یورو آسیا ګمرکي ټولنه

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ps">
  <siteinfo>
    <sitename>ويکيپېډيا</sitename>
    <dbname>pswiki</dbname>
    <base>https://ps.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D9%88%D9%85%DA%93%DB%8C_%D9%85%D8%AE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">رسنۍ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ځانگړی</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">کارن</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">د کارن خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ويکيپېډيا</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">د ويکيپېډيا خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">دوتنه</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">د دوتنې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">مېډياويکي</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">د مېډياويکي خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">کينډۍ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">د کينډۍ خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">لارښود</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">د لارښود خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">وېشنيزه</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">د وېشنيزې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">تانبه</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">د تانبې خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">مهال‌ليک</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">د مهال‌ليک خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">چلنوال</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">د چلنوال خبرې اترې</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">پېښه</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">د پېښې خبرې اترې</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>یورو آسیا ګمرکي ټولنه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24487</id>
    <revision>
      <id>365061</id>
      <parentid>354160</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T17:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11982" sha1="ts5veri29nst97z4efm2key35c07wtd" xml:space="preserve">{{Infobox Geopolitical organization
|name=یورو اسیا گومرکي اتحادیه
|image_map=Orthographic projection map of the Eurasian Economic Union (2014–2022).svg &lt;!--Do not change this map. The ECU  is incorporated into the framework of the EEU. Membership in the EEU means de facto membership in the ECU --&gt;
|alt_map=An [[orthographic projection (cartography)|orthographic projection]] of the world highlighting Armenia, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan and Russia in green.
|map_width=220px
|admin_center={{flagicon image|Flag of the Eurasian Economic Union.svg}} EAEU
|admin_center_type=پالیسي
|membership_type=غړې هېوادونه
|membership={{unbulleted list |{{flagcountry|Armenia}} |{{flagcountry|Belarus}} |{{flagcountry|Kazakhstan}} |{{flagcountry|Kyrgyzstan}} |{{flagcountry|Russia}}}}
|org_type = [[گومرکي اتحادیه]]
|established=1 January 2010
|established_event1=
|established_date1=
|area_magnitude=1 E12
|area_km2=20,260,431
|area_sq_mi=7,822,596
|percent_water=
|population_estimate=182,519,270&lt;ref&gt;http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk11/8-0.doc&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html|title=The World Factbook|publisher=|access-date=2015-12-16|تاريخ الأرشيف=2018-12-24|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html|url-status=dead|خونديځ نېټه=2018-12-24|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/kz.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/operativnaya-informatsiya_1/o-demograficheskoi-situatsii-v-yanvare-sentyabre-2014-g/ |title=آرشیف کاپي |access-date=2015-12-16 |تاريخ الأرشيف=2014-11-16 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20141116023501/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/operativnaya-informatsiya_1/o-demograficheskoi-situatsii-v-yanvare-sentyabre-2014-g/ |url-status=dead |خونديځ نېټه=2014-11-16 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20141116023501/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/operativnaya-informatsiya_1/o-demograficheskoi-situatsii-v-yanvare-sentyabre-2014-g/ |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20141116023501/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/operativnaya-informatsiya_1/o-demograficheskoi-situatsii-v-yanvare-sentyabre-2014-g/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20141116023501/http://belstat.gov.by/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/operativnaya-informatsiya_1/o-demograficheskoi-situatsii-v-yanvare-sentyabre-2014-g/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.armstat.am/file/doc/99475033.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.stat.kg/stat.files/din.files/census/Excel/5010003.XLS&lt;/ref&gt;
|population_estimate_year=2013
|population_density_km2=9.01
|GDP_PPP= US$4.064 trillions&lt;ref&gt;{{cite web|title=Country Comparision:GDP at Purchasing Power Parity|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|accessdate=27 March 2014|تاريخ الأرشيف=4 June 2011|مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|url-status=dead|خونديځ نېټه=4 June 2011|خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html}}&lt;/ref&gt;
|GDP_PPP_year = 2013
|GDP_PPP_per_capita=US$22,267
|GDP_nominal=$2.407 trillion (excluding Armenia and Kyrgyzstan)&lt;ref&gt;{{cite web |title=Country Comparison: GDP at Official Exchange Rate |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html#up |accessdate=27 March 2014 |تاريخ الأرشيف=27 December 2018 |مسار الأرشيف=https://web.archive.org/web/20181227071047/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html#up |url-status=dead |خونديځ نېټه=27 December 2018 |خونديځ تړی=https://web.archive.org/web/20181227071047/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html#up |خونديځ-تړی=https://web.archive.org/web/20181227071047/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html#up |archive-url=https://web.archive.org/web/20181227071047/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2195.html#up }}&lt;/ref&gt;
|GDP_nominal_year=2013
|GDP_nominal_per_capita=US$22,267 (excluding Armenia and Kyrgyzstan)
|Gini_year=
|Gini_change=&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|Gini=&lt;!--number only--&gt;
|Gini_ref=
|Gini_rank=
|HDI_year=
|HDI_change=&lt;!--increase/decrease/steady--&gt;
|HDI=&lt;!--number only--&gt;
|HDI_ref=
|HDI_rank=
|currency= 
|currency_code=
}}
'''یورو اسیا گومرکي اتحادیه''' ('''EACU''') دا یوه  [[گومرکي اتحادیه]] ده چې  د [[یورواسیا]] د هېوادونو  له خوا جوړه شوې ده. دا اتحادیه د ۲۰۱۰ کال د جنورۍ په لومړۍ نیټه را منځته شوه چې جوړونکي هېوادونه یې [[بیلاروس]], [[قزاقستان]] او [[روسیه]] ول.&lt;ref&gt;[http://www.turkishweekly.net/news/93507/russia-belarus-and-kazakhstan-agree-on-customs-union.html Russia, Belarus and Kazakhstan Agree on Customs Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704085214/http://www.turkishweekly.net/news/93507/russia-belarus-and-kazakhstan-agree-on-customs-union.html |date=2014-07-04 }} Saturday, 5 December 2009&lt;/ref&gt;

د یورو اسیا اتحادیه د یو شمېر کارپوهانو په اذهانو کې د پخواني شوري اتحاد دوره راژوندۍ کوي خو ځیني یې بیا د [[اروپا اقتصادي اتحادیه|اروپا د اقتصادي اتحادیې]] په څیر یو تړون بولي. دا تړون به له قانوني مراحلو تر تیریدو وروسته د ۲۰۱۵م کال د جنورۍ د میاشتې له لومړۍ نیټې څخه عملي بڼه غوره کړي چې په اړه یې د پنجشنبې په ورځ (د مۍ میاشتې ۲۹مه) د [[قزاقستان]] په پلازمینې [[استانا]] کې د روسیې، قزاقستان او سپینې روسیې ولسمشرانو پریکړه وکړه.&lt;ref&gt;http://www.dw.com/ps/%DB%8C%D8%B1%D9%88%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%8A-%D9%BC%D9%88%D9%84%D9%86%DB%90-%D8%AA%D9%87-%D8%AF-%D9%BE%D9%88%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%81%D9%88%D8%A7%D8%A8/a-17670585&lt;/ref&gt;
==نظر سنجونه==
د 2012 کال په لومړیو کې  ,  [[یورو اسیا پرمختیایي بانک]] د (قزاقستان او روسیې له خوا جوړ شو) چې دغه نظرسنجونه د غړیو هېوادونه لخوا په منظمه توگه انتخاب شوی دی او اصلي هدف یې د یورو اسیا د هېوادونو یوالی او پرمختگ دی.  لاندیني سوال د منتخبو هېوادونو د اوسېدونکو څخه پوښتل شوی و، د روسي ژبي د ترجمی څخه  ددوي مورنۍ ژبې ته:
{{Ltr}}
*&quot;Беларусь, Казахстан и Россия объединились в Таможенный союз, который освободил торговлю между тремя странами от пошлин, и создали Единое экономическое пространство (по сути - единый рынок трех стран). Как Вы относитесь к этому решению?&quot;
{{پای}}
*پښتو ژبې ته اړول: &quot;بیلاروسیه, قزاقستان, او روسیه  د گومرکي اتحادیې په بڼه کې سره یوځای شوي دي، کوم چې تجارت په دغو درېیو هېوادونو کې آزاد, کړای شوي دي. د مالیاتو څخه او یوه مشترکه اقتصادي فضا رامنځته شوي دي  ( لیدلوری-  د مشترک بازار په بڼه ). تاسې ددې موضوع په اړه څه فکر کوئ؟&quot;

د پوښتنو د ځوابونو نتایج  &quot;گټور&quot; او &quot;ډیر گټور&quot; په شین رنگ کې ښودل شوي دي:&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eabr.org/general//upload/reports/doklintbarom.pdf|title=Интеграционный барометр ЕАБР 2012|date=13 September 2012|publisher=Центр интеграционных исследований Евразийского банка развития|accessdate=13 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131003062630/http://www.eabr.org/general//upload/reports/doklintbarom.pdf|archivedate=3 October 2013|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.eabr.org/general//upload/CII%20-%20izdania/Integracionnii%20%20barometr%20-%2009-2012/%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9%20%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%202013/EDB%20Centre_Report%2016_Analytical%20report_Full_Rus.pdf|title=Интеграционный барометр ЕАБР 2013|date=13 September 2013|publisher=Центр интеграционных исследований Евразийского банка развития|accessdate=2 December 2013|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203005532/http://www.eabr.org/general//upload/CII%20-%20izdania/Integracionnii%20%20barometr%20-%2009-2012/%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9%20%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80%202013/EDB%20Centre_Report%2016_Analytical%20report_Full_Rus.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://eabr.org/general//upload/CII%20-%20izdania/2014/Barometr-2014/EDB_Centre_Analycal_Report_25_Full_Rus.pdf|title=Интеграционный барометр ЕАБР 2014|date=September 2014|publisher=Центр интеграционных исследований Евразийского банка развития|accessdate=25 September 2014|archive-date=21 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221203708/http://eabr.org/general//upload/CII%20-%20izdania/2014/Barometr-2014/EDB_Centre_Analycal_Report_25_Full_Rus.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;clear: right;&quot;
|-
! هېواد
! 2012
! 2013
! 2014
|- style=&quot;background:skyBlue;&quot; 
|| {{RUS}}
|| 72%
|| 67%
|| 79%
|- style=&quot;background:skyBlue;&quot; 
|| {{BLR}} 
|| 60%
|| 65%
|| 68%
|- style=&quot;background:skyBlue;&quot; 
|| {{KAZ}} 
|| 80%
|| 73%
|| 84%
|- style=&quot;background:skyBlue;&quot;
| {{ARM}} 
| 61%
| 67%
| 64%
|- style=&quot;background:skyBlue;&quot;
| {{KGZ}} 
| 67%
| 72%
| 50%
|-
| {{AZE}} 
| 38%
| 37%
| 22%
|-
| {{MDA}} 
| 65%
| 54%
| 49%
|-
| {{TJK}} 
| 76%
| 75%
| 72%
|-
| {{UZB}} 
| 67%
| 77%
| 68%
|-
| {{UKR}} 
| 57%
| 50%
| 31%
|-
| {{TKM}} 
| {{unknown|No data}}
| 50%
| {{unknown|No data}}
|-
| style=&quot;background:#FFADB7&quot; | {{GEO}} 
| style=&quot;background:#FFADB7&quot; | 30%
| style=&quot;background:#FFADB7&quot; | 59%
| style=&quot;background:#FFADB7&quot; | 53%
|}
==سرچینې==

[[وېشنيزه:گمرکي اتحادیه]]
[[وېشنيزه:د ارواسیا]]</text>
      <sha1>ts5veri29nst97z4efm2key35c07wtd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ډاکټر سید بهاءالدين مجروح</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55947</id>
    <revision>
      <id>365065</id>
      <parentid>269062</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>محمدمصطفی صفا</username>
        <id>40022</id>
      </contributor>
      <comment>/* زده‌کړې: */</comment>
      <origin>365065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8822" sha1="39koqb5enr2dwrp2c82358nvwmi0q45" xml:space="preserve">'''شهید پوهاند ډاکټر سید بهاءالدین مجروح''' د کابل پوهنتون استاد، فیلسوف، لیکوال او شاعر و. نوموړی د پښتو ژبې د یوه مشهور شاعر او خدمتګار «سید شمس الدین مجروح» زوی و. نوموړي د ۱۹۲۸ میلادي کال د فبروري په میاشت کې د کونړ ولایت په اسمار ولسوالۍ کې  نړۍ ته سترګې پرانیستلې وې. د پوهاند مجروج «ځانځاني ښامار» اثر د پښتو معاصر ادب له شهکارونو څخه ګڼل کېږي. دغه راز که افغانستان کې د فلسفې په باب څلور مهم کتابونه لیکل شوي وي، نو یو به پکې د پوهاند «د جبر او اختیار ډیالیکتیک» کتاب وي. 

== زده‌کړې: ==


ډاکټر سيد بهاوالدين مجروح خپلې لومړنۍ زده‌کړې د شينکوړک د کلي په جومات کې پېل او سرته ورسولې. له څه مودې وروسته له خپل پلار سره کابل ته ولاړ او د ۱۳ کلنۍ په عمر د استقلال لېسې په څلورم ټولگي کې شامل شو. پر ۱۹۵۰م کال د دغې لېسې د ادب او فلسفې له څانگې په لومړۍ درجه فارغ او د هغه وخت د دولت له خوا د لوړو زده‌کړو لپاره [[فرانسه|فرانسې]] ته ولېږل شو. خپلې لوړې زده‌کړې يې د ۱۹۵۲م  تر ۱۹۵۸م کال پورې د [[پاريس]] په سوربن او بيا د (مونټ پليه) په [[پوهنتون]] کې د ارواپوهنې او فلسفې په څانگه کې د مافوق لسان تر پوړۍ پورې پای ته ورسولې. په همدې دوره کې يې وکړاى شو چې د الماني او انگرېزي ژبو د ادبیاتو زده‌کړې، په غربي المان (مغربي جرمني) او [[انگلستان]] کې بشپړې کړې. 

== دندې: ==
کله چې ډاکټر سيد بهاو الدين مجروح پر ۱۹۵۸ میلادي کال کې خپل [[هېواد]] ته راستون شو نو په همدغه کال د [[کابل پوهنتون]] د ادبياتو د پوهنځي ښوونکی او بيا رييس شو. پوهاند مجروح خپل ټول ژوند د پوهې په خدمت کې تېرکړ. هغه د [[افغانستان]] په ځينو نورو رسمي دندو هم پاتې شوی چې له دغو دندو څخه يې ځينې د پارلمان غړيتوب، د کابل او کاپيسا ولايتونو ولسوال، همداراز له ۱۹۵۰ ز. تر ۱۹۷۳ ز. پورې په[[مصر]] کې د افغانستان د سفير دنده وه. د ژوند په وروستيو کلو کې چې کله [[پاکستان]] کې مهاجر شو نو خپل علم او قلم يې د مجاهدو او مهاجرو په خدمت کې په کار واچاوه.

پوهاند ډاکتر سيد بهاوالدين مجروح د افغانستان راتلونکي په اړه، چې کډوال څه غواړي، د نظرپوښتنې يوه سروې ترسره کړه. د دغې سروې د نورور پوښتنو په څنگ کې دا چې افغانان څوک د افغانستان د ملي مشر په توگه غواړي، د څينو پوښتنو ځوابونه دا وو: - ظاهرشاه پخوانی پادشاه 71.65% - اسلامی نظام 12.50% - افغان مسلمان 10.30% - جهادی قوماندانان لکه مسعود، عبدالحق، فريد، حقانی 1.75% - تنظيمی سياسي مشران لکه پير گيلاني، [[مولوی محمد نبی]]، [[برهان الدين ربانی]]، گلبدين حکمتيار 0.45% نه پوهيږم 3.35%

دا سروې د افغان اطلاعاتي مرکز په انگليسي ژبې مياشتنۍ خپرونې د ۱۹۸۷ زېږدي کال د [[جولای]] په گڼه کې خپره شوه. د دغې سروې په بهير کې د افغانستان د ټولو قومونو او د ښځو په گډون له [[چترال ولسوالۍ|چترال]] نه تر کوټې پورې ۲۰۰۰ کډوال پوښتل شوي وو. دغې معياري سروې د [[نړۍ]] په ټولو رسنيو کې داسې پراخ غبرگون وموند چی نړيوال ذهنيت يې د [[پاکستان]] د څارگرۍ (استخباراتو) په لاس جوړ شويو تنظيمونو په اړه بدل کړ او په سياسي ډگر کې يې د مهاجرينو د استازېولې حيثيت له لاسه ورکړ. هره ورځ له نړيوالو رسنيو د افغان اطلاعاتي مرکز د سروې تکرار او د يوې باوري سرچينې په توگه د افغان اطلاعاتي مرکز حواله ورکول د پاکستان د پوځي څارگرۍ او د هغوی د تنظيمي مرييانو د داسې غوسې او غضب لامل شو چې شپږ مياشتې وروسته يی ډاکټر مجروح  پېښور کي په خپل دفتر کې په شهادت ورساوه. ښایي یاده سروې د ډاکټر مجروح د وژل کېدو لامل شوې وي.

== چاپ آثار: ==
۱- ځانځاني ښامار «د پښتو آزاد شعر په قالب کې یو فلسفي، ارواپوهنیز او تمثیلي اثر»

۲ - اژدهای خودي «په پارسي نثر»

۳- د جبر او اختيار ډيالکټيک.

۴-  اجتماعي احساس د الفرد ادلر په ارواپوهنه کې د ماسټرۍ تيزېس.

۵- د ځان تربيه زموږ په ارواپوهنه کې

۶- دشمن را بشناسېد.

۷- صوفي او نوې دنيا.

۸- زردشت وويل داسې. «د نیېچې د اثر د پینځو څپرکو ژباړه».

۹- پيام صوفي بت شکن به بت پرستايي قرن ۲۰.

۱۰- بودا چنين گفت.

۱۱ - [[سيد جمال الدين افغاني]] و برخورد شرق و غرب.

۱۲- منازل السايرين يا صد ميدان حکيم سنايي.

۱۳- نا اشنا سندرې «د شعرونو مجموعه»

== مړینه: ==
نوموړی د ۱۹۸۸ میلادي کال د فبروري په میاشت کې د شپیتو کالو په عمر د وطن، سولې، علم او رڼا دښمنانو له لوري د پښتونخوا په مرکز پیښور ښار کې په شهادت ورسول شو.

== د استاد مجروح پر شهادت د همیش خلیل مرثیه: ==
د پښتونخوا نامتو محقق استاد همیش خلیل د ده پر مړینې یوه مرثیه لیکلې ده : 

په خزان وهلې څانګه یو بلبله زما کورکي په سرو وینو ژړیدله په سرو سترګو د حسرت کي نوحه ګري خدای خبر دی چي د چا سانده ویله وې یې اې د افغانۍ دُدرخو ادمه د آرزو باز دره ستا وسوزیدله ما وې: څه وايې بلبلي هیڅ پوه نه شوم دا د چا په فرقت ژاړې بې بدله وې یې: دا دغم خبر مي دی راوړی خوله مي ډکه شه له خاورو په څو ځله که څه ونه وایم سوزم لمبه کیږم د هجران لمبې مي خیژي له کوګله چي یې زه درته وایم د غم په ژبه د زخمونو ګلدسته ډکه منګوله هغه ګل د زمانې لاسونو ومروړ د وطن د رابیا ګلي له کاکله په ارزو د خپل چمن د ښیرازی و نیم بسمل هسي مجروح و له ازله د خپل سر په صدقه یې کړه روښانه د افغان د تقدس ډیوه شوه بله د وطن د آزادی په استقلال یې د ګلونو په ځای وینه وشیندله هغه روڼ مشال بې وخته تیارو ونغړد چي تیاره د غلامۍ به یې غندله د شرابو په ځای ستا هغه همفکره سره پیاله د شهادت نن ونوشله په ګلشن د پسرلي په امیدونو ما لیده د هغه وینه بهیدله د مراد کښتۍ طوفان کړه دړي وړي بس یو څو قدمه وړاندي له منزله ما وې: څوک دی د کوم ځای او څه یې نوم دی را نمایه اې کمبختي ژر کړه هله وې یې: ماه د پښتونخوا له کوه طوره موسی خویه پښتنو ته ځلیدله د پیړو له انتظاره پیدا کیږي د مجروح غوندي دنیا کي کله کله بویه بیا چي بهاالدین غوندي مور راوړي په آسانه که پیدا شي ده مشکله چي پخپله په خپل کور کي ډیوې وژني های توبه د داسي قوم له تغافله</text>
      <sha1>39koqb5enr2dwrp2c82358nvwmi0q45</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365066</id>
      <parentid>365065</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>محمدمصطفی صفا</username>
        <id>40022</id>
      </contributor>
      <origin>365066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8826" sha1="aoktc4hqc2xe8ov5uf0k31moidsxxmb" xml:space="preserve">'''شهید پوهاند ډاکټر سید بهاءالدین مجروح''' د کابل پوهنتون استاد، فیلسوف، لیکوال او شاعر و. نوموړی د پښتو ژبې د یوه مشهور شاعر او خدمتګار «سید شمس الدین مجروح» زوی و. نوموړي د ۱۹۲۸م کال د فبروري په میاشت کې د کونړ ولایت په اسمار ولسوالۍ کې  نړۍ ته سترګې پرانیستلې وې. د پوهاند مجروج «ځانځاني ښامار» اثر د پښتو معاصر ادب له شهکارونو څخه ګڼل کېږي. دغه راز که افغانستان کې د فلسفې په باب څلور مهم کتابونه لیکل شوي وي، نو یو به پکې د پوهاند مجروح «د جبر او اختیار ډیالیکتیک» کتاب وي. 

== زده‌کړې: ==


ډاکټر سيد بهاوالدين مجروح خپلې لومړنۍ زده‌کړې د «شينکوړک» د کلي په جومات کې پېل او سرته ورسولې. له څه مودې وروسته له خپل پلار سره کابل ته ولاړ او د ۱۳ کلنۍ په عمر د استقلال لېسې په څلورم ټولگي کې شامل شو. پر ۱۹۵۰م کال د دغې لېسې د ادب او فلسفې له څانگې په لومړۍ درجه فارغ او د هغه وخت د دولت له خوا د لوړو زده‌کړو لپاره [[فرانسه|فرانسې]] ته ولېږل شو. خپلې لوړې زده‌کړې يې د ۱۹۵۲م  تر ۱۹۵۸م کال پورې د [[پاريس]] په سوربن او بيا د (مونټ پليه) په [[پوهنتون]] کې د ارواپوهنې او فلسفې په څانگه کې د مافوق لسان تر پوړۍ پورې پای ته ورسولې. په همدې دوره کې يې وکړاى شو چې د الماني او انگرېزي ژبو د ادبیاتو زده‌کړې، په غربي المان (مغربي جرمني) او [[انگلستان]] کې بشپړې کړې. 

== دندې: ==
کله چې ډاکټر سيد بهاو الدين مجروح پر ۱۹۵۸ میلادي کال کې خپل [[هېواد]] ته راستون شو نو په همدغه کال د [[کابل پوهنتون]] د ادبياتو د پوهنځي ښوونکی او بيا رييس شو. پوهاند مجروح خپل ټول ژوند د پوهې په خدمت کې تېرکړ. هغه د [[افغانستان]] په ځينو نورو رسمي دندو هم پاتې شوی چې له دغو دندو څخه يې ځينې د پارلمان غړيتوب، د کابل او کاپيسا ولايتونو ولسوال، همداراز له ۱۹۵۰ ز. تر ۱۹۷۳ ز. پورې په[[مصر]] کې د افغانستان د سفير دنده وه. د ژوند په وروستيو کلو کې چې کله [[پاکستان]] کې مهاجر شو نو خپل علم او قلم يې د مجاهدو او مهاجرو په خدمت کې په کار واچاوه.

پوهاند ډاکتر سيد بهاوالدين مجروح د افغانستان راتلونکي په اړه، چې کډوال څه غواړي، د نظرپوښتنې يوه سروې ترسره کړه. د دغې سروې د نورور پوښتنو په څنگ کې دا چې افغانان څوک د افغانستان د ملي مشر په توگه غواړي، د څينو پوښتنو ځوابونه دا وو: - ظاهرشاه پخوانی پادشاه 71.65% - اسلامی نظام 12.50% - افغان مسلمان 10.30% - جهادی قوماندانان لکه مسعود، عبدالحق، فريد، حقانی 1.75% - تنظيمی سياسي مشران لکه پير گيلاني، [[مولوی محمد نبی]]، [[برهان الدين ربانی]]، گلبدين حکمتيار 0.45% نه پوهيږم 3.35%

دا سروې د افغان اطلاعاتي مرکز په انگليسي ژبې مياشتنۍ خپرونې د ۱۹۸۷ زېږدي کال د [[جولای]] په گڼه کې خپره شوه. د دغې سروې په بهير کې د افغانستان د ټولو قومونو او د ښځو په گډون له [[چترال ولسوالۍ|چترال]] نه تر کوټې پورې ۲۰۰۰ کډوال پوښتل شوي وو. دغې معياري سروې د [[نړۍ]] په ټولو رسنيو کې داسې پراخ غبرگون وموند چی نړيوال ذهنيت يې د [[پاکستان]] د څارگرۍ (استخباراتو) په لاس جوړ شويو تنظيمونو په اړه بدل کړ او په سياسي ډگر کې يې د مهاجرينو د استازېولې حيثيت له لاسه ورکړ. هره ورځ له نړيوالو رسنيو د افغان اطلاعاتي مرکز د سروې تکرار او د يوې باوري سرچينې په توگه د افغان اطلاعاتي مرکز حواله ورکول د پاکستان د پوځي څارگرۍ او د هغوی د تنظيمي مرييانو د داسې غوسې او غضب لامل شو چې شپږ مياشتې وروسته يی ډاکټر مجروح  پېښور کي په خپل دفتر کې په شهادت ورساوه. ښایي یاده سروې د ډاکټر مجروح د وژل کېدو لامل شوې وي.

