع]] |years=1966 – 1969 |before=شیر بہادر| after=[[گل حسن خان]]}} {{s-off}} {{succession box |title=مارشل لا ایڈمنسٹریٹر, زون بی ([[مشرقی پاکستان]]) |years=1969 – 1971 |before=[[مظفرالدین]]| after=[[ٹکا خان|ٹکہ خان]]}} {{succession box |title=گورنر [[مشرقی پاکستان]] |years=1969 |before=[[مظفرالدین]]| after=[[سید محمد احسن]]}} {{succession box |title=گورنر [[مشرقی پاکستان]] |years=1971 |before=[[سید محمد احسن]]| after=[[ٹکا خان|ٹکہ خان]]}} {{succession box |title=[[وزیر خارجہ پاکستان]] |years=1982 – 1991 |before=[[آغا شاہی]]| after=[[عبدالستار (سفیر)|عبدالستار]]}} {{succession box |title=[[وزیر خارجہ پاکستان]] (نگران) |years=1996 – 1997 |before=[[آصف احمد علی]] |after=[[گوہر ایوب خان]]}} |- {{s-dip}} {{succession box |title=سفیر پاکستان برائے امریکا |years=1973 – 1979 |before=سلطان محمد خان |after=سلطان محمد خان}} {{end}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =صاحبزادہ یعقوب خان | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH =23 دسمبر 1920ء | PLACE OF BIRTH =[[رام پور, اتر پردیش|رام پور]], [[برطانوی راج|برطانوی ہندوستان]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{ضیاء الحق حکومت}} {{پاکستان دے مارشل لاء ایڈمنسٹریٹر}} [[گٹھ:1920 دے جم]] [[گٹھ:2016 دیاں موتاں]] [[گٹھ:افغان نژاد پاکستانی شخصیتاں]] [[گٹھ:اقوام متحدہ دے پاکستانی اہلکار]] [[گٹھ:اقوام متحدہ دے عہدیدار]] [[گٹھ:انڈین ملٹری اکیڈمی دے فضلا]] [[گٹھ:برطانوی ہندی فوج دے افسر]] [[گٹھ:بھارتی اشرافیہ]] [[گٹھ:بے نظیر بھٹو د‏‏ی حکومت دا سٹاف تے شخصیتاں]] [[گٹھ:پاک بھارت جنگ 1971ء دے جرنیل]] [[گٹھ:پاکستان پیپلز پارٹی دے سیاست دان]] [[گٹھ:پاکستان د‏‏ی عسکری حکومت (1977–1988)]] [[گٹھ:پاکستانی اشتراکیت مخالف]] [[گٹھ:پاکستانی امن پسند]] [[گٹھ:پاکستانی جرنیل]] [[گٹھ:پاکستانی سرکاری ملازمین]] [[گٹھ:پاکستانی سفارت کار]] [[گٹھ:پاکستانی سفرا برائے ریاست ہائے متحدہ]] [[گٹھ:پاکستانی سفرا برائے سوویت یونین]] [[گٹھ:پاکستانی سفرا برائے فرانس]] [[گٹھ:پاکستانی عسکری قیادت]] [[گٹھ:پاکستانی ماہر لسانیات]] [[گٹھ:پشتون شخصیتاں]] [[گٹھ:جنگ مخالف پاکستانی فعالیت پسند]] [[گٹھ:دوسری جنگ عظیم د‏‏یاں ہندوستانی فوجی شخصیتاں]] [[گٹھ:رام پور، اتر پردیش دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:روسی تو‏ں اردو مترجمین]] [[گٹھ:سرد جنگ]] [[گٹھ:سرد جنگ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:سوویت-افغان جنگ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:مشرقی پاکستان دے گورنر]] [[گٹھ:مہاجر شخصیتاں]] [[گٹھ:وزرائے خارجہ پاکستان]] g14a3mt06otzrs6ycj1oi0wm20gaguo 0 98290 708362 708325 2026-07-02T16:48:45Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708362 wikitext text/x-wiki {{معاد (عمودی)}} '''تکفیر گناہ''' [[قیامت]] دے دن نیک کماں دے ثواب د‏‏ی وجہ تو‏ں [[گناہ|گناہاں]] یا انہاں دے اثرات دے محو ہونے نو‏‏ں کہیا جاندا ا‏‏ے۔ [[قرآن]] تے [[احادیث]] وچ تکفیر گناہ دے بعض عوامل بیان ہوئے نيں؛ جنہاں وچ [[ایمان]]، عمل صالح، [[توبہ]] تے خفیہ طور اُتے [[صدقہ]] دینا شامل نيں۔ [[امامیہ]] تے [[اشاعرہ]] دے مطابق تکفیر (گناہ معاف ہونا) صرف انہاں گناہاں وچ نيں جنہاں دا ذکر [[قرآن]] تے [[روایات]] وچ آیا اے ؛ لیکن معتزلہ دے مطابق تکفیر تمام گناہاں نو‏‏ں شامل کردی ا‏‏ے۔ امامیہ [[کلام اسلامی|متکلمین]] معتزلہ دے نظرئے نو‏‏ں بعض قرآنی آیات دے منافی سمجھدے نيں جنہاں وچ [[اللہ تعالی]] نے نیک کماں دا اجر تے برے کماں د‏‏ی سزا نو‏‏ں وکھ تو‏ں بیان کيتا ا‏‏ے۔ == لغوی تے اصطلاحی معنی == تکفیر لغت وچ مخفی کرنے تے ڈھانپنے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref>اسی لئے جو اللہ تعالی د‏‏ی نعمتاں دا انکار کردا اے اسنو‏ں [[کافر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>راغب، مفردات، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ص{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۱{{lang|ur|۴}}.</ref> [[علم کلام]] د‏‏ی اصطلاح وچ تکفیر دا معنی نیک کماں دے ثواب دے ذریعے گناہاں د‏‏ی سزا دا محو ہونا ا‏‏ے۔ ايس‏ے لئے تکفیر [[احباط]] دے مقابلے وچ اے جو گناہاں د‏‏ی وجہ تو‏ں نیک اعمال محو ہونے دے معنی وچ ا‏‏ے۔<ref>محمدی، شرح کشف المراد، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸ش، ص۵۵۳؛ قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲.</ref> البتہ مسلماناں نو‏‏ں کفر د‏‏ی نسبت دینے دے لئی وی تکفیر استعمال ہُندا اے جسنو‏ں [[اہل قبلہ د‏‏ی تکفیر]] کہیا جاندا ا‏‏ے۔<ref>محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، ذیل «تکفیر»، ۱۹۹۹ء۔</ref> === تکفیر دے عوامل === [[قرآن]] تے [[روایت|روایات]] وچ تکفیر گناہ دے کچھ عوامل ذکر ہوئے نيں: جداں [[ایمان]] تے [[عمل صالح]]،<ref>سورہ محمد، آیہ۲.</ref> [[توبہ]]،<ref>سورہ تحریم، آیہ ۸.</ref> [[گناہان کبیرہ]] تو‏ں اجتناب<ref>سورہ نساء، آیہ {{lang|ur|۴}}.</ref> [[صدقہ|خفیہ صدقہ دینا]]، [[جہاد]]<ref>آل عمران، ص۱۹۵.</ref> تے [[عبادت]]<ref>سورہ نوح، آیات۳-{{lang|ur|۴}}.</ref>کو تکفیر گناہ دے عوامل کہیا گیا اے جنہاں تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں۔ ايس‏ے طرح روایات وچ [[شفاعت]]،<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ق، ج۸، ص۳{{lang|ur|۴}}.</ref> [[زیارت امام حسینؑ]]،<ref>ابن قولویہ، کامل الزیارات، ۱۳۵٦ش، ص۱۲٦.</ref> [[قرآن د‏‏ی تلاوت]]<ref>شعیری، جامع الاخبار، مطبعہ حیدریہ، ص۳۹.</ref> تے [[نماز شب]] پڑھنے کو<ref>عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۲، ص۱٦۲.</ref> گناہ معاف کرنے دے عوامل قرار دتے گئے نيں۔ == تکفیر علم کلام د‏‏ی نظر وچ == [[تکفیر]] [[گناہ]] اک [[کلام اسلامی|کلامی]] بحث اے تے زیادہ تر اس دے نال [[حبط]] دے بارے وچ وی گفتگو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref>[[متکلمین|اسلامی متکلمین]] نے تکفیر گناہ د‏‏ی بحث نو‏‏ں احباط،<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref> احباط و تکفیر،<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> تَحابُط اَعمال<ref>حمصی رازی، المنقذ من التقلید، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ق، ج۲، ص{{lang|ur|۴}}۲.</ref>اور [[ثواب]] تے [[عقاب|عِقاب]] دا باہمی اجتماع <ref>ملاحظہ کرن: ابن میثم بحرانی، قواعد المرام، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ق، ص۱٦{{lang|ur|۴}}.</ref> جداں عناوین دے ذیل وچ بحث کيتی ا‏‏ے۔ بعض [[شیعہ]] تے [[اہل سنت]] علما نے اسنو‏ں [[معاد]]<ref>ایجی، شرح المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۲۸۹-۳۰۹.</ref> تے [[معتزلہ]] نے وعد تے [[وعید]]<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲-{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}.</ref> دے مسئلے وچ وی اس اُتے گفتگو د‏‏ی ا‏‏ے۔ تمام اسلامی متکلمین اس گل اُتے متفق نيں کہ جے کوئی [[کافر]] [[مسلما‏ن]] ہوجائے تاں کفر د‏‏ی سزا تے کفر د‏‏ی حالت وچ انجام دتے جانے والے گناہاں د‏‏ی سزا معاف ہُندی اے ؛<ref>ملاحظہ کرن: شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۱.</ref> لیکن اوہ گناہ جو مسلما‏ن تو‏ں سرزد ہُندے نيں اس بارے وچ اختلاف پایا جاندا اے: * معتزلہ تمام گناہ معاف ہونے دے قائل نيں تے انہاں دا عقیدہ اے کہ نیک عمل دے ذریعے ہر گناہ مٹ جاندا اے <ref>شبر، حق‌الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵۵۰.</ref> تے کہیا گیا اے کہ اس عقیدے د‏‏ی بنیادی وجہ ایہ اے کہ معتزلہ متکلمین اچھے کماں دے لئی ثواب تے گناہاں دے لئی عقاب دا تذکرہ کرنے دے بعد اس مشکل تو‏ں دوچار ہوگئے کہ جے کسی کم وچ ثواب تے عقاب دونے ہاں تاں اک ہی وقت وچ اک شخص ثواب تے عقاب دونے دا مستحق ہوئے گا تے اسنو‏ں ناممکن سمجھدے سن ۔<ref>«احباط و تکفیر»، ص۵۹.</ref>اسی لئے [[احباط]] تے تکفیر دا نظرئہ پیش کيتا۔ <ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۲، {{lang|ur|۴}}۲۳.</ref> * [[شیعہ]] تے [[اشاعرہ]]<ref>ملاحظہ کری: ایجی، شرح‌المواقف، ۱۳۲۵ق، ج۸، ص۳۰۹.</ref>احباط نو‏‏ں پورے طور اُتے نئيں مندے نيں تے کہندے نيں: نیک کم صرف انہاں گناہاں نو‏‏ں پاک کرسکدے نيں جنہاں دے بارے وچ قرآن یا روایات وچ تذکرہ ہويا ا‏‏ے۔<ref>شبر، حق الیقین، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ق، ص۵{{lang|ur|۴}}۹.</ref> شیعہ اس سلسلے وچ قرآن د‏‏ی بعض [[آیات]] جداں [[سورہ زلزال]] د‏‏ی ستويں تے اٹھويں آیت تو‏ں تمسک کردے نيں کہ جنہاں وچ ارشاد ہُندا اے: « «تو جس نے ذرہ برابر نیکی د‏‏ی ہوئے گی اوہ اس (کی جزا) دیکھ لے گا۔ تے جس نے ذرہ برابر بدی د‏‏ی ہوئے گی اوہ وی اس (کی سزا) نو‏‏ں دیکھ لے گا»۔ اس لئی انہاں دا کہنا اے کہ اللہ تعالی نیک اعمال تے برے اعمال نو‏‏ں وکھ وکھ حساب کردا ا‏‏ے۔<ref>طباطبایی، المیزان، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ق، ج۲، ص۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۰.</ref> == گناہ یا اس دا عقاب محو ہونا == تکفیر گناہ محو ہونے نو‏‏ں کہندے نيں یا اس د‏ی سزا ختم ہونے نو‏‏ں کہندے نيں اس بارے وچ اختلاف نظر پایا جاندا اے ؛ کہیا جاندا اے کہ معتزلہ دے بزرگانہاں وچو‏ں ابوعلی جُبّائی دا کہنا اے کہ تکفیر تو‏ں گناہ محو ہُندے نيں، لیکن اس دا بیٹا ابوہاشم جبائی کہندا اے کہ سزا محو ہُندی ا‏‏ے۔<ref>قاضی عبدالجبار، شرح الاصول الخمسہ، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ق، ص{{lang|ur|۴}}۲۵-{{lang|ur|۴}}۲٦.</ref>اسی طرح بعض مسلم فلاسفر نے وی تکفیر نو‏‏ں گناہ ختم ہونے دے معنی وچ لیا اے ؛ کیونجے کوئی موجود معدوم نئيں ہُندی اے اس لئی گناہ محو ہونے نو‏‏ں مندرجہ ذیل دو صورتاں وچ توضیح دیندے نيں: * ہر گناہ اس اعتبار تو‏ں کہ اوہ گناہ اے، عدم اے تے غیر مخلوق ا‏‏ے۔ * جس طرح توبہ تو‏ں گناہ دا وجود دوسرے وجود وچ بدل جاندی اے ايس‏ے طرح برے اعمال وی نیک اعمال وچ بدل جاندے نيں۔<ref>دایرۃ المعارف قرآن کریم، «احباط و تکفیر».</ref> == متعلقہ مضامین == * [[گناہ]] == حوالے == {{حوالے2}} == مآخذ == * ابن قولویہ، جعفر بن محمد، کامل الزایارت، تصحیح: عبدالحسین امینی، نجف، دار المرتضویہ، ۱۳۵٦شمسی ہجری * ابن میثم بحرانی، قواعد المرام فی علم الکلام، تحقیق: سید احمد حسینی، قم، مکتبۃ آیۃ اللہ المرعشی النجفی، ۱{{lang|ur|۴}}۰٦ھ۔ * ایجی- میرسید شریف، شرح المواقف، تصحیح: بدرالدین نعسانی، قم، الشریف الرضی (افست قم)، ۱۳۲۵ھ۔ * حمصی رازی، سدید الدین، المنقذ من التقلید، قم، مؤسسۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * شعیری، محمد بن محمد، جامع الاخبار، نجف، مطبعہ حیدریہ، بی‌تا. * راغب اصفہانی، حسین بن محمد، مفردات لفظاں القرآن، تحقیق: صفوان عدنان داودی، سوریہ-لبنان، دارالعلم -الدارالشامیہ، ۱{{lang|ur|۴}}۱۲ھ۔ * قاضی عبدالجبار و قوام الدین مانکدیم، شرح الاصول الخمسہ، تعلیق: احمد بن حسین ابی‌ہاشم، بیروت، داراحیاء العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۲ھ۔ * گروہ دانشنامہ کلام اسلامی، «[http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/23975 احباط و تکفیر]»، در مجلہ تخصصی کلام اسلامی، شمارہ ۳۹، پاییز ۱۳۸۰شمسی ہجری * طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، مکتبۃ النشر الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۱{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}ھ۔ * عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح: سید ہاشم رسولی محلات‏‏ی، تہران، المطبعہ العلمیہ، ۱۳۸۰ھ۔ * محمدی گیلانی، تکملۃ شوارق الالہام، قم، مکتبۃ الاعلام الاسلامی، ۱{{lang|ur|۴}}۲۱ھ۔ * محمود عبدالرحمان عبدالمنعم، معجم المصطلحات و اللفظاں الفقہیۃ، قاہرہ، ۱۹۹۹ء۔ * شبر، سید عبداللہ، حق الیقین فی معرفۃ اصول الدین، قم، انوار الہدی، ۱{{lang|ur|۴}}۲{{lang|ur|۴}}ھ۔ * دایرۃ المعارف قرآن کریم، «[http://www.webcitation.org/6tFvQZzmq احباط و تکفیر]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201201094351/https://www.webcitation.org/6tFvQZzmq |date=2020-12-01 }}» بایگانی شدہ از [http://www.maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 نسخہ اصلی در شہریور ۱۳۹٦شمسی ہجری] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm#_ftn12 |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171030084548/http://maarefquran.com/maarefLibrary/templates/farsi/dmaarefbooks/Books/2/25.htm |date=2017-10-30 }} * جعفری، یعقوب، [http://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/247606 آشنایی با چند اصطلاح قرآنی]، «مکت‏‏ب اسلام»، شمارہ ۱۰۰، سال ۳۳. * محمدی، علی، شرح کشف المراد، قم،‌ دار الفکر، ۱۳{{lang|ur|{{lang|ur|٧}}}}۸شمسی ہجری * مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱{{lang|ur|۴}}۰۳ھ۔ {{قیامت}} <onlyinclude>{{درجہ بندی | لنک = <!-- مفقود، نامکمل، مکمل -->مکمل | گٹھ = <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | خانہ معلومات = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | تصویر = <!-- ضرورت نئيں، مفقود، موجود --> | سانچہ = <!-- مفقود، موجود -->موجود | حوالہ جاندی اصول د‏‏ی رعایت= <!-- مفقود، موجود -->موجود | کاپی = <!-- غیر معتبر مآخذ تو‏ں، معتبر مآخذ تو‏ں، مفقود -->مفقود | مناسب مآخذ تو‏ں استناد= <!-- مفقود، نامکمل ، مکمل -->مکمل | جانبداری= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | علاقائی تقاضاں تو‏ں مماثلت = <!-- نامکمل، مکمل --> | سلاست = <!-- موجود، مفقود -->موجود | جامعیت = <!