Wikipedia
quwiki
https://qu.wikipedia.org/wiki/Qhapaq_p%27anqa
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Midya
Sapaq
Rimanakuy
Ruraq
Ruraq rimanakuy
Wikipidiya
Wikipidiya rimanakuy
Rikcha
Rikcha rimanakuy
MediaWiki
MediaWiki rimanakuy
Plantilla
Plantilla rimanakuy
Yanapa
Yanapa rimanakuy
Katiguriya
Katiguriya rimanakuy
TimedText
TimedText talk
Módulo
Módulo discusión
Evento
Evento discusión
Tunpis suyu
0
2147
692260
682835
2026-10-25T12:51:07Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Logo Gobierno Regional de Tumbes.png -> Escudo Región Tumbes.png (Commons)
692260
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="rigth" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Tunpis suyu <br> <small> Departamento de Tumbes </small>'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Mozaico Tumbes.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Puerto Pizarro]], [[Tunpis]], [[Tunpis suyu]] ([[Piruw]])
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Perú_Tumbes.png|145px|center|]]
|- style="background: white"
| style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Región Tumbes.png|100px|center| Tumpis]]
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Tumbes.svg|110px|center| Tumpis unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]]kuna || 3
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Piruw)|Listritu]]kuna || 12
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Tunpis]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 191 713 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 4.318 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|25|11|1942}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || Wilmer Dios Benites <br><small>(2015–2018)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || +72
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:Map of Tumbes region.png|thumb|right|290px|Pruwinsyakuna (Tunpis suyu)]]
'''Tunpis suyu''' nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk suyum. Uma llaqtanqa [[Tunpis]] llaqtam.
== Way kawsay ==
Kamasqa {{pun|25|11|1942}}.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Los Manglares de Tumbes mamallaqta willkachasqa]] - [[Amutapi urqukuna mamallaqta parki]] - [[Tunpis mama llaqta risirwa]]
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Urqu]]kuna''':
* '''[[Qucha]]kuna:''':
== Llaqta pusay rakiy ==
* 3 pruwinsyakuna
* 12 listritu
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:DarkRed; color:white"
! '''Pruwinsya'''
! '''Uma llaqta'''
|-
| [[Contralmirante Villar pruwinsya|Kuntralmiranti Willar]]
| [[Zorritos|Surritus]]
|-
| [[Sarumilla pruwinsya|Sarumilla]]
| [[Sarumilla]]
|-
| [[Tumpis pruwinsya|Tunpis]]
| [[Tumpis]]
|}
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:45%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Pruwinsya'''
! '''Kastilla simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''Indihina simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| [[Contralmirante Villar pruwinsya|Contralmirante Villar]]
|align="right" |15,004
|align="right" |99.7
|align="right" |13
|align="right" |0.1
|-
| [[Sarumilla pruwinsya|Sarumilla]]
|align="right" |36,076
|align="right" |99.5
|align="right" |129
|align="right" |0.4
|-
| [[Tumpis pruwinsya|Tumpis]]
|align="right" |126,833
|align="right" |99.6
|align="right" |321
|align="right" |0.3
|-
|Llapan
|align="right" |177,913
|align="right" |99.6
|align="right" |463
|align="right" |0.3
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/]</ref> </small>
== Suyupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Cerros de Amotape mamallaqta parki]]
* [[Piwra]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/tumbes.jpg Saywitu: Tumpis suyu]
{{Tumpis suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Suyu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Tumpis suyu| ]]
47omeo06yukhslsjqpcx18picvr4z13
Wawa wasi
0
2486
692274
670483
2026-10-25T12:54:55Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Classe maternelle2.jpg retirado (sin equivalente en Commons)
692274
wikitext
text/x-wiki
[[File:ADO 5721.jpg|thumb|300px|Wawa wasi [[Alanya]] ([[Turkiya]]).]]
[[Rikcha:AF-kindergarten.jpg|thumb|200px|right|Wawa wasi]]
'''Wawa wasi''' nisqaqa manaraq [[yachay wasi]]man puriq [[wawa]]kunapaq [[wasi]]m.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Willakuykuna]]
* [[Waskaran wakichiy]]
* [[Yachay wasi]]
* [[UNICEF]]
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20110713030846/http://www.infocusco.com/quechua-entrega-1.zip Lecciones de Quechua para descargar. Leccion I al V en Formato PDF]
* [https://web.archive.org/web/20081205103018/http://biblio.huascaran.gob.pe/documentos/cdapoyo/Libros/libros_pdf.html Willakuaykuna: qhichwa, aymara, kastilla simipi]
* [https://web.archive.org/web/20110824235645/http://portal.perueduca.edu.pe/Docentes/xtras/pdf/dicc_cusco.pdf Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Qusqu Qullaw Qhichwa Simipi] (Liwru ''online'' pdf)
* [http://portal.perueduca.edu.pe/Docentes/xtras/pdf/dicc_ayacucho.pdf Yachakuqkunapa Simi Qullqa - Ayakuchu Chanka Quichwa Simipi] Liwru ''online'' 7,7MB
* [http://portal.perueduca.edu.pe/Docentes/xtras/pdf/dicc_ancash.pdf Yachakuqkunapa Shimi Qullqa - Anqash Qichwa Shimichaw] (Liwru ''online'' pdf, 8,62 MB)
* [https://web.archive.org/web/20100701091731/http://www.care.org.pe/programas/educacion/educa2_4.htm T'ika (care Perú)] Liwrukuna ''online''
* [https://web.archive.org/web/20160308062537/http://bvirtual.proeibandes.org/bvirtual/docs/tesis/proeib/Tesis%20Ida%20Garcia.pdf bvirtual.proeibandes.org / Ida Rosa Carcía Cayo: Niños quechuas en una escuela monolingüe en castellano] (qhichwa simi, kastilla simi)
[[Katiguriya:Yachachiy]]
[[Katiguriya:Yachay wasi]]
3lilbhbc9p6xxh2bu1xtzrele14m8sz
Mirana yawri
0
3298
692203
637928
2026-10-25T11:59:27Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Maleana int.png -> Male reproductive lateral without labels.svg (Commons)
692203
wikitext
text/x-wiki
'''[[Runa]]p [[Mirana yawri|mirana yawrinkuna]]''' (p'inqallip, ''runap p'inqaynin'' nisqanpas) nisqakunapaq kaypi qhaway:
==Qharip mirana yawrinkuna==
[[Image:Male reproductive lateral without labels.svg|right|Qharip mirana yawrinkuna. Sut'ichanapaqqa qillqasqapim qhaway.]]
#[[Ispay p'uru]] ''(Vesica urinaria, Cystis)''
#[[P'inqay tullu]] ''(Os pubeum)''
#[[Ullu]] ''(Penis)''
#[[Ullu punkichiq]] ''(Corpus cavernosum)''
#[[Ullup uman]] ''(Glans penis)''
#[[Ullup ch'ullun]] ''(Preputium)''
#[[Ispana ñan]] ''(Urethra)''
#[[Rakhu ch'unchul]] ''(Intestinum crassum, Colon)''
#[[Uquti]] ''(Rectum)''
#[[Yumap p'urun]] ''(Vesica seminis)''
#[[Yuma ch'ikwachiq]] ''(Ductus eiaculatorius)''
#[[Yumay yakuta ruraq aycha]] ''(Prostata)''
#[[Ispana ñanpa ch'añan]] ''(Glandula bulbourethralis)''
#[[Siki t'uqu]], Siki hutk'u ''(Anus)''
#[[Yuma ñan]], Yumaq pincha ''(Ductus deferens)''
#[[Q'urutap qatan]] ''(Epididymis)''
#[[Q'uruta]] ''(Testiculum)''
#[[Q'urutap ch'uspan]] ''(Scrotum)''
#[[Ullup sirk'an]] ''(Frenulum)''
#[[Yuma]], Wawsa ''(Semen)''
==Warmip mirana yawrinkuna==
#[[Runtucha pusaq pila]], Fallopiop qiqirin ''(Tuba uterina Fallopii, Oviductus)''
#[[Ispay p'uru]] ''(Vesica urinaria, Cystis)''
#[[P'inqay tullu]] ''(Os pubeum)''
#"G iñu" ''(punctum G)''
#[[Rakha k'akara]] ''(Clitoris)''
#[[Ispana ñan]] ''(Urethra)''
#[[Rakha]] ''(Vagina)''
#[[Runtuchana]], Runtuchaq, Kismap rurun ''(Ovarium)''
#[[Rakhu ch'unchul]] ''(Intestinum crassum, Colon)''
#[[Kisma]] ''(Uterus)''
#[[Rakha ukhu]] ''(Fornix vaginae)''
#[[Kismap kunkan]] ''(Cervix)''
#[[Uquti]] ''(Rectum)''
#[[Siki t'uqu]], Siki hutk'u ''(Anus)''
#[[Rakha llika]] ''(Hymen)''
#[[Hatun wirp'a]] ''(Labia maiora)''
#[[Huch'uy wirp'a]] ''(Labia minora)''
== Kaypipas qhaway ==
*[[Runap kurkun]]
*[[Yuquy]]
*[[Yumay]]
[[Katiguriya:Kurku yachay]]
[[Katiguriya:Kawsay yachay]]
kuf1oenqxmgruzj3ysvw3yievdwhpa9
692204
692203
2026-10-25T11:59:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 300px
692204
wikitext
text/x-wiki
'''[[Runa]]p [[Mirana yawri|mirana yawrinkuna]]''' (p'inqallip, ''runap p'inqaynin'' nisqanpas) nisqakunapaq kaypi qhaway:
==Qharip mirana yawrinkuna==
[[Image:Male reproductive lateral without labels.svg|right|300px|Qharip mirana yawrinkuna. Sut'ichanapaqqa qillqasqapim qhaway.]]
#[[Ispay p'uru]] ''(Vesica urinaria, Cystis)''
#[[P'inqay tullu]] ''(Os pubeum)''
#[[Ullu]] ''(Penis)''
#[[Ullu punkichiq]] ''(Corpus cavernosum)''
#[[Ullup uman]] ''(Glans penis)''
#[[Ullup ch'ullun]] ''(Preputium)''
#[[Ispana ñan]] ''(Urethra)''
#[[Rakhu ch'unchul]] ''(Intestinum crassum, Colon)''
#[[Uquti]] ''(Rectum)''
#[[Yumap p'urun]] ''(Vesica seminis)''
#[[Yuma ch'ikwachiq]] ''(Ductus eiaculatorius)''
#[[Yumay yakuta ruraq aycha]] ''(Prostata)''
#[[Ispana ñanpa ch'añan]] ''(Glandula bulbourethralis)''
#[[Siki t'uqu]], Siki hutk'u ''(Anus)''
#[[Yuma ñan]], Yumaq pincha ''(Ductus deferens)''
#[[Q'urutap qatan]] ''(Epididymis)''
#[[Q'uruta]] ''(Testiculum)''
#[[Q'urutap ch'uspan]] ''(Scrotum)''
#[[Ullup sirk'an]] ''(Frenulum)''
#[[Yuma]], Wawsa ''(Semen)''
==Warmip mirana yawrinkuna==
#[[Runtucha pusaq pila]], Fallopiop qiqirin ''(Tuba uterina Fallopii, Oviductus)''
#[[Ispay p'uru]] ''(Vesica urinaria, Cystis)''
#[[P'inqay tullu]] ''(Os pubeum)''
#"G iñu" ''(punctum G)''
#[[Rakha k'akara]] ''(Clitoris)''
#[[Ispana ñan]] ''(Urethra)''
#[[Rakha]] ''(Vagina)''
#[[Runtuchana]], Runtuchaq, Kismap rurun ''(Ovarium)''
#[[Rakhu ch'unchul]] ''(Intestinum crassum, Colon)''
#[[Kisma]] ''(Uterus)''
#[[Rakha ukhu]] ''(Fornix vaginae)''
#[[Kismap kunkan]] ''(Cervix)''
#[[Uquti]] ''(Rectum)''
#[[Siki t'uqu]], Siki hutk'u ''(Anus)''
#[[Rakha llika]] ''(Hymen)''
#[[Hatun wirp'a]] ''(Labia maiora)''
#[[Huch'uy wirp'a]] ''(Labia minora)''
== Kaypipas qhaway ==
*[[Runap kurkun]]
*[[Yuquy]]
*[[Yumay]]
[[Katiguriya:Kurku yachay]]
[[Katiguriya:Kawsay yachay]]
531zha437nlgwt7k9q5zotghe6bctf2
Kachina
0
3974
692251
585533
2026-10-25T12:27:51Z
Breogan2008
7106
Rikcha: FeSO4.jpg -> Iron(II) sulfate heptahydrate.JPG (Commons)
692251
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" border="1" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;"
! {{chembox header}}| '''{{{name|Iron(II) sulfate}}}''' <!-- replace if not identical with the article name -->
|-
| align="center" colspan="2" bgcolor="#ffffff" | <!-- replace if not identical with the pagename -->
|-
| colspan="2" | [[Image:Iron(II) sulfate heptahydrate.JPG|180px|Iron(II) sulfate|center]]
|-
| [[IUPAC name|Systematic name]]
| Iron(II) sulfate
|-
| Other names
| ferrous sulfate <br> green vitriol <br> copperas <br> melanterite <br> szomolnokite
|-
| [[Molecular formula]]
| FeSO<sub>4</sub>·H<sub>2</sub>O <br> FeSO<sub>4</sub>·4H<sub>2</sub>O <br> FeSO<sub>4</sub>·5H<sub>2</sub>O <br> FeSO<sub>4</sub>·7H<sub>2</sub>O
|-
| [[Molar mass]]
| 151.908g/mol
|-
| [[CAS number]]
| [7720-78-7]
|-
| Appearance
| blue/green or white crystals
|-
| [[Crystal structure]]
| monoclinic
|-
| [[Density]]
| ?
|-
| [[Solubility]] ([[Water (molecule)|water]])
| Soluble
|-
| [[Melting point]]
| 64°C
|-
| [[Boiling point]]
| 90°C ''(becomes FeSO<sub>4</sub>·H<sub>2</sub>O)''
|-
| align="center" cellspacing="3" style="border: 1px solid #C0C090; background-color: #F8EABA; margin-bottom: 3px;" colspan="2" |<small>[[wikipedia:Chemical infobox|Disclaimer and references]]</small>
|-
|}
'''Kachina''' (FeSO<sub>4</sub>) nisqaqa [[Chani (chaqllisinchi)|iskay chani]] [[khillay]] [[salina puchq'u]]chasqam.
[[Katiguriya:Chaqllisinchi]]
qponigdzitupmcrf4wzkdqr9001w7n9
K'illimsayaq
0
4056
692263
678692
2026-10-25T12:51:55Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Element 6.webm -> Graphite-and-diamond-with-scale.jpg (Commons)
692263
wikitext
text/x-wiki
{{Elementbox
|name=K'illimsayaq
|number=6
|symbol=C
|left=[[Purun]]
|right=[[Qullpachaq]]
|above=-
|below=[[Ullayayaq|Si]]
|series=mana q'illay
|series comment=
|group=14
|period=2
|block=p
|series color=
|phase color=
|appearance=yana (graphitu)<br />llimphinnaq (q'ispi umiña)
|image name=C,6
|image size=
|image name comment=
|image name 2=
|image name 2 comment=
|atomic mass=12.0107
|atomic mass 2=8
|atomic mass comment=
|electron configuration=1s<sup>2</sup> 2s<sup>2</sup> 2p<sup>2</sup>
|electrons per shell=2, 4
|color=
|phase=sinchiyasqa
|phase comment=
|density gplstp=
|density gpcm3nrt=(graphitu) 2.267
|density gpcm3nrt 2=(q'ispi umiña) 3.513
|density gpcm3mp=
|melting point K=? triple point, ca. 10 MPa<br />and (4300–4700)
|melting point C=4027–4427<br />
|melting point F=7280–8000
|boiling point K=? [[sublimasyun]] ichá 4000
|boiling point C=3727
|boiling point F=6740
|triple point K=
|triple point kPa=
|critical point K=
|critical point MPa=
|heat fusion=(graphitu) ? 100
|heat fusion 2=(q'ispi umiña) ? 120
|heat vaporization=? 355.8
|heat capacity=(graphitu)<br />8.517
|heat capacity 2=(q'ispi umiña)<br />6.115
|vapor pressure 1=
|vapor pressure 10=2839
|vapor pressure 100=3048
|vapor pressure 1 k=3289
|vapor pressure 10 k=3572
|vapor pressure 100 k=3908
|vapor pressure comment=(graphitu)
|crystal structure=hexagonal
|oxidation states='''4''', 2
|oxidation states comment=aslla [[p'uchqu]] muksi
|electronegativity=2.55
|number of ionization energies=4
|1st ionization energy=1086.5
|2nd ionization energy=2352.6
|3rd ionization energy=4620.5
|atomic radius=[[1 E-11 m|70]]
|atomic radius calculated=[[1 E-11 m|67]]
|covalent radius=[[1 E-11 m|77]]
|Van der Waals radius=[[1 E-10 m|170]]
|magnetic ordering=[[diyamaqnitismu|diyamaqnitiku]]
|electrical resistivity=
|electrical resistivity at 0=
|electrical resistivity at 20=
|thermal conductivity=(graphitu)<br />(119–165)
|thermal conductivity 2=(q'ispi umiña)<br />(900–2320)
|thermal diffusivity=(q'ispi umiña)<br />(503–1300)
|thermal expansion=
|thermal expansion at 25=
|speed of sound=
|speed of sound rod at 20=
|speed of sound rod at r.t.=
|Young's modulus=
|Shear modulus=
|Bulk modulus=
|Poisson ratio=
|Mohs hardness=(graphitu) 1-2
|Mohs hardness 2=(q'ispi umiña) 10.0
|Vickers hardness=
|Brinell hardness=
|CAS number=7440-44-0
|isotopes=
{{Elementbox_isotopes_stable | mn=12 | sym=C | na=98.9% | n=6 }}
{{Elementbox_isotopes_stable | mn=13 | sym=C | na=1.1% | n=7 }}
{{Elementbox_isotopes_decay | mn=[[Carbon-14|14]] | sym=[[Carbon-14|C]] | na=[[trace radioisotope|trace]] | hl=5730 [[year|y]] | dm=[[beta emission|beta<sup>-</sup>]] | de=0.156 | pn=14 | ps=[[qullpachaq|N]] }}
}}
'''K'illimsayaq''',<ref>{{Ref Arusiminee|13|carbón: k'illimsa}}</ref> '''Karpun'''<ref>{{Ref YaCos||carbono: karpun < español}}</ref> icha '''Karwunu''' (musuq [[latin simi]]pi: ''carboneum'' < ''carbo'', "k'illimsa"), '''C''' nisqaqa huk [[sinchi imayay|sinchi]] kaq, [[mana q'illay]] [[qallawa]]m.
K'illimsayaqqa [[kawsa imayay]]pi aswan kaq, [[yakuchaq]]wan t'inkisqa qallawam. Iskay kuti [[muksi]]nqa, [[chimlasay]], [[wayra pacha]]pi kaq [[wapsi]]m.
K'illimsayaqqa [[k'illimsa]]pi aswankaray kaq qallawam.
[[Kay pacha]]piqa k'illimsayaq iskaynintin rikch'aq hinam:
* [[Graphitu]] (ahinataq k'illimsapipas)
* [[Q'ispi umiña]]
K'illimsayaq [[wayra pacha]]pi [[rawray|rawraspaqa]], [[muksichaq]] wapsiwan [[chimlasay]]tam ruranakun.
[[Rikcha:Graphite-and-diamond-with-scale.jpg|rikchacha|K'illimsayaq]]
Yakuchaqwan k'illimsayaqwan t'inkisqakunata ''[[k'illimsa yakuchaq]]kuna'' ninchik.
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Carbon}}
== Pukyukuna ==
<references />
[[Katiguriya:Mana q'illay]]
py4t1si80yca0hfblemoval2me24ivr
Wayakil
0
4637
692261
690177
2026-10-25T12:51:23Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Guayaquil Sectores.jpg -> Parroquias urbanas de Guayaquil.svg (Commons)
692261
wikitext
text/x-wiki
{{metropoli
| suti = <!-----kikinta rurakun----->
| waq sutikuna = <!-----kikinta rurakun----->
| wallqanqa = <!-----kikinta rurakun----->
| qillqa wallqanqa = <!-----kikinta rurakun----->
| unancha = <!-----kikinta rurakun----->
| qillqa unancha = <!-----kikinta rurakun----->
| rikcha = <!-----kikinta rurakun----->
| hatun-kaq rikcha =
| qillqa =
| audio = <!-----kikinta rurakun----->
| name2 = Guayaquil
| language name2 = Kastilla
| name3 =
| language name3 =
| name4 =
| language name4 = <!-----kikinta rurakun----->
| name5 =
| language name5 =
| name6 =
| language name6 =
| mamallaqta = <!-----kikinta rurakun----->
| country2 =
| name of division1 = Suyu
| division1 = <!-----kikinta rurakun----->
| name of division2 = Wamani
| division2 = Guayas
| name of division3 = K'iti
| division3 =
| districts = <!-----kikinta rurakun----->
| simikuna = Kichwa, Kastilla
| title authority1 = Kuraka
| authority1 = <!-----kikinta rurakun----->
| mandate authority1 =
| title authority2 =
| authority2 =
| mandate authority2 =
| title authority3 =
| authority3 =
| mandate authority3 =
| prefect =
| prefect mandate =
| postal code name = Postal yupaynin
| cp = <!-----kikinta rurakun----->
| name of date1 = Kamasqa wata
| name of date2 =
| name of date3 =
| name of date4 =
| date1 =
| date2 =
| date3 =
| date4 =
| runap-sutin = Wayakil-runa
| pop_name = Runakuna
| population = <!-----kikinta rurakun----->
| population notes =
| pop_year =
| density =
| nom_pop division a =
| nom_pop division1 =
| population division a =
| year_pop division a =
| area division a =
| area agglomeration =
| nom_pop division b =
| population division b =
| year_pop division b =
| area division b =
| area division =
| population division notes =
| name various demography =
| various demography =
| name various demography2 =
| various demography2 =
| warmi-qhari = <!-----kikinta rurakun----->
| wikidata = Q2887
| alt mini =
| alt max =
| highlight =
| ñaña llaqtakuna = <!-----kikinta rurakun----->
| pacha UTC = <!-----kikinta rurakun----->
|coords = <!-----kikinta rurakun----->
|area = <!-----kikinta rurakun----->
|notes area =
|name miscellaneous geo =
|various geo =
|name miscellaneous geo2 =
|various geo2 =
| saywitu = <!-----kikinta rurakun----->
| qillqa saywitu = qillqasqa saywitu
| size saywitu = 130px
| altitude = <!-----kikinta rurakun----->
| name miscellaneous =
| miscellaneous =
| site name = Llaqtap panq'an
| city site =
| url =
| url2 =
| url3 =
| url4 =
| Website =
| name site2 =
| source1 =
| source2 =
| source3 =
| source4 =
}}
'''Wayakil'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110713045924/http://www.interoom.com/haquira/e115da856d1f14d69930c38764b08dbe/documents/Quechua/DicAMLQuechua2.pdf '''Simi Taqe''' Qheswa - Español - Qheswa (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur), Qusqu, Piruw, 2006] (pdf 3,8 MB). [[Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Suntur|QSHKS]] qillqay.p. 239 Wayakil: ''Guayaquil, Capital de la provincia de Guayas''</ref> llaqtaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Guayaquil''), [[Wayakil kiti]]pi, [[Wayas marka]]pi, [[Ikwadur]]pi lliwmanta aswan hatun [[llaqta]]m, [[chala]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Wayas mayu]]
* [[Santay wat'a]]
== Rikchakuna ==
<gallery>
|[[Jaime José Nebot Saadi]], kuraka
Rikcha:Guayaquil_Malecon2000.JPG|Wayakil
Rikcha:Guayaquil churchSanFrancisco.JPG|San Fransisku inlisya, Wayakilpi
</gallery>
== Llaqta kitillikuna ==
* Ayakuchu
* Bolivar (Sagrario)
* Carbo (Concepcion)
* Febres Cordero
* Garcia Moreno
* Letamendi
* Nueva de Octubre
* Olmedo (San Alejo)
* Roca
* Rocafuerte
* Sucre
* Tarqui
* Urdaneta
* Ximena
== Llaqta distritukuna ==
Wayakil llaqtapiqa kay distritukunam (''sectores'') kan:
<center>
{|class = "toc" cellpadding = 0 cellspacing = 2 width = 90% style = "float:center; text-align:center;clear:all; margin-left:3px; font-size:90%"
|colspan=8; style="background-color:#add8e6; text-align:center;"|'''<big>Wayakil llaqtap distritunkuna (''sectores'') </big>'''
|-bgcolor = #b0e0e6
!colspan=2 rowspan=25|[[Rikcha:Parroquias urbanas de Guayaquil.svg|center|400px]]
!width = 5%|#
!width = 30%|Distritu
!width = 5%|#
!width = 30%|Distritu
!width = 5%|#
!width = 30%|Distritu
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''1
|bgcolor=#f5f5f5|9 de octubre Este
|bgcolor=#e1ecf7|'''25
|bgcolor=#f5f5f5|Febres Cordero
|bgcolor=#e1ecf7|'''49
|bgcolor=#f5f5f5|Prosperina
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''2
|9 de octubre Oeste
|bgcolor=#e1ecf7|'''26
|Floresta
|bgcolor=#e1ecf7|'''50
|Puerto Azul Norte
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''3
|bgcolor=#f5f5f5|Abel Gilbert
|bgcolor=#e1ecf7|'''27
|bgcolor=#f5f5f5|La Florida
|bgcolor=#e1ecf7|'''51
|bgcolor=#f5f5f5|Puerto Azul Sur
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''4
|Acuarela
|bgcolor=#e1ecf7|'''28
|García Moreno
|bgcolor=#e1ecf7|'''52
|Puerto Lisa
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''5
|bgcolor=#f5f5f5|Los Álamos
|bgcolor=#e1ecf7|'''29
|bgcolor=#f5f5f5|Garzota
|bgcolor=#e1ecf7|'''53
|bgcolor=#f5f5f5|Quinto Guayas Este
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''6
|Alborada Este
|bgcolor=#e1ecf7|'''30
|Guangala
|bgcolor=#e1ecf7|'''54
|Quinto Guayas Oeste
|- bgcolor=#f5f5f5
|bgcolor=#e1ecf7|'''7
|bgcolor=#f5f5f5|Alborada Oeste
|bgcolor=#e1ecf7|'''31
|bgcolor=#f5f5f5|Guasmo Este
|bgcolor=#e1ecf7|'''55
|bgcolor=#f5f5f5|Río Guayas
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''8
|Los Almendros
|bgcolor=#e1ecf7|'''32
|Guasmo Oeste
|bgcolor=#e1ecf7|'''56
|Roca
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''9
|bgcolor=#f5f5f5|Las Américas
|bgcolor=#e1ecf7|'''33
|bgcolor=#f5f5f5|Huancavilca
|bgcolor=#e1ecf7|'''57
|bgcolor=#f5f5f5|Rocafuerte
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''10
|Atarazana
|bgcolor=#e1ecf7|'''34
|Isla Trinitaria
|bgcolor=#e1ecf7|'''58
|La Saiba
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''11
|bgcolor=#f5f5f5|Ayacucho
|bgcolor=#e1ecf7|'''35
|bgcolor=#f5f5f5|Kennedy
|bgcolor=#e1ecf7|'''59
|bgcolor=#f5f5f5|Samanes
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''12
|Bastión Popular
|bgcolor=#e1ecf7|'''36
|Letamendi
|bgcolor=#e1ecf7|'''60
|San Eduardo
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''13
|bgcolor=#f5f5f5|Batallón del Suburbio
|bgcolor=#e1ecf7|'''37
|bgcolor=#f5f5f5|Luz del Guayas
|bgcolor=#e1ecf7|'''61
|bgcolor=#f5f5f5|Los Sauces
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''14
|Bellavista
|bgcolor=#e1ecf7|'''38
|Mapasingue
|bgcolor=#e1ecf7|'''62
|Simón Bolívar
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''15
|bgcolor=#f5f5f5|Bolívar
|bgcolor=#e1ecf7|'''39
|bgcolor=#f5f5f5|Miraflores
|bgcolor=#e1ecf7|'''63
|bgcolor=#f5f5f5|Sopeña
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''16
|Los Ceibos
|bgcolor=#e1ecf7|'''40
|Monte Bello
|bgcolor=#e1ecf7|'''64
|Sucre
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''17
|bgcolor=#f5f5f5|Centenario
|bgcolor=#e1ecf7|'''41
|bgcolor=#f5f5f5|Olmedo
|bgcolor=#e1ecf7|'''65
|bgcolor=#f5f5f5|Tarqui
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''18
|Cerro del Carmen
|bgcolor=#e1ecf7|'''42
|Las Orquídeas Este
|bgcolor=#e1ecf7|'''66
|Unión
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''19
|bgcolor=#f5f5f5|Cóndor
|bgcolor=#e1ecf7|'''43
|bgcolor=#f5f5f5|Las Orquídeas Oeste
|bgcolor=#e1ecf7|'''67
|bgcolor=#f5f5f5|Urdenor
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''20
|Cuba
|bgcolor=#e1ecf7|'''44
|Paraíso
|bgcolor=#e1ecf7|'''68
|Urdaneta
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''21
|bgcolor=#f5f5f5|Del Astillero
|bgcolor=#e1ecf7|'''45
|bgcolor=#f5f5f5|Pascuales
|bgcolor=#e1ecf7|'''69
|bgcolor=#f5f5f5|Urdesa
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''22
|Estero Salado
|bgcolor=#e1ecf7|'''46
|Pedro Carbo
|bgcolor=#e1ecf7|'''70
|Los Vergeles
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''23
|bgcolor=#f5f5f5|Los Esteros
|bgcolor=#e1ecf7|'''47
|bgcolor=#f5f5f5|Las Peñas
|bgcolor=#e1ecf7|'''71
|bgcolor=#f5f5f5|Ximena
|-
|bgcolor=#e1ecf7|'''24
|La FAE
|bgcolor=#e1ecf7|'''48
|La Pradera||||
|}
</center>
== Llaqtapi paqarisqa ==
== Ñaña llaqtakuna ==
<br clear="all" />
{|width=70% align="center"
|+'''Wayakil llaqtap ñaña llaqtankuna'''
|valign=top width=90%|
{| align=center border=1 width=80% cellpadding="2" cellspacing="0" style="background: #FFFFFF; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%; text-align: center;"
|- align=center bgcolor=F5F5F5 style="color: black;"
|width=30%|<font face="Arial">Mama llaqta
|width=50%|<font face="Arial">Llaqta
|width=20%|<font face="Arial">Wata
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Chile.svg|20px|Bandera de Chile]]<font face="Arial"> [[Chili]]
|'''[[Concepción (Chile)|<font face="Arial" color="#71D000">Concepción]]'''
|<font face="Arial"> [[2006]]
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Chile.svg|20px|Bandera de Chile]]<font face="Arial"> [[Chili]]
|'''[[Santiago de Chile|<font face="Arial" color="#71D000">Santiago]]'''<ref>{{cita web|url=http://www.guayaquil.gov.ec/81.gye|autor=Municipalidad de Guayaquil|título=GYE en el Mundo/Ciudades Hermanas|fechaacceso=12/12/2007}}</ref>
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Colombia.svg|20px|Bandera de Colombia]]<font face="Arial"> [[Kulumbya]]
|'''[[Tunja|<font face="Arial" color="#71D000">Tunja]]'''
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Spain.svg|20px|Bandera de España]]<font face="Arial"> [[Ispaña]]
|'''[[Barcelona|<font face="Arial" color="#71D000">Barcelona]]'''<ref>{{cita web |url= http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257217612_2,00.html|urltrad= |título= Acuerdos de colaboración|fechaacceso=[[20 de mayo]]|añoacceso= [[2009]]|autor= Ayuntamiento de Barcelona|apellido= |nombre= |enlaceautor= |coautores= |fecha= |año= |mes= |formato= |obra= |editor= |editorial= |ubicación= [[Barcelona]]|página= |páginas= |idioma= español|doi= |urlarchivo= |fechaarchivo= |cita= }}</ref>
|<font face="Arial"> [[2005]]
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of the United States.svg|20px]]<font face="Arial"> [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]
|'''[[Houston|<font face="Arial" color="#71D000">Houston]]'''<ref>{{Cita web|título=Houston-Guayaquil Sister City Association: Online Directory: Texas, USA|fecha=2007|editorial=Sister Cities International|url=http://www.sistercitiesofhouston.org/wp/houstons-sister-cities/?page_id=34/ |fechaacceso = [[15 de diciembre]]|añoacceso= [[2007]]|idioma=inglés}}</ref>
|<font face="Arial"> [[1987]]
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Italy.svg|20px|Bandera de Italia]]<font face="Arial"> [[Italya]]
|'''[[Génova|<font face="Arial" color="#71D000">Génova]]'''
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Italy.svg|20px|Bandera de Italia]]<font face="Arial"> [[Italya]]
|'''[[Milán|<font face="Arial" color="#71D000">Milán]]'''
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Peru.svg|20px|Bandera de Perú]]<font face="Arial"> [[Piruw]]
|'''[[Arequipa|<font face="Arial" color="#71D000">Arequipa]]'''
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of Peru.svg|20px|Bandera de Perú]]<font face="Arial"> [[Piruw]]
|'''[[Lima|<font face="Arial" color="#71D000">Lima]]'''<ref>{{cita web |url= http://listas.20minutos.es/?do=show&id=81061|título= Lima y sus ciudades hermanas|fechaacceso=[[20 de mayo]] |añoacceso= [[2009]]|autor= [[20 minutos]]|coautores= |año= [[2009]]|mes= [[11 de febrero]]|formato= |obra= |editor= |editorial= |ubicación= |página= |páginas= |idioma= español|doi= |urlarchivo= |fechaarchivo= |cita= }}</ref>
|<font face="Arial">
|-
|align=left|[[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|20px|Bandera de China]]<font face="Arial"> [[Runallaqta Ripublika China|R.R. China]]
|'''[[Shanghái|<font face="Arial" color="#71D000">Shanghái]]'''<ref>{{Cita web|título=Shanghai International Sister City |editorial=Sister Cities International|url=http://www.proshanghai.com/communicating/Shanghai_s_International_Sister_City_769.html |fechaacceso = 2007}}</ref>
|<font face="Arial"> [[2001]]
|-
|}
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295154&name=DLFE-13309.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Wayakil kiti]
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20060526010946/http://www.ecuadors.org/guayaquil/ Guayaquil]
{{Wayas marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Llaqta (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Wayas marka)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Wayakil kiti)]]
rdhu07p2x2prcm60a9mu82s70tc2ps3
Watimala
0
5917
692252
685800
2026-10-25T12:28:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Coat of arms of Progreso.gif -> Escudo del Progreso.svg; Coat of arms of Retalhuleu.gif -> Coat of arms of Retalhuleu Department.svg (Commons)
692252
wikitext
text/x-wiki
{{MamaLlaqta
| nombre_oficial = ''República de Guatemala''<br />Watimala Ripuwlika
| nombre_común = Guatemala
| de = de
| imagen_bandera = Flag of Guatemala.svg
| imagen_escudo =Coat_of_arms_of_Guatemala.svg
| imagen_escudo_tamaño = 125px
| símbolos =
| imagen_mapa = LocationGuatemala.svg
| lema_nacional = ''El País de la Eterna Primavera ''
| himno_nacional = ''[[Guatemala Feliz]]''
| capital = [[Watimala llaqta]]
| capital_población = 1.167.495 ([[2000]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 14_38_N_90_33_W_ 14°38′ N 90°33′ O
| ciudad_principal = [[Watimala llaqta]]
| idiomas_oficiales = [[Kastilla simi]]¹
| gobierno = [[Ripuwlika]]
| dirigentes_títulos = [[Umalliq]]
| dirigentes_nombres = [[:es:Bernardo Arévalo|Bernardo Arévalo]]
| fundación = [[Qispikusqa]]
| fundación_hitos = • Fecha
| fundación_fechas = [[Ispaña]]manta<br />[[15 ñiqin tarpuy killapi]] [[1821]]
| superficie = 108890
| superficie_puesto = 106
| superficie_agua = 0,4%
| fronteras = 1.687 [[kilómetro|km]]
| costas = 400 km
| población = 18.917.714([[2023]])<ref>{{Cita web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/|título=The World Factbook|autor=Agencia Central de Inteligencia|año=2023|idioma=Inglés}}</ref>
| población_puesto = 69
| población_densidad = 173,7
| PIB = US$ 56.736 millones
| PIB_año = 2005
| PIB_puesto = 70
| PIB_per_cápita = US$ 4.136
| IDH = 0.663
| IDH_año = 2003
| IDH_puesto = 117
| IDH_categoría = <font color="#ffcc00">medio</font>
| moneda = [[Quetzal (moneda)|Quetzal]] (<code>[[ISO 4217|GTQ]]</code>)
| gentilicio = Guatemalteco, -a
| horario = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-6
| horario_verano = [[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]-6
| cctld = [[.gt]]
| código_telefónico = 502
| prefijo_radiofónico = TGA-TGZ, TDA-TDZ
| código_ISO = 320 / DEU / GT
| miembro_de = [[ONU]], [[OEA]]
| notas = ¹ La población indígena habla diversas [[lenguas mayenses]], el [[Xinca]] y el Garífuna.