== چاپ آثار: ==
۱- ځانځاني ښامار «د پښتو آزاد شعر په قالب کې یو فلسفي، ارواپوهنیز او تمثیلي اثر»

۲ - اژدهای خودي «په پارسي نثر»

۳- د جبر او اختيار ډيالکټيک.

۴-  اجتماعي احساس د الفرد ادلر په ارواپوهنه کې د ماسټرۍ تيزېس.

۵- د ځان تربيه زموږ په ارواپوهنه کې

۶- دشمن را بشناسېد.

۷- صوفي او نوې دنيا.

۸- زردشت وويل داسې. «د نیېچې د اثر د پینځو څپرکو ژباړه».

۹- پيام صوفي بت شکن به بت پرستايي قرن ۲۰.

۱۰- بودا چنين گفت.

۱۱ - [[سيد جمال الدين افغاني]] و برخورد شرق و غرب.

۱۲- منازل السايرين يا صد ميدان حکيم سنايي.

۱۳- نا اشنا سندرې «د شعرونو مجموعه»

== مړینه: ==
نوموړی د ۱۹۸۸ میلادي کال د فبروري په میاشت کې د شپیتو کالو په عمر د وطن، سولې، علم او رڼا دښمنانو له لوري د پښتونخوا په مرکز پیښور ښار کې په شهادت ورسول شو.

== د استاد مجروح پر شهادت د همیش خلیل مرثیه: ==
د پښتونخوا نامتو محقق استاد همیش خلیل د ده پر مړینې یوه مرثیه لیکلې ده : 

په خزان وهلې څانګه یو بلبله زما کورکي په سرو وینو ژړیدله په سرو سترګو د حسرت کي نوحه ګري خدای خبر دی چي د چا سانده ویله وې یې اې د افغانۍ دُدرخو ادمه د آرزو باز دره ستا وسوزیدله ما وې: څه وايې بلبلي هیڅ پوه نه شوم دا د چا په فرقت ژاړې بې بدله وې یې: دا دغم خبر مي دی راوړی خوله مي ډکه شه له خاورو په څو ځله که څه ونه وایم سوزم لمبه کیږم د هجران لمبې مي خیژي له کوګله چي یې زه درته وایم د غم په ژبه د زخمونو ګلدسته ډکه منګوله هغه ګل د زمانې لاسونو ومروړ د وطن د رابیا ګلي له کاکله په ارزو د خپل چمن د ښیرازی و نیم بسمل هسي مجروح و له ازله د خپل سر په صدقه یې کړه روښانه د افغان د تقدس ډیوه شوه بله د وطن د آزادی په استقلال یې د ګلونو په ځای وینه وشیندله هغه روڼ مشال بې وخته تیارو ونغړد چي تیاره د غلامۍ به یې غندله د شرابو په ځای ستا هغه همفکره سره پیاله د شهادت نن ونوشله په ګلشن د پسرلي په امیدونو ما لیده د هغه وینه بهیدله د مراد کښتۍ طوفان کړه دړي وړي بس یو څو قدمه وړاندي له منزله ما وې: څوک دی د کوم ځای او څه یې نوم دی را نمایه اې کمبختي ژر کړه هله وې یې: ماه د پښتونخوا له کوه طوره موسی خویه پښتنو ته ځلیدله د پیړو له انتظاره پیدا کیږي د مجروح غوندي دنیا کي کله کله بویه بیا چي بهاالدین غوندي مور راوړي په آسانه که پیدا شي ده مشکله چي پخپله په خپل کور کي ډیوې وژني های توبه د داسي قوم له تغافله</text>
      <sha1>aoktc4hqc2xe8ov5uf0k31moidsxxmb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان</title>
    <ns>3</ns>
    <id>58069</id>
    <revision>
      <id>365062</id>
      <parentid>365038</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T19:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khalkyaar</username>
        <id>35453</id>
      </contributor>
      <comment>/* څارندوی او ساتونکی */</comment>
      <origin>365062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35614" sha1="fnwgzjufvkbysiuyw6dh5368mr7obql" xml:space="preserve">== پښتو ويکيپيډيا پښتو ليکبڼو ته اړتيا لري! ==

پښتو ويکيپيډيا کې بايد پښتو ليکبڼې ورزياتې شي، ترڅو د کارنانو، پازوالانو او لوستونکو د ليکنې او لوستنې د اسانتيا سبب وګرځي، دا چې اوسمهال پښتو ويکيپيډيا هيڅ پښتو ليکبڼه نه لري، د هرکلي مخ يې په نستعليق ليکبڼه کې دی چې هيڅ نه لوستل کيږي او په همدې ډول ټولې ليکنې يې په اريل ليکبڼه کې دي چې په اسانۍ د لوستو وړ نه دی او لوستونکي يې د لوستلو پرمهال له ډېرو ستونزو سره مخ وي په داسې حال کې چې نورې ګڼې ژبې خپلې ليکبڼې لري چې په هماغو ليکبنو کې يې ګوګل ښيي چې د هغې له ډلې اردو، سندي، پنجابي د بېلګې په توګه يادولای شو، خو له بده مرغه چې پښتو ژبه لا هم د ويکيپيډيا بای ډيفالټ (خپلسرې) ليکبنه لري. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۴:۲۵, ۲۸ جون ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۱:۲۵, ۱۶ نومبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']]) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۶:۲۱, ۲ ډيسمبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

{{جا:ويکيپروژه ارواپوهنه-بلنه}} [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۹:۱۶, ۲۱ ډيسمبر ۲۰۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Vandal ==

Can you block user named &quot;AbJam00&quot;? The user is interfering with my page. At the same time, crosswiki spamming. Enjoy your work. [[کارن:Wooze|Wooze]] ([[د کارن خبرې اترې:Wooze|خبرې اترې]]) ۰۳:۴۱, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== خرابکار ==

سلام و عرض ادب به مدیر محترم.

اقای Wooze که یک کاربر ترکیه ای هست که قصد حذف صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را دارد.

شما اگر امکان دارد لطفا دسترسی ایشان به صفحه را حذف کنید و صفحه را محافظت کنید.

ایشان بی دلیل عکس کاربر را اضافه میکند ولی این عکس مال این صفحه ویکی پدیا نیست و مجددا درخواست حذف صفحه را می دهد.

لطفا کمکم کنید. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۲۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}}  په همدې نوم يوه ليکنه په ترکي ويکيپېډيا کې موجوده وه، چې پرون ما ورسره د دې پاڼې لېنک وتاړه، خو نن موجوده نه ده، له هغه ځايه د ويکيپېډيا د قواعدو سره د نه سمون په سبب ړنګوه شوې ده، نو هماغه کارن دلته هم د ړنګېدو غوښتنه کړې، دا يو عامه خبره ده، هرڅو کولی شي د نورو ليکنې وننګوي، تاسو بايد له خپلې ليکنې دفاع وکړئ او د دفاع دلايل يې وليکئ، نه دا چې د هغې شخصي کارنمخ ته ورشئ او هغې سره په جنجال واړوئ، په داسې حالاتو کې سړه سينه اوسئ. مننه[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۵۷, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== عجب  ==

کاربر &quot;Wooze&quot;

شما بک فرد ترکیه ای هستید . چرا تداخل در صفحه ویکی پدیا افغانستان ایجاد میکنید؟ 

چرا عکس های بدون اعتبار را پر صفحات اضافه میکنید؟

اینجا هم مثل کشورم میمونه و به کسی حق نمیدهم که در صفحات ما تداخل ایجاد کنه.

برادر، 

شاه زمان پنتان

لطفا صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را مجددا مورد بررسی قرار دهید و آن را محافظت کنید. 

[[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}} تر هغې چې يو پازوال ونه غواړي، يا دا چې د يوې اختلافي موضوع په اړه د ړنګېدو او نه ړنګېدو ټولپوښتنه ونشي، هيڅوک د يوې ليکنې حق نه لري، ستاسې ليکنه د ژونديو د ژوندليک په اساس ليکل شوې په داسې موضوعاتو کې که يو څوک وغواړي چې د ځان په اړه مالومات وليکي يا د بل چا په اړه داسې مالومات وليکي چې د خلکو احساسات جريحه دار کړي يا دا چې له واقعيته لرې وي، نو ويکيپېډيا دا ډول ليکنو ته اجازه نه ورکوي،
بيا هم تاسو په ډاډه زړه خپلو ليکنو ته دوام ورکړئ، زه په جريان کې يم، که تاسو کومې مرستې اړتيا لرله، نو لطفاً له ما سره يې زما د خبرو اترو په مخ کې شريک کړئ.مننه
[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۴۸, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Block user and protect wiki page ==

User &quot;Wooze&quot;

You are a Turkish person. Why are you interfering with the Wikipedia Afghanistan page?

Why are you adding unauthorized images to pages?

This wiki like my country, I don't let anyone to interfere in our pages

brother,

Shah Zaman Pantan

Please review the Wikipedia page &quot;ابوالفضل حیدری&quot; and protect it. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Sorry ==

Hello to you.
Yes, you are right and I shouldn't have reacted because I am new to the wiki space.
Should I send the defense for &quot;ابوالفضل حیدری&quot; page right here or do it in the conversation itself? [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ځواب|AbJam00}} تاسو بايد په خپل سر له ليکنو څخه د {{کينډ|delete|crosswikispam}} ړنګېدو کينډۍ لرې نه کړئ.

== خپله رایه وکاروۍ ==

مهرباني وکړۍ خپله [[ويکيپېډيا:د ويکيپېډيا د موبایل بڼې نښه او سرليک بدلول|‌‌‌‌'''دلته''']] وکاروۍ!!! [[User:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Segoe print;color:black&quot;&gt;Af420&lt;/b&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Amiri;color:black&quot;&gt; دلته زما څخه پوښتنه وکړئ...&lt;/b&gt;]]&lt;/sup&gt; ۲۲:۰۲, ۲۸ جون ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|Af420}}سمه ده انشاء الله زه به خپله رايه وکاروم

== په پښتو ويکيپېډيا کې د پرمختګ په پار د رايې غوښتنه ==

سلامونه او درناوی، په دې هيله چې روغ او خوښ به اوسئ، زه اسحاق عزيزي يم، په پښتو ويکيپېډيا کې ليکوال او ژباړن يم. د دې لپاره چې په پښتو ويکيپېډيا کې ځينې نورو برخو ته لاسرسی ولرم بايد پازوال شم، که مو خوښه وي خپله رایه وکاروئ؛ [[ويکيپېډيا:د پازوالۍ لپاره غوښتنې/Eshaq Azizi/1# ملاتړ|همدغه په نښه شوی متن کېکاږئ.]] [[کارن:Eshaq Azizi|Eshaq Azizi]] ([[د کارن خبرې اترې:Eshaq Azizi|خبرې اترې]]) ۱۷:۲۸, ۱۴ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Eshaq Azizi}} خامخا انشاء الله

== Translation request ==

Hello, شاه زمان پټان.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Pashto Wikipedia?

Yours sincerely, [[کارن:Oirattas|Oirattas]] ([[د کارن خبرې اترې:Oirattas|خبرې اترې]]) ۱۸:۰۴, ۱۵ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Oirattas}} زه به خپله بندګي هڅه وکړم.

== Notice of expiration of your sysop right ==

Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (پازوالان) will expire on 2024-11-09 08:24:27. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[کارن:Leaderbot|Leaderbot]] ([[د کارن خبرې اترې:Leaderbot|خبرې اترې]]) ۰۶:۰۲, ۶ نومبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ۰۶:۲۴, ۲۶ جنوري ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ؟! ==

آیا شما نام خلیج فارس رو به خلیج جعلی عربی تغییر دادی؟ ظاهرا همینجوره دلیلش هم بنویسید چون بعید میدونم از فردی که اهل تاریخ باشه چنین اشتباهی سر بزنه.  [[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] ([[د کارن خبرې اترې:Cyruslashanizand|خبرې اترې]]) ۰۸:۳۸, ۲۱ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: @[[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] د فعاله کارنانو په موافقه پارس خليج ته ولېږدېده. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۳:۰۴, ۲۳ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵ ==

زه غواړم تاسو ته د [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2025/ps ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵] ته بلنه درکړم. او زه دا ھم غواړم چې تاسو ټول نور فعال کاروونکي هم په کې د ګډون لپاره راوبلئ. د مقالې جوړولو معیارونه په اصلي پاڼه کې تشریح شوي او [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam2025ps/ دلته] سپارل کیدی شي. [[کارن:Ainty Painty|Ainty Painty]] ([[د کارن خبرې اترې:Ainty Painty|خبرې اترې]]) ۰۳:۱۵, ۴ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Update request ==

Hello, شاه زمان پټان. 

Can you rename [[شاهزاده اندرو، د یورک دوک]] to [[اندرو مونټباټن وینزر]] (without a hyphen, &quot;-&quot;)? 

After all his titles, honours and styles were stripped of him on 30 October 2025, he became plain (Mr.) Andrew Mountbatten Windsor (which has no hyphen). 

Here is the official statement from Buckingham Palace: 

https://www.royal.uk/news-and-activity/2025-10-30/a-statement-from-buckingham-palace 

Yours sincerely, [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: I will check it [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۲, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
:: Thank you very much. [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۱۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ''ښه راغلئ'' [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۸, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== محترم شاه زمان پټان باید زموږ تیموري پښتنو په هم یوه مقاله وي  ==

سلام، دا مقاله د Timuri Pashtuns په اړه ده، او موږ غواړو باوري سرچینې وړاندې کړو چې دا ټبر د پښتنو په لیست کې شامل دي. که کومه ستونزه وي، مهرباني وکړئ دلته بحث وکړئ. [[کارن:Amir Gull Timuri|Amir Gull Timuri]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull Timuri|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۳, ۹ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: دې [[تیموري پښتانه|اړوند]] تاسو يو ليکنه کړې ده، چې هېڅ سرچينه  نه لري، تاسې چې لاندې کومې سرچينې ورکړې دي، هغې ټول تيموريان (مغل او تورکان بللې دي)، د دې لپاره چې پښتانه تيموريان بايد له تورکي (گوډ تيمور کورنۍ)  سره مغالطه نشي؛ نو خپله ليکنه په باوري سرچينو ورگډولو لاپياوړې کړئ؛ ترڅو د نيوکې لاندې رانشي. پرته د سرچينو له ذکر کولو شايد ډېر ژر ستاسو ليکنه د [[ويکيپېډيا:چټک ړنګېدو معيارونه|ويکيپېډيا د اصولو]] سره سم ړنگېدو ته ونومول شي. په درنښت [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۵, ۱۰ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

==   ==

ګرانه ښاغلی شاه زمان پټان،

ستاسو له ارزښتناک نظر او لارښوونې څخه مننه کوم. زما هدف دا نه و چې د تاریخي حقیقتونو خلاف لیکنه وکړم، بلکې غوښت مې دا وه چې د هغو تیموری پښتنو یادونه وکړم چې د افغانستان په بېلابېلو پښتني سیمو (په ځانګړې توګه کندهار، هرات، بغلان، فراه او نیمروز) کې مېشت دي او د پښتنو له اصلي قبایلي جوړښتونو سره تړلي دي.

په موجودو لیکنو کې ډېری وخت د «تیموري» نوم د تیمور لنگ د ترک‌الاصل کورنۍ سره مغشوش شوی دی، خو زموږ هدف دا دی چې د پښتنو تیموریانو هویت له هغې تاریخي مغالطې څخه جلا او روښانه کړو.

زه په دې کار بوخت یم چې د موضوع لپاره د باور وړ تاریخي مراجع او سرچینې راټولې کړم، څو دا لیکنه د ویکیپېډیا د معیارونو سره سمه او مستنده شي.

زه غواړم د پښتنو د تاریخ په اړه دا برخه په سمه، متوازنه او مستنده بڼه وړاندې شي.

په درنښت،

امیرګل تیموري [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۲:۳۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: بلکل، ستاسې هڅې د ستايلو وړ دي؛ خو يو ځل بيا يادونه کوم چې  د يوې ليکنې ارزښتمنولو لپاره اړينه ده چې په هغې کې باوري سرچينې موجودې وي، ستاسو ليکنه هم بايد په دې اوصولو برابره وي. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۵, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د تیموري پښتنو په اړه باوري سرچینې غوښتنه ==

سلام،

زه اوس مهال د تیموري پښتنو (Timuri Pashtuns) په اړه څېړنه کوم او ستاسو لارښوونې ته اړتیا لرم. زه په ځانګړي ډول د هغوی د تاریخ، اصلي ټاټوبی، فرعي ټبرونو، او دودونو په اړه باوري سرچینې لټوم.

ستاسو پوهه یا کومې باوري سرچینې چې کولای شئ راسره شریکې کړئ، ډېره ګټوره به وي، تر څو معلومات سم، مستند او د باوري منابعو پر اساس ثبت شي. زما هدف دا دی چې د تیموري پښتنو میراث په سمه توګه د تعلیمي او تاریخي موخو لپاره وړاندې کړم.

له ډېرې مننې سره،

امیرګل تیموري  [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۳:۲۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: زه دې اړوند داسې هېڅ کومه سرچينه نه لرم چې د تيموري پښتنو د تاريخ سره تړاو ولري يا يې د دوی يادونه کړې وي، خو کولی شم، چې د ويکيپېډيا د اصولو سره سم برابرولو کې يې له تاسو سره مرسته وکړم، په همدې توگه تاسو ته ځينې کتابونه ښودلی شم، چې د بېلگې په توگه يې تاسو کولی شئ د پښتنو په اړه پکې مالومات بيامومئ، له هغې ډلې : 
* پښتانه قبیلې وپېژنئ د ډاکټر لطيف ياد ليکنه (کتاب)
*پښتانه د افغانستان په افسانوي او داستاني تاریخ کې د غوث خيبري ليکنه (کتاب)
*لرغوني پښتانه د ارواښاد قيام الدين خادم  ليکنه (کتاب)
*پښتانه د تاريخ په رڼا کې د سيدبهادرشاه ظفر کاکاخېل ليکنه (کتاب)
او دې ته ورته نورې ډېرې ليکنې [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۱, ۱۲ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Help ==

I recently created [[د غزې نسل وژنه|this]] article and would appreciate your help in improving it. If I could, I would, but my Pashto level is not sufficient. [[کارن:جودت|جودت]] ([[د کارن خبرې اترې:جودت|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۶, ۲۴ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ستاسو له خبرونې نړۍ مننه&lt;br&gt;زه به په راروانه يوه اوونۍ کې کوښښ وکړم چې ياده ليکنه له سره وليکم يا يې راوژباړم.&lt;br&gt;په راتلونکي کې که تاسو د کومې ليکنې د ليکلو يا ژباړلو اړتيا ګورئ؛ نو مهرباني وکړئ، د [[ځانگړی:ActiveUsers|فعاله کارنانو]] يا [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوالانو]] نه د هغې د ليکلو غوښتنه وکړئ. &lt;br&gt;لطفاً خپله يې مه ليکئ!
: Thank you for your notification.&lt;br&gt;I will try to rewrite or translate the mentioned article within the coming week.&lt;br&gt;In the future, if there is a need to write or translate any article, please kindly request it from &lt;br&gt;[[ځانگړی:ActiveUsers|active users]] or [[ويکيپېډيا:پازوالان|Admins]].&lt;br&gt;Please refrain from writing it yourself. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۳:۳۱, ۲۵ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د بحث پاڼې ړنګ کړئ ==

زه په پښتو نه پوهېږم. آیا تاسو کولی شئ دا دوه د بحث پاڼې حذف کړئ؟ که تاسو نشئ کولی، ایا تاسو کولی شئ ما ته یو کارن نوم راکړئ چې دوی حذف کړم؟. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Yesua_Rafael_Jara_Alcivar&lt;/nowiki&gt;. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Ekyag_Neve&lt;/nowiki&gt; [[کارن:Ekyag Neve|Ekyag Neve]] ([[د کارن خبرې اترې:Ekyag Neve|خبرې اترې]]) ۳ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۹ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: په دې نوم هېڅ د خبرو اترو مخونه نشته (ځکه په دې نومونو کوم کارن شتون نه لري، يا وار دمخه ړنگ شوی دی) [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۴ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۷:۵۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== څارندوی او ساتونکی ==

سلامونه شاه زمان وروره.

ستاسو د نظر درناوی کوم، خو په تاريخي اوُ رسمي توګه «څارندوی» په افغانستان اوُ په پښتو کښې د ملي پولیسو اوُ امنیتي ځواکونو لپاره استعمال شوی دی، په داسې حال کښې چې «ساتونکی» کلمه هېڅکله د رسمي پولیسۍ یا امنیتۍ ټولنې یا ځواک لپاره نده استعماله شوې په پښتو کښې. له همدې کبله دا مخ ګرځونه پکار وه.

که سرچینې غواړئ بیا به یې درولېږم.

ډېره مننه. [[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۶ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۱۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ډېره زياته مننه، دلته د يو پازوال په توگه زه دې ټولو باريکيو ته پام کوم، خو د ژبې له لحاظه هم څارندوی او ساتونکي ماناوې سره توپير کوي او د ساتونکي کلمه د پوليس له کلمې سره بېخي ورته او يو شان ده، څارندوی کلمه د پلټونکي (جنايي) کارمند لپاره مناسبه راتللی شي؛ خو د پوليس لپاره نه.{{سردکرښې}} د افغانستان اړوند بايد درته ووايم چې دلته په دولتي چوکاټ کې پښتو تل له دري سره د ورته والي په موخه د مصلحتونو ښکار شوې....خو بيا هم درته يوه رسمي نمونه په دې [https://x.com/moiafghanistan/status/1787399325191967129 تړوني] کې د سرچينې په توگه پرېږدم. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۰۴:۱۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

: زما په خيال تاسو په دغه تړوني کښې د ساتونکي د لفظ په استعمال پوره پوه شوي نه يئ. ساتونکی خو په پوليسو کښې د ټولو نه وړوکې رتبې، يعنې د سپاهي لپاره استعمالېږي، د ټول ځواک لپاره نه وي. په دغه ټويټ کښې خو صرف دا ويل شوي دي چې نوي بهرتي شوي کشران عسکر فارغ شول. زما په نظر دا غلطه ده، ځکه چې دا خو داسې شوه لکه څوک چې ټول پوځ ته &quot;سپاهي&quot; ووايي. په ټول تاريخ کښې صرف يو ځل يو پښتو لفظ قانوني طور د پوليسو ځواک لپاره مخصوص کړی شوی و، او هغه د ۱۳۵۹ د اسد د ۳۰مې نېټې په لسمه ګڼه رسمي جریده کښې څارندوی و چې د ټول ارګان سرکاري نوم وټاکل شو.

زه په ډېر ادب تاسو ته وايم چې په دې خبره بيا نظر وکړۍ، ځکه چې دا د پښتو ژبپوهنې په تاريخ کښې يو داسې مهم لفظ دی چې که پام ورته ونه کړی شو، نو د وخت سره به هېر او ورک شي.

ډېره مننه
[[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۵۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])</text>
      <sha1>fnwgzjufvkbysiuyw6dh5368mr7obql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365063</id>
      <parentid>365062</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T19:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khalkyaar</username>
        <id>35453</id>
      </contributor>
      <comment>/* څارندوی او ساتونکی */</comment>
      <origin>365063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35622" sha1="jjy9wf6aquvbkspwrlo7zn7rww3u1gz" xml:space="preserve">== پښتو ويکيپيډيا پښتو ليکبڼو ته اړتيا لري! ==

پښتو ويکيپيډيا کې بايد پښتو ليکبڼې ورزياتې شي، ترڅو د کارنانو، پازوالانو او لوستونکو د ليکنې او لوستنې د اسانتيا سبب وګرځي، دا چې اوسمهال پښتو ويکيپيډيا هيڅ پښتو ليکبڼه نه لري، د هرکلي مخ يې په نستعليق ليکبڼه کې دی چې هيڅ نه لوستل کيږي او په همدې ډول ټولې ليکنې يې په اريل ليکبڼه کې دي چې په اسانۍ د لوستو وړ نه دی او لوستونکي يې د لوستلو پرمهال له ډېرو ستونزو سره مخ وي په داسې حال کې چې نورې ګڼې ژبې خپلې ليکبڼې لري چې په هماغو ليکبنو کې يې ګوګل ښيي چې د هغې له ډلې اردو، سندي، پنجابي د بېلګې په توګه يادولای شو، خو له بده مرغه چې پښتو ژبه لا هم د ويکيپيډيا بای ډيفالټ (خپلسرې) ليکبنه لري. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۴:۲۵, ۲۸ جون ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۱:۲۵, ۱۶ نومبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']]) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۶:۲۱, ۲ ډيسمبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

{{جا:ويکيپروژه ارواپوهنه-بلنه}} [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۹:۱۶, ۲۱ ډيسمبر ۲۰۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Vandal ==

Can you block user named &quot;AbJam00&quot;? The user is interfering with my page. At the same time, crosswiki spamming. Enjoy your work. [[کارن:Wooze|Wooze]] ([[د کارن خبرې اترې:Wooze|خبرې اترې]]) ۰۳:۴۱, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== خرابکار ==

سلام و عرض ادب به مدیر محترم.