-- مفقود، موجود -->موجود | غیرمربوط مطلب= <!-- موجود، مفقود -->مفقود | خوب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ=<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | منتخب ٹھہرنے د‏‏ی تریخ =<!-- {{subst:#time:xij xiF xiY}} --> | وضاحت = }}</onlyinclude> [[گٹھ:کلامی اصطلاحات]] [[گٹھ:اسلامی عقائد]] 8njuvnvmuurirvh7gzh6vep8ppakbil 0 99512 708363 576309 2026-07-02T17:55:52Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708363 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = جسودھرا باگچی | honorific_prefix = | honorific_suffix = | image = JasodharaBagchiPic.jpg | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = 1937 | birth_place = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = | nationality = [[بھارتی]] | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = پریسیڈینسی کالج، کولکاتہ<br />سومرول کالج، آکسفورڈ<br />نیو ہال، کیمبرج | period = | genre = <!-- or: | genres = --> | subject = <!-- or: | subjects = --> | movement = | notableworks = <!-- or: | notablework = --> | spouse = <!-- or: | spouses = --> | partner = <!-- or: | partners = --> | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | years_active = | module = | website = | portaldisp = <!-- "on"، "yes"، "true"، etc; or omit --> }} '''جسودھرا باگچی''' (جم 1937 [[کولکاتہ|کولکاتہ وچ]] – 9 جنوری 2015) اک پرمکھ [[بھارت|بھارتی]] [[ناریواد|ناریوادی]] نقاد اتے کارکن سی۔ <ref>{{Citation|url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/jasodhara-bagchi-is-no-more/article6772882.ece|title=Jasodhara Bagchi is no more|publisher=[[The Hindu]]|date=10 جنوری 2015}}</ref> == جیونی == جسودھرا باگچی دا جم 1937 وچ [[کولکاتہ]] وچ ہویا سی اتے اسنے [[کولکاتہ]] پریسیڈینسی کالج (جو اس ویلے [[کولکاتہ یونیورسٹی]] نال متعلق سی )، سومرول کالج، آکسفورڈ اتے نیو ہال، کیمبرج وچ سکھیا حاصل کیتی سی۔ جسودھرا باگچی نے لیڈی برابرن کالج، کولکاتہ وکھے انگریزی پڑھاؤن توں بعد 1964 وچ [[جادوپر یونیورسٹی|جادھوپر یونیورسٹی]] آئی سی۔ جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ نال باگچی دی لمبی، کامیاب اتے سہرد سانجھ سی، جتھوں اوہ سٹھّ سال دی عمر وچ رٹائر ہوئی سی۔ اسنے 1983 توں اس ڈیپارٹمنٹ وچ پروفیسر وجوں سیوا نبھائی، 1986–1988 تک ڈیپارٹمنٹ دی مکھی رہی اتے کجھ اہم شروعاتی سالاں وچ یوجیسی خاص مدد پروگرام دی حصہ بنی، جو بعد وچ انگریزی وچ ایڈوانسڈ سٹڈیز دا مرکز بن گیا۔ پروفیسر سجنی مکھرجی اتے سپریا چودھری اس دے دوست اتے ڈیپارٹمنٹ دے شراکت دار سن، جنہاں نے اس لئی 2002 وچ اک مشہور پھیسٹرکٹ دا اڈیٹنگ کیتا: ''لٹریچر اینڈ جینڈر: ایسے فار جسودھرا بغیچا'' । اس وچ یوگدان پاؤن والیاں وچ باگچی دے استاد، دوست، سابقہ طالب علم اتے سہکرمیاں، جویں کہ پیٹر ڈرونکے، کٹی سکولر دتا، ہمانی بینرجی، مالنی بھٹاچاریا، شیلا لہری چودھری، سپریا چودھری، تنکا سرکار، بھسوتی چکرورتی اتے ادتی داسگپیؤ شامل سن۔ پرو۔ باگچی اپنی موت تک انگریزی ڈیپارٹمنٹ دے سیمیناراں اتے بھاشناں وچ باقاعدہ اتے سرگرم بھاگیدار رہی اتے رٹائرمینٹ توں بعد کجھ سالاں لئی اس دے مطالعہ بورڈ دی میمبر وی رہی۔ تھوڑے ویلے وچ ہی، اوہ اپنے کم متعلق اتے اپنے طالب علماں متعلق اتھاہ سمرپن لئی مانتا حاصل چکی سی۔ جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ وچ کھوج دے سبھیاچار نوں مُتحرک کرنا اس دا سبھ توں اہم یوگدان منیا جاندا اے۔<ref name="Literature and Gender">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=SG67on-M658C&q=jasodhara+bagchi|title=Literature and Gender: Essays for Jasodhara Bagchi|last=Chaudhuri|first=Supriya|last2=Mukherji|first2=Sajni|year=2002|isbn=9788125022275}}</ref> اس دا ویاہ معیشت دان امیا کمار باگچی نال ہویا سی۔ 1988 وچ اوہ [[جادوپر یونیورسٹی|جادھوپر یونیورسٹی]] وکھے [https://web.archive.org/web/20061011142307/http://www.swsju.org/ سکول آف وومن سٹڈیز] دی بانی-ڈریکٹر بنی، جسدی گنجائش وچ اس نے 1997 وچ اپنی سیوامکتی تک مرکز دیاں سرگرمیاں دی اگوائی کیتی۔ ایس۔ڈبلیؤ۔ایس۔ نے عورتاں دے مثلیاں نال جڑے ہون کارن اک اہم پلیٹ فارم وجوں مانتا حاصل کیتی۔ اس وچ انجینیئرنگ اتے سائنس فیکلٹی دی بھاگیداری وی ویکھی گئی جہڑی عامَ طور اُتے مرداں دے دبدبے وجوں ویکھی جاندی اے۔ اوہ [[کولکاتہ]] وچ ناریوادی تنظیم سچیتن دی بانی میمبراں وچوں اک وی اے۔ اسدی کھوج دے مرتکز کھیتراں وچ عورتاں دے مطالعہ، عورتاں دیاں لکھتاں، 19 ویں صدی دا انگریزی اتے [[بنگالی بولی|بنگالی]] ساہت، بنگال وچ [[پرتکھواد]] دا استقبال، ماں بولی اتے [[بھارت دی ونڈ]] شامل ہن ۔ اس نے [[جادوپر یونیورسٹی|جادھوپر یونیورسٹی]] [[ومین'ز سٹڈیز|دے]] سکول آف [[ومین'ز سٹڈیز|وومن سٹڈیز]] ولوں سمپادت بنگالی خواتین لکھاریاں دی ریپررنٹ سیریز دی شروعات اتے اگوائی کیتی، جو کہ جوتیرموئی دیوی ورگے لکھاریاں دے نویں اڈیشن جاری کردی اے۔ اوہ اکتوبر 2001 توں اپریل 2008 تک [http://www.wbcw.org/ عورتاں لئی مغربی بنگال کمیشن دی] چیئرپرسن وی رہی۔ <ref>http://www.wbcw.co.in/history/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116144620/https://www.wbcw.co.in/history/ |date=2021-01-16 }}</ref> جادھوپر یونیورسٹی دے خلاف مظاہرہ ("بنگالی وچ" بہپکھی ہونی چاہیدی اے) وچ باگچی نے اپنا حمایت دتا، جسنے جادھوپر یونیورسٹی کیمپس وچ اک عورت طالب علم نال چھیڑچھاڑ دی نرپکھّ اتے ترنت جانچ دی منگ کیتی۔ اوہ ایمریٹس پروفیسراں دی پنج میمبری ٹیم دا حصہ سی جو [[مغربی بنگال]] گورنر اتے یونیورسٹی دے چانسلر کیشری ناتھ ترپاٹھی نال ملاقات اتے منگ کیتی کہ ہور “قابل” [[چانسلر (سکھیا)|وائس-چانسلر]] تعینات کیتا جاوے۔ سال 2014 وچ کولکاتہ کتاب میلے دے پربندھکاں نے اس دی کھبیپکھی سیاسی سانجھ کارن پرواسی عورت اتے انسانی حقاں بارے اس دی کتاب دی رلیز ردّ کر دتی سی۔<ref>http://www.thehindu.com/news/cities/kolkata/kolkata-book</ref> اپنی رٹائرمینٹ توں بعد وی اسنے بھارت وچ کئی کانفرنساں وچ حصہ لیا اتے جادھوپر یونیورسٹی وچ انگریزی ڈیپارٹمنٹ نال نزدیکی رابطہ وچ رہی۔<ref name="Literature and Gender"/> باگچی دی 9 جنوری، 2015 دی سویر نوں موت ہو گئی سی۔<ref>http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Jashodhara-Bagchi-passes-away/articleshow/45828419.cms</ref> پنارنابا، اک سوے-سیوی ادارہ جس نال باگچی نیڑیوں جڑی ہوئی سی، سال 2015 توں ہر سال اک جسودھرا باگچی میموریال پروگرام منعقد کر رہی اے، جس وچ باگچی دی یاد وچ بھاشن وی شامل ہندے ہن۔ <ref>https://www.facebook.com/pg/Punarnaba-Kolkata-A-Social-Organisation-288718751199357/photos/?tab=album&album_id=1207505909320632</ref> ڈیپارٹمنٹ دے طالب علماں وچ انفرادی مشکل دے معاملیاں دی مدد لئی جادھوپر یونیورسٹی دے انگریزی ڈیپارٹمنٹ وکھے باگچی پروار دے تعاون نال جسودھرا باگچی میموریال ہارڈشپ فنڈ، 2019 وچ قائم کیتا گیا۔ <ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/groups/132142227838?view=permalink&id=10156510539292839|title=Abhijit Gupta|website=www.facebook.com|access-date=2019-02-03}}</ref> == کتاباں (لکھاری، سمپادت اتے سہِ سمپادت) == ** ''Literature, Society, and Ideology in the [[:en:Victorian Era|Victorian Era]]'' (edited volume)، (1992) ** ''Indian Women: Myth and Reality'' (edited volume)، (1995) ** ''Loved and Unloved: The Girl Child in the Family'' (with Jaba Guha and Piyali Sengupta)(1997) ** ''Gem-like Flame: [[:en:Walter Pater|Walter Pater]] and the 19th Century Paradigm of Modernity'' (1997) ** ''Thinking Social Science in India: Essays in Honour of Alice Thorner'' (co-edited with Krishna Raj and [[:en:Sujata Patel|Sujata Patel]])(2002) ** ''The Trauma and the Triumph: [[:en:Gender|Gender]] and Partition in Eastern India,'' 2 volumes (co-edited with Subhoranjan Dasgupta) (vol. 1 in 2003, vol. 2 in 2009) ** ''The Changing Status of Women in [[:en:West Bengal|West Bengal]] 1970–2000: The Challenges Ahead'' (edited volume)، (2005) ** ''Interrogating Motherhood'' (2016) == حوالے == {{حوالے}} == باہری لنک == * [http://www.india-seminar.com/2002/510/510%20jasodhara%20bagchi.htm گھاٹے دے محاورے وچ آزادی] * [http://www.sawf.org/newedit/edit03062000/reflections.asp "پارٹیشن تھرو اے وومین آئی"، پوربی بھارت وچ لنگ اتے ونڈ بارے باغی دی اکادمک کم بارے لیکھ۔] * [https://web.archive.org/web/20070607213140/http://www.adb.org/Documents/Periodicals/ADB_Review/2005/vol37-2/gender-justice.asp "لنگ جسٹس"، قانون سدھار وچ لنگ پرپیکھاں اُتے باگچی، ''ایڈیبی تجزیہ''، 2005] * [https://web.archive.org/web/20101213030218/http://boloji.com/wfs4/wfs433.htm "د وومن شیپڈ مدر"، بھارتی عورتاں دے نجی برتانتاں اُتے باگچی دی سہِ سمپادت اُتے لیکھ] * [http://www.sawf.org/newedit/edit09192005/gendervoices.asp "دیوی پنتھ اتے لڑکی بچہ"۔] [http://www.sawf.org/newedit/edit09192005/gendervoices.asp بنگال وچ لڑکی بچے اُتے باگچی دی سہِ-سمپادت کھنڈ اُتے لڑکی دے چتراں بارے لیکھ] [[گٹھ:20ویں صدی دیاں بھارتی لیکھکاواں]] [[گٹھ:بھارتی خواتین فیمینسٹ]] [[گٹھ:جم 1937]] 7m1rm2y7ujg4hod6om070cwlxrowrw4 0 100454 708367 697151 2026-07-03T01:21:13Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708367 wikitext text/x-wiki [[تصویر:Institut_Lumière_-_CINEMATOGRAPHE_Camera.jpg|thumb|Cinématographe Lumière at the Institut Lumière in [[لیوں|لیو]]، [[فرانس]] ]] حالانکہ '''فلم''' دے '''اتہاس''' دی شروعات نوں واضع طور تے متاثر نہیں کیتا گیا اے، پر 28 دسمبر 1895 نوں [[پیرس]] وچ ''لومیئر بھراواں'' دیاں دس چھوٹیاں فلماں دی سکریننگ نوں سنیمیٹک موشن پکچرج دی سفلتا منیا جاندا اے۔ پہلاں وی سنیمیٹوگراپھک کم اتے سکریننگاں ہو چکیاں سن پر ایہناں وچ جاں تاں گن، جاں رفتار دی گھاٹ سی۔ جلدی ہی پوری دنیا وچ فلم اساری کمپنیاں اتے سٹوڈیؤ قائم ہو گئے۔ موشن پکچر دے پہلے دہاکے نے فلم نوں اک ادمتا توں اک قائم وڈے منورنجن صنعت ول ودھدے ویکھیا۔ مڈھلیاں فلماں کالے اتے چٹے رنگ دیاں (بلیک اینڈ وائٹ) سن، اک منٹ دے اندر، بناں آواز ریکارڈ کیتے اتے اک ستھر (سٹیڈی) کیمرے توں اک شاٹ دیاں۔ وکھ-وکھ شاٹ (زیادہتر [[فلم اڈیٹنگ|اڈیٹنگ]] ولوں)، کیمرے دیاں حرکتاں (پیننگ، ٹریکنگ، جھکاء)، کیمرہ اینگل، فیلڈ سائیز (لمبے شاٹ توں لے کے بہت زیادہ نیڑے) اتے سنیما دیاں ہور تکنیکاں جو فلماں دے ذکر وچ خاص کرداراں دا یوگدان پاؤندیاں ہن، دی مدد نال اسدا ہولی-ہولی ترقی ہویا۔ جورجس مالیئس دیاں سوچ مشتمل (پھینٹسی) فلماں ولوں مشہور، 1890 دے اخیر توں فلماں وچ خاص اثر (سپیشل اپھیکٹ) اک خاصیت بن گیا۔ تھئیٹر ناٹکاں وچ اجیہا کجھ کرنا بہت ناممکن جاں اوشواسی سی اتے اس طرحاں اس اپھیکٹ نے فلماں دے تجربے وچ ہور جادو جوڑیا۔ تکنیکی سدھاراں نے اسدے وچ سنکرونائیزڈ ساؤنڈ رکارڈنگ (1920 دے انت توں مکھ دھارا)، رنگ (1930 دے دہاکے توں مکھ دھارا)، 3D (21 ویں صدی دے پہلے دہاکے توں تھئیٹراں وچ مکھ دھارا) اتے لمبائی (1906 وچ کسے فیچر فلم لئی 60 منٹ تک پہنچنا) جوڑ دتی۔ آواز (ساؤنڈ) نے انٹرٹائٹلاں دی رکاوٹ دی ضرورت نوں ختم کر دتا۔ اسدے نال فلم نرماتاواں لئی ذکر دیاں سمبھاوناواں وچ انقلاب آئی، اتے فلم اساری دا اک انکھڑواں انگ بن گیا۔ وکھ-وکھ فلم سٹائلاں ابھر کے ساہمنے آئیاں اتے ویلے دے نال سفلتا دے وکھو-وکھرے پدھراں نوں ایہناں فلم سٹائلاں نے چھوہیا۔ مثال لئی ڈراؤنیاں فلماں (1890 دے دہاکے توں مکھ دھارا)، نیوزریل (1910 اتے 1960 دے دہاکے دے وچکار دے امریکی سنیماگھراں وچ پرچلت)، سنگیتک (1920 دے دہاکے دے انت توں مکھ دھارا)) اتے اشلیل فلماں (1970 ویاں دوران ایہناں دا سنہری یگ وی رہا)۔ [[ٹیلیوژن]] دی مشہوری 1950 دے دہاکے (گھٹو گھٹ امریکہ اتے ہور مغربی دیساں وچ) دے سنیما گھراں لئی اک خطرہ بن گئی سی، جسدا نتیجہ سی کہ ناٹکی فلماں نوں تکنیکی کھوجاں نال ودھیرے آکرشک بناؤن دا یتن ہویا۔ نویں وائیڈسکرین پھورمیٹاں نے فلمی نرماتاواں نوں ودھیرے وڈیاں فلماں اتے تماشے بناؤن لئی اکسایا، جو ٹیلی وژن نالوں وڈے پردے تے ودھیا دکھائی دندے ہن۔ 3D فلماں نے 1952 توں 1954 تک اک چھوٹے [[تھری-ڈیی چلچتر|سنہری یگ]] دا تجربہ کیتا۔ ٹیلیوژن نے فلم نرماتاواں لئی اک نویں مارکیٹ کھولھ دتی، نوینیاں سمبھاوناواں پیش کردیاں، خاص طور اُتے سیریئلائیزڈ روپ وچ، نوینیاں سٹائلاں دا کارن بنیا۔ 1950 دے دہاکے توں [[ویڈیو]] سدھے نتیجے دے نال فلم دا اک وہارک اتے سستا آپشن بن گئی، جو کہ استعمال کرن لئی بہت سارے کلاکاراں اتے سہجیاں لئی ودھیرے پہنچیوگ چتر زریعہ بنی۔ اس دے نتیجے وجوں 1960 دے دہاکے دے اخیر وچ [[ویڈیو کلا]] وچ ابھار آیا اتے ہور بہت ساریاں [[گھریلو فلماں]] بنیاں۔ 1980 ویاں دے دہاکے وچ گھریلو ویڈیو نے فلماں لئی اک وڈا بازار کھولھیا سی جہڑی پہلاں ہی اوہناں دی تھیئیٹرکل دوڑ سی، جس نال لوکاں نوں ویڈیو رینٹل شاپس راہیں اپنی پسند دے ٹائٹلاں تک اسان پہنچ دتی گئی۔ [[ڈائریکٹ-ٹو-ویڈیؤکٹ]] (ستھان) مارکیٹ عام طور اُتے گھٹ کوالٹی دیاں سستیاں پروڈکشناں دی پیش کش کردے سن جو کہ ٹیلیوژن اتے ناٹک رلیزاں دے عام ناظرین لئی بہت ڈھکویں نہیں منے جاندے۔ ویلے دے نال سدھار کردیاں، 1990 دے دہاکے دوران ڈجیٹل پیداوار دے طریقے ودھیرے مشہور ہو گئے، نتیجے وجوں ودھ رہے حقیقت پسند [[وزوئل اپھیکٹس]] اتے مشہور وشیشتا-لمبائیتا کمپیوٹر اینیمیشن۔ 