}}
'''Watimala''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: Guatemala, [[nawatl simi]]manta: Cuauhtēmallān) [[Chawpi Awya Yala]]pi huk [[mama llaqta]]m.
* 108.890 km²
* 12.293.545 runakuna (2006)
* Uma llaqta: [[Watimala llaqta]] (''Ciudad de Guatemala'')
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
== Simikuna ==
* [[Kastilla simi]] (ufisyal nisqa simi)
* [[K'iché simi]]: 2.000.000 rimaqkuna
* [[Kaqchikel simi]]: 1.000.000 rimaqkuna
* [[Mam simi]]: 1.100.000 rimaqkuna
* [[Qeqchí simi]]: 700.000 rimaqkuna
* [[Poqomchí simi]]: 260.000 rimaqkuna
* [[Q'anjob'al simi]]: 210.000 rimaqkuna
* [[Tsutuhil simi]]: 160.000 rimaqkuna
* [[Ishil simi]]: 130.000 rimaqkuna
* [[Poqomam simi]]: 130.000 rimaqkuna
* hukkunapas
Watimala: 30%-chá [[misti]]kuna, 10%-chá [[wiraqucha]]kuna,
60%-chá runa [[indihina]] nisqakuna.
== Pulitika rakiy ==
=== Suyukuna ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! No. !! Suyu !! Wallqanqa !! Llapan hallka k'iti k'anchar </br>[[km²]] !! Munisipyukuna !! Uma llaqta
|-
| 1. || [[Watimala suyu|Watimala]] || [[Rikcha:Escudo de Armas de la Ciudad de Guatemala.svg|25px]] || 2 126 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Watimala suyu)|17]] || [[Watimala llaqta]]
|-
| 2. || [[Hanan Verapaz suyu|Alta Verapaz]] || [[Rikcha:Coat_of_Arms_of_Alta_Verapaz_Department_2.png|25px]] || 8 686 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Hanan Verapaz suyu)|17]] || [[Cobán]]
|-
| 3. || [[Urin Verapaz suyu]] || || 3 124 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Urin Verapaz suyu)|8]] || [[Salamá]]
|-
| 4. || [[Chimaltenango suyu|Chimaltenango]] || [[Rikcha:Coat of arms of Chimaltenango Department.svg|25px]] || 1 979 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Chimaltenango suyu)|16]] || [[Chimaltenango]]
|-
| 5. || [[Chiquimula suyu|Chiquimula]] || || 2 376 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Chiquimula suyu)|11]] || [[Chiquimula]]
|-
| 6. || [[El Progreso suyu|El Progreso]] || [[Rikcha:Escudo del Progreso.svg|25px]] || 1 922 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (El Progreso suyu)|8]] || [[Guastatoya]]
|-
| 7. || [[Escuintla suyu|Escuintla]] || [[Rikcha:Coat of arms of Escuintla.svg|25px]] || 4 384 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Escuintla suyu)|13]] || [[Escuintla]]
|-
| 8. || [[Huehuetenango suyu|Huehuetenango]] || [[Rikcha:Coat_of_arms_of_Huehuetango.png|25px]] || 7 400 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Huehuetenango suyu)|32]] || [[Huehuetenango]]
|-
| 9. || [[Izabal suyu|Izabal]] || [[Rikcha:Coat of arms of Izabal Department.svg|25px]] || 9 038 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Izabal suyu)|5]] || [[Puerto Barrios]]
|-
| 10. || [[Jalapa suyu|Jalapa]] || [[Rikcha:Coat_of_arms_of_Jalapa.png|25px]] || 2 063 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Jalapa suyu)|7]] || [[Jalapa]]
|-
| 11. || [[Jutiapa suyu|Jutiapa]]|| [[Rikcha:Coat of arms of Jutiapa Department.svg|25px]] || 3 216 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Jutiapa suyu)|17]] || [[Jutiapa]]
|-
| 12. || [[Petén suyu|Petén]] || [[Rikcha:Coat of Arms of Petén Department.svg|25px]] || 35 854 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Petén suyu)|13]] || [[Flores (Petén)|Flores]]
|-
| 13. || [[Quetzaltenango suyu|Quetzaltenango]] || [[Rikcha:Escudo de Quetzaltenango.svg|25px]] || 1 953 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Quetzaltenango suyu)|24]] || [[Quetzaltenango]]
|-
| 14. || [[Quiché suyu|Quiché]] || [[Rikcha:Escudo de armas del departamento de Quiché.svg|25px]] || 8 378 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Quiché suyu)|21]] || [[Santa Cruz Quiché]]
|-
| 15. || [[Retalhuleu suyu|Retalhuleu]] || [[Rikcha:Coat of arms of Retalhuleu Department.svg|25px]] || 1 856 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Retalhuleu suyu)|9]] || [[Retalhuleu]]
|-
| 16. || [[Sacatepequez suyu|Sacatepequez]] || [[Rikcha:Escudo de armas de Sacatepéquez.svg|25px]] || 465 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Sacatepequez suyu)|16]] || [[Macchu Watimala]]
|-
| 17. || [[San Marcos suyu|San Marcos]] || [[Rikcha:Coat of arms of San Marcos Department.svg|25px]] || 3 791 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (San Marcos suyu)|29]] || [[San Marcos (San Marcos)|San Marcos]]
|-
| 18. || [[Santa Rosa suyu|Santa Rosa]] || [[Rikcha:Escudo de Santa Rosa y Cuilapa.svg|25px]] || 2 955 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Santa Rosa suyu)|14]] || [[Cuilapa]]
|-
| 19. || [[Sololá suyu|Sololá]] || [[Rikcha:Coat of arms of Sololá Department.svg|25px]] || 1 061 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Sololá suyu)|19]] || [[Sololá]]
|-
| 20. || [[Suchitepéquez suyu|Suchitepéquez]] || [[Rikcha:Coat of arms of Suchitepéquez Department.svg|25px]] || 2 510 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Suchitepéquez suyu)|20]] || [[Mazatenango]]
|-
| 21. || [[Totonicapán suyu|Totonicapán]] || [[Rikcha:Coat_of_arms_of_Totonicapan.png|25px]] || 1 061 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Totonicapán suyu)|8]] || [[Totonicapán]]
|-
| 22. || [[Zacapa suyu|Zacapa]] || [[Rikcha:Coat of arms of Zacapa Department.svg|25px]] || 2 690 || [[Sinru qillqa:Munisipyukuna (Zacapa suyu)|10]] || [[Zacapa]]
|}
=== Llaqtakuna ===
{| {{tablabonita}}
|-----
|colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Watimalapi llaqtakuna'''
|-----
|rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''No''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Llaqta''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suyu'''
|-----
|align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1981''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1994''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2002''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2005'''
|-----
|align=right | 1. || [[Watimala llaqta]] || align=right | 754 243 || align=right | 823 301 || align=right | 942 348 || align=right | 964 823 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 2. || [[Mixco]] || align=right | 11 544 || align=right | 209 791 || align=right | 277 400 || align=right | 297 039 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 3. || [[Villa Nueva]] || align=right | 20 236 || align=right | 101 295 || align=right | 187 700 || align=right | 218 294 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 4. || [[Quetzaltenango]] || align=right | 62 719 || align=right | 90 801 || align=right | 106 700 || align=right | 112 121 || [[Quetzaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 5. || [[Escuintla]] || align=right | 36 931 || align=right | 49 026 || align=right | 65 400 || align=right | 69 311 || [[Escuintla suyu]]
|-----
|align=right | 6. || [[Amatitlán]] || align=right | 20 407 || align=right | 36 999 || align=right | 55 800 || align=right | 61 562 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 7. || [[Chinautla]] || align=right | 2 027 || align=right | 37 102 || align=right | 55 700 || align=right | 61 520 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 8. || [[Cobán]] || align=right | 14 152 || align=right | 33 996 || align=right | 47 202 || align=right | 59 428 || [[Hanan Verapaz suyu]]
|-----
|align=right | 9. || [[Chimaltenango]] || align=right | 14 967 || align=right | 26 465 || align=right | 43 900 || align=right | 48 902 || [[Chimaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 10. || [[Mazatenango]] || align=right | 20 918 || align=right | 30 350 || align=right | 40 281 || align=right | 46 968 || [[Suchitepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 11. || [[Santa Lusiya Cotzumalguapa]] || align=right | 14 624 || align=right | 24 013 || align=right | 39 500 || align=right | 44 615 || [[Escuintla suyu]]
|-----
|align=right | 12. || [[Coatepeque]] || align=right | 19 307 || align=right | 30 437 || align=right | 41 294 || align=right | 44 234 || [[Quezaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 13. || [[Petapa]] || align=right | 3 766 || align=right | 12 949 || align=right | 31 600 || align=right | 39 311 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 14. || [[Chiquimula]] || align=right | 18 965 || align=right | 27 644 || align=right | 35 100 || align=right | 37 256 || [[Chiquimula suyu]]
|-----
|align=right | 15. || [[Puerto Barrios]] || align=right | 24 235 || align=right | 29 095 || align=right | 35 300 || align=right | 36 682 || [[Izabal suyu]]
|-----
|align=right | 16. || [[Retalhuleu]] || align=right | 22 001 || align=right | 27 563 || align=right | 34 300 || align=right | 35 525 || [[Retalhuleu suyu]]
|-----
|align=right | 17. || [[Jalapa]] || align=right | 16 928 || align=right | 23 884 || align=right | 30 500 || align=right | 32 380 || [[Jalapa suyu]]
|-----
|align=right | 18. || [[Huehuetenango]] || align=right | 12 422 || align=right | 19 922 || align=right | 26 600 || align=right | 28 547 || [[Huehuetenango suyu]]
|-----
|align=right | 19. || [[San Benito (Petén)|San Benito]] || align=right | 7 903 || align=right | 12 685 || align=right | 24 792 || align=right | 27 182 || [[Petén suyu]]
|-----
|align=right | 20. || [[Santa Cruz Quiché]] || align=right | 8 966 || align=right | 14 352 || align=right | 20 870 || align=right | 26 372 || [[Quiché suyu]]
|-----
|align=right | 21. || [[Santiago Atitlán]] || align=right | 14 152 || align=right | 17 585 || align=right | 24 300 || align=right | 26 302 || [[Sololá suyu]]
|-----
|align=right | 22. || [[Palín]] || align=right | 8 362 || align=right | 11 390 || align=right | 24 680 || align=right | 26 138 || [[Escuintla suyu]]
|-----
|align=right | 23. || [[Jutiapa]] || align=right | 10 648 || align=right | 14 642 || align=right | 22 200 || align=right | 24 579 || [[Jutiapa suyu]]
|-----
|align=right | 24. || [[Zacapa]] || align=right | 12 482 || align=right | 16 386 || align=right | 21 900 || align=right | 23 513 || [[Zacapa suyu]]
|-----
|align=right | 25. || [[Ciudad Vieja]] || align=right | 9 435 || align=right | 14 292 || align=right | 21 200 || align=right | 23 349 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 26. || [[Comalapa]] || align=right | 11 362 || align=right | 16 295 || align=right | 19 524 || align=right | 22 082 || [[Chimaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 27. || [[Sumpango]] || align=right | 9 484 || align=right | 13 954 || align=right | 18 910 || align=right | 21 706 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 28. || [[Macchu Watimala]] || align=right | 15 801 || align=right | 16 357 || align=right | 19 700 || align=right | 20 616 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 29. || [[Puerto San José]] || align=right | 9 795 || align=right | 14 170 || align=right | 17 430 || align=right | 19 480 || [[Escuintla suyu]]
|-----
|align=right | 30. || [[Esquipulas]] || align=right | 7 226 || align=right | 12 967 || align=right | 18 368 || align=right | 19 470 || [[Chiquimula suyu]]
|-----
|align=right | 31. || [[Patzún]] || align=right | 9 802 || align=right | 13 760 || align=right | 17 346 || align=right | 19 089 || [[Chimaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 32. || [[San Andrés Itzapa]] || align=right | 7 968 || align=right | 10 767 || align=right | 16 350 || align=right | 18 453 || [[Chimaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 33. || [[Flores (Watimala)|Flores]] || align=right | 1 324 || align=right | 9 330 || align=right | 16 122 || align=right | 18 399 || [[Petén suyu]]
|-----
|align=right | 34. || [[Musuq llaqta Tiquisate]] || align=right | 12 096 || align=right | 12 734 || align=right | 16 801 || align=right | 18 244 || [[Escuintla (suyu]]
|-----
|align=right | 35. || [[Jocotenango]] || align=right | 6 668 || align=right | 14 013 || align=right | 16 692 || align=right | 17 823 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 36. || [[San Pedro Sacatepéquez]] || align=right | 11 414 || align=right | 14 992 || align=right | 17 000 || align=right | 17 531 || [[San Marcos suyu]]
|-----
|align=right | 37. || [[El Estor]] || align=right | 5 175 || align=right | 9 801 || align=right | 14 019 || align=right | 17 480 || [[Izabal suyu]]
|-----
|align=right | 38. || [[San José Pinula]] || align=right | 5 296 || align=right | 7 225 || align=right | 14 000 || align=right | 16 458 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 39. || [[San Juan Sacatepéquez]] || align=right | 6 726 || align=right | 8 349 || align=right | 14 400 || align=right | 16 453 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 40. || [[Nebaj]] || align=right | 4 491 || align=right | 9 155 || align=right | 14 500 || align=right | 16 228 || [[Quiché suyu]]
|-----
|align=right | 41. || [[Patzicía]] || align=right | 7 628 || align=right | 9 543 || align=right | 14 496 || align=right | 15 514 || [[Chimaltenango suyu]]
|-----
|align=right | 42. || [[San Pedro Ayampuc]] || align=right | 3 842 || align=right | 5 679 || align=right | 12 600 || align=right | 15 314 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 43. || [[Alotenango]] || align=right | 6 751 || align=right | 7 543 || align=right | 13 300 || align=right | 15 280 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 44. || [[Santiago Sacatepéquez]] || align=right | 6 522 || align=right | 9 840 || align=right | 14 000 || align=right | 15 261 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 45. || [[Santa Catarina Pinula]] || align=right | 4 272 || align=right | 8 193 || align=right | 13 500 || align=right | 15 254 || [[Watimala suyu]]
|-----
|align=right | 46. || [[Santa María de Jesús]] || align=right | 8 287 || align=right | 11 469 || align=right | 14 418 || align=right | 15 095 || [[Sacatepéquez suyu]]
|-----
|align=right | 47. || [[Poptún]] || align=right | 6 362 || align=right | 8 075 || align=right | 13 300 || align=right | 15 028 || [[Petén suyu]]
|}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Watimala)]]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.literaturaguatemalteca.org Literatura]
* [http://www.literaturaguatemalteca.org/popol.html Popol Vuh]
* [http://www.literaturaguatemalteca.org/Asturias.html Miguel Angel Asturias]
* [http://www.pbase.com/perrona/faces_of_central_america Photo Guatemala, Maya & Rigoberta Menchu]
[[Katiguriya:Mama llaqta (Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Watimala|!]]
5o8fwx4tcnaj6jamw4t8t0x12cyknwa
Qhana
0
5943
692277
658037
2026-10-25T12:55:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Kumasi Metropolitan Assembly (KMA) logo.png retirado (sin equivalente en Commons)
692277
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox_País | nombre_oficial = ''Republic of Ghana''<br />Qhana Ripuwlika
| nombre_común = Gana
| de = p
| imagen_bandera = Flag of Ghana.svg
| imagen_escudo =Coat_of_arms_of_Ghana.svg
| imagen_escudo_tamaño = 120px
| símbolos =
| imagen_mapa = LocationGhana.svg
| lema_nacional = ''Freedom and Justice'' <br /> ''Qispi kaywan Chiqan kay''
| himno_nacional = ''[[God Bless Our Homeland Ghana]]''
| capital = [[Accra]]
| capital_población = 1 970 400 hab. ([[2005]])
| capital_coor_fmt =
| capital_coor = 5_33_N_0_15_W_ 5° 33′N 0° 15′O
| ciudad_principal = Accra
| idiomas_oficiales = [[Inlish simi]] ¹
| gobierno = [[Republika]] [[umalliq]]nin
| dirigentes_títulos = [[Umalliq]] <br><br /> [[Umalliq ranti]]
| dirigentes_nombres = [[Nana Akufo-Addo]] <br /> [[Mahamudu Bawumia]]
| fundación = [[Kachariy]]
| fundación_hitos = - declarada
| fundación_fechas = [[Hukllachasqa Qhapaq Suyu]]manta <br /> [[6 ñiqin pawqar waray killapi]] [[1957]]
| superficie = 239 460
| superficie_puesto = 79
| superficie_agua = 3,5 %
| fronteras = 2 093 km
| costas = <!--a incluir-->
| población = 24 223 431 (2010)
| población_puesto = 46
| población_densidad = 102
| PIB = US$ 54 330 000
| PIB_año = 2005
| PIB_puesto = 74
| PIB_per_cápita = US$ 2 601
| IDH = 0,553
| IDH_año = 2007
| IDH_puesto = 135
| IDH_categoría = <span style="color:#FFCC00;">Medio</span>
| moneda = [[Cedi]] ([[ISO 4217|GHC]])
| gentilicio = Ganis, ganisa
| horario = [[UTC]]
| horario_verano = |
| cctld = [[.gh]]
| código_telefónico = 233
| prefijo_radiofónico = 9GA-9GZ
| código_ISO = 288 / GHA / GH
| miembro_de = [[ONU]], [[Unión Africana|UA]], [[Commonwealth]]
| notas = ¹ huk simikuna: [[Ga]], [[Twi]], [[Ewe]], [[Dagbani]], [[Fante]], hukkunapas.
}}
'''Qhana''' ([[inlish simi]]pi: Ghana) nisqaqa [[Aphrika]]pi huk [[mama llaqta]]m.
* Uma llaqtan: [[Accra]]
* Tukri simin: [[Inlish simi]]
== Wiñay kawsay ==
== Pulitika Rakiy ==
=== Suyukuna ===
{|style="backgroundcolor=transparent" cellspacing="0" cellpadding="0"
|- valign="top"
|style="width:800px"|
{|class="wikitable sortable"
|bgcolor="#C6930A" align="center"|'''<span style="color:white">Suyu</sup>'''
|bgcolor="#C6930A" align="center" colspan="2"|'''<span style="color:white">Uma llaqta</sup>'''
|bgcolor="#C6930A"|<span style="color:white">'''Hallka k'iti k'anchar (km²)'''<ref name="Gana - 2010 Population and Housing Census">[http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/Census2010_Summary_report_of_final_results.pdf| Gana - 2010 Population and Housing Census|trabajo=Ghana Statistics Service (inlish simi) {{Pun|28|01|2013}}]</ref></sup>
|bgcolor="#C6930A"|<span style="color:white">'''Runakuna (2010)'''<ref name="Gana - 2010 Population and Housing Census">[http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/Census2010_Summary_report_of_final_results.pdf| Gana - 2010 Population and Housing Census|trabajo=Ghana Statistics Service (inlish simi) {{Pun|28|01|2013}}]</ref></sup>
|bgcolor="#C6930A" align="center"|'''<span style="color:white"> Qhana suyukuna'''
|-
|width=29%|<center>[[Ashanti suyu|Ashanti]]</center>||||width=20%|<center>[[Kumasi]]</center>||width=17% align=center|24 389||width=26% align=center|4 780 380||rowspan="11"|[[Rikcha:Regions of Ghana en.svg|255px|center|Gana suyukuna.]]
|-
|<center>[[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]</center>||[[Rikcha:Sunyani Municipal Assembly (SMA) logo.JPG|40px|center]]||<center>[[Sunyani]]</center>||align=center|39 557||align=center|2 310 983
|-
|<center>[[Chawpi Gana]]</center>||[[Rikcha:Cape Coast Metropolitan Assembly(CCMA) logo.PNG|30px|center]]||<center>[[Cape Coast]]</center>||align=center|9 826||align=center|2 201 863
|-
|<center>[[Anti Gana suyu|Anti Gana]]</center>||colspan="2"|<center>[[Koforidua]]</center>||align=center|19 323||align=center|2 633 154
|-
|<center>[[Hatun Acra suyu|Hatun Acra]]</center>||||<center>[[Acra]]</center>||align=center|3 245||align=center|4 010 054
|-
|<center>[[Chinchay Gana suyu|Chinchay Gana]]</center>||colspan="2"|<center>[[Tamale]]</center>||align=center|70 384||align=center|2 479 461
|-
|<center>[[Hatun Anti Gana suyu|Hatun Anti Gana]]</center>||[[Rikcha:Bolgatanga Municipal Assembly (BMA) logo.JPG|30px|center]]||<center>[[Bolgatanga]]</center>||align=center|8 842||align=center|1 046 545
|-
|<center>[[Hatun Kunti Gana suyu|Hatun Kunti Gana]]</center>||colspan="2"|<center>[[Wa (Ghana)|Wa]]</center>||align=center|18 476||align=center|702 110
|-
|<center>[[Volta suyu|Volta]]</center>||[[Rikcha:Ho Municipal Assembly District logo.jpg|30px|center]]||<center>[[Ho]]</center>||align=center|20 570||align=center|2 118 252
|-
|<center>[[Kunti Gana suyu|Kunti Gana]]</center>||[[Rikcha:Sekondi-Takoradi Metropolitan Assembly (STMA) logo.jpg|30px|center]]||<center>[[Sekondi-Takoradi]]</center>||align=center|23 921||align=center|2 376 021
|-class="sortbottom"
|colspan="3"|<center>'''Total {{GHA}} '''</center>||align=center| '''238 533'''||align=center|'''24 658 823'''
|-
|}
=== Hatun llaqtakuna ===
{| {{prettytable}}
|-----
! colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | <big>Llaqtakuna (Qhana)</big>
|-----
|rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Llaqta''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suyu'''
|-----
|align="center" bgcolor="#98FB98" | '''<br /> 1970 <br />'''<ref name="Brinkhoff">[http://www.citypopulation.de/Ghana_d.html '''www.citypopulation.de''' - private Website von Thomas Brinkhoff - Zahlenangaben mit Bezug auf die gedruckte Monographie des Ghana Statistical Service, ''2000 population and housing census: special report on urban localities'', Accra 2002]</ref> || align="center" bgcolor="#98FB98" |'''<br /> 1984 <br />''' <ref name="Brinkhoff"/> || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''<br /> 2000 <br />''' <ref name="Brinkhoff"/> || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''<br /> (2005) <br />'''
|-----
|align=right | 1. || [[Accra]] (incl. Teshie, Nungua) || align=right | 624.091 || align=right | 969.195 || align=right | 1.658.937 || align=right | 1.963.264 || -
|-----
|align=right | 2. || [[Kumasi]] (incl. Tafo)|| align=right | 346.336 ||align=right | 496.628 || align=right | 1.170.270 || align=right | 1.468.609 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|-----
|align=right | 3. || [[Tamale (Gana)|Tamale]] || align=right | 83.653 ||align=right | 135.952 || align=right | 202.317 || align=right | 224.474 || -
|-----
|align=right | 4. || [[Takoradi]] (incl. Effia Kuma)|| align=right | 80.653 ||align=right | 135.952 || align=right | 175.438 || align=right | 198.192 || -
|-----
|align=right | 5. || [[Ashaiman]] || align=right | 22.549 ||align=right | 50.918 || align=right | 150.312 || align=right | 179.142 || -
|-----
|align=right | 6. || [[Tema]] || align=right | 60.767 ||align=right | 100.052 || align=right | 141.479 || align=right | 168.620 || -
|-----
|align=right | 7. || [[Obuasi]] || align=right | 31.005 ||align=right | 60.617 || align=right | 115.564 || align=right | 131.774 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|-----
|align=right | 8. || [[Sekondi]] || align=right | 63.673 ||align=right | 70.214 || align=right | 114.157 || align=right | 128.963 ||-
|-----
|align=right | 9. || [[Madina]] || align=right | 7.480 ||align=right | 28.364 || align=right | 76.697 || align=right | 91.407 || -
|-----
|align=right | 10. || [[Koforidua]] || align=right | 46.235 ||align=right | 58.731 || align=right | 87.315 || align=right | 91.163 || -
|-----
|align=right | 11. || [[Cape Coast]] || align=right | 56.601 ||align=right | 65.763 || align=right | 82.291 || align=right | 88.675 || -
|-----
|align=right | 12. || [[Wa (Gana)|Wa]] || align=right | 13.740 ||align=right | 36.067 || align=right | 66.644 || align=right | 70.682 || -
|-----
|align=right | 13. || [[Tema New Town]] || align=right | 13.176 ||align=right | 31.466 || align=right | 58.786 || align=right | 70.061 || -
|-----
|align=right | 14. || [[Sunyani]] || align=right | 23.780 ||align=right | 38.834 || align=right | 61.992 || align=right | 68.030 || [[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]
|-----
|align=right | 15. || [[Ho]] || align=right | 24.199 ||align=right | 37.777 || align=right | 61.658 || align=right | 65.760 || [[Volta suyu (Ghana)|Volta]]
|-----
|align=right | 16. || [[Techniman]] || align=right | 12.068 ||align=right | 25.264 || align=right | 56.187 || align=right | 61.660 || [[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]
|-----
|align=right | 17. || [[Bawku]] || align=right | 20.567 ||align=right | 34.074 || align=right | 51.379 || align=right | 52.975 || -
|-----
|align=right | 18. || [[Bolgatanga]] || align=right | 18.896 ||align=right | 32.495 || align=right | 49.162 || align=right | 50.691 || -
|-----
|align=right | 19. || [[Agona Swedru]] || align=right | 21.522 ||align=right | 31.226 || align=right | 45.614 || align=right | 49.153 || -
|-----
|align=right | 20. || [[Nkawkaw]] || align=right | 23.219 ||align=right | 31.785 || align=right | 43.703 || align=right | 45.630 || -
|-----
|align=right | 21. || [[Yendi]] || align=right | 22.072 ||align=right | 31.633 || align=right | 40.336 || align=right | 44.753 || -
|-----
|align=right | 22. || [[Berekum]] || align=right | 14.296 ||align=right | 22.264 || align=right | 39.649 || align=right | 43.511 || [[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]
|-----
|align=right | 23. || [[Winneba]] || align=right | 30.778 ||align=right | 27.105 || align=right | 40.017 || align=right | 43.122 || -
|-----
|align=right | 24. || [[Aflao]] || align=right | ''1.397'' ||align=right | 20.904 || align=right | 38.927 || align=right | 41.516 || [[Volta suyu (Ghana)|Volta]]
|-----
|align=right | 25. || [[Akim Oda]] || align=right | 20.957 ||align=right | 24.629 || align=right | 38.741 || align=right | 40.449 || -
|-----
|align=right | 26. || [[Hohoe]] || align=right | 14.775 ||align=right | 20.994 || align=right | 35.277 || align=right | 37.623 || [[Volta suyu|Volta]]
|-----
|align=right | 27. || [[Oduponkpehe]] (Kasoa)|| align=right | 863 ||align=right | 2.597 || align=right | 34.719 || align=right | 37.413 || -
|-----
|align=right | 28. || [[Adenta East]] || align=right | k.A. ||align=right | k.A. || align=right | 31.070 || align=right | 37.030 || -
|-----
|align=right | 29. || [[Asamankese]] || align=right | 16.905 ||align=right | 23.077 || align=right | 34.855 || align=right | 36.392 || -
|-----
|align=right | 30. || [[Mampong]] || align=right | 13.895 ||align=right | 20.228 || align=right | 31.740 || align=right | 36.192 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|-----
|align=right | 31. || [[Lashibi]] || align=right | k.A. ||align=right | 507 || align=right | 30.193 || align=right | 35.984 || -
|-----
|align=right | 32. || [[Dome]] || align=right | 772 ||align=right | 1.954 || align=right | 29.618 || align=right | 35.299 || -
|-----
|align=right | 33. || [[Tarkwa]] || align=right | ''4.702'' ||align=right | 22.107 || align=right | 30.631 || align=right | 34.604 || -
|-----
|align=right | 34. || [[Gbawe]] || align=right | 608 ||align=right | 837 || align=right | 28.989 || align=right | 34.549 || -
|-----
|align=right | 35. || [[Ejura]] || align=right | 10.664 ||align=right | 18.775 || align=right | 29.478 || align=right | 33.613 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|-----
|align=right | 36. || [[Suhum]] || align=right | 12.421 ||align=right | 19.298 || align=right | 31.044 || align=right | 32.413 || -
|-----
|align=right | 37. || [[Agogo (Gana)|Agogo]] || align=right | 14.710 ||align=right | 18.879 || align=right | 28.271 || align=right | 32.237 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|-----
|align=right | 38. || [[Nsawan]] || align=right | 25.518 ||align=right | 20.439 || align=right | 29.986 || align=right | 31.308 || -
|-----
|align=right | 39. || [[Taifa (Gana)|Taifa]] || align=right | k.A. ||align=right | 1.009 || align=right | 26.145 || align=right | 31.160 || -
|-----
|align=right | 40. || [[Kintampo]] || align=right | 7.149 ||align=right | 13.943 || align=right | 28.276 || align=right | 31.030 || [[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]
|-----
|align=right | 41. || [[Wenchi]] || align=right | 13.836 ||align=right | 18.583 || align=right | 28.141 || align=right | 30.882 || [[Brong-Ahafo suyu|Brong-Ahafo]]
|-----
|align=right | 42. || [[Konongo]] || align=right | 10.881 ||align=right | 13.677 || align=right | 26.735 || align=right | 30.486 || [[Ashanti suyu|Ashanti]]
|}
== Pukyukuna ==
{{Listaref}}
== Kaypipas qhaway ==
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Ghana}}
[[Katiguriya:Mama llaqta (Aphrika)]]
[[Katiguriya:Gana|!]]
|}
brhm4i730wi66pxt90x1q9wv974dmmp
Pulipya
0
8849
692273
691350
2026-10-25T12:54:40Z
Breogan2008
7106
Rikcha: WLK-Sbg254.jpg, WLK-Sbg239.jpg retirados (sin equivalente en Commons)
692273
wikitext
text/x-wiki
{{Mamallaqta2
| suti = Puliwya Achka Aylluska Mamallaqta
| waq sutikuna = <small>''Estado Plurinacional de Bolivia''</small><br><small>''Wuliwya Walja Ayllunakana Marka''</small><br><small>''Tetã Hetate'ýigua Mborívia''</small>
| rikchap uranpi wallqanqa = no
| color = <!-----kikinta rurakun----->
| wallqanqa = [[File:Coat of arms of Bolivia (2).svg|thumb|Coat of arms of Bolivia (2)]]
| qillqa wallqanqa = <!-----kikinta rurakun----->
| cadre unancha = no
| unancha = [[File:Flag of Bolivia (state).svg|thumb|State flag of Bolivia]]
| qillqa unancha = <!-----kikinta rurakun----->
| audio = <!-----kikinta rurakun----->
| rikcha = <!-----kikinta rurakun----->
| hatun-kaq rikcha = <!-----kikinta rurakun----->
| qillqa = <!-----kikinta rurakun----->
| Llaqta qayanqillqa = <!-----kikinta rurakun----->
| Llaqta taki =
| Mamallaqtapa raymin =
| Kamachina laya = <!-----kikinta rurakun----->
| Umalliq = <!-----kikinta rurakun----->
| Umalliq pacha =
| Umalliq ministru =
| Parlamento = <!-----kikinta rurakun----->
| Simikuna = [[Qhichwa simi]],<br>[[Aymara simi]]<br>[[Kastilla simi]]<br>Wak [[simi]]kuna
| Uma llaqta = <!-----kikinta rurakun----->
| wikidata =
| Suyukuna = <!-----kikinta rurakun----->
| Hatunnin llaqta = Santa Kurus
| pop =
| wata1 =
| alt mini = <!-----kikinta rurakun----->
| alt max = <!-----kikinta rurakun----->
| area = <!-----kikinta rurakun----->
| landarya =
| Yaku = <!-----kikinta rurakun----->
| pacha UTC = <!-----kikinta rurakun----->
|coords = {{cal coor|globe:Earth|region:{{{kodea}}}_type:city|display=inline}}
|notes area = {{{notes area|}}}
|name miscellaneous geo = {{{name miscellaneous geo|}}}
|various geo = {{{various geo|}}}
|name miscellaneous geo2 = {{{name miscellaneous geo2|}}}
|various geo2 = {{{various geo2|}}}
| name of date1 = Paqarisqan pacha
| name of date2 = Piruw-Qullasuyu Huñunakuy
| name of date3 = Pasiphiku Maqanakuy
| name of date4 =
| date1 = <!-----kikinta rurakun----->
| date2 = 1836-1839
| date3 = 1879-1884
| date4 =
| runap-sutin = <!-----kikinta rurakun----->
| pop_name = <!-----kikinta rurakun----->
| population = <!-----kikinta rurakun----->
| population notes = {{{population notes|}}}
| density = <!-----kikinta rurakun----->
| nom_pop division a =
| population division a =
| nom_pop division b =
| population division b =
| population division notes = {{{population division notes|}}}
| name various demography = {{{name various demography|}}}
| various demography = {{{various demography|}}}
| name various demography2 = {{{name various demography2|}}}
| various demography2 = {{{various demography2|}}}
| warmi-qhari = <!-----kikinta rurakun----->
| name miscellaneous = {{{name miscellaneous|}}}
| miscellaneous = {{{miscellaneous|}}}
| Sutichasqa RLR = <!-----kikinta rurakun----->
| RLR (RKK) = <!-----kikinta rurakun----->
| Sutichasqa RLR per cápita= <!-----kikinta rurakun----->
| RLR (RKK) per cápita = <!-----kikinta rurakun----->
| Llamkanaqkaq indisi = <!-----kikinta rurakun----->
| Inflasyun = <!-----kikinta rurakun----->
| RPI = <!-----kikinta rurakun----->
| Llaqtaqullqi = <!-----kikinta rurakun----->
| ISO tuyru = <!-----kikinta rurakun----->
| Internet tuyru = <!-----kikinta rurakun----->
| Karurimana tuyru = <!-----kikinta rurakun----->
| Kaypi wankurisqa = <!-----kikinta rurakun----->
| name divers2 = {{{name divers2|}}}
| divers2 = {{{divers2|}}}
| source1 = {{{source1|}}}
| source2 = {{{source2|}}}
| source3 = {{{source3|}}}
| source4 = {{{source4|}}}
}}'''Puliwya''', '''Puliwya Achka Aylluska Mamallaqta'''<ref>https://www.emboliviafrancia.fr/index.php/es/para-saber-mas/109-estado-plurinacional-de-bolivia.html Puliwyapa Ransia suyupi kawsay wasi</ref>, Pulipya icha '''Qullasuyu'''qa<ref>Mana Tawantinsuyumanta Qullasuyuñachu, Kay suyuqa kamakurqa chay Kiriwllu runakunaptin Kastilla icha Ipiyra runakunamanta kamachiyninkuta kutichimusqankumantataq.</ref> ([[Kastilla simi]]pi: ''Estado Plurinacional de Bolivia''), ([[Aymara simi]]pi: ''Wuliwya Walja Ayllunakana Marka''), ([[Warani simi]]pi: ''Tetã Hetate'ýigua Mborívia'') [[Urin Awya Yala|Urin Apya Yala]]pi [[mama llaqta|llaqta]]m. Uma llaqtakunaqa [[Chuqichaka]], [[Chuqiyapu]] ima kachkanku. Llaqtap pirsiritinqa [[Rodrigo Paz Pereira|Rutriku Pasmi]] kachkan.