اقای Wooze که یک کاربر ترکیه ای هست که قصد حذف صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را دارد.

شما اگر امکان دارد لطفا دسترسی ایشان به صفحه را حذف کنید و صفحه را محافظت کنید.

ایشان بی دلیل عکس کاربر را اضافه میکند ولی این عکس مال این صفحه ویکی پدیا نیست و مجددا درخواست حذف صفحه را می دهد.

لطفا کمکم کنید. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۲۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}}  په همدې نوم يوه ليکنه په ترکي ويکيپېډيا کې موجوده وه، چې پرون ما ورسره د دې پاڼې لېنک وتاړه، خو نن موجوده نه ده، له هغه ځايه د ويکيپېډيا د قواعدو سره د نه سمون په سبب ړنګوه شوې ده، نو هماغه کارن دلته هم د ړنګېدو غوښتنه کړې، دا يو عامه خبره ده، هرڅو کولی شي د نورو ليکنې وننګوي، تاسو بايد له خپلې ليکنې دفاع وکړئ او د دفاع دلايل يې وليکئ، نه دا چې د هغې شخصي کارنمخ ته ورشئ او هغې سره په جنجال واړوئ، په داسې حالاتو کې سړه سينه اوسئ. مننه[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۵۷, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== عجب  ==

کاربر &quot;Wooze&quot;

شما بک فرد ترکیه ای هستید . چرا تداخل در صفحه ویکی پدیا افغانستان ایجاد میکنید؟ 

چرا عکس های بدون اعتبار را پر صفحات اضافه میکنید؟

اینجا هم مثل کشورم میمونه و به کسی حق نمیدهم که در صفحات ما تداخل ایجاد کنه.

برادر، 

شاه زمان پنتان

لطفا صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را مجددا مورد بررسی قرار دهید و آن را محافظت کنید. 

[[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}} تر هغې چې يو پازوال ونه غواړي، يا دا چې د يوې اختلافي موضوع په اړه د ړنګېدو او نه ړنګېدو ټولپوښتنه ونشي، هيڅوک د يوې ليکنې حق نه لري، ستاسې ليکنه د ژونديو د ژوندليک په اساس ليکل شوې په داسې موضوعاتو کې که يو څوک وغواړي چې د ځان په اړه مالومات وليکي يا د بل چا په اړه داسې مالومات وليکي چې د خلکو احساسات جريحه دار کړي يا دا چې له واقعيته لرې وي، نو ويکيپېډيا دا ډول ليکنو ته اجازه نه ورکوي،
بيا هم تاسو په ډاډه زړه خپلو ليکنو ته دوام ورکړئ، زه په جريان کې يم، که تاسو کومې مرستې اړتيا لرله، نو لطفاً له ما سره يې زما د خبرو اترو په مخ کې شريک کړئ.مننه
[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۴۸, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Block user and protect wiki page ==

User &quot;Wooze&quot;

You are a Turkish person. Why are you interfering with the Wikipedia Afghanistan page?

Why are you adding unauthorized images to pages?

This wiki like my country, I don't let anyone to interfere in our pages

brother,

Shah Zaman Pantan

Please review the Wikipedia page &quot;ابوالفضل حیدری&quot; and protect it. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Sorry ==

Hello to you.
Yes, you are right and I shouldn't have reacted because I am new to the wiki space.
Should I send the defense for &quot;ابوالفضل حیدری&quot; page right here or do it in the conversation itself? [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ځواب|AbJam00}} تاسو بايد په خپل سر له ليکنو څخه د {{کينډ|delete|crosswikispam}} ړنګېدو کينډۍ لرې نه کړئ.

== خپله رایه وکاروۍ ==

مهرباني وکړۍ خپله [[ويکيپېډيا:د ويکيپېډيا د موبایل بڼې نښه او سرليک بدلول|‌‌‌‌'''دلته''']] وکاروۍ!!! [[User:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Segoe print;color:black&quot;&gt;Af420&lt;/b&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Amiri;color:black&quot;&gt; دلته زما څخه پوښتنه وکړئ...&lt;/b&gt;]]&lt;/sup&gt; ۲۲:۰۲, ۲۸ جون ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|Af420}}سمه ده انشاء الله زه به خپله رايه وکاروم

== په پښتو ويکيپېډيا کې د پرمختګ په پار د رايې غوښتنه ==

سلامونه او درناوی، په دې هيله چې روغ او خوښ به اوسئ، زه اسحاق عزيزي يم، په پښتو ويکيپېډيا کې ليکوال او ژباړن يم. د دې لپاره چې په پښتو ويکيپېډيا کې ځينې نورو برخو ته لاسرسی ولرم بايد پازوال شم، که مو خوښه وي خپله رایه وکاروئ؛ [[ويکيپېډيا:د پازوالۍ لپاره غوښتنې/Eshaq Azizi/1# ملاتړ|همدغه په نښه شوی متن کېکاږئ.]] [[کارن:Eshaq Azizi|Eshaq Azizi]] ([[د کارن خبرې اترې:Eshaq Azizi|خبرې اترې]]) ۱۷:۲۸, ۱۴ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Eshaq Azizi}} خامخا انشاء الله

== Translation request ==

Hello, شاه زمان پټان.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Pashto Wikipedia?

Yours sincerely, [[کارن:Oirattas|Oirattas]] ([[د کارن خبرې اترې:Oirattas|خبرې اترې]]) ۱۸:۰۴, ۱۵ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Oirattas}} زه به خپله بندګي هڅه وکړم.

== Notice of expiration of your sysop right ==

Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (پازوالان) will expire on 2024-11-09 08:24:27. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[کارن:Leaderbot|Leaderbot]] ([[د کارن خبرې اترې:Leaderbot|خبرې اترې]]) ۰۶:۰۲, ۶ نومبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ۰۶:۲۴, ۲۶ جنوري ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ؟! ==

آیا شما نام خلیج فارس رو به خلیج جعلی عربی تغییر دادی؟ ظاهرا همینجوره دلیلش هم بنویسید چون بعید میدونم از فردی که اهل تاریخ باشه چنین اشتباهی سر بزنه.  [[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] ([[د کارن خبرې اترې:Cyruslashanizand|خبرې اترې]]) ۰۸:۳۸, ۲۱ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: @[[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] د فعاله کارنانو په موافقه پارس خليج ته ولېږدېده. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۳:۰۴, ۲۳ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵ ==

زه غواړم تاسو ته د [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2025/ps ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵] ته بلنه درکړم. او زه دا ھم غواړم چې تاسو ټول نور فعال کاروونکي هم په کې د ګډون لپاره راوبلئ. د مقالې جوړولو معیارونه په اصلي پاڼه کې تشریح شوي او [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam2025ps/ دلته] سپارل کیدی شي. [[کارن:Ainty Painty|Ainty Painty]] ([[د کارن خبرې اترې:Ainty Painty|خبرې اترې]]) ۰۳:۱۵, ۴ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Update request ==

Hello, شاه زمان پټان. 

Can you rename [[شاهزاده اندرو، د یورک دوک]] to [[اندرو مونټباټن وینزر]] (without a hyphen, &quot;-&quot;)? 

After all his titles, honours and styles were stripped of him on 30 October 2025, he became plain (Mr.) Andrew Mountbatten Windsor (which has no hyphen). 

Here is the official statement from Buckingham Palace: 

https://www.royal.uk/news-and-activity/2025-10-30/a-statement-from-buckingham-palace 

Yours sincerely, [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: I will check it [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۲, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
:: Thank you very much. [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۱۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ''ښه راغلئ'' [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۸, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== محترم شاه زمان پټان باید زموږ تیموري پښتنو په هم یوه مقاله وي  ==

سلام، دا مقاله د Timuri Pashtuns په اړه ده، او موږ غواړو باوري سرچینې وړاندې کړو چې دا ټبر د پښتنو په لیست کې شامل دي. که کومه ستونزه وي، مهرباني وکړئ دلته بحث وکړئ. [[کارن:Amir Gull Timuri|Amir Gull Timuri]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull Timuri|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۳, ۹ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: دې [[تیموري پښتانه|اړوند]] تاسو يو ليکنه کړې ده، چې هېڅ سرچينه  نه لري، تاسې چې لاندې کومې سرچينې ورکړې دي، هغې ټول تيموريان (مغل او تورکان بللې دي)، د دې لپاره چې پښتانه تيموريان بايد له تورکي (گوډ تيمور کورنۍ)  سره مغالطه نشي؛ نو خپله ليکنه په باوري سرچينو ورگډولو لاپياوړې کړئ؛ ترڅو د نيوکې لاندې رانشي. پرته د سرچينو له ذکر کولو شايد ډېر ژر ستاسو ليکنه د [[ويکيپېډيا:چټک ړنګېدو معيارونه|ويکيپېډيا د اصولو]] سره سم ړنگېدو ته ونومول شي. په درنښت [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۵, ۱۰ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

==   ==

ګرانه ښاغلی شاه زمان پټان،

ستاسو له ارزښتناک نظر او لارښوونې څخه مننه کوم. زما هدف دا نه و چې د تاریخي حقیقتونو خلاف لیکنه وکړم، بلکې غوښت مې دا وه چې د هغو تیموری پښتنو یادونه وکړم چې د افغانستان په بېلابېلو پښتني سیمو (په ځانګړې توګه کندهار، هرات، بغلان، فراه او نیمروز) کې مېشت دي او د پښتنو له اصلي قبایلي جوړښتونو سره تړلي دي.

په موجودو لیکنو کې ډېری وخت د «تیموري» نوم د تیمور لنگ د ترک‌الاصل کورنۍ سره مغشوش شوی دی، خو زموږ هدف دا دی چې د پښتنو تیموریانو هویت له هغې تاریخي مغالطې څخه جلا او روښانه کړو.

زه په دې کار بوخت یم چې د موضوع لپاره د باور وړ تاریخي مراجع او سرچینې راټولې کړم، څو دا لیکنه د ویکیپېډیا د معیارونو سره سمه او مستنده شي.

زه غواړم د پښتنو د تاریخ په اړه دا برخه په سمه، متوازنه او مستنده بڼه وړاندې شي.

په درنښت،

امیرګل تیموري [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۲:۳۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: بلکل، ستاسې هڅې د ستايلو وړ دي؛ خو يو ځل بيا يادونه کوم چې  د يوې ليکنې ارزښتمنولو لپاره اړينه ده چې په هغې کې باوري سرچينې موجودې وي، ستاسو ليکنه هم بايد په دې اوصولو برابره وي. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۵, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د تیموري پښتنو په اړه باوري سرچینې غوښتنه ==

سلام،

زه اوس مهال د تیموري پښتنو (Timuri Pashtuns) په اړه څېړنه کوم او ستاسو لارښوونې ته اړتیا لرم. زه په ځانګړي ډول د هغوی د تاریخ، اصلي ټاټوبی، فرعي ټبرونو، او دودونو په اړه باوري سرچینې لټوم.

ستاسو پوهه یا کومې باوري سرچینې چې کولای شئ راسره شریکې کړئ، ډېره ګټوره به وي، تر څو معلومات سم، مستند او د باوري منابعو پر اساس ثبت شي. زما هدف دا دی چې د تیموري پښتنو میراث په سمه توګه د تعلیمي او تاریخي موخو لپاره وړاندې کړم.

له ډېرې مننې سره،

امیرګل تیموري  [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۳:۲۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: زه دې اړوند داسې هېڅ کومه سرچينه نه لرم چې د تيموري پښتنو د تاريخ سره تړاو ولري يا يې د دوی يادونه کړې وي، خو کولی شم، چې د ويکيپېډيا د اصولو سره سم برابرولو کې يې له تاسو سره مرسته وکړم، په همدې توگه تاسو ته ځينې کتابونه ښودلی شم، چې د بېلگې په توگه يې تاسو کولی شئ د پښتنو په اړه پکې مالومات بيامومئ، له هغې ډلې : 
* پښتانه قبیلې وپېژنئ د ډاکټر لطيف ياد ليکنه (کتاب)
*پښتانه د افغانستان په افسانوي او داستاني تاریخ کې د غوث خيبري ليکنه (کتاب)
*لرغوني پښتانه د ارواښاد قيام الدين خادم  ليکنه (کتاب)
*پښتانه د تاريخ په رڼا کې د سيدبهادرشاه ظفر کاکاخېل ليکنه (کتاب)
او دې ته ورته نورې ډېرې ليکنې [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۱, ۱۲ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Help ==

I recently created [[د غزې نسل وژنه|this]] article and would appreciate your help in improving it. If I could, I would, but my Pashto level is not sufficient. [[کارن:جودت|جودت]] ([[د کارن خبرې اترې:جودت|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۶, ۲۴ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ستاسو له خبرونې نړۍ مننه&lt;br&gt;زه به په راروانه يوه اوونۍ کې کوښښ وکړم چې ياده ليکنه له سره وليکم يا يې راوژباړم.&lt;br&gt;په راتلونکي کې که تاسو د کومې ليکنې د ليکلو يا ژباړلو اړتيا ګورئ؛ نو مهرباني وکړئ، د [[ځانگړی:ActiveUsers|فعاله کارنانو]] يا [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوالانو]] نه د هغې د ليکلو غوښتنه وکړئ. &lt;br&gt;لطفاً خپله يې مه ليکئ!
: Thank you for your notification.&lt;br&gt;I will try to rewrite or translate the mentioned article within the coming week.&lt;br&gt;In the future, if there is a need to write or translate any article, please kindly request it from &lt;br&gt;[[ځانگړی:ActiveUsers|active users]] or [[ويکيپېډيا:پازوالان|Admins]].&lt;br&gt;Please refrain from writing it yourself. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۳:۳۱, ۲۵ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د بحث پاڼې ړنګ کړئ ==

زه په پښتو نه پوهېږم. آیا تاسو کولی شئ دا دوه د بحث پاڼې حذف کړئ؟ که تاسو نشئ کولی، ایا تاسو کولی شئ ما ته یو کارن نوم راکړئ چې دوی حذف کړم؟. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Yesua_Rafael_Jara_Alcivar&lt;/nowiki&gt;. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Ekyag_Neve&lt;/nowiki&gt; [[کارن:Ekyag Neve|Ekyag Neve]] ([[د کارن خبرې اترې:Ekyag Neve|خبرې اترې]]) ۳ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۹ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: په دې نوم هېڅ د خبرو اترو مخونه نشته (ځکه په دې نومونو کوم کارن شتون نه لري، يا وار دمخه ړنگ شوی دی) [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۴ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۷:۵۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== څارندوی او ساتونکی ==

سلامونه شاه زمان وروره.

ستاسو د نظر درناوی کوم، خو په تاريخي اوُ رسمي توګه «څارندوی» په افغانستان اوُ په پښتو کښې د ملي پولیسو اوُ امنیتي ځواکونو لپاره استعمال شوی دی، په داسې حال کښې چې «ساتونکی» کلمه هېڅکله د رسمي پولیسۍ یا امنیتۍ ټولنې یا ځواک لپاره نده استعماله شوې په پښتو کښې. له همدې کبله دا مخ ګرځونه پکار وه.

که سرچینې غواړئ بیا به یې درولېږم.

ډېره مننه. [[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۶ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۱۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ډېره زياته مننه، دلته د يو پازوال په توگه زه دې ټولو باريکيو ته پام کوم، خو د ژبې له لحاظه هم څارندوی او ساتونکي ماناوې سره توپير کوي او د ساتونکي کلمه د پوليس له کلمې سره بېخي ورته او يو شان ده، څارندوی کلمه د پلټونکي (جنايي) کارمند لپاره مناسبه راتللی شي؛ خو د پوليس لپاره نه.{{سردکرښې}} د افغانستان اړوند بايد درته ووايم چې دلته په دولتي چوکاټ کې پښتو تل له دري سره د ورته والي په موخه د مصلحتونو ښکار شوې....خو بيا هم درته يوه رسمي نمونه په دې [https://x.com/moiafghanistan/status/1787399325191967129 تړوني] کې د سرچينې په توگه پرېږدم. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۰۴:۱۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

: زما په خيال تاسو په دغه تړوني کښې د ساتونکي د لفظ په استعمال پوره پوه شوي نه يئ. ساتونکی خو په پوليسو کښې د ټولو نه وړوکې رتبې، يعنې د سپاهي لپاره استعمالېږي، د ټول ځواک لپاره نه وي. په دغه ټويټ کښې خو صرف دا ويل شوي دي چې نوي بهرتي شوي کشران عسکر فارغ شول. زما په نظر دا غلطه ده، ځکه چې دا خو داسې شوه لکه څوک چې ټول پوځ ته &quot;سپاهي&quot; ووايي. په ټول تاريخ کښې صرف يو ځل يو پښتو لفظ قانوني طور د پوليسو ځواک لپاره مخصوص کړی شوی و، اوُ هغه د ۱۳۵۹ د اسد د ۳۰مې نېټې په لسمه ګڼه رسمي جریده کښې څارندوی و چې د ټول ارګان سرکاري نوم وټاکل شو.

: زه په ډېر ادب تاسو ته وايم چې په دې خبره بيا نظر وکړۍ، ځکه چې دا د پښتو ژبپوهنې په تاريخ کښې يو داسې مهم لفظ دی چې که پام ورته ونه کړی شو، نو د وخت سره به هېر او ورک شي.

: ډېره مننه
: [[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۵۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])</text>
      <sha1>jjy9wf6aquvbkspwrlo7zn7rww3u1gz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>365064</id>
      <parentid>365063</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T19:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Khalkyaar</username>
        <id>35453</id>
      </contributor>
      <comment>/* څارندوی او ساتونکی */</comment>
      <origin>365064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35622" sha1="pzouxuxessnhnvkj882jbi1onbhlira" xml:space="preserve">== پښتو ويکيپيډيا پښتو ليکبڼو ته اړتيا لري! ==

پښتو ويکيپيډيا کې بايد پښتو ليکبڼې ورزياتې شي، ترڅو د کارنانو، پازوالانو او لوستونکو د ليکنې او لوستنې د اسانتيا سبب وګرځي، دا چې اوسمهال پښتو ويکيپيډيا هيڅ پښتو ليکبڼه نه لري، د هرکلي مخ يې په نستعليق ليکبڼه کې دی چې هيڅ نه لوستل کيږي او په همدې ډول ټولې ليکنې يې په اريل ليکبڼه کې دي چې په اسانۍ د لوستو وړ نه دی او لوستونکي يې د لوستلو پرمهال له ډېرو ستونزو سره مخ وي په داسې حال کې چې نورې ګڼې ژبې خپلې ليکبڼې لري چې په هماغو ليکبنو کې يې ګوګل ښيي چې د هغې له ډلې اردو، سندي، پنجابي د بېلګې په توګه يادولای شو، خو له بده مرغه چې پښتو ژبه لا هم د ويکيپيډيا بای ډيفالټ (خپلسرې) ليکبنه لري. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۴:۲۵, ۲۸ جون ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open ==

Dear Wikimedian, 

We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. 

We also have exciting updates about the Program and Scholarships. 

The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. 

For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]].

‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. 

Regards 

[[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۱:۲۵, ۱۶ نومبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']]) 

(on behalf of the WCI Organizing Committee)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24082246 --&gt;

== WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline ==

Dear Wikimedian,

Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]].

COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. 

Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call 

* '''WCI 2023 Open Community Call'''
* '''Date''': 3rd December 2022
* '''Time''': 1800-1900 (IST)
* '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx

Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[کارن:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[د کارن خبرې اترې:MediaWiki message delivery|خبرې اترې]]) ۱۶:۲۱, ۲ ډيسمبر ۲۰۲۲ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

On Behalf of,
WCI 2023 Core organizing team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&amp;oldid=24083503 --&gt;

{{جا:ويکيپروژه ارواپوهنه-بلنه}} [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۹:۱۶, ۲۱ ډيسمبر ۲۰۲۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Vandal ==

Can you block user named &quot;AbJam00&quot;? The user is interfering with my page. At the same time, crosswiki spamming. Enjoy your work. [[کارن:Wooze|Wooze]] ([[د کارن خبرې اترې:Wooze|خبرې اترې]]) ۰۳:۴۱, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== خرابکار ==

سلام و عرض ادب به مدیر محترم.

اقای Wooze که یک کاربر ترکیه ای هست که قصد حذف صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را دارد.

شما اگر امکان دارد لطفا دسترسی ایشان به صفحه را حذف کنید و صفحه را محافظت کنید.

ایشان بی دلیل عکس کاربر را اضافه میکند ولی این عکس مال این صفحه ویکی پدیا نیست و مجددا درخواست حذف صفحه را می دهد.

لطفا کمکم کنید. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۲۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}}  په همدې نوم يوه ليکنه په ترکي ويکيپېډيا کې موجوده وه، چې پرون ما ورسره د دې پاڼې لېنک وتاړه، خو نن موجوده نه ده، له هغه ځايه د ويکيپېډيا د قواعدو سره د نه سمون په سبب ړنګوه شوې ده، نو هماغه کارن دلته هم د ړنګېدو غوښتنه کړې، دا يو عامه خبره ده، هرڅو کولی شي د نورو ليکنې وننګوي، تاسو بايد له خپلې ليکنې دفاع وکړئ او د دفاع دلايل يې وليکئ، نه دا چې د هغې شخصي کارنمخ ته ورشئ او هغې سره په جنجال واړوئ، په داسې حالاتو کې سړه سينه اوسئ. مننه[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۵۷, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== عجب  ==

کاربر &quot;Wooze&quot;

شما بک فرد ترکیه ای هستید . چرا تداخل در صفحه ویکی پدیا افغانستان ایجاد میکنید؟ 

چرا عکس های بدون اعتبار را پر صفحات اضافه میکنید؟

اینجا هم مثل کشورم میمونه و به کسی حق نمیدهم که در صفحات ما تداخل ایجاد کنه.

برادر، 

شاه زمان پنتان

لطفا صفحه ویکی پدیا &quot; ابوالفضل حیدری &quot; را مجددا مورد بررسی قرار دهید و آن را محافظت کنید. 

[[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۲, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|AbJam00}} تر هغې چې يو پازوال ونه غواړي، يا دا چې د يوې اختلافي موضوع په اړه د ړنګېدو او نه ړنګېدو ټولپوښتنه ونشي، هيڅوک د يوې ليکنې حق نه لري، ستاسې ليکنه د ژونديو د ژوندليک په اساس ليکل شوې په داسې موضوعاتو کې که يو څوک وغواړي چې د ځان په اړه مالومات وليکي يا د بل چا په اړه داسې مالومات وليکي چې د خلکو احساسات جريحه دار کړي يا دا چې له واقعيته لرې وي، نو ويکيپېډيا دا ډول ليکنو ته اجازه نه ورکوي،
بيا هم تاسو په ډاډه زړه خپلو ليکنو ته دوام ورکړئ، زه په جريان کې يم، که تاسو کومې مرستې اړتيا لرله، نو لطفاً له ما سره يې زما د خبرو اترو په مخ کې شريک کړئ.مننه
[[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۸:۴۸, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Block user and protect wiki page ==

User &quot;Wooze&quot;

You are a Turkish person. Why are you interfering with the Wikipedia Afghanistan page?

Why are you adding unauthorized images to pages?

This wiki like my country, I don't let anyone to interfere in our pages

brother,

Shah Zaman Pantan

Please review the Wikipedia page &quot;ابوالفضل حیدری&quot; and protect it. [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۰۵:۳۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Sorry ==

Hello to you.
Yes, you are right and I shouldn't have reacted because I am new to the wiki space.
Should I send the defense for &quot;ابوالفضل حیدری&quot; page right here or do it in the conversation itself? [[کارن:AbJam00|AbJam00]] ([[د کارن خبرې اترې:AbJam00|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۹, ۱۲ مارچ ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ځواب|AbJam00}} تاسو بايد په خپل سر له ليکنو څخه د {{کينډ|delete|crosswikispam}} ړنګېدو کينډۍ لرې نه کړئ.