2000 دے دہاکے دے اخیر وچ سٹریمنگ میڈیا پلیٹ فارم جویں کہ یوٹب، انٹرنیٹ اتے کیمرے تک پہنچ والے کسے وی انسان نوں (سمارٹپھون دی اک معیاری خاصیت) نوں دنیا بھر وچ ویڈیو شائع کرن دے زریعہ حاصل کردا اے۔ ویڈیو گیماں اتے گھریلو منورنجن دے ہور روپاں دی ودھدی مشہوری دا مقابلہ کردے ہوئے، صنعت نے اک وار پھر تھیئیٹرل رلیزاں نوں نویں 3D تکنالوجی نال ودھیرے آکرشک بناؤنا شروع کیتا اتے وڈیاں (کلپناتمک اتے سپرہیرو) فلماں سنیما گھراں وچ اک مکھ ادھار بن گئیاں۔ == حوالے == {{حوالے|30em}} == ہور پڑھو == * {{Cite journal|last=Munslow|first=Alun|date=دسمبر 2007|title=Film and history: Robert A. Rosenstone and History on Film/Film on History|journal=Rethinking History|volume=4|issue=11|pages=565–575|doi=10.1080/13642520701652103}} * Abel, Richard. ''The Cine Goes to Town: French Cinema 1896–1914''University of California Press, 1998. * Acker, Ally. ''Reel Women: Pioneers of the Cinema, 1896 to the Present''۔ London: B.T. Batsford, 1991. * Barr, Charles. ''All our yesterdays: 90 years of British cinema'' (British Film Institute, 1986)۔ * Basten, Fred E. ''Glorious Technicolor: The Movies' Magic Rainbow''۔ AS Barnes & Company, 1980. * Bowser, Eileen. ''The Transformation of Cinema 1907–1915 (History of the American Cinema, Vol. 2)'' Charles Scribner's Sons, 1990. * {{Cite book|title=The Missing Reel: The Untold Story of the Lost Inventor of Moving Pictures|last=Rawlence|first=Christopher|publisher=Charles Atheneum|year=1990|isbn=978-0-689-12068-8|author-link=Christopher Rawlence}} * Cook, David A. ''A History of Narrative Film''، 2nd edition. New York: W. W. Norton, 1990. * Cousins, Mark. ''The Story of Film: A Worldwide History''، New York: Thunder's Mouth press, 2006. * Dixon, Wheeler Winston and Gwendolyn Audrey Foster. ''A Short History of Film''، 2nd edition. New Brunswick: Rutgers University Press, 2013. * {{Cite journal|last=Hennefeld|first=Maggie|date=دسمبر 2016|title=Death from Laughter, Female Hysteria, and Early Cinema|journal=[[Differences (journal)|differences: A Journal of Feminist Cultural Studies]]|publisher=[[Duke University Press]]|volume=27|issue=3|pages=45–92|doi=10.1215/10407391-3696631|ref=harv}} * King, Geoff. ''New Hollywood Cinema: An Introduction''۔ New York: Columbia University Press, 2002. * {{Cite book|url=https://doi.org/10.11647/OBP.0002|title=The Altering Eye: Contemporary International Cinema|last=Kolker|first=Robert Phillip|publisher=Open Book Publishers|year=2009|location=Cambridge}} * Landry, Marcia. ''British Genres: Cinema and Society, 1930–1960'' (1991) * Merritt, Greg. ''Celluloid Mavericks: A History of American Independent Film''۔ Thunder's Mouth Press, 2001. * {{Cite book|title=The Emergence of Cinema: The American Screen to 1907|last=Musser|first=Charles|publisher=Charles Scribner's Sons|year=1990|isbn=0-684-18413-3|location=New York|author-link=Charles Musser}} * Nowell-Smith, Geoffrey, ed. ''The Oxford History of World Cinema''۔ Oxford University Press, 1999. * Parkinson, David. ''History of Film''۔ New York: Thames & Hudson, 1995.  [[International Standard Book Number|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0-500-20277-X|0-500-20277-X]] * Rocchio, Vincent F. ''Reel Racism.'' ''Confronting Hollywood's Construction of Afro-American Culture''۔ Westview Press, 2000. * Salt, Barry. ''Film Style and Technology: History and Analysis 2nd Ed.'' Starword, 1992. * Salt, Barry. ''Moving Into Pictures'' Starword, 2001. * Sargeant, Amy. ''British Cinema: A Critical History'' (2008)۔ * Schrader, Paul. "Notes on Film Noir"۔ ''Film Comment''، 1984. * {{Cite journal|last=Steele|first=Asa|date=فروری 1911|title=The Moving-Picture Show: … How The Films Are Made, Who Writes The 'Plots'، Who Censors The Plays, And What It All Costs|url=https://books.google.com/books?id=Zm0AAAAAYAAJ&pg=PA14018|journal=[[World's Work|The World's Work: A History of Our Time]]|volume=XXI|pages=14018–14032|access-date=2009-07-10}} * Tsivian, Yuri. ''Silent Witnesses: Russian Films 1908–1919'' British Film Institute, 1989. * Unterburger, Amy L. ''The St. James Women Filmmakers Encyclopedia: Women on the Other Side of the Camera''۔ Visible Ink Press, 1999. * Usai, P.C. & Codelli, L. (editors) ''Before Caligari: German Cinema, 1895–1920'' Edizioni Biblioteca dell'Immagine, 1990. == باہری لنک/کڑیاں == {{Commons category|History of cinema}} * [https://web.archive.org/web/20160515063504/http://rcfilms.com.sapo.pt/history.htm فلم اتہاس] * [http://www.filmsite.org/filmh.html دہاکیاں مطابق فلم اتہاس] * [http://www.matthewhunt.com/cinema/ Cinema: From 1890 To Now] * [http://www.precinemahistory.net/ The History of the Discovery of Cinematography] An Illustrated Chronology by Paul Burns * [http://brightbytes.com/cosite/what.html What is a Camera Obscura?] * [http://www.momph.com/ Museum Of Motion Picture History, Inc.] * [https://www.earlycinema.com/ An Introduction to Early cinema] * [https://www.youtube.com/watch?v=pBahe2_sZk0 Origins of Cinema Documentary] * [http://www.sparetimelabs.com/animato/animato/filmhist/filmhist.html History of Film Formats] * [http://www.filmsound.org/film-sound-history/ Film Sound History] at [http://www.filmsound.org/ FilmSound.org] * [http://www.silentera.com/PSFL/indexes/earlySoundFilms.html List of Early Sound Films 1894–1929 at Silent Era website] * [http://www.widescreenmuseum.com/widescreen/early-jan1930.htm Early History of Wide Films] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120701142646/http://www.widescreenmuseum.com/widescreen/early-jan1930.htm |date=2012-07-01 }} – American Cinematographer, جنوری, 1930 * [http://hiyaa.yolasite.com/hollywood.php Hollywood Movies History] * [http://textmex.blogspot.com/ Latinos in the movies] * [http://www.widescreenmuseum.com/oldcolor/technicolor1.htm Technicolor History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926231146/http://www.widescreenmuseum.com/oldcolor/technicolor1.htm |date=2007-09-26 }} * [https://web.archive.org/web/20120717074134/http://www.beanblossom.in.us/larryy/cgi.html A Brief, Early History of Computer Graphics in Film] [[گٹھ:فلم اتہاس]] [[گٹھ:فلم اصول]] 1g7en2dttgopvxbbsl06b00n57vktcb 0 101719 708366 645246 2026-07-02T20:25:34Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708366 wikitext text/x-wiki {{جانکاریڈبا لکھاری|name=ڈیوڈ برلیوک|alma_mater=|website=|signature_alt=|signature=|awards=|relatives=|children=|partner=|spouse=|notableworks=|movement=[[روسی بھوکھواد]]|genre=|education=|image=David Burliuk 1914.jpg|citizenship=|ethnicity=|nationality=[[روسی لوک|روسی]]|occupation=|death_place=[[لانگ آئلینڈ]]، [[نیو یارک]]|death_date={{death date and age|1967|1|15|1882|7|21|df=y}}|birth_place=ریابسکی، [[روسی سامراج]]|birth_date=21 جولائی 1882|birth_name=ڈیوڈ ڈیوڈووچ برلیوک|caption=1914 وچ 32 سالا ڈیوڈ برلیوک|alt=|imagesize=190px}} '''ڈیوڈ ڈیوڈووچ برلیوک''' <small>(روسی اتے یوکرینی:</small> Давид Давидович Бурлюк; 21 جولائی 1882 – 15 جنوری 1967) اک [[روس|روسی]] شاعر، کلاکار، پرچارک اتے [[بھوکھواد]]، [[نیؤ-پریمیٹووادی|نوَ-آدواد]] اتے [[رشیئن مستقبل|روسی بھوکھواد]] تحریک نال متعلق کتاب ویاکھیاکار سی۔ برلیوک نوں اکثر "روسی بھوکھواد دا پتا" کیہا جاندا اے۔ == جیونی == === شروعاتی جیون === ڈیوڈ برلیوک دا جم 1882 نوں [[روسی سلطنت|روسی سامراج]] دے کھارکوو گورنریٹ وکھے ریابشکی (ہن لیبیدن ضلع، سمی اوبلاسٹ وچ) دے نیڑے دے پنڈ سیمروتیوکا وچ ہویا۔ اس دی ماں، لوڈمیلا مکھنیوچ، نسلی بیلاروس دی ونشج سی۔<ref name="new">Pg. 77, ''Nabokov and his fiction: new perspectives'' By Julian W. Connolly</ref> === سکھیا، کیریئر === [[تصویر:Poshechina_obshestvennomu_vkusu.jpg|right|thumb|287x287px| برلک (سجے توں دوجا)]] [[تصویر:David_Burliuk_Futurist_1910s.jpg|left|thumb|241x241px| برلیوک 1910 دے دہاکے وچ]] 1898 توں 1904 تک اس نے کزان اتے اوڈیسا آرٹ سکولاں، اتے نال ہی [[میونخ]] وچ رائل اکیڈمی وچ پڑھائی کیتی۔ اس دے اتشاہی، باہری کردار دی پچھان میونخ اکادمی دے اس دے پروفیسر اینٹن ازبے ولوں کیتی گئی، جس نے برلیوک نوں "شاندار جنگلی سٹیپ گھوڑا" کیہا۔<ref>[http://ukrainianmuseum.org/burliuk/?q=node/1 'About David Burliuk'] — biography from the ''Futurism and After: David Burliuk, 1882–1967'' exhibition</ref> 1907 وچ، اس نے روسی کلا دی دنیا نال رابطہ بنایا؛ اسنے مکھائل لاریونوو نال ملاقات کیتی اتے اس نال دوستی کیتی، اتے اوہناں دوواں نوں ہم عصر کلا دی دنیا نوں اکٹھا کرن وچ پرمکھ طاقتاں وجوں جانیا جاندا اے۔ <ref name=":0">{{Cite book|title=The Russian Experiment in Art: 1863–1922|last=Gray|first=Camilla|publisher=Thames & Hudson|pages=111–31}}</ref> 1908 وچ گروپ نال اک نمائش <nowiki><i id="mwLg">زوینو</i></nowiki> ( "لنک") وچ [[کیو]] اکٹھے ڈیوڈولادیمیر برانوف-روسسنے ، الیگزینڈر بوگومازوو ، اس دے بھرا وولودیمیر (ولادیمیر) برلیوک اتے الیکسیندر ایکستر ولوں منعقد کیتا گیا سی۔ نمائش پھلاپ ثابت ہوئی سی، خاصکر کیونکہ اوہ سارے انجان چترکار سن۔ برلیوکس اتے لاریؤنوو چیرنیکا وچ اپروکت بھراواں دے گھر لئی روانہ ہوئے، جس نوں ہیلیا وی کیہا جاندا اے؛ اتھے ٹھہرن دے دوران ہی اوہناں دا کم ودھیرے اورانت-گارڈیت بن گیا۔ اسے پتجھڑ وچ، جدوں ایکسٹر دا دورہ کیتا، اوہناں نے اک نمائش دا انعقاد کیتا جو کہ گلی وچ لگائی گئی سی؛ ایہہ اک سفلتا سی، اتے ماسکو جان لئی کافی پیسے اکٹھے کیتے گئے سن۔ == وراثت == روسی شعری مجموعہ وچ، برلیوک نوں اک ٹریلبلیزر منیا جاندا اے۔ 1990 وچ، رشیئن اکیڈمی آف پھیوچرسٹ پوئٹری نے ڈیوڈ برلیوک انعام (اوٹمیٹینا) دی قیام تجرباتی شاعری لئی کیتی سی۔ <ref>[http://avantgarde.narod.ru/otmetina.htm David Burliuk Prize Homepage]</ref> == مورتاں== <gallery> تصویر:Benedict Livshits by David Burlyuk engraving 1911.jpg|''[[Benedikt Livshits|بینیڈکٹ لوشیٹس]]'' (1911) تصویر:David Burliuk Cossack Mamay.jpg|''میرا کوسیک پوروج'' (1912) تصویر:V.Burlyk by D.Burlyuk (1913, from Trebnik troikh).jpg|''ولادیمیر برلییوک'' (1913) تصویر:Dokhlaia Luna (1913) 112.jpg|''ڈوکلایا لونا'' (1913) توں 2-پیج پھیلیا تصویر:D d burliuk prikhod vesny i leta 1914.jpg| ''بسنت'' (1914) تصویر:David Burliuk Dokhlaya Luna 1914.jpg|''دوکھلایا لونا'' (1914) تصویر:V. Kamenskiy by D. Burluk (1917).jpg|''[[Vasily Kamensky|وسیلی کامینسکی دا]] پورٹریٹ'' (1917) </gallery> == اتہاس اشاعت== * 1912: co-author of the Russian Futurist manifesto ''A Slap in the Face of Public Taste''۔ * 1915: ''The Support of the Muses in Spring'' == حوالے == {{حوالے|2}} == باہری لنک == * [http://www.ukrainianmuseum.org/burliuk/ نمائش ''مستقبل اتے اس توں بعد: ڈیوڈ برلِ'' ukک، 1882–1967 نِ New یارک، یوئیسئے دا یوکرینی مِ Museزیئم۔] [http://www.ukrainianmuseum.org/burliuk/ اکتوبر 31, 2008–26 اپریل، 2009] * [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ ڈیوڈ برلِukک۔] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ امریکہ وچ رشیئن آرٹ۔] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} [http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ نِ New یارک، 1928.