== Hallp'a saywacha ==
* '''[[:Katiguriya:Urqu (Buliwya)|Urqu]]kuna:''' [[Illampu]] ( 6.421 m) - [[Illimani]] (6.439 m) - [[Sahama]] (6.542 m) - [[Aqutanku]] - [[Anquhuma]] - [[Kapurata]] - [[Chakaltaya]] - [[Chawpi Urqu]] - [[Wayna P'utuqsi]] - [[P'utuqsi urqu]] - [[Huriqi]] - [[Likankawur]] - [[Mururata]] - [[Parinaquta]] - [[Pumirapi]] - [[Sapaliri]] - [[Tuqurpuri]] - [[Huriqi]] - [[Wayaqi]] - [[Lipis]] - [[Uturunku (nina urqu)|Uturunku]] - [[Sayrikapur]]
* '''[[:Katiguriya:Qucha (Buliwya)|Qucha]]kuna:''' [[Titiqaqa qucha]], [[Uru-Uru qucha]], [[Pukaqucha]], [[Q'umirqucha]], [[Yuraqqucha]], [[Puwpu qucha]], [[Chilata qucha]], [[Quwiphasa kachi qucha]], [[Uyuni kachi qucha]], [[Suárez qucha]] , [[Suchi qucha]], [[Kañapa qucha]], [[Asnaq qucha]]
* '''[[:Katiguriya:Mayu (Buliwya)|Mayu]]kuna:''' [[Amarumayu]], [[Chuqiyapu mayu]], [[Beni mayu]], [[Hatun Sach'amayu]], [[Huchusuma mayu]], [[Wapay mayu]], [[Mayutata]], [[Mamuriy mayu]], [[Pillku Mayu|Pillkumayu]], [[Kunturillu mayu]], [[Arqi mayu]]
* '''[[:Katiguriya:Wat'a (Buliwya)|Wat'a]]kuna:''' [[Titiqaqa wat'a]] - [[Challwawat'a]] - [[Chilliqa wat'a]] - [[Killawat'a]] - [[Pansa wat'a]] - [[Qhuchiwat'a]]
* '''[[Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna|Puliwyapi amachasqa sallqa suyukuna - mamallaqta parkikuna risirwakunapas]]
== Llaqta pusay rak'iy ==
Puliwya llaqtapiqa hisq'un [[:Katiguriya:Suyu (Puliwya)|suyu]]m, 112 [[:Katiguriya:Puruwinsiya (Puliwya)|ruwinchha]], 339 [[:Katiguriya:Munisipyu (Buliwya)|munisipyu]].
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="3"
|-
|- style="background:#006400; color:white"
! '''Suyu'''
! '''km²'''
! '''Runakuna'''
! '''Runakuna/km²'''
! '''Uma llaqta'''
!rowspan=17|[[File:Bolivia departments.png|center|250px]]
|-
|[[Beni|Wini]]
|213.564
|362.521
|1,70
|[[Kimsantin llaqta]]
|-
|[[Chuqichaka suyu|Chuqichaka]]
|51.524
|531.522
|10,32
|[[Chuqichaka]]
|-
|[[Quchapampa suyu|Quchapampa]]
|55.631
|1.455.711
|26,17
|[[Quchapampa]]
|-
|[[Chuqiyapu suyu|Chuqiyapu]]
|133.985
|2.350.466
|18,04
|[[Chuqiyapu]]
|-
|[[Uru Uru suyu|Uru Uru]]
|53.588
|391.870
|7,31
|[[Uru Uru]]
|-
|[[Pando|Pando nisqa]]
|63.827
|52.525
|0,82
|[[Cobija]]
|-
|[[P'utuqsi suyu|P'utuqsi]]
|118.218
|709.013
|6,00
|[[P'utuqsi]]
|-
|[[Santa Krus suyu|Santa Kurus]]
|370.621
|2.029.471
|5,48
|[[Santa Krus llaqta|Santa Kurus]]
|-
|[[Tarija suyu|Tariha]]
|37.623
|391.226
|10,40
|[[Tarija|Tariha]]
|-
|llapan
|1.098.581
|8.274.325
|7,56
|.
|}
:* [[Lista:Pulitika rakiy (Buliwya)]]
== Kawpay ==
* Rimana huñunakuyninqa [[Buliwya Achka Nasyun Kamachi Quq Rimana Huñunakuy]]mi.
* [[Wuliwiyap Umalliqnin|Puliwyap Umalliqnin]]
== Runakuna ==
2006 watapi Puliwya suyupi 9.627.269 runa kawsasqan (8,76 runa/km²).
=== Runa llaqtakuna ===
Puliwya suyupiqa achka [[runa llaqta]]m, [[indihina|inrihina]] ayllu llaqtam.
Tukuy Puliwya suyu runakunamanta 4.133.138 [[indihina|inrihina]] kanku (''ine.'' 2001), paykunaqa 36 qutupi llaqtachakunku. Suyupi tukuy 4.141.187 mana inrihina kawsan.
{{QQ|Buliwya suyupi runa llaqtakuna}}
{|
|- valign="top"
|
* [[Afroboliviano]]
* [[Araona]]
* [[Aymara runa|Aymara]]
* [[Ayoreo]]
* [[Baure runa|Baure]]
* [[Kanichana runa|Kanichana]]
* [[Caripuna]]
* [[Caviña]] icha [[Cavineño]]
* [[Kayuwawa runa|Kayuwawa]]
* [[Chácobo]]
* [[Chapacura]]
* [[Chiman]] icha [[Tsiman]]
* [[Chikitus runa|Chikitus]]
|
* [[Esse Ejja]] ([[Chama]])
* [[Guarasugwe]]
* [[Guarayo]]
* [[Itunama]]
* [[Joaquiniano]]
* [[Lecos]]
* [[Kallawaya]]
* [[Machineri]]
* [[Marupa]]
* [[Moré]]
* [[Mosetén]]
* [[Muwima]]
* [[Moxos runa|Moxos]]
|
* [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]]
* [[Pacahuara]]
* [[Qhichwa runa|Qhichwa]]
* [[Sirionó]]
* [[Takana runa|Takana]]
* [[Toba runa|Toba]]
* [[Turumuna]]
* [[Uru runa|Uru Chipaya]], [[Uru runa|Uru Iruito]]
* [[Waraniyi runa|Waraniyi]]
* [[Weenhayek]]
* [[Yaminawa runa|Yaminawa]]
* [[Yuqui]]
* [[Yurakari runa|Yurakari]]
|}
==== Pachan runakuna ====
[[Rikcha:Salar_de_Uyuni,_Bolivia2.jpg|thumb|right|thumb|250px|[[Uyuni kachi qucha]]]]
[[Rikcha:Macheteros.JPG|thumb|right||250px]]
{| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="3"
|'''Suyu'''
|'''Llapan'''
|'''Llaqta kiti'''
|'''Chakrapura kiti'''
|-
|[[Beni]]
|50.630
|23.174
|27.456
|-
|[[Chuqichaka suyu|Chuqichaka]]
|345.010
|114.889
|230.121
|-
|[[Quchapampa suyu|Quchapampa]]
|999.963
|446.960
|553.003
|-
|[[Chuqiyapu suyu|Chuqiyapu]]
|1.402.184
|709.445
|692.739
|-
|[[Uru Uru suyu|Uru Uru]]
|238.829
|106.269
|132.560
|-
|[[Pando]]
|6.039
|2.895
|3.144
|-
|[[P'utuqsi suyu|P'utuqsi]]
|572.592
|134.518
|438.074
|-
|[[Santa Krus suyu|Santa Kurus]]
|447.955
|276.559
|171.396
|-
|[[Tarija suyu|Tarija]]
|69.936
|42.633
|27.303
|-
|llapan
|4.133.138
|1.857.342
|2.275.796
|}
Uma runa llaqtakuna'''
* [[Qhichwa runa|Qhichwa]] (1.558.277)
* [[Aymara runa|Aymara]] (1.098.317)
* [[Chikitanu runa|Chikitanu]] (184.288)
* [[Waraniyi runa|Chiriwanu]] (133.393)
* [[Moxos runa|Moxos]] (76.073)
* [[Muwima]] (5.162)
* [[Warayu runa|Warayu]] (9.863)
* [[Chiman]] (4.528)
* [[Takana runa|Takana]] (3.056)
<small> Pukyu: Wigberto Rivero Pinto (2006)</small> [https://web.archive.org/web/20130117013359/http://www.amazonia.bo/pueblos.php?opcion=pueblos&codigo=5]
==== Halla runakuna ====
{| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="3"
|'''Suyu'''
|'''Llapan'''
|'''Llaqta kiti'''
|'''Chakrapura kiti'''
|-
|[[Beni]]
|311.891
|225.978
|85.913
|-
|[[Chuqichaka suyu|Chuqichaka]]
|186.512
|103.237
|83.275
|-
|[[Quchapampa suyu|Quchapampa]]
|455.748
|409.449
|46.299
|-
|[[Chuqiyapu suyu|Chuqiyapu]]
|948.282
|842.701
|105.581
|-
|[[Uru Uru suyu|Uru Uru]]
|153.041
|129.841
|23.200
|-
|[[Pando]]
|46.486
|17.925
|28.561
|-
|[[P'utuqsi suyu|P'utuqsi]]
|136.421
|104.565
|31.856
|-
|[[Santa Krus suyu|Santa Kurus]]
|1.581.516
|1.269.089
|312.427
|-
|[[Tarija suyu|Tarija]]
|321.290
|205.103
|116.187
|-
|llapan
|4.141.187
|3.307.888
|833.299
|}
* ''<small>(Pukyu: [https://web.archive.org/web/20090619211505/http://www.ine.gov.bo/indice/visualizador.aspx?ah=PC20501.HTM www.ine.gov.bo, (2001)])</small>''
=== Rimaykuna ===
{{QQ|Buliwyapi rimaykuna}}
Puliwya suyupiqa kastilla, qhichwa, aymara, waraniyi simikunatam lliwmanta astawan rimanku.<ref>[http://obd.descentralizacion.gov.bo/departamental/fichas/ obd.descentralizacion.gov.bo / ''Observatorio Bolivia Democrático''] (kastilla simi)</ref>
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:30%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Simi'''
! '''Rimaqkuna'''
|-
|[[Qhichwa simi]]
|align="right" |2.281.198
|-
|[[Aymara simi]]
|align="right" |1.525.321
|-
|[[Waraniyi simi|Chiruwanu simi]]
|align="right" |62.575
|-
|Huk [[indihina|pachan]] simi
|align="right" |49.432
|-
|[[Kastilla simi]]
|align="right" |6.821.626
|-
|Hawa simi
|align="right" |250.754
|-
|Pachan similla
|align="right" |960.491
|-
|Kastilla simi pachan simipas
|align="right" |2.739.407
|-
|Kastilla simi hawa simipas
|align="right" |4.115.751
|-
|}
=== Iñiy ===
* [[Kristiyanu iñiy]]
* [[Tawantinsuyu iñiy]]
* hukkunapas
== Astawan hatun llaqtakuna ==
{| class="wikitable" border="0" style="background:#ffffff" align="top" class="sortable wikitable" font- size:95%
|+ style="background:#CC3300; color:white;" | Puliwya suyupi aswan hatun llaqtakuna<ref name="[http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-38&srt=1npn&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=1npn]"> {{cite web|url=http://world-gazetteer.com/|title=world-gazetteer|archiveurl=http://web.archive.org/web/20010309110056/http://world-gazetteer.com/|archivedate=2001-03-09}} </ref>
|-
! Llaqta
! Runakuna <br /> (2001)
! Runakuna <br /> (~ 2009)
! Llaqta
! Runakuna <br />(2001)
! Runakuna <br />(~ 2009)
|-
| [[Santa Krus llaqta|Santa Krus]]
| align=right | 1.113.582
| align=right | 1.614.618
| [[Wiyacha]]
| align=right | 29.108
| align=right | 35.968
|-
| [[Chuqiyapu]]
| align=right | 789.585
| align=right | 887.512
| [[Villazón]]
| align=right | 28.045
| align=right | 34.787
|-
| [[Altu llaqta]]
| align=right | 647.350
| align=right | 949.912
| [[Tikipaya]]
| align=right | 26.732
| align=right | 30.480
|-
| [[Quchapampa]]
| align=right | 516.683
| align=right | 616.943
| [[Kamiri]]
| align=right | 26.505
| align=right | 33.216
|-
| [[Uru Uru]]
| align=right | 201.230
| align=right | 232.114
| [[Panti llaqta]] (''Bermejo'')
| align=right | 26.059
| align=right | 32.992
|-
| [[Chuqichaka]]
| align=right | 193.876
| align=right | 295.455
| [[Tupisa]]
| align=right | 21.707
| align=right | 24.842
|-
| [[Tarija]]
| align=right | 135.783
| align=right | 204.423
| [[Kuwiha]]
| align=right | 20.820
| align=right | 43.813
|-
| [[P'utuqsi]]
| align=right | 132.966
| align=right | 164.600
| [[Llallawa]]
| align=right | 20.065
| align=right | 18.340
|-
| [[Sakawa]]
| align=right | 92.581
| align=right | 105.105
| [[San Inasyu]]
| align=right | 19.401
| align=right | 27.657
|-
| [[Montero (Buliwya)|Montero]]
| align=right | 78.294
| align=right | 100.911
| [[Warnes]]
| align=right | 17.872
| align=right | 26.888
|-
| [[Kimsantin llaqta]] (''Trinidad'')
| align=right | 75.987
| align=right | 94.348
| [[San Borja]]
| align=right | 16.891
| align=right | 23.664
|-
| [[Killaqullu]]
| align=right | 74.980
| align=right | 85.224
| [[Villamontes]]
| align=right | 16.113
| align=right | 23.732
|-
| [[Yakuywa]]
| align=right | 64.611
| align=right | 87.914
| [[Qutuqa]]
| align=right | 15.181
| align=right | 22.842
|-
| [[Riberalta]]
| align=right | 64.511
| align=right | 88.059
| [[Wanuni]]
| align=right | 15.106
| align=right | 17.172
|-
| [[Qullqapirwa]]
| align=right | 41.637
| align=right | 47.430
| [[Punata]]
| align=right | 14.742
| align=right | 17.336
|-
| [[Wayaramirin]]
| align=right | 33.095
| align=right | 37.612
| [[Yapakani]]
| align=right | 14.589
| align=right | 22.569
|-
|}
** [[Sinru qillqa: Llaqtakuna (Buliwya)]]
== Mama llaqta ==
Puliwyaqa 1825yuq watamantapacha chunka isqunniyuq [[hatun kamachi]] riqsin.
=== Akllanakuspa kamachinakuy 1982 watamanta ===
* [[Hernán Siles Zuazo]] (1982-1985)
* [[Víctor Paz Estenssoro]] (1985-1989)
* [[Jaime Paz Zamora]] (1989-1993)
* [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] (1993-1997)
* [[Hugo Banzer|Hugo Banzer Suárez]] (1997-2001)
* [[Jorge Quiroga|Jorge Quiroga Ramírez]] (2001-2002)
* [[Gonzalo Sánchez de Lozada]] (2002-2003)
* [[Carlos Mesa]] (2003-2005)
* [[Eduardo Rodríguez Veltzé]] (2005-2006)
* [[Evo Morales]] (2006 - 2010)
Iskay waranqa pichqayuq watapi qhapaq intiraymi killapi [[Evo Morales]] [[Susyalismuman Rikch'arimuy]] partidumanta ''Movimiento al Socialismo (MAS)'' nisqa, huk ñiqin [[umalliq]] inrihina Puliwya suyumanta, Puliwya suyu runakunamanta 54 % akllanasqa karqan. Iskay waranqa suqtayuq watapi, qhulla puquy killa iskay chunka iskayniyuq p'unchawmantam Buliwyap umalliqnin kachkan.
=== Raki pusanakuna===
Suti (Kamaqkuna)
* [[Acción Democrática Nacionalista]] ADN ([[Hugo Banzer Suárez]])
* [[Izquierda Unida(Bolivia)|Izquierda Unida]] IU
* [[Susyalismuman Rikch'arimuy (Buliwya)|Susyalismuman Rikch'arimuy]] MAS ([[Evo Morales]])
* [[Movimiento Bolivia Libre]] MBL
* [[Movimiento de Izquierda Revolucionaria (Bolivia)|Movimiento de Izquierda Revolucionaria]] MIR ([[Jaime Paz Zamora]])
* [[Movimiento Nacionalista Revolucionario]] MNR ([[Víctor Paz Estenssoro]])
* [[Nueva Fuerza Republicana]] NFR ([[Manfred Reyes Villa]])
* [[Partido Socialista de Bolivia]] PS ([[Marcelo Quiroga Santa Cruz]])
*[[Poder Democrático Social]] PODEMOS ([[Jorge Quiroga Ramírez]])
* [[Movimiento Sin Miedo]] MSM ([[Juan Del Granado Cosio]])
* [[Falange Socialista Boliviana]] FSB ([[Oscar Unzaga de la Vega]])
[[Pachakuti Indihina Rikch'arimuy|Pachakuti inrihina Rikch'arimuy]] (''Movimiento Indígena Pachakuti (MIP)'') nisqaqa huk buliwyanu partiduman rikch'akuq [[indihina|inrihina]] tantanakuymi, 2000 watapi [[Felipe Quispe]]p kamarisqan.
=== Saywakuna ===
{| class="toc" cellpadding=0 cellspacing=2 width=220px style="float:right; margin: 0.5em 0.5em 0.5em 1em; padding: 0.5e text-align:left;clear:all; margin-left:10px; font-size:90%"
|colspan=4 style="background:#black; color:white;" align=center bgcolor="green"|'''Saywakuna'''
|-
|colspan=4 align=center|[[Rikcha:Bolivia rel93.jpg|center|220px]]
|-
! style="background:#e8e8e8;" | '''Mama llaqta'''
! style="background:#e8e8e8;" | '''Pacha'''
! style="background:#e8e8e8;" | '''Mayu / Qucha'''
! style="background:#e8e8e8;" | '''Llapan'''
|-
| style="background:#efefef;" |{{ARG}}
| style="background:#efefef;" align=center|471
| style="background:#efefef;" align=center|302
| style="background:#efefef;" align=center|773
|-
|{{BRA}}
|align=center|750
|align=center|2.673'''¹'''
|align=center|3.423
|-
| style="background:#efefef;" |{{CHL}}
| style="background:#efefef;" align=center|830
| style="background:#efefef;" align=center|20
| style="background:#efefef;" align=center|850
|-
| [[Rikcha:Flag of Paraguay.svg|20px]] [[Parawayi]]
|align=center|691
|align=center|50
|align=center|741
|-
| style="background:#efefef;" |{{PER}}
| style="background:#efefef;" align=center|513
| style="background:#efefef;" align=center|534'''²'''
| style="background:#efefef;" align=center|1.047
|-
|'''Pacha'''
|align=center|'''3.469'''
|align=center|
|align=center|
|-
| style="background:#efefef;" |'''Mayu / Qucha'''
| style="background:#efefef;" align=center|
| style="background:#efefef;" align=center|'''3.579'''
| style="background:#efefef;" align=center|
|-
|'''Llapan'''
|align=center|
|align=center|
|align=center|'''6.834'''
|-
|colspan=4 style="background:#e9e9e9;" align=left|<small>
'''1''' = 95 km [[qucha]]kuna<br />
'''2''' = 150 km [[Titiqaqa qucha]].</small>
|-
|}
</div>
== Musiku ==
* [[Qhuya]], [[allpa llamk'ay]], [[challway]], [[atukay]]
=== Karu puriy ===
Buliwya suyuqa ima munay rikukuyniyuq, imaymananiray kawsayniyuq, [[raymi]]kunayuq, [[taki]]kunayuq. Kay suyuqa hamuqkunapaq imaymana kawsaykunata kicharin. Kanqan: [[qaqa siqay]]kuna, mayupi [[wamp'u]]pi tuytuykuna, [[puriy]]kuna, [[pisqu]]kuna, [[sallqa kawsay qhaway]]kunapas, [[q'uñi]] [[unu]] [[wayt'ay]]kuna, ñawpa willakuykuna, [[wasichakuy]], ñawpa wasichakuyninkuna qhawaykunapis.
[[Santa Krus suyu]]pi tarikullantaq [[Noel Kempff Mercado mamallaqta parki]]. 2000 watapi [[UNESCO]] nisqa [[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]] rimarirqan. Suqta llaqtaqa [[Santa Krus suyu]]pi [[tukuy runakunap qhapaq kaynin]] kan, ''[[Misiones jesuíticas de Bolivia]]'' nisqa. [[Chuqiyapu suyu]]pitaq [[Titiqaqa qucha]] [[Titiqaqa wat'a]] wan [[Killawat'a]] wan, hinaspa [[Tiwanaku]] kan. [[P'utuqsi suyu]]pitaq askha sumaq quchakuna [[kachi qucha]]kunapas ([[Uyuni kachi qucha]], [[Pukaqucha]], [[Q'umirqucha]], [[Yuraqqucha]], [[Uru-Uru qucha]]), hatun urqukuna ([[Aqutanku]], [[Likankawur]], [[Lipis]], [[Uturunku (nina urqu)|Uturunku]]) hinaspapis [[ch'in pacha]] tarikullantaq. [[Chuqichaka]] llaqtapitaq ima munay ñawpa wasikuna kan. [[Quchapampa suyu]]taq unay pacha mawk'a [[Inkallaqta]] llaqtayuq, askha sumaq quchakunapas.
Buliwya suyupi tarikuq kaqkuna:
{|
|- valign="top"
|
* [[Apulupampa sallqa pacha suyu]]
* [[Beni kawsay pacha risirwa]]
* [[Chuqiyapu]]
* [[Inka Wayq'u]]
* [[Hatun Chaku]]
* [[Qurani qucha]]
* [[Paqariy Inti]]
* ''[[Misiones jesuíticas de Bolivia]]''
|
* [[Madidi mamallaqta parki]]
* [[Rurrenabaque]] kit'i
* [[Sahama mamallaqta parki]]
* [[Samaypata pukara]]
* [[Tunari mamallaqta parki]]
* [[Tupisa]]
* [[Tariquía flora faunapas mama llaqta risirwa]]
* [[Wapumu qucha]]
|-
|}
<gallery>
Rikcha:Puerta y escalinata del templo Kalasasaya Tiwanaku Bolivia.jpg|[[Tiwanaku]]
Rikcha:Colorful_street_in_Copacabana_October2007.jpg|[[Qupaqhawana]], [[Titiqaqa qucha]]
Rikcha:Lago Titicaca 001.jpg|[[Titiqaqa qucha]]
Image:Siloli - Arbol de Piedra.jpg|Sach'a Rumi, [[Siluli ch'in pacha]]pi
Rikcha:Yungas03.jpg|[[Yunka suyu]], [[Buliwya]]
Rikcha:Palacio del Congreso Nacional La Paz Bolivia.jpg|'''[[Rimana huñunakuy|Rimana huñunakuypa wasin]]''', [[Chuqiyapu]] llaqtapi
Rikcha:Palacio de Justicia o de Gobierno Sucre (Bolivia).jpg| '''''[[Corte Suprema de Justicia|Palacio de la Corte Suprema de Justicia]]''''', [[Chuqichaka]] llaqtapi
Image:Ejecucion del Siku por indigenas de Bolivia.JPG|[[Siku]] takiqkuna, Buliwya
Image:Suri Sicuri Bolivia.jpg|[[Suri Sicuri]], ([[Chuqiyapu]])
Rikcha:Carnaval de Oruro dia I (61).JPG|[[Uru Uru pukllay]] llaqtapi (2007 watapi)
</gallery>
== Yachay tarpuy ==
=== Raymikuna ===
* [[Anata Andina]], [[Pujllay (raymi)|Pujllay]]
* [[Uru Uru pukllay]]
=== Tusuykuna ===
[[Caporales]], [[Diablada]], [[Cueca]], [[Llamerada]], [[Macheteros]], [[Morenada]], [[Saya (tusuy)|Saya]], [[Suri Sikuri]], [[Takirari]], [[Tobas]]
===Simi kapchiy===
'''[[Qillqaq]]kuna:'''
{|
|- valign="top"
|
* [[Nataniel Aguirre]]
* [[Oscar Alfaro]]
* [[Alcides Arguedas]]
* [[Alcira Cardona]]
* [[Oscar Cerruto]]
* [[Adolfo Costa Du Rels]]
* [[Antonio Díaz Villamil]]
* [[Ricardo Jaimes Freyre]]
* [[Jesús Lara]]
* [[Franz Tamayo]]
|
* [[Juan Claudio Lechín]]
* [[Asunta Limpias de Parada]]
* [[Carlos Medinaceli]]
* [[Jaime Mendoza]]
* [[Víctor Montoya]]
* [[Gabriel René Moreno]]
* [[María Josefa Mujia]]
* [[Fausto Reinaga]]
* [[Gustavo Navarro]]
* [[Gustavo Adolfo Otero]]
|
* [[Natalia Palacios]]
* [[Jaime Saenz]]
* [[Pedro Shimose]]
* [[Gastón Suárez]]
* [[Franz Tamayo]]
* [[Juan Wallparrimachi Mayta]]
* [[Adela Zamudio]]
* [[Pigro Duran]]
* [[Ricardo Jaimes Freyreentre]]
|}
=== Kapchiy ===
* [[Llimpiq]]kuna / [[Kapchqiq]]kuna: [[Melchor Pérez de Holguín]], [[Marina Núñez del Prado]]
=== Taki kapchiy ===
* [[Kusituy|Qutukuna]]: [[Pukaj Wayra]], [[Los Kjarkas]], [[Wara kusituy|Wara]], [[Khanata]], [[Paja Brava]], [[Savia Andina]], [[Ruphay]], [[Grupo Aymara]]
* [[Takiq]]kuna: [[Natividad Betty Veizaga Siles]], payqa [[Pukaj Wayra]] qutumanta (1977); [[Luzmila Carpio]], Emma Junaro
* [[Waqachina]]kuna: [[Siku]], [[Qina]], [[Tarka]], [[Pinkuyllu]], [[Charanku]]
=== Rikchakuna ===
<gallery>
Rikcha:Satellite image of Bolivia in June 2002.jpg|Poliwya (NASA, 2002)
Image:Mujer bailando Tinkuy, Bolivia.jpg|[[Tinku]]
Image:Entrada Virrey Arzobispo Morcillo.jpg|''Entrada del Virrey Arzobispo Morcillo en Potosí'', [[Melchor Pérez de Holguín]] (''Museo de América'', [[Madrid]])
Image:Miners at Work Potosi (pixinn.net).jpg|[[Qhuya]], [[P'utuqsi]]
Image:Boliviapop.svg|Puliwya suyup runa chuntun (waranqakunapi), <- qhari - warmi ->
Rikcha:Bolivia-demography.png|Puliwyapi runakuna, (1961-2003)
Rikcha:Quechuas de Tuichi.jpg|[[Qhichwa runa|Qhichwa]] rimaq [[Takana runa]]kuna [[Tuychi mayu]] patapi
</gallery>
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
** [[Buliwyapi indihina yachay suntur|Puliwyapi inrihina yachay suntur]]kuna
*** [[Yachay Suntur Casimiro Huanca]] ([[qhichwa simi]]pi, [[Chimuri munisipyu|Chimuripi]])
*** [[Yachay Suntur Tupaq Katari]] ([[aymara simi]]pi, [[Warisata kantun|Warisatapi]])
*** [[Yachay Suntur Apiaguaki Tüpa]] ([[waraniyi simi]], [[Kuruyuki]]pi)
== Llaqta taki ==
* [[Buliwyap llaqta takin|Puliwyap llaqta takin]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Antikuna]]
* [[Qullaw]]
* [[Simón Bolívar]]
* [[Yunka suyu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://tanzgruppebolivia.wordpress.com/tag/bolivianische-tanze/ kawsaywan culturawan quechua runaqta] (kastilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20090320075009/http://www.ine.gov.bo/PDF/DIFD/DesarrolloMilenio.pdf Desarrollo del Milenio Nisqamanta Ruwaykuna, Desarrollo Human o Nisqaman Khusqachasqa] (Kastilla simipi, Qhichwa simipi, Aymara simipi, Guarani simipi)
* [https://web.archive.org/web/20070927152504/http://www.comunica.gov.bo/index.php?i=enlace&j=documentos/discursos/200506/09.06.05PosePresiQuechua.html Bolivia suyumanta Presidente Constitucional Eduardo Rodriguez Veltzé parlaynin, 9-VI-2005]
* [https://web.archive.org/web/20090405121627/http://www.aeci.int.bo/aeci_bolivia_quechua.htm Agencia Española de Cooperación Internacional (AECI) en Bolivia]
{{Punku p'anqa Buliwya}}
{{Puliwya}}
{{Buliwyapi amachasqa sallqa suyukuna}}
{{Buliwyapi runa llaqtakuna}}
{{Urin Awya Yalapi mama llaqtam}}
[[Katiguriya:Mama llaqta (Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Buliwya|!]]
kt65bj60af6t66kc3jbrdcqbusyg2tw
Utkupampa pruwinsya
0
10838
692276
682672
2026-10-25T12:55:29Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Tactago, cerro Ananhuaca (Utcubamba, Cumba).JPG retirado (sin equivalente en Commons)
692276
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#458B00; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#458B00"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#458B00"
| <font size="+0" color="white">'''Utkupampa pruwinsya <br> <small> Utkupampa jisk'a suyu </small> <br> <small> Ptovincia de Utcubamba </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Utcubamba amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Utkupampa mayu]], [[Amarumayu suyu]] ([[Piruw]])
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Utkupampa'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Utcubamba.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Utcubamba.svg|70px|center|border|Utkupampa wallqanqa, Amarumayu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #458B00; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Utcubamba.svg|border|100px|center|Utkupampa unancha, Amarumayu]]
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Amazonasregion.png|25px]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 5°45′22″ S 78°26′28″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Utkupampa]] (''Bagua Grande'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Piruw)|Distritu]]kuna || 7
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 118.367 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 30.7 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 3.859,93 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|30|5|1984}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]]<br><small>(2019-2022)</small> || Hidelfonso Guevara Honores
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20111004074748/http://www.muniutcubamba.gob.pe/ muniutcubamba.gob.]
|- align="center"
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #FFFFFF; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
! colspan="2" bgcolor="#458B00" | Amarumayu suyup pruwinsyankuna
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Provinces of Amazonas region.PNG|200px|]]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Utkupampa pruwinsya''' ([[aymara simi]]pi: ''Utkupampa jisk'a suyu''; [[kastilla simi]]pi: ''Provincia de Utcubamba'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Amarumayu suyu]]pi, huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa [[Utkupampa]] (''Bagua Grande'') llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Cordillera de Colán risirwa suyu]]
* '''[[Urqu]]kuna''': [[Shipagu]]
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Marañun mayu]] - [[Utkupampa mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna:''':
== Pulitika rakiy ==
Qanchis distritunmi kan.
{| {{tablabonita}} style="width:40%;" border="1"
|-
|- style="background:DarkRed; color:white"
! '''Distritu'''
! '''Uma llaqta'''
! '''Kuraka'''
|-
| [[Utkupampa distritu|Utkupampa]]
| [[Utkupampa]] (''Bagua Grande'')
| Segundo Quiterio Hernandez Vasquez
|-
| [[Kasharuru distritu|Kasharuru]]
| [[Kasharuru]]
| Antero Dueñas Davila
|-
| [[Kumpa distritu|Kumpa]]
| [[Kumpa]]
| Elias Diaz Benavides
|-
| [[Achachilla distritu|Achachilla]]
| [[Achachilla llaqta|Achachilla]] (''El Milagro'')
| Eva Ganni Larrain Reyes
|-
| [[Hamalka distritu|Hamalka]]
| [[Hamalka]]
| Ricardo Cabrera Bravo
|-
| [[Hatun Lunya distritu|Hatun Lunya]]
| [[Hatun Lunya]]
| Antonio Homero Aguilar Tapia
|-
| [[Yamun distritu|Yamun]]
| [[Yamun]]
| Esteban Perez Silva
|}
== Rikchakuna ==
<gallery>
Image:Bagua-utcubamba-amazonas-peru.jpg|[[Utkupampa]] (''Bagua Grande'')
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapoyas]]
* [[Utkupampa]]
* [[Bagua]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ INEI Piruw]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)]]
[[Katiguriya:Pruwinsya (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Utkupampa pruwinsya| ]]
s0ug5y1toz9v5fwsn459fnnbwxm96lp
Uqshapampa pruwinsya
0
11688
692255
683384
2026-10-25T12:29:40Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Thorns U tomentosa.jpg -> Corteza y espina curva de uña de gato (Uncaria tomentosa).jpg (Commons)
692255
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#458B00; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#458B00"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#458B00"
| <font size="+0" color="white">'''Uqshapampa pruwinsya <br> <small> Uqshapampa jisk'a suyu </small> <br> <small> Provincia de Oxabamba </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Oxapampa peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Uqshapampa]], Uqshapampa pruwinsyap uma llaqtan
|- align="center"
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Uqshapampa pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Oxapampa in Pasco.svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Oxapampa.png|70px|center|Uqshapampa wallqanqa, Pasqu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #458B00; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Oxapampa.svg|100px|center|Uqshapampa unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 12°34′03″S 75°24′14″O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Uqshapampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Pasqu suyu|Pasqu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Piruw)|Distritu]]kuna || 8
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 78 108 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 4,2 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 18.673,79 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|27|11|1944}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Juan Carlos La Torre Moscoso <br><small>(2019-2022)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]] || UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20041206192052/http://www.munioxapampa.gob.pe/ munioxapampa.gob.pe]
|- align="center"
!colspan="2" align="center" bgcolor="#458B00" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Pasqu suyup pruwinsyankuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Provinces of the Pasco region in Peru.PNG|290px|]]
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Uqshapampa pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi: ''Provincia de Oxapampa'') nisqaqa [[Pasqu suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa [[Uqshapampa]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{pun|27|11|1944}}.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Yanachaga-Chemillén mamallaqta parki]] - [[Sira ayllu llaqta risirwa]] - [[Yanisha ayllu llaqta risirwa]] - [[San Matías - San Carlos amachana sach'a-sach'a]]
* '''[[Urqu]]kuna''':
* '''[[Mayu]]kuna''': [[Pachitiya mayu]] - [[Palkasu mayu]] - [[Pususu mayu]] - [[Wankapampa mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna''':
== Yurakuna ==
[[image:Corteza y espina curva de uña de gato (Uncaria tomentosa).jpg|thumb|left|160px|[[Mullupu waska]]]]
* [[Achupalla]] ''(Bromeliaceae)''
* [[Siwis]] (''Cedrela sp.'')
** [[Atuq siwis]] ''(Cedrela lilloi)''
* [[Inka tuqti]] (''Juglans neotropica'')
* ''(Lauraceae)''
* [[Intimpa]] ''(Podocarpus glomeratus)''
* ''(Podocarpus oleifolius)''
* (''Podocarpus rospigliosi'')
* ''(Podocarpus utilior)''
* [[Mullupu waska]] ''(Uncaria tomentosa)''
== Uywakuna ==
[[Rikcha:Lachesis muta muta.jpg|thumb|left|180px|[[susupi]] icha shushupi (''Lachesis muta'')]]
* [[Hayupa]] (''Agouti paca'')
* [[Qhampu k'usillu]] (''Ateles sp.'')
* [[Amu kaskawil]] (''Bothrops sp.'')
* [[Yanachupa katupa]] (''Brycon melanopterum'')
* [[Chiwayru]] (''Dasyprocta sp.'')
* [[Khirkinchu]]: (''Dasypus novemcinctus'')
* [[Pakarana]] (''Dinomys branickii'')
* [[Manqu]] (''Eira barbara'')
* [[Chullu walli]] (''Harpia harpyja'')
* [[Susupi]] icha shushupi (''Lachesis muta'')
* [[Churu k'usillu]] (''Lagothrix sp.')
* [[Tanla]] (''Leporinus sp.'')
* [[Puka luwichu]] (''Mazama americana'')
* [[Nak'a-nak'a]] (''Micrurus spp.'')