== خپله رایه وکاروۍ ==

مهرباني وکړۍ خپله [[ويکيپېډيا:د ويکيپېډيا د موبایل بڼې نښه او سرليک بدلول|‌‌‌‌'''دلته''']] وکاروۍ!!! [[User:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Segoe print;color:black&quot;&gt;Af420&lt;/b&gt;]]&lt;sup&gt;[[User talk:Af420|&lt;b style=&quot;font-family:Amiri;color:black&quot;&gt; دلته زما څخه پوښتنه وکړئ...&lt;/b&gt;]]&lt;/sup&gt; ۲۲:۰۲, ۲۸ جون ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

{{ping|Af420}}سمه ده انشاء الله زه به خپله رايه وکاروم

== په پښتو ويکيپېډيا کې د پرمختګ په پار د رايې غوښتنه ==

سلامونه او درناوی، په دې هيله چې روغ او خوښ به اوسئ، زه اسحاق عزيزي يم، په پښتو ويکيپېډيا کې ليکوال او ژباړن يم. د دې لپاره چې په پښتو ويکيپېډيا کې ځينې نورو برخو ته لاسرسی ولرم بايد پازوال شم، که مو خوښه وي خپله رایه وکاروئ؛ [[ويکيپېډيا:د پازوالۍ لپاره غوښتنې/Eshaq Azizi/1# ملاتړ|همدغه په نښه شوی متن کېکاږئ.]] [[کارن:Eshaq Azizi|Eshaq Azizi]] ([[د کارن خبرې اترې:Eshaq Azizi|خبرې اترې]]) ۱۷:۲۸, ۱۴ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Eshaq Azizi}} خامخا انشاء الله

== Translation request ==

Hello, شاه زمان پټان.

Can you translate and upload the articles [[:en:Azerbaijani manat sign]] and [[:en:Campi Flegrei]] in Pashto Wikipedia?

Yours sincerely, [[کارن:Oirattas|Oirattas]] ([[د کارن خبرې اترې:Oirattas|خبرې اترې]]) ۱۸:۰۴, ۱۵ سپټمبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
{{ځواب|کارن:Oirattas}} زه به خپله بندګي هڅه وکړم.

== Notice of expiration of your sysop right ==

Hi, as part of [[:m:Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (پازوالان) will expire on 2024-11-09 08:24:27. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[کارن:Leaderbot|Leaderbot]] ([[د کارن خبرې اترې:Leaderbot|خبرې اترې]]) ۰۶:۰۲, ۶ نومبر ۲۰۲۴ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28078122 --&gt;

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ۰۶:۲۴, ۲۶ جنوري ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړیوال ‌وخت''']])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 --&gt;

== ؟! ==

آیا شما نام خلیج فارس رو به خلیج جعلی عربی تغییر دادی؟ ظاهرا همینجوره دلیلش هم بنویسید چون بعید میدونم از فردی که اهل تاریخ باشه چنین اشتباهی سر بزنه.  [[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] ([[د کارن خبرې اترې:Cyruslashanizand|خبرې اترې]]) ۰۸:۳۸, ۲۱ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: @[[کارن:Cyruslashanizand|Cyruslashanizand]] د فعاله کارنانو په موافقه پارس خليج ته ولېږدېده. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۳:۰۴, ۲۳ اگست ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵ ==

زه غواړم تاسو ته د [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2025/ps ويکيپېډيا اسيا مياشتې ۲۰۲۵] ته بلنه درکړم. او زه دا ھم غواړم چې تاسو ټول نور فعال کاروونکي هم په کې د ګډون لپاره راوبلئ. د مقالې جوړولو معیارونه په اصلي پاڼه کې تشریح شوي او [https://fountain.toolforge.org/editathons/wam2025ps/ دلته] سپارل کیدی شي. [[کارن:Ainty Painty|Ainty Painty]] ([[د کارن خبرې اترې:Ainty Painty|خبرې اترې]]) ۰۳:۱۵, ۴ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Update request ==

Hello, شاه زمان پټان. 

Can you rename [[شاهزاده اندرو، د یورک دوک]] to [[اندرو مونټباټن وینزر]] (without a hyphen, &quot;-&quot;)? 

After all his titles, honours and styles were stripped of him on 30 October 2025, he became plain (Mr.) Andrew Mountbatten Windsor (which has no hyphen). 

Here is the official statement from Buckingham Palace: 

https://www.royal.uk/news-and-activity/2025-10-30/a-statement-from-buckingham-palace 

Yours sincerely, [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۰۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: I will check it [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۲, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
:: Thank you very much. [[ځانگړی:ونډې/&amp;#126;2025-31478-66|&amp;#126;2025-31478-66]] ([[د کارن خبرې اترې:&amp;#126;2025-31478-66|talk]]) ۰۶:۱۶, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ''ښه راغلئ'' [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۶:۱۸, ۶ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== محترم شاه زمان پټان باید زموږ تیموري پښتنو په هم یوه مقاله وي  ==

سلام، دا مقاله د Timuri Pashtuns په اړه ده، او موږ غواړو باوري سرچینې وړاندې کړو چې دا ټبر د پښتنو په لیست کې شامل دي. که کومه ستونزه وي، مهرباني وکړئ دلته بحث وکړئ. [[کارن:Amir Gull Timuri|Amir Gull Timuri]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull Timuri|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۳, ۹ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: دې [[تیموري پښتانه|اړوند]] تاسو يو ليکنه کړې ده، چې هېڅ سرچينه  نه لري، تاسې چې لاندې کومې سرچينې ورکړې دي، هغې ټول تيموريان (مغل او تورکان بللې دي)، د دې لپاره چې پښتانه تيموريان بايد له تورکي (گوډ تيمور کورنۍ)  سره مغالطه نشي؛ نو خپله ليکنه په باوري سرچينو ورگډولو لاپياوړې کړئ؛ ترڅو د نيوکې لاندې رانشي. پرته د سرچينو له ذکر کولو شايد ډېر ژر ستاسو ليکنه د [[ويکيپېډيا:چټک ړنګېدو معيارونه|ويکيپېډيا د اصولو]] سره سم ړنگېدو ته ونومول شي. په درنښت [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۵, ۱۰ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

==   ==

ګرانه ښاغلی شاه زمان پټان،

ستاسو له ارزښتناک نظر او لارښوونې څخه مننه کوم. زما هدف دا نه و چې د تاریخي حقیقتونو خلاف لیکنه وکړم، بلکې غوښت مې دا وه چې د هغو تیموری پښتنو یادونه وکړم چې د افغانستان په بېلابېلو پښتني سیمو (په ځانګړې توګه کندهار، هرات، بغلان، فراه او نیمروز) کې مېشت دي او د پښتنو له اصلي قبایلي جوړښتونو سره تړلي دي.

په موجودو لیکنو کې ډېری وخت د «تیموري» نوم د تیمور لنگ د ترک‌الاصل کورنۍ سره مغشوش شوی دی، خو زموږ هدف دا دی چې د پښتنو تیموریانو هویت له هغې تاریخي مغالطې څخه جلا او روښانه کړو.

زه په دې کار بوخت یم چې د موضوع لپاره د باور وړ تاریخي مراجع او سرچینې راټولې کړم، څو دا لیکنه د ویکیپېډیا د معیارونو سره سمه او مستنده شي.

زه غواړم د پښتنو د تاریخ په اړه دا برخه په سمه، متوازنه او مستنده بڼه وړاندې شي.

په درنښت،

امیرګل تیموري [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۲:۳۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: بلکل، ستاسې هڅې د ستايلو وړ دي؛ خو يو ځل بيا يادونه کوم چې  د يوې ليکنې ارزښتمنولو لپاره اړينه ده چې په هغې کې باوري سرچينې موجودې وي، ستاسو ليکنه هم بايد په دې اوصولو برابره وي. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۱۲:۴۵, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د تیموري پښتنو په اړه باوري سرچینې غوښتنه ==

سلام،

زه اوس مهال د تیموري پښتنو (Timuri Pashtuns) په اړه څېړنه کوم او ستاسو لارښوونې ته اړتیا لرم. زه په ځانګړي ډول د هغوی د تاریخ، اصلي ټاټوبی، فرعي ټبرونو، او دودونو په اړه باوري سرچینې لټوم.

ستاسو پوهه یا کومې باوري سرچینې چې کولای شئ راسره شریکې کړئ، ډېره ګټوره به وي، تر څو معلومات سم، مستند او د باوري منابعو پر اساس ثبت شي. زما هدف دا دی چې د تیموري پښتنو میراث په سمه توګه د تعلیمي او تاریخي موخو لپاره وړاندې کړم.

له ډېرې مننې سره،

امیرګل تیموري  [[کارن:Amir Gull1|Amir Gull1]] ([[د کارن خبرې اترې:Amir Gull1|خبرې اترې]]) ۱۳:۲۶, ۱۱ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: زه دې اړوند داسې هېڅ کومه سرچينه نه لرم چې د تيموري پښتنو د تاريخ سره تړاو ولري يا يې د دوی يادونه کړې وي، خو کولی شم، چې د ويکيپېډيا د اصولو سره سم برابرولو کې يې له تاسو سره مرسته وکړم، په همدې توگه تاسو ته ځينې کتابونه ښودلی شم، چې د بېلگې په توگه يې تاسو کولی شئ د پښتنو په اړه پکې مالومات بيامومئ، له هغې ډلې : 
* پښتانه قبیلې وپېژنئ د ډاکټر لطيف ياد ليکنه (کتاب)
*پښتانه د افغانستان په افسانوي او داستاني تاریخ کې د غوث خيبري ليکنه (کتاب)
*لرغوني پښتانه د ارواښاد قيام الدين خادم  ليکنه (کتاب)
*پښتانه د تاريخ په رڼا کې د سيدبهادرشاه ظفر کاکاخېل ليکنه (کتاب)
او دې ته ورته نورې ډېرې ليکنې [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۴:۵۱, ۱۲ نومبر ۲۰۲۵ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== Help ==

I recently created [[د غزې نسل وژنه|this]] article and would appreciate your help in improving it. If I could, I would, but my Pashto level is not sufficient. [[کارن:جودت|جودت]] ([[د کارن خبرې اترې:جودت|خبرې اترې]]) ۱۴:۱۶, ۲۴ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ستاسو له خبرونې نړۍ مننه&lt;br&gt;زه به په راروانه يوه اوونۍ کې کوښښ وکړم چې ياده ليکنه له سره وليکم يا يې راوژباړم.&lt;br&gt;په راتلونکي کې که تاسو د کومې ليکنې د ليکلو يا ژباړلو اړتيا ګورئ؛ نو مهرباني وکړئ، د [[ځانگړی:ActiveUsers|فعاله کارنانو]] يا [[ويکيپېډيا:پازوالان|پازوالانو]] نه د هغې د ليکلو غوښتنه وکړئ. &lt;br&gt;لطفاً خپله يې مه ليکئ!
: Thank you for your notification.&lt;br&gt;I will try to rewrite or translate the mentioned article within the coming week.&lt;br&gt;In the future, if there is a need to write or translate any article, please kindly request it from &lt;br&gt;[[ځانگړی:ActiveUsers|active users]] or [[ويکيپېډيا:پازوالان|Admins]].&lt;br&gt;Please refrain from writing it yourself. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۰۳:۳۱, ۲۵ فېبروري ۲۰۲۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== د بحث پاڼې ړنګ کړئ ==

زه په پښتو نه پوهېږم. آیا تاسو کولی شئ دا دوه د بحث پاڼې حذف کړئ؟ که تاسو نشئ کولی، ایا تاسو کولی شئ ما ته یو کارن نوم راکړئ چې دوی حذف کړم؟. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Yesua_Rafael_Jara_Alcivar&lt;/nowiki&gt;. &lt;nowiki&gt;https://ps.wikipedia.org/wiki/%D8%AF_%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DB%90_%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%90:Ekyag_Neve&lt;/nowiki&gt; [[کارن:Ekyag Neve|Ekyag Neve]] ([[د کارن خبرې اترې:Ekyag Neve|خبرې اترې]]) ۳ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۹ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: په دې نوم هېڅ د خبرو اترو مخونه نشته (ځکه په دې نومونو کوم کارن شتون نه لري، يا وار دمخه ړنگ شوی دی) [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۴ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۰۷:۵۳ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ۲۸ اپريل ۲۰۲۶، گړۍ ۲۰:۱۱ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']]) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== څارندوی او ساتونکی ==

سلامونه شاه زمان وروره.

ستاسو د نظر درناوی کوم، خو په تاريخي اوُ رسمي توګه «څارندوی» په افغانستان اوُ په پښتو کښې د ملي پولیسو اوُ امنیتي ځواکونو لپاره استعمال شوی دی، په داسې حال کښې چې «ساتونکی» کلمه هېڅکله د رسمي پولیسۍ یا امنیتۍ ټولنې یا ځواک لپاره نده استعماله شوې په پښتو کښې. له همدې کبله دا مخ ګرځونه پکار وه.

که سرچینې غواړئ بیا به یې درولېږم.

ډېره مننه. [[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۶ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۱۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])
: ډېره زياته مننه، دلته د يو پازوال په توگه زه دې ټولو باريکيو ته پام کوم، خو د ژبې له لحاظه هم څارندوی او ساتونکي ماناوې سره توپير کوي او د ساتونکي کلمه د پوليس له کلمې سره بېخي ورته او يو شان ده، څارندوی کلمه د پلټونکي (جنايي) کارمند لپاره مناسبه راتللی شي؛ خو د پوليس لپاره نه.{{سردکرښې}} د افغانستان اړوند بايد درته ووايم چې دلته په دولتي چوکاټ کې پښتو تل له دري سره د ورته والي په موخه د مصلحتونو ښکار شوې....خو بيا هم درته يوه رسمي نمونه په دې [https://x.com/moiafghanistan/status/1787399325191967129 تړوني] کې د سرچينې په توگه پرېږدم. [[کارن:شاه زمان پټان|شاه زمان پټان]] ([[د کارن خبرې اترې:شاه زمان پټان|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۰۴:۱۶ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])

: زما په خيال تاسو په دغه تړوني کښې د ساتونکي د لفظ په استعمال پوره پوه شوي نه يئ. ساتونکی خو په پوليسو کښې د ټولو نه وړوکې رتبې، يعنې د سپاهي لپاره استعمالېږي، د ټول ځواک لپاره نه وي. په دغه ټويټ کښې خو صرف دا ويل شوي دي چې نوي بهرتي شوي کشران عسکر فارغ شول. زما په نظر دا غلطه ده، ځکه چې دا خو داسې شوه لکه څوک چې ټول پوځ ته &quot;سپاهي&quot; ووايي. په ټول تاريخ کښې صرف يو ځل يو پښتو لفظ قانوني طور د پوليسو ځواک لپاره مخصوص کړی شوی و، اوُ هغه د ۱۳۵۹ د اسد د ۳۰مې نېټې په لسمه ګڼه رسمي جریده کښې څارندوی و چې د ټول ارګان سرکاري نوم وټاکل شو.

: زه په ډېر ادب تاسو ته وايم چې په دې خبره بيا نظر وکړئ، ځکه چې دا د پښتو ژبپوهنې په تاريخ کښې يو داسې مهم لفظ دی چې که پام ورته ونه کړی شو، نو د وخت سره به هېر او ورک شي.

: ډېره مننه
: [[کارن:Khalkyaar|Khalkyaar]] ([[د کارن خبرې اترې:Khalkyaar|خبرې اترې]]) ۷ جولای ۲۰۲۶، گړۍ ۱۹:۵۸ ([[همغږي نړیوال وخت|‌‌‌‌'''نړۍ‌وال ‌وخت''']])</text>
      <sha1>pzouxuxessnhnvkj882jbi1onbhlira</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>هرېټ جاکوب</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58145</id>
    <revision>
      <id>365055</id>
      <parentid>273850</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:15:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3999" sha1="tbhj1cxi05j2zbpgybmpfkkg29jtcmj" xml:space="preserve">{{Infobox person}}

هرېټ جاکوب (Harriet Jacobs) یوه افريقایی الاصله امریکايي لیکواله وه، چې د زېږېدلو کره نېټه یې معلومه نه ده خو ښايي له ۱۸۱۳ څخه تر ۱۸۱۵ کالونو تر منځ زېږېدلې وي،د ۱۸۹۷ کال د مارچ په اوومه نېټه یې له دې نړۍ څخه سترګې پټې کړې.  هغې خپل ژوندليک په ۱۸۶۱ کال کې «دیوې کنیزې نجلۍ د ژوند پېښې» له سرلیک سره د لېنډا برېنټ په مستعار نوم  چې اوس‌مهال د امریکایي کلاسیک په نوم یاديږي خپور کړ.  چې د شمالي کارولینا د اېډنټون په یوه کنيزخونه کې زېږدلې، هلته دا د خپل څښتن يا هغه کس چې دا يې په غلامۍ نېولې له خوا له جنسي ځورونې سره مخ وه او هغې ته داسې ګواښ کوي که چېرې د هغه غوښتنو ته غاړه کېنږدي، نو دی به یې ماشومان ورته وپلوري. هغې د خپلې انا د کور تر چت لاندې په یوه ډېره نرۍ فضا کې ځان داسې پټ کړ چې درېدلی نه شوی. هلته تر اووه کاله ژوند کولو وروسته په دې بریالۍ کېږي چې د ازاد شمال لور ته وتښتي. هلته له خپلو بچیانو جوزېف(Joseph) او لویسا مټلېډا(Louisa Matilda) او خپل ورورجان اېس جکوب (John S. Jacobs) سره یوځای شوه او د ماشومانو د روزونکې په توګه یې دنده پیدا کړه او پر غلامۍ د بنديز پلویانو او فېمېنستانو سره يې اړیکه جوړه کړه. د کورنۍ جګړې په بهیر او تر هغې وروسته له خپلې لور سره دسويل په لورد اتحاد (شوروي/انګلیس) تریرغل لاندې سیمو ته لاړه چې هلته یې مرستې پیل کړې او د تښتېدلو او خوشي کړل شویو غلامانو لپاره یې دوه ښوونځي پرانیستل. &lt;ref&gt;[[Harriet Jacobs#CITEREFYellin, Life|Yellin, ''Life'']] 126&lt;/ref&gt;

== ژوندلیک ==

=== نوم او کورنۍ ===
هرېټ جاکوب (arriet Jacob) په ۱۸۱۳ کال کې د شمالي کارولينا  (North Carolina) په اېډنټون (Edenton) سیمه کې د  ډېلېلا هورنيبلا (Delilah Horniblow) په کورنۍ کې زېږېدلې او د هورنيبلا  (Horniblow)کورنۍ له خوا چې يوه سيمه‌اييزه میخانه لري په غلامۍ نيول شوې.  هرېټ او د هغې ورور جان د پاراټوس سکوېچر وېنټرم / partus sequitur ventrem (د غلامۍ قانون چې له مخې یې د غلامو میندو ماشومان د څښتن ملکيت  حسابېدل) اصل پر بنسټ له ماشومتوبه میخانې لرونکې کورنۍ په غلامۍ نیولي وو، چې مورنۍ مقام ترلاسه کړي یعنې غلامي د هغوي مورنۍ مقام و او دا به دوی ته په میراث رسېده. &lt;ref&gt;The difficulties Blacks in similar circumstances had to overcome some decades later are discussed e.g. in: {{cite journal|url=http://blurblawg.typepad.com/files/cornelius-sinclair.pdf|first1=Judson|last1=Crump|first2=Alfred L.|last2=Brophy|author2-link=Alfred L. Brophy|title=Twenty-One Months a Slave: Cornelius Sinclair's Odyssey|journal=[[Mississippi Law Journal]]|issue=86|year=2017|pages=457–512|publisher=The Faculty Lounge|access-date=2021-11-21|archive-date=2021-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210926121720/https://blurblawg.typepad.com/files/cornelius-sinclair.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Harriet Jacobs#CITEREFYellin, Life|Yellin, ''Life'']] 92&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Harriet Jacobs#CITEREFYellin, Life|Yellin, ''Life'']] 18&lt;/ref&gt;

== سرچينې او ياداښتونه ==</text>
      <sha1>tbhj1cxi05j2zbpgybmpfkkg29jtcmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نړیوالتوب (سیاست)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61368</id>
    <revision>
      <id>365053</id>
      <parentid>279879</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14383" sha1="eujuy8hn6ikdii5gu1spbs5lqdbh6l4" xml:space="preserve">نړیوالتوب یو سیاسي اصل دی، چې د دولتونو او ملتونو ترمنځ د لازیاتې سیاسي او اقتصادي همکارۍ پلوي کوي. له نورو سیاسي حرکتونو او ایډیالوژیو سره تړاو لري، خو په خپل ځان کې یومکتب، عقیدوي سیسټم یا حرکت منعکسولای شي.&lt;ref&gt;&quot;Internationalism is... described as the theory and practice of transnational or global cooperation. As a political ideal, it is based on the belief that nationalism should be transcended because the ties that bind people of different nations are stronger than those that separate them.&quot; N. D. Arora, ''Political Science'', McGraw-Hill Education. {{ISBN|0-07-107478-3}}, (p.2).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Warren F. Kuehl, [[doi:10.1111/j.1468-0130.1986.tb00536.x|Concepts of Internationalism in History]], July 1986.&lt;/ref&gt;

د نړیوالتوب ملاتړي، د نړیوالتوب په نوم پېژندل کېږي او عموماً په دې باور دي، چې انسانان باید د ملي، سیاسي، کلتوري، نژادي او طبقاتي سرحدونو په اوږدو کې د خپلو ګډوګټو د پرمختګ لپاره سره یوموټی شي یا دا چې حکومتونه باید همکاري وکړي؛ ځکه چې د دوی متقابلې اوږدمهاله ګټې د دوی د لنډمهاله شخړو په پرتله خورا مهمې دي. &lt;ref&gt;Fred Halliday, [[doi:10.2307/2621845|Three concepts of internationalism]], ''International Affairs'', Volume 64, Issue 2, Spring 1988, Pages 187–198.&lt;/ref&gt;

نړیوالتوب څو تعبیرونه او معناوې لري، خو معمولاً له ملتپالنې او ګوښه پالنې سره د مخالفت په معنا ده. د نړیوالو بنسټونو ملاتړ، لکه: ملګري ملتونه او یو کاسموپولیټان لید، چې نورو کلتورونو او دودونو ته وده ورکوياو درناوییې کوي.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;Warren F. Kuehl, [[doi:10.1111/j.1468-0130.1986.tb00536.x|Concepts of Internationalism in History]], July 1986.&lt;/ref&gt;

دا اصطلاح ورته ده، خو له نړیوالتوب او کاسموپولیټانیزم نه جلا ده.

په ۱۹مه پېړۍ کې په لویه بریتانیا کې د سیاسي فکر یو لیبرال نړیوالتوب موجود و، چې د ریچارډ کوبډن او جان برایټ له خواڅرګند شوی و. کوبډن او برایټ د کارن د محافظه کاره قوانینو خلاف وو او د کوبډن د ۱۸۴۳ز کال د سپټمبر په ۲۸مه په کووینټګارډن کې په یوه وینا کې د نړیوالتوب خپل یوټوپیايي برانډ په ګوته کړ:&lt;blockquote&gt;آزاده سوداګري څه ده؟ هغه خنډونه ولې ماتوي، چې ملتونه جلا کوي، هغه خنډونه چې تر شا یې د غرور، غچ اخیستنې، کرکې او د کینې احساسات ځای پر ځای دي، چې هر وخت خپل سرحدونه ماتوي او ټول هېوادونه په وینو لړي.&lt;ref&gt;[http://cafehayek.typepad.com/hayek/2004/09/peace_and_free_.html &quot;Peace and Free Trade&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060303225852/http://cafehayek.typepad.com/hayek/2004/09/peace_and_free_.html |date=2006-03-03 }}.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;کوبډن باور درلود چې: آزاده سوداګري به له یو بل سره د انحصار له لارې نړۍ ارامه کړي، دا نظر د ادم سمیټ له خوا د هغه په ملتونو شتمنۍ کې څرګند شوی او د هغه وخت ډېری لیبرالانو ته عام دی. د اخلاقي قانون په مفکوره باور او د انسان په طبیعت کې یوې اصلي نېکمرغۍ هم په نړیوالتوب کې د دوی باور هڅولی.

په هغه وخت کې د نړیوالتوب په لیبرال مفکورو د سوسیالیستانو او راډیکالوله خوا سختې نیوکې وشوې، چې د نړیوالې اقتصادي سیالۍ او امپریالیزم ترمنځ یې اړیکې په ګوته کړې او دا سیالۍ به د نړۍ د جګړې د اصلي لامل په توګهپېژني. په نړۍ کې د کارګرانو نړیواله ټولنهد لومړنیو نړیوالو سازمانونو له ډلې وه، چېپه ۱۸۶۴ز کال په لندن کې د کارګرې طبقېد سوسیالیستو او کمونیستو سیاسي فعالینو (د کارل مارکس په ګډون) له خوا جوړه شوه. د لومړي نړیوال سازمان په توګهپېژندل شوی، دا سازمان د ملي سرحدونو په اوږدو کې د کارګرې طبقې سیاسي ګټو ته د ودې ورکولو لپاره وقف شوی و او د لیبرال نړیوالیزم له فشارونو سره د مستقیمې ایډیالوژیکي مخالف و، چې د آزادې سوداګرۍ او پانګوالیزم ملاتړیې د نړۍ سولې او یو بل ته د رسېدو د وسیلې په توګه و.

په نورو نړیوالو سازمانونو کې بین الپارلماني اتحادیه شامله ده، چېپه ۱۸۸۹ز کال کې د فرانسې د فریدریک پاسي او د انګلستاند ویلیم رانډال کریمرله خوارامنځته شوه او د ملتونو لیګ، چې له لومړۍ نړیوالې جګړې وروسته رامنځته شوی و. تېر وخت د سیاسي هر اړخیزه خبرو اترو لپاره د خپلواک چوکاټ په توګه تصور شوی و، په داسې حال کې چې وروسته یې د نړیوال منځګړيتوب او خبرو اترو په وسیله د نړۍ د امنیتي ستونزو د حل هڅه کړې وه. 