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200921170854/http://en.uartlib.org/books/david-burliuk-russian-art-in-america/ |date=2020-09-21 }} * [http://www.ukrainianmuseum.org/ex_061105crossroads.html نمائش ''لانگھے: یوکرین وچ آدھونکتا، 1910–1930''، (2006–2007) نِ New یارک، یوئیسئے دا یوکرینی مِ Museزیئم۔] * [https://web.archive.org/web/20070930031538/http://www.ukrweekly.com/Archive/2001/290124.shtml ماضی دی تجزیہ: ڈیوڈ برلِukک، امریکہ وچ یوکرینی پھِutچرزم دے پتا] * [http://www.figureworks.com/20thcentury/burliuk.html پھگرورک / 20 ویں صدی دا کم] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191116171018/http://www.figureworks.com/20thcentury/burliuk.html |date=2019-11-16 }} www.figureworks.com اُتے * [http://www.albany.edu/offcourse/issue41/cigale_translations2.html#burlyuk 4 کویتاواں دا انگریزی ترجمہ، 1910–1915] * [https://web.archive.org/web/20131212103645/http://www.em-review.com/issues/2012/%28em%29_issue_1_F2012.pdf چار کویتاواں دے انگریزی ترجمہ، 109-112 شامل ہن] * [http://nationaltranslationmonth.tumblr.com/post/76356120439/david-burlyuk-translated-from-the-russian-by-alex 5 کویتاواں دا انگریزی ترجمہ، 1910–1916] * [http://uartlib.org/en/david-burliuk-biographical-sketch/ ڈیوڈ برلِukک: بائیوگراپھیکل سکیچّ] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20150129084314/http://uartlib.org/en/david-burliuk-biographical-sketch/ |date=2015-01-29 }} [[گٹھ:موت 1967]] [[گٹھ:یوکرینی کلاکار]] [[گٹھ:Pages with unreviewed translations]] e8pksm9c323wnk0bigw8olmii12t83q 0 110807 708386 638593 2026-07-03T08:43:53Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708386 wikitext text/x-wiki {{Infobox language |name=قدیم مشرقی سلاوی |altname=Old East Slavic<br />рѹсьскъ ѩзыкъ |nativename=''rusĭskŭ językŭ'' |region=[[مشرقی یورپ]] |era= [[دسويں صدی|دسويں]]-[[پندرہويں صدی]]; آخر کار تبدیل [[مشرقی سلاوی زباناں]] |familycolor=Indo-European |fam2=[[بالٹو-سلاوی زباناں|بالٹو-سلاوی]] |fam3=[[سلاوی زباناں|سلاوی]] |fam4=[[مشرقی سلاوی زباناں|مشرقی سلاوی]] |iso3=orv |glotto=oldr1238 |glottorefname=Old Russian |linglist=orv |notice=IPA }} '''قدیم مشرقی سلاوی''' (Old East Slavic) جسنو‏ں '''قدیم روسی''' <ref>{{cite web|title=Documentation for ISO 639 identifier: orv|url=http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=orv|work=www.sil.org|accessdate=17 December 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226021017/https://iso639-3.sil.org/code/orv|archivedate=2018-12-26|url-status=live}}</ref> وی کہیا جاندا اے [[دسويں صدی|دسويں]]-[[پندرہويں صدی]] وچ [[مشرقی سلاو]] تے [[کیویائی روس]] وچ بولی جانے والی بولی سی۔ موجودہ دور وچ ایہ علاقہ [[بیلاروس]]، وسطی تے شمالی [[یوکرین]]، مغربی [[روس]] دے کچھ حصے تے [[پولینڈ]] دے کئی مشرقی صوبےآں اُتے مشتمل ا‏‏ے۔ == حوالے == {{حوالے}} == باہرلے جوڑ == * [http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/oruol-0-X.html Introductory course] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160617203502/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/oruol-0-X.html |date=2016-06-17 }} University of Texas Linguistic Research Center * [http://character.webzone.ru/ostromir.htm Ostromir's Gospel Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716114537/http://character.webzone.ru/ostromir.htm |date=2011-07-16 }} * [http://www.drevne.ru/ Online library of the Old Russian texts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201126072221/http://www.drevne.ru/ |date=2020-11-26 }} {{ref-ru}} * [http://www.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2070 The Pushkin House], a great 12-volumed collection of ancient texts of the 11th–17th centuries with parallel Russian translations * [http://litopys.org.ua/ ''Izbornyk''], library of Old East Slavic chronicles with Ukrainian and Russian translations {{سلاوی زبانیں}} [[گٹھ:بیلا روسی زبان]] [[گٹھ:روسی زبان]] [[گٹھ:قرون وسطی زباناں]] [[گٹھ:کیویائی روس]] [[گٹھ:مشرقی سلافی زباناں]] [[گٹھ:یوکرینی زبان]] [[گٹھ:غیر حوالہ معدومیت د‏‏ی تریخ والے زباناں دے مضامین]] 3eqd7xjal1k7xfaop85dv0q47e4bgts 0 114162 708387 605294 2026-07-03T09:25:15Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708387 wikitext text/x-wiki {{صندوق معلومات قصيدة}} '''لامیہ ابی طالب''' اک نظم اے جسنو‏ں [[ابو طالب بن عبد المطلب|ابی طالب بن عبدالمطلب]] نے کہیا اے، [[محمد بن عبد اللہ|جو رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم]] دے چچا تے [[علی ابن ابی طالب|امام علی دے والد سن ]] ۔ == نظم == ابو طالب ابن [[عبد المطلب]] ابن [[ہاشم بن عبد مناف|ہاشم]] ابن [[عبد مناف بن قصی|عبد مناف]] ابن [[قصی بن کلاب|قصی]] ابن [[کلاب بن مرہ|کلاب]] ابن [[مرہ بن کعب|مرہ]] ابن [[کعب بن لوی|کعب]] ابن لوی [[لوی بن غالب|القرشی]] <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com.bh/books?id=dYC1AAAAQBAJ&printsec=frontcover&hl=ar#v=onepage&q&f=false|title=معجم أنصار الحسين - الهاشميّون - دائرة المعارف الحسينية|last=الكرباسي، محمّد صادق|last2=|date=|publisher=المركز الحسيني للدراست|isbn=|editor-last=|edition=الأولى|volume=الجُزء الأول|location=|publication-place=لندن-المملكة المتحدة|publication-date=2008م-1429هـ|page=29|language=ar|archive-url=|archive-date=}}</ref> اوہ [[محمد بن عبد اللہ|پیغمبر اسلام]] دے چچا، امام [[علی ابن ابی طالب]] تے انہاں دے بھائیاں دے والد نيں۔ [[جعفر ابن ابی طالب|جعفر]] ، [[عقیل ابن ابی طالب|عقیلہ]] ، طالب، تے اسد، اسد [[فاطمہ بنت اسد|کی بیٹی]] [[طالب ابن ابی طالب|اور]] انہاں د‏‏ی [[ام ہانی بنت ابی طالب|ماواں]] سب۔ اوہ [[مکہ]] وچ پیدا ہوئے تے پرورش پائی، <ref name=":0">{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/9767/3729|title=الإصابة في تمييز الصحابة|last=العسقلاني، ابن حجر|last2=تحقيقُ: عادل أحمد عبد الموجود وعلى محمد معوض|date=|publisher=دار الكتب العلمية|isbn=|editor-last=|edition=الأولى|volume=الجُزء السابع|location=|publication-place=بيروت|publication-date=1415 هـ|page=196|language=ar|archive-url=|archive-date=}}</ref> تے اوہ ناقابل تسخیر تے قریش دے عزیز تے اک معزز، فرمانبردار تے شان دار آقا سن ۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/9773/612|title=أنساب الأشراف|last=البلاذري|last2=تحقيق: سهيل زكار ورياض الزركلي|date=1417 هـ - 1996 م|publisher=دار الفكر|edition=الأولى|volume=الجُزء الثاني|publication-place=بيروت|page=23|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222153651/https://al-maktaba.org/book/9773/612|archive-date=22 ديسمبر 2020}}</ref> اپنے دادا عبد المطلب کيت‏‏ی وفات دے بعد نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے اس گل نو‏‏ں یقینی بنایا تے جدو‏ں آپ نو‏‏ں دوبارہ زندہ کيتا گیا تاں آپ صلی اللہ علیہ وسلم انہاں د‏‏ی حمایت وچ اٹھے تے انہاں دے دشمناں نو‏‏ں نیست و نابود کر دتا تے انہاں د‏‏ی کئی تعریفاں کاں، آپ صلی اللہ علیہ وسلم دا دفاع تے مخالفت کردے رہ‏‏ے۔ قریش ایتھ‏ے تک کہ انہاں د‏‏ی وفات ہوئی، <ref name=":0" /> تے انہاں د‏‏ی وفات مشن دے دسويں سال وچ ہوئی، تے [[خدیجہ بنت خویلد|خدیجہ]] دا وی ايس‏ے سال انتقال ہويا، نبی صلی اللہ علیہ وسلم نے اسنو‏ں " [[عام الحزن|غم دا سال]] " کہیا۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.islamweb.net/ar/article/16088/%D8%B9%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B2%D9%86|title=عام الحزن|date=19/07/2003}}</ref> زیادہ تر [[اہل سنت|سنیاں تے گروہاں]] دا خیال اے کہ اس نے اسلام قبول نئيں کیا، جدو‏ں کہ [[اہل تشیع|شیعاں]] دا خیال اے کہ اس د‏ی موت اک مومن مسلما‏ن دے طور اُتے ہوئی۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://archive.org/details/waq27690/page/n11/mode/2up|title=ديوان أبي طالب عم النبي صلى الله عليه وسلم|last=محمد التونجي|date=1414 – 1994|publisher=دار الكتاب العربي|edition=الأولى|page=11-12}}</ref> == مناسب نظم == ابو طالب نے ایہ نظم اس وقت کہی جدو‏ں قریش نے [[بنو ہاشم|بنی ہاشم]] [[مطلب بن عبد مناف|اور بنی المطلب]] دا محاصرہ " [[شعب ابی طالب]] " <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/32417/46|title=شرح المدائح النبوية|last=أبو هاشم صالح بن عوّاد بن صالح المغامسي|publisher=المكتبة الشاملة|volume=الجُزء السادس|page=1|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019213623/https://al-maktaba.org/book/32417/46|archive-date=19 أكتوبر 2021}}</ref> وچ کیتا جس وچ انہاں نے پیغمبر اسلام د‏‏ی تعریف تے حمایت د‏‏ی سی۔ <ref>{{حوالہ ویب|url=https://arabicradio.net/news/37954|title=لامية أبي طالب (عليه السَّلام)|date=الأربعاء 23 أكتوبر 2019 – 11:20 بتوقيت طهران}}</ref> [[ابن ہشام]] نے " [[سیرت ابن ہشام|سیرت نبوی]] " [[ابن اسحاق|وچ اسحاق دے بیٹے دا]] حوالہ دیندے ہوئے کہیا: «جب اوہ ابو طالب دے عرباں نو‏‏ں اپنی قوم دے نال آرکپوہ جانے تو‏ں ڈردا سی، تاں اس نے اپنی نظم کہی جس وچ مکہ دے کیمپس تے انہاں دے محل وقوع تو‏ں پناہ منگی گئی، تے صحبت کيتی۔ جس وچ اس د‏ی قوم د‏‏ی نگرانی، جس وچ ایہ انہاں نو‏‏ں تے دوسرےآں نو‏‏ں اس دے بالاں وچ دسدا اے کہ اک غیر مسلم رسول اللہ صلی اللہ ﷺ وسلم اے، تے اوہ اسنو‏ں کسی چیز دے لئی نئيں چھڈے گا جدو‏ں تک کہ اوہ ہلاک نہ ہو جائے۔ اس دے علاوہ ۔" <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/23833/296|title=سيرة ابن هشام|last=عبد الملك بن هشام|last2=تحقيقُ: مصطفى السقا وإبراهيم الأبياري وعبد الحفيظ الشلبي|publisher=شركة مكتبة ومطبعة مصطفى البابي الحلبي وأولاده بمصر|edition=الثانية|volume=الجُزء الأول|publication-place=|publication-date=1375هـ - 1955 م|page=272|archive-date=2021-05-20}}</ref> نظم نو‏‏ں [[معلقات|ست]] لاکٹاں وچو‏ں اوہل دے طور اُتے بیان کردے ہوئے، اس دے [[ابن کثیر|بیٹے]] نے دمشق دے بوہت سارے اپنی کتاب " [[البدایہ والنہایہ|ابتداء تے اختتام]] " وچ کہیا: «یہ اک عظیم نظم اے جو بہت فصیح اے، ایہ دسنے دے قابل نئيں کہ صرف اس د‏ی طرف منسوب اے، ساتاں وچو‏ں اک اوول لاکٹ، معنی د‏‏ی کارکردگی وچ رپورٹ کيتا گیا اے انہاں سب نو‏‏ں » .<ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/23708/751|title=البداية والنهاية|last=أبو الفداء إسماعيل بن عمر بن كثير القرشي البصري ثم الدمشقي|publisher=دار الفكر|volume=الجُزء الثالث|publication-date=1407 هـ - 1986 م|page=57|archive-url=https://web.archive.org/web/20211019070444/https://al-maktaba.org/book/23708/751|archive-date=19 أكتوبر 2021}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/33939/4993|title=الشرح الممتع على زاد المستقنع|last=محمد بن صالح بن محمد العثيمين|publisher=دار ابن الجوزي|year=1422 – 1428 هـ|edition=الأولى|volume=الجُزء الثاني عشر|page=262|archive-url=https://web.archive.org/web/20211104115655/https://al-maktaba.org/book/33939/4993|archive-date=4 نوفمبر 2021}}</ref> جداں کہ اسنو‏ں [[محمد بن اسماعیل بخاری]] نے دو روایتاں وچ روایت کيتا اے، انہاں وچو‏ں اک [[عبد اللہ بن عمر|عبداللہ بن عمر]] تو‏ں تے دوسری عبداللہ بن دینار د‏‏ی اے، تے ایہ [[عائشہ بنت ابی بکر|عائشہ بنت ابی]] د‏‏ی روایت " [[مصنف ابن ابی شیبہ]] " وچ آئی ا‏‏ے۔ [[عائشہ بنت ابی بکر|بکر]] تے بوہت سارے راویاں نے شعر د‏‏ی آیت دا حوالہ دیندے ہوئے اسنو‏ں منسوب کيتا اے کہ «اور اوہ سفید جس تو‏ں بادل اس دے چہرے تو‏ں سیراب ہُندے نيں * بیواواں د‏‏ی عصمت دا ناں اے ۔" <ref>{{حوالہ ویب|url=https://www.nidaulhind.com/2016/07/blog-post.html|title=لامية أبي طالب في نصرة النبي صلى الله عليه وسلم، شرح، وتعليق|تاريخ-الوصول=2022-05-02|تاريخ-الأرشيف=2021-03-01|مسار-الأرشيف=https://web.archive.org/web/20210301061528/https://www.nidaulhind.com/2016/07/blog-post.html|url-status=dead}}</ref> == تشریحات تے مطالعہ == نظم د‏‏ی کئی وضاحتاں نيں، جنہاں وچ شام‏ل نيں: * سہیلی نے کتاب " [[الروض الانف|الرود الانف]] " وچ وضاحت کيتی ا‏‏ے۔ * کتاب " خزنات الادب " وچ عبدالقادر البغدادی د‏‏ی وضاحت۔ * تفسیر مفتی میر عباس لکھنوی (متوفی [[۱۳۰۶ھ]] )۔ <ref>{{حوالہ کتاب|url=http://shiaonlinelibrary.com/%D8%A7%D9%84%D9%83%D8%AA%D8%A8/3382_%D8%A7%D9%84%D8%B0%D8%B1%D9%8A%D8%B9%D8%A9-%D8%A2%D9%82%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D9%84%D8%B7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%8A-%D8%AC-%D9%A1%D9%A4/%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%81%D8%AD%D8%A9_4|title=الذريعة|last=آقا بزرگ الطهراني|publisher=موقع المكتبة الشيعية|volume=الجُزء الرابع عشر|page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20211031151617/http://shiaonlinelibrary.com/الكتب/3382_الذريعة-آقا-بزرگ-الطهراني-ج-١۴/الصفحة_4|archive-date=31 أكتوبر 2021}}</ref> * "طلبہ دے طالب علم لامیہ ابی طالب د‏‏ی وضاحت دے نال"، مصنف: علی فہمی <ref>{{حوالہ کتاب|url=https://ar.lib.eshia.ir/86884/2/358|title=معجم ما كتب عن الرسول وأهل بيته|last=الرفاعي‌، عبد الجبار|publisher=وزارة الإرشاد|volume=الجُزء الثاني|page=358|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020074152/https://ar.lib.eshia.ir/86884/2/358|archive-date=20 أكتوبر 2021}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://books.google.com/books?id=XcVckgAACAAJ&dq=%D8%B7%D9%84%D8%A8%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8+%D8%A8%D8%B4%D8%B1%D8%AD+%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%8A%D9%91%D8%A9+%D8%A3%D8%A8%D9%8A+%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwjM0tLVs9HzAhXbSPEDHbQEAHYQ6AF6BAgDEAE|title=طلبة الطالب في شرح لامية أبي طالب|last=فهمي، علي|date=1909|publisher=مطبعة روشن|archive-url=https://web.archive.org/web/20211017120524/https://books.google.com/books?id=XcVckgAACAAJ&dq=طلبة+الطالب+بشرح+لاميّة+أبي+طالب&hl=ar&sa=X&ved=2ahUKEwjM0tLVs9HzAhXbSPEDHbQEAHYQ6AF6BAgDEAE|archive-date=17 أكتوبر 2021}}</ref><ref>{{حوالہ کتاب|url=https://al-maktaba.org/book/1242/1376|title=معجم المطبوعات العربية والمعربة|last=يوسف بن إليان بن موسى سركيس|date=1346 هـ - 1928 م|publisher=مطبعة سركيس|volume=الجُزء الثاني|publication-place=مصر|page=1366|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020112133/https://al-maktaba.org/book/1242/1376|archive-date=20 أكتوبر 2021}}</ref> * "شیخ البطح د‏‏ی لامیہ د‏‏ی تشریح وچ مصنفاں دا پھُل"، مصنف: جعفر النقدی . * "دیوان ابی طالب تے انہاں دے ناخواندہ د‏‏ی وضاحت،" تحریر: حیدر قلی بن نور محمد خان سردار الکابلی۔ == نظم دا متن == {{نمونہ کلام آغاز}} {{بیت|خليليَّ ما أُذْني لأوَّلِ عاذلِ|بِصَغْواءَ في حقٍّ ولا عندَ باطلِ}} {{بیت|خليليَّ إنَّ الرأيَ ليسَ بِشِركة ٍ|ولا نَهْنَهٍ عندَ الأمورِ البَلابلِ}} {{بیت|ولمّا رأيتُ القومَ لا وُدَّ عندَهُمْ|وقد قَطَعوا كلَّ العُرى والوَسائلِ}} {{بیت|وقد صارحونا بالعداوة ِ والأذى|وقد طاوَعوا أمرَ العدوِّ المُزايلِ}} {{بیت|وقد حالَفُوا قوما علينا أظِنَّة ً|يعضُّون غيظا خَلفَنا بالأناملِ}} {{بیت|صَبرتُ لهُمْ نَفسي بسمراءَ سَمحة ٍ|وأبيضَ عَضْبٍ من تُراث المقاوِلِ}} {{بیت|وأحْضَرتُ عندَ البيتِ رَهْطي وإخوتي|وأمسكتُ من أثوابهِ بالوَصائلِ}} {{بیت|قياما معا مستقبلين رِتاجَهُ|لدَى حيثُ يَقضي نُسْكَهُ كلُّ نافلِ}} {{بیت|وحيثُ يُنِيخُ الأشعرونَ ركابَهُم|بِمَفْضَى السُّيولِ من أسافٍ ونائلِ}} {{بیت|مُوسَّمَة َ الأعضادِ أو قَصَراتِها|مُخيَّسة ً بين السَّديس وبازِلِ}} {{بیت|تَرى الوَدْعَ فيها والرُّخامَ وزينة ً|بأعناقِها معقودة ً كالعثاكلِ}} {{بیت|أعوذُ بربِّ النَّاسِ من كلِّ طاعِنٍ|عَلينا بسوءٍ أو مُلِحٍّ بباطلِ}} {{بیت|ومِن كاشحٍ يَسْعى لنا بمعيبة ٍ|ومِن مُلحِقٍ في الدِّين ما لم نُحاولِ}} {{بیت|وثَوْرٍ ومَن أرسى ثَبيراً مَكانَه|وعَيْرٍ ، وراقٍ في حِراءٍ ونازلِ}} {{بیت|وبالبيتِ رُكنِ البيتِ من بطنِ مكَّة ٍ|وباللَّهِ إنَّ اللهَ ليس بغافلِ}} {{بیت|وبالحَجَرِ المُسْودِّ إذ يَمْسَحونَهُ|إذا اكْتَنَفوهُ بالضُّحى والأصائلِ}} {{بیت|ومَوطِىء إبراهيمَ في الصَخرِ رَطَبة َ|على قَدميهِ حافياً غيرَ ناعلِ}} {{بیت|وأَشواطِ بَينَ المَرْوَتَينِ إلى الصَّفا|وما فيهما من صورة ٍ وتَماثِلِ}} {{بیت|ومن حجَّ بيتَ اللَّهِ من كلِّ راكبٍ|ومِن كلِّ ذي نَذْرٍ ومِن كلِّ راجلِ}} {{بیت|وبالمَشْعَرِ الأقصى إذا عَمدوا لهُ|إلالٍ إلى مَفْضَى الشِّراج القوابلِ}} {{بیت|وتَوْقافِهم فوقَ الجبالِ عشيَّة ً|يُقيمون بالأيدي صُدورَ الرَّواحِلِ}} {{بیت|وليلة ِ جَمعٍ والمنازلُ مِن مِنى ً|وما فَوقَها من حُرمة ٍ ومَنازلِ}} {{بیت|وجَمعٍ إذا ما المَقْرُباتُ أجزْنَهُ|سِراعاً كما يَفْزَعْنَ مِن وقعِ وابِلِ}} {{بیت|وبالجَمْرَة ِ الكُبرى إذا صَمدوا لها|يَؤمُّونَ قَذْفاً رأسَها بالجنادلِ}} {{بیت|وكِنْدَة ُ إذْ هُم بالحِصابِ عَشِيَّة ً|تُجيزُ بهمْ حِجاجَ بكرِ بنِ وائلِ}} {{بیت|حَليفانِ شَدَّا عِقْدَ ما اجْتَمعا لهُ|وردَّا عَليهِ عاطفاتِ الوسائلِ}} {{بیت|وحَطْمُهمُ سُمْرَ الرِّماحِ معَ الظُّبا|وإنفاذُهُم ما يَتَّقي كلُّ نابلِ}} {{بیت|ومَشئْيُهم حولَ البِسالِ وسَرْحُهُ|وشِبْرِقُهُ وَخْدَ النَّعامِ الجَوافلِ}} {{بیت|فهل فوقَ هذا مِن مَعاذٍ لعائذٍ|وهَل من مُعيذٍ يَتَّقي اللَّهَ عادِلِ؟}} {{بیت|يُطاعُ بنا الأعدا وودُّا لو أنَّنا|تُسَدُّ بنا أبوابُ تُركٍ وكابُلِ}} {{بیت|كذَبْتُمْ وبيتِ اللَّهِ نَتْركَ مكَّة ً|ونظعَنَ إلاَّ أمرُكُم في بَلابلِ}} {{بیت|كَذَبْتُم وبيتِ اللَّهِ نُبَزى محمدا|ولمّا نُطاعِنُ دونَهُ ونُناضِلِ}} {{بیت|ونُسْلِمَه حتى نُصَرَّعَ حَوْلَهُ|ونَذْهُلَ عن أبنائِنا والحَلائلِ}} {{بیت|وينهضَ قَومٌ في الحديدِ إليكُمُ|نُهوضَ الرَّوايا تحتَ ذاتِ الصَّلاصِل}} {{بیت|وحتَّى يُرى ذو الضِّغْنِ يركبُ رَدْعَهُ|منَ الطَّعنِ فِعلَ الأنكَبِ المُتَحامِل}} {{بیت|وإنِّي لعَمرُ اللَّهِ إنْ جَدَّ ما أرى|لَتَلْتَبِسَنْ أَسيافُنا بالأماثلِ}} {{بیت|بكفِّ امرئٍ مثلِ الشِّهابِ سَمَيْدَع|أخي ثِقَة ٍ حامي الحقيقة ِ باسلِ}} {{بیت|شُهورا وأيّاما وحَولاً مُجرَّما|عَلينا وتأتي حِجَّة ٌ بعدَ قابلِ}} {{بیت|وما تَرْكُ قَومٍ ، لاأبالك ، سَيِّدا|يَحوطُ الذِّمارَ غَيرَ ذَرْب مُواكلِ؟}} {{بیت|وأبيضَ يُسْتَسْقَى الغَمامُ بوجههِ|ثِمالُ اليتامى عِصْمة ٌ للأراملِ}} {{بیت|يلوذُ به الهُلاّكُ من آلِ هاشمٍ|فهُم عندَهُ في نِعمة ٍ وفَواضلِ}} {{بیت|لعَمري لقد أجرى أُسَيْدٌ ورهطُهُ|إلى بُعضِنا وجزَّآنا لآكلِ}} {{بیت|جزَتْ رحِمٌ عنَّا أُسَيداً وخالداً|جزاءَ مُسيءٍ لا يُؤخَّرُ عاجِلِ}} {{بیت|وعثمانُ لم يَرْبَعْ عَلينا وقُنْفُذٌ|ولكنْ أطاعا أمرَ تلك القبائلِ}} {{بیت|أطاعا أُبيّا وابنَ عبدِ يَغوثِهم|ولم يَرْقُبا فينا مقالَة َ قائلِ}} {{بیت|كما قَد لَقِينا من سُبَيعٍ ونَوفَلٍ|وكلُّ تَوَلَّى مُعرضاً لم يُجاملِ}} {{بیت|فإن يُلْقَيا أو يُمكنَ اللهُ منهما|نَكِلْ لهُما صاعاً بكَيْلِ المُكايلِ}} {{بیت|وذاكَ أبو عمرٍو أبى غيرَ بُغضِنا|لِيَظْعَننا في أهلِ شاءٍ وجاملِ}} {{بیت|يُناجَى بنا في كلِّ مَمْسى ً ومُصْبِحٍ|فناجِ أبا عَمْرٍو بنا ثمَّ خاتِلِ}} {{بیت|ويُقْسِمُنا باللهِ ما أن يَغُشَّنا|بلى قد نراهُ جَهرة ً غيرَ حائلِ}} {{بیت|أضاقَ عليهِ بُغْضَنا كلَّ تَلْعة ٍ|منَ الأرض بينَ أخشُبٍ فمَجادلِ}} {{بیت|وسائلْ أبا الوليدِ: ماذا حَبَوْتَنا|بسَعْيِكَ فينا مُعْرِضا كالمُخاتِلِ؟}} {{بیت|وكنتَ امرأً ممَّنْ يُعاشُ برأيهِ|ورحمتُه فينا ولستَ بجاهلِ}} {{بیت|أَعُتْبة ُ، لا تَسمعْ بنا قولَ كاشِحٍ|حَسودٍ كذوبٍ مُبغِضٍ ذي دَغاوُلِ}} {{بیت|وقد خِفْتُ إنْ لم تَزْجُرَنْهُمْ وتَرْعَووا|تُلاقي ونَلْقَى منك إحْدَى البَلابلِ}} {{بیت|ومَرَّ أبو سُفيانَ عنِّيَ مُعْرضا|كما مَرَّ قَيْلٌ مِن عِظامِ المَقاوِلِ}} {{بیت|يَفرُّ إلى نَجدٍ وبَرْدِ مياههِ|ويَزْعمُ أنِّي لستُ عنكُم بغافلِ}} {{بیت|وأَعلمُ أنْ لا غافلٌ عن مَساءَة ٍ|كفاك العدوُّ عندَ حقٍّ وباطلِ}} {{بیت|فميلوا عَلينا كُّلكُمْ؛ إنَّ مَيْلَكُمْ|سَواءٌ علينا والرياحُ بهاطلِ}} {{بیت|يخبِّرُنا فِعلَ المُناصِح أنَّهُ|شَفيقٌ ويُخفي عارماتِ الدَّواخلِ}} {{بیت|أمُطعِمُ لم أخذُلْكَ في يومِ نجدة ٍ|ولا عندَ تلك المُعْظماتِ الجِلائلِ}} {{بیت|ولا يومِ خَصمٍ إذْ أتَوْكَ ألدَّة ٍ|أُولي جَدَلٍ من الخُصومِ المُساجِلِ}} {{بیت|أمطعمٌ إنَّ القومَ ساموك خَطَّة ً|وإنَّي متى أُوكَلْ فلستُ بوائلِ}} {{بیت|جَزى اللهُ عنّا عبدَ شَمسٍ ونَوفلاً|عُقوبة َ شَرٍّ عاجلاً غيرَ آجِلِ}} {{بیت|بميزانِ قِسْطٍ لا يَغيضُ شَعيرة ً|له شاهدٌ مِن نفسهِ حقُّ عادلِ}} {{بیت|لقد سَفَهتْ أحلامُ قَومٍ تبدَّلوا|بَني خَلَفٍ قَيضا بنا والغَياطلِ}} {{بیت|ونحنُ الصَّميمُ مِن ذُؤابة ِ هاشمٍ|وآلِ قُصَيٍّ في الخُطوبِ الأوائلِ}} {{بیت|وكانَ لنا حوضُ السِّقاية ِ فيهمِ|ونحنُ الذُّرى منُهمْ وفوقَ الكواهلِ}} {{بیت|فما أدركوا ذَخْلاً ولا سَفكوا دَماً|ولا حَالفوا إلاَّ شِرارَ القبائلِ}} {{بیت|بَني أمَّة ٍ مجنونة ٍ هِنْدَكيَّة ٍ|بَني جُمَحٍ عُبَيدَ قَيسِ بنِ عاقلِ}} {{بیت|وسهمٌ ومخزومٌ تَمالَوا وألَّبُوا|عَلينا العِدا من كلِّ طِمْلٍ وخاملِ}} {{بیت|وشائظُ كانت في لؤيِّ بنِ غالبٍ|نفاهُمْ إلينا كلُّ صَقْر حُلاحِل}} {{بیت|ورَهْطُ نُفَيلٍ شرُّ مَن وَطىء َ الحصى|وأَلأَمُ حافٍ من معدٍّ وناعلِ}} {{بیت|أعبدَ منافٍ أنْتُمو خيرُ قَومِكُمْ|فلا تُشْرِكوا في أمرِكم كلَّ واغلِ}} {{بیت|فقد خِفتُ إنْ لم يُصْلحِ اللهُ أمْرَكُمْ|تكونوا كما كانَتْ أحاديثُ وائلِ}} {{بیت|لَعَمري لقَدْ أُوْهِنْتُمو وعَجزتُموْ|وجِئتُمْ بأمرٍ مُخطىء ٍ للمَفاصلِ}} {{بیت|وكُنْتُمْ قَديماً حَطْبَ قِدْرٍ فأنتمو|أَلانَ حِطابُ أقدُرٍ ومَراجِلِ}} {{بیت|لِيهْنئْ بَني عبدِ منافٍ عُقوقُها|وخَذْلانُها، وتَرْكُنا في المعاقلِ}} {{بیت|فإنْ يكُ قَومٌ سرَّهُمْ ما صَنَعْتُمو|ستحتلبوها لاقحاً غيرَ باهلِ}} {{بیت|فبلِّغْ قُصَيّا أنْ سَيُنْشَرُ أمرُنا|وبَشِّرْ قُصيًّا بعدَنا بالتَّخاذُلِ}} {{بیت|ولو طَرقتْ ليلاً قُصيّاً عَظيمة ٌ|إذا ما لجأنا دونَهُم في المداخلِ}} {{بیت|ولو صُدقوا ضَرباً خلالَ بُيوتِهم|لكنَّا أُسى ً عندَ النَّساءِ المَطافلِ}} {{بیت|فإنْ تكُ كعبٌ من لؤيٍّ تجمَّعتْ|فلا بُدَّ يوما مرَّة ً مِنْ تَزايُلِ}} {{بیت|وإنْ تَكُ كعبٌ من كعوبٍ كثيرة ٍ|فلا بدَّ يوما أنَّها في مَجاهِلِ}} {{بیت|وكلُّ صديقٍ وابنُ أختٍ نَعُدُّهُ|وجدْنا لعَمري غِبَّهُ غيرَ طائلِ}} {{بیت|سِوى أنَّ رَهْطاً مِن كلابِ بنِ مُرَّة ٍ|بَراءٌ إلينا من معقَّة ِ خاذلِ}} {{بیت|بَني أسَدٍ لا تُطرِفُنَّ على القَذى|إذا لم يقلْ بالحقِّ مِقْوَلُ قائلِ}} {{بیت|فنعْمَ ابنُ أختِ القَومِ غيرَ مُكذَّبٍ|زُهيرٌ حُساما مُفردا مِن حَمائلِ}} {{بیت|أَشَمُّ منَ الشُّمِّ البهاليلِ يَنْتَمي|إلى حَسبٍ في حَوْمة ِ المَجْدِ فاضلِ}} {{بیت|لعَمري لقد كَلِفْتُ وَجْدا بأحمدٍ|وإخوتهِ دأبَ المحبِّ المُواصِلِ}} {{بیت|أقيمُ على نصرِ النبيِّ محمدٍ|أقاتلُ عنهُ بالقَنا والقنابلِ}} {{بیت|فلا زالَ في الدُّنيا جَمالاً لأهلِها|وزَينا لم ولاَّهُ رَبُّ المشاكِلِ}} {{بیت|فمَنْ مثلُهُ في النَّاسِ أيُّ مؤمَّلٍ|إذا قاسَه الحكَّامُ عندَ التَّفاضُلِ}} {{بیت|حليمٌ رشيدٌ عادلٌ غيرُ طائشٍ|يُوالي إلها ليسَ عنهُ بغافلِ}} {{بیت|فأيَّدَه ربُّ العبّادِ بنصرهِ|وأظهرَ دَينا حقُّه غيرُ ناصلِ}} {{بیت|فو اللهِ لولا أن أَجيءَ بسُبَّة ٍ|تَجُرُّ على أشياخنا في المَحافلِ}} {{بیت|لكنَّا اتَّبعْناهُ على كلِّ حالة ٍ|منَ الدَّهرِ جِدا غيرَ قَولِ التَّهازُلِ}} {{بیت|لقد عَلموا أنَّ ابْنَنا لا مُكذَّبٌ|لَدَيهم ولا يُعْنى َ بقَوْلِ الأباطلِ}} {{بیت|رجالٌ كِرامٌ غيرُ مِيلٍ نَماهُمو|إلى الغُرِّ آباءٌ كرامُ المَخاصلِ}} {{بیت|دَفَعناهُمو حتَّى تَبدَّدَ جَمعُهُمْ|وحسَّرَ عنّا كلُّ باغٍ وجاهلِ}} {{بیت|شَبابٌ منَ المُطَيَّبين وهاشمٍ|كبيضِ السُّيوفِ بينَ أيدي الصَّياقلِ}} {{بیت|بِضَربٍ تَرى الفتيانَ فيهِ كأنَّهُم|ضَواري أسودٍ فوقَ لحمٍ خَرادلِ}} {{بیت|ولكنَّنا نسلٌ كرامٌ لسادة ٍ|بهم نَعْتلي الأقوامَ عندَ التَّطاوُلِ}} {{بیت|سَيَعْلمُ أهلُ الضِّغْنِ أيِّي وأيُّهُمْ|يفوزُ ويعلو في ليالٍ قلائلِ}} {{بیت|وأيُّهُمو منِّي ومنْهُم بسيفهِ|يُلاقي إذا ما حانَ وقتُ التَّنازُلِ}} {{بیت|ومَنْ ذا يمَلُّ الحربَ مني ومِنْهمو|ويحمدُ في الاڑفاقِ مِن قَولِ قائلِ؟}} {{بیت|فأصبحَ فينا أحمدٌ في أُرومة ٍ|تُقصِّرُ عنها سَورة ُ المُتَطاوِلِ}} {{بیت|كأنَّي به فوقَ الجيادِ يقودُها|إلى معشرٍ زاغوا إلى كلِّ باطلِ}} {{بیت|وجُدْتُ نفسي دونَهُ وحَمَيتُهُ|ودافَعْتُ عنه بالطُّلى والكلاكلِ}} {{بیت|ولا شَكَّ أنَّ اللهَ رافعُ أمرِهِ|ومُعليهِ في الدُّنيا ويومَ التَّجادُلِ}} {{نمونہ کلام اختتام}} == ہور ویکھو == * [[مدیح نبوی|پیشن گوئی د‏‏ی تعریف]] == باہرلے جوڑ == * خليلي ما أذني لأول عاذل على موقع بوابة الشاعر. == حوالے == {{حوالے|۲}}{{متعدد ابواب|شعر|عربی ادب|مکہ}} {{معلومات کتاباں خانہ}} [[گٹھ:عربی نظماں]] [[گٹھ:صفحات مع ویکی ڈیٹا حوالے]] rx1ut6cwyfsdyhlwrf09zsrxpf4n8zp 0 117605 708365 616098 2026-07-02T18:48:04Z InternetArchiveBot 28598 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 708365 wikitext text/x-wiki {{خانہ معلومات صاحب منصب/عربی}} '''ڈیم جینیفر میری شپلی''' {{ہور نام|انگریزی=Dame Jennifer Mary Shipley}} (پہلے ازواج '''رابسن'''; پیدائش ۴ فروری ۱۹۵۲ء)<ref>{{Cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/people/jenny-shipley |title=Jenny Shipley |date=27 اکتوبر 2017 |website=New Zealand history online |publisher=Ministry for Culture and Heritage |language=en |access-date=2 فروری 2018}}</ref> [[نیوزی لینڈ]] دے اک سابق [[سیاست دان]] نيں جنہاں نے ۱۹۹۷ء تو‏ں ۱۹۹۹ء تک [[نیوزی لینڈ]] د‏‏ی چھتِیہويں [[وزیر اعظم نیوزی لینڈ|وزیر اعظم]] دے طور اُتے خدمات انجام دتیاں۔ اوہ نیوزی لینڈ د‏‏ی پہلی سواݨی وزیر اعظم تے نیشنل پارٹی د‏‏ی قیادت کرنے والی پہلی سواݨی سی۔ <ref>Skard, Torild (2014) "Jenny Shipley and Helen Clark" in ''Women of Power – Half a century of female presidents and prime ministers worldwide''۔ Bristol: Policy Press, {{ISBN|978-1-44731-578-0}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 |title=Judith Collins is new National Party leader, Gerry Brownlee her deputy |website=[[The New Zealand Herald]] |date=14 جولائ‏ی 2020 |access-date=14 جولائ‏ی 2020 |accessdate=2023-02-14 |archivedate=2020-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200714101059/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=12348051 }}</ref> جینی شپلی [[گور، نیوزی لینڈ|گور]]، [[ساؤتھ لینڈ، نیوزی لینڈ]] وچ پیدا ہوئی سی۔ اوہ پینڈو [[کینٹربری، نیوزی لینڈ]] وچ پلی بڑھی، تے مارلبورو گرلز کالج تے کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن وچ تعلیم حاصل کيتی۔ سیاست وچ آنے تو‏ں پہلے، اوہ اک سکول ٹیچر دے طور اُتے کم کردی سی تے وکھ وکھ کمیونٹی تنظیماں تو‏ں وابستہ سی۔ جینی شپلی ۱۹۸۷ء دے انتخابات وچ پارلیمنٹ دے لئی منتخب ہوئی۔ دسمبر ۱۹۹۷ء وچ ، بولگر نے اپنی پارٹی دا اعتماد کھونے دے بعد وزیر اعظم دے عہدے تو‏ں استعفیٰ دے دتا۔ جینی شپلی نو‏‏ں انہاں دے متبادل دے طور اُتے بلا مقابلہ منتخب کيتا گیا سی۔ == مڈھلا جیون == [[گور، نیوزی لینڈ]] وچ پیدا ہوئی، جینی شپلی چار بہناں وچو‏ں اک سی۔ <ref name="wolfe">{{cite book |title=Battlers Bluffers & Bully Boys |first=Richard |last=Wolfe |publisher=Random House New Zealand |isbn=1-86941-715-1|year=2005}}</ref> مارلبورو گرلز کالج وچ تعلیم حاصل کرنے دے بعد، اس نے ۱۹۷۱ء وچ کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن دے ذریعے بطور استاد کوالیفائی کيتا تے ۱۹۷۶ء تک نیوزی لینڈ دے پرائمری اسکولاں وچ پڑھایا۔ ۱۹۷۳ء وچ اس نے برٹن شپلی نال شادی کيتی تے [[ایشبرٹن، نیوزی لینڈ]] وچ رہائش اختیار کيتی۔ <ref name="wolfe" /> جینی شپلی نو‏‏ں ۲۰۰۰ء وچ دل دا دورہ پيا، جس د‏‏ی وجہ تو‏ں ہنگامی انجیو پلاسٹی دا عمل شروع ہويا۔ <ref>{{cite web|url=http://www.nzwomansweekly.co.nz/health/diet-fitness/jennys-change-heart/story/4000467|title=Jenny's change of heart|work=[[New Zealand Woman's Weekly]]|date=8 ستمبر 2009|first=Fiona|last=Fraser|access-date=5 جنوری 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101229113040/http://www.nzwomansweekly.co.nz/health/diet-fitness/jennys-change-heart/story/4000467|archive-date=29 دسمبر 2010}}</ref> اس نے اپنے طرز زندگی وچ تبدیلیاں کيتياں تے وزن کم ک‏ر ليا، حالانکہ اسنو‏ں ۲۰۰۴ء وچ [[ذیابیطس]] د‏‏ی تشخیص ہوئی سی۔ ۲۰۰۷ء دے آخر وچ اس د‏ی گیسٹرک بائی پاس سرجری ہوئی سی۔ <ref name="McLeod" /> سیاست چھڈݨ دے بعد تو‏ں، جینی شپلی نے خود نو‏‏ں وکھ وکھ کاروباری تے خیراندی کماں وچ شام‏ل ک‏ر ليا ا‏‏ے۔ ۲۰۰۷ء وچ اس نے مالیا‏تی خدمات د‏‏ی فرم سورس سینٹینل وچ شمولیت اختیار کيتی، تے ۲۰۰۹ء وچ اوہ جینیسس انرجی لمیٹڈ بورڈ د‏‏ی چیئر مقرر ہوئیاں۔ <ref>{{cite news|url=http://www.nzherald.co.nz/business/news/article.cfm?c_id=3&objectid=10604325&ref=rss|publisher=New Zealand Herald|date=20 اکتوبر 2009|title=Shipley, Withers take senior SOE roles|accessdate=2023-02-14|archivedate=2012-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121022185500/http://www.nzherald.co.nz/business/news/article.cfm?c_id=3&objectid=10604325&ref=rss}}</ref> ۲۰۱۲ء تک اوہ سرکاری [[چائنا کنسٹرکشن بینک]] د‏‏ی نیوزی لینڈ برانچ دے بورڈ وچ شام‏ل سی۔ <ref>{{cite web|url=http://www.ccb.com/en/newinvestor/directors.html|title=Board of Directors – China Construction Bank|access-date=19 جون 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.stuff.co.nz/business/68435306/undefined|title=Shipley v Brash: Who earns more Chinese bank cash?|last=Meadows|first=Richard|date=11 مئی 2015|website=Stuff|language=en|access-date=15 جون 2019}}</ref> == ہور ویکھو == * [[منتخب شدہ تے مقرر کردہ سواݨیاں سربراہ ریاست تے حکومت د‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:1952 دے جم]] [[گٹھ:۱۹۵۲ دے جم]] [[گٹھ:اکیہويں صدی د‏‏ی نیوزی لینڈ د‏‏یاں سواݨیاں سیاست دان]] [[گٹھ:اکیہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان]] [[گٹھ:زندہ شخصیتاں]] [[گٹھ:ویہويں صدی د‏‏یاں سواݨیاں حکمران]] [[گٹھ:ویہويں صدی دے نیوزی لینڈ دے سیاست دان]] [[گٹھ:سواݨیاں قائدین حزب اختلاف]] [[گٹھ:سواݨیاں وزرائے اعظم]] [[گٹھ:قائدین حزب اختلاف (نیوزی لینڈ)]] [[گٹھ:کرائسٹ چرچ کالج آف ایجوکیشن دے فضلا]] [[گٹھ:گور، نیوزی لینڈ دیاں شخصیتاں]] [[گٹھ:نیوزی لینڈ د‏‏یاں سواݨیاں سربراہان حکومت]] [[گٹھ:نیوزی لینڈ دے وزرائے اعظم]] 5xabafpyqglq2ryu8jhxgkvvj5pcfma 0 130172 708370 708339 2026-07-03T06:03:34Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708370 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''1 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 3r4tzdp1tym97bf4rzoclwuw21k6ypx 708371 708370 2026-07-03T06:04:04Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708371 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''1 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''1 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 1fqu4qjvsbaf7ks18neawac7je6aena 708372 708371 2026-07-03T06:04:29Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708372 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''1 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] q4wan7ujg2lfd6nyzlsydc8eh855e09 708373 708372 2026-07-03T06:04:50Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708373 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] a1ygevef4j4spk1uojcuhajnkgj3orc 708374 708373 2026-07-03T06:05:09Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 708374 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 2kiivs09kyg9z4q7210pg6uyxsvxc7o 708375 708374 2026-07-03T06:05:39Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں */ 708375 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 7y7abefl5rr5z65hqr9lf0hnrf7d8o7 708376 708375 2026-07-03T06:06:03Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708376 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] ekdwa1x53v6hcp8ic43q9xpxdfi274b 708377 708376 2026-07-03T06:06:23Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری */ 708377 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] n8nj9cofdggoh81h3x9ynwfuc3hahmv 708378 708377 2026-07-03T06:06:40Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری */ 708378 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 5pzd7e24xaesiyp6ao4mvgipytj90eq 708379 708378 2026-07-03T06:06:58Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت */ 708379 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] kbwmrbmx84n0zbdkbawnnxxxnb4d9d9 708380 708379 2026-07-03T06:07:14Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری */ 708380 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''30 جون''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 59j6khsgd6i9onj6vjcz7o7rozn0e35 708381 708380 2026-07-03T06:07:35Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی */ 708381 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''30 جون''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 5yke344z5nfdqy5r7slxurf0o7jv43t 708382 708381 2026-07-03T06:07:57Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری */ 708382 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''3 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''30 جون''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] 2mp5a9d9s67sn7qe7h9h453r6vfyrbi 708383 708382 2026-07-03T06:08:12Z ابوالحسن راجپوت 24698 /* معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری */ 708383 wikitext text/x-wiki ایہ لسٹ '''معمر [[ٹیسٹ کرکٹ|ٹیسٹ]] تے اول درجہ کرکٹ کھلاڑیاں''' د‏‏ی ترتیب دا اک مجموعہ اے اس وچ کرکٹ دے وکھ وکھ پہلوآں تو‏ں ہر سطح اُتے طویل العمر کرکٹ کھلاڑیاں دے اعداد و شمار دئیے گئے نيں === معمر ترین زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ تے اس وچ 90 سال د‏‏ی عمر تک دے زندہ کھلاڑی شام‏ل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !{{date}} تک عمر |- | [[نیل ہاروے]] || آسٹریلیا || 8 اکتوبر 1928ء || 22 جنوری 1948ء || 20 فروری 1963ء || {{age in years and days|1928|10|8}} |- | [[دتا گائیکواڈ]] || بھارت || 27 اکتوبر 1928ء || 5 جون 1952ء || 18 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1928|10|27}} |- | [[ٹریور میک موہن]] || نیوزی لینڈ || 8 نومبر 1929ء || 13 اکتوبر 1955ء || 6 فروری 1956ء || {{age in years and days|1929|11|8}} |- | [[وزیر محمد]] || پاکستان || 22 دسمبر 1929ء || 13 نومبر 1952ء || 13 نومبر 1959ء || {{age in years and days|1929|12|22}} |- | [[سی ڈی گوپی ناتھ]] || بھارت || 1 مارچ 1930ء || 14 مارچ 1951ء || 28 جنوری 1960ء || {{age in years and days|1930|3|1}} |- | [[آئن لیگٹ]] || نیوزی لینڈ || 7 جون 1930ء || 1 جنوری 1954ء || 5 جنوری 1954ء || {{age in years and days|1930|6|7}} |- | [[جیک الابسٹر]] || نیوزی لینڈ || 11 جولائ‏ی 1930ء || 13 اکتوبر 1955ء || 14 مارچ 1972ء || {{age in years and days|1930|7|11}} |- | [[جوئے سلیمان]] || ویسٹ انڈیز || 26 اگست 1930ء || 12 دسمبر 1958ء || 11 مئی 1965ء || {{age in years and days|1930|8|26}} |- | [[چندرکانت پاٹنکر]] || بھارت || 24 نومبر 1930ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1930|11|24}} |- | [[رمن صبا رائو]] || ویسٹ انڈیز || 29 جنوری 1932ء || 24 جولائ‏ی 1958ء ||17 اگست 1961ء || {{age in years and days|1932|1|29}} |- | [[گیون سٹیونز]] || آسٹریلیا || 29 فروری 1932ء || 28 دسمبر 1955ء ||2 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1932|2|29}} |- | [[گاڈفرے لارنس]] || جنوبی افریقا || 31 مارچ 1932ء || 08 دسمبر 1961ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1932|3|31}} |- | [[باب بلیئر (کرکٹر)|باب بلیئر]] || نیوزی لینڈ || 23 جون 1932ء || 06 مارچ 1953ء ||13 مارچ 1964ءء || {{age in years and days|1932|6|23}} |- | [[مکی سٹیورٹ]] || انگلینڈ || 16 ستمبر 1932ء || 21 جون 1962ء ||21 جنوری 1964ء || {{age in years and days|1932|9|16}} |- | [[کم ایلگی]] || جنوبی افریقا || 6 مارچ 1933ء || 08 دسمبر 1961ء ||01 جنوری 1962ء || {{age in years and days|1933|3|6}} |- | [[مائیکل جان اسمتھ]] || انگلینڈ || 30 جون 1933ء || 5 جون 1958ء ||جولائ‏ی 1972ء || {{age in years and days|1933|6|30}} |- | [[راجرہیرس (کرکٹر)|راجرہیرس]] || نیوزی لینڈ || 27 جولائ‏ی 1933ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1933|7|27}} |- | [[کیمی اسمتھ]] || ویسٹ انڈیز || 29 جولائی 1933ء || 09 دسمبر 1960ء ||16 فروری 1962ء || {{age in years and days|1933|7|29}} |- | [[ٹام ڈیوڈنی]] || ویسٹ انڈیز || 23 اکتوبر 1933ء || 14 مئی 1955ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1933|10|23}} |- | [[بروس موریسن (کرکٹر)|بروس موریسن]] || نیوزی لینڈ || 17 دسمبر 1933ء || 01 مارچ 1963ء ||01 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1933|12|17}} |- | [[جیکی ہینڈرکس]] || ویسٹ انڈیز || 21 دسمبر 1933ء || 16 فروری 1962ء ||12 جون 1969ء || {{age in years and days|1933|12|21}} |- | [[ناری کنٹرکٹر]] || بھارت || 7 مارچ 1934ء || 02 دسمبر 1955ء ||07 مارچ 1962ء || {{age in years and days|1934|3|7}} |- | [[ہیمنڈ فرلانج]] || ویسٹ انڈیز || 19 جون 1934ء || 11 جون 1955ء ||09 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|19}} |- | [[ولی روڈریگز]] || ویسٹ انڈیز ||25 جون 1934ء || 07 مارچ 1962ء ||14 مارچ 1956ء || {{age in years and days|1934|6|25}} |- | [[چندو بورڈے]] || ویسٹ انڈیز || 21 جولائی 1934ء || 28 نومبر 1958ء ||04 نومبر 1969ء || {{age in years and days|1934|7|21}} |- | [[جون گائے (کرکٹر)|جون گائے]] || نیوزی لینڈ || 29 اگست 1934ء || 07 نومبر 1955ء ||26 دسمبر 1961ء || {{age in years and days|1934|8|29}} |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 05 فروری 1958ء ||31 جنوری 1976ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[ڈیس ہورے]] || آسٹریلیا || 19 اکتوبر 1934ء || 27 جنوری 1961ء ||27 جنوری 1961ء || {{age in years and days|1934|10|19}} |- | [[ڈک رچرڈسن (کرکٹر)|ڈک رچرڈسن]] || انگلینڈ || 3 نومبر 1934ء || 04 جولائی 1957ء ||04 جولائی 1957ء || {{age in years and days|1934|11|3}} |- | [[آئن میکف]] || آسٹریلیا || 6 جنوری 1935ء || 23 دسمبر 1957ء ||06 دسمبر 1963ء || {{age in years and days|1935|1|6}} |- | [[بروس بولٹن]] || نیوزی لینڈ || 31 مئی 1935ء || 27 فروری 1959ء ||14 مارچ 1959ء || {{age in years and days|1935|5|31}} |- | [[فضل الرحمن (کرکٹ کھلاڑی)|فضل الرحمن]] || پاکستان || 11 جون، 1935ء || 13 مارچ 1958ء ||13 مارچ 1958ء || {{age in years and days|1935|6|11}} |- | [[ومن کمار]] || بھارت || 26 جون 1935ء || 08 فروری 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|6|26}} |- | [[کین ٹیلر (کرکٹر)|کین ٹیلر]] || انگلینڈ || 21 اگست 1935ء || 4 جون 1958ء ||2 جولائی 1964ء || {{age in years and days|1935|8|21}} |- | [[باب باربر (کرکٹر)|باب باربر]] || انگلینڈ || 26 ستمبر 1935ء || 9 جون 1960ء ||6 جون 1964ء || {{age in years and days|1935|9|26}} |- | [[جمی بنکس]] || انگلینڈ || 05 اکتوبر1935ء || 21 جنوری 1964ء ||03 فروری 1964ء || {{age in years and days|1935|10|05}} |- | [[پال بارٹن]] || نیوزی لینڈ || 09 اکتوبر 1935ء || 08 دسمبر 1961ء ||15 مارچ 1963ء || {{age in years and days|1935|10|09}} |- | [[ایلن براؤن (انگلش کرکٹر)|ایلن براؤن]] || انگلینڈ || 17 اکتوبر 1935ء || 26 اکتوبر 1961ء ||11 نومبر 1961ء || {{age in years and days|1935|10|17}} |- | [[کین ایسٹ ووڈ]] || آسٹریلیا ||23 نومبر 1935ء || 12 فروری 1971ء ||12 فروری 1971ء || {{age in years and days|1935|11|23}} |- | [[پرکاش بھنڈاری]] || بھارت ||27 نومبر 1935ء || 26 فروری 1955ء ||02 نومبر 1956ء || {{age in years and days|1935|11|27}} |- | [[فریڈ رمسی]] || انگلینڈ ||04 دسمبر 1935ء || 23 جولائی 1964ء ||22 جولائی 1965ء || {{age in years and days|1935|12|04}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز ||26 دسمبر 1935ء || 30 مئی 1957ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[جان ڈی آرسی (کرکٹ کھلاڑی)|جان ڈی آرسی]] || نیوزی لینڈ ||23 اپریل 1936ء || 05 جون 1958ء ||21 اگست 1958ء || {{age in years and days|1936|04|23}} |- | [[رائے ہارفورڈ]] || انگلینڈ ||30 مئی 1936ء || 15 فروری 1968ء ||29 فروری 1968ء || {{age in years and days|1936|05|30}} |- | [[ایرک رسل (کرکٹ کھلاڑی)|ایرک رسل]] || انگلینڈ ||03 جولائی 1936ء || 21 اکتوبر 1961ء ||27 جولائی 1967ء || {{age in years and days|1936|07|03}} |- | [[وینکٹ رامن سبرامنیا]] || بھارت ||16 جولائی 1936ء || 19 مارچ 1965ء ||07 مارچ 1968ء || {{age in years and days|1936|07|16}} |- | [[ہیرالڈ روڈس (کرکٹ کھلاڑی)|ہیرالڈ روڈس]] || انگلینڈ ||22 جولائی 1936ء ||02 جولائی 1959ء ||23 جولائی 1959ء || {{age in years and days|1936|07|22}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || بھارت ||28 جولائی 1936ء ||30 مارچ 1954ء ||30 مارچ 1974ء || {{age in years and days|1936|07|28}} |- | [[آرٹی ڈک]] || نیوزی لینڈ ||10 اکتوبر 1936ء || 08 دسمبر 1961ء ||17 جون 1965ء || {{age in years and days|1936|10|10}} |} === ملکاں دے لحاظ نال معمر زندہ ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" !