* [[Kilpuntu]] (''Momotus momota'')
* [[Quri palumita]] (''Mylossoma aureum'')
* [[Uturunku]] (''Panthera onca'')
* [[Karunchi]] (''Penelope jacquacu'')
* [[Pillku]] (''Pharomachrus sp.'')
* [[Yutuy sunkaru]] (''Pseudopimelodus sp.'')
* [[Sunkaru]] (''Pseudoplatystoma sp.'')
* [[Yaku puma]] ''(Pteronura brasiliensis)''
* [[Tukunari]] (''Prochilodus nigricans'')
* [[Sach'akawra]]: [[Chincha sach'akawra]] (''Pudu mephistophiles'')
* [[Tunki]] (''Rupicola peruviana'')
* [[Kurwina]] (''Salminus affinis'')
* [[Suyu chankupa]] / Shuyu tsankupa (''Schizodon fasciatum'')
* [[Wankana]] (''Tayassu pecari'')
* [[Lumu khuchi]] (''Pecari tajacu'')
* [[Piruwanu ukumari]] (''Tremarctos ornatus'')
== Pulitika rakiy ==
Pusaq distritunmi kan.
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Ubigeo'''
! '''Distritu'''
! '''Uma llaqta'''
|-
| 190302
| [[Chuntapampa distritu|Chuntapampa]]
| [[Chuntapampa]]
|-
| 190304
| [[Palkasu distritu|Palkasu]]
| [[Iscozacin]]
|-
| 190308
| [[Kunstitusyun distritu|Kunstitusyun]]
| [[Kunstitusyun]]
|-
| 190306
| [[Puerto Bermúdez distritu|Puerto Bermúdez]]
| [[Puerto Bermúdez]]
|-
| 190305
| [[Pususu distritu|Pususu]]
| [[Pususu]]
|-
| 190301
| [[Uqshapampa distritu|Uqshapampa]]
| [[Uqshapampa]]
|-
| 190307
| [[Villa Rica distritu|Villa Rica]]
| [[Villa Rica]]
|-
| 190303
| [[Wankapampa distritu|Wankapampa]]
| [[Wankapampa (Uqshapampa)|Wankapampa]]
|-
|}
== Runakuna ==
[[Rikcha:Amueshas1.jpg|thumb|right|120px|[[Yanisha]] [[wamra]]kuna, [[Amarumayu sach'a-sach'a suyu]], [[Piruw]]]]
Uqshapampa pruwinsyapiqa [[Ashaninka]], [[Yanisha]] runakunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''Kastilla simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''Indihina simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| [[Chuntapampa distritu|Chuntapampa]]
|align="right" |2,686
|align="right" |94.3
|align="right" |157
|align="right" |5.5
|-
| [[Palkasu distritu|Palkasu]]
|align="right" |6,385
|align="right" |83.5
|align="right" |1,237
|align="right" |16.2
|-
| [[Puerto Bermúdez distritu|Puerto Bermúdez]]
|align="right" |13,187
|align="right" |67.6
|align="right" |6,290
|align="right" |32.2
|-
| [[Pususu distritu|Pususu]]
|align="right" |4,893
|align="right" |72.9
|align="right" |1,770
|align="right" |26.4
|-
| [[Uqshapampa distritu|Uqshapampa]]
|align="right" |12,197
|align="right" |94.3
|align="right" |703
|align="right" |5.4
|-
| [[Villa Rica distritu|Villa Rica]]
|align="right" |13,737
|align="right" |82.4
|align="right" |2,901
|align="right" |17.4
|-
| [[Wankapampa distritu|Wankapampa]]
|align="right" |5,206
|align="right" |92.1
|align="right" |416
|align="right" |7.4
|-
| Llapan
|align="right" |58,291
|align="right" |81.0
|align="right" |13,474
|align="right" |18.7
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
* [[Uqshapampa]]
* [[Pususu]]
== Pruwinsyapi paqarisqa ==
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Waqurunchu walla]]
* [[Pasqu urqu]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Oxapampa}}
* [http://media.peru.info/mapas/pasco.jpg Saywitu: Pasqu suyu]
* [https://web.archive.org/web/20100118081747/http://www.enjoyperu.com/naturaleza/parques-nacio/yanachaga/index2.htm www.enjoyperu.com / Yanachaga-Chemillén]
* [http://www.enjoyperu.com/naturaleza/reservas-comun/yanesha/index2.htm www.enjoyperu.com / Yanesha]
{{Pasqu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)]]
[[Katiguriya:Pruwinsya (Pasqu suyu)]]
[[Katiguriya:Uqshapampa pruwinsya| ]]
4r7676tzaholdsldvcea0nclhwyzv43
Jekaterinburg
0
11771
692245
660202
2026-10-25T12:22:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: EKB Montage 2017.png -> Collage de Ekaterimburgo.jpg (Commons)
692245
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Collage de Ekaterimburgo.jpg|thumb|right|290px| Jekaterinburg]]
'''Jekaterinburg''' nisqaqa ([[rusu simi]]pi: ''Екатеринбург'') {{RUS}} mama llaqtapi, [[Uralsuyu]]pi, huk Sverdlovsk oblast [[llaqta]]m. Samara llaqtapiqa 1 455 904 runam kawsachkan (2006).
== Wiñay kawsay ==
1723 watamanta
== Llaqtapi paqarisqa runakuna ==
== Kaypipas qhaway ==
== Kuraka ==
Yevgueni Roizman
== Hawa t'inkikuna ==
[[Katiguriya:Llaqta (Rusiya)]]
l45osybooytu15z7i7w64e24879xecj
Waskaran mamallaqta wari kancha
0
11845
692202
686149
2026-10-25T11:59:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Huascaran.jpg -> Nevado Huascaran.jpg (Commons)
692202
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" width=290px style="float:right; empty-cells:show; width:25%; margin-left:1em; margin-bottom:0,5em; background:#8B8378;"
!colspan="2" style="background-color: #8B8378" |<font size="3"> '''Waskaran mama llaqta parki'''</font>
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rikcha:Huascaran05.JPG|290px|]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Waskaran mamallaqta parki|Waskaran mama llaqta warikancha]]
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Mama llaqta]]: || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|-bgcolor="#ffffff"
|Tiyay || [[Asunsyun pruwinsya]], [[Buluñisi pruwinsya]], [[Mariscal Luzuriaga pruwinsya]], [[Rikuway pruwinsya]], [[Pumapampa pruwinsya]], [[Qarwas pruwinsya]], [[Waras pruwinsya]], [[Wari pruwinsya]], [[Waylas pruwinsya]], [[Yunkay pruwinsya]], [[Anqash suyu]], [[Piruw]]
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Tinkurachina siwi]]kuna || 9°20′″S 77°24′″W
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Hallka k'iti k'anchar]] || 3.400 km²
|-bgcolor="#ffffff"
|Kamasqa wata || {{pun|1|7|1975}} (D.S. Nº 0622-75-AG)
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]] || 1985
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Karu puriq]]kuna / [[wata]]: ||
|-bgcolor="#ffffff"
| [[Pacha suyu]]: || UTC-5
|- bgcolor="#ffffff"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Waskaran mama llaqta wari kancha''' nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Anqash suyu]]pi, huk [[mama llaqta parki|mama llaqta wari kancham]].
== Allpa saywachi ==
[[Rikcha:Nevado Huascaran.jpg|thumb|left|160px|[[Waskaran]] 6 768 tatki]]
[[Rikcha:Huascaran07.JPG|thumb|left|160px|Waskaran mama llaqta parki]||Waskaran mama llaqta warikanchapi]]
Kay mamallaqta parkipi kanmi 296 qucha, 663 chullunku qucha, 200 urqu, 44 mayupas.
* '''[[Urqu]]kuna:''' [[Chawpikallki]] (6.307 m) - [[Garcilaso rahu]] (5.885 m) - [[Pisqu urqu|Pisqu]] (5.752 m) - [[Shaprarahu]] (6.112 m) - [[Shuyturahu]] (6 120 m) - [[Wallqan]] (6.122 m) - [[Wantuy]] (6.356 m) - [[Waskaran]] 6.768 m
* '''[[Qucha]]kuna:''' [[Awkisqucha]] - [[Kuchilluqucha]] - [[Kulliqucha]] - [[Llankanuku quchakuna]] - [[Parun qucha]] ([[Waylas pruwinsya]]pi) - [[Qiruqucha]] ([[Rikuway pruwinsya]]pi) - [[Rajucolta]]
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Santa mayu|Saqtaq mayu]]
== Chiriqunuy ==
== Yura yura ==
* [[Titanka]] (''Raymunyi puya ''); ''qishqi''pis shutin.
* [[Qiwuña]] (''genus Polylepis'')
* [[Wiru yura rikch'aq ayllu|Wiru yurakuna]] (''Poaceae / Gramineae'')
== Ashma ashma ==
[[Rikcha:Northern vizcacha2.jpg|thumb|left|160px|Waskaran mamallaqta parkipi [[wisk'acha]]]]
[[Rikcha:Spectacled Bear - Houston Zoo.jpg|thumb|left|160px|[[Piruwanu ukumari]] (''Tremarctos ornatus'')]]
* [[Usqullu]] (''Oreailurus jacobita'')
* [[Piruwanu ukumari|Piruwki]] (''Tremarctos ornatus'') ' Piruwki ukumari'
* [[Taruka]] (''Hippocamelus antisensis'')
* [[Wik'uña]] (''Vicugna vicugna'')
* [[Wisk'acha]] (''genera Lagidium'', ''Lagostomus'') ' Wishkash'
* [[Usqhullu]] (''Oncifelis colocolo'')
* [[Kuntur]] (''Vultur gryphus'')
* (''Merganetta armata'')
* [[Yuthu]]: [[Puna yuthu]] (''Tinamotis pentlandii''); Tsakwa.
== Runakuna ==
[[Rikcha:Andean woman with alpaca.jpg|thumb|right|200px|[[Warmi]]wan [[alpaqa]]kuna, Waskaran mamallaqta parkipi]]
== Ñawpa llaqtakuna ==
Waskaran mamallaqta warikanchapiqa kanmi 33 ñawpa llaqta: [[pukara]]kuna, [[chullpa]]kuna, [[pata pata]]kuna, hukkunapas.
Llaqtakuna: Awkispukyu, Qulliqucha, Qishqipachan, Phaqcharuri, Qilqaywanka, Musuq Tampu, Kayish, Pachaqutu.
==Uma kallki==
Waylas kallkipita Washa waqtaman aywanapaq kan:
* Anqush mayu hananchaw, Llanqanukupita Yanamayaq karru naani aywan.
* Apu wasiyuq pinkush, Qarwaspita Chakasyaq aywan qupishqa karru naani.
== Wiñay kawsay ==
== Karu puriy ==
* [[Pastururi]]
* [[Llankanuku quchakuna]]
* [[Pumapashimin]]
* [[Titanka]] (''Puya raimondii'')
* [[Churup qucha]]
* [[Qiruqucha]]
* [[Waylas]] qhichwa
* [[Wantar Chawin]]
== Tukuy runakunap qhapaq kaynin ==
* 1985 watapis [[UNESCO]] nisqa [[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]] rimarirqan.
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" float="left" style="margin-left:1em; background:#CD950C; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CD950C"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CD950C"
| <font size="3" color="black">'''Waskaran mama llaqta wari kancha'''</font>
|- bgcolor="CD950C"
| <font size="2" color="gold">'''UNESCO Tukuy runakunap qhapaq kaynin'''</font>
|}
|-
|- style="color: white; background: #CD950C; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #CD950C; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="ivory"
| [[Mama llaqta]] || {{PER}}
|- bgcolor="ivory"
| Laya || [[Sallqa pacha]]
|- bgcolor="ivory"
| Akllanasqa [[wata]]pi || 1985
|- bgcolor="ivory"
| Kritiryukuna || vii, viii
|-
!colspan="2"|
|}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna]]
* [[Chikyan]]
* [[Waras]]
* [[Yunkay]]
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20120312010809/http://www.andix.com/huaraz_maps/huaraz.html Yuraq Urqukunap saywitunkuna]
* [https://web.archive.org/web/20081207040601/http://www.inrena.gob.pe/areasprotegidas/pnhuascaran/ www.inrena.gob.pe / Waskaran mamallaqta parki] (kastilla simi)
{{Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna}}
{{Anqash suyu}}
[[Katiguriya:Mamallaqta parki (Piruw)]]
[[Katiguriya:Tukuy runakunap qhapaq kaynin (Piruw)]]
[[Katiguriya:Anqash suyu]]
26a3sjoasfk89wa02ti9aeblp78s61e
Yana Chaka-Chemillén mamallaqta wari kancha
0
11897
692256
667915
2026-10-25T12:29:56Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Thorns U tomentosa.jpg -> Corteza y espina curva de uña de gato (Uncaria tomentosa).jpg (Commons)
692256
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" width=290px style="float:right; empty-cells:show; width:25%; margin-left:1em; margin-bottom:0,5em; background:#8B8378;"
!colspan="2" style="background-color: #8B8378" |<font size="2"> '''Yana Chaka-Chemillén<br /> mamallaqta parki'''
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rikcha:On Pampa of Quebrada Yanachaga at an altitude of 3000 m - ZooKeys-235-051-g009B.jpeg|290px|]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Mama llaqta]]: || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|-bgcolor="#ffffff"
|Tiyay || [[Uqshapampa distritu]], [[Villa Rica distritu]], [[Wankapampa distritu]] [[Pususu distritu]]pas, [[Uqshapampa pruwinsya]], [[Pasqu suyu]], [[Piruw]]
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Tinkurachina siwi]]kuna || 10° 33’ 37” – 10° 17’ 37” S,<br />75° 30’ 21” – 75° 20’ 39” W
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Hallka k'iti k'anchar]] || 122.000 ha
|-bgcolor="#ffffff"
|Hanaq kay || 4 800 m
|-bgcolor="#ffffff"
|Kamasqa wata || {{pun|29|8|1986}}
|-bgcolor="#ffffff"
|[[Karu puriq]]kuna / [[wata]]: ||
|-bgcolor="#ffffff"
| [[Pacha suyu]]: || UTC-5
|- bgcolor="#ffffff"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
!colspan="2"|
|}
'''Yana Chaka-Chemillén mamallaqta parki''' nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk [[mamallaqta parki]]m, [[Pasqu suyu]]pi, [[Uqshapampa pruwinsya]]pi, [[Uqshapampa distritu]]pi, [[Villa Rica distritu]]pi, [[Wankapampa distritu]]pi [[Pususu distritu]]pipas, .
== Allpa saywachi ==
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Palkasu mayu]] - [[Wankapampa mayu]] - [[Pususu mayu]]
== Yurakuna ==
[[Rikcha:Corteza y espina curva de uña de gato (Uncaria tomentosa).jpg|thumb|left|160px|[[Mullupu waska]]]]
* [[Achupalla]] ''(Bromeliaceae)''
* [[Siwis]] (''Cedrela sp.'')
** [[Atuq siwis]] ''(Cedrela lilloi)''
* [[Inka tuqti]] (''Juglans neotropica'')
* ''(Lauraceae)''
* [[Intimpa]] ''(Podocarpus glomeratus)''
* ''(Podocarpus oleifolius)''
* (''Podocarpus rospigliosi'')
* ''(Podocarpus utilior)''
* [[Mullupu waska]] ''(Uncaria tomentosa)''
== Uywakuna ==
=== Ñuñuq ===
* [[Pakarana]] (''Dinomys branickii'')
* [[Manqu]] (''Eira barbara'')
* [[Uturunku]] (''Panthera onca'')
* [[Yaku puma]] ''(Pteronura brasiliensis)''
* [[Sach'akawra]]: [[Chincha sach'akawra]] (''Pudu mephistophiles'')
* [[Piruwanu ukumari]] (''Tremarctos ornatus'')
=== Pisqu ===
* [[Chullu walli]] (''Harpia harpyja'')
* [[Kilpuntu]] (''Momotus momota'')
* [[Pillku]] (''Pharomachrus sp.'')
* [[Tunki]] (''Rupicola peruviana'')
=== Suchuq ===
* [[Amu kaskawil]] (''Bothrops sp.'')
* [[Susupi]] icha shushupi (''Lachesis muta'')
* [[Nak'a-nak'a]] (''Micrurus spp.'')
=== Challwa ===
* [[Tukunari]] (''Prochilodus nigricans'')
* [[Kurwina]] (''Salminus affinis'')
* [[Suyu chankupa]] / Shuyu tsankupa (''Schizodon fasciatum'')
== Runakuna ==
Parkipi [[Yanisha]]runakunam tiyanku.
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20100118081747/http://www.enjoyperu.com/naturaleza/parques-nacio/yanachaga/index2.htm www.enjoyperu.com] (kastilla simi)
== Kaypipas qhaway ==
* [[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Yanachaga-Chemillén National Park}}
* [http://media.peru.info/mapas/pasco.jpg Saywitu: Yanachaga-Chemillén mamallaqta parki, Pasqu suyupi]
{{Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna}}
{{Pasqu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Mamallaqta parki (Piruw)]]
[[Katiguriya:Pasqu suyu]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Piruw)]]
[[Katiguriya:Uqshapampa pruwinsya]]
li5ehshu1hgx9x1h3u3ilywq68uvy23
Wawra pruwinsya
0
12287
692405
682580
2026-10-25T14:18:50Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Albuferas de Medio Mundo.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692405
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#458B00; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#458B00"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#458B00"
| <font size="+0" color="white">'''Wawra pruwinsya <br /> <small> Wawra jisk'a suyu </small> <br /> <small> Provincia de Huaura </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Vista a Sector B 8-10-04.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Akaray]], [[Wawra pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Lima suyu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Huaura in Lima.svg|120px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de huacho.gif|70px|center|wallqanqa, wachu llaqta, lima suyup uma llaqtan]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #458B00; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Huacho.jpg|100px|center|border|unancha, Wachu unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wachu llaqta]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Lima suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Piruw)|Distritu]]kuna || 12
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 197.384 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| runak./km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 4 892,52 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|26|5|1988}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Crispulo Eddie Jara Salazar<br><small>(2019-2022)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.munihuaura.gob.pe/ munihuaura.gob.pe]
|-
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:Lima div num.png|thumb|right|290px|'''Lima suyup 9 pruwinsyan:''' <br> 1 [[Barranca pruwinsya]] <br> 2 [[Qaqatampu pruwinsya]] <br> 4 [[Kanta pruwinsya]] <br /> 5 [[Kañiti pruwinsya]] <br /> 6 [[Waral pruwinsya]] <br> 7 [[Waruchiri pruwinsya]] <br> 8 [[Wawra pruwinsya]] <br> 10 [[Uyun pruwinsya]] <br> 11 [[Yawyu pruwinsya]]]]
[[Rikcha:Huaura Balcony Liberty.jpg|thumb|right|200px|'''Wawra''' llaqtapi wasi: Balkunninpi sayakuchkaspa, nuwimri killapi [[1820]] watapi Generalisimo [[José de San Martín]] [[Piruw]]pa [[qispi kay]]tas rimarirqan.]]
'''Wawra pruwinsya''' ([[aymara simi]]pi: ''Wawra jisk'a suyu'' </small> [[kastilla simi]]pi: ''Provincia de Huaura'') nisqaqa [[Lima suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi huk pruwinsyam. Uma llaqtanqa [[Wachu llaqta]]m.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|26|5|1988}}, [[Alan García]] Umalliq.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Lachay mama llaqta risirwa]]
* '''[[Urqu]]kuna''': [[Churinqucha urqu|Churinqucha]] (''Cerro Churincocha'') (+5.200 m) - [[Kachipampa urqu|Kachipampa]] (''Cerro Cachipampa'') (+5.000 m) - [[Punta Wiskachaka]] (''Cerro Punta Viscachaca'') (+5.000 m)
* '''[[Qucha]]kuna:''': [[La Encantada qucha]] - [[Pasiphiku mama qucha]]
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Awkimarka mayu]] - [[Chiqra mayu]] (''Río Checras'') - [[Supi mayu]] - [[Wawra mayu]]
== Pulitika rakiy ==
Wawra pruwinsyaqa 4.891.92 km² hatunmi. Chunka iskayniyuq distrituyuqmi:
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Distritu'''
! '''Uma llaqta'''
|-
| [[Ampar distritu|Ampar]]
| [[Ampar]]
|-
| [[Chiqra distritu|Chiqra]]
| [[Maray (Wawra)|Maray]]
|-
| [[Karkin Kalita distritu|Karkin Kalita]]
| [[Karkin Kalita]]
|-
| [[Leoncio Prado distritu (Wawra)|Leoncio Prado]]
| [[Santa Krus (Wawra)|Santa Krus]]
|-
| [[Paqchu distritu|Paqchu]]
| [[Paqchu]]
|-
| [[Santa Leonor distritu|Santa Leonor]]
| [[Jucul]]
|-
| [[Santa María distritu (Wawra)|Santa María]]
| [[Cruz Blanca]]
|-
| [[Sayan distritu|Sayan]]
| [[Sayan]]
|-
| [[Wachu distritu|Wachu]]
| [[Wachu llaqta|Wachu]]
|-
| [[Walmay distritu|Walmay]]
| [[Walmay]]
|-
| [[Wawra distritu|Wawra]]
| [[Wawra]]
|-
| [[Wiqita distritu|Wiqita]]
| [[Wiqita]]
|-
|}
== Simikuna ==
Pruwinsyapiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| [[Ampar distritu|Ampar]]
|align="right" |2,520
|align="right" |99.4
|align="right" |12
|align="right" |0.5
|-
| [[Chiqra distritu|Chiqra]]
|align="right" |1,188
|align="right" |86.4
|align="right" |178
|align="right" |12.9
|-
| [[Karkin Kalita distritu|Karkin Kalita]]
|align="right" |5,510
|align="right" |99.5
|align="right" |23
|align="right" |0.4
|-
| [[Leoncio Prado distritu (Wawra)|Leoncio Prado]]
|align="right" |1,795
|align="right" |99.9
|align="right" |-
|align="right" |-
|-
| [[Paqchu distritu|Paqchu]]
|align="right" |1,884
|align="right" |99.4
|align="right" |9
|align="right" |0.5
|-
| [[Santa Leonor distritu|Santa Leonor]]
|align="right" |1,361
|align="right" |96.9
|align="right" |43
|align="right" |3.1
|-
| [[Santa María distritu (Wawra)|Santa María]]
|align="right" |25,099
|align="right" |99.3
|align="right" |146
|align="right" |0.6
|-
| [[Sayan distritu|Sayan]]
|align="right" |18,972
|align="right" |95.5
|align="right" |866
|align="right" |4.4
|-
| [[Wachu distritu|Wachu]]
|align="right" |50,771
|align="right" |99.3
|align="right" |276
|align="right" |0.5
|-
| [[Walmay distritu|Walmay]]
|align="right" |24,091
|align="right" |98.2
|align="right" |406
|align="right" |1.7
|-
| [[Wawra distritu|Wawra]]
|align="right" |26,889
|align="right" |94.5
|align="right" |1,500
|align="right" |5.3
|-
| [[Wiqita distritu|Wiqita]]
|align="right" |15,961
|align="right" |96.8
|align="right" |506
|align="right" |3.1
|-
| Llapan
|align="right" |176,041
|align="right" |97.6
|align="right" |3,965
|align="right" |2.2
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Karu puriy ==
* [[Akaray]]
* [[Bandurria llaqta|Bandurria]] (Wachu distritupi)
* [[Lachay mama llaqta risirwa]]
== Rikchakuna ==
<gallery>
File:Lomas de Lachay.jpg|[[Lachay mama llaqta risirwa]]
Rikcha:Plaza Cruz Blanca.jpg|Santa Mariya, Santa Mariya distritu
</gallery>
== Pruwinsyapi paqarisqa ==
* [[Pedro Portillo]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Albufera de Medio Mundo]]
* [[Lachay mama llaqta risirwa]]
* [[La Encantada qucha]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20070729183305/http://sigod.sd.pcm.gob.pe/default.aspx?ubigeo=150800 Saywitu: Wawra pruwinsyap distritunkuna]
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lima.jpg Saywitu: Lima suyu]
{{Lima suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)]]
[[Katiguriya:Pruwinsya (Lima suyu)]]
[[Katiguriya:Wawra pruwinsya| ]]
rbiy0v7z6mmzasu00lnj0adaz6l1kyg
Manqus distritu
0
13234
692244
682195
2026-10-25T12:22:13Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Huascaran.jpg -> Nevado Huascaran.jpg (Commons)
692244
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mankuq distritu <br/> </small> Distrito de Mancos </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Nevado Huascaran.jpg|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Waskaran]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Yunkay pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Location of the province Yungay Ancash.PNG|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Mankuq]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Anqash suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Yunkay pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 7.180 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 64,05 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|2|1|1857}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Avelino Toribio Huacanca Chuccho]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Mankuq distritu''' icha '''Manqus distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Mancos'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Yunkay pruwinsya]]pi, [[Anqash suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Mankuq]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[:Katiguriya:Piruwpi sallqa suyu|Sallqa suyu]]kuna: [[Puna]], [[Qhichwa suyu|Qhichwa]], [[Suni suyu|Suni]]
* [[Urqu]]kuna: [[Waskaran]]
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
{|
|- valign="top"
|
* Mankuq
* Tinwa
* Karankapampa
* Yawyu
* Qishqi
* Kankan
* Yanamitu
* Markayuq
* Ushnu
* Armapampa
* Hanantinwa
|
* Pisqa
* Wamayuq
* Trankakuta
* Tamara
* San Vicente
* Utupampa
* Qaray
* Waypan
* Shuru Punta
* Mansanayuq
|
* Krus Qutu
* Mita
* Puma Ranra
* Shankayan
* Muyuq
* Tishtiq
* Waskaran
* Inirup Iskaynin (Dos de Enero)
* Mamapampa
* Warumu
|
* Chimpanaku (Qampa Manqus)
* Llushu
* Washkaw
* Hatunpampa
* Kancha Pampa
* Akraypampa
* Papirka
* Matara
* Ichawayin
* Wayapun
|}
== Simikuna ==
Kay distritupiqa aswanta [[qhichwa simi]]tam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu / Pruwinsya'''
! '''Kastilla simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''Indihina simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Manqus distritu
|align="right" |2,169
|align="right" |32.8
|align="right" |4,433
|align="right" |67.1
|-
| Yunkay pruwinsya
|align="right" |12,834
|align="right" |26.1
|align="right" |36,172
|align="right" |73.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Waskaran mamallaqta parki|Waskaran mama llaqta parki]]
* [[Yuraq Hanka]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
* [http://escale.minedu.gob.pe/escale/documentos/ver.jsp?id=75&archivo=/downloads/carta/2006/ancash/ugel_yungay.pdf Saywitu: Yunkay pruwinsya / Qarwa pruwinsya] pdf
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/ancash.jpg Saywitu: Anqash suyu]
{{Anqash suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Yunkay pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Anqash suyu)]]
l774o0pfqf4lfd56qz0ah81tu37smvw
Wankas distritu
0
14043
692243
677248
2026-10-25T12:21:55Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692243
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wankas distritu <br/> <small> Distrito de Huancas </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Huancas sonche chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sunchi mayu]], Wankas
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wankas]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 809 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 48,79 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Eduardo Fausto Dilas Cerna
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
[[Image:Huancas1 chachapoyas amazonas peru.jpg|thumb|290px|[[Phaqcha]]kuna, [[Wankas distritu]]]]
'''Wankas distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Huancas'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Wankas]] llaqtam (803 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: Wankas - Atapillu
* [[Mayu]]kuna: [[Sunchi mayu]]
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
[[Image:Poblacion de Huancas (Peru).JPG|thumb|left|170px|Wankas llaqta]]
* Wankas
* Yunka
* La Hoya
* Phaqchapampa
* La Pitaya
* Qaqapunta
* Maray Pampa
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
hwkqshxhq3c9t55xbr5zc4knj0yjdsu
Mariscal Castilla distritu
0
14150
692234
677235
2026-10-25T12:18:41Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692234
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mariscal Castilla distritu <br/> <small> Distrito de Mariscal Castilla </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Utcubamba amazonas peru.jpg|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Utkupampa mayu]], [[Magdalena distritu]] ñiqpi, Chachapuyas pruwinsya
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Durasnupampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.132 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 83,58 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|6|9|1904}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Pedro Tuesta Culqui
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Mariscal Castilla distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Mariscal Castilla'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Durasnupampa]] / [[Durasnu Pampa]] (''Duraznopampa'' / ''Durazno Pampa'') llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Utkupampa mayu]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
r7nhp2ca7qo15ydqykbpchrt1j2hs9x
Montevideo distritu
0
14157
692235
677236
2026-10-25T12:18:59Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692235
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Montevideo distritu <br/> <small> Distrito de Montevideo </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Utcubamba amazonas peru.jpg|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Utkupampa mayu]], [[Magdalena distritu]] ñiqpi, Chachapuyas pruwinsya
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Montevideo (Chachapuyas)|Montevideo]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 691 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 119,01 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Emilfero Epquin Rojas
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Montevideo distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Montevideo '') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Montevideo (Chachapuyas)|Montevideo]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Tinku mayu]] - [[Utkupampa mayu]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
8zilc6ex9vxthodj3jcr2nwfy6p81t6
Ullirus distritu
0
14159
692242
677246
2026-10-25T12:21:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692242
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Ullirus distritu <br/> <small> Distrito de Olleros </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:plaza armas chachapoyas.PNG|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Kancha, [[Chachapuyas]]
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Ullirus]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 355 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 125,16 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Nilcer Vargas Lapiz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Ullirus distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Olleros'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Ullirus]] llaqtam (104 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Sunchi mayu]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
gaz9fimsbb6n39nys01szbt1cv5n0u7
Kinhalka distritu
0
14169
692232
677230
2026-10-25T12:18:04Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692232
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kinhalka distritu <br/> <small> Distrito de Quinjalca </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Iglesia-chiliquin chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Inlisya, [[Chiliquín]], Chachapuyas pruwinsya
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kinhalka]] (''Quinjalca'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 934 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 91,59 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Gerardo Gomez Trigoso
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Kinhalka distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Quinjalca'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Kinhalka]] (''Quinjalca'') llaqtam (143 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Sunchi mayu]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
a478igmjt10u6zqvipy6epk5zn6dbie
San Francisco de Daguas distritu
0
14179
692237
677240
2026-10-25T12:20:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692237
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Francisco de Daguas distritu <br/> <small> Distrito de San Francisco de Daguas </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ruinas-soloco chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chachapuya]] [[pukara]] ([[Suluqu distritu|Suluqu]]), Chachapuyas pruwinsya
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Daguas (Chachapuyas)|Daguas]] / [[San Francisco de Daguas]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 302 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 47,41 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|14|5|1952}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Alfredo Gomez Chavez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''San Francisco de Daguas distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de San Francisco de Daguas'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Daguas (Chachapuyas)|Daguas]] / [[San Francisco de Daguas]] llaqtam (228 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Sunchi mayu]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
8w67usz3fy2zp5b8o6b99pk2dlvecpy
San Isidro de Maino distritu
0
14186
692238
677241
2026-10-25T12:20:19Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692238
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Isidro de Maino distritu <br/> <small> Distrito de San Isidro de Maino </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Image:Huancas sonche chachapoyas amazonas peru.jpg|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sunchi mayu]], [[Wankas]], Chachapuyas pruwinsya
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Maino]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 686 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 101,67 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Jose Anibal Santillan Vasquez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''San Isidro de Maino distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de San Isidro de Maino'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Maino]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Yuyaq mayu]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
{|
|- valign="top"
|
* Maino
* Vargas
* Chullus
* Shicpata
* Olchoc
* Tio Pucro
* Sisopucro
* Paccha Cucho
|
* Santa Rusa
* Calpilon
* Santa Margarita
* Tulpin
* Gagmal
* Hungaca
* Ishpingo Pata
* Vista Alegre
|
* Kachiyaku
* Yerba Buena
* Shundor
* Cedro
* Pamal
* San Antonio
* Lanche Huayco
* Chuntayaku
|
* Chinchango
* Putreru
* Palmaluma
* Kunwintu
* Waypunta
* Yunguilla
* Ðudillo
* Culenyacu
|
* Chishcopampa
* Maripata
* Shacshe
* Shiwal
* Maripampa
* Jumbasa
* Las Palmas
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
goyj81cnatorbtijr844oqbcas224dw
Kumanta kiti
0
14471
692209
682386
2026-10-25T12:10:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692209
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Kumanta kiti <br> <small> Cantón Cumandá </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]] (Chimpurasu marka)
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Cumanda in Chimborazo (Ecuador).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kumanta]] ([[Cumandá]])
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 9.395 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 59,09 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 159 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 300 m - 1900 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|28|1|1992}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Milton Espinoza Cordero
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=584&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Cumanda in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Kumanta kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Cumandá'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Cumandá]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Chimpu mayu]] (''Chimbo'') - [[Chanchan mayu]] (''Chanchán'')
* '''[[Qucha]]kuna:'''
==Pulitika Rakiy==
Huk [[kitilli]]nmi kan ([[Kumanta kitilli]]).
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 9.395
|-
| Kumanta (llaqta)
| align=right| 5.411
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 3.984
|-
| Llaqta ñiqpi
| align=right| 3.984
|-
|}
== Runakuna ==
Kumanta kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20091114085354/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13194.pdf www.inec.gov.ec]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Kumanta kiti| ]]
jxmem3l057mvmpv6ut61fcd0087l6ko
Wamuti kiti
0
14472
692227
683250
2026-10-25T12:16:27Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692227
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Wamuti kiti <br/> <small> Cantón Guamote </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]] (Chimpurasu marka)
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Guamote in Chimborazo (Ecuador).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wamuti]] / [[Guamote]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 35.210 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 28,96 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 1.216 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3.050 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|9|8|1944}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Juan De Dios Roldan Arellano
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=582&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Guamote in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Wamuti kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Guamote'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Wamuti]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:''' [[Yanaqucha (Chimpurasu)|Yanaqucha]] (''Laguna Negra'') - [[Cuyug qucha]] - [[Atillu qucha]] (''Atillo'')
==Pulitika Rakiy==
Kimsa kitillinmi kan: Wamuti, Palmira, Siwara.
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 35.210
|-
| Wamuti (Llaqta k'iti)
| align=right| 1.912
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 33.298
|-
| Llaqta ñiqpi
| align=right| 17.308
|-
| [[Wamuti kitilli]]
| align=right| 19.220
|-
| [[Palmira kitilli]]
| align=right| 9.251
|-
| [[Siwara kitilli]]
| align=right| 6.739
|-
|}
== Runakuna ==
Wamuti kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sangay mamallaqta parki]] ([[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]], 1983)
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20091114084851/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13196.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wamuti kiti| ]]
n2ahxsxf4n1wt06tu5bfwsk1b3z5thg
Wanu kiti
0
14473
692229
683245
2026-10-25T12:17:04Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692229
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Wanu kiti <br/> <small> Cantón Guano </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:San andres.jpg|center|290px]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | San Andrés, Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wanu (Chimpurasu)|Wanu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 37.888 <small>(2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 82,37 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 460 / 473 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.000 m - 6.310 m <br>([[Chimpurasu]])
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|20|12|1845}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Oswaldo Vinicio Estrada Aviles
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090419174620/http://www.municipiodeguano.gov.ec/ municipiodeguano.gov]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Guano in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Wanu kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Guano'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[Wanu (Chimpurasu)|Wanu]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
[[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|thumb|left|160px| [[Chimpurasu]], 6.268,2 m, Wanu kiti]]
* '''[[Urqu]]kuna:''' [[Chimpurasu]]
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Runakuna ==
Wanu kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. Paykunaqa Wanu kitillipi, Rusaryu kitillipi, Ilapu kitillipi, San Andrés kitillipi, San Isidro de Patulu kitillipi, Valparaíso kitillipipas kawsanku.
==Pulitika Rakiy==
Chunka hukniyuq [[kitilli]]nmi kan:
* iskay llaqtamanta kitilli: [[Wanu kitilli]], [[Rusaryu kitilli (Chimpurasu)|Rusaryu kitilli]] (''El Rosario'')
* isqun chakramanta kitilli: Guanando, Ilapu, La Providencia, San Andrés, San José de Chazo, San Gerardo de Pacaicahuan, San Isidro, Santa Fe de Galán, Valparaiso.