J.A  هابسنیو ګلیډ سټونین لیبرال، چې له لویې جګړې وروسته سوسیالیست شو، چې په خپل کتاب امپریالیزم (۱۹۰۲ز کال) کې یې د نړیوالو محکمو او کانګریسونو د ودې وړاندوینه کړې، چې تمه ده د ملتونو تر منځ نړیوالې شخړې په سوله ییزه توګه حل کړي. سر نارمن انګیل په خپل کتاب لوی خیال (۱۹۱۰ز کال) کې ادعا وکړه، چې نړۍ د سوداګرۍ، مالیې، صنعت او مخابراتو له لارې متحده ده او له همدې امله ملتپالنه یو انکرونیزم دی او دا جګړه به د هېچا په ګټه نه وي، خو پایله به یې یوازې بربادي وي. 

لارډ لوتیانیو نړیوالپال او امپریالیست و، چې د ډسمبر په  ۱۹۱۴ز کال کې« دآزادو متمدنو هېوادونو داوطلبانه فدراسیون ته سترګې په لار و، چې په پای کې به د سیالي وسلو خیال له منځه یوسي او انسانانو ته به تلپاتې سوله ورکړي».&lt;ref&gt;J.R.M. Butler, ''Lord Lothian 1882-1940'' (Macmillan, 1960), p.&amp;nbsp;56.&lt;/ref&gt;

د ۱۹۱۵ز کال په سپتمبرکې هغه فکر کاوه، چې بریتانوي سترواکي« د نړۍ د عامو ګټو یوه غوره نمونه ده».&lt;ref&gt;J.R.M. Butler, ''Lord Lothian 1882-1940'' (Macmillan, 1960), p.&amp;nbsp;57.&lt;/ref&gt;

نړیوالتوب، په انګلستان کې د ګیلبرټ موري په څېر خلکو له خوا د ملګرو ملتونو د لیګ د تایید له لارې څرګند شو. لیبرال ګوند او کارګرګوند د کارګر لومړي وزیر رامسي مکډونالډ په شان نامتو نړیوال شخصیتونه لرل او په دې باور وو چې: « زموږرښتینی ملیت انسانیت دی».&lt;ref&gt;Lord Vansittart, ''The Mist Procession'', p.&amp;nbsp;373&lt;/ref&gt;

== سوسیالیزم ==
نړیوالتوب د سوسیالیستي سیاسي تیوري یوه مهمه برخه ده، د دې اصولو پر بنسټ چې د ټولو هېوادونو کارګره طبقه وګړي، باید د ملي سرحدونو په اوږدو کې سره یو موټی شي او د پانګوالۍ د رانسکورولو لپاره په فعاله توګه د ملتپالنې او جګړې مخالفت وکړي. په دې معنا د نړیوالیزم سوسیالیستي پوهه، د نړیوال یووالي له مفهوم سره نږدې تړاو لري.&lt;ref&gt;&quot;Internationalism is the bedrock of socialism, not simply or mainly for sentimental reasons but because capitalism has created a world economy that can be transformed only on a world scale.&quot; - Duncan Hallas. ''The Comintern'': &quot;Introduction to the 1985 Edition&quot;. Bookmarks. 1985.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The international character of the socialist revolution [...] flows from the present state of the economy and the social structure of humanity. Internationalism is no abstract principle but a theoretical and political reflection of the character of world economy, of the world development of productive forces, and of the world scale of the class struggle.&quot; - Leon Trotsky.''The Permanent Revolution''. 1931.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The Communists are further reproached with desiring to abolish countries and nationality. The working men have no country. We cannot take from them what they have not got.... United [worker's] action, of the leading civilized countries at least, is one of the first conditions for the emancipation of the proletariat.&quot; - Karl Marx and Friedrich Engels. ''The Communist Manifesto''. Chapter 2: Proletarians and Communists&lt;/ref&gt;

سوسیالیست مفکرین، لکه: کارل مارکس، فریدریک انګلز او ولادیمیر لینین استدلال کوي چې: اقتصادي طبقه، د قومیت، نژادی یاکلتور پر ځای (یا سره تړلي) اصلي ځواک دی، چې خلک په ټولنه کېوېشي او دا ملتپاله ایډیالوژي د یوې ټولنې د برلاسې اقتصادي طبقې د تبلیغاتو وسیله ده. له دې نظره په یوه ټولنه کې په لوبه کې د موروثي طبقې د شخړو د پټولو لپاره ملتپالنې ته وده ورکول، د حاکمې طبقې په ګټه ده چې (لکه د ګټې لپاره د پانګوالوله خوا د کارګرانو استحصال). له همدې امله، سوسیالیست ملتپالنه د ایډیالوژیکي کنټرول د یوې بڼې په توګه ګوري، چې د یوې ټولنې له خوا د اقتصادي تولید له طریقې رامنځته کېږي (برلاسې نظریه وګورئ).

له۱۹مې پېړۍ راهیسې د نړۍ د صنعتي کارګرانو په څېر سوسیالیستي سیاسي سازمانونو او د بنسټپالو سوداګریزو اتحادیو نړیوالو نظریاتو وده کړې او هڅه یې کړې، چې د ملي سرحدونو په اوږدو کې کارګران تنظیم کړي، څو د کار شرایطو ته وده ورکړي او د صنعتي ډیموکراسۍ بېلابېل ډولونه پرمخ بوځي. لومړی،دویم، درېیم او څلورم نړیوال سوسیالیستي سیاسي ګروپونه وو، چې په ټوله نړۍ کې یې د کارګرانو انقلاب ته وده ورکوله او نړیوال سوسیالیزم ته یې د رسېدو هڅه کوله (د نړۍ انقلاب وګورئ).

سوسیالیستي نړیوالتوب د امپریالیزم ضد دی او له همدې امله د ټولو ډولونو له استعمار او بهرني تسلط نه د خلکو د خلاصون او د ملتونو د خپلواکۍ د حق ملاتړ کوي. له همدې امله، سوسیالیستانو تر ډېره ځانونه په سیاسي توګه د خپلواکۍ له استعمار ضد خوځښتونو سره یوځای کړي او په فعاله توګه د یوه هېواد له خوا د بل هېواد د استحصال مخالفت کوي.&lt;ref&gt;&quot;National self-determination is the same as the struggle for complete national liberation, for complete independence, against annexation, and socialists cannot—without ceasing to be socialists—reject such a struggle in whatever form, right down to an uprising or war.&quot; - V.I. Lenin. ''A Caricature of Marxism and Imperialist Economism''. 1916. Marxists Internet Archive.&lt;/ref&gt;

دا چې په سوسیالیستي تیورۍ کې جګړه د اقتصادي سیالۍ د قوانینو عمومي محصول ګڼل کېږي، چې له پانګوالۍ سره تړاو لري(د بېلګې په توګه: د طبیعي زېرمو او اقتصادي واکمنۍ لپاره د پانګوالو او د دوی د اړوندو ملي دولتونو ترمنځ سیالي)، لیبرال ایډیالوژي چې نړیوال پانګوالې ته وده ورکوي او «آزادې سوداګري» ان که دوی کله ناکله د نړیوالې همکارۍ په اړه په مثبتو شرایطو کې خبرې وکړي، د سوسیالیست له نظره، په اقتصادي ځواکونو کې رېښې لري، چې نړیوالې شخړې رامنځته کوي. په سوسیالیستي تیوري کې د نړۍ سوله یوازې هغه وخت راتلای شي، چې اقتصادي سیالي او په ټولنه کې طبقاتي وېش پای ته ورسېږي. دا مفکوره په ۱۸۴۸ز کال کې د کارل مارکس او فریدریک انګلزله خواپه کمونیست منشور کې څرګنده شوې ده: &lt;blockquote&gt;دا چې د یوه کس له خوا د بل کس زبېښاک هم پای ته رسېږي، د یوه ملت له خوا د بل ملت استحصال به هم پای ته ورسېږي. څومره چې په ملت کې د طبقو ترمنځ دښمني له منځه ځي،همدومره به د یوه ملت ترمنځ دښمني پای ته ورسېږي.&lt;ref&gt;{{cite web|last1=Marx|first1=Karl|last2=Engels|first2=Friedrich|title=The Communist Manifesto: Proletarians and Communists|url=https://www.marxists.org/archive/marx/works/1848/communist-manifesto/ch02.htm|website=Marxists Internet Archive}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

== سرچينې ==</text>
      <sha1>eujuy8hn6ikdii5gu1spbs5lqdbh6l4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>کارل یونګ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70229</id>
    <revision>
      <id>365060</id>
      <parentid>298698</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14525" sha1="0otwdayririg5t9g1pp5mzct51vcc5w" xml:space="preserve">کارل ګوستاو یونګ (زوکړه: د ۱۸۷۵ زکال د جولای ۲۶مه – مړینه: د ۱۹۶۱ زکال د جون ۶مه) سویسي ارواه پوه او اروايي درملګر و چې د تحلیلي ارواه پوهنې بنسټ یې کېښود. د یونګ آثارو د اروايي درملنې، وګړپوهنې، لرغونپوهنې، ادبیاتو، فلسفې، ارواه پوهنې او مذهبي مطالعاتو په برخو کې ځانګړی اغېز لرلی. نوموړي د زوریخ د اروايي ناروغیو په بورګولزلي روغتون کې د اویګن بلویلر تر نظر لاندې د څېړونکي په توګه کار وکړ. یونګ په خپل مهال کې ځان د یو اغېزمن کس په توګه ثابت کړ او د تحلیلي ارواه پوهنې له بنسټګر زېګمونډ فروید سره یې ملګرتیا جوړه کړه؛ دوی له یو بل سره اوږده لیکونه تبادله کول چې د دوی د ګډ نظر له مخې د انساني ارواه پوهنې په برخه کې مهم وو. نوموړی په تاریخ کې یو له اغېزمنو ارواه پوهانو څخه ګڼل کېږي. &lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite LPD|3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite EPD|18}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Darowski|first1=Emily|last2=Darowski|first2=Joseph|date=1 June 2016|title=Carl Jung's Historic Place in Psychology and Continuing Influence in Narrative Studies and American Popular Culture|url=https://scholarsarchive.byu.edu/sahs_review/vol52/iss2/2|journal=Swiss American Historical Society Review|volume=52|issue=2|issn=0883-4814}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=26 July 2022 |title=Carl Jung - One of the Most Influential Psychiatrists of All Time |url=http://thebuzzdiary.com/carl-jung-one-of-the-most-influential-psychiatrists-of-all-time/ |access-date=26 July 2023 |archive-date=8 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230608120636/http://thebuzzdiary.com/carl-jung-one-of-the-most-influential-psychiatrists-of-all-time/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Corbett|first=Sara|date=2009-09-16|title=The Holy Grail of the Unconscious|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2009/09/20/magazine/20jung-t.html|access-date=2023-07-05|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;

فروید نه یوازې ځوان یونګ خپل هغه وارث باله چې د هغه له خوا د ارواه پوهنې د «نوي رامنځته شوي» علم چارې یې مخته وړې، بلکې هغه یې خپل کار ته مشروعیت بخښونکی باله ځکه چې فروید او د هغه مهال نور اروایي تحلیلګران ټول یهودان و او په اروپا کې له مخ پر ودې یهودیت ضد باورونو سره مخ و په داسې حال کې چې یونګ عیسوي و. په دې سره فروید، د اروايي تحلیل په برخه کې د خپل نوي تاسیس کړي نړیوال بنسټ مشرۍ ته د یونګ ټاکنه تضمین کړه. ورته مهال د یونګ څېړنې او شخصي لیدلوري لامل وګرځېدل څو هغه د خپل پخواني ملګري له دوکتورینو څخه په پیروي کې له ستونزو سره مخ شي او په دې سره د دوی لار له یو بل جلا شوه. دغه جلاتوب شخصا د یونګ لپاره خواشینونکې چاره وه چې له امله یې هغه اړ شو د موجود اروايي تحلیل پر ځای د یونګ د تحلیلي ارواه پوهنې جامع سیسټم رامنځته کړي. عالم  یوسف حاییم یروشالمي باوري و چې د هغه د عمر په وروستیو کې یهودیت ضد باورونه کېدای شي د هغه د دغه جلاتوب لامل ګرځېدلي وي. &lt;ref&gt;{{cite book|author=[[Yosef Hayim Yerushalmi]]|title=Freud's Moses|year=1991|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-05756-3|page=42}} Freud wrote, &quot;[I]t was only by his appearance on the scene that psycho-analysis escaped the danger of becoming a Jewish national affair.&quot;&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=[[Yosef Hayim Yerushalmi]]|title=Freud's Moses|year=1991|publisher=Yale University Press|isbn=0-300-05756-3|page=50}}&lt;/ref&gt;

د هغه د تحلیلي ارواه پوهنې په اصلي مفاهیمو کې فردیت شامل دی – د ټول عمر په اوږدو کې هغه اروايي بهیر چې د فردي اګاهانه او غیر اګاهانه عناصرو توپیر په ځان کې رانغاړي. یونګ دغه چاره د انساني ودې اصلي دنده بولي. 

یونګ همدارنګه یو غښتلی هنرمند، صنعتګر، جوړونکی او پیاوړی لیکوال و. د هغه ډیری اثار د هغه تر مړینې پورې خپاره نه شول او یو شمېر نور یې آن له خپرېدو څخه پاتې شول. &lt;ref&gt;{{Citation|title=The Life of Carl Gustav Jung (1875–1961)|url=http://dx.doi.org/10.4135/9781446218921.n1|work=Carl Gustav Jung|year=2001|pages=1–38|location=London|publisher=SAGE Publications Ltd|doi=10.4135/9781446218921.n1|isbn=978-0-7619-6238-0|access-date=8 October 2020}}&lt;/ref&gt;

== ژوند لیک ==

=== لومړني کلونه ===

==== ماشومتوب ====
کارل ګوستاو یونګ د ۱۸۷۵ زکال د جولای په ۲۶مه د سویس په تورګاو کانتون کې وزیږېد. نوموړی د پاول آشیل یونګ (۱۸۴۲- ۱۸۹۶ زکال) او املي پرېزورک ( ۱۸۴۸- ۱۹۲۳ زکال) لومړنی ژوندی پاتې شوی ماشوم و. د هغه له زیږون وړاندې د دوی دوه ماشومان مړه وزیږېدل، وروسته له هغو یې د پاول په نامه بل ماشوم په ۱۸۷۳ زکال کې وزیږېد، خو یوازې څو ورځې ژوندی و. &lt;ref name=&quot;birth_whoami&quot;&gt;{{cite journal|last=Schellinski|first=Kristina|date=2014|title=Who am I?|journal=Journal of Analytical Psychology|volume=59|issue=2|pages=189–210|doi=10.1111/1468-5922.12069|pmid=24673274}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wehr&quot;&gt;{{cite book|last=Wehr|first=Gerhard|title=Jung: a Biography|year=1987|publisher=Shambhala|location=Boston/Shaftesbury, Dorset|isbn=978-0-87773-455-0|page=[https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9 9]|url=https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brome|first=Vincent|title=Jung|date=1978|publisher=Atheneum|location=New York|page=28}}&lt;/ref&gt;

د کارل پلار، پاول یونګ په بازل کې د طبابت د جرمني الاصله سویسي ښوونکي کارل ګوستاو یونګ (۱۷۹۴- ۱۸۶۴ زکال) زوی و. پاول هیله لرله چې شتمن شي، خو د هغه دغه هیله هېڅکله هم پوره نه شوه او د سویس د اصلاح غوښتونکو په کلیسا یا پروتستانت کلیسا کې یې د یو بېوزله کلیوالي کشیش په توګه ژوند وکړ. د کارل مور، املي پرېزورک هم یوې لویې کورنۍ ته اړونده وه چې له پنځو پېړیو راهیسې یې سویسي ریښه لرله. املي د بازل د کشیش او عالم ساموئل پرېزورک لور وه. پرېزورک انتیئست (د پروتستانت کلیسا مشر) و، دغه لقب په دغه ښار کې د اصلاح شوې کلیسا روحاني او همدارنګه د عبري ژبې لیکوال او تصحېح کوونکي ته ورکول کېده؛ نوموړی په بازل پوهنتون کې د پاول یونګ د عبري ژبې ښوونکی و.  &lt;ref&gt;Bair, pp. 8–13.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wehr2&quot;&gt;{{cite book|last=Wehr|first=Gerhard|title=Jung: a Biography|year=1987|publisher=Shambhala|location=Boston/Shaftesbury, Dorset|isbn=978-0-87773-455-0|page=[https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9 9]|url=https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9}}&lt;/ref&gt;

هغه مهال چې یونګ شپږ کلن و پلار یې په لاوفن کې د نسبتا هوسا ژوند لرونکي کشیش په توګه وټاکل شو. دغه مهال د ده د مور او پلار ترمنځ ستونزه رامنځته شوې وه. د یونګ مور یوه عجیبه او له ژونده ستړې مېرمن وه. هغې به خپل ډیری مهال د خوب په کوټه کې تېراوه، هغه ځای چېرې چې هغې به ویل هلته د شپې له مهاله له ارواه ګانو سره خبرې کوي. یونګ څرګندوي چې هغه به د ورځې له مهاله په عادي حالت کې وه خو د شپې پر مهال به بل ډول عجیبه او راز لرونکې مېرمن ترې جوړېدله. هغه څرګنده کړې چې یوه ورځ یې لږ څرګندېدونکې او نامعلومه څېره ولېدله چې د هغې له کوټې راووته سر یې جلا و او په هوا کې په الوتونکي حالت کې روانه وه. یونګ له خپل پلار سره ښې اړیکې لرلې. &lt;ref name=&quot;Memories, Dreams, Reflections&quot;&gt;{{Cite book|title=Memories, Dreams, Reflections|page=18}}&lt;/ref&gt;

د یونګ مور د دغې ناڅرګندې جسمي ناروغۍ له امله بازل ته څېرمه په یوه روغتون کې تر درملنې لاندې ونیول شوه او له همدې امله څو میاشتې له لاوفن څخه لرې وه. د هغه پلار دغه ماشوم په بازل کې د املي یونګ نا واده شوې خور ته ولېږه څو پالنه یې وکړي، خو له څه مودې وروسته یې بېرته خپل کور ته راووست. د املي یونګ دوامدارې افسردګۍ او نه شتون پر ماشوم یونګ ژور اغېز وکړ او لامل وګرځېده څو هغه ښځې له «ذاتي بې باورۍ» سره اړوندې وبولي، په داسې حال کې چې هغه ته «پلار» د باور وړ، خو ناتوانه کس په معنی و. یونګ د خپلو خاطراتو په کتاب کې څرګنده کړې چې په ده باندې د والدینو دغه اغېز «هغه لامل و چې ده یې له مخې کار پیل کړ». وروسته بیا هغه په خپل دغه لومړني نظر کې بدلون راووړ او څرګنده یې کړه چې: «ما په خپلو نارینه ملګرو باور وکړ خو هغوی زه ناهیلي کړم، پر ښځو مې باور ونکړ او له همدې امله له هغوی ناهیلی نه شوم». په لاوفن کې له دریو کلونو ژوند تېرولو وروسته پاول یونګ له دغه ځایه د لېږد غوښتنه وکړه. همدا و چې په ۱۸۷۹ زکال نوموړی بازل ته څېرمه کلینهونینګن (Kleinhüningen) ته را وغوښتل شو چېرې چې د دوی کورنۍ د کلیسا د غړو په استوګنځي کې ژوند کاوه. دغه لېږد مرسته وکړه چې املي یونګ له خپلې کورنۍ سره بیا له نږدې اړیکه پیدا کړي او له خپلې اروايي درملنې څخه کور ته راغله. هغه مهال چې یونګ ۹ کلن و د هغه کوچنۍ خور، یوهانا ګرترود (۱۸۸۴- ۱۹۳۵ زکال) وزیږېده چې د دوی په کورنۍ کې د «تروډي» په نوم پېژندل کېده او بیا وروسته د خپل ورور سکرتره شوه. &lt;ref&gt;{{cite book|title=Carl Jung: Wounded Healer of the Soul: An Illustrated Biography|page=5|last=Dunne|first=Claire|publisher=Continuum|year=2002}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Memories, Dreams, Reflections'', p. 8.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bair, p. 25.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Wehr3&quot;&gt;{{cite book|last=Wehr|first=Gerhard|title=Jung: a Biography|year=1987|publisher=Shambhala|location=Boston/Shaftesbury, Dorset|isbn=978-0-87773-455-0|page=[https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9 9]|url=https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/9}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Hoerni|Fischer|Kaufmann|2019|p=233}}

=== د جګړې پر مهال پوځي خدمت ===
د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال یونګ د پوځي ډاکټر په توګه خدمت ته وغوښتل شو چې بیا ډېر ژر د بریتانوي افسرانو او سرتېرو د ساتنې د یوه کمپ مشر وټاکل شو. په دغه جګړه کې سویس بې پلوه و او یوازې دنده یې دا وه چې د جګړې دواړو غاړو ته اړوند سرتېري چې د تېښتې پر مهال به د دوی له پولو تېرېدل هغوی به یې نیول او بیا به یې ساتل. یونګ د دغو سرتېرو د ژوندانه د ښه کېدو لپاره کار کاوه او هغوی یې په پوهنتونونو کې زده کړو ته هڅول. &lt;ref&gt;{{cite book|last=Crowley|first=Vivianne|title=Jung: A Journey of Transformation|year=1999|publisher=Quest Books|page=[https://archive.org/details/jung00vivi/page/56 56]|isbn=978-0-8356-0782-7|url=https://archive.org/details/jung00vivi/page/56}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Hoerni|Fischer|Kaufmann|2019|p=260}}&lt;ref&gt;{{cite web |last=Stepp |first=G |title=Carl Jung: Forever Jung |url=http://www.vision.org/visionmedia/biography-carl-jung/50365.aspx |access-date=19 December 2011 |work=Vision Journal}}&lt;/ref&gt;

== ویاړونه ==
نوموړي ګڼ شمېر افتخاري دوکتوراوې ترلاسه کړې چې په لاندې ډول دي: 

* په ۱۹۰۹ زکال کې له کلارک پوهنتون
* په ۱۹۱۲ زکال کې له فورډهام پوهنتون
* په ۱۹۳۶ زکال کې له هاروارډ پوهنتون
* په ۱۹۳۷ زکال کې له الله آباد پوهنتون
* په ۱۹۳۷ زکال کې له بنارس پوهنتون
* په ۱۹۳۸ زکال کې له کلکتې پوهنتون
* په ۱۹۳۸ زکال کې له اکسفورډ پوهنتون
* په ۱۹۴۵ زکال کې له جینوا پوهنتون
* او په ۱۹۵۵ زکال کې د هغه د زیږون د ۸۰مې کلیزې په ویاړ د سویس د ټکنالوژۍ له فدرال انستیتیوت څخه.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Wehr, Gerhard|translator=Weeks, David. M.|title=Jung – A Biography|date=1987|publisher=Shambala|place=Boston|pages=[https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/501 501–505]|isbn=978-0-87773-455-0|url=https://archive.org/details/jungbiography0000wehr/page/501}}&lt;/ref&gt;

== سرچينې ==</text>
      <sha1>0otwdayririg5t9g1pp5mzct51vcc5w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>په افغانستان کې د ۱۹۷۳ زکال کودتا</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70312</id>
    <revision>
      <id>365058</id>
      <parentid>298919</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:50:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14896" sha1="b7ctikt5dflpdbig5m1vygnkmzxpcpb" xml:space="preserve">په افغانستان کې د ۱۹۷۳ زکال کودتا چې د چنګاښ د ۲۶مې نېټې د کودتا (په دري: کودتای ۲۶ سرطان) او همدارنګه د ۱۳۵۲ زکال د چنګاښ د ۲۶مې نېټې انقلاب بلل کېږي، د پوځي جنرال او د سلطنتي کورنۍ د غړي سردار محمد داوود خان له خوا د خپل تره زوی، پاچا محمد ظاهرشاه پر وړاندې د ۱۹۷۳ زکال د جولای په ۱۷ مه ترسره شوه او له امله یې د محمد داوود خان په مشرۍ د یو ګوندي سیسټم پر بنسټ د افغانستان لومړنی جمهوري دولت تاسیس شو. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=کودتای ۲۶ سرطان در افغانستان؛ نظام شاهی چگونه سرنگون شد |url=https://tolonews.com/fa/afghanistan-178976 |access-date=2023-01-17 |website=طلوع‌نیوز |language=fa}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=CONTENTdm |url=https://content.library.arizona.edu/digital/collection/p16127coll6/id/36421/ |access-date=2023-01-17 |website=content.library.arizona.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite web |date=July 18, 1973 |title=Afghan King Overthrown; A Republic Is Proclaimed |url=https://www.nytimes.com/1973/07/18/archives/afghan-king-overthrown-a-republic-is-proclaimed-afghanistan-king-is.html |access-date=May 3, 2020 |work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=REwmr2bFYfkC&amp;pg=PA55|title=Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective|isbn=9780817982133|last1=Arnold|first1=Anthony|date=June 1985}}&lt;/ref&gt;