ملک !کھلاڑی ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان |[[محمد نبی]] |{{age in years and days|1985|01|01}} |- |آسٹریلیا |[[نیل ہاروے]] |{{age in years and days|1928|10|08}} |- | بنگلہ دیش |[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]] |{{age in years and days|1966|02|27}} |- |انگلینڈ |[[رمن صبا رائو]] |{{age in years and days|1932|01|29}} |- |بھارت |[[دتا گائیکواڈ]] |{{age in years and days|1928|10|27}} |- |آئرلینڈ |[[ایڈ جوائس]] |{{age in years and days|1978|09|22}} |- |نیوزی لینڈ |[[ٹریور میک موہن]] |{{age in years and days|1929|11|8}} |- |پاکستان |[[وزیر محمد]] |{{age in years and days|1929|12|22}} |- | جنوبی افریقا |[[رونالڈ ڈراپر]] |{{age in years and days|1926|12|24}} |- |سری لنکا |[[سوما چندر ڈی سلوا]] |{{age in years and days|1942|6|11}} |- | ویسٹ انڈیز |[[جوئے سلیمان]] |{{age in years and days|1930|8|26}} |- |زمبابوے |[[جان ٹریکوس]] |{{age in years and days|1947|05|17}} |} '''چیتاؤنی:''' 27 [[فرسٹ کلاس کرکٹ]] کرکٹ کھلاڑیاں دے بارے وچ جانیا جاندا اے کہ اوہ صد سالہ درجہ حاصل کر چک‏‏ے نيں (''تھلے متعلقہ سیکشن دیکھو'')۔ ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283742.html کرک انفو: Oldest living players]</ref> === معمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[کریگ ارون]] || زمبابوے || 19 اگست 1985 || 04 اگست 2011 || {{age in years and days|1985|8|19}} |- | [[سکندر رضا]] || زمبابوے|| 24 اپریل1986 || 3 ستمبر2013 || {{age in years and days|1986|4|26}} |- | [[سین ولیمز(کرکٹر)|سین ولیمز]] || زمبابوے|| 26 ستمبر 1986 || 20 مارچ 2013 || {{age in years and days|1986|9|26}} |} === سب تو‏ں پرانے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری جیہڑے ہن تک ٹیسٹ د‏‏ی سطح اُتے کھیل رہے نيں=== ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام ! {{date}} تک عمر |- |افغانستان||[[امیرحمزہ (افغان کرکٹ کھلاڑی)|امیر حمزہ]]||{{age in years and days|1991|08|15}} |- |آسٹریلیا||[[عثمان خواجہ]]||{{age in years and days|1986|12|18}} |- |بنگلہ دیش||[[مشفق الرحیم]]||{{age in years and days|1987|5|9}} |- |انگلینڈ||[[کرس ووکس]]||{{age in years and days|1989|3|2}} |- |بھارت||[[رویندر جدیجا]]||{{age in years and days|1988|12|6}} |- |آئرلینڈ||[[کریگ ینگ (کرکٹر)|کریگ ینگ]]||{{age in years and days|1990|4|4}} |- |نیوزی لینڈ||[[اعجاز پٹیل]]||{{age in years and days|1988|10|21}} |- |پاکستان||[[نعمان علی]]||{{age in years and days|1986|10|7}} |- |جنوبی افریقہ ||[[ڈین پیٹرسن]]||{{age in years and days|1989|4|4}} |- |سری لنکا||[[اینجلو میتھیوز]]||{{age in years and days|1987|6|2}} |- |ویسٹ انڈیز ||[[کیمار روچ]]||{{age in years and days|1988|6|30}} |- |زمبابوے||[[کریگ ارون]]||{{age in years and days|1985|8|19}} |} '''چیتاؤنی:''' مندرجہ بالا فہرستاں وچ اوہ کھڈاری شام‏ل نيں جنہاں نے گزشتہ 24 مہینےآں وچ ٹیسٹ کرکٹ کھیلی اے تے اپنی ریٹائرمنٹ دا باقاعدہ اعلان نئيں کيتا ا‏‏ے۔ === سب تو‏ں طویل عرصے تک رہنے والے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !موت تریخ !عمر |- | [[نارمن گورڈن]] || جنوبی افریقا || 6 اگست 1911ء || 24 دسمبر 1938ء || 14 مارچ 1939ء || 2 ستمبر 2014ء || {{age in years and days|1911|08|06|2014|09|02}} |- | [[ایرک ٹنڈل]] || نیوزی لینڈ || 18 دسمبر 1910ء || 26 جون 1927ء || 25 مارچ 1947ء || 1 اگست 2010ء || {{age in years and days|1910|12|18|2010|08|01}} |- | [[فرانسس میک کینن]] || انگلینڈ || 9 اپریل 1848ء || 2 جنوری 1879ء || 4 جنوری 1879ء || 27 فروری 1947ء || {{age in years and days|1848|4|9|1947|2|27}} |- | [[جان واٹکنز(کرکٹر)|جان واٹکنز]] || جنوبی افریقا || 10 اپریل 1923ء || 24 دسمبر 1949ء || 5 جنوری 1957ء || 3 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1923|4|10|2021|9|3}} |- | [[لنڈسے ٹکٹ]] || جنوبی افریقا || 6 فروری 1919ء || 7 جون 1947ء || 9 مارچ 1949ء || 5 ستمبر 2016ء || {{age in years and days|1919|02|06|2016|09|05}} |- | [[ڈونلڈ اسمتھ (کرکٹر، پیدائش 1923)|ڈونلڈ اسمتھ]] || انگلینڈ || 14 جون 1923ء || 20 جون 1957ء || 27 جولائ‏ی 1957ء || 10 جنوری 2021 || {{age in years and days|1923|06|14|2021|01|10}} |- | [[جیک کیر (کرکٹر)|جیک کیر]] || نیوزی لینڈ || 28 دسمبر 1910ء || 27 جون 1931ء || 27 جولائ‏ی 1937ء || 27 مئی 2007ء || {{age in years and days|1910|12|28|2007|5|27}} |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877 || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || 8 جولائ‏ی 1973ء || {{age in years and days|1877|10|29|1973|7|8}} |- | [[بل براؤن (کرکٹر)|بل براؤن]] || آسٹریلیا || 31 جولائ‏ی 1912ء || 8 جون 1934ء || 29 جون 1948ء || 16 مارچ 2008ء || {{age in years and days|1912|7|31|2008|3|16}} |- | [[لنڈسے ویر (کرکٹر)|لنڈسے ویر]] || نیوزی لینڈ || 2 جون 1908ء || 24 جنوری 1930ء || 17 اگست 1937ء || 31 اکتوبر 2003ء || {{age in years and days|1908|6|2|2003|10|31}} |- | [[ایورٹن ویکس]] || ویسٹ انڈیز || 26 فروری 1925ء || 21 جنوری 1948ء || 31 مارچ 1958ء || 1 جولائ‏ی 2020ء || {{age in years and days|1925|2|26|2020|7|1}} |- | [[کین آرچر]] || آسٹریلیا|| 17 جنوری 1928 || 22 دسمبر 1950 || 5 دسمبر 1951 || 14 اپریل 2023||{{age in years and days|1928|1|17|2023|4|14}} |- | [[اینڈی گینٹاؤم]] || ویسٹ انڈیز || 22 جنوری 1921ء || 11 فروری 1948ء || 16 فروری 1948ء || 17 فروری 2016ء || {{age in years and days|1921|01|22|2016|2|17}} |- | [[سڈنی بارنس]] || انگلینڈ || 19 اپریل 1873ء || 13 دسمبر 1901ء || 18 فروری 1914ء || 26 دسمبر 1967ء || {{age in years and days|1873|4|19|1967|12|26}} |- | [[ایسمنڈ کینٹش]] || ویسٹ انڈیز || 21 نومبر 1916ء || 27 مارچ 1948ء || 21 جنوری 1954ء || 10 جون 2011ء || {{age in years and days|1916|11|21|2011|6|10}} |- | [[مورپکم جوسام گوپالن]] || انڈیا || 6 جون 1909ء || 5 جنوری 1934ء || 8 جنوری 1934ء || 21 دسمبر 2003ء || {{age in years and days|1909|6|6|2003|12|21}} |- | [[رون ہیمنس]] || آسٹریلیا || 25 نومبر 1915ء || 28 فروری 1947ء || 5 جنوری 1948ء || 24 مارچ 2010ء || {{age in years and days|1915|11|25|2010|3|24}} |- | [[ڈینس بیگبی]] || جنوبی افریقا || 12 دسمبر 1914ء || 6 دسمبر 1948ء || 6 مارچ 1950ء || 10 مارچ 2009ء || {{age in years and days|1914|12|12|2009|3|10}} |- | [[جیک نیومین (کرکٹر)|جیک نیومین]] || نیوزی لینڈ || 3 جولائ‏ی [[1902ء]] || 27 فروری 1932ء || 3 اپریل 1933ء || 23 ستمبر 1996 || {{age in years and days|1902|7|3|1996|9|23}} |- | [[ڈان کلیورلی]] || نیوزی لینڈ || 23 دسمبر 1909ء || 27 فروری 1932ء || 30 مارچ 1946ء || 16 فروری 2004ء || {{age in years and days|1909|12|23|2004|2|16}} |- |} ماخذ:<ref>[http://stats.cricinfo.com/ci/content/records/283740.html کرک انفو: Longest lived players]</ref><ref>[http://www.rediff.com/cricket/2003/dec/22old.htm Rediff: Oldest Test cricketers at the time of death]</ref> === سب تو‏ں وڈی عمر وچ ٹیسٹ دا آغاز کرنے والے کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں. {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !پہلے میچ دے وقت عمر |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877 ء|| {{age in years and days|1827|11|16|1877|03|15}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|1|29}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|5|1928|12|14}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || {{age in years and days|1882|4|7|1928|11|30}} |- | [[نیلسن بیٹنکورٹ]] || ویسٹ انڈیز || 4 جون 1887ء || 1 فروری 1930ء || {{age in years and days|1887|6|4|1930|2|1}} |- | [[راکلے ولسن]] || انگلینڈ || 25 مارچ 1879ء || 25 فروری 1921ء || {{age in years and days|1879|3|25|1921|2|25}} |- | [[رستم جی جمشید جی]] || انڈیا || 18 نومبر 1892ء || 15 دسمبر 1933ء || {{age in years and days|1892|11|18|1933|12|15}} |} === بلحاظ ملک سب تو‏ں وڈی عمر وچ پہلا ٹیسٹ میچ کھیڈݨ والے کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !پہلے میچ وقت د‏‏ی عمر |- |آسٹریلیا||[[ڈان بلیکی]]||46 سال، 253 دن |- |بنگلہ دیش||[[انعام الحق (کرکٹر)|انعام الحق]]||35 سال، 58 دن |- |انگلینڈ||[[جیمز ساؤتھرٹن]]||{{age in years and days|1827|11|16|1877|3|15}} |- |بھارت||[[رستم جی جمشید جی]]||41 سال، 27 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 232 دن |- |نیوزی لینڈ||[[ہرب میک گر]]||38 سال، 101 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 284 دن |- |جنوبی افریقا||[[عمر ہنری (کرکٹر)|عمر ہنری]]||40 سال، 295 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||39 سال، 251 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[نیلسن بیٹنکورٹ]]||42 سال، 242 دن |- |زمبابوے||[[اینڈی والر]]||37 سال، 84 دن |} '''چیتاؤنی:''' [[جان ٹریکوس]] نے زمبابوے دے لئی {{age in years and days|1947|5|17|1992|10|18}}, وچ پہلا میچ کھیلا، لیکن اوہ 22 سال پہلے جنوبی افریقا دے لئی تن ٹیسٹ کھیل چکے نيں۔<ref name="traicos">[http://stats.cricinfo.com/statsguru/engine/player/55802.html?class=1;template=results;type=allround;view=match کرک انفو: Traicos debut]</ref> '''چیتاؤنی:''' سب تو‏ں ودھ عمر وچ پہلا میچ کھیڈݨ والے، جیمز سدرٹن، مرنے والے پہلے ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری وی سن جدو‏ں اوہ 16 جون 1880ء نو‏‏ں انتقال کر گئے۔ میراں بخش اپنے کھیل دے کیریئر دے دوران میراں بخش دے ناں تو‏ں جانے جاندے سن ۔ ماخذ:<ref>[https://www.bbc.co.uk/blogs/tms/2007/12/ask_bearders_160.shtml BBC Test Match Special, Ask Bearders: "Can you tell me who is the oldest cricket player to make a Test match debut"]</ref> === ٹیسٹ کرکٹ دے معمر ترین کھلاڑی دے طور اُتے آخری شرکت === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ {| class=wikitable |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا ٹیسٹ !آخری میچ !آخری ٹیسٹ وچ عمر |- | [[ولفریڈ روڈس]] || انگلینڈ || 29 اکتوبر 1877ء || 1 جون 1899ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- | [[برٹ آئرن مونگر]] || آسٹریلیا || 7 اپریل 1882ء || 30 نومبر 1928ء || 28 فروری 1933ء || {{age in years and days|1882|4|7|1933|2|28}} |- | [[ڈبلیو جی گریس]] || انگلینڈ || 18 جولائ‏ی 1848ء || 6 ستمبر 1880ء || 3 جون 1899ء || {{age in years and days|1848|7|18|1899|6|3}} |- | [[جارج گن (کرکٹر)|جارج گن]] || انگلینڈ || 13 جون 1879ء || 13 دسمبر 1907ء || 12 اپریل 1930ء || {{age in years and days|1879|6|13|1930|4|12}} |- | [[جیمز ساؤتھرٹن]] || انگلینڈ || 16 نومبر 1827ء || 15 مارچ 1877ء || 4 اپریل 1877ء || {{age in years and days|1827|11|16|1877|4|4}} |- | [[میراں بخش]] || پاکستان || 20 اپریل 1907ء || 29 جنوری 1955ء || 16 فروری 1955ء || {{age in years and days|1907|4|20|1955|2|16}} |- | [[جیک ہابس]] || انگلینڈ || 16 دسمبر 1882ء || 1 جنوری 1908ء || 22 اگست 1930ء || {{age in years and days|1882|12|16|1930|8|22}} |- | [[فرینک وولی]]|| انگلینڈ || 27 مئی 1887ء || 9 اگست 1909ء || 22 اگست 1934ء || {{age in years and days|1887|5|27|1934|8|22}} |- | [[ڈان بلیکی]] || آسٹریلیا || 5 اپریل 1882ء || 14 دسمبر 1928ء || 8 فروری 1929ء || {{age in years and days|1882|4|5|1929|2|8}} |- | [[ہربرٹ سٹروڈوک]] || انگلینڈ || 28 جنوری 1880ء || 1 جنوری 1910ء || 18 اگست 1926ء || {{age in years and days|1880|1|28|1926|8|18}} |} === بلحاظ ملک آخری میچ دے معمر ترین ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ [[Image:Wilfred Rhodes 1920.tiff|thumb|left|ولفریڈ روڈس، انگلینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑی 1899ء تو‏ں 1930ء تک]] {| class="wikitable sortable" |- !ملک !نام !عمر |- |آسٹریلیا||[[برٹ آئرن مونگر]]||50 سال، 327 دن |- |بنگلہ دیش ||[[محمد رفیق (کرکٹر)|محمد رفیق]]||{{age in years and days|1970|9|5|2008|3|3}} |- |انگلینڈ ||[[ولفریڈ روڈس]]||{{age in years and days|1877|10|29|1930|4|12}} |- |بھارت||[[ونو منکڈ]]||41 سال، 305 دن |- |آئرلینڈ||[[ایڈ جوائس]]||39 سال، 231 دن |- |نیوزی لینڈ ||[[جیک الابسٹر]]||41 سال، 247 دن |- |پاکستان||[[میراں بخش]]||47 سال، 302 دن |- |جنوبی افریقا ||[[ڈیو نورس]]||45 سال، 207 دن |- |سری لنکا||[[سوما چندر ڈی سلوا]]||42 سال، 78 دن |- |ویسٹ انڈیز||[[جارج ہیڈلی]]||44 سال، 236 دن |- |زمبابوے ||[[جان ٹریکوس]]||45 سال، 304 دن |} '''یاددہانی:''' ولفریڈ روڈس دا ٹیسٹ کیریئر ریکارڈ 30 سال، 315 دناں اُتے محیط سی۔ انگلینڈ دے سب تو‏ں کم عمر ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری تے اک ہور یارکشائر مین برائن کلوز (پیدائش:24 فروری 1931ء) اس حوالے تو‏ں دوسرے نمبر اُتے نيں۔ انہاں نے اپنا ڈیبیو 1949ء وچ نیوزی لینڈ دے خلاف کيتا تے تقریباً نو سال د‏‏ی غیر موجودگی دے بعد 1976ء وچ ویسٹ انڈیز د‏‏ی مخالفت کرنے دے لئی انہاں نو‏ں واپس بلايا گیا (ان دا کیریئر 26 سال، 356 دن اُتے مشتمل سی<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-6]]</ref> === سب تو‏ں طویل العمر اول درجہ کرکٹ کھلاڑی === ایہ معلومات '''3 جولائی''' 2026ء تک تجدید شدہ نيں۔ اس لسٹ وچ اوہ تمام اول درجہ کرکٹ کھڈاری شام‏ل نيں جو 100 سال تک زندہ رہے انہاں وچ سب وفات پاچکے نيں۔<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/18876267/brydon-coverdale-100th-birthdays-tom-pritchard-jack-laver |title=It takes a rare cricketer to reach a century, not just make one |work=ESPN کرک انفو |accessdate=2 اگست 2018}}</ref> {{legend2|#F9F9F9|وفات|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend2|#99FF99|حیات|border=1px solid #AAAAAA}} {|class="wikitable" !شمار !نام !ٹیم !تریخ پیدائش !وفات !عمر !ملک |- |1 |[[جان مینرز (کرکٹر)|جان مینرز]] |align=right|ہیمپشائر، ہیمپشائر، کمبائنڈ سروسز | 25 ستمبر 1914ء |7 مارچ 2020ء |105 سال، 225 دن |{{cr|ENG}} |- |2 |[[جم ہچنسن]] |align=right|[[ڈربی شائر کاؤنٹی کرکٹ کلب]] |29 نومبر 1896ء |7 نومبر 2000ء |103 سال، 344 دن |{{cr|ENG}} |- |3 |[[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] |align=right|[[ویلنگٹن]] |5 اگست 1907ء |31 دسمبر 2010ء |103 سال، 148 دن |{{NZ}} |- |4 |[[نارمن گورڈن]] |align=right|جنوبی افریقا، ٹرانسوال |6 اگست 1911ء |2 ستمبر 2014ء |103 سال، 27 دن |{{RSA}} |- |5 |[[روپرٹ ڈی سمٹ]] |align=right|مغربی صوبہ |23 نومبر 1883ء |3 اگست 1986ء |102 سال، 253 دن |{{RSA}} |- |6 |[[ایڈورڈ انگلش]] |align=right|ہیمپشائر |1 جنوری 1864ء |5 ستمبر 1966ء |102 سال، 247 دن |{{cr|ENG}} |- |7 |[[سیرل پارکنز]] |align=right|نارتھمپٹن شائر، مائنر کاؤنٹیز |4 جون 1911ء |21 نومبر 2013ء |102 سال، 170 دن |{{cr|ENG}} |- |8 |[[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] |align=right|کینٹربری |8 جنوری 1860 |19 اپریل 1962 |102 سال، 101 دن |{{NZ}} |- |9 |[[آرچی اسکاٹ (کرکٹر)|آرچی اسکاٹ]] |align=right|اسکاٹ لینڈ | 26 جنوری 1918ء |1 نومبر 2019ء | 101 سال، 272 دن |{{SCO}} |- |10 |[[ٹیڈ مارٹن (کرکٹر)|ٹیڈ مارٹن]] |align=right|مغربی آسٹریلیا |30 ستمبر 1902ء |9 جون 2004ء |101 سال، 253 دن |{{AUS}} |- |11 |[[ڈی. بی. دیودھر]] |align=right|ہندو، مہاراشٹر |14 جنوری 1892ء | 24 اگست 1993ء |101 سال، 222 دن |{{IND}} |- |12 |[[جارج ہرمن]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی |6 جون 1874ء |14 دسمبر 1975ء |101 سال، 191 دن |{{IRL}} |- |13 |[[فریڈ گبسن (کرکٹر)|فریڈ گبسن]] |align=right|لیسٹر شائر |13 فروری 1912ء |28 جون 2013ء |101 سال، 135 دن |{{JAM}}، (رہائش {{cr|ENG}}) |- |14 |[[ایلن فنلیسن (کرکٹر)|ایلن فنلیسن]] |align=right|مشرقی صوبہ |1 ستمبر 1900ء |28 اکتوبر 2001ء |101 سال، 57 دن |{{RSA}} |- |15 |[[نیل میک کارکل]] |align=right|ہیمپشائر، کھلاڑی | 23 مارچ 1912ء |28 فروری 2013ء |100 سال، 342 دن |{{cr|ENG}} |- |16 |[[رگھوناتھ چندورکر]] |align=right|بمبئی | 21 نومبر 1920ء |3 ستمبر 2021ء |100 سال، 286 دن |{{IND}} |- |17 |[[جیفری بیک (کرکٹر)|جیفری بیک]] |align=right|آکسفورڈ یونیورسٹی |16 جون 1918ء |5 مارچ 2019ء |100 سال، 262 دن |{{cr|ENG}} |- |18 |[[ہیرالڈ اسٹیپلٹن]] |align=right|نیو ساؤتھ ویلز |7 جنوری 1915ء |24 ستمبر 2015ء | 100 سال، 260 دن |{{AUS}} |- |19 |[[ایلن برجیس (کرکٹر)|ایلن برجیس]] |align=right|کینٹربری |1 مئی 1920ء |5 جنوری 2021ء |100 سال، 249 دن |{{NZ}} |- |20 |[[روسی کوپر]] |align=right|پارسی، بمبئی، مڈل سیکس |14 دسمبر 1922ء |31 جولائ‏ی 2023 |100 سال، 229 دن |{{IND}} |- |21 |[[چارلس بریتھویٹ (کرکٹر)|چارلس بریتھویٹ]] |align=right|انگریزی باشندے، ریاستہائے متحدہ دے کھلاڑی |10 ستمبر 1845ء |15 اپریل 1946ء |100 سال، 217 دن |{{USA}} |- |22 |[[ہیری فورسیتھ]] |align=right|ڈبلن یونیورسٹی | 18 دسمبر 1903ء |19 جولائ‏ی 2004ء |100 سال، 214 دن |{{IRL}} |- |23 |[[جیک لیور]] |align=right|تسمانیہ |9 مارچ 1917ء |3 اکتوبر 2017ء |100 سال، 208 دن |{{AUS}} |- |24 |[[ٹام پرچرڈ]] |align=right|ویلنگٹن، واروکشائر |10 مارچ 1917ء |22 اگست 2017ء |100 سال، 165 دن |{{NZ}} |- |25 |[[برنار نوٹلی]] |align=right|ناٹنگہم شائر |31 اگست 1918ء | 22 جنوری 2019ء |100 سال، 144 دن |{{cr|ENG}} |- |26 |[[وسنت رائے جی]] |align=right|بمبئی، بڑودہ | 26 جنوری 1920ء |13 جون 2020ء |100 سال، 139 دن |{{IND}} |- |27 |[[جارج ڈین (کرکٹر)|جارج ڈین]] |align=right|ہیمپشائر | 11 دسمبر 1828 | 26 فروری 1929 |100 سال، 77 دن |{{cr|ENG}} |- |} '''یاددہانی:''' بھانويں نیو ساؤتھ ویلز، آسٹریلیا وچ پیدا ہوݨ والے [[سیڈ وارڈ (کرکٹر)|سیڈ وارڈ]] تے [[جان وہٹلی (کرکٹر)|جان وہٹلی]] د‏‏ی پرورش نیوزی لینڈ وچ ہوئی۔ [[جارج ہرمن]] جس نے آئرلینڈ دے لئی دو رگبی یونین کیپس حاصل کیتیاں دا کارن وال وچ انتقال ہويا۔ چارلس بریتھویٹ انگلینڈ وچ پیدا ہوئے۔ فریڈ گبسن 1944ء وچ انگلینڈ چلے گئے۔ نیل میک کارکل انگلینڈ وچ پیدا ہوئے، لیکن اوہ 1951ء تو‏ں جنوبی افریقا وچ مقیم رہ‏‏ے۔ اینٹی گوا دے کرکٹ کھلاڑی سر سڈنی والنگ، جو اکتوبر 2009ء وچ 102 سال، 88 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئے، پہلے کدی وی میچاں وچ نظر نئيں آئے۔ اول درجہ کرکٹ کھیڈݨ والے سب تو‏ں ودھ عمر رسیدہ شخص، تے اکلوندے عمر رسیدہ، راجہ مہاراج سنگھ سن، جنہاں د‏‏ی عمر 72 سال سی اوہ نومبر 1950ء وچ کامن ویلتھ الیون دے خلاف بمبئی گورنرز الیون وچ شام‏ل سن <ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-8]]</ref> تیرہ کھلاڑی اپنی سٹھ د‏‏ی دہائی وچ اول درجہ کرکٹ کھیل چکے نيں، انہاں وچو‏ں بوہت‏ے 19ويں صدی وچ انگلینڈ وچ ہی سرگرم دکھائی دئیے۔<ref>{{cite web |title=First-Class Oldest Players |url=https://stats.acscricket.com/Records/First_Class/Overall/Players/Oldest_Players.html |website=The Association of Cricket Statisticians and Historians |access-date=9 جنوری 2021}}</ref> === معمر ترین سواݨیاں کرکٹ کھڈاری === انگلینڈ د‏‏ی سواݨیاں کرکٹ کھلاڑی ایلین وہیلن بعد وچ [[ایلین ایش]]، جو 30 اکتوبر 1911ء نو‏‏ں پیدا ہوئیاں، سو سالہ درجہ حاصل کرنے والی پہلی سواݨی ٹیسٹ کرکٹ کھڈاری سی۔ اوہ 3 دسمبر 2021ء نو‏‏ں 110 سال تے 34 دن د‏‏ی عمر وچ انتقال کر گئياں<ref>[[:en:Lists of oldest cricketers#cite note-10]]</ref> اس لحاظ تو‏ں کہیا جا سکدا اے کہ طویل العمری دے حوالے تو‏ں اوہ مرد تے سواݨیاں دونے وچ سبقت رکھدی سی۔ === سب تو‏ں عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھڈاری=== کرکٹ د‏‏ی تریخ دا پہلا اک روزہ میچ 5 جنوری 1971ء نو‏‏ں کھیلا گیا جدو‏ں آسٹریلیا نے انگلینڈ دا مقابلہ کيتا۔ اودو‏ں زندہ عمر رسیدہ اک روزہ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی ترتیب ایہ اے اعدادوشمار '''3 جولائی''' 2026ء تک مکمل نيں۔ {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش ! پہلا میچ !آخری میچ ! {{date}} تک عمر |- | [[لانس گبز]] || ویسٹ انڈیز || 29 ستمبر 1934ء || 5 ستمبر 1973ء || 7 جون 1975ء || {{age in years and days|1934|9|29}} |- | [[روہن کنہائی]] || ویسٹ انڈیز || 26 دسمبر 1935ء || 5 ستمبر 1973ء || 21 جون 1975ء || {{age in years and days|1935|12|26}} |- | [[باب سمپسن (کرکٹ کھلاڑی)|باب سمپسن]] || آسٹریلیا || 3 فروری 1936ء || 22 فروری 1978ء || 12 اپریل 1978ء || {{age in years and days|1936|2|3}} |- | [[گارفیلڈ سوبرز]] || ویسٹ انڈیز || 28 جولائ‏ی 1936ء || 5 ستمبر 1973ء || 5 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1936|7|28}} |- | [[بل لاری]] || آسٹریلیا || 11 فروری 1937ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1937|2|11}} |- | [[فرخ انجینئر]] || انڈیا || 25 فروری 1938ء || 13 جولائ‏ی 1974ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1938|2|25}} |- | [[مائیکل ٹیسیرا]] || سری لنکا || 23 مارچ 1939ء || 7 جون 1975ء || 14 جون 1975ء || {{age in years and days|1939|3|23}} |- | [[ایلن کونولی]] || آسٹریلیا || 29 جون 1939ء || 5 جنوری 1971ء || 5 جنوری 1971ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[رون ہیڈلی]] || ویسٹ انڈیز || 29 جون 1939ء || 7 ستمبر 1973ء || 7 ستمبر 1973ء || {{age in years and days|1939|6|29}} |- | [[نارمن گفورڈ]] || انگلینڈ || 30 مارچ 1940ء || 24 مارچ 1985ء || 26 مارچ 1985ء || {{age in years and days|1940|3|30}} |} === معمر ترین ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی کرکٹ کھڈاری === پہلا ٹوئنٹی 20 بین الاقوامی 17 فروری 2005ء نو‏‏ں ہويا جدو‏ں آسٹریلیا نے نیوزی لینڈ دا مقابلہ کيتا۔ '''3 جولائی''' 2026ء تک معمر زندہ ٹوئنٹی بین الاقوامی کرکٹ کھلاڑیاں وچ شام‏ل نيں: {| class="wikitable sortable" |- !نام !ملک !تریخ پیدائش !پہلا میچ !آخری میچ !عمر (تریخ) |- | عثمان گوکر || [[ترکیہ قومی کرکٹ ٹیم|ترکیہ]]|| 1 مارچ 1960 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1960|3|1}} |- | چنگیز اکیوز ||ترکیہ || 1 جون 1962 || 29 اگست 2019 || 29 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|6|1}} |- | سردار کانسوئے || ترکیہ || 6 جولائ‏ی 1962 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1962|7|6}} |- | کرسٹیان روکیا || [[جبل الطارق قومی کرکٹ ٹیم|جبرالٹر]] || 8 مارچ 1965 || 13 مئی 2022 || 14 مئی 2022 || {{age in years and days|1965|3|8}} |- | حسن آلٹا || ترکیہ || 25 مئی 1965 || 29 اگست 2019 || 31 اگست 2019 || {{age in years and days|1965|5|25}} |- | [[جیمز موسیس (کرکٹر)|جیمز موسیس]] || [[بوٹسوانا قومی کرکٹ ٹیم|بوٹسوانا]] || 8 اگست 1965 || 20 مئی 2019 || 7 نومبر 2021 || {{age in years and days|1965|8|8}} |- | مارک عمان || [[سلووینیا قومی کرکٹ ٹیم|سلووینیا]] || 5 ستمبر 1966 || 25 جولائ‏ی 2022 || 30 جولائ‏ی 2022 || {{age in years and days|1966|9|5}} |- | [[سنیل دھنیرام]] || [[کینیڈا قومی کرکٹ ٹیم|کینیڈا]] || 17 اکتوبر 1968 || 2 اگست 2008 || 10 فروری 2010 || {{age in years and days|1968|10|17}} |- | ٹونی وائٹ مین || [[لکسمبرگ قومی کرکٹ ٹیم| لکسمبرگ]] || 24 مئی 1969 || 29 اگست 2019 || 5 ستمبر 2021 || {{age in years and days|1969|5|24}} |- | [[سنتھ جے سوریا]] || سری لنکا || 30 جون 1969 || 15 جون 2006 || 25 جون 2011 || {{age in years and days|1969|6|30}} |} === ہور ویکھو === * [[کرکٹ]] * [[ٹیسٹ کرکٹ]] * [[آسٹریلیا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بنگلہ دیش دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[انگلستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[بھارت دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[نیوزی لینڈ دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[پاکستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[جنوبی افریقا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[سری لنکا دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[ویسٹ انڈیز دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[زمبابوے دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] * [[افغانستان دے ٹیسٹ کرکٹ کھلاڑیاں د‏‏ی لسٹ]] == حوالے == {{حوالے}} [[گٹھ:ٹیسٹ کرکٹ ریکارڈ]] [[گٹھ:کھیلاں د‏‏ی فہرستاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:کرکٹ کھلاڑیاں دیاں فہرستاں]] [[گٹھ:ویکی ڈیٹا تو‏ں مطابقت رکھنے والی مختصر تفصیل]] [[گٹھ:طویل العمر افراد دیاں فہرستاں]] q3b3mnnjygzvob0kyi1xdt0zfpxfuab 0 149146 708384 2026-07-03T06:30:59Z ~2026-37823-86 44613 Added content 708384 wikitext text/x-wiki گوندل جٹ قوم ایک بہادر اور جنگجو قبیلہ ہے اور ان کا شجرہ نسب پرتھوی راج چوہان سے جا ملتا ہے گوندل قبیلے نے 12 ویں صدی کی آخر میں حضرت بابا فرید الدین گنج شکر رحمتہ اللہ علیہ کے ہاتھوں با مشرف اسلام قبول کیا اس وقت گوندل قبیلے کی ابادی 70 ہزار خیموں پر مشتمل تھی اور اس وقت گوندل قبیلے کا سردار بابا گھنوں تھا جو گوندل کی 9 ویں پشت سے تھا گوندل قبیلے نے دریائے جہلم اور دریائے چناب کے درمیان آ کر پڑاؤ ڈالا اور یہ علاقہ گوندل بار کہلانے لگے گیا اب گوندل قبیلے پاکستان کے مختلف علاقوں میں پھیل چکا ہے ان کی زیادہ تر آبادی ضلع منڈی بہاؤ الدین ، سرگودھا اور سرگودھا (گوندل بار) میں آباد ہے اس کے علاؤہ ضلع شاہ پور ، ملتان ، ڈیرہ غازی خان ، بہاولپور ، بہاولنگر ، رحیم یار خان ، اور ضلع راجن پور میں بھی آباد ہیں #گوندل قبیلے کی شاخیں .... گوندل قبیلے بہت بڑا اور وسیع قبیلہ ہے اور اس کی بہت ذیلی شاخیں اور پھلیاں(گوتیں) ہیں جس میں کچھ معروف درج ذیل ہیں (1)... بوسال (2)... تلہ (3)... جسپال (4)... سندرانہ (5)... گھگ (6)... چن (7)... چھموآنہ (8)... ممنانہ (9)... روانہ (10).. میانہ (11).. کھانہ (12).. ملانہ (13).. دھیر (14).. بھیر (15).. کلارک (16).. چوٹ (17).. کامرہ (18).. مجھیانہ (19).. مسیانہ (20).. بھلوانہ (21).. دیوانہ (22).. بودھاکا (23).. جہانخنانہ (24).. گاڑا (25) ..مسیانہ (26).. سوکھا (27).. بھدراڈ (28).. ہانس (29).. کالس (30).. مکھوال 0ude7eca6su4ym0ay7ossbdl4y32rnc