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 37.888
|-
| Wanu (Llaqta k'iti)
| align=right| 6.872
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 31.016
|-
| Llaqta ñiqpi
| align=right| 7.845
|-
| [[Guanando kitilli]]
| align=right| 319
|-
| [[Ilapu kitilli]]
| align=right| 1.613
|-
| [[La Providencia kitilli]]
| align=right| 517
|-
| [[San Andrés kitilli]]
| align=right| 10.984
|-
| [[San José de Chazo kitilli]]
| align=right| 1.081
|-
| [[San Gerardo kitilli|San Gerardo de Pacaicahuan kitilli]]
| align=right| 2.242
|-
| [[San Isidro kitilli|San Isidro de Patulú kitilli]]
| align=right| 4.330
|-
| [[Santa Fe de Galán kitilli]]
| align=right| 1.673
|-
| [[Valparaíso kitilli]]
| align=right| 412
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
* [http://200.25.183.75/CNIE/pdf/Anexo%20con%20Codificacion.pdf Ikwadurpi markakuna, kitikuna, kitillikuna]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.visitaecuador.com/andes.php?opcion=datos&provincia=5&ciudad=w8s4Cyn6 www.visitaecuador.com / Wanu kitimanta] (kastilla simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti| ]]
5ecplglrhikytjfiffhng4f4gk6vzzy
Pallatanka kiti
0
14474
692215
687108
2026-10-25T12:12:32Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692215
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Pallatanka kiti <br/> <small> Cantón Pallatanga </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Bridge Ambato, Ecuador.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Cornelio Dávalos chaka icha Sal Si Puedes chaka, Pallatanka kiti
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Pallatanga in Chimborazo (Ecuador).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pallatanka]] ([[Pallatanga]])
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 10.800 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 28,65 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 377 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1.200 m - 1.462 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|13|5|1986}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Tomás Curicama Guaman
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20150430101125/http://www.chimborazo.gob.ec/chimborazo/index.php?option=com_content&task=view&id=585&Itemid=15 chimborazo.gob.ec]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''Pallatanka kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Pallatanga'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[Pallatanka]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
==Pulitika Rakiy==
Huk [[kitilli]]nmi kan ([[Pallatanka kitilli]]).
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 10.800
|-
| Pallatanka (Llaqta k'iti)
| align=right| 3.160
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 7.640
|-
| Llaqta ñiqpi
| align=right| 7.640
|-
|}
== Runakuna ==
Pallatanka kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Karu puriy ==
* [[El Dorado phaqcha]]
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20090620062901/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13198.pdf www.inec.gov.ec]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pallatanka kiti| ]]
4zi12oeqrzmkqyx613fgvyz7c67pg2n
Pinipi kiti
0
14476
692217
683247
2026-10-25T12:13:12Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692217
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Pinipi kiti <br/> <small> Cantón Penipe </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Volcán el Altar 02.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Qhapaq Urqu]], Pinipi kiti,
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 1° 34' S, 78° 31' 60 W
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pinipi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.485 <small>(2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 17,53 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 370 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.500 m - 5.424 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|4|10|1563}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Juan Salazar López
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Penipe in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Pinipi kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Penipe'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Pinipi]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
[[Image:Lagunacollanes.JPG|thumb|left|160px| [[Qhapaq Urqu]] (5.319 m) [[Q'illu qucha (Chimpurasu)|Q'illu qucha]]wan]]
* '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Sangay mama llaqta parki]]
* '''[[Urqu]]kuna:''' [[Obispo urqu]] - [[Qhapaq Urqu]] 5.319 m
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Chorreras mayu]] - [[Cubillines mayu]] - [[Puela mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna:''' [[Q'illu qucha (Chimpurasu)|Q'illu qucha]] ([[Qhapaq Urqu]]pi)
== Runakuna ==
Pinipi kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. Paykunaqa Pinipi kitillipi, El Altar kitillipi, Matus kitillipi, Puela kitillipi, San Antonio de Bayushig kitillipi Bilbao kitillipipas kawsanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
==Pulitika Rakiy==
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 6.485
|-
| Pinipi (Llaqta k'iti)
| align=right| 710
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 5.775
|-
| Llaqta ñiqpi
| align=right| 975
|-
| [[Pinipi kitilli]]
| align=right| 1.685
|-
| [[Bilbao kitilli]]
| align=right| 343
|-
| [[La Candelaria kitilli]]
| align=right| 489
|-
| [[Matus kitilli]]
| align=right| 965
|-
| [[Puela kitilli]]
| align=right| 699
|-
| [[Qhapaq Urqu kitilli]] / [[El Altar kitilli]]
| align=right| 1.236
|-
| [[San Antonio de Bayushig kitilli]]
| align=right| 1.068
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti| ]]
7vxv3j2kdrkorv50cdifh7jeifxqg05
Rispampa kiti
0
14484
692221
682856
2026-10-25T12:14:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692221
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Rispampa kiti <br /> <small> Cantón Riobamba </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Ecuador Riobamba ParqueMaldonada.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Maldonada parki, [[Rispampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Rispampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 193.315 <small>(2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 197,26 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 979,7 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.754 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|25|6|1824}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Ángel Ignacio Yánez Cabrera
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa]]simipi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Rispampa kitip kitillinkuna '''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Parroquias del Riobamba in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Rispampa kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Riobamba in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Rispampa kiti''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón San Pedro de Riobamba'' icha ''Cantón Riobamba'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi huk [[kiti]]m. Uma llaqtanqa [[Rispampa]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika Rakiy ==
Pichqa llaqta [[kitilli]]nmi kan: [[Lizarzaburu kitilli]], [[Maldonado kitilli]], [[Velasco kitilli]], [[Veloz kitilli]], [[Yaruquíes kitilli]].
Chunka hukniyuq chakrapura kitillinmi kan: Kacha, Kalpi, Kupihiy, Flores, Likan, Liktu, Punkala, Punin, Kimyak, San Juan, San Luís.
{| {{tablabonita}} style="width:30%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align="right"| 193.315
|-
| Rispampa (llaqta)
| align="right"| 124.807
|-
| Chakrapura k'iti
| align="right"| 68.508
|-
| Llaqta ñiqpi
| align="right"| 10.543
|-
| [[Kacha kitilli]]
| align="right"| 3.763
|-
| [[Kalpi kitilli]]
| align="right"| 6.170
|-
| [[Kupihiy kitilli]]
| align="right"| 2.207
|-
| [[Flores kitilli]]
| align="right"| 5.548
|-
| [[Likan kitilli]]
| align="right"| -
|-
| [[Liktu kitilli]]
| align="right"| 7.499
|-
| [[Punkala kitilli]]
| align="right"| 6.110
|-
| [[Punin kitilli]]
| align="right"| 5.980
|-
| [[Kimyak kitilli]]
| align="right"| 5.472
|-
| [[San Juan kitilli]]
| align="right"| 6.863
|-
| [[San Luís kitilli]]
| align="right"| 8.353
|-
|}
== Runakuna ==
Rispampa kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref> Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku: Rispampa, Yaruquíes, Kacha, Kalpi, Flores, Liktu, Punkala, Punin, Kimyak, San Juan, San Luis.
== Karu puriy ==
<gallery>
Rikcha:Riobamba Cathedral.JPG|Katidral, Rispampa
Rikcha:El Tungurahua visto desde Riobamba.JPG|[[Tunqurawra]] [[nina urqu]], Rispampa llaqtamanta rikusqa
Rikcha:Volcan el Altar 01.JPG|[[Qhapaq Urqu]], Rispampa llaqtamanta rikusqa
</gallery>
* [[Sangay mamallaqta parki]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20071211225513/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/ciu/detalle.php?id_inf=10&id_sec=1 www.municipioderiobamba.gov.ec / Rispampa kitip kitillikuna]
* [https://web.archive.org/web/20070701152925/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=712&tit=RIOBAMBA www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
fkq25eur6dh3g372mtv6qg2v37qcus9
692249
692221
2026-10-25T12:27:18Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Parroquias del Riobamba in Chimborazo (Ecuador).svg -> Parroquias del Cantón Riobamba.JPG (Commons)
692249
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Rispampa kiti <br /> <small> Cantón Riobamba </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Ecuador Riobamba ParqueMaldonada.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Maldonada parki, [[Rispampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Rispampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 193.315 <small>(2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 197,26 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 979,7 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.754 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|25|6|1824}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Ángel Ignacio Yánez Cabrera
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa]]simipi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Rispampa kitip kitillinkuna '''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]<br />
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Rispampa kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Riobamba in Chimborazo (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|}
'''Rispampa kiti''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón San Pedro de Riobamba'' icha ''Cantón Riobamba'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi huk [[kiti]]m. Uma llaqtanqa [[Rispampa]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika Rakiy ==
Pichqa llaqta [[kitilli]]nmi kan: [[Lizarzaburu kitilli]], [[Maldonado kitilli]], [[Velasco kitilli]], [[Veloz kitilli]], [[Yaruquíes kitilli]].
Chunka hukniyuq chakrapura kitillinmi kan: Kacha, Kalpi, Kupihiy, Flores, Likan, Liktu, Punkala, Punin, Kimyak, San Juan, San Luís.
{| {{tablabonita}} style="width:30%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align="right"| 193.315
|-
| Rispampa (llaqta)
| align="right"| 124.807
|-
| Chakrapura k'iti
| align="right"| 68.508
|-
| Llaqta ñiqpi
| align="right"| 10.543
|-
| [[Kacha kitilli]]
| align="right"| 3.763
|-
| [[Kalpi kitilli]]
| align="right"| 6.170
|-
| [[Kupihiy kitilli]]
| align="right"| 2.207
|-
| [[Flores kitilli]]
| align="right"| 5.548
|-
| [[Likan kitilli]]
| align="right"| -
|-
| [[Liktu kitilli]]
| align="right"| 7.499
|-
| [[Punkala kitilli]]
| align="right"| 6.110
|-
| [[Punin kitilli]]
| align="right"| 5.980
|-
| [[Kimyak kitilli]]
| align="right"| 5.472
|-
| [[San Juan kitilli]]
| align="right"| 6.863
|-
| [[San Luís kitilli]]
| align="right"| 8.353
|-
|}
== Runakuna ==
Rispampa kitipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref> Paykunaqa kay kitillikunapi kawsanku: Rispampa, Yaruquíes, Kacha, Kalpi, Flores, Liktu, Punkala, Punin, Kimyak, San Juan, San Luis.
== Karu puriy ==
<gallery>
Rikcha:Riobamba Cathedral.JPG|Katidral, Rispampa
Rikcha:El Tungurahua visto desde Riobamba.JPG|[[Tunqurawra]] [[nina urqu]], Rispampa llaqtamanta rikusqa
Rikcha:Volcan el Altar 01.JPG|[[Qhapaq Urqu]], Rispampa llaqtamanta rikusqa
</gallery>
* [[Sangay mamallaqta parki]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20071211225513/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/ciu/detalle.php?id_inf=10&id_sec=1 www.municipioderiobamba.gov.ec / Rispampa kitip kitillikuna]
* [https://web.archive.org/web/20070701152925/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=712&tit=RIOBAMBA www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
0nkzwskrqw8eflf7qfa0cor7omsq69y
Shallka distritu
0
14490
692239
677242
2026-10-25T12:20:38Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692239
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Shallka distritu <br/> <small> Distrito de La Jalca </small>'''</font>
|}
|-bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; |
|-bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Inlisya, Shallka, [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Shallka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5.344 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 380.39 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.891 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Shallka distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de La Jalca'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Shallka]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: [[Churupunta]]
* [[Mayu]]kuna: [[Utkupampa mayu]]
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
{|
|- valign="top"
|
* Shallka
*Samana
*Yumal
*Singache
*Alonso de Alvarado
*Cueyqueta
*Nuevo Progreso
*Chacango
*Pengote
*Quillunya
*Cajshej
|
*Quishual
*Achupa
*Buena Vista
*Pulti Yaku
*Wakas
*Musuq Wakas
*Bulquil
*Quimbaleran
*Monstij
*Pachaj
*Teneria
|
*Ventanilla
*Ramos Pampa
*Tuchi
*San Pedro Cruz
*Culluna
*Shojme
*Canguillo
*Ubildon
*Zetenas
*Shiwal
*Cuanche
|
*Tulapi
*Yumpi
*Cashlon
*Calatij
*Potquin
*Cuito
*Lopetranca
*Lamilan
*Tiolomo
*Ponga
*Caulingas
|
*Ushquita
*Lojshol
*Cuchcat
*Quelucas
*Shutuq
*Justamante
*Timbuj
*Loquin
*El Puente
*Yerba Buena
*Suta
|}
== Karu puriy ==
Ullapi, Piujshij, Chalacchin, Muyuq, Putquero, Secote, Llawpin
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
ogs39g3y90c2ecuxwzma3qoym17k8k4
Magdalena distritu (Amarumayu)
0
14493
692233
677234
2026-10-25T12:18:22Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692233
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Magdalena distritu <br/> <small> Distrito de Magdalena </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Magdalena chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Magdalena]] llaqta
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || Magdalena
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 880 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 135,47 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1.980 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Eustorjio Mesia Cruz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Magdalena distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Magdalena'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Magdalena]] llaqtam (694 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Utkupampa mayu]] - [[Yuyaq mayu]]
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
{|
|- valign="top"
|
* [[Magdalena]]
* Chusayaku
* Kuntichaka
* Oncecha
* Willlin
* Chillka
* Cangall
* Luin
* Gacay
|
* Shawanti
* Penca Pampa
* Cuyapina
* Limón
* Yuraq Yaku
* Agua Loca
* Ajingopampa
* Quchapampa
* Parsul
|
* Ulanya
* Kuchipiya
* Pawana
* Llawmuti
* Lawmal
* Cosharan
* Sawal
* Lluykunka
* Gosgarrillan
|
* Gupis
* Chillu
* Desengado
* Cedropampa
* Qillqalun
* Nogal Pampa
|}
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:Iglesia magdalena chachapoyas amazonas peru.jpg|Inlisya, Magdalena
Rikcha:Fiestaspatronales magdalena chachapoyas amazonas peru2.jpg|
Rikcha:Fiestaspatronales magdalena chachapoyas amazonas peru.jpg|
</gallery>
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
q1dht6rry46ac708kdkbbf86ug2j0so
Pawti kiti
0
14501
692257
682146
2026-10-25T12:31:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: RSA Paute.jpg -> Paute.jpg (Commons)
692257
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Pawti kiti <br> <small> Cantón Paute </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Paute.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pawti mayu hark'a]], [[Pawti mayu]], [[Asway marka]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Asway marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Azuay in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pawti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Asway marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 23.106 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 86,54 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 267 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.100 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|26|2|1860}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Helioth Trelles Mendez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20091015052315/http://www.municipiodepaute.gov.ec/ municipiodepaute]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Asway markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Paute in Azuay (Ecuador).svg|290px|]]<br />
|-
|}
'''Pawti kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Paute'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Asway marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Pawti]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Pawti mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna:'''
==Pulitika Rakiy==
Qanchis [[kitilli]]nmi kan: Chicán, El Cabo, San Cristóbal, Bulán, Dug-dug, Tumipampa, Guaraynag.
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 23.106
|-
| Pawti (llaqta)
| align=right| 5.014
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 18.092
|-
| Llaqtañiq
| align=right| 2.817
|-
| [[Bulán kitilli]] / [[José Víctor Izquierdo kitilli]]
| align=right| 2.265
|-
| [[Chicán kitilli]] / [[Guillermo Ortega kitilli]]
| align=right| 3.330
|-
| [[El Cabo kitilli]]
| align=right| 2.879
|-
| [[Guaraynag kitilli]] / [[Guarainag kitilli]]
| align=right| 1.105
|-
| [[San Cristóbal kitilli]] / [[Carlos Ordóñez kitilli]]
| align=right| 2.203
|-
| [[Tumipampa kitilli|Tumpipampa kitilli]] / [[Tomebamba kitilli]]
| align=right| 1.561
|-
| [[Dug-Dug kitilli]]
| align=right| 1.932
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090620063740/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295096&name=DLFE-13158.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Pawti kiti]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20090913085107/http://www.azuay.gov.ec/cantonestur.aspx?Id=5 www.azuay.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Azuay.html www.codeso.com / Saywitu: Asway marka]
{{Asway marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Asway marka)]]
[[Katiguriya:Pawti kiti]]
9b1rcrsqrg89vq9bb8tz3yo2koqlqx7
Tulkan kiti
0
14532
692398
683189
2026-10-25T14:16:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ecuador (Tulcan Plaza).jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692398
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0,5" color="white">'''Tulkan kiti'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Ayamarka]], [[Tulkan]], [[Karchi marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Karchi marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Carchi in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Tulcán.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Tulkan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Karchi marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 77.175 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 42,85 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 1.801 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|11|4|1851}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Pedro Velasco Erazo
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi <br> llika tiyanan||[www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi <br> llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090706151641/http://www.gmtulcan.gov.ec/ www.gmtulcan.gov.ec]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Ikwadurpi markakuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Ecuador, administrative divisions - es - colored.svg|250px|]]<br />
|}
'''Tulkan kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Tulcán'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Karchi marka]]pi huk kitim. Uma llaqtanqa [[Tulkan]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Chiriqunuy ==
== Flora Faunapas ==
== Runakuna ==
== Wiñay kawsay ==
==Pulitika Rakiy==
[[Kitilli]]kuna:
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 77.175
|-
| Tulkan (Llaqta k’iti)
| align=right| 47.359
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 29.816
|-
| Llaqtañiq
| align=right| 6.967
|-
| [[El Carmelo kitilli]] / [[El Pun kitilli]]
| align=right| 2.304
|-
| [[Julio Andrade kitilli]]
| align=right| 9.302
|-
| [[Maldonado kitilli (Karchi)|Maldonado kitilli]]
| align=right| 1.266
|-
| [[Pioter kitilli]]
| align=right| 845
|-
| [[Tobar Donoso kitilli]]
| align=right| 727
|-
| [[Tufiño kitilli]]
| align=right| 1.771
|-
| [[Taya kitilli]] / [[Urbina kitilli]]
| align=right| 2.267
|-
| [[El Chical kitilli]]
| align=right| 2.318
|-
| [[Santa Martha de Cuba kitilli]]
| align=right| 2.049
|-
|}
== Yachay tarpuy ==
== Karu puriy ==
<gallery>
File:Cumbal 20071102 001.jpg|[[Cumbal]] [[nina urqu]] (saywapi Kulumbya-Ikwadur), [[Tulkan]] llaqtamanta rikusqa
</gallery>
== Raymikuna ==
== Yachaychiy ==
== Musiku ==
== Apaykachana ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090620063442/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=712903&name=DLFE-13189.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Tulkan kiti]
* [https://web.archive.org/web/20090103084644/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=701&tit=TULCAN www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20090519011326/http://www.carchi.gov.ec/spanish/page.php?pgid=6&sec_id=1&sbpgid=2 www.carchi.gov.ec]
{{Karchi marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Karchi marka)]]
[[Katiguriya:Tulkan kiti| ]]
72svnoffa3zxhe3rkhw4p6e63n77jyy
Mulinupampa distritu
0
14717
692236
677237
2026-10-25T12:19:17Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692236
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mulinupampa distritu <br/> <small> Distrito de Molinopampa </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Plaza molinopampa chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Mulinupampa]] llaqtapi
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Mulinupampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.501 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 333.86 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2407 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Néstor Edgar Sopla Bacalla
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Mulinupampa distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Molinopampa'') nisqaqa huk distritum [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Mulinupampa]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: Pirqa Pirqa
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Ventilla mayu]] / [[Sunchi mayu]]
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
{|
|- valign="top"
|
* Mulinupampa
* San Juan de Miraflores
* San José
* Izcuchaca
* Edara
* Santa Rosa
|
* Chillcabraba
* Palumar
* Puma Armana
* Millua Cajon
* Gualamita
* Ayayuman
|
* Shucsho
* Huamazan
* Espadilla
* Pangamal
* Casmal
* Colpar
|
* Ocol
* Huascazala
* Taulia
* Colmal
* Tinku
|-
|}
== Rikchakuna ==
<gallery>
Image:Iglesia molinopampa chachapoyas amazonas peru.jpg|Inlisya, [[Mulinupampa]]
Image:Municipalidad molinopampa chachapoyas amazonas peru.jpg|[[Mulinupampa]] llaqtapi
</gallery>
== Distritupipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
5ncu74wailt57b1ibi5g78zheipx8mx
Suluqu distritu
0
14718
692240
685482
2026-10-25T12:20:56Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692240
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Suluqu distritu <br/> <small> Distrito de Soloco </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ruinas-soloco chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chachapuya]] [[pukara]], Suluqu
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Suluqu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1613 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 84.48 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.400 m ([[Suluqu]])
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|5|2|1861}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Erasmo Chuqui Zuta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Suluqu distritu''' nisqaqa ([[ispaña simi]]pi: ''Distrito de Soloco'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Suluqu]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: Loro pico, Campanario , Llama Urqu, Tres Hermanos, Quintar mana, Erurco, Lulturqu, Cashurco
* [[Qucha]]kuna: Chaquil, Yanaqucha, Atún pucro, Undulpata, Toclón, Laguna de los patos
* [[Mayu]]kuna: Suluqu mayu, Olía, Shilvicachi, Lejía, Tinas, Shocol
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
* Suluqu
* Lultu
* Mitu
* Quitache
* Malaga
* Tinas
* Oquish
* Mansana
* Cuillamal
* Suiche
* Sacsol
* Gochmal
* Tamiapampa
* Nina Shungo
* Legia
== Karu puriy ==
[[Image:Paisaje-soloco chachapoyas amazonas peru.jpg|thumb|left|170px|Suluqu distritu]]
[[Image:Soloco chachapoyas amazonas peru.jpg|thumb|left|200px|Suluqu]]
* [[Chachapuya]] [[pukara]]kuna, [[Suluqu]]pi
== Distritupipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
gxogjledabgca1zv9bpgm8gf05aevep
Wawallku
0
14979
692250
621724
2026-10-25T12:27:35Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Russian Doll.jpg -> Russian-Matroshka no bg.jpg (Commons)
692250
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Puppenwelt Ankleiden der Puppe.jpg|thumb|250px|''Das Ankleiden der Puppe'' ([[aliman simi]], "Urputa p'achallikuy"), 1844 watapi.]]
[[Rikcha:Roman-toys.jpg|thumb|250px|[[Romanu]] pukllanakuna, urpupas.]]
[[Rikcha:Russian-Matroshka no bg.jpg|thumb|250px|[[Rusya|Rusu]] urpu.]]
[[Rikcha:Doll-japanese.jpg|thumb|250px|[[Nihun]] urpu.]]
'''Wawallku''' nisqaqa [[runa]] hina rikch'aq [[pukllana]]m, [[wawa]]kunap icha [[urpu aranway]] nisqapi [[pukllay|pukllananpaq]]. ''Wawallku''qa musuq simim.
'''Tanta wawa''' nisqata ruwayan tantamanta, wawam nir, "kumpari kashun" nir huk warmi ullqu makyan wakaq warmi ullquta. Tanta wawata warkayanpas llimllaman hacha walluypi, 'Kalishturan' nisqapi.
'''Tiqti wawa''' niyankupas tiqtimanta ruwasqata.
[[Katiguriya:Pukllana]]
l6jlx5ktt68y3zct4paf9x3uc5h6wg5
Sunchi distritu
0
15319
692241
677245
2026-10-25T12:21:14Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 01amazonas.jpg -> Escudo amazonasregion.svg (Commons)
692241
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Sunchi distritu <br/> <small> Distrito de Sonche </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Huancas sonche chachapoyas amazonas peru.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sunchi mayu|Sunchi]] qhichwa
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chachapuyas'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Chachapoyas.png|60px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo amazonasregion.svg|70px|center|border|wallqanqa, Amarumayu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Chachapoyas.svg|100px|center|border|unancha|Chachapuyas]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Sunchi]] / [[San Juan de Sonche]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Chachapuyas pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 228 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 113.26 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|7|4|1954}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Segundo Miguel Garcia Alvarado
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110720134445/http://www.munichachapoyas.gob.pe/ munichachapoyas.gob]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Sunchi distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Sonche'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Chachapuyas pruwinsya]]pi, [[Amarumayu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Sunchi]] / [[San Juan de Sonche]] llaqtam (102 runa, 2007 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: Kunturqaqa (+2.600 m)
* [[Mayu]]kuna: [[Sunchi mayu]] - Yurumarka mayu
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chachapuya]]
* [[Chachapuya runashimi]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090821081846/http://iinei.inei.gob.pe/iinei/RedatamCpv2007.asp?ori=C iinei.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Chachapuyas pruwinsya)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
jvat4p8y2may9hifbnss2oh2bmk4emj
Nangaritza kiti
0
15325
692258
682166
2026-10-25T12:31:50Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ec)z-nan.jpg -> Nangaritza in Zamora Chinchipe (Ecuador).svg (Commons)
692258
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
692259
692258
2026-10-25T12:32:20Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ec)z-nan.jpg -> Nangaritza in Zamora Chinchipe (Ecuador).svg (Commons)
692259
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Nangaritza kiti <br/> <small> Cantón Nangaritza </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Image:Bosquebombus.jpg|290px|]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Bombuscaro mayu]], [[Podocarpus mama llaqta parki]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Zamora Chinchipi marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Zamora-Chinchipe in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Nangaritza in Zamora Chinchipe (Ecuador).svg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera del cantón Nangaritza.png|120px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Guayzimi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Zamora Chinchipi marka|Zamora Chinchipi <br> marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 4.797 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 2.096 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|26|11|1987}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Servio Quezada Romero
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[http://www.gpzch.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=16 www.gpzch.gov.ec]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Nangaritza kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Nangaritza'') nisqaqa [[Ikwadur]] mamallaqtapi, [[Zamora Chinchipi marka]]pi, huk kitim. Uma llaqtanqa [[Guayzimi]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Podocarpus mama llaqta parki]]
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Nangaritza mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Runakuna ==
Nangaritza kitipiqa [[Sarakuru runa|Sarakuru]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. Paykunaqa Guayzimi kitillipi Zurmi kitillipipas kawsanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=286&Itemid=658&lang=kw Saraguro llakta] (kichwa simi) </ref>
==Pulitika Rakiy==
Iskay [[kitilli]]nmi kan:
* huk llaqta kitilli: Guayzimi kitilli
* huk chakrapura kitilli: Zurmi kitilli.
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 4.797
|-
| Guayzimi (llaqta)
| align=right| 1.474
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 3.323
|-
| Llaqtañiq
| align=right| 1.701
|-
| [[Guayzimi kitilli]]
| align=right| 3.175
|-
| [[Zurmi kitilli]]
| align=right| 1.622
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20090620064646/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=1095734&name=DLFE-16683.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Nangaritza kiti]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
{{Zamora Chinchipi marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Zamora Chinchipi marka)]]
[[Katiguriya:Nangaritza kiti| ]]
flsve0c5sugtbldiyw7hz4vgl1gyshj
Salinas kiti
0
15405
692247
681529
2026-10-25T12:26:52Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Santa Elena flag.png -> Bandera Provincia Santa Elena.svg (Commons)
692247
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Salinas kiti <br/> <small> Cantón Salinas </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Salinas llaqta|Salinas]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Santa Elena marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Santa Elena in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Provincia Santa Elena.svg|100px|center|unancha, Santa Elena marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 02º 13' S, 080º 58' W
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Salinas llaqta|Salinas]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Santa Elena marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 49.572 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 68,7 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|22|12|1937}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Vinicio Yagual Villalta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simipi]] llika tiyanan||[www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20081014012826/http://www.municipiodesalinas.gov.ec/ municipiodesalinas.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Salinas kiti''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Salinas'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Santa Elena marka]]pi, huk [[kiti]]m. Uma llaqtanqa [[Salinas llaqta|Salinas]] llaqtam.
Salinas kitiqa [[Wayas marka]]p [[kiti]]n karqan.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Mayu]]kuna:'''
* '''[[Qucha]]kuna:''' [[Pasiphiku mama qucha]]
== Pulitika Rakiy ==
[[Kitilli]]kuna:
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 49.572
|-
| Salinas (Llaqta k’iti)
| align=right| 28.650
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 20.922
|-
| Llaqtañiq
| align=right| 81
|-
| [[Anconcito kitilli]]
| align=right| 8.561
|-
| [[José Luis Tamayo kitilli]]
| align=right| 12.280
|-
|}
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295154&name=DLFE-13321.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Salinas kiti]
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Guayas.html www.codeso.com / Saywitu: Wayas marka]
{{Santa Elena marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Santa Elena marka)]]
[[Katiguriya:Salinas kiti| ]]
nl6drciyaa3wpotkxa555obwj1y828e
Wayakil kiti
0
15418
692266
688614
2026-10-25T12:52:43Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ecuador Guayaquil Malecón along the Guayas River.jpg -> Malecón 2000.jpg; Catedral de Guayaquil.JPG -> Guayaquil Ecuador348.JPG; GuayaquilPerfilSageo.JPG -> Guayaquil Panorama (6719953183).jpg (Commons)
692266
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#008000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#008000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#008000"
| <font size="+0" color="white">'''Wayakil kiti <br/> <small> Cantón Guayaquil </small>'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Malecón 2000.jpg|290px|center|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Wayas mayu]]qa [[Wayakil]] llaqtapi
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #008000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Wayakil kiti'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Guayaquil in Guayas (Ecuador).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudoguayaquil.jpg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #008000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Guayaquil.svg|120px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 2° 12' S, 79° 58' W
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wayakil]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Wayas marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.039.789 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 1.803 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 1 214,4 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 4 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|25|7|1535}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Aquiles Álvarez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay tuyru]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simipi]] llika tiyanan || [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan || [http://www.guayaquil.gov.ec/ www.guayaquil.gov.ec/]
|-
|- align="center"
!colspan="2" align="center" bgcolor="#008000" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Wayas markap kitinkuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Mapa de la provincia de Guayas (político 2020).svg|290px|]]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Wayakil kiti'''<ref>[https://web.archive.org/web/20110713045924/http://www.interoom.com/haquira/e115da856d1f14d69930c38764b08dbe/documents/Quechua/DicAMLQuechua2.pdf '''Simi Taqe''' Qheswa - Español - Qheswa (Qheswa simi hamut'ana kuraq suntur), Qusqu, Piruw, 2006] (pdf 3,8 MB). [[Qhichwa Simi Hamut'ana Kuraq Suntur|QSHKS]] qillqay.p. 239 Wayakil: ''Guayaquil, Capital de la provincia de Guayas''</ref> ([[kastilla simi]]pi: ''Cantón Guayaquil'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Wayas marka]]pim, huk [[kiti]]m. Uma llaqtanqa [[Wayakil]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Ikwadurpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa sallqa suyukuna]]:''' [[Churuti kawsaykuska amachasqa allpa]]
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Wayas mayu]]
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Kitillikuna ==
{| class = {{tablabonita}}; width = 35%; style = "float=left; text-align:center;margin-left:3px; font-size:90%"
|colspan=3; style="background-color:LemonChiffon; text-align:center;" | '''<big>Wayakil kitipi kitillikuna</big>'''
|-
| align=center width=80px colspan=2 style="background-color:LemonChiffon;"|'''Llaqta kitillikuna'''
| align=center width=110px style="background-color:LemonChiffon;"|'''Chakrapura kitillikuna'''
|- bgcolor=#f5f5f5
|Ayacucho ||Roca || Juan Gómez Rendón (Progreso)
|- bgcolor=#f5f5f5
|Bolivar || Rocafuerte || El Morro
|- bgcolor=#f5f5f5
|Carbo || Sucre || Posorja
|- bgcolor=#f5f5f5
|Febres-Cordero || Tarqui ||Puná
|- bgcolor=#f5f5f5
|García Moreno || Urdaneta ||Tenguel
|- bgcolor=#f5f5f5
|Letamendi || Chongón ||.
|- bgcolor=#f5f5f5
|Nueve de Octubre || Pascuales. ||.
|- bgcolor=#f5f5f5
|Olmedo || Ximena ||.
|-
|}
Runakuna 2001 watapi:
{| {{tablabonita}} style="width:35%;" border="1"
|-
|- style="background:LemonChiffon; color:black"
! '''Kitilli'''
! '''Runakuna (2001)'''
|-
| Llapan
| align=right| 2.039.789
|-
|Wayakil (Llaqta k’iti)
| align=right| 1.985.379
|-
| Chakrapura k'iti
| align=right| 54.410
|-
| Llaqtañiq
| align=right| 9.139
|-
| [[Juan Gomez Rendón kitilli]] (Progreso)
| align=right| 6.703
|-
| [[Morro kitilli]]
| align=right| 4.011
|-
| [[Posorja kitilli]]
| align=right| 18.447
|-
| [[Puna kitilli]] / [[Puná kitilli]]
| align=right| 6.498
|-
| [[Tenguel kitilli]]
| align=right| 9.612
|-
|}
== Runakuna ==
{| class = "toc" cellpadding = 0 cellspacing = 2 width = 45% style = "float:left; text-align:center;clear:all; margin-left:3px; font-size:90%"
|colspan=4; style="background-color:#add8e6; text-align:center;" | '''<big>Wayakil kitipi kawsaq runakuna</big>'''<ref>Evolución de la población de la provincia, Cantón Guayaquil, y de la Ciudad de Guayaquil - Guayas, ''Censo'' 2001, Según el
[http://www.inec.gov.ec/interna.asp?inc=cs_tabla&tipo=p&idTabla=453&idProvincia=9 Instituto Nacional de Estadisticas y Censos] </ref>
|-
| align=center width=80px style="background-color:#b0e0e6;"|'''Hatun Yupaykuna'''
| align=center width=110px style="background-color:#b0e0e6;"|'''[[Wayakil kiti]]'''
| align=center width=110px style="background-color:#b0e0e6;"|'''[[Wayakil|Wayakil llaqta]]'''
| align=center width=110px style="background-color:#b0e0e6;"|'''[[Wayas marka]]'''
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|1950
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|331.942
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|258.966
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|582.144
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|1962
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|567.895
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|510.804
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|979.223
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|1974
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|907.013
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|823.219
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.512.333
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|1982
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.328.005
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.199.344
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|2.038.454
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|1990
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.570.396
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.508.444
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|2.515.146
|-
|align=center style="background-color:#e1ecf7;"|2001
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|2.039.789
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|1.985.379
|align=center style="background-color:#f5f5f5;"|3.309.034
|-
|colspan=4; style="background-color:#add8e6; text-align:center;" | '''Pukyu: [https://web.archive.org/web/20091113141805/http://www.inec.gov.ec/ Instituto Nacional de Estadisticas y Censos]'''
|-
|}
== Raymikuna ==
[[Rikcha:Guayaquil Ecuador348.JPG|160px|thumb|right|Katidral, [[Wayakil]], [[Wayas marka]]]]
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295154&name=DLFE-13309.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Wayakil kiti]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Guayas.html www.codeso.com/ Saywitu: Wayas marka]
* [https://web.archive.org/web/20090212141235/http://guayas.gov.ec/cant_guayaquil.php www.guayas.gov.ec/]
[[Rikcha:Guayaquil Panorama (6719953183).jpg|center|thumb|700px|[[Wayakil]]]]
{{Wayas marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kiti (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kiti (Wayas marka)]]
[[Katiguriya:Wayakil kiti| ]]
6s9ic6p5burbt37rwsju302gf1lvqa3
Kashapampa (Chimpurasu)
0
16797
692205
677626
2026-10-25T12:07:58Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692205
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Kashapampa <br> <small>Cajabamba / Villa la Unión</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Mercado dominical en Colta 04.jpg |290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Qhatu]], Kulta llaqtapi
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;| <font color=white> '''Unancha'''</font>
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimaylla suti]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Kulta kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)|Kitilli]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.295 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || - runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Pedro Curichumbi Yupangui
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20120619082634/http://www.municipiodecolta.gob.ec/ municipiodecolta]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Kashapampa''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cajabamba / Villa la Unión'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi, huk llaqtam, [[Kulta kiti]]p uma llaqtanmi.<ref>[https://web.archive.org/web/20120717235344/http://www.municipiodecolta.gob.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=50&Itemid=81 www.municipiodecolta.gob.ec]</ref>
== Kitillikuna ==
Iskay llaqta kitillinmi kan: Kashapampa kitilli ''(parroquia Cajabamba / San Sebastián de Cajabamba)'', Sikallpa kitilli (Cicalpa / Sicalpa / San Lorenzo de Cicalpa).