د دغې کودتا پر مهال په کابل کې د ځواکونو مشري محمد داوود خان او د پوځ لوی درستیز عبدالکریم مستغني پر غاړه لرله څو افغان پاچا محمد ظاهر شاه له واکه ګوښه کړي چې د ایټالیا ایسکیا سیمې ته د استراحت په موخه تللی و. په یاده کودتا کې د افغانستان د هوايي پوځ د ډګروال عبدالقادر په ګډون د پوځ یو شمېر هغو افسرانو او ملکي مامورینو د محمد داوود خان مرسته وکړه چې ټول د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند ته د اړوندې پرچم ډلې غړي وو. په دغه کودتا کې سلطنت ته وفاداره اووه پولیس افسران او د ټانګونو د قطعاتو یو افسر ووژل شو چې له امله یې دغه کودتا د متحده ایالاتو د ملي امنیت شورا د کارکوونکو له خوا «غوره پلان شوې او په چټکۍ سره ترسره شوې» کودتا وبلل شوه. &lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web |title=The Once and Future King? |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB59/ |website=nsarchive2.gwu.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto12&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=REwmr2bFYfkC&amp;pg=PA55|title=Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective|isbn=9780817982133|last1=Arnold|first1=Anthony|date=June 1985}}&lt;/ref&gt;

پاچا محمد ظاهر شاه پرېکړه وکړه غچ وانخلي، همدا و چې د اګست په ۲۴مه یې رسما له سلطنت څخه لاس واخیست او په ایټالیا کې یې د تبعید ژوند پیل کړ. په دغې کودتا سره په افغانستان کې له څه باندې دوه پېړیو راهیسې سلطنتي واکمني (په ۱۷۴۷ زکال کې د دراني سترواکۍ د تاسیس له مهاله پیل شوې وه) پای ته ورسېده. &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan - Daoud's Republic, July 1973 - April 1978 |url=http://countrystudies.us/afghanistan/28.htm |access-date=2018-03-12 |website=countrystudies.us}}&lt;/ref&gt;

== مخینه ==
محمد ظاهر شاه له ۱۹۳۳ زکال راهیسې د افغانستان پاچا و او شهزاده محمد داوود خان چې د هغه د تره زوی و، له ۱۹۵۳ زکال څخه یې تر ۱۹۶۳ زکال پورې د هغه د سلطنت پر مهال د لومړي وزیر په توګه خدمت وکړ. داوود خان له پاچا سره چندان ښې اړیکې نه لرلې او وروسته له هغه چې د ۱۹۶۴زکال اساسي قانون د بارکزیو د کورنۍ غړي په حکومت کې د لوړ پوړو څوکیو له ترلاسه کولو منع کړل، نور نو هغه ونشو کولای سیاسي ځایګی ولري. یو شمېر کسان په دې باور دي چې پاچا دغه کار د پښتونستان اړوند د داوود خان د شدیدو ملاتړیزو لیدلورو له امله په قصدي ډول ترسره کړ، هغه لیدلوري چې پاچا له کچې زیات راډیکال بلل او له امله یې له پاکستان سره سیاسي اړیکې خرابې شوې وې. &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Edwards|first1=David|title=Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad|date=2 April 2002|publisher=University of California Press|isbn=978-0520228610|url=https://books.google.com/books?id=biOdjgEO-IcC&amp;q=daud+zahir&amp;pg=PA30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Dil1977&quot;&gt;{{cite journal|last1=Dil|first1=Shaheen F|title=The Cabal in Kabul: Great-Power Interaction in Afghanistan|journal=[[American Political Science Review]]|date=June 1977|volume=71|issue=2|pages=468–476|doi=10.1017/S0003055400267397}}&lt;/ref&gt;

داوود خان په ۱۹۶۴ زکال کې د پارلماني یا مشروطه سلطنت د رامنځته کېدو وروسته د پرله پسې پنځه حکومتونو د اصلاحي چارو د ناکامیو له امله د خلکو د مخ پر زیاتوالي نا رضایتۍ څخه ګټنه وکړه، په دغو کې د پاچا له خوا د سیاسي ګوندونو د قانون، د ولایتي شورا ګانو د قانون او د ښاروالیو د قانون نه توشېح کول شامل و چې ټول دغه قوانین پارلمان تصویب کړي و. بل لامل یې هم د ۱۹۷۱- ۱۹۷۲ زکال پر مهال د قحطۍ پر وړاندې د دولت کمزوري اقدامات و چې له امله یې د هېواد په مرکزي او شمال لویدیځو برخو په ځانګړې توګه په غور ولایت کې په زرګونو کسان مړه شول؛ دغه چاره لامل وګرځېده د لومړي وزیر عبدالظاهر کابینه استعفا ورکړي. د ۱۹۷۲ زکال په شاوخوا کې خلک د پارلمان له بې کارۍ او د سمې رهبري د نشتوالي له امله ناخوښه شول چې له امله یې په پوهنتونونو کې مختلفو سیاسي خوځښتونو وده وکړه. د پاچا سره د داوود خان شخصي اختلافات هم د کودتا اړوند د هغه په پرېکړه کې یو لامل بلل کېږي. ورته مهال په دغې کودتا کې د شوروي اتحاد مداخلې هم د بحث موضوع جوړوله. &lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yvr_AwAAQBAJ&amp;pg=PA753|title=Afghanistan|isbn=9781400858910|last1=Dupree|first1=Louis|date=14 July 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Jawad |first1=Nassim |date=February 1902 |title=Afghanistan, A Nation of Minorities |url=https://minorityrights.org/wp-content/uploads/old-site-downloads/download-416-Afghanistan-A-Nation-of-Minorities.pdf |website=minorityrights.org}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto23&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.rferl.org/a/1103837.html|title=Afghanistan: History of 1973 Coup Sheds Light on Relations with Pakistan|newspaper=Radio Free Europe/Radio Liberty|date=9 April 2008|last1=Synovitz|first1=Ron}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web |title=The Once and Future King? |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB59/ |website=nsarchive2.gwu.edu}}&lt;/ref&gt;

== کودتا ==
ظاهر شاه د ۱۹۷۳ زکال د جون په ۲۵مه د خپلې سترګې د ټپي کېدو له امله د هغو د وینې بهېدنې د درملنې په موخه له افغانستان څخه د لندن په مقصد ووت. له درملنې وروسته ایټالیا ته راګرځېد او یو څه موده یې په ایسکیا ټاپو کې په استراحت تېره کړه. داوود خان په پوځ کې له خپلو څو سوو ملاتړو سره یوځای د جولای په ۱۷مه کودتا پیل کړه؛ د څو ساعتونو په ترڅ کې له هېڅ ډول وسله وال مخالفت پرته سلطنت پای ته ورسېد او داوود خان د سهار په اوو بجو د افغانستان د ملي راډیو له لارې د نوي جمهوري دولت اعلان وکړ. د متحده ایالاتو د ملي امنیت شورا کارکوونکو دغه کودتا «غوره پلان شوې او په چټکۍ ترسره شوې کودتا» وبلله. &lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{Cite web |title=The Once and Future King? |url=https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB59/ |website=nsarchive2.gwu.edu}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto13&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=REwmr2bFYfkC&amp;pg=PA55|title=Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective|isbn=9780817982133|last1=Arnold|first1=Anthony|date=June 1985}}&lt;/ref&gt;

په دغه کودتا کې د پولیسو د یوې پوستې اووه افسران ووژل شول چې فکر یې کاوه پاڅون کوونکي د دښمن ځواکونه دي؛ سربېره پر دې د ټانګ یو چلونکی وروسته له هغه ومړ چې غوښتل یې له یو بس موټر سره له ټکر کولو ځان بچ کړي او په دې سره یې ټانګ د کابل سیند ته وغورځېد او غرق شو. &lt;ref name=&quot;auto14&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=REwmr2bFYfkC&amp;pg=PA55|title=Afghanistan: The Soviet Invasion in Perspective|isbn=9780817982133|last1=Arnold|first1=Anthony|date=June 1985}}&lt;/ref&gt;

== پایلې ==
په داسې حال کې چې داوود خان د بارکزي کورنۍ له مصاحبینو څخه و، سلطنت یې لغو کړ او پر ځای یې جمهوريت رامنځته کړ. هغه ځان د دولت او حکومت مشر، د بهرنیو چارو وزیر او د پوځ اعلی سرقوماندان اعلان کړ. په کابل کې د ارګ سلطنتي ماڼۍ د ولسمشر په رسمي استوګن ځای واوښته. هغه په خپله لنډه راډیویي وینا کې دغه کودتا «ملي او مترقي انقلاب» وبلله او د پاچا حکومت یې «فاسد» وباله؛ ژمنه یې وکړه چې د هغو پر ځای به «واقعي دیموکراسي» رامنځته کړي. همدارنګه یې څرګنده کړه چې د افغانستان د بې پلویتوب اړوند اوږد مهاله سیاست ته به دوام ورکړي. شوروي اتحاد او هند د جولای په ۱۹مه په دیپلماتیکه بڼه نوی دولت په رسمیت وپېژانده. &lt;ref&gt;{{cite book|last1=Barfield|first1=Thomas|title=Afghanistan: A Cultural and Political History (Princeton Studies in Muslim Politics)|date=March 25, 2012|publisher=Princeton University Press|isbn=978-0691154411|url=https://books.google.com/books?id=fqRFCkpTdUcC&amp;q=Zahir+Shah+Italy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT2&quot;&gt;{{cite web |date=July 18, 1973 |title=Afghan King Overthrown; A Republic Is Proclaimed |url=https://www.nytimes.com/1973/07/18/archives/afghan-king-overthrown-a-republic-is-proclaimed-afghanistan-king-is.html |access-date=May 3, 2020 |work=The New York Times}}&lt;/ref&gt;

له مارکسېزم سره د داوود خان اړیکه او د هغه له پوځي کودتا څخه د پرچمیانو ملاتړ لامل وګرځېد، یو شمېر کسان ګمان وکړي چې دا د کمونېزم د واکمنۍ په معنی دی. له مخالفتونو څخه د مخنیوي په موخه هغه د مذهبي او کلتوري میراثونو د دوام ژمنه وکړه، هماغه ډول چې د ۱۹۷۳ زکال په جولای میاشت کې د دغه جمهوري دولت په احکامو کې څرګندېدله. داوود خان واک ته له رسېدو وروسته د خپل مستقیم اجرایوي واک پر مټ پارلمان او قضایه قوه منحل کړل. هغه د خپلو سوسیالېستي لیدلورو سربېره په اقتصادي نظام کې جدي تغیرات رامنځته نکړل او د سړې جګړې له قدرتمنو هېوادونو سره یې خپلې اړیکې وساتلې. &lt;ref name=&quot;auto32&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ksC-BL2WivUC&amp;q=republican+coup+1973+afghanistan&amp;pg=PA51|title=Law in Afghanistan: A Study of the Constitutions, Matrimonial Law and the Judiciary|isbn=9004071288|last1=Kamali|first1=Mohammad Hashim|date=January 1985}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/2643235|jstor=2643235|last1=Mukerjee|first1=Dilip|title=Afghanistan under Daud: Relations with Neighboring States|journal=Asian Survey|year=1975|volume=15|issue=4|pages=301–312|doi=10.2307/2643235}}&lt;/ref&gt;

د ۱۹۷۷ زکال په جنوري میاشت کې د اساسي قانون د جوړونکې شورا له ټاکنو وروسته لویه جرګه جوړه شوه؛ دغې جرګې نوی اساسي قانون جوړ کړ چې په هغو کې یې ولسمشر ته د پریمانه واکونو په ورکولو یو ګوندي جمهوري نظام تصویب کړ. داوود خان له متحده ایالاتو او پاکستان سره د اړیکو رغولو ته مخه کړه چې له امله یې له شوروي اتحاد او د افغانستان د خلق دیموکراتیک ګوند له کمونېستو غړو سره اړیکې خرابې شوې. بالاخره نوموړی د ۱۹۷۸ زکال د ثور په انقلاب کې له واکه ګوښه او ووژل شو؛ په دغه انقلاب کې ډیری هغه لوړ پوړو ملکي او پوځي چارواکو ونډه لرله چې مرسته یې کړې وه نوموړی په ۱۹۷۳ زکال کې واک ته ورسېږي. &lt;ref name=&quot;auto33&quot;&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=ksC-BL2WivUC&amp;q=republican+coup+1973+afghanistan&amp;pg=PA51|title=Law in Afghanistan: A Study of the Constitutions, Matrimonial Law and the Judiciary|isbn=9004071288|last1=Kamali|first1=Mohammad Hashim|date=January 1985}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan |url=https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;chunk.id=0;doc.view=print |access-date=2023-08-02 |archive-date=2023-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121200011/https://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h;chunk.id=0;doc.view=print |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== سرچينې ==</text>
      <sha1>b7ctikt5dflpdbig5m1vygnkmzxpcpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>پاول فایرابنډ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76716</id>
    <revision>
      <id>365057</id>
      <parentid>323446</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:24:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17657" sha1="ld5mngvii0zo5h1wsfb9uo5cu6v0m2n" xml:space="preserve">{{هراړخيز مالوماتبکس}}پاول کارل فایرابنډ (زوکړه: د ۱۹۲۴ زکال د جنوري ۱۳مه – مړینه: د ۱۹۹۴ زکال د فبروري ۱۱مه نېټه) اتریشي فیلسوف و چې د علومو د فلسفې په برخه کې یې د خپلو چارو له امله شهرت درلود. هغه خپل علمي کاري ژوند د برېسټول په پوهنتون کې د علومو د فلسفې د ښوونکي په توګه پیل کړ (۱۹۵۵ – ۱۹۸۹ زکال)؛ له دې وروسته په برکلي کې د کالیفورنیا پوهنتون ته ولاړ چېرې چې نوموړي د لسیزو لپاره (۱۹۵۵ – ۱۹۸۹ زکال) درس ورکړ. ده د خپل ژوند په اوږدو کې په مشترک ډول د لندن په یونیورسیټي کالج (۱۹۶۷ – ۱۹۷۰ زکال)، د لندن د اقتصاد په ښوونځي (۱۹۶۷ زکال)، اف یو برلین پوهنتون (۱۹۶۸ زکال)، یل پوهنتون (۱۹۶۹ زکال)، اوکلنډ پوهنتون (۱۹۷۲، ۱۹۷۵ زکال)، ساسکس پوهنتون (۱۹۷۴ زکال) او بالاخره د زوریخ د ټکنالوژۍ په انستیتیوت (۱۹۸۰ – ۱۹۹۰ زکال) کې تدریس وکړ. ورته مهال یې د مینه سوتا په پوهنتون (۱۹۵۸ – ۱۹۶۲ زکال)، سټنفورډ پوهنتون (۱۹۶۷ زکال)، کاسل پوهنتون (۱۹۷۷ زکال) او ټرېنټو پوهنتون (۱۹۹۲ زکال) کې لکچرونه ورکړل او آن په ځینو کې یې د یو شمېر لکچرونو لړۍ مخته یووړې. &lt;ref name=&quot;plato.stanford.edu&quot;&gt;{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2020/entries/feyerabend/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=John|last=Preston|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=February 1, 2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}&lt;/ref&gt;

د فایرابنډ تر ټولو مشهور کتاب د کړنلارې پر خلاف (Against Method؛ ۱۹۷۵ زکال) نومي اثر دی؛ په دغه اثر کې نوموړي د دې اړوند استدلال کړی چې د یوې علمي څېړنې په موخه هېڅ معتبر میتودولوژیکي قواعد شتون نه لري. ده همدارنګه د سیاست علم ته د اړوندو موضوعاتو په اړه څو مقالې او په یوه آزاده ټولنه کې یې د علم (Science in a Free Society؛ ۱۹۷۸ زکال) په نامه یو اثر ولیکه. د فایرابنډ په نورو اثارو کې د هنرونو علم (Wissenschaft als Kunst؛ ۱۹۸۴ زکال)، له عقل سره خدای پاماني (Farewell to Reason؛ ۱۹۸۷ زکال)، د پوهې اړوند درې بحثونه (Three Dialogues on Knowledge؛ ۱۹۹۱ زکال) او د پریمانۍ د فتح (Conquest of Abundance؛ د ده له مړینې وروسته په ۱۹۹۹ زکال کې خپور شو) په نامه اثار شاملېږي چې وروستی یاد شوی اثر یې له ۱۹۷۰مې لسیزې څخه په ۱۹۹۴ زکال کې د ده د مړینې تر مهاله د هغه د یو شمېر لیکل شوو مقالو ټولګه وه. له ده څخه یو اثر نابشپړ پاتې شو چې بیا په ۲۰۰۹ زکال کې د طبیعي فلسفې (Naturphilosophie) په نامه خپور او په ۲۰۱۶ زکال کې په انګریزي ژبه وژباړل شو. په دغه اثر کې نوموړي د هومر له دورې څخه د شلمې پېړۍ تر نیمايي پورې د طبیعي فلسفې تاریخ رانغښتی و. د فایرابنډ لیکنې او اثار د تاریخ او همدارنګه د علومو او اخلاقو د فلسفې ترمنځ د اړیکو، لرغونې فلسفې، د هنر د فلسفې، سیاسي فلسفې، طبابت او فزیک موضوعات په ځان کې نغاړي. د وژنې د مهال (Killing Time) په نامه د ده وروستی اثر چې ژوند لیک یې و د ناروغۍ په بستر کې یې پای ته ورساوه. د ده ګڼ شمېر لیکونه او نور نه خپاره شوي اثار یې له مړینې وروسته خپاره شول. &lt;ref name=&quot;zuss2&quot;&gt;{{cite journal|last=Zussman|first=Robert|title=Autobiographical Occasions|journal=Contemporary Sociology|volume=25|issue=2|date=March 1996|pages=143–148|doi=10.2307/2077159|jstor=2077159}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.pkfcentennial.org/life-work/work|title=Feyerabend's Work|website=PKF Centennial 2024}}&lt;/ref&gt;

پاول فایرابنډ د ۲۰مې پېړۍ یو له مخکښو فیلسوفانو څخه بلل کېږي. په ۲۰۱۰ زکال کې یوې نظرپوښتنې نوموړی د ۸ اغېزمنو فیلسوفانو په کتار کې شامل کړ. دی د توماس کوهن، ایمره لاکاتوش او نورووډ راسل هانسن په خوا کې د علومو د فلسفې د تاریخي بدلون له مخکښانو بلل کېږي چې د علمي کثرت پالنې (علمي پلورالېزم) اړوند د هغه چارو د سټنفورډ په مکتب او د علومو په معاصرې فلسفې پام وړ اغېز درلود. فایرابنډ د علمي پوهې د ټولنپوهنې په برخه کې یو له پام وړ شخصیتونو څخه و. ویناوو یې پریمانه مخاطبین لرل او نړیوال پام یې ځانته جلب کړی و. د هغه څو اړخیز شخصیت د ایان هکېنګ په ادبي لیکنو کې په ښه توګه بیان شوی: «انسان پالونکي، زما د لرغوني فکر له مخې، باید د هنر او علم دواړو برخه وي. پاول یو انسان پالونکی و. دی همدارنګه ټوکي هم و». &lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Hacking|first=Ian|date=1994|title=Paul Feyerabend, Humanist|journal=Common Knowledge|volume=3|issue=2|pages=23–28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Shaw|first1=Jamie.|last2=Bschir|first2=Karim|date=2021|title=Introduction: Paul Feyerabend's Philosophy in the Twenty-First Century|journal=Interpreting Feyerabend: Critical Essays|language=en|pages=4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://leiterreports.typepad.com/blog/2010/10/most-significant-philosophers-of-science-of-the-20th-century-the-results.html|title=Most Significant Philosophers of Science of the 20th-Century: the Results|website=Leiter Reports: A Philosophy Blog|access-date=2024-06-02|archive-date=2024-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20240301141204/https://leiterreports.typepad.com/blog/2010/10/most-significant-philosophers-of-science-of-the-20th-century-the-results.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;plato.stanford.edu2&quot;&gt;{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2020/entries/feyerabend/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=John|last=Preston|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=February 1, 2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}&lt;/ref&gt;

د دغه انسان پالونکي تعبیر سربېره د هغه په وروستیو اثارو کې د انسان پالنې اړوند اندېښنې لامل وګرځېدې په ۲۰۰۶ زکال کې د نوموړي په ویاړ د پاول کارل فایرابنډ بنسټ تاسیس شي. دغه بنسټ «... د محرومو انساني ټولنو پیاوړتیا او هوساینې ته کار کوي. دغه چاره د ټولنو ترمنځ او په ټولنو کې دننه د همبستګۍ په پیاوړتیا، د سیمه ئیزو ظرفیتونو په لوړاوي، بشري حقونو ته د درناوي په ترویج او همدارنګه د کلتوري او بیولوژیکي تنوع په ساتنې ترسره کوي». په ۱۹۷۰ زکال کې د شیکاګو لویولا پوهنتون ده ته د انساني علومو په برخه کې افتخاري دوکتورا ورکړه. ورته مهال فایرابنډ کوچنۍ سیاره (۲۲۳۵۶) هم د ده په نوم نومول شوې. &lt;ref&gt;{{cite web|title=(22356) Feyerabend = 1992 WS6|url=http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=22356|publisher=International Astronomy Union}}&lt;/ref&gt;

== ژوند لیک ==

=== لومړنی ژوند ===
فایرابنډ د ۱۹۲۴ زکال پر مهال د اتریش په ویانا ښار کې وزیږېد. د هغه پلرنی بابا د هلېنا فایرابنډ په نامه د دوی د کور د خدمتګارې څخه نامشروع ماشوم و. پلار یې چې په اصل کې له کارنتیا څخه و، د لومړۍ نړیوالې جګړې پر مهال په ایستریا کې د سمندري سوداګریز پوځ افسر او په ویانا کې یو ملکي مامور و، تر هغه چې د زړه د سکتې له امله ومړ. د مور کورنۍ یې د اتریش له ستوکرائو ښار څخه وه او خپله هم خیاطه وه چې د ۱۹۴۳ زکال د جولای په ۲۹مه نېټه یې د اروايي فشار له امله ځان وژنه وکړه. د دوی کورنۍ د کارګرې طبقې د اوسېدونکو په یوه سیمه (Wolfganggasse) کې مېشته وه چې په دغه سیمه کې تر ډېره کوچیانو موسیقارانو او د هغو نږدې خپلوانو ژوند کاوه؛ ورته مهال په کې ناڅاپي پېښې او د یو بل ترمنځ شخړې د ورځني ژوند برخه ګرځېدلې وې. &lt;ref name=&quot;ohvienna&quot;&gt;{{cite web|url=https://vcs.univie.ac.at/Feyerabend_Vienna_July24.pdf|title=Paul Feyerabend and Austrian Philosophy - His Formative Years in Postwar Vienna|date=2023|publisher=[[Institute Vienna Circle / Vienna Circle Society|Vienna Circle Society]]|website=[[University of Vienna]]|access-date=20 January 2024}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;oberheim&quot;&gt;{{cite web|last=Oberheim|first=Eric|url=https://plato.stanford.edu/entries/incommensurability/|title=The Incommensurability of Scientific Theories|date=4 September 2018|orig-date=25 February 2009|publisher=[[Stanford]]|website=[[Stanford Encyclopedia of Philosophy]]|access-date=20 January 2024}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Feyerabend|1995|pp=1-20}} {{sfn|Feyerabend|1995|p=2}}

فایرابنډ چې د یو کاتولیک په توګه را لوی شو ریل جمنازیوم ډوله ښوونځي ته ولاړ او په ښوونځي کې یو له هغو تکړه زده کوونکو څخه و چې په ځانګړې توګه یې د فیزیک او ریاضیاتو په مضامینو کې ډېره وړتیا لرله. ده د خپل پلار په مرسته د ۱۳ کلنۍ په عمر تلسکوپ جوړ کړ چې بیا یې پرمټ د سویس د لمریزو څېړنو د انستیتیوت ناظر شو. هغه له خپل ښوونکي سوالډ توماس څخه الهام واخیست او دومره شهرت یې وموند چې له خپلو ښوونکو څخه ډېر پېژندل کېده. فایرابنډ چې لیواله مطالعه کوونکی و او په ځانګړې توګه یې د افسانوي او کړکېچ لرونکو کیسو ناولونه لوستل په ناڅاپي توګه له فلسفې سره مخ شو. د افلاطون، ډکارټ او بوشنر اثارو د استدلال له ډراماتیک ځواک سره د هغه لېوالتیا راوپاروله. وروسته بیا د ماخ، اډینګټون او ډینګلر د اثارو له لارې د علومو له فلسفې سره مخ شو او دغه مهال یې د زردشت داسې وویل (Thus Spoke Zarathustra) او یوازی سړي (lonely man) په نامه د نیچه له دوه اثارو سره پریمانه لیوالتیا ومونده. هغه د لیو لهنر په مشرۍ د موسیقۍ په یوه ګروپ کې سندرې وویلې او بیا پسې اوپرا ته معرفي شو چې دلته یې د جورج اوګل او هانس هاټر له نندارو څخه الهام واخیست.{{sfn|Feyerabend|1995|p=31}}{{sfn|Feyerabend|1995|p=50}}{{sfn|Feyerabend|1995|p=28}}{{sfn|Feyerabend|1995|p=27}}

== اغېز ==

=== په فلسفه کې ===
په داسې حال کې چې د کړنلارې پر خلاف (Against Method) تر عنوان لاندې د فایرابنډ د ډېر لوستل شوي اثر اړوند فوري علمي هرکلی تر ډېره منفي و، خو نن ورځ نوموړی په شلمه پېړۍ کې د علومو یو له تر ټولو اغېزمنو فیلسوفانو څخه ګڼل کېږي. د یوې نړیوالې کړنلارې پر ضد د فایرابنډ استدلالونه تر یوه بریده منل شوي او د ۲۱مې پېړۍ د ډیری فیلسوفانو له خوا تر ډېره بدیهي ګڼل کېږي. د کثرت پالنې اړوند د هغه استدلالونو دغه موضوع په یوه اصلي جریان واړوله؛ ورته مهال د ده له خوا د یوې خپلواکې علمي څانګې په توګه د تاریخي قضایاوو مطالعه د تاریخ او د علومو د فلسفې د پراختیا په برخه کې اغېزمنه وه. د تقلیل پالنې اړوندو استدلالونو یې په جان دوپره، کیف هوکر او آلن چالمرز باندې اغېز درلود. دی همدارنګه د ټولنیزې ساختار پالنې او د ساینس او ټکنالوژۍ په برخه کې د مطالعاتو یو له فکري مخکښانو څخه و په داسې حال کې چې د خپل ژوند پر مهال یې په دواړو څانګو کې چندان ونډه نه لرله. &lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Shaw|first1=Jamie.|last2=Bschir|first2=Karim|date=2021|title=Introduction: Paul Feyerabend's Philosophy in the Twenty-First Century|journal=Interpreting Feyerabend: Critical Essays|language=en|pages=5}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Mitchell|first=Sandra|title=Unsimple Truths: Science, Complexity, and Policy|year=2009|pages=108}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Lloyd|first=Elizabeth|title=The Anarchronistic Anarchist|year=1999|pages=261}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;plato.stanford.edu3&quot;&gt;{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2020/entries/feyerabend/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=John|last=Preston|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=February 1, 2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;plato.stanford.edu4&quot;&gt;{{Cite book|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2020/entries/feyerabend/|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy|first=John|last=Preston|editor-first=Edward N.|editor-last=Zalta|date=February 1, 2020|publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University|via=Stanford Encyclopedia of Philosophy}}&lt;/ref&gt;

=== له فلسفې بهر ===
د ګالیله قضیې ته اړوند د فایرابنډ تحلیل چې ادعا کوي کلیسا د اخلاقي لاملونو او تجربي نظر له مخې د ګالیله په محکوم کولو کې «په سم مسیر» روانه وه په ۱۹۹۰ زکال کې د کارډینال جوزف راټزینګر (شپاړلسم پاپ بندیکټ) له خوا د یوې وینا پر مهال تائید شو. فایرابنډ په خپل ژوند لیک کې د ۱۹۹۱ زکال پر مهال له سټیفن جي ګولډ سره خپلې خبرې یادې کړي، هغه مهال چې ګولډ ورته وویل په اګېنسټ میتود اثر کې یې د کثرت پالنې اړوند استدلالونه ده ته د نقطوي تعادل په برخه کې د څېړنو په موخه انګېزه وربخښي. د فایرابنډ چارو همدارنګه په یو شمېر هغو فیزیک پوهانو اغېز وکړ چې دا وړتیا یې احساس کوله څو یو شمېر چارې د خپلو ښوونکو له کړنلارو څخه په جدا لارو وازمایي؛ همدارنګه یې د ټولنیزو علومو ډیری پوهان هم ورته چارې ته وهڅول ځکه چې دوی د طبیعي علومو له معیارونو سره د انطباق رامنځته کولو په موخه تر شدید فشار لاندې وو. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Feyerabend|first=Paul K.|title=Against Method|year=1993|edition=3|pages=131}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1177/0021140008098846|title=Understanding Feyerabend on Galileo|journal=Irish Theological Quarterly|volume=74|pages=89–92|year=2009|last1=Hickey|first1=T. J.|s2cid=170724340}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ratzinger [[Paul Feyerabend#Reference-Ratzinger-1994|(1994, p.98)]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|work=BBC News|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/7188860.stm|title=Papal visit scuppered by scholars|date=2008-01-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ncregister.com/site/article/7917|title=The Death of Irony: Benedict and the Enemies of Reason|date=2008-01-29|work=National Catholic Register|publisher=EWTN News|first=Angelo|last=Matera|access-date=2008-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20080203183726/http://ncregister.com/site/article/7917/|archive-date=2008-02-03|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Shaw|first1=Jamie.|last2=Bschir|first2=Karim|date=2021|title=Introduction: Paul Feyerabend's Philosophy in the Twenty-First Century|journal=Interpreting Feyerabend: Critical Essays|language=en|pages=6}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Feyerabend|1995|p=178}}

== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>ld5mngvii0zo5h1wsfb9uo5cu6v0m2n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ډېر ليدل کېدونکي موزيمونه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>81371</id>
    <revision>
      <id>365059</id>
      <parentid>347926</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T16:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 8 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27411" sha1="b6nic70rgffymi0k2u9ka69zck7o3kc" xml:space="preserve">دا د کلنۍ احصایې له مخې په ۲۰۲۳ ز کال کې په نړۍ کې ترټولو ډېر ليدل شويو موزیمونو يا '''لرغونتونونو'''&lt;ref&gt;{{Cite web |title=آرشیف کاپي |url=https://pakhtoonmagazine.com/other-writers/2997/ |access-date=2025-02-03 |archive-date=2024-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907204747/https://pakhtoonmagazine.com/other-writers/2997/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  نوملړ دی.
[[دوتنه:Vista_exterior_del_Museo_del_Louvre.JPG|بټنوک|  [[لوور|لوور موزيم]]، پاریس، فرانسه]]
[[دوتنه:Musei_Vaticani._Braccio_Nuovo.JPG|بټنوک| د واتیکان میوزیم ، واتیکان ښار، روم]]
[[دوتنه:British_Museum_from_NE_2_(cropped).JPG|بټنوک| [[د برتانيې موزيم|برېتانوي موزیم]] ، لندن]]
[[دوتنه:Natural_History_Museum_London_Jan_2006.jpg|بټنوک| طبیعي تاریخ میوزیم ، لندن]]
[[دوتنه:Metropolitan_Museum_of_Art_(The_Met)_-_Central_Park,_NYC.jpg|بټنوک| د میټروپولیټین میوزیم ، نیویارک ښار]]
[[دوتنه:National_Museum_of_Natural_History.jpg|بټنوک| طبیعي تاریخ ملي موزیم ، واشنګټن ډي سي، متحده ایالات]]
[[دوتنه:Tate_Modern_-_Bankside_Power_Station.jpg|بټنوک| ټاټې ماډرن ، لندن، انګلستان]]
[[دوتنه:Front_view_of_national_museum_of_korea.jpg|بټنوک| د کوریا ملي موزیم ، سیول، سوېلي کوریا]]
[[دوتنه:Guangdong_Museum_20170915-2.jpg|بټنوک| د ګوانګډونګ میوزیم ، ګوانګزو، چین]]
[[دوتنه:Maulana_Jelaledin_Muhammad_Rumi_in_konya.jpg|بټنوک| د میلانا میوزیم ، کونیا، تورکیه]]
[[دوتنه:Musée_d'Orsay,_North-West_view,_Paris_7e_140402.jpg|بټنوک| د اورسا میوزيت ، پاریس، فرانسه]]

== په ۲۰۲۳ او ۲۰۲۴ ز کال کې تر ټولو ډېرل ليدل شوي نندارځيونه (لرغونتونونه) ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!نوم
!ليدونکي په ۲۰۲۲ يا ۲۰۲۳ کې!!ښار
!هېواد
|-
|[[لوور]] || ۸,۷۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۴)&lt;ref&gt;Louvre Press Release, ۶ جنوري, ۲۰۲۵&lt;/ref&gt;|| [[پاريس]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[واتيکان موزيمونه]] ||۶,۸۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;New York Times, مارچ ۲۰۲۳&lt;/ref&gt;|| [[واتيکان]], [[روم]]
|{{هېواد بيرغ|واتيکان}}
|-
|[[چين ملي موزيم]] || ۶,۷۶۵,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum Survey for ۲۰۲۳, published اګست, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[بیجنګ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[برېتانوي موزيم]] || ۵,۸۲۰,۸۶۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;ALVA, مارچ ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[لندن طبيعي تاريخي موزيم|طبيعي تاريخ موزيم]] || ۵,۶۸۸,۶۰۸ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;ALVA, مارچ ۲۵,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
|{{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[مېټروپوليټان هنري موزيم]] || ۵,۴۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;New York Times&quot;, مارچ ۱۲, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[ نیویورک]]
|{{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[طبيعت تاريخ امريکايي موزيم]] || ۵,۴۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;New York Times&quot;, مارچ ۱۲, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[ نیویورک]]
|{{هېواد بيرغ|United States}}
|-|
|[[چين ساينس او تېکنالوژۍ موزيم]] || ۵,۳۱۵,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum Survey for ۲۰۲۳, published اګست, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[بیجنګ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[اورسای موزيم]] ||۴.۹ ميليونه (د [[اورنجېري موزيم]] سره يوځای) (۲۰۲۴)&lt;ref&gt;&quot;Le Figaro&quot;, جنوري ۶, (۲۰۲۵)&lt;/ref&gt;|| [[پاريس]]||{{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[اوفيزي]]|| ۵.۱۳۸.۵۸۸ (۲۰۲۳)&lt;ref name=&gt;Mic – Ufficio Statistica for ۲۰۲۳, جولای ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[فلورانس]]
| {{هېواد بيرغ|Italy}}
|-
|[[نانجينګ موزيم]] || ۵,۰۰۷,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;[https://www.teaconnect.org/tea-theme-museum-index.html|TEA-AECOM Museum Survey for ۲۰۲۳, published اګست, ۲۰۲۴]{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; || [[نانجينګ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
| [[سوژو موزيم]] || ۴,۸۵۲,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum Survey for 2023, published اګست, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[سوژو ]] || {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[ټاټې موډېرن]] || ۴,۷۴۲,۰۳۸ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;ALVA, مارچ ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[طبيعت تاريخ ملي موزيم]] || ۴,۴۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;Smithsonian. Institution Newsroom (جنوري ۱۰, ۲۰۲۴)&lt;/ref&gt;|| [[واشنګټن ډي سي]]
| {{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[کوريا ملي موزيم]]|| ۴.۱۸ ميليونه (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum index for ۲۰۲۳, published اګست ۲۰۲۴)&lt;/ref&gt;|| [[سيول]]
|{{هېواد بيرغ|South Korea}}
|-
|[[ګوانګډونګ موزيم]] ||۴,۰۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum Index, ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[ګوانګژو]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[طبيعي تاريخ ملي موزيم]] ||۳.۸ ميليونه (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;Le Figaro&quot;, جنوري ۱, (۲۰۲۴)&lt;/ref&gt;|| [[پاريس]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[هېرمتياز ايالتي موزيم]] || ۳,۲۷۳,۷۵۳ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, مارچ ۲۸,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;||[[ سینټ پیټرزبورګ]]
| {{هېواد بيرغ|Russia}}
|-
|[[دېل پرادو موزيم]] ||۳,۳۳۸,۲۸۵ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, مارچ ۲۸,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;||[[مادرید]]
| {{هېواد بيرغ|Spain}}
|-
|[[کاخ اباد نندارځی]]
|۳,۱۲۱,۰۰۰ (۲۰۲۲)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=پربازدیدترین موزه ایران کدام موزه است؟ - رسانه قطبنما |url=https://www.qotbnama.com/tourism-hospitality/heritage-and-environment/most-visited-museum-۱۴۰۱ |access-date=۲۰۲۴-۱۲-۱۲ |website=www.qotbnama.com }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|[[ تهران]]
|{{هېواد بيرغ|Iran}}
|-
|[[ويکټوريا او البېرټ موزيم]] || ۳,۱۱۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, مارچ ۲۸,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[ملي هوايي او فضايي موزيم]]{{Efn|Includes visitors to the [[Steven F. Udvar-Hazy Center|Udvar-Hazy Center]].}} ||۳,۱۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;Smithsonian Museum Newsroom February ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[واشنګټن ډي سي]]
| {{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[لندن ملي انځورتون]] || ۳,۰۹۶,۵۰۸ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;ALVA, مارچ ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[عصري هنرونو موزيم]] || ۲,۸۳۹,۵۰۹ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, مارچ ۲۶,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;||  [[ نیویورک]]
| {{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[مکسيکو ملي وګړپېژندنې موزيم]] ||۲,۶۳۶,۳۵۲ (۲۰۲۳)|| [[مکسيکو ښار]]
| {{هېواد بيرغ|Mexico}}
|-
| [[پمپېدو ملي او کلتوري موزيم]] ||۲,۶۱۱,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;Franceinfo Culture, ۴ جنوري ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[پاريس]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[تاريخ ملي موزيم]] ||۲,۴۵۶,۸۲۵ (۲۰۲۳)||[[مکسيکو ښار]]
|{{هېواد بيرغ|Mexico}}
|-
|[[ګلستان ماڼۍ]]
|۲,۱۰۶,۶۰۳ (۲۰۲۲)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=پربازدیدترین موزه ایران کدام موزه است؟ - رسانه قطبنما |url=https://www.qotbnama.com/tourism-hospitality/heritage-and-environment/most-visited-museum-۱۴۰۱ |access-date=۲۰۲۴-۱۲-۱۲ |website=www.qotbnama.com }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|[[ تهران]]
|{{هېواد بيرغ|Iran}}
|-
|[[د امريکا تاريخ ملي موزيم]] ||۲,۱۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;Smithsonian. Institution Newsroom (جنوري ۱۰, ۲۰۲۴)&lt;/ref&gt;||[[واشنګټن ډي سي]]
|{{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[د فلورانس اکاډمۍ انځورتون]] || ۲,۰۱۳,۹۱۴ (۲۰۲۳)&lt;ref name=&gt;Mic – Ufficio Statistica for ۲۰۲۳, جولای ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[فلورانس]]
| {{هېواد بيرغ|Italy}}
|-
|[[ګوګېنهيم بيلباو موزيم]] || ۱,۳۲۴,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;Club-Innovation-Culture, جنوري ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || | [[بيلباو]]
|{{هېواد بيرغ|Spain}}
|-
|[[مېولانا موزيم]] || ۳,۳۵۲,۵۰۵ (۲۰۲۲)&lt;ref name=&quot;turkey&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.thekonyanews.com/en/rumi/detay/mevlana-museum-takes-first-place-with-over-۳-ميليونه-ليدونکي-۸۲۳ |title=Mevlana Museum takes first place with over ۳ ميليونه visitors |publisher=The Konya News |accessdate=۳۰ May ۲۰۲۳}}&lt;/ref&gt;|| [[قونیه]]
| {{هېواد بيرغ|Turkey}}
|-
|[[روسيې ايالتي موزيم]] || ۲,۹۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, مارچ ۲۸,۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[ سینټ پیټرزبورګ]]
| {{هېواد بيرغ|Russia}}
|- &lt;
|[[سمندري علومو او تېکنالوژۍ ملي موزيم]] || ۲,۷۲۶,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA AECOM Museum Index (۲۰۲۴)&lt;/ref&gt;|||[[کيلونګ]] ||  {{هېواد بيرغ|Taiwan}}
|-
|[[لندن سيانسي موزيم]] || ۲,۹۵۷,۰۰۰ (۲۰۲۳) &lt;ref&gt;TEA-AECOM survey, اګست ۲۰۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[اېم +]] ||۲,۷۹۸,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;TEA-AECOM Museum Index, اګست ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;
|| [[هانګ کانګ]]
| {{هېواد بيرغ|Hong Kong}}
|-
|[[چين هوايي چلند موزيم]] || ۲,۳۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۲)&lt;ref&gt;{{Cite web |title=中国航空博物馆 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B5%DB%B6b%DB%B3%DB%B0%DB%B2f%DB%B2d%DB%B6%DB%B7b%DB%B4%DB%B8%DB%B2%DB%B4%DB%B8%DB%B8c%DB%B4%DB%B9%DB%B9ec%DB%B2%DB%B5%DB%B0%DB%B5a%DB%B5%DB%B1%DB%B4&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417221210/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B5%DB%B6b%DB%B3%DB%B0%DB%B2f%DB%B2d%DB%B6%DB%B7b%DB%B4%DB%B8%DB%B2%DB%B4%DB%B8%DB%B8c%DB%B4%DB%B9%DB%B9ec%DB%B2%DB%B5%DB%B0%DB%B5a%DB%B5%DB%B1%DB%B4&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[بیجنګ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[ترهګريزه توپوګراپي]]|| ۲,۱۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۲)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.berliner-zeitung.de/ratgeber/berlins-meistbesuchte-museen-kennen-sie-alle-li.۳۴۷۸۳۵ |title=Das sind Berlins meistbesuchte Museen: Kennen Sie alle? |last=Schulze |first=Nicole |website=[[Berliner Zeitung]] |language=de |date=۱۳ May ۲۰۲۳ |access-date=۱۴ جولای ۲۰۲۳}}&lt;/ref&gt;||[[برلين]]
| {{هېواد بيرغ|Germany}}
|-
|[[ساينس او تېکنالوژۍ ښار]] || ۱,۹۹۲,۸۲۳&lt;ref name=&quot;:۱&quot;&gt;{{Cite web |date=۲۰۲۳-۰۱-۰۵ |title=La fréquentation des musées parisiens en nette hausse en ۲۰۲۲, un retour à la normale d'avant pandémie se profile |url=https://www.francetvinfo.fr/culture/arts-expos/la-frequentation-des-musees-parisiens-en-nette-hausse-en-۲۰۲۲-un-retour-a-la-normale-d-avant-pandemie-se-profile_۵۵۸۲۵۶۸.html |access-date=۲۰۲۳-۰۱-۰۷ |website=franceinfo |language=fr-FR }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[پاريس]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[سکاټلينډ ملي موزيم]] || ۲,۱۸۸,۶۴۱۱(۲۰۲۳))&lt;ref&gt;ALVA, مارچ ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[ایدینبرګ]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[ترېتياکوپ ايالتي انځورتون]] || ۲,۱۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;Art Newspaper&quot; (۲۰۲۴)&lt;/ref&gt; || [[مسکو]]
| {{هېواد بيرغ|Russia}}
|-
|[[ساينس او تېکنالوژۍ ملي موزيم]] || ۱,۸۷۵,۳۷۲&lt;ref name=&quot;Taiwan&quot;&gt;{{Cite web |title=Scenic Spots |url=https://stat.taiwan.net.tw/scenicSpot |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=Tourism Statistics Database of the Taiwan Tourism Bureau}}&lt;/ref&gt;|| [[کاوهسيونګ]]
| {{هېواد بيرغ|Taiwan}}
|-
|[[National Museum of Modern and Contemporary Art]] || ۱,۸۰۶,۶۴۱&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot;&gt;{{cite web |last۱=Cheshire |first۱=Lee |last۲=da Silva |first۲=José |title=The ۱۰۰ most popular art museums in the world—who has recovered and who is still struggling? |url=https://www.theartnewspaper.com/۲۰۲۳/۰۳/۲۷/the-۱۰۰-most-popular-art-museums-in-the-worldwho-has-recovered-and-who-is-still-struggling |website=[[The Art Newspaper]] |access-date=۲۸ مارچ ۲۰۲۳ |date=۲۷ مارچ ۲۰۲۳ |archive-date=۲۸ مارچ ۲۰۲۳ |archive-url=https://web.archive.org/web/۲۰۲۳۰۳۲۸۲۰۴۵۰۵/https://www.theartnewspaper.com/۲۰۲۳/۰۳/۲۷/the-۱۰۰-most-popular-art-museums-in-the-worldwho-has-recovered-and-who-is-still-struggling |url-status=live}}&lt;/ref&gt;|| [[سيول]]
| {{هېواد بيرغ|South Korea}}
|-
|[[Rijksmuseum]] || ۲,۷۰۲,۸۲۴(۲۰۲۳)&lt;ref&gt;&quot;The Art Newspaper&quot;, ۲۶ مارچ ۲۰۲۴&lt;/ref&gt; || [[امسټرډام]]
| {{هېواد بيرغ|Netherlands}}
|-
|[[Österreichische Galerie Belvedere|Belvedere]]
| ۱,۸۳۴,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;[https://www.bmkoes.gv.at/kunst-und-kultur/kulturinstitutionen-des-bundes/bundesmuseen/besuchsstatistik-bundesmuseen-oenb-۲۰۲۳.html]{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[ویانا]]
| {{هېواد بيرغ|Austria}}
|-
|[[National Gallery Singapore]]
| ۱,۷۲۳,۹۱۶ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;{{cite web |title=The ۱۰۰ most popular art museums in the world—blockbusters, bots and bounce-backs |url=https://www.theartnewspaper.com/۲۰۲۴/۰۳/۲۶/the-۱۰۰-most-popular-art-museums-in-the-world-۲۰۲۳ |website=theartnewspaper.com |publisher=The Art Newspaper |access-date=۴ September ۲۰۲۴ }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; || [[سنګاپور]]
| {{هېواد بيرغ|Singapore}}
|-
|[[California Science Center]] || ۱,۶۹۴,۰۰۰&lt;ref name=&quot;tea-aecom&quot;&gt;{{cite web |url=https://aecom.com/wp-content/uploads/documents/reports/AECOM-Theme-Index-۲۰۲۲.pdf |title=TEA/AECOM ۲۰۲۲ Theme Index and Museum Index |date=۱۳ June ۲۰۲۳ |access-date=۱۴ جولای ۲۰۲۳ }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[لاس انجلس]]
| {{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[Art Gallery of NSW]] || ۱,۶۹۲,۰۲۸&lt;ref name=&quot;Annual Report ۲۰۲۲-۳۴&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.datocms-assets.com/۴۲۸۹۰/۱۷۰۱۷۳۵۹۷۶-art_gallery_of_new_south_wales_annual_report_۲۰۲۲-۲۳.pdf |title=Annual Report ۲۰۲۲–۲۳ |date=۲۰۲۳ |access-date=۱۲ October ۲۰۲۴ }}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[ سیډني]]
| {{هېواد بيرغ|Australia}}
|-
|[[Royal Museums Greenwich]] || ۱,۶۲۸,۵۸۰&lt;ref name=&quot;ALVA&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.alva.org.uk/details.cfm?p=۴۲۳ |title=۲۰۲۲ Visitor Figures |publisher=Association of Leading Visitor Attractions (ALVA) |date=۲۱ مارچ ۲۰۲۳ |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳}}&lt;/ref&gt;|| [[لندن]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[Zhejiang Museum of Natural History]] || ۱,۵۸۱,۲۶۳&lt;ref&gt;{{Cite web |title=浙江自然博物院 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=۲۵ed۱۳fd۳۶۱b۴۵۵۳۸۳۹۵۱۷۹۵۶۰۵a۹fc۵&amp;nianfen=۲۰۲۲ |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[هانګژو]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[National Gallery of Victoria]]|| ۱,۵۸۰,۳۰۳&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[مېلبورن]]
| {{هېواد بيرغ|Australia}}
|-
|[[National Palace Museum]] || &gt;۱,۵۵۰,۰۰۰&lt;ref&gt;{{cite web |last۱=Strong |first۱=Matthew |title=Taiwan’s National Palace Museum exceeds ۱.۵۵ ميليونه visitors for ۲۰۲۴ |url=https://taiwannews.com.tw/news/۵۹۶۹۶۸۶ |website=taiwannews.com.tw |access-date=۱۲ November ۲۰۲۴}}&lt;/ref&gt;|| [[تایپي]]
| {{هېواد بيرغ|Taiwan}}
|-
|[[Jianchuan Museum Cluster]] || ۱,۵۳۸,۱۴۳&lt;ref&gt;{{Cite web |title=四川省建川博物馆 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=cfaee%DB%B9%DB%B0%DB%B4%DB%B0b%DB%B4c%DB%B4%DB%B3cd%DB%B9c%DB%B2%DB%B9f%DB%B0f%DB%B2%DB%B8ec%DB%B2%DB%B4ed%DB%B3&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250418014910/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=cfaee%DB%B9%DB%B0%DB%B4%DB%B0b%DB%B4c%DB%B4%DB%B3cd%DB%B9c%DB%B2%DB%B9f%DB%B0f%DB%B2%DB%B8ec%DB%B2%DB%B4ed%DB%B3&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[چېنګدو]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[Houston Museum of Natural Science]] || ۱,۵۲۰,۰۰۰&lt;ref name=&quot;tea-aecom&quot; /&gt;|| [[هیوستون]]
| {{هېواد بيرغ|United States}}
|-
|[[Tokyo Metropolitan Art Museum]] || ۱,۵۰۹,۹۷۰&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[توکیو]]
| {{هېواد بيرغ|Japan}}
|-
|[[Changzhou Museum]] || ۱,۵۰۸,۲۲۹&lt;ref&gt;{{Cite web |title=常州博物馆 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=cc%DB%B1aa%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%DB%B5%DB%B3%DB%B8%DB%B4fee%DB%B8%DB%B0%DB%B4a%DB%B7%DB%B2%DB%B3b%DB%B2%DB%B3af%DB%B5a%DB%B8%DB%B1&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417224540/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=cc%DB%B1aa%DB%B1%DB%B1%DB%B2%DB%B0%DB%B5%DB%B3%DB%B8%DB%B4fee%DB%B8%DB%B0%DB%B4a%DB%B7%DB%B2%DB%B3b%DB%B2%DB%B3af%DB%B5a%DB%B8%DB%B1&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[چانګژو]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[Humboldt Forum]] || ۱,۵۰۰,۰۰۰&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[برلين]]
| {{هېواد بيرغ|Germany}}
|-
|[[Kaohsiung Museum of Fine Arts]] || ۱,۴۶۱,۴۰۶&lt;ref name=&quot;Taiwan&quot; /&gt;|| [[کاوهسيونګ]]
| {{هېواد بيرغ|Taiwan}}
|-
|[[Acropolis Museum]] ||۱,۴۵۱,۷۲۷&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;||[[اتن]]
| {{هېواد بيرغ|Greece}}
|-
|[[چين ساينس او تېکنالوژۍ موزيم]] || ۱,۴۳۱,۱۸۹&lt;ref&gt;{{Cite web |title=中国科学技术馆 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B1c%DB%B4e%DB%B5%DB%B2%DB%B8%DB%B0f%DB%B9%DB%B5f%DB%B4%DB%B4%DB%B2baec%DB%B0%DB%B9%DB%B2fb%DB%B4d%DB%B8%DB%B2%DB%B1dff&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417220844/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B1c%DB%B4e%DB%B5%DB%B2%DB%B8%DB%B0f%DB%B9%DB%B5f%DB%B4%DB%B4%DB%B2baec%DB%B0%DB%B9%DB%B2fb%DB%B4d%DB%B8%DB%B2%DB%B1dff&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[بیجنګ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[سوژو موزيم]] || ۱,۴۱۷,۴۱۲&lt;ref&gt;{{Cite web |title=苏州博物馆 (苏州民俗博物馆) |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=ae%DB%B8%DB%B9e%DB%B1b%DB%B4%DB%B2c%DB%B9%DB%B4%DB%B4%DB%B4%DB%B1eacc%DB%B4%DB%B4f%DB%B3%DB%B8%DB%B5%DB%B5c%DB%B4dbf%DB%B8&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417222242/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=ae%DB%B8%DB%B9e%DB%B1b%DB%B4%DB%B2c%DB%B9%DB%B4%DB%B4%DB%B4%DB%B1eacc%DB%B4%DB%B4f%DB%B3%DB%B8%DB%B5%DB%B5c%DB%B4dbf%DB%B8&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[سوژو ]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[چېنګدو Museum]] || ۱,۴۰۴,۷۳۵&lt;ref&gt;{{Cite web |title=成都博物馆 (成都中国皮影博物馆) |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B2%DB%B9%DB%B8cffde%DB%B5%DB%B7d%DB%B0%DB%B4%DB%B1%DB%B2%DB%B3%DB%B9%DB%B5%DB%B2%DB%B9%DB%B9%DB%B3ec%DB%B6%DB%B6c%DB%B6%DB%B0%DB%B6%DB%B2%DB%B1&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250417230103/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B2%DB%B9%DB%B8cffde%DB%B5%DB%B7d%DB%B0%DB%B4%DB%B1%DB%B2%DB%B3%DB%B9%DB%B5%DB%B2%DB%B9%DB%B9%DB%B3ec%DB%B6%DB%B6c%DB%B6%DB%B0%DB%B6%DB%B2%DB%B1&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[چېنګدو]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[Shanghai Science and Technology Museum]] || ۱,۴۰۳,۱۷۹&lt;ref&gt;{{Cite web |title=上海科技馆 |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B2%DB%B9%DB%B5d%DB%B4%DB%B2e%DB%B0%DB%B7%DB%B9%DB%B9%DB%B0%DB%B4a%DB%B2%DB%B6%DB%B9dcfcc%DB%B3bc%DB%B0%DB%B6%DB%B5e%DB%B3%DB%B2e&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250419031806/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B2%DB%B9%DB%B5d%DB%B4%DB%B2e%DB%B0%DB%B7%DB%B9%DB%B9%DB%B0%DB%B4a%DB%B2%DB%B6%DB%B9dcfcc%DB%B3bc%DB%B0%DB%B6%DB%B5e%DB%B3%DB%B2e&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[شانګهای]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[The National Art Center, Tokyo]] || ۱,۴۰۰,۰۹۶&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[توکیو]]
| {{هېواد بيرغ|Japan}}
|-
|[[Louis Vuitton Foundation]] || ۱,۵۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;CLIC Museum Survey  survey, جنوري ۲۰۲۴&lt;/ref&gt;|| [[پاريس]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[Tokyo National Museum]] || ۱,۳۷۲,۱۳۲&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[توکیو]]
| {{هېواد بيرغ|Japan}}
|-
|[[National Museum in Kraków]] || ۱,۳۶۵,۴۲۵&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[کراکوپ]]
| {{هېواد بيرغ|Poland}}
|-
|[[Centro Cultural Banco do Brasil]] || ۱,۳۶۴,۲۰۸&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[ساو پاولو]]
| {{هېواد بيرغ|Brazil}}
|-
|[[Van Gogh Museum]] || ۱,۳۶۴,۰۲۳&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[ امسټرډام]]
| {{هېواد بيرغ|Netherlands}}
|-
|[[National Museum of Nature and Science]] || ۲,۵۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref name=&quot;tea-aecom&quot; /&gt;|| [[توکیو]]
| {{هېواد بيرغ|Japan}}
|-
|[[Kunsthistorisches Museum]] || ۱,۶۸۸,۵۰۹&lt;ref&gt;[https://www.bmkoes.gv.at/kunst-und-kultur/kulturinstitutionen-des-bundes/bundesmuseen/besuchsstatistik-bundesmuseen-oenb-۲۰۲۳.html]{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[ويانا]]
| {{هېواد بيرغ|Austria}}
|-
|Museo Nazionale di [[Castel Sant'Angelo]] || ۱,۳۲۱,۸۳۴&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://musei.beniculturali.it/notizie/notifiche/i-numeri-dei-musei-italiani-nel-۲۰۲۳|title=I numeri dei Musei Italiani nel ۲۰۲۳|website=musei.beniculturali.it|access-date=۳ جولای ۲۰۲۴|language=it}}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;|| [[روم]]
| {{هېواد بيرغ|Italy}}
|-
|[[Tianjin Natural History Museum]] || ۱,۳۲۰,۷۵۲&lt;ref&gt;{{Cite web |title=天津自然博物馆 (北疆博物院) |language=zh |url=http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B5b%DB%B4%DB%B1de%DB%B2%DB%B8dbc%DB%B0%DB%B4%DB%B4a%DB%B6b%DB%B5%DB%B2%DB%B0c%DB%B5%DB%B1b%DB%B7f%DB%B1f%DB%B6ba%DB%B3&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |access-date=۳۰ May ۲۰۲۳ |website=全国博物馆年度报告信息系统 |trans-website=National Museum Annual Report Information System |archive-date=2025-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250418013835/http://nb.ncha.gov.cn/museumdetail.html?msg=%DB%B5b%DB%B4%DB%B1de%DB%B2%DB%B8dbc%DB%B0%DB%B4%DB%B4a%DB%B6b%DB%B5%DB%B2%DB%B0c%DB%B5%DB%B1b%DB%B7f%DB%B1f%DB%B6ba%DB%B3&amp;nianfen=%DB%B2%DB%B0%DB%B2%DB%B2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;|| [[تيانجين]]
| {{هېواد بيرغ|China}}
|-
|[[Palacio de Cristal del Retiro]] || ۱,۳۱۸,۸۲۳{{efn|Does not include visitors to the main Reina Sofía museum.}}&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[مادرید]]
| {{هېواد بيرغ|Spain}}
|-
|[[Museum of European and Mediterranean Civilisations]] ||۱,۳۰۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)||[[مارسېلي]]
| {{هېواد بيرغ|France}}
|-
|[[Scottish National Gallery]] || ۱,۲۷۷,۲۳۰&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[ایدینبرګ]]
| {{هېواد بيرغ|United Kingdom}}
|-
|[[Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía|Museo Reina Sofía]] || ۱,۲۵۳,۱۸۳{{efn|Does not include visitors to the Palacio de Cristal del Retiro.}}&lt;ref name=&quot;Art Newspaper data&quot; /&gt;|| [[مادرید]]
| {{هېواد بيرغ|Spain}}
|-
|[[Galata Tower]] || ۱,۲۵۰,۰۰۰ (۲۰۲۳)&lt;ref&gt;https://www.dailysabah.com/business/tourism/istanbul-welcomes-over-۸۵m-tourists-in-first-half-of-year&lt;/ref&gt;|| [[استنبول]]
| {{هېواد بيرغ|Turkey}}
|}