== Runakuna ==
Kashapampa llaqtapiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[https://web.archive.org/web/20121127084840/http://www.codenpe.gob.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gob.ec] (kastilla simi)</ref>
==Llaqtapi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Kulta kucha]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085650/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13193.pdf www.inec.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20070701152759/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=706&tit=COLTA www.ame.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20110719133932/http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=580&Itemid=15 www.chimborazo.gov.]
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com] (kastilla simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Llaqta (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Kulta kiti]]
4qep3nhgva1rocaffyuctu3ob952ywb
Kumanta
0
16798
692208
677622
2026-10-25T12:10:18Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692208
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Kumanta <br/> <small> Cumandá </small>'''</font>
|}
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;| <font color=white> '''Unancha'''</font>
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimaylla suti]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Kumanta kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)|Kitilli]]|| [[Kumanta kitilli]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5.411 <small>(''inec'' 2001)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || - runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Milton Espinoza Cordero
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=584&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Kumanta''' ([[kastilla simi]]pi: ''Cumandá'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Chimpurasu marka]]pi, huk llaqtam, [[Kumanta kiti]]p uma llaqtanmi.
==Llaqtapi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085354/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13194.pdf www.inec.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20070701152747/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=707&tit=CUMANDA www.ame.gov.ec]
==Hawa t'inkikuna==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html Saywitu:] Chimpurasu marka
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Llaqta (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kumanta kiti)]]
5mibp56ko8qh9qgb52e4cn3ejn7gz5i
Pukara distritu (Lampa)
0
17447
692267
681583
2026-10-25T12:53:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Complejo arqueologico de Pucara en Puno.jpg -> Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png (Commons); Piramide Kalasaya en Pucara-Puno.jpg retirado (sin equivalente en Commons)
692267
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0,2" color="white">'''Pukara distritu'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Kaluyu raqaykuna Pukara llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Lampa pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Location of the province Lampa in Puno.svg|center|145px]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Punu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Lampa pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.060 ''<small>(inei 2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 537,6 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3.860 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Leonardo Arpi Inofuente
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100815062726/http://www.punoinfo.com/pucara/turismo-e-informacion-del-distrito-de-pucara.html www.punoinfo.com]
|-
!colspan="2" |
|-
|}
'''Pukara distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Pucará'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Punu suyu]]pi, [[Lampa pruwinsya]]pi, huk distritum. Uma llaqtanqa [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Qucha]]kuna: Quchapata - Quimirqucha - Tataqullqi - Waypara
* [[Mayu]]kuna:
* [[Urqu]]kuna:
== Runakuna ==
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu / Pruwinsya'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Pukara distritu
|align="right" |1,198
|align="right" |21.7
|align="right" |4,313
|align="right" |78.1
|-
| Lampa pruwinsya
|align="right" |10,502
|align="right" |24.0
|align="right" |33,192
|align="right" |75.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Llaqtakuna - Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
== Wiñay kawsay ==
== Yachay tarpuy ==
== Karu puriy ==
* [[Qalasaya (Punu)|Qalasaya]]
== Raymikuna ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
== Musiku ==
== Apaykachana ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pukara (mawk'a llaqta, Punu)]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/puno.jpg Saywitu: Punu suyu]
{{Distritukuna (Punu suyu)}}
{{Punu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Lampa pruwinsya)]]
6r1rtn4k6s2jreca0p7qhgowpwxpww1
Wayt'ay
0
18812
692262
612529
2026-10-25T12:51:39Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Braza.JPG -> Breaststroke3.gif (Commons)
692262
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Breaststroke3.gif|thumb|250px|right|Wayt'achkaq runa: [[qhasqu wayt'ay]].]]
'''Wayt'ay''' nisqaqa [[yaku]]pi [[runa]]p kuyukuspan puriyninmi, yakup hawanpi kakuspa, mana yakup ukhunman urmaspa. Kallpasapa wayt'ayqa [[kurku kallpanchay]]mi.
Kaymi [[Ulimpiku pukllaykuna|ulimpiku]] nisqa wayt'ay layakuna:
*[[Qispi wayt'ay]] ''(estilo libre, estilo crawl, crol)''
*[[Pillpintu wayt'ay]] ''(estilo mariposa)''
*[[Qhasqu wayt'ay]] ''(estilo braza, pecho)''
*[[Wasa wayt'ay]] ''(estilo espalda, dorso)''
== Kaypipas qhaway ==
* [[Ulimpiku pukllaykuna]]
== Hawa t'inkikuna ==
[[Katiguriya:Kurku kallpanchay]]
[[Katiguriya:Wayt'ay| ]]
e1rzn5rjhhuq4ql56tm5z87563kbdds
Punin kitilli
0
20268
692219
670911
2026-10-25T12:13:49Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692219
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Punin kitilli <br/> <small> Parroquia Punín </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Punín vista general del pueblo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Punin]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Punin]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5.980 ''<small>(''INEC'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitipi kitillikuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Punin''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Punín'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk kitillim, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Punin]] llaqtam.
* [[Rispampa]]: 12 km
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
c92upiml5ticca9ezr176oxsd1bdv88
Wanuku distritu
0
21125
692265
682085
2026-10-25T12:52:27Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Sin bandera.png -> Sin bandera.svg (Commons)
692265
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wanuku distritu <br> <small> Distrito de Huánuco </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Rikcha:Plaza de Huánuco con la Iglesia de San Sebastian al fondo.jpg|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Wanuku
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| ''' Wanuku pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Huánuco in Huánuco.png|center|145px|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.jpg|70px|center| Wanuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center| Wanuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 9°55′40″ S 76°14′00″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|border|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Huánuco Region.png|20px]] [[Wanuku suyu|Wanuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Wanuku pruwinsya|Wanuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wanuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 72 642 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 752,4 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 96,55 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1.894 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] <br><small>(2019-2022)</small> || José Luis Villavicencio Guardia
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[www.]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Wanuku distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Huánuco'') nisqaqa huk distritum [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Wanuku suyu]]pi, [[Wanuku pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Wanuku]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[wallaqa mayu]]
== Waki ==
=== Simikuna ===
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu / Pruwinsya'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| [[Wanuku distritu|Wanuku]]
|align="right" |61,285
|align="right" |90.1
|align="right" |6,659
|align="right" |9.8
|-
| Wanuku pruwinsya
|align="right" |183,502
|align="right" |75.7
|align="right" |58,366
|align="right" |24.1
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
=== Iñiy ===
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
̽* [[Tinku Mariya]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Huánuco}}
* [http://media.peru.info/mapas/huanuco.jpg Saywitu: Wanuku suyu]
{{Wanuku suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Wanuku suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Wanuku pruwinsya)]]
m9ak3gfntks2wx9rcvrero2zkiv3hw3
Kumpa lisritu
0
21389
692275
680920
2026-10-25T12:55:13Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Tactago, cerro Ananhuaca (Utcubamba, Cumba).JPG retirado (sin equivalente en Commons)
692275
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kumpa distritu <br/> <small> Distrito de Cumba </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:ValleRIOtactago.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Marañun mayu]], Kumpa distritu
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Utkupampa'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Utcubamba.png|80px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Amazonasregion.png|border|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|border|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kumpa llaqta|Kumpa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Amarumayu suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Utkupampa pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 9.794 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 33,5 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 292,66 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 504 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|14|11|1944}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Elias Diaz Benavides
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20111004074748/http://www.muniutcubamba.gob.pe/ muniutcubamba.gob.]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Kumpa distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Cumba'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi, [[Utkupampa pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Kumpa llaqta|Kumpa]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: Hananwaka
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Marañun mayu]]
== Llaqtakuna ==
[[Image:Tactago.JPG|thumb|left|170px|[[Tactago]] llaqta, Kumpa distritu]]
* [[Tactago]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qulan walla risirwa suyu]]
* [[Utkupampa mayu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Utkupampa pruwinsya)]]
e4xcj1kejuwhv2ey0acuzc57n2gi55x
Piruwpa unanchan
0
24769
692272
690600
2026-10-25T12:54:22Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Sueño de San Martin.jpg retirado (sin equivalente en Commons)
692272
wikitext
text/x-wiki
'''Piruw Ripuwlikap unanchan''' ([[kastilla simi]]pi: ''Bandera Nacional del Perú'') nisqa huq [[Piruw]]pa [[sanancha]]n.
[[Rikcha:Flag of Peru.svg|thumb|right|250px|Piruwpa [[unancha]]n]]
=== Unancha ===
* '''[[Llimphi]]kuna:''' {{leyenda|red|[[Puka]]}} {{leyenda|white|[[Yuraq]]}} {{leyenda|red|[[Puka]]}}
* '''[[Tupu]]kuna:''' 3:2
==== Wiñay kawsay ====
<center><gallery>
|<center><small>[[Tawantinsuyu]]p [[Wiphala]]n</small></center><small><center>14 kaq pachakwata–16 kaq pachakwata</small></center>
Image:Estandarte real de 1761-1833.svg|<center><small>[[Ispaña]]p [[Monarkhiya]]p [[unancha]]n</small></center><small><center>1532–1824</small></center>
Rikcha:Flag of New Spain.svg|<center><small>[[Wirrinatu Piruw|Wirrinatupa]] [[unancha]]n</small></center><small><center>1542–1824</small></center>
Image:Flag_of_Tacna_Regiment_(1820_proposal).svg|<center><small>[[William Miller|Millerpa]] [[unancha]]n</small></center><small><center>1820</small></center>
Image:Flag of Peru (1821-1822).svg|<center><small>[[José de San Martín|San Martinpa]] [[unancha]]n</small></center><small><center>1821–1822</small></center>
Image:Flag of Peru (1822).svg|<center><small>[[José Bernardo de Tagle|Torre Taglepa]] [[unancha]]n [[huq]] ñiqin </small></center><small><center>[[Pawqar waray killa]]-1822</small></center>
Image:Flag of Peru (1822–1825).svg|<center><small>[[José Bernardo de Tagle|Torre Taglepa]] [[unancha]]n [[iskay]] ñiqin </small></center><small><center>Aymuray killa-1822–1825</small></center>
Image:Flag of Peru (1825–1950).svg|<center><small>[[Simón Bolívar|Bolivarpa]] [[unancha]]n</small></center><small><center>1825–1950</small></center>
Image:Flag of Peru (1825–1950).svg|<center><small>[[Chincha]]y [[Piruw]]pa [[unancha]]n</small></center><small><center>1836–1839</small></center>
Image:Flag of South Peru.svg|<center><small>[[Uralan]] [[Piruw]]pa [[unancha]]n</small></center><small><center>1836–1839</small></center>
Image:Flag of the Peru-Bolivian Confederation.svg|<center><small>[[Piruw]]-[[Buliwya]]p [[Piruw-Buliwyap Kunfidirasiuwn|Kunfidirasiuwnpa]] [[unancha]]n</small></center><small><center>1836–1839</small></center>
Image:Flag of Peru.svg|<center><small>[[Kuna]]n [[unancha]]n</small></center><small><center>1950–</small></center>
</gallery></center>
==== Huq unanchakuna ====
<center><gallery>
Image:Flag of Peru.svg|<center><small>[[Piruw]]pa [[unancha]]n</small></center>
Image:War flag of Peru.svg|<center><small>[[Piruw]]pa [[mama llaqta]]p [[unancha]]n</small></center>
Image:State flag of Peru.svg|<center><small>[[Maqanakuy]]pa [[unancha]]n</small></center>
Image:Naval Jack of Peru.svg|<center><small>[[Piruw]]pa [[hatun qucha]]p [[unancha]]n</small></center>
</gallery></center>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Piruw]]
* [[Piruwpa wallqanqan]]
* [[Piruwpa llaqta takin]]
* [[Firme y feliz por la unión]]
* [[Tunki]]
* [[Qantu]]
{{Piruw}}
[[Katiguriya:Piruw]]
[[Katiguriya:Piruwpa sananchankuna]]
5qzqdoebrmm6f13qib9hr8lh59yuvwk
Kupihiy kitilli
0
27155
692210
670932
2026-10-25T12:10:54Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692210
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kupihiy kitilli <br/> <small> Parroquia Cubijíes </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Tungurahua visto desde Riobamba.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Tunkurawra]] nina urqu, [[Rispampa]] llaqtamanta rikusqa
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.207 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitip kitillinkuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Kupihiy kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Cubijíes'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
aqfbk3w9tqxpnbzvb26nrpi1zio5z6d
Likan kitilli
0
27157
692212
670903
2026-10-25T12:11:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692212
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Likan kitilli <br/> <small> Parroquia Licán </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Volcan el Altar 01.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kapak Urku]], [[Rispampa]] llaqtamanta rikusqa
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || - ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitipi kitillikuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Likan kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Licán'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
* [[Puruha]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
34kyl4zrt1nkvz77ohvjydrx8mmpxc0
Liktu kitilli
0
27159
692213
676470
2026-10-25T12:11:55Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692213
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Liktu kitilli <br/> <small> Parroquia Licto </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Licto Church seen from the east.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Lictoq Inlisiyan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 7.499 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitipi kitillikuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Liktu kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Licto'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
9wgwnyii3n3a3ojk3il8ex09bpfm1qb
Punkala kitilli
0
27161
692220
670905
2026-10-25T12:14:07Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692220
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Punkala kitilli <br/> <small> Parroquia Pungalá </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Neptuno riobamba.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Niptun (apu)|Niptun]], [[Rispampa]] llaqtapi
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.110 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitipi kitillikuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Punkala kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Pungalá'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
a2a9svulany8gqfa89c9h05zeqbq1of
Kimyak kitilli
0
27163
692207
670897
2026-10-25T12:09:59Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692207
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kimyak kitilli <br/> <small> Parroquia Químiag </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Tungurahua visto desde Riobamba.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Tunkurawra]] nina urqu [[Rispampa]] llaqtamanta rikusqa
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5.472 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitip kitillinkuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''Kimyak kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Químiag'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
mr5biiaemvntlopwjpbs7roziykvt25
San Juan kitilli
0
27164
692223
670934
2026-10-25T12:15:06Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692223
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Juan kitilli <br/> <small> Parroquia San Juan </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Volcan el Altar 01.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kapak Urku]] [[Rispampa]] llaqtamanta rikusqa
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.863 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitip kitillinkuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''San Juan kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia San Juan'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
01fze48i20fjz2fc34zi1kc9q1bxq8z
San Luís kitilli
0
27166
692224
670917
2026-10-25T12:15:24Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692224
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Luís kitilli <br/> <small> Parroquia San Luís </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Louis Rémy Mignot View of Riobamba, Ecuador, Looking North Towards Mount Chimborazo.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rispampa]] llaqta 1859 watapi, [[Chimpurasu]] nina urquwan ([[Louis Rémy Mignot]] (1831–1870))
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Escudo de Riobamba.jpg|70px|center|border|wallqanqa, Rispampa llaqta]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|border|unancha|Chimpurasu suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Rispampa kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|Kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 8.353 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20100328192445/http://www.municipioderiobamba.gov.ec/home/index.php municipioderiobamba]
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Rispampa kitip kitillinkuna'''
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Parroquias del Cantón Riobamba.JPG|290px|]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
'''San Luís kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia San Luís'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Rispampa kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.<ref>[http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec / Puruha] (kastilla simi)</ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
* [[Kapak Urku]]
* [[Tunkurawra]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085647/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13200.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20100827185841/http://www.chimborazo.gov.ec/chimborazo/ www.chimborazo.gov.ec ] ''Noticias Kichwa'' - Chimpurasu markamanta willakuna (kichwa simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Rispampa kiti]]
6tr8tfgv40exll5gopwxqn1yuos1nni
San Antonio kitilli (Chimpurasu)
0
27167
692222
677627
2026-10-25T12:14:48Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692222
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Antonio kitilli / Santiago Kitu kitilli <br/> <small> Parroquia Santiago de Quito </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:EL CHIMBORAZO.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]] nina urqu, [[Kulta kucha]]manta rikusqa
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Santiago Kitu]] (''Santiago de Quito'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Kulta kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.225 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipiodecolta.gov.ec/index.php/turismo/parroquia-santiago-de-quito municipiodecolta]
|-
!colspan="2" |
|}
'''San Antonio kitilli''' icha '''Santiago Kitu kitilli''' nisqaqa, 1982 watakama '''San Antonio del Lago''' llaqta <ref> [http://www.municipiodecolta.gov.ec/index.php/turismo/parroquia-santiago-de-quito www.municipiodecolta.gov.ec] (kastilla simi)] </ref> icha '''San Antonio de Quito''' <ref>[https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com] (kastilla simi)</ref> karqan, ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Santiago de Quito'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Kulta kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Santiago Kitu]] llaqtam (''Santiago de Quito'').
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna: [[Kulta kucha]]
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Santiago Kitu kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085650/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13193.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Kulta kiti (2001)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20070701152759/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=706&tit=COLTA www.ame.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20110719133932/http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=580&Itemid=15 www.chimborazo.gov.]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Kulta kiti]]
9iclgntgv7iy464saxfx6leqhy2e269
Kañi kitilli
0
27169
692206
677628
2026-10-25T12:08:25Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692206
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kañi kitilli <br/> <small> Parroquia Cañi </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Mercado dominical en Colta 04.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Qhatu]], [[Kulta llaqta|Kulta]] llaqtapi
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Kulta kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kañi]] (''Cañi'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.028 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|16|8|1921}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipiodecolta.gov.ec/index.php/turismo/parroquia-columbe municipiodecolta.gov.]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Kañi kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Cañi'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Kulta kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Kañi]] llaqtam (''Cañi'').
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna: [[Patukucha]]
* [[Mayu]]kuna: Burruyaku mayu (''Río Burruyacu'') - Yurak mayu (''Río Blanco'') - Puka mayu (''Río Colorado'')
== Runakuna ==
Kañi kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam kawsanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Kulta kucha]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085650/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13193.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Kulta kiti (2001)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20070701152759/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=706&tit=COLTA www.ame.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20110719133932/http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=580&Itemid=15 www.chimborazo.gov.]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Kulta kiti]]
a14gxl1jimijnf1uhv4j883wwjbwym6
Pangor kitilli
0
27172
692216
677630
2026-10-25T12:12:54Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692216
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''Pangor kitilli / Juan de Velasco kitilli <br/> <small> Parroquia Juan de Velasco / Pangor </small> '''</span>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Mercado dominical en Colta 01.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Qhatu]], [[Kulta llaqta|Kulta]] llaqtapi
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pangor]] (''Juan de Velasco'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Kulta kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3.645 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.850 m - 3.500 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipiodecolta.gov.ec/index.php/turismo/parroquia-juan-de-velasco municipiodecolta]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Pangor kitilli''' <ref>[http://www.municipiodecolta.gov.ec/index.php/turismo/parroquia-juan-de-velasco municipiodecolta] (kastilla simi)</ref> icha '''Juan de Velasco kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Juan de Velasco'', tayta [[Juan de Velasco]]mantam sutichasqa <ref>[https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com] (kastilla simi)</ref> ) [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m , [[Kulta kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Pangor]] (''Juan de Velasco'') llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: Pangor mayu
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kuna kawsanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
* Tayta [[Juan de Velasco]]
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085650/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13193.pdf www.inec.gov.ec / Yupaykuna: Kulta kiti (2001)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [https://web.archive.org/web/20070701152759/http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/mainCantones.php?idSeccion=706&tit=COLTA www.ame.gov.ec]
* [https://web.archive.org/web/20110719133932/http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=580&Itemid=15 www.chimborazo.gov.]
|-
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Kulta kiti]]
psg0ar4am3ld1vwfm273o6fw0cfrlh3
Pukatampu
0
27281
692362
592001
2026-10-25T14:00:06Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Cyark Tambo Colorado Rm42 2.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha
692362
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#DAA520; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#DAA520"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#DAA520"
| <font size="3" color="black">'''Pukatampu'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:TamboColorado-colours.PNG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Pukatampu / Pukallaqta / Pukawasi, llimphiyuqraq wasipas.
|- style="color: white; background: #DAA520; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #DAA520; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="ivory"
| [[Mama llaqta]] || {{PER}}
|- bgcolor="ivory"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="ivory"
| Tiyay || [[Ika suyu]], [[Pisqu pruwinsya]], [[Humay distritu]]
|- bgcolor="ivory"
| [[Hallka k'iti kanchar]]||
|- bgcolor="ivory"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="ivory"
| Pacha ||1470 [[Anno Domini|AD]] - 1532 [[Anno Domini|AD]]
|- bgcolor="ivory"
| Laya || [[Inka]]
|- bgcolor="ivory"
| [[Llaqta]]kuna: ||
|- bgcolor="ivory"
| Llika tiyanan || (www.)
|-
!colspan="2" |
|}
'''Pukatampu''', '''Pukallaqta''' icha '''Pukawasi''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Tambo Colorado'') huk [[Tawantinsuyu]] pachamanta [[mawk'a llaqta]]m, [[Piruw]]pi, [[Ika suyu]]pi, [[Pisqu pruwinsya]]pi, [[Humay distritu]]pi, [[Chala]]manta 40 km karum [[Pisqu mayu]] qhichwapi. [[Pachakutiq Yupanki]]s (1438-1471) chay llaqtata kamarirqan.
<gallery>
Rikcha:Cyark_Tambo_Colorado_Rm42_3.jpg|Kay hinachá [[Inka]] pachapi llimphisqa karqan, 42 kaq ukhupi pirqa, Pukatampup chincha wasin.
</gallery>
[[Rikcha:TamboColorado-stretched.PNG|thumb|left|300px|Pukatampu]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Tambo Colorado}}
{{Piruwpi mawk'a llaqta}}
{{Ika suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Tawantinsuyu mawk'a llaqta]]
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Piruw)]]
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Ika suyu)]]
[[Katiguriya:Pisqu pruwinsya]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Piruw)]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Ika suyu)]]
7a5dr5bstujf982duunj29j0gsm16fi
Wasuntu kitilli
0
28645
692230
687110
2026-10-25T12:17:23Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692230
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wasuntu kitilli <br/> <small> Parroquia Guasuntos </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Complejo de lagunas de Ozogoche.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Usukuchi quchakuna]], [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wasuntu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.687 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 270 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.720 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipiodealausi.gov.ec/ciudad/detalle.php?id_inf=2&id_sec=4 municipiodealausi.gov.]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Wasuntu kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Guasuntos'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Wasuntu]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: [[Dustunshi]]
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Wasuntu kitillipiqa [[Puruha|Puruwa]] [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chanchan mayu]]
* [[Usukuchi quchakuna]]
* [[Supaypa sinkan]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
28vtkbu7ke2644m86p0p22230nlk7ui
Multitud kitilli
0
28646
692214
687111
2026-10-25T12:12:14Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692214
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Multitud kitilli <br/> <small> Parroquia Multitud </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Nariz del Diablo (284925909).jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Supaypa sinkan]], [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Multitud]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.334 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20080705225810/http://www.municipiodealausi.gov.ec/ municipiodealausi.gov.]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Multitud kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Multitud'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Multitud]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Multitud kitillipiqa [[Puruha|Puruwa]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Usukuchi quchakuna]]
* [[Chanchan mayu]]
* [[Supaypa sinkan]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
k2eutk15zyxdssib6rx6h6ztglohext
Pumallakta kitilli
0
28647
692218
687112
2026-10-25T12:13:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692218
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Pumallakta kitilli <br/> <small> Parroquia Pumallacta </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Complejo de lagunas de Ozogoche.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Usukuchi quchakuna]], [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pumallakta]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.083 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20080705225810/http://www.municipiodealausi.gov.ec/ www.municipiodealausi]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Pumallakta kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Pumallacta'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Pumallakta]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Pumallakta kitillipiqa [[Puruha|Puruwa]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Usukuchi quchakuna]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
nt3wtij2v46pgpqfxm106z42hu1x2xf
Sibambe kitilli
0
28649
692301
687113
2026-10-25T13:18:00Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692301
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Sibambe kitilli <br/> <small> Parroquia Sibambe </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Sibambe Station2.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chanchan mayu]], Sibambe
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Sibambe]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 4.341 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa/km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2.347 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|25|7|1802}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20080705225810/http://www.municipiodealausi.gov.ec/ municipiodealausi.]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Sibambe kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Sibambe''; mawk'a sutin: Sibambis <ref>{{etymref|1=[http://municipiodealausi.gov.ec/ciudad/detalle.php?id_inf=10&id_sec=4 municipiodealausi.gov.ec]}} (kastilla simi)</ref> ) [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Sibambe]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
[[Image:Sibambe Station.jpg|thumb|left|160px|Simbame]]
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Chanchan mayu]]
== Runakuna ==
Sibambe kitillipiqa [[Puruha|Puruwa]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Supaypa sinkan]]
* [[Usukuchi quchakuna]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
mvtexvuzktulcu2hkda681swpzqmeep
Tixan kitilli
0
28650
692226
687114
2026-10-25T12:16:09Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692226
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Tixan kitilli <br/> <small> Parroquia Tixan </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Devils Nose near Alausi Ecuador.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Supaypa sinkan]], Alawsi kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Tixan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 9.205 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 400 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://municipiodealausi.gov.ec/ciudad/detalle.php?id_inf=4&id_sec=4 municipiodealausi.gov.]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Tixan kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Tixan'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Tixan]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Tixan kitillipiqa [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Usukuchi quchakuna]]
* [[Chanchan mayu]]
* [[Supaypa sinkan]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
7s4qjodjv0sg70hbnmgw3ht797gmpbk
Pistishi kitilli
0
28652
692293
687115
2026-10-25T13:16:14Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692293
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Pistishi kitilli <br/> <small> Parroquia Pitishi </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Devils Nose near Alausi Ecuador.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kuntur Puñuna (Ikwadur)|Kuntur Puñuna]], Pistishi kitilli
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pistishi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kichwa|kichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 303 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1.830 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|21|5|1941}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municipiodealausi.gob.ec/ciudad/detalle.php?id_inf=13&id_sec=4 municipiodealausi.gob]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | ''' Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Pistishi kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Pistishi'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi, [[Kuntur Puñuna (Ikwadur)|Kuntur Puñuna]] urqup hayt'ananpi. Uma llaqtanqa [[Pistishi]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna: [[Kuntur Puñuna (Ikwadur)|Kuntur Puñuna]]
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chanchan mayu]]
* [[Puruha|Puruwa]]
* [[Usukuchi quchakuna]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
euu1h30aqmeysl0etwdc4xrz9nt9187
Wikra kitilli
0
28656
692231
687117
2026-10-25T12:17:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692231
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''Wikra kitilli <br/> <small> Parroquia Huigra </small> '''</span>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Nariz del Diablo (284925909).jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Supaypa sinkan]], [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wikra]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Alawsi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.698 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20080705225810/http://www.municipiodealausi.gov.ec/ municipiodealausi.]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Alawsi kitiqa Chimpurasu markapi'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|200px|]]<br />
|}
'''Wikra kitilli''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Huigra'') [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Alawsi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Wikra]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chanchan mayu]]
* [[Usukuchi quchakuna]]
* [[Supaypa sinkan]]
* [[Puruha|Puruwa]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13190.pdf www.inec.gov.ec] (PDF)
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Alawsi kiti]]
1q8whv52677n26u5jh1vwhwyxnmniam
Wamuti kitilli
0
28662
692228
677645
2026-10-25T12:16:46Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692228
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wamuti kitilli <br/> <small> Parroquia Guamote </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wamuti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wamuti kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 19.220 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Juan De Dios Roldan Arellano
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=582&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Wamuti kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Guamote'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wamuti kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Wamuti]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Wamuti kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sangay mamallaqta parki]] ([[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]], 1983)
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20091114084851/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13196.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html Saywitu:] Chimpurasu marka
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wamuti kiti]]
0q1jr0u6tav843kybfkq4zi2iqanh6f
Siwara kitilli
0
28663
692225
677646
2026-10-25T12:15:43Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692225
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Siwara kitilli <br/> <small> Parroquia Cebadas </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Siwara llaqta|Siwara]] (''Cebadas'')
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wamuti kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6.739 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=582&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Siwara kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Cebadas'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wamuti kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Siwara llaqta|Siwara]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Siwara kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sangay mamallaqta parki]] ([[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]], 1983)
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114084851/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13196.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html Saywitu:] Chimpurasu marka
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wamuti kiti]]
43maw8uh6ixahv8d4a73q3czh8zoyjw
Palmira kitilli
0
28665
692291
677647
2026-10-25T13:15:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692291
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Palmira kitilli <br/> <small> Parroquia Palmira </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Palmira]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wamuti kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 9.251 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=582&Itemid=15 chimborazo.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Palmira kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Palmira'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wamuti kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Palmira]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Palmira kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sangay mamallaqta parki]] ([[Tukuy runakunap qhapaq kaynin]], 1983)
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114084851/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13196.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html Saywitu:] Chimpurasu marka
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wamuti kiti]]
by20p83qxz2p9878whrponp7dum5q0c
San José de Chazo kitilli
0
28669
692300
687118
2026-10-25T13:17:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692300
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San José de(l) Chazo kitilli <br/> <small> Parroquia San José de(l) Chazo </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]], Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.081 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''San José de(l) Chazo kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia San José de(l) Chazo'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitili]]m, [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
== Hawa t'inkikuna ==
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
5ueu4yvjw5tjwfehizvtv5uq3qso8n5
Wanantu kitilli
0
28670
692303
687119
2026-10-25T13:18:29Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692303
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wanantu kitilli <br/> <small> Parroquia Guanando </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]], Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wanantu]] ''(Guanando)''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 319 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090419174620/http://www.municipiodeguano.gov.ec/ municipiodeguano.gov]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''Wanantu kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Guanando'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Wanantu]] ''(Guanando)'' llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
* [http://200.25.183.75/CNIE/pdf/Anexo%20con%20Codificacion.pdf Ikwadurpi markakuna, kitikuna, kitillikuna]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.visitaecuador.com/andes.php?opcion=datos&provincia=5&ciudad=w8s4Cyn6 www.visitaecuador.com / Wanu kitimanta] (kastilla simi)
* [http://www.ame.gov.ec/directorio/frontEnd/main.php www.ame.gov.ec]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
ajob0ssu70xlnrxdl7pf6xzl6p82v30
La Providencia kitilli
0
28673
692211
687121
2026-10-25T12:11:18Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692211
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''La Providencia kitilli <br/> <small> Parroquia La Providencia </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]], Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[La Providencia (Chimpurasu)|La Providencia]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 517 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090419174620/http://www.municipiodeguano.gov.ec/ municipiodeguano.gov]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''La Providencia kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia La Providencia'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[La Providencia (Chimpurasu)|La Providencia]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
* [http://200.25.183.75/CNIE/pdf/Anexo%20con%20Codificacion.pdf Ikwadurpi markakuna, kitikuna, kitillikuna]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.visitaecuador.com/andes.php?opcion=datos&provincia=5&ciudad=w8s4Cyn6 www.visitaecuador.com / Wanu kitimanta] (kastilla simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
a070bauj4ark6iseqgfv9wpn7792ywy
San Andrés kitilli (Chimpurasu)
0
28674
692296
687122
2026-10-25T13:16:59Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692296
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''San Andrés kitilli''' <br/> <small> Cantón San Andrés </small> </span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:San andres.jpg|center|290px]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | San Andrés, Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || San Andrés
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 10.984 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''San Andrés kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia San Andrés'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
San Andrés kitillipiqa [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
== Pukyukuna ==
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
== Hawa t'inkikuna ==
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
fvk7w3rsomts792nk3ta6bazjn4sqjs
San Gerardo Pakaykawan kitilli
0
28675
692299
687123
2026-10-25T13:17:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692299
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Gerardo Pakaykawan kitilli <br/> <small> Parroquia San Gerardo de Pacaicahuan / Pacaicaguan</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]] (Chimpurasu marka)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.242 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan|| www.
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| www.
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''San Gerardo Pakaykawan kitilli''', '''San Gerardo kitilli''', '''San Gerardo de Pacaicaguan kitilli''' icha '''San Gerardo de Pacaicahuan kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia San Gerardo / Parroquia San Gerardo de Pacaicahuan / Pacaicaguan '') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi, huk [[kitilli]]m [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
3j3imxiijyzxvyhxqewxvgb06xuwh22
Valparaíso kitilli
0
28679
692302
687126
2026-10-25T13:18:14Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692302
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0,2" color="white">'''Valparaíso kitilli <br/> <small> Parroquia Valparaíso </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Ecuador Chimborazo fromeast.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chimpurasu]], Wanu kiti
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Valparaíso (Chimpurasu)|Valparaíso]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Wanu kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 412 ''<small>(2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa|Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[https://web.archive.org/web/20090419174620/http://www.municipiodeguano.gov.ec/ municipiodeguano.gov]
|-
! colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Chimpurasu markap kitinkuna'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[image:Mapa de la provincia de Chimborazo (político 2020).svg|290px|]]<br />
|}
'''Valparaíso kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Valparaíso'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Wanu kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Valparaíso (Chimpurasu)|Valparaíso]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Valparaíso kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kuna tiyanku.
== Kitillipi paqarisqa==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chimpurasu]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13197.pdf www.inec.gov.ec / Wanu kiti]
* [http://200.25.183.75/CNIE/pdf/Anexo%20con%20Codificacion.pdf Ikwadurpi markakuna, kitikuna, kitillikuna]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.visitaecuador.com/andes.php?opcion=datos&provincia=5&ciudad=w8s4Cyn6 www.visitaecuador.com / Wanu kitimanta] (kastilla simi)
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Wanu kiti]]
bj09ifmj8ymhb8yh0ncmdbm07iipz9o
Pinipi kitilli
0
28681
692292
677651
2026-10-25T13:16:00Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692292
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Pinipi kitilli <br/> <small> Parroquia Penipe </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Altar - Obispo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Obispo urqu]], [[Qhapaq Urqu]], [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Pinipi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Pinipi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.685 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Juan Salazar López
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Pinipi kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Penipe'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Pinipi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Pinipi]] llaqtam (710 runa, 2001 watapi).
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qhapaq Urqu]]
* [[Q'illu qucha (Chimpurasu)]]
* [[Sankay mama llaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti]]
i2u8tmmxe63sdomnvpo30bx9dp8q6vd
San Antonio de Bayushig kitilli
0
28683
692297
677652
2026-10-25T13:17:15Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692297
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Antonio de Bayushig kitilli <br/> <small> Parroquia Bayushig / San Antonio de Bayushig </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Altar - Obispo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Obispo urqu]], [[Qhapaq Urqu]], [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[San Antonio de Bayushig]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Pinipi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.068 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''San Antonio de Bayushig kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Bayushig / San Antonio de Bayushig'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m, [[Pinipi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[San Antonio de Bayushig]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qhapaq Urqu]]
* [[Q'illu qucha (Chimpurasu)]]
* [[Sankay mama llaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti]]
sn3csqu2aabazdddwk9m65s2c9jnc9q
Qhapaq Urqu kitilli
0
28687
692295
677655
2026-10-25T13:16:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692295
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Qhapaq Urqu kitilli <br/> <small> Parroquia El Altar </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Altar - Obispo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Obispo urqu]], [[Qhapaq Urqu]], [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Qhapaq Urqu llaqta|Qhapaq Urqu]] / [[El Altar llaqta]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Pinipi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.236 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Qhapaq Urqu kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia El Altar'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Pinipi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Qhapaq Urqu llaqta|Qhapaq Urqu]] / [[El Altar llaqta|El Altar]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qhapaq Urqu]]
* [[Q'illu qucha (Chimpurasu)]]
* [[Sankay mama llaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti]]
mqwyr2obrt5vc1iw3rnt6jczxgfgyx1
Matus kitilli
0
28689
692290
677656
2026-10-25T13:15:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692290
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Matus kitilli <br/> <small> Parroquia Matus </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Altar - Obispo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Obispo urqu]], [[Qhapaq Urqu]], [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Matus]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Pinipi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 965 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Matus kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Matus'') nisqaqa [[Ikwadur]] mama llaqtapi huk [[kitilli]]m , [[Pinipi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Matus]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qhapaq Urqu]]
* [[Q'illu qucha (Chimpurasu)]]
* [[Sankay mama llaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti]]
nkgc2w17pk23fwlwhtdpn9cvj5op9qh
Puela kitilli
0
28690
692294
677657
2026-10-25T13:16:29Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Província Chimborazo.svg -> Bandera Provincia Chimborazo.svg (Commons)
692294
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Puela kitilli <br/> <small> Parroquia Puela </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:El Altar - Obispo.JPG|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Obispo urqu]], [[Qhapaq Urqu]], [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Chimpurasu marka'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Chimborazo in Ecuador (+Galapagos).svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Bandera Provincia Chimborazo.svg|100px|center|unancha, Chimpurasu marka]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ikwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Puela]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Marka (Ikwadur)|Marka]] || [[Chimpurasu marka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kiti (Ikwadur)|Kiti]] || [[Pinipi kiti]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 699 ''<small>(''inec'' 2001)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| - runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| ECT (UTC-5)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kichwa |Kichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.penipe.gov.ec/penipe/ www.penipe.gov.ec]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Puela kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Puela'') nisqaqa huk [[kitilli]]m [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Pinipi kiti]]pi, [[Chimpurasu marka]]pi. Uma llaqtanqa [[Puela]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Puela mayu]]
== Runakuna ==
Kitillipiqa [[Puruha]] [[Kichwa runa]]kunam tiyanku. <ref> [http://www.codenpe.gov.ec/index.php?option=com_content&view=article&id=289&Itemid=655 www.codenpe.gov.ec] (kastilla simi) </ref>
== Kitillipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qhapaq Urqu]]
* [[Q'illu qucha (Chimpurasu)]]
* [[Sankay mama llaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20091114085019/http://www.inec.gov.ec/c/document_library/get_file?folderId=295151&name=DLFE-13199.pdf www.inec.gov.ec]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://www.codeso.com/TurismoEcuador/Mapa_Chimborazo.html www.codeso.com / Saywitu: Chimpurasu marka]
* [http://www.chimborazo.gov.ec/index.php?option=com_content&task=view&id=583&Itemid=15 www.chimborazo.gov.ec / Pinipi kitimanta] (kastilla simi)
* [https://web.archive.org/web/20100527201925/http://www.enciclopediadelecuador.com/indice.php www.enciclopediadelecuador.com]
{{Chimpurasu marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Chimpurasu marka)]]
[[Katiguriya:Pinipi kiti]]
ps9q6jawu6j986po8q7nzpenmjbq2f3
Pukara (mawk'a llaqta, Punu)
0
30123
692330
638131
2026-10-25T13:34:26Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Complejo arqueologico de Pucara en Puno.jpg -> Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png (Commons)
692330
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#DAA520; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#DAA520"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#DAA520"
| <font size="3" color="black">'''Pukara'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Kaluyu raqaykuna [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara]] llaqtawan
|- style="color: white; background: #DAA520; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #DAA520; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="ivory"
| [[Mama llaqta]] || {{PER}}
|- bgcolor="ivory"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="ivory"
| Tiyay || [[Punu suyu]], [[Lampa pruwinsya]], [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]]
|- bgcolor="ivory"
| [[Hallka k'iti kanchar]]|| - km²
|- bgcolor="ivory"
| [[Hanaq kay]] || 3.910 m
|- bgcolor="ivory"
| Laya ||
|- bgcolor="ivory"
| Llika tiyanan || (www.)
|-
!colspan="2" |
|}
'''Pukara''' ([[kastilla simi]]pi: ''Pucará'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk mawk'a llaqtam, [[Punu suyu]]pi, [[Lampa pruwinsya]]pi, [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]]pi, [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara]] llaqtañiq.
[[File:Mapa cultura pucara.jpg|thumb|left|130px|''Localización de la Cultura Pucará en el sur del Perú'']]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Qalasaya (Punu)|Qalasaya]]
* [[Sillustani]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{Piruwpi mawk'a llaqta}}
{{Punu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Piruw)]]
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Piruw)]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Titiqaqa qucha]]
[[Katiguriya:Lampa pruwinsya]]
gysdit5atu937ulo4wmhxc0mkzoip0d
La Esperanza distritu (Truhillu)
0
30533
692254
668577
2026-10-25T12:29:00Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Laesperanza..JPG -> LaEsperanzaDesdeElDragon.jpg (Commons)
692254
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''La Esperanza distritu <br/> <small> Distrito de La Esperanza </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:LaEsperanzaDesdeElDragon.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[La Esperanza (Truhillu)|La Esperanza]] llaqta [[Cabras]] urquwan, Truhillu pruwinsya
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Truhillu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Trujillo in La Libertad.svg|center|145px]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Trujillo (Perú).svg|70px|center|wallqanqa, Truhillu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Trujillo.png|100px|center|border|unancha, Truhillu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Qispi kay suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Truhillu pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[La Esperanza (Truhillu)|La Esperanza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 146.678 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 9.432,7 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 15,55 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 77 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|29|1|1965}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Daniel Marcelo Jacinto
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''La Esperanza distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de La Esperanza'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Qispi kay suyu]]pi , [[Truhillu pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[La Esperanza (Truhillu)|La Esperanza]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Chan Chan]]
* [[Inti Wak'a]]
* [[Killa Wak'a]]
* [[Wiru mayu]]
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Truhillu pruwinsya)]]
eqilbu0tsu3xp11v77jjbwqdsrqxf4u
San Antonio distritu (Kañiti)
0
30662
692383
682020
2026-10-25T14:10:32Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Playa Blanca peru.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692383
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Antonio distritu <br/> <small> Distrito de San Antonio </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pasiphiku mama qucha]], ''Playa Blanca'', [[Asia distritu|Asia]], Kañiti pruwinsya
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Kañiti pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Cañete in Lima.svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de huacho.gif|70px|center|wallqanqa, wachu llaqta, lima suyup uma llaqtan]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Lima.svg|100px|center|border|unancha, Lima suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Lima suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Kañiti pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[San Antonio (Kañiti)|San Antonio]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3.460 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 92,7 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 37,31 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 36 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|27|12|1922}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Esteban Jesús Agapito Ramos
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municanete.gob.pe/ municanete.gob.pe]
|- align="center"
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #FFFFFF; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
! colspan="2" |
|}
'''San Antonio distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de San Antonio'') [[Piruw]] mama llaqtapi distritum, [[Lima suyu]]pi , [[Kañiti pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[San Antonio (Kañiti)|San Antonio]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna: [[Pasiphiku mama qucha]]
* [[Mayu]]kuna: [[Mala mayu]]
== Simikuna ==
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| San Antonio distritu
|align="right" |3,259
|align="right" |98.9
|align="right" |11
|align="right" |0.3
|-
| Kañiti pruwinsya
|align="right" |176,754
|align="right" |98.1
|align="right" |2,929
|align="right" |1.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Inkawasi (Kañiti pruwinsya)|Inkawasi]]
* [[Kañiti mayu]]
* [[Musuq Kamachina yaku ñan hark'a ñiqpi amachana sach'a-sach'a]]
* [[Ukira]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20080423164200/http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lima.jpg Saywitu: Lima suyu]
{{Distritukuna (Lima suyu)}}
{{Lima suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Lima suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Kañiti pruwinsya)]]
6m0kmecn4afx9ixgs73cru5qx0yqw3m
Santa Cruz de Flores distritu
0
30663
692384
682011
2026-10-25T14:10:51Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Playa Blanca peru.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692384
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Santa Cruz de Flores distritu <br/> <small> Distrito de Santa Cruz de Flores </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pasiphiku mama qucha]], ''Playa Blanca'', [[Asia distritu|Asia]], Kañiti pruwinsya
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Kañiti pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Cañete in Lima.svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de huacho.gif|70px|center|wallqanqa, wachu llaqta, lima suyup uma llaqtan]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Flag of Lima.svg|100px|center|border|unancha, Lima suyu]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Lima suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Kañiti pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Santa Cruz de Flores]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2.450 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 24,5 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 100,06 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 85 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|27|12|1922}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Cesar Benito Cama Aparicio
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municanete.gob.pe/ municanete.gob.pe]
|- align="center"
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #FFFFFF; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
! colspan="2" |
|}
'''Santa Cruz de Flores distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Santa Cruz de Flores'') [[Piruw]] mama llaqtapi distritum , [[Lima suyu]]pi , [[Kañiti pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Santa Cruz de Flores]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Mala mayu]]
== Simikuna ==
Distritupiqa aswanta kastilla simitam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Santa Cruz de Flores distritu
|align="right" |2,332
|align="right" |99.6
|align="right" |4
|align="right" |0.2
|-
| Kañiti pruwinsya
|align="right" |176,754
|align="right" |98.1
|align="right" |2,929
|align="right" |1.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Inkawasi (Kañiti pruwinsya)|Inkawasi]]
* [[Kañiti mayu]]
* [[Musuq Kamachina yaku ñan hark'a ñiqpi amachana sach'a-sach'a]]
* [[Ukira]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20080423164200/http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lima.jpg Saywitu: Lima suyu]
{{Distritukuna (Lima suyu)}}
{{Lima suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Lima suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Kañiti pruwinsya)]]
0fyzxydsdxfhc9ew6x8awlhqbd0n0e3
Mitu distritu
0
30847
692381
682032
2026-10-25T14:09:54Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Nens huacons.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692381
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mitu distritu <br> <small> Listrito de Mito </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''[[Huaconada]]'' tusuy, Mitu
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Kunsipsyun pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Provincia de Concepción.png|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Image:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Hunin suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Kunsipsyun pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Mitu (Kunsipsyun)|Mitu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1.598 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 63,4 runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 25,21 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3.286 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Gregorio Fernando Landeo Garcia
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||[www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #FFFFFF; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
! colspan="2" |
|}
'''Mitu listritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Mito'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk listritum, [[Hunin suyu]]pi , [[Kunsipsyun pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Mitu (Kunsipsyun)|Mitu]] llaqtam.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Listritu / /Pruwinsya'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Mitu distritu
|align="right" |1,302
|align="right" |96.3
|align="right" |47
|align="right" |3.5
|-
| Kunsipsyun pruwinsya
|align="right" |49,746
|align="right" |92.4
|align="right" |3,968
|align="right" |7.4
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t’inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/junin.jpg Saywitu: Hunin suyu]
{{Hunin suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Hunin suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Kunsipsyun pruwinsya)]]
17mnv5lq5xk7arhczfniu9ykpfwpa3c
Qalasaya (Punu)
0
30958
692382
651166
2026-10-25T14:10:13Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Piramide Kalasaya en Pucara-Puno.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692382
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#DAA520; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#DAA520"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#DAA520"
| <span style="font-size:medium; color:black;">'''Qalasaya'''</span>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Hatun chuntu, Qalasaya, Pukara distritu, Punu suyu
|- style="color: white; background: #DAA520; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #DAA520; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="ivory"
| [[Mama llaqta]] || {{PER}}
|- bgcolor="ivory"
| Tiyay || [[Punu suyu]], [[Lampa pruwinsya]], [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]]
|- bgcolor="ivory"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="ivory"
| [[Hallka k'iti kanchar]]|| [[km²]]
|- bgcolor="ivory"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="ivory"
| Laya || 9 [[chuntu]]
|- bgcolor="ivory"
| Kultura || Pukara
|- bgcolor="ivory"
| Pacha || 200 [[A.D.]]
|- bgcolor="ivory"
| [[Llaqta]]kuna: || [[Pukara llaqta (Punu)|Pukara]]
|- bgcolor="ivory"
| Llika tiyanan || (www.)
|-
!colspan="2" |
|}
'''Qalasaya''' (''Kalasaya'') llaqtaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk mawk'a llaqtam, [[Punu suyu]]pi, [[Lampa pruwinsya]]pi, [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]]pi. [[Pukara llaqta (Punu)|Pukara]] llaqtamantaqa 1 km karum.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sillustani]]
* [[Piruwpi mawk'a llaqtakuna]]
== Pukuykuna ==
* [http://www.andarperuano.com/sobreperu_ing/infoturistica_ing/p_atractivos/arqueologia.htm#A www.andarperuano.com]
== Hawa t'inkikuna ==
{{Piruwpi mawk'a llaqta}}
{{Punu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Piruw)]]
[[Katiguriya:Mawk'a llaqta (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Piruw)]]
[[Katiguriya:Karu puriy (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Lampa pruwinsya]]
7wo0pm46m9j65uwvzyzh959k2sstnu6
Hurwat simi
0
31263
692271
653210
2026-10-25T12:54:07Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Latin alphabet i+e.svg, Latin alphabet r+r.svg retirados (sin equivalente en Commons)
692271
wikitext
text/x-wiki
{{idioma|Hurwat simi|nativo=hrvatski jezik
|color=lawngreen
|oficial=[[Hurwatsuyu]], [[Busna-Hirsiquwina]]
|países=[[Hurwatsuyu]], [[Busna-Hirsiquwina]]
|zona=
|hablantes=7 hunu|h1=|h2=|rank=
| familia = [[Indu iwrupiyu rimaykuna]]<br />
[[Islaw rimaykuna]]<br />
[[Uralan islaw rimaykuna]]<br />
[[Sirbu hurwat rimay]]kuna<br />
'''Hurwat simi'''
|agencia=
| escritura = [[Latin siq'i llumpa]]
|iso1=hr
|iso2=hrv
|iso3=hrv
|mapa=[[Rikcha:Croatian dialects in Cro and BiH 1.PNG|300px]]
}}
'''Hurwat simi''' ''(hrvatski jezik)'' nisqaqa [[Hurwatsuyu]] mama llaqtap [[tukri simi]]nmi, [[islaw rimaykuna|islaw rimaymi]]. Qanchis hunuchá rimaqninmi kachkan.
<gallery widths="100px" heights="100px" perrow="3">
Image:Latin alphabet Aa.svg|('''a''')
Image:Latin alphabet Bb.svg|('''be''')
Image:Latin alphabet Cc.svg|('''ce''')
Image:Latin alphabet Čč.png|('''če''')
Image:Latin alphabet Ćć.svg|('''će''')
Image:Latin alphabet Dd.svg|('''de''')
Image:Latin alphabet Dždž.png|('''dže''')
Image:Latin alphabet Đđ.svg|('''đe''')
Image:Latin alphabet Ee.svg|('''e''')
Image:Latin alphabet Ff.svg|('''ef''')
Image:Latin alphabet Gg.svg|('''ge''')
Image:Latin alphabet Hh.svg|('''ha''')
Image:Latin alphabet Ii.svg|('''i''')
Image:Latin alphabet Jj.svg|('''je''')
Image:Latin alphabet Kk.svg|('''ka''')
Image:Latin alphabet Ll.svg|('''el''')
Image:Latin alphabet Ljlj.png|('''elj''')
Image:Latin alphabet Mm.svg|('''em''')
Image:Latin alphabet Nn.svg|('''en''')
Image:Latin alphabet Njnj.png|(''čitamo:'' '''enj''')
Image:Latin alphabet Oo.svg|('''o''')
Image:Latin alphabet Pp.svg|('''pe''')
Image:Latin alphabet Rr.svg|('''er''')
Image:Latin alphabet Ss.svg|('''es''')
Image:Latin alphabet Šš.png|('''eš''')
Image:Latin alphabet Tt.svg|('''te''')
Image:Latin alphabet Uu.svg|('''u''')
Image:Latin alphabet Vv.svg|('''ve''')
Image:Latin alphabet Zz.svg|('''ze''')
Image:Latin alphabet Žž.png|('''že''')
</gallery>
[[Rikcha:Bascanska ploca.jpg|thumb|right|250px|<center>Baška 1100.]]
[[Rikcha:Novak.jpg|thumb|left|200px| Lika 1300.]]
aocp77diugs85897zw6nxxnocfcu2c6
Yawa simi
0
31395
692248
593222
2026-10-25T12:27:08Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Pulo Jawa (basa).png -> Javanese language distribution.png (Commons)
692248
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay|Yawa simi|nativo=Basa Jawa
|color=pink
|oficial=
|países=[[Yawa]] wat'a ([[Indunisya]])
|hablantes=75 hunu|h1=|h2=|rank=12
|familia=[[Awstrunisyu rimaykuna|Awstrunisyu]]<br />
[[Malayu-Pulinisyu rimaykuna|Malayu-Pulinisyu]]<br />
Kunti malayu-pulinisyu<br />
'''Yawa simi'''
|agencia=
|iso1=jv|iso2=jav|iso3=jav
|mapa = [[Rikcha:Javanese language distribution.png|250px]]
|mapa_leyenda = Maypim yawa simita rimachkanku (llanqha)
}}
'''Yawa simi''' ''(Basa Jawa)'' nisqaqa chawpi, antipas [[Yawa]] wat'api kawsaq runakunap [[rimay]]ninmi. Ancha achkam rimaqnin, qanchis chunka pichqayuq hunuchá mama rimaqniyuq kachkan.
[[Katiguriya:Awstrunisyu rimay]]
3m8n77hzx5bibe06a19feaqmvm9tjpr
Sunda simi
0
31396
692352
603060
2026-10-25T13:55:41Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Pulo Jawa (basa).png -> Sundanese language distribution.svg (Commons)
692352
wikitext
text/x-wiki
{{Rimay|Sunda simi|nativo=Basa Sunda
|color=pink
|oficial=
|países=[[Yawa]] wat'a ([[Indunisya]])
|hablantes=27 hunu|h1=|h2=|rank=34
|familia=[[Awstrunisyu rimaykuna|Awstrunisyu]]<br />
[[Malayu-Pulinisyu rimaykuna|Malayu-Pulinisyu]]<br />
Kunti malayu-pulinisyu<br />
'''Sunda simi'''
|agencia=
|iso1=su|iso2=sun|iso3=sun|sil=SUN
|mapa = [[Rikcha:Sundanese language distribution.svg|250px]]
|mapa_leyenda = Maypim sunda simita rimachkanku (q'umir)
}}
'''Sunda simi''' ''(Basa Sunda)'' nisqaqa kunti [[Yawa]] wat'api kawsaq runakunap [[rimay]]ninmi. Iskay chunka pichqayuq hunuchá mama rimaqniyuq kachkan.
[[Katiguriya:Awstrunisyu rimay]]
4ejbs3bokjyjawystbts3jhjgvir08h
La Esperanza (Truhillu)
0
32283
692253
299936
2026-10-25T12:28:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Laesperanza..JPG -> LaEsperanzaDesdeElDragon.jpg (Commons)
692253
wikitext
text/x-wiki
[[Image:LaEsperanzaDesdeElDragon.jpg|thumb|right|220px|[[La Esperanza (Truhillu)|La Esperanza]] llaqta [[Cabras]] urquwan, [[Truhillu pruwinsya]]]]
'''La Esperanza''' ([[kastilla simi]]pi: ''La Esperanza'') nisqaqa huk llaqtam [[Piruw]] mama llaqtapi, [[Qispi kay suyu]]pi , [[Truhillu pruwinsya]]pi, [[La Esperanza distritu]]p uma llaqtanmi.
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Llaqta (Piruw)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Truhillu pruwinsya)]]
cqkfsyio0o6imnei6uuav0cx7xr2po4
Ponceano kitilli
0
32614
692397
302107
2026-10-25T14:16:15Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ponceano Alto.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692397
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Division parroquial del Distrito Metropolitano de Quito.svg|thumb|right|200px|[[Kitu kiti]]p kitillinkuna]]
'''Ponceano kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Ponceano'') nisqaqa [[Kitu]] llaqtap [[kitilli]]nmi, [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Pichincha marka]]pi, [[Kitu kiti]]pi.
{{Pichincha marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Pichincha marka)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Kitu kiti)]]
acy3b3usbple4qvmoogzaxqiff9qe3o
Mariscal Sucre kitilli (Pichincha)
0
32976
692355
609818
2026-10-25T13:57:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: La Mariscal 19.jpg -> Avenida Amazonas, La Mariscal (Quito).jpg (Commons)
692355
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Avenida Amazonas, La Mariscal (Quito).jpg|thumb|right|220px|Mariscal Sucre kitilli]]
[[Rikcha:Mapa de la parroquia Mariscal Sucre (Quito).jpg|thumb|right|220px|Saywitu]]
'''Mariscal Sucre kitilli''' ([[kastilla simi]]pi: ''Parroquia Mariscal Sucre'') nisqaqa [[Kitu]] llaqtap llaqta [[kitilli]]m, [[Ikwadur]] mama llaqtapi, [[Pichincha marka]]pi, [[Kitu kiti]]pi.
{{Pichincha marka}}
{{Ikwadurpa markankuna}}
[[Katiguriya:Kitilli (Ikwadur)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Pichincha marka)]]
[[Katiguriya:Kitilli (Kitu kiti)]]
2vyfudjhqkwa6o026lqa7de1tn046bn
Vicálvaro distritu
0
35049
692386
686206
2026-10-25T14:11:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Vicalvaro.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692386
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0,2" color="white">'''Vicálvaro distritu'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Vicálvaro, [[Madrid]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Maps - ES - Madrid - Vicalvaro.PNG|center|145px|Vicálvaro (Madrid)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin escudo.svg|70px|center|Vicálvaro wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|Vicálvaro unancha]]
|- style="background: #698B22; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- align="center"
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Spain.svg|25px|Ispaña]] [[Ispaña]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Madrid]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Ispaña)|Suyu]] || Madrid llaqta suyu
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Ispaña)|Pruwinsya]] || [[Madrid pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 66 439 ''<small>(2006)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 74,3 runa/km² ''<small>(2006)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km² 3 271,50 Ha
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Carmen Torralba Gonzalez]] (PP)<br>''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Llaqta]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[]
|-
|- align="center"
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Madrid pruwinsya
'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Escudo de Madrid.svg|50px|Madrid wallqanqa]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:|thumb|right|290px| - Vicálvaro]]
'''Vicálvaro distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''distrito de Vicálvaro'', nisqaqa huk distritum Madridpi, [[Madrid suyu]]pi, [[Ispaña]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna''':
* '''[[Mayu]]kuna''':
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
2 barriukuna:
* Casco Histórico de Vicálvaro (19.1)
* Ambroz (19.2).
== Waki ==
=== Runakuna ===
66 439 runa
=== Iñiy ===
Kathuliku inlisya.
==== Llaqtap amachana santun====
* Santa Maria de la Antigua
== Wiñay kawsay ==
28 Pawqar waray killa 1987.
== Yachay tarpuy ==
== Yachaychiy==
*Wawa wasikuna :
*Huch'uy yachay wasikuna:
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna: Universidad Rey Juan Carlos
== Musiku ==
=== Karu puriy ===
== Raymikuna ==
* 24 Inti raymi killa: San Juan
* 15 Chakra yapuy killa: Santa Maria de la Antigua
== Apaykachana ==
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Madrid]].
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Vicálvaro}}
*[http://www.vicusalbus.org/ Historia de Vicálvaro]
*[http://www.munimadrid.es/portal/site/munimadrid/menuitem.96fc47cd3d16a0aa7d245f019fc08a0c/?vgnextoid=f4c1ca5d5fb96010VgnVCM100000dc0ca8c0RCRD&fechaFin=1186437600000&btnBuscarDist.y=5&fechaIni=1186351200000&btnBuscarDist.x=6 Ortofoto de Vicálvaro y mapas del distrito y sus barrios, mostrando a su vez las secciones censales]
*[https://web.archive.org/web/20100108060334/http://www.fcjs.urjc.es/ Universidad Rey Juan Carlos - Facultad de Ciencias Jurídicas y Sociales]
*[https://web.archive.org/web/20100416021754/http://www.vikalvarrada.com/ Vikalvarrada.com] Sitio web oficial del festival de música "La Vikalvarrada"
*[http://www.vicalvaroencastilla.blogspot.com/ Vicálvaro en Castilla] Web que reivindica la autonomía de Vicálvaro desde el análisis social e histórico del pueblo.
*[http://www.todovicalvaro.es todoVicálvaro] Web con toda la información necesaria para conocer Vicálvaro.
{{Distritukuna (Madrid)}}
[[Katiguriya:Distritukuna (Madrid)]]
[[Katiguriya:Distritukuna (Ispaña)]]
a73iz9smnr18kwddaokin5hubynkiyr
Villaverde distritu
0
35051
692390
664961
2026-10-25T14:12:47Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Escudo de Villaverde.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692390
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0,2" color="white">'''Villaverde distritu'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Calle Manojo de Rosas.jpg|290px|Los Angeles - Villaverde]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Villaverde, [[Madrid]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Maps - ES - Madrid - Villaverde.PNG|center|145px|Villaverde (Madrid)]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Image:Sin bandera.svg|100px|center|Villaverde unancha]]
|- style="background: #698B22; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- align="center"
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Spain.svg|25px|Ispaña]] [[Ispaña]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Madrid]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Ispaña)|Suyu]] || Madrid llaqta suyu
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Ispaña)|Pruwinsya]] || [[Madrid pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 126 802 ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 6 249 runa/km² ''<small>(2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 20,29 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || [[31 ñiqin anta situwa killapi]] 1954.
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[.]] (PP)<br>''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Llaqta]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[]
|-
|- align="center"
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Madrid pruwinsya
'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Escudo de Madrid.svg|50px|Madrid wallqanqa]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:Buildings in San Cristóbal de los Ángeles.jpg|thumb|right|290px|San Cristóbal de los Ángeles - Villaverde]]
[[Rikcha:Estación de Metro del Cruce de Villaverde.jpg|thumb|right|290px|Metro istasyun - Villaverde]]
'''Villaverde distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''distrito de Villaverde'', nisqaqa huk distritum Madridpi, [[Madrid suyu]]pi, [[Ispaña]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna''':
* '''[[Mayu]]kuna''':
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
5 barriukuna:
* Butarque
* Los Ángeles
* Los Rosales
* San Andrés
* San Cristóbal
== Waki ==
=== Runakuna ===
126 802 runa
=== Iñiy ===
Kathuliku inlisya.
==== Llaqtap amachana santun====
*
== Wiñay kawsay ==
[[31 ñiqin anta situwa killapi]] [[1954]]
== Yachay tarpuy ==
== Yachaychiy==
*Wawa wasikuna :
*Huch'uy yachay wasikuna:
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna: Universidad Politécnica de Madrid - Campus Sur.
== Musiku ==
=== Karu puriy ===
== Raymikuna ==
* 24 Inti raymi killa: San Juan
* 16 Anta situwa killa: Carmen Pallan
* Tarpuy killa: Nuestra Señora de la Torre
== Apaykachana ==
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Madrid]].
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Villaverde}}
* [http://www.munimadrid.es/SicWeb/monograficos/juntas/planos/17.pdf Ortofoto de Villaverde y mapas del distrito y sus barrios, mostrando a su vez las secciones censales]
* [https://web.archive.org/web/20120104070410/http://www.distritovillaverde.net/ Noticias locales del periódico de Villaverde]
* Villa romana descubierta por [[Fidel Fuidio]] en el distrito de Villaverde de Madrid.[http://www.distritovillaverde.net/archivos/historia/capitulo8.pdf] [http://www.distritovillaverde.net/archivos/historia/capitulo9.pdf]
* [http://www.parquelineal.es Parque Lineal del Manzanares]
{{Distritukuna (Madrid)}}
[[Katiguriya:Distritukuna (Madrid)]]
[[Katiguriya:Distritukuna (Ispaña)]]
hqpbdv9oyl1bcoaembgm6x536g1ulwm
Les Corts distritu
0
35237
692359
690621
2026-10-25T13:59:07Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Escut les corts barcelona color.jpeg -> Escut del poble de les Corts, any 1836.jpg (Commons)
692359
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0,2" color="white">'''Les Corts'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Campus Sud.jpg|290px|Campus Sud (Universitat Politècnica de Catalunya),Les Corts]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Sants-Montjuïc, Barcelona
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Barcelona districte IV.svg|center|145px|Les Corts distritu, Barcelona llaqta]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escut del poble de les Corts, any 1836.jpg|70px|center|Les Corts wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Barcelona.svg|100px|center|Barcelona unancha]]
|- style="background: #698B22; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- align="center"
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Spain.svg|25px|Ispaña]] [[Ispaña]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 41º23'14,53''N 2º08'30,55''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Barcelona]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Ispaña)|Suyu]] || Katalunya
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Ispaña)|Pruwinsya]] || [[Barcelona pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 82 588 ''<small>(2006)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 13 584 runa/km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 6,08 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Montserrat Sánchez (PSC)<br>''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Llaqta]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[]
|-
|- align="center"
!colspan="2" align="center" bgcolor="#698B22" style="text-align:center; font-size:larger; | <font color=white>'''Barcelona pruwinsya
'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Escudo de Barcelona.svg|50px|Barcelona wallqanqa]]
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #458B00; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
|- style="background: #458B00; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:Carrer de Loreto a les Corts (Barcelona).jpg|thumb|right|290px|Loreto Rambla, Les Corts]]
[[Rikcha:Exterior Camp nou.jpg|thumb|right|290px|Camp nou, Barcelona]]
[[Rikcha:Castell 5d7.jpg|thumb|right|290px|Zona Universitària, Les Corts, Barcelona]]
'''Les Corts distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''distrito de Les Corts''), nisqaqa huk distritum Barcelonapi, [[Katalunya]]pi, [[Ispaña]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna''':
* '''[[Mayu]]kuna''':
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Llaqtakuna Ayllu llaqtakuna - Uchuy llaqtakuna ==
3 barriukuna:
* Les Corts
**Camp de la Creu
**Camp Vell
**Can Batllori
** Can Sol de Baix
** Centre
* La Maternitat i Sant Ramon
** Can Bacardí
** Sant Ramon
* Pedralbes
** La Mercè
** Zona Universitària
** Pedralbes
== Waki ==
=== Runakuna ===
82 588 runa
=== Iñiy ===
Kathuliku inlisya.
==== Llaqtap amachana santun====
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa 1836 wata
== Yachay tarpuy ==
== Yachaychiy==
*Wawa wasikuna :
*Huch'uy yachay wasikuna:
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:
== Musiku ==
=== Karu puriy ===
* Camp nou
== Raymikuna ==
== Apaykachana ==
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Barcelona]].
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Les Corts}}
* [https://web.archive.org/web/20090805060553/http://www.bcn.es/lescorts/ Web del distrito de Les Corts]
* [https://web.archive.org/web/20100104200148/http://lescorts.cc/ Red Ciudadana de Les Corts]
* [https://web.archive.org/web/20091231054226/http://www.diablesdelescorts.cat/ Web del grupo ''Diables de Les Corts'']
* [https://web.archive.org/web/20160112010955/http://esplaigrupdegent.org/ Web del esplai Grup de Gent]
* [https://web.archive.org/web/20180810103649/http://coralsantagema.org/ Web de la Coral del Santuario de Santa Gema de Barcelona]
* [http://www.oliverarodona.org Web del esplai Olivera Rodona]
* [https://web.archive.org/web/20090406172511/http://esplainatzaret.net/ Web del esplai Natzaret]
* [http://www.presodelescorts.org Web de la memòria de la presó de dones de Les Corts]
* [http://www.lescorts.net Guía de Empresas y Servicios de Les Corts]
* [http://www.espigadelescorts.cat Web oficial de la Societat Coral Espiga de les Cor
{{Distritukuna (Barcelona)}}
[[Katiguriya:Distritukuna (Barcelona)]]
[[Katiguriya:Distritukuna (Ispaña)]]
7qp3gjlgazat4iq8zgu4emueiz96opa
Poyang qucha
0
35647
692406
679801
2026-10-25T14:19:12Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Poyang.jpg -> Satelites image of Lake Poyang.png (Commons)
692406
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" width=290px style="float:right; empty-cells:show; width:27%; margin-left:1em; margin-bottom:0,5em; background:#191970;"
!colspan="2" bgcolor="#191970" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" |<font size="3"> '''Poyang qucha'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| colspan="2" style="text-align:center; | [[Rikcha:Satelites image of Lake Poyang.png|center|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Poyang qucha]]p manyanpi
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Mama llaqta]] || {{CHN}}
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Tinkurachina siwi]]kuna || 30°16′ N 116°30′ E
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Hallka k'iti k'anchar]] || 3 585 [[km²]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Aswan ukhu kay: || 280 m
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Purimuq [[mayu]]kuna:|| [[Gan mayu]] - [[Xiu mayu]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Purikuq [[mayu]]kuna:|| [[Yansé mayu]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Hanaq kay || 3.810 m
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Llaqta]]kuna: || [[Jiangxi]] - [[Chunwa]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
| [[Wat'a]]kuna ||
|-
!colspan="2" align="center" bgcolor="#191970" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" | '''Tiyay'''
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |[[Rikcha:Satelites image of Lake Poyang.png|290px|]]<br />Poyang qucha
|}
'''Poyang qucha''' nisqaqa ([[chinu simi]]pi: 鄱阳湖, pinyin: Póyáng Hú) [[Chunwa]] mama llaqtapi huk hatun [[qucha]]m. Poyang quchaqa 3 585 km² hatunmi. Quchap hawanqa [[mama qucha]]manta 280 mitrum aswan hanaq.
== Llaqtakuna ==
[[Rikcha:Satelites image of Lake Poyang.png|thumbnail|260px|right|Poyang qucha]]
Manyanpi llaqtakuna:
*
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Lake Poyang}}
* [https://web.archive.org/web/20160304111926/https://www.chinadialogue.net/article/show/single/en/839-Poyang-Lake-saving-the-finless-porpoise Saving the finless porpoise]
* [http://english.people.com.cn/200202/21/eng20020221_90777.shtml ''People's Daily Online'' "Spring Fishing Ban on China's Largest Freshwater Lake"]
[[Katiguriya:Chunwa]]
[[Katiguriya:Qucha (Asya)]]
gat9z8xylijmqam71bxopx9qmonswae
Pukara mayu (Piruw)
0
42329
692340
667107
2026-10-25T13:51:20Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Complejo arqueologico de Pucara en Puno.jpg -> Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png (Commons)
692340
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" style="float:right; empty-cells:show; width:27%; margin-left:1em; margin-bottom:0,5em; background:#00008B;"
!colspan="2" bgcolor="#00008B" style="text-align:center; font-size:larger; color:#FFFFFF;" |<font size="3"> '''Pukara mayu'''
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Image:Complejo arqueológico de Pucara, Puno, Perú.png|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Kaluyu raqaykuna, [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara llaqta]], Pukara mayuwan
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Mama llaqta]]: || {{PER}}
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Tiyay: || [[Punu suyu]], [[Asankaru pruwinsya]], [[Chuqiwanka distritu]], [[Santiago Pupuha distritu]], [[Tirapata distritu]], [[Lampa pruwinsya]], [[Nikasyu distritu]], [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]], [[Qalapuha distritu]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Suni kay: || - [[km]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|[[Pukyu]]: ||
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Kayman purin: || [[Ramis mayu]] ([[Achaya distritu|Achaya]] llaqtañiq)
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Uraykuy hanaq kaypa puchun: ||
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Purimuq mayukunap k'iti hawan: || - [[km²]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|Purimuq [[mayu]]kuna:||
|-
!colspan="2" |
|}
'''Pukara mayu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Río Pucará'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk mayum, [[Punu suyu]]pi, [[Asankaru pruwinsya]]pi, [[Chuqiwanka distritu]]pi, [[Santiago Pupuha distritu]]pi, [[Tirapata distritu]]pi, [[Lampa pruwinsya]]pipas, [[Nikasyu distritu]]pi, [[Pukara distritu (Lampa)|Pukara distritu]]pi, [[Qalapuha distritu]]pi. [[Ramis mayu]]man purin.
== Llaqtakuna ==
* [[Tirapata distritu|Tirapata]]
* [[Pukara llaqta (Lampa)|Pukara]]
* [[Qalapuha distritu|Qalapuha]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pukara (mawk'a llaqta, Punu)]]
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20090302002336/http://escale.minedu.gob.pe/escale/inicio.do?pagina=75 Piruw pruwinsyakunap saywitunkuna]:Asankaru, Lampa
== Hawa t'inkikuna ==
{{Punu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Mayu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Mayu (Punu suyu)]]
[[Katiguriya:Asankaru pruwinsya]]
[[Katiguriya:Lampa pruwinsya]]
md96xwbeug0ussriqw490ehs4154f0p
Jackson (Mississippi)
0
47093
692264
662980
2026-10-25T12:52:12Z
Breogan2008
7106
Rikcha: JacksonMSseal.jpg -> Seal of Jackson, Mississippi.svg (Commons)
692264
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#B22222; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#B22222"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#B22222"
| <span style="font-size:medium; color:white;">'''Jackson'''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:City_hall_in_Jackson,_Mississippi.jpg |290px|Jackson]]
|- style="color: white; background: #B22222; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Hinds County Mississippi Incorporated and Unincorporated areas Jackson Highlighted.svg |145px|center| Jackson]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Seal of Jackson, Mississippi.svg|70px|center| Jackson wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #B22222; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Jackson, Mississippi.svg |100px|center| Jackson unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{USA}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 32°17′56″ N 90°11′05″ W
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)|Suyu]] || [[Mississippi suyu|Mississippi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 173.861 <small>(2008)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 1 657 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 16.8 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| [[1822]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Chokwe Antar Lumumba]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20130116020612/http://www.jacksonms.gov/home/index.php www.jacksonms.gov/home/index.php]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jackson''' ([[inlish simi]]pi) llaqtaqa [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] (USA) mama llaqtap aswan hatun llaqtanmi, [[Mississippi suyu]]p [[uma llaqta]]n. Jackson llaqtapiqa 173.861 runakuna ([[2008]]) tiyachkan.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20130116020612/http://www.jacksonms.gov/home/index.php www.jacksonms.gov/home/index.php]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Mississippi suyu]]
ievxs0lmtq4pvfzq4pqsopxbfu1s05u
Springfield (Illinois)
0
47094
692387
675645
2026-10-25T14:11:50Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Seal of Springfield, IL.PNG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692387
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#B22222; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#B22222"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#B22222"
| <font size="+0,5" color="white">'''Springfield'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Downtown Springfield.JPG|290px|Springfield]]
|- style="color: white; background: #B22222; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:ILMap-doton-Springfield.PNG|145px|center| Springfield]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #B22222; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Springfield, Illinois.svg|100px|center| Springfield unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{USA}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 39°47′00″ N 89°39′00″ W
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)|Suyu]] || [[Illinois suyu|Illinois]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 208.182 <small>(2008)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 2 064 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 60.3 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| [[1822]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Jim Langfelder]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20041121092808/http://www.springfield.il.us/ www.springfield.il.us]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Springfield''' ([[inlish simi]]pi) llaqtaqa [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] (USA) mama llaqtap aswan hatun llaqtanmi, [[Illinois suyu]]p [[uma llaqta]]n. Springfield llaqtapiqa 208.182 runakuna ([[2008]]) tiyachkan.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20041121092808/http://www.springfield.il.us/ www.springfield.il.us]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Illinois suyu]]
gietnljy37f1gdothg8tu8vjqfaoium
Jefferson City (Missouri)
0
48772
692269
662999
2026-10-25T12:53:33Z
Breogan2008
7106
Rikcha: JeffersonCityseal.jpg retirado (sin equivalente en Commons)
692269
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <span style="font-size:medium; color:white;">'''Jefferson City'''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Jefferson City.jpg|290px|]]
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Cole County Missouri Incorporated and Unincorporated areas Jefferson City Highlighted.svg|145px|center| Jefferson City llaqta]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Jefferson City, Missouri.svg|100px|center]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the United States.svg|25px]] [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna|USA]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 38°34′36″N 92°10′25″E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Hukllachasqa Amirika Suyukunap suyun|Suyu]] || [[Missouri suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 43.079 <small>([[31 XII]] [[2010]])</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 561.68 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 73.2 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Carrie Tergin]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20050512024012/http://www.jeffcitymo.org/ www.jeffcitymo.org]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jefferson City''' nisqa llaqtaqa, [[Missouri suyu|Missouri]] suyup, [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]pi huk [[hatun llaqta]]m. Jefferson City llaqtapiqa 43.079 runakuna (2010) tiyachkan.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20050512024012/http://www.jeffcitymo.org/ www.jeffcitymo.org]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Missouri suyu]]
bnwf66tsvi92eva61u4guggcb26nkyu
Helena (Montana)
0
48776
692268
662863
2026-10-25T12:53:17Z
Breogan2008
7106
Rikcha: HelenaMTseal.png, Flag of Helena, Montana.gif retirados (sin equivalente en Commons)
692268
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <span style="font-size:medium; color:white;">'''Helena'''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Helena Montana 2006.jpg|290px|]]
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Lewis and Clark County Montana Incorporated and Unincorporated areas Helena Highlighted.svg|145px|center| Helena llaqta]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the United States.svg|25px]] [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna|USA]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 46°35′44.9″N 112°1′37.31″E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Hukllachasqa Amirika Suyukunap suyun|Suyu]] || [[Montana suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 28.190 <small>([[31 XII]] [[2010]])</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 710.5 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 36.3 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Wilmot Collins]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20060110164804/http://www.ci.helena.mt.us/ www.ci.helena.mt.us]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Helena''' nisqa llaqtaqa, [[Montana suyu|Montana]] suyup, [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]pi huk [[hatun llaqta]]m. Helena llaqtapiqa 28.190 runakuna (2010) tiyachkan.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20060110164804/http://www.ci.helena.mt.us/ www.ci.helena.mt.us]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Montana suyu]]
3m1cev1jld7p4ggcri5s274hp45sah1
Salt Lake City (Utah)
0
48796
692361
676826
2026-10-25T13:59:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Flag of Salt Lake City.svg -> Flag of Salt Lake City (2020).svg (Commons)
692361
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0,5" color="white">'''Salt Lake City'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Salt Lake City montage 19 July 2011.jpg|290px|]]
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:UTMap-doton-Salt Lake City.PNG|145px|center| Salt Lake City llaqta]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Seal utah.png|70px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Salt Lake City (2020).svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the United States.svg|25px]] [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna|USA]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 40°45′00″N 111°53′00″E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Hukllachasqa Amirika Suyukunap suyun|Suyu]] || [[Utah suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 186.440<small>([[31 XII]] [[2010]])</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 643.3 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 285.9 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Erin Mendenhall]] (D)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110829103822/http://www.slcgov.com/ www.slcgov.com]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Salt Lake City''' nisqa llaqtaqa, [[Utah suyu|Utah]] suyup, [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]pi huk [[hatun llaqta]]m. Austin llaqtapiqa 186.440 runakuna (2010) tiyachkan. Runa simipi '''Kachisqa Qucha Llaqta'''.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20110829103822/http://www.slcgov.com/ www.slcgov.com]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Utah suyu]]
d84bqpb9u6b5qcy77wd0k4qjtz4879i
692403
692361
2026-10-25T14:18:12Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Seal utah.png (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692403
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0,5" color="white">'''Salt Lake City'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Salt Lake City montage 19 July 2011.jpg|290px|]]
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:UTMap-doton-Salt Lake City.PNG|145px|center| Salt Lake City llaqta]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Salt Lake City (2020).svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the United States.svg|25px]] [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna|USA]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 40°45′00″N 111°53′00″E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Hukllachasqa Amirika Suyukunap suyun|Suyu]] || [[Utah suyu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 186.440<small>([[31 XII]] [[2010]])</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 643.3 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 285.9 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Erin Mendenhall]] (D)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110829103822/http://www.slcgov.com/ www.slcgov.com]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Salt Lake City''' nisqa llaqtaqa, [[Utah suyu|Utah]] suyup, [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]]pi huk [[hatun llaqta]]m. Austin llaqtapiqa 186.440 runakuna (2010) tiyachkan. Runa simipi '''Kachisqa Qucha Llaqta'''.
== Allpa saywachi ==
== Chiriqunuy ==
== Yachachiy ==
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20110829103822/http://www.slcgov.com/ www.slcgov.com]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Utah suyu]]
ob6k872zivsv0lab6cyi6y229i35sar
Mullipampa distritu (Santiago Chuku)
0
49683
692370
668725
2026-10-25T14:06:20Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Mollebamba.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692370
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mullipampa distritu <br/> <small> Distrito de Mollebamba</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Mullipampa]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Santiago de Chuco in La Libertad.svg|center|140px|Santiago Chuku pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|25px|Santiago Chuku]] [[Santiago Chuku pruwinsya|Santiago Chuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Mullipampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2 060 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 30 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 69,69 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3 054 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || 1920
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Fortunato Sánchez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Mullipampa distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Mollebamba'') nisqaqa huk distritum [[Santiago Chuku pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Santiago Chuku pruwinsya)]]
qjoqt8z7xwvreucss3ib3dmsbhrw0as
Mullipata distritu (Santiago Chuku)
0
49684
692371
668728
2026-10-25T14:06:38Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Mollepata.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692371
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Mullipata distritu <br/> <small> Distrito de Mollepata</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Mullipata]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Santiago de Chuco in La Libertad.svg|center|140px|Santiago Chuku pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|25px|Santiago Chuku]] [[Santiago Chuku pruwinsya|Santiago Chuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Mullipata]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2 680 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 40 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 71,2 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2 680 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Simón Avila
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Mullipata distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Mollepata'') nisqaqa huk distritum [[Santiago Chuku pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Santiago Chuku pruwinsya)]]
1012mdnf5k5odaac80xrky0j4ymx21x
Qiruwillka distritu
0
49685
692376
668973
2026-10-25T14:08:17Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Quiruvillca.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692376
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Qiruwillka distritu <br/> <small> Distrito de Quiruvilca</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Qiruwillka]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Santiago de Chuco in La Libertad.svg|center|140px|Santiago Chuku pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|25px|Santiago Chuku]] [[Santiago Chuku pruwinsya|Santiago Chuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Qiruwillka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 13 031 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 24 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 549,14 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 4 008 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Walter Díaz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Qiruwillka distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Quiruvilca'') nisqaqa huk distritum [[Santiago Chuku pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Santiago Chuku pruwinsya)]]
5s58bnbi8od26xdwedcj424abl1wy9z
Sitapampa distritu
0
49686
692373
669225
2026-10-25T14:07:20Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Sitabamba.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692373
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Sitapampa distritu <br/> <small> Distrito de Sitabamba</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sitapampa]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Santiago de Chuco in La Libertad.svg|center|140px|Santiago Chuku pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|25px|Santiago Chuku]] [[Santiago Chuku pruwinsya|Santiago Chuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Sitapampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3 610 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 12 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 310,23 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3 063 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Teudulio Layza
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Sitapampa distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Sitabamba'') nisqaqa huk distritum [[Santiago Chuku pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Santiago Chuku pruwinsya)]]
qlnebkvr5pie1pmrw3zx8wjugpt1wfg
Santa Krus Chuka distritu
0
49687
692374
669151
2026-10-25T14:07:39Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Santa Cruz de Chuca.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692374
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Santa Krus Chuka distritu <br/> <small> Distrito de Santa Cruz de Chuca</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Santa Krus Chuka]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Santiago de Chuco in La Libertad.svg|center|140px|Santiago Chuku pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|100px|center|Santiago Chuku unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera Santiago de Chuco.png|25px|Santiago Chuku]] [[Santiago Chuku pruwinsya|Santiago Chuku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Santa Krus Chuka]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3 478 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 21 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 165,12 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 3 478 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Mariano Ruiz
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Santa Krus Chuka distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Santa Cruz de Chuca'') nisqaqa huk distritum [[Santiago Chuku pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/20080423164200/http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Santiago Chuku pruwinsya)]]
cpyjpvk5bybuilnoqyx52jik4tqjzmb
Ukuncha distritu
0
49689
692375
669328
2026-10-25T14:07:58Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ucuncha.JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692375
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Ukuncha distritu <br/> <small> Distrito de Ucuncha</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Ukuncha]] llaqta
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Pakasmayu pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Bolívar in La Libertad.svg|center|140px|Bolívar pruwinsya (Qispi kay suyu)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de La Libertad Peru.svg|100px|center|Qispi kay wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|100px|center|Qispi kay unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:..La Libertad Flag(PER).png|25px|Qispi kay]] [[Qispi kay suyu|Qispi kay]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Bolívar pruwinsya (Piruw)|Bolívar]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Ukuncha]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1 059 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 11 runak./km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 98,41 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 2 625 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || 1916
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Selso Machuca
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Ukuncha distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Ucuncha'') nisqaqa huk distritum [[Bolívar pruwinsya (Piruw)|Bolívar pruwinsya]]pi, [[Qispi kay suyu]]pi, [[Piruw]] mama llaqtapi.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Distritupi paqarisqa runakuna ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/lalibertad.jpg Saywitu: Qispi kay suyu]
{{Qispi kay suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qispi kay suyu)]]
[[Katiguriya:Bolívar pruwinsya (Piruw)]]
t85r5jf7214gyf4cikgq9pd4cncm3uf
Ipariya distritu
0
49695
692369
682612
2026-10-25T14:06:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Iparía Pucallpa.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692369
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''Ipariya distritu<br/> <small> Distrito de Iparía</small> '''</span>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pukallpa]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Coronel Portillo pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Coronel Portillo in Ucayali.svg|145px|center|Coronel Portillo Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|100px|center|Coronel Portillo unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Ipariya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali en Atlas de la Región Ucayali (2009).svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|25px|Coronel Portillo]] [[Coronel Portillo pruwinsya|Coronel Portillo]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 10 852 ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 1,4 runa / km² ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 8 029,59 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 165 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|2|07|1943}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Roberto Silvano Rengifo<br/> ''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20201126122534/http://www.muniiparia.gob.pe/ muniiparia.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Ipariya distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Iparía'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Coronel Portillo pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Pukallpa]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Atalaya pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu:<ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Hanan Purus mamallaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20120124063934/http://proyectos.inei.gob.pe/mapas/bid/ Saywitu: Ukayali suyu INEI]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Coronel Portillo pruwinsya]]
anxvkv4l9hk5c5pibusa7u6ekirhq0e
Masisea distritu
0
49696
692367
683813
2026-10-25T14:05:22Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Masisea.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692367
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Masisea distritu<br/> <small> Distrito de Masisea</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pukallpa]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Coronel Portillo pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Coronel Portillo in Ucayali.svg|145px|center|Coronel Portillo Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|100px|center|Coronel Portillo unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Masisea]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali en Atlas de la Región Ucayali (2009).svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|25px|Coronel Portillo]] [[Coronel Portillo pruwinsya|Coronel Portillo]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 11 789 ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 0,84 runa / km² ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 14 102,2 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 129 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|13|10|1900}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Marcos Guerra Torres<br/> ''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20160109163336/http://munimasisea.gob.pe/ munimasisea.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Masisea distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Masisea'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Coronel Portillo pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Pukallpa]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Atalaya pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Hanan Purus mamallaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20120124063934/http://proyectos.inei.gob.pe/mapas/bid/ Saywitu: Ukayali suyu INEI]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Coronel Portillo pruwinsya]]
2b95um88cq4a2jol9n3vjh3ix023up0
Musuq Rikina distritu
0
49697
692368
683758
2026-10-25T14:05:41Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Nueva Requena.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692368
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Musuq Rikina distritu<br/> <small> Distrito de Nueva RequenaMasisea</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Pukallpa]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Coronel Portillo pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Coronel Portillo in Ucayali.svg|145px|center|Coronel Portillo Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|100px|center|Coronel Portillo unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Musuq Rikina]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali en Atlas de la Región Ucayali (2009).svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de Pucallpa.svg|25px|Coronel Portillo]] [[Coronel Portillo pruwinsya|Coronel Portillo]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 312 ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 2,9 runa / km² ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 1 857,82 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 138 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|13|09|1994}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Bacilides Dorado Sairitupa<br/> ''<small>(2007-2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20151120033951/http://muninuevarequena.gob.pe/ muninuevarequena.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Musuq Rikina distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Nueva Requena'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Coronel Portillo pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Pukallpa]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Atalaya pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Hanan Purus mamallaqta parki]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20120124063934/http://proyectos.inei.gob.pe/mapas/bid/ Saywitu: Ukayali suyu INEI]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Coronel Portillo pruwinsya]]
lhiovfjnotfpbad68ic03w0pyyx6rzi
Padre Abad distritu
0
49698
692363
682901
2026-10-25T14:04:03Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Padre Abad-Flag.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692363
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Padre Abad distritu<br/> <small> Distrito de Padre Abad</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rikcha:Aguaytía (desde el puente).jpg|290px|center|Padre Abad, Pukallpa]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Awaytiya]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Padre Abad pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Padre Abad in Ucayali.svg|145px|center|Padre Abad Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Awaytiya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali.svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Padre Abad pruwinsya|Padre Abad]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5 185 ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 2,4 runa / km² ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 2 151,86 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 150 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|13|11|1961}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Víctor Hugo Sosa <br> ''<small>(2015-2018)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.muniaguaytia.gob.pe/ muniaguaytia.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Padre Abad distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Padre Abad'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Padre Abad pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Awaytiya]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|13|11|1961}}, [[Manuel Prado]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Awaytiya mayu|Awaytiya]], [[Ukayali mayu|Ukayali]]
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Atalaya pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi kurakan ==
̈* [[2015]]-2018ː Víctor Hugo Sosa García, Cambio Ucayalino.
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Kashiwuqucha]] (''Cashibococha'')
* [[Yarinaqucha]]
== Pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Padre Abad}}
* [http:/www.inei.gob.pe Piruwpi INEI]
{{Ukayali suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Padre Abad pruwinsya)]]
jleqzi7wywta97ul0hvi0f6lzloqdog
Kurimana distritu
0
49699
692366
682805
2026-10-25T14:05:04Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Padre Abad-Flag.svg, Rikcha: Curimaná.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692366
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kurimana distritu<br/> <small> Qurimana distritu</small> <br/> <small> Distrito de Curimaná</small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kurimana]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Padre Abad pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Padre Abad in Ucayali.svg|145px|center|Padre Abad Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kurimana]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali.svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Padre Abad pruwinsya|Padre Abad]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]], [[kichwa|kichwa simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna ||8 543''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 3,97 runa / km² ''<small>(inei2007)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 2 152 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 287 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|5|11|1995}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Loiber Rocha Pinedo<br> <small>(2015-2018)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.municurimana.gob.pe/ municurimana.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Kurimana distritu''' icha '''Qurimana distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Curimaná'') [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Padre Abad pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Kurimana]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|5|11|1995}}, [[Alberto Fujimori]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Atalaya pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi kurakan ==
* [[2015]]-2018ː Loiber Rocha Pinedo, Ucayali Región con Futuro.
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Awaytiya]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Padre Abad}}
* [https://web.archive.org/web/20120124063934/http://proyectos.inei.gob.pe/mapas/bid/ Saywitu: Ukayali suyu INEI]
{{Ukayali suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Padre Abad pruwinsya)]]
a950nxe83vf9zje88orxv5gdphqlvz3
Irazola distritu
0
49700
692364
682557
2026-10-25T14:04:22Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Padre Abad-Flag.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692364
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''Irazola distritu<br/> <small> Distrito de Irázola</small> '''</span>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rikcha:Irazola.jpg|290px|center|Padre Abad, Pukallpa]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Irazola]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Padre Abad pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Padre Abad in Ucayali.svg|145px|center|Padre Abad Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Irazola]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali.svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Padre Abad pruwinsya|Padre Abad]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 10 371 ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 5,17 runa / km² ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 2 006,98 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 212 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|1|06|1982}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Javier Castillo Malpartida <br> <small>(2015-2018)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.muniirazola.gob.pe/ muniirazola.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Irazola distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Irázola'') {{PER}} mama llaqtapi huk distritum, [[Padre Abad pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[San Alejandro (Irazola)|San Alejandro]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|1|06|1982}}, [[Fernando Belaúnde]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Tiyaqkuna ==
Distritupiqa [[Nawa runa (Amarumayu)|Nawa]], [[Yaminawa runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:40%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Padre Abad pruwinsya
|align="right" |17,789
|align="right" |49.3
|align="right" |18,256
|align="right" |50.6
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu:<ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi kurakan ==
* [[2015]]-2018ː Javier Castillo Malpartida.
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Awaytiya]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Padre Abad}}
* [https://web.archive.org/web/20120124063934/http://proyectos.inei.gob.pe/mapas/bid/ Saywitu: Ukayali suyu INEI]
{{Ukayali suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Padre Abad pruwinsya)]]
4ydmxx6cdamorw3eeurup6gwyoc46gn
Wampu distritu (Rodríguez de Mendoza)
0
49710
692377
682132
2026-10-25T14:08:37Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Huambo Rodriguez de Mendoza.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692377
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Wampu distritu <br> <small> Distrito de Huambo</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Wampu]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°20'10''S 77°27'58''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wampu (Amarumayu)|Wampu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3 511 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 35 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 99,56 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 630 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|05|02|1875}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Gilbert Trigoso Vargas (2007-2010)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''Wampu distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Huambo'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Wampu]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Wampu distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Gilbert Trigoso Vargas.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
lnyaewzzgss4e1cp88bz755i9vwmg3j
Limapampa distritu
0
49711
692378
683567
2026-10-25T14:08:56Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Limabamba.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692378
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Limapampa distritu <br> <small> Distrito de Limabamba</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Limapampa]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°28'01''S 77°28'01''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Limapampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 2 440 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 7,7 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 317,88 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 680 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|31|10|1932}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Manuel Asención Fernández Yoplac (2007-2010)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''Limapampa distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Limabamba'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Limapampa]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Limapampa distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Manuel Asención Fernández Yoplac.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
pvm5dfthfktqcx72hx5wm0ndtito7pe
Omia distritu
0
49715
692349
683104
2026-10-25T13:54:46Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Omia.jpg -> Omia P1011824mod.jpg (Commons)
692349
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Omia distritu <br> <small> Distrito de Omia</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Omia P1011824mod.jpg|290px|Omia]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Omia]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°18'01''S 77°22'59''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Omia]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 6 737 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 38 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 175,13 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 395 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|5|02|1875}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Silvio Torres Chuquival (2007-2010)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''Omia distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Omia'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Omia]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Omia distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Silvio Torres Chuquival.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
* [http://www.muniomia.gob.pe Munisipyu qillqa web]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
nrvfuwrzpgegxpk7ixqfsnmktsailcv
San Nicolás distritu (Rodríguez de Mendoza)
0
49716
692348
683724
2026-10-25T13:54:24Z
Breogan2008
7106
Rikcha: San Nicolás Amazonas.jpg -> San Nicolas Rodriguez de Mendoza Peru P1012017mod.jpg (Commons)
692348
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''San Nicolás distritu <br> <small> Distrito de San Nicolás</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:San Nicolas Rodriguez de Mendoza Peru P1012017mod.jpg|290px|San Nicolás]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[San Nicolás (Rodríguez de Mendoza)|San Nicolás]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°19'59''S 77°24'00''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[San Nicolás (Rodríguez de Mendoza)|San Nicolás]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 4 882 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 24 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 175,13 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 395 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|5|02|1875}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Pedro Del Aguila
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''San Nicolás distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de San Nicolás'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[San Nicolás (Rodríguez de Mendoza)|San Nicolás]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| San Nicolás distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Pedro Antonio Del Aguila Novoa.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20080423164200/http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
* [http://www.munisannicolas.gob.pe Munisipyu qillqa web]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
b03vxbp0yo0qbet7t9sjf7cuvz9gu09
Tutura distritu
0
49718
692379
682231
2026-10-25T14:09:15Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Totora Amazonas.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692379
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Tutura distritu <br> <small> Distrito de Totora</small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Tutura (Rodríguez de Mendoza)|Tutura]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°22'01''S 77°25'01''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Tutura (Rodríguez de Mendoza)|Tutura]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 455 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 76 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 6,02 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 650 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|5|02|1875}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Segundo Alejandro Becerril Rodríguez
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''Tutura distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Totora'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Tutura (Rodríguez de Mendoza)|Tutura]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Tutura distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Segundo Alejandro Becerril Rodríguez.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
* [http://www.munitotora.gob.pe Munisipyu qillqa web]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
ixvob8j1wk957tyywke1dr0nl5aayuy
Vista Alegre distritu (Rodríguez de Mendoza)
0
49719
692380
683831
2026-10-25T14:09:34Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Vista Alegre Amazonas.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692380
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Vista Alegre distritu <br> <small> Distrito de Vista Alegre </small>'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Vista Alegre (Rodríguez de Mendoza)|Vista Alegre]], [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Rodríguez de Mendoza pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de Rodríguez de Mendoza.png|80px|center|Rodríguez de Mendoza, Amarumayu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo amazonasregion.png|70px|center|Amarumayu wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 6°09'01''S 77°21'01''O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Amazonas Flag (PERU).png|25px|Amarumayu]] [[Amarumayu suyu|Amarumayu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya|Rodríguez de Mendoza]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Vista Alegre (Rodríguez de Mendoza)|Vista Alegre]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 1 169 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 1,3 runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 899,02 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 500 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|31|10|1932}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Godofredo Frías Estela
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|- align="center"
!colspan="2"|
|}
'''Vista Alegre distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Vista Alegre'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Amarumayu suyu]]pi , [[Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]pi. Uma llaqtanqa [[Vista Alegre (Rodríguez de Mendoza)|Vista Alegre]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna:
== Simikuna ==
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu'''
! '''[[Kastilla simi|Kastilla]] simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''[[Indihina]] simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Vista Alegre distritu
|align="right" |9,166
|align="right" |91.4
|align="right" |837
|align="right" |8.3
|-
| Rodríguez de Mendoza pruwinsya
|align="right" |47,489
|align="right" |76.1
|align="right" |14,832
|align="right" |23.8
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi paqarisqa ==
=== Kurakakuna ===
* Godofredo Frías Estela.
=== Taytakura ===
== Kaypipas qhaway ==
* [[Toribio Rodríguez de Mendoza]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/amazonas.jpg Saywitu: Amarumayu suyu]
* [http://www.munivistaalegrerdm.gob.pe Munisipyu qillqa web]
{{Amarumayu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Rodríguez de Mendoza pruwinsya]]
[[Katiguriya:Distritu (Amarumayu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
5uwbo1cphvg8rwt8kf0k9be0lmez00d
Hainan pruwinsya
0
49815
692304
678938
2026-10-25T13:19:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hainan.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692304
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hainan pruwinsya <br />贵州<br><small> Provincia de Hainan</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:HainanSanya2.jpg|290px|Sanya, Hainan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sanya]], Hainan
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hainan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 19°02'N 109°07'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 2
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 20
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 218
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Haikou]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 8 180 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 241 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 33 920 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Luo Baoming]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hainan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hainan'', [[chun simi]]pi: 海南, [[phinyim]]pi: Hǎinán, machu: Khainan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Haikou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
2 iskayniyuq prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Anhui pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Marka
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Haikou]] ||海口市|| Hǎikǒu Shì || align=right|-|| align=right|-||Haikou distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HainanMap.png|300x450px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Sanya]] ||三亚市 ||Sānyà Shì || align=right| - || align=right| - || Sanya distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
=== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ===
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Hainan}}
* [https://web.archive.org/web/20120525115009/http://www.chinatravel.com/hainan/ Hainan Guía de viaje ]
* [http://www.china.org.cn/spanish/xi-difang/hainan.htm China Internet Information Center] (kastilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20160801121736/http://www.hainan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20151118213508/http://muztagh.com/images/map/map-of-hainan.jpg Hainan saywitu] (inlish simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hainan pruwinsya| ]]
9o5g4ew6ylnsvxvi2jzsu4uqqlxbqji
692313
692304
2026-10-25T13:21:43Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hainan.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Hainan.svg
692313
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hainan pruwinsya <br />贵州<br><small> Provincia de Hainan</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:HainanSanya2.jpg|290px|Sanya, Hainan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Sanya]], Hainan
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Hainan.svg|145px|center|Hainan, Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hainan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 19°02'N 109°07'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 2
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 20
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 218
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Haikou]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 8 180 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 241 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 33 920 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Luo Baoming]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hainan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hainan'', [[chun simi]]pi: 海南, [[phinyim]]pi: Hǎinán, machu: Khainan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Haikou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
2 iskayniyuq prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Anhui pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Marka
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Haikou]] ||海口市|| Hǎikǒu Shì || align=right|-|| align=right|-||Haikou distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HainanMap.png|300x450px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Sanya]] ||三亚市 ||Sānyà Shì || align=right| - || align=right| - || Sanya distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
=== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ===
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Hainan}}
* [https://web.archive.org/web/20120525115009/http://www.chinatravel.com/hainan/ Hainan Guía de viaje ]
* [http://www.china.org.cn/spanish/xi-difang/hainan.htm China Internet Information Center] (kastilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20160801121736/http://www.hainan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20151118213508/http://muztagh.com/images/map/map-of-hainan.jpg Hainan saywitu] (inlish simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hainan pruwinsya| ]]
4mgtnwb55yaan5qdghtr8ehe543cfoq
Hebei pruwinsya
0
49818
692305
665372
2026-10-25T13:19:16Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hebei.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692305
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hebei pruwinsya <br />广东<br><small> Provincia de Hebei</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Shijiazhuang central.jpg|290px|Shijiazhuang, Hebei]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Shijiazhuang]], Hebei.
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hebei unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 23°20'N 113°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 21
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 121
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 642
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Shijiazhuang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 70 000 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 363 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 187 700 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Hu Chunhua]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hebei pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hebei'', [[chun simi]]pi: 河北, [[phinyim]]pi: Héběi, machu: Hopei, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Shijiazhuang]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
1 huk chunkaniyuq prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Guangdong pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Shijiazhuang]] || 石家莊市 || Shíjiāzhuāng Shì || align=right|-|| align=right|-||Shijiazhuang distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HebeiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Baoding]]|| 保定市 || Bǎodìng Shì|| align=right| - || align=right| - || Baoding distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Cangzhou]] || 滄州市 || Cāngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Cangzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Chengde]] || 承德市 || Chéngdé Shì || align=right| - || align=right| - || HChengde distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Handan]] || 邯鄲市 || Hándān Shì || align=right|-|| align=right|-||Handan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Hengshui]] || 衡水市 || Héngshǔi Shì || align=right|-|| align=right|-|| Hengshui distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Langfang]] || 廊坊市 || Lángfāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Langfang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Qinhuangdao]] || 秦皇島市 || Qínhuángdǎo Shì || align=right| - || align=right| - || Qinhuangdao distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Tangshan]] || 唐山市 || Tángshān Shì || align=right|-|| align=right|-||Tangshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xingtai]] || 邢台市 || Xíngtái Shì || align=right| - || align=right| - || Xingtai distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Zhangjiakou]] || 張家口市 || Zhāngjiākǒu Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Zhangjiakou distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hebei}}
* [https://web.archive.org/web/20030725171658/http://www.hebei.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064040/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hebei-large.jpg Mapa de Hebei] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43579.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hebei.htm Hebei] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hebei pruwinsya| ]]
fkjjm5265dmb2taei6fmn0bkmldmzhr
692314
692305
2026-10-25T13:21:57Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hebei.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Hebei.svg
692314
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hebei pruwinsya <br />广东<br><small> Provincia de Hebei</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Shijiazhuang central.jpg|290px|Shijiazhuang, Hebei]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Shijiazhuang]], Hebei.
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Hebei.svg|145px|center|Hebei Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hebei unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 23°20'N 113°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 21
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 121
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 642
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Shijiazhuang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 70 000 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 363 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 187 700 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Hu Chunhua]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hebei pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hebei'', [[chun simi]]pi: 河北, [[phinyim]]pi: Héběi, machu: Hopei, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Shijiazhuang]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
1 huk chunkaniyuq prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Guangdong pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Shijiazhuang]] || 石家莊市 || Shíjiāzhuāng Shì || align=right|-|| align=right|-||Shijiazhuang distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HebeiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Baoding]]|| 保定市 || Bǎodìng Shì|| align=right| - || align=right| - || Baoding distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Cangzhou]] || 滄州市 || Cāngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Cangzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Chengde]] || 承德市 || Chéngdé Shì || align=right| - || align=right| - || HChengde distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Handan]] || 邯鄲市 || Hándān Shì || align=right|-|| align=right|-||Handan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Hengshui]] || 衡水市 || Héngshǔi Shì || align=right|-|| align=right|-|| Hengshui distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Langfang]] || 廊坊市 || Lángfāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Langfang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Qinhuangdao]] || 秦皇島市 || Qínhuángdǎo Shì || align=right| - || align=right| - || Qinhuangdao distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Tangshan]] || 唐山市 || Tángshān Shì || align=right|-|| align=right|-||Tangshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xingtai]] || 邢台市 || Xíngtái Shì || align=right| - || align=right| - || Xingtai distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Zhangjiakou]] || 張家口市 || Zhāngjiākǒu Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Zhangjiakou distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hebei}}
* [https://web.archive.org/web/20030725171658/http://www.hebei.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064040/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hebei-large.jpg Mapa de Hebei] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43579.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hebei.htm Hebei] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hebei pruwinsya| ]]
87jefqiw5cuplbjkypbpzn3n7be9n1j
Henan pruwinsya
0
49819
692306
681114
2026-10-25T13:19:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Henan.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692306
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Henan pruwinsya <br />河南<br><small> Provincia de Henan</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Zhengzhou east district at night.jpg|290px|Zhengzhou, Henan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Zhengzhou]], [[Henan]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Henan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 33°50'N 113°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 17
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 159
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 2 455
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Zhengzhou]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 98 690 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 591 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 167 000 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Guo Gengmao]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Henan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Henan'', [[chun simi]]pi: 河南, [[phinyim]]pi: Hénán, machu: Honan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Zhengzhou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
17 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Guangdong pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Zhengzhou]] || 郑州市 || Zhèngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-||Zhengzhou distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HenanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Anyang]] || 安阳市 || Ānyáng Shì|| align=right| - || align=right| - || Anyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Hebi]] || 鹤壁市 || Hèbì Shì || align=right|-|| align=right|-|| Hebi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Jiaozuo]] || 焦作市 || Jiāozuò Shì || align=right| - || align=right| - || Jiaozuo distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Kaifeng]] || 开封市 || Kāifēng Shì || align=right|-|| align=right|-||Kaifeng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Luohe]] || 漯河市 || Luòhé Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luohe distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Luoyang]] || 洛阳市 || Luòyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Nanyang (Henan)|Nanyang]] || 南阳市 || Nányáng Shì || align=right| - || align=right| - || Nanyang (Henan) distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Pingdingshan]] || 平顶山市 || Píngdǐngshān Shì Shì || align=right|-|| align=right|-||Pingdingshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Puyang]] || 濮阳市 || Púyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Puyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Sanmenxia]] || 三门峡市 || Sānménxiá Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Sanmenxia distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Shangqiu]] || 商丘市 || Shāngqiū Shì|| align=right| - || align=right| - || Shangqiu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Xinxiang]] || 新乡市 || Xīnxiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Xinxiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Xinyang]] || 信阳市 || Xìnyáng Shì Shì || align=right| - || align=right| - || Xinyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|15 ||[[Xuchang]] || 许昌市 || Xǔchāng Shì || align=right|-|| align=right|-||Xuchang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|16 ||[[Zhoukou]] || 周口市 || Zhōukǒu Shì || align=right|-|| align=right|-|| LZhoukou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|17 ||[[Zhumadian]] || 驻马店市 || Zhùmǎdiàn Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhumadian distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|18 ||[[Jiyuan]] || 济源市 || Jǐyuán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Jiyuan distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
* [[Hui Shi]] (380 AC - ?), [[Filosofía|filósofo]].
* [[Yuan Ji]] (210-263), harawi qillqaq.
* [[Du Fu]] (712-770), harawi qillqaq.
* [[Han Yu]] (768-824), qillqaq.
* [[Li Shangyin]] (813-858), harawi qillqaq.
* [[Cheng Hao]] (1032-1085) y su hermano [[Cheng Yi]] (1033-1107), filósofo.
* [[Li Tang]] (c.1080-c.1130), llimphiq.
* [[Feng Youlan]] (1895-1990), filósofo.
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** Henan Yachay sunturnin (河南农业大学) (*1913)
** Zhengzhou Yachay sunturnin (郑州大学)
** Instituto Tecnológico de Zhongyuan (中原工学院)
** Industria eléctrica Zhengzhou Yachay sunturnin (郑州轻工业学院)
** Instituto Zhengzhou Industria Aeronáutica (郑州航空工业管理学院)
** Instituto del Norte de China para la Conservación del Agua y la Energía Hidroeléctrica (华北水利水电学院)
** Escuela Universitaria de Medicina Tradicional China (河南中医学院)
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Henan}}
* [https://web.archive.org/web/20060209032317/http://www.henan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20060723190543/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-henan-large.jpg Henan saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43582.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/henan.htm Henan] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Henan pruwinsya| ]]
gudjvu83uwbrdxs0eet2p3irwswkivd
692315
692306
2026-10-25T13:22:10Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Henan.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Henan.svg
692315
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Henan pruwinsya <br />河南<br><small> Provincia de Henan</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Zhengzhou east district at night.jpg|290px|Zhengzhou, Henan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Zhengzhou]], [[Henan]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Henan.svg|145px|center|Henan, Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Henan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 33°50'N 113°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 17
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 159
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 2 455
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Zhengzhou]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 