== معیارونه ==
په دې نوملړ کې هنري، کلتوري، تاريخي، طبيعي تاريخي او ساينسي موزيمونه شامل دي، چې په ۲۰۲۲ ز کال کې ترې کابو  ۱,۲۵۰,۰۰۰ څخه زیاتو ليدونکو ليدنه کړې،  مګر دې نوملړ کې لرغونو آثارو ځایونه، تاریخي اثار، یا ډېری ماڼۍ موزیمونه شامل ندي. د مثال په توګه، [[ممنوعه ښار|منع شوي ښار]] ، [[کرملین]] ، او د [[وارسای ماڼۍ]] دې نوملړ کې نشته، که څه هم [[لوور]] او هرمیج بيا پکې شاملې دي.

په ټولو سیمو کې د راپور ورکولو کې د توپیرونو له امله، د ارقامو د راپور ورکولو په وخت کې یو څه توپیر به خامخا وي.

== دا هم وګورئ ==
* [[ډېر ليدل کېدنکو هنري نندارځايونو نوملړ]]
* [[د سیمې له مخې د ډیری لیدل شوي موزیمونو نوملړ]]
* [[د لوی هنر میوزیمونو نوملړ]]
* [[ډېر ليدل کېدونکو ځايونو او يادګارونو نوملړ|دډېر ليدل کېدونکو ځايونو او يادګارونو نوملړ]]

== سرچينې ==
{{لړسرچينې}}</text>
      <sha1>b6nic70rgffymi0k2u9ka69zck7o3kc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نیت قبول حیات کاکاخیل</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84318</id>
    <revision>
      <id>365054</id>
      <parentid>364649</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6366" sha1="ek51vml8nx8bqs0nq7xn9jq3diiett8" xml:space="preserve">{{ديني ژوندليک مالوماتبکس|Religion=[[Islam]]|image=|name=Niat Qabool Hayat|title=Numberdar-e-Aala|birth_date=September 5, 1905|death_date=October 18, 1986|ethnicity=|works=|signature=Niat_q_hayat.png}}

'''نیت قبول حیات کاکا خېل''' (همداراز: کاکا خېل؛ د ۱۹۰۵ د سپټمبر ۵مه – د ۱۹۸۶ د اکتوبر ۱۸مه) د پاکستان د ګلګت-بلتستان یو سیاستوال و. له ۱۹۷۳ وروسته، هغه د ګوپس د والي مرستیال پاتې شوی و. کاکاخېل د مرکزي آسیا د عالي شورا غړی او د آغا خان د شورا مشر غړی و. هغه د ۱۹۷۰مو کلونو په پیل کې، د سرحدي جرمونو د مقرراتو (FCR) د واکمنۍ په موده کې یو حکومتي چارواکی و.

== لومړنی ژوند ==
'''کاکا خېل''' د ۱۹۰۵ کال د سپټمبر په ۵مه، د ګلګت ایجنسي په غېزر وادۍ (چې نن ورځ د ګوپس-یاسین ولسوالۍ برخه ده) کې زیږیدلی و. د هغه پلار یو شپونکی و، چې د حیات له زیږیدو څو میاشتې مخکې لادرکه شو. څو میاشتې وروسته له دې چې حیات وزېږېد، د هغه مشر ورور په یوه پېښه کې مړ شو.

حیات د واکمن سیدو له کورنۍ سره تعلق درلود، او کله چې هغه ۲۱ کلن شو، ګلګت ته د هلته د راجه سره د اوسېدو لپاره واستول شو. څو کاله وروسته، کاکا خېل خپل کلي ته بېرته ستون شو او د خپل تره، '''زمبول حیات'''، ځای ناستی شو.

هغه د راجه ګوپس، '''مقپون حسین علي خان'''، تر والي توب لاندې یو پیاوړی او وړ سیمه‌ییز حاکم و، او ورته د '''&quot;اعلی نمبر دار&quot;''' لقب ورکړل شو.

== د شندور پولو میدان ==
په ۱۹۳۵ کال کې، د ګلګت ایجنسۍ برتانوي ادارې مشر '''ایولین هې کاوب''' له '''نیت قبول حیات کاکاخېل''' څخه غوښتنه وکړه چې د '''شندور سر''' په سیمه کې یو ښه جوړ، منظم د پولو میدان جوړ کړي. دا پروژه د سیمې د خلکو په ژمنتیا او زحمت سره بشپړه شوه.[https://visitsilkroad.org/destination/shandor-yearly-polo-festival/]{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[https://www.fehmeedakhan.com/shandur-pass-chitral/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250209015559/https://www.fehmeedakhan.com/shandur-pass-chitral/ |date=2025-02-09 }}[https://ecoclub.com/images/easyblog_articles/1018/Shandur-Polo-Festival.pdf]

د دې کار پایله یو ښکلی د پولو میدان و، چې نوم یې '''ماس جونالی''' کېښودل شو. دا میدان ۵۶ متره سور او ۲۰۰ متره اوږدوالی درلود، چې له یو معیاري د پولو میدان (چې عموماً ۱۵۰ په ۲۷۰ متره وي) څخه یو څه کوچنی و.

د &quot;'''ماس جونالی'''&quot; نوم له '''خوار ژبې''' څخه اخیستل شوی، چې پکې &quot;'''ماس'''&quot; د سپوږمۍ معنا لري او &quot;'''جونالی'''&quot; د پولو میدان ته ویل کېږي. دا نوم د کاوب د سپوږمیزو شپو د پولو لوبو سره د ځانګړې مینې نښه ده، چې د لوبې فضا ته یې یو جادویي رنګ ورکاوه.[https://defencepk.com/forums/threads/pakistan-polo-news.24186/]

کله چې '''کاکاخېل''' د شندور د پولو میدان جوړولو کار په ډېر مؤثر او منظم ډول بشپړ کړ، نو '''کاوب''' پرې ډېر اغېزمن شو او د انعام وړاندیز یې وکړ. خو کاکاخېل د انعام پر ځای دا غوښتنه وکړه چې د سیمې په سیندونو او خوړونو کې دې '''تراؤټ ماهیان''' واچول [https://pakistanbikers.com/blog/destination/shandur-pass/ شي]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. دا بې‌غرضه غوښتنه د کاکاخېل د خلکو د هوساینې لپاره د ژمنتیا څرګندونه وه.

د دې له امله، '''کاوب''' له انګلستانه '''تراؤټ ماهي''' راوستل او د '''غېزر سیند''' ته یې معرفي کړل، چې وروسته د '''د کب نیولو ریاست (Directorate of Fisheries)''' د جوړېدو سبب شو، او له دې سره د سیمې خلکو ته سلګونه دندې پیدا شوې.

له هغه راهیسې، د تراؤټ کبانو شمېر په چټکۍ سره زیات شو، او د دوی لوی لوی ډولونه په '''هندراپ جهیل''' او '''باها خوکُش جهیل''' کې ثبت شوي، چې وزنونه یې تر ۲۴ کیلوګرامو (۵۳ پونډه) او ۴۵ کیلوګرامو (۹۹ پونډه) پورې رسېدلي دي.[https://www.chitraltravel.com/index.php/events-festivals#:~:text=In%201935%20UK,crossed%2040%20kg.][https://www.pakistanguidedtours.pk/fairs-festivals/][https://salampak.com/shandur-polo-festival.html]

== په ګلګت بلتستان کې ادبي لوړوالی ==
په ۱۹۴۰ کال کې، '''نیت قبول حیات کاکاخېل''' د '''کوهِ غېزر''' په سیمه کې یو خصوصي ابتدايي ښوونځی جوړ کړ. په پیل کې، د دې ښوونځي زده‌کوونکي به د لوړو زده‌کړو لپاره لرې پرتو ښارونو ته تلل، خو ډېر ژر د '''آغا خان تعلیمي خدماتو''' ادارې چارواکو د دې ښوونځي وړتیا او ارزښت وپېژاند او دا یې له خپلې ادارې سره وتاړه.

دا شراکت یو مهم بدلون راوست، ځکه د ښوونځي د زده‌کړې پر ژمنتیا سره، د سیمې د سواد کچه په چټکۍ سره لوړه شوه، چې تر ۸۵ سلنې څخه یې هم واوښته — کوم چې یوه د پام وړ لاسته راوړنه وه.

== ماخذونه ==

[[وېشنيزه:د پاکستان سياستوال]]
[[وېشنيزه:1986 مړينې]]
[[وېشنيزه:1905 زېږېدنې]]</text>
      <sha1>ek51vml8nx8bqs0nq7xn9jq3diiett8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>نړيوال ادبيات</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86302</id>
    <revision>
      <id>365052</id>
      <parentid>362270</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>24283</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>365052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4965" sha1="0zuu9wlo9j08p2d2i4dcunphspbbz8e" xml:space="preserve">''نړیوال ادبیات''' ({{Lang-en|World Literature}}) د نړۍ د بېلابېلو کلتورونو د ادبي اثارو هغه ګډه ټولګه ده چې له ملي او جغرافیایي پولو هاخوا د بشریت د فکري میراث په توګه پېژندل کېږي. دا مفهوم په لومړي ځل په [[۱۹]] پېړۍ کې د جرمني فیلسوف او لیکوال [[ګویټه]] لخوا د &quot;Weltliteratur&quot; په نوم مطرح شو، چې موخه یې د تمدنونو ترمنځ د خبرو اترو او یو بل ته د درناوي رامنځته کول وو. په اوسني پېر کې نړیوال ادبیات د یوې داسې وسیلې په توګه کارول کېږي چې لوستونکو ته اجازه ورکوي د نړۍ د نورو قومونو په تاریخ، احساساتو او ټولنیزو ستونزو پوه شي. دا د ادبیاتو هغه بڼه ده چې د ژباړې او کلتوري تبادلې له لارې په نړیواله کچه خپرېږي او د انسانانو ترمنځ د فکري پلونو د جوړولو دنده پر غاړه لري.

د دې ډول ادبیاتو د خپرېدو او پیاوړتیا تر شا تر ټولو لوی لاس د [[ژباړه|ژباړې]] د هنر دی، ځکه چې همدا ژباړه یو اثر له خپلې محدودې سیمې راوباسي او د نړۍ د نورو ژبو ویونکو ته یې وړاندې کوي. کله چې یو [[ناول]]، [[شعر]] یا داستان نړیوال شهرت ترلاسه کوي، نو هغه نور یوازې د یوې ځانګړې ټولنې ملکیت نه وي، بلکې د بشري شعور برخه ګرځي. په دې پروسه کې د [[نوبل جایزه]] او د بوکر نړیواله جایزه د هغو اثارو په معرفي کولو کې مهم رول لوبوي چې لوړ کیفیت لري او په نړیواله کچه د انساني ارزښتونو د بیانولو وړتیا ښيي. په حقیقت کې، دا ادبیات د مختلفو کلتورونو ترمنځ د همپالنې او یووالي یو داسې نظام رامنځته کوي چې پکې هر غږ خپل ځای او ارزښت لري.

په اکاډمیکو مرکزونو او پوهنتونونو کې د نړیوالو ادبیاتو مطالعه د [[بشري علوم]] او [[ټولنپوهنه]] په برخه کې د نویو څېړنو لپاره لاره هواروي. پوهان په دې باور دي چې د نړۍ د مشهورو لیکوالانو لکه شکسپیر، رومي، دایستوفسکي او ګابریل ګارسیا مارکز د اثارو مطالعه موږ ته د بشر د تېر تاریخ او د هغه د راتلونکو هیلو په اړه ژور لیدلوری راکوي. د معلوماتي ټکنالوژۍ په پراخېدو سره اوس د نړۍ ادبي شهکارونه د ډیجیټل کتابتونونو له لارې هر چا ته په اسانۍ د لاسرسي وړ دي، چې دې چارې د کلتوري تنوع په ساتلو او د تمدنونو ترمنځ د تعصب په کمولو کې بې ساري مرسته کړې ده. په دغو اثارو کې د [[فلسفه]]، [[اخلاق]] او ټولنیز عدالت په اړه بحثونه د یوې باخبره او متمدنې نړۍ د جوړولو لپاره بنسټیز ګڼل کېږي.

== د نړیوالو ادبیاتو اساسي موخې او ارزښتونه ==
د کلتوري ډیالوګ پیاوړتیا د نړۍ د بېلابېلو ملتونو ترمنځ د تفاهم او پوهې د کچې د لوړولو لپاره کار کوي. د بشري ارزښتونو ترویج د داسې اثارو ملاتړ کوي چې د عدالت، ازادۍ او انساني کرامت پیغام نړیوالو ته رسوي. د ژبني تنوع ساتنه په نړیواله کچه د کوچنیو ژبو د ادبي هستیو د ژوندي ساتلو او هغوی ته د نړیوال ستیج د برابرولو هڅه کوي. د بین‌الرشتوي اړیکو ټینګښت د ادبیاتو په مرسته د تاریخ، ارواپوهنې او سیاست ترمنځ د نویو څېړنیزو لارو د موندلو زمینه برابروي ترڅو د ټولنې ستونزې په هر اړخیزه توګه وڅېړل شي.

== سرچینې ==
[https://iwl.fas.harvard.edu/ The Institute for World Literature - Harvard University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251205093115/https://iwl.fas.harvard.edu/ |date=2025-12-05 }}

[https://www.nobelprize.org/ Nobel Prize in Literature Official Records]

[https://en.unesco.org/ UNESCO Cultural Diversity and Literature Support]

[https://chci.org/ Consortium of Humanities Centers and Institutes (CHCI)]
[[وېشنيزه:ادبیات]]
[[وېشنيزه:کلتور]]
[[وېشنيزه:بشري علوم]]
[[وېشنيزه:تاریخ]]</text>
      <sha1>0zuu9wlo9j08p2d2i4dcunphspbbz8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siraj ul-Absar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87492</id>
    <revision>
      <id>365056</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38462-85</username>
        <id>40034</id>
      </contributor>
      <comment>یوازې ددې کتاب په اړه متن اضافه شو. زه به ددې کتاب په اړه نور معلومات تیار او خپاره کړم</comment>
      <origin>365056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2680" sha1="041pb8iig4q26v9zkpt3nkree1480zg" xml:space="preserve">«سراج الابصار» (د سترګو یا لیدونو څراغ) د مهدوي غورځنګ یو له بنسټیزو او مهمو دیني او کلامي اثارو څخه دی چې د شپاړسمې پېړۍ د مشهور عالم، عبدالمالک سجاوندي له خوا لیکل شوی دی.

دا کتاب په اصل کې د مهدوي غورځنګ یوه علمي دفاعیه ده. کله چې د سید محمد جونپوري د «مهدي» کېدو ادعا د هغه مهال د رسمي دیني عالمانو له خوا وننګول شوه او پر مهدویانو سختې نیوکې او فتوې صادرې شوې، عبدالمالک سجاوندي دغه کتاب ولیکه. په سراج الابصار کې د قران کریم د ایتونو، نبوي احادیثو او منطقي دلایلو پر بنسټ د مهدوي عقایدو ملاتړ شوی او د مخالفو عالمانو پوښتنو ته کلک فقهي او کلامي ځوابونه ورکړل شوي دي.

سراج الابصار د مهدوي غورځنګ د تاریخ، ایډیالوژۍ او فقهې د پېژندلو لپاره یوه لومړنۍ او تر ټولو باوري سرچینه ده. دا اثر په ډاګه کوي چې د سجاوند سیمې عالمانو په هغه زمانه کې څومره لوړ علمي او فکري ځواک درلود. د سجاوند د لرغوني کلتور، علمي میراث او تاریخي ارزښتونو د ژوندي ساتلو او پرمختیا په برخه کې د دا ډول اثارو پېژندنه او څېړنه خورا اړینه ده، ځکه چې دا د دغې سیمې فکري بډاینه ثابتوي.

د هغه مهال د مروجه علمي دود له مخې، دغه ډول کتابونه زیاتره په عربي او فارسي ژبو لیکل کېدل ترڅو د اسلامي نړۍ نورو عالمانو ته د فهم وړ وي. د کتاب سبک کاملاً استدلالي او مناظروي دی، چې د لیکوال لوړه دیني پوهه او پر اسلامي علومو د هغه بشپړ حاکمیت په ګوته کوي.

دې کتاب په هغو سختو شرایطو کې چې مهدویان تر سیاسي او مذهبي فشارونو لاندې وو، د هغوی لپاره یو کلک عقیدوي بنسټ او ډاډ رامنځته کړ. نن ورځ هم دا اثر د اسلامي تاریخ او د مذهبي غورځنګونو د څېړونکو لپاره خورا ارزښت لري او قلمي نسخې یې تر ډېره د هند په مهدوي دایرو او ځانګړو کتابتونو کې خوندي دي.</text>
      <sha1>041pb8iig4q26v9zkpt3nkree1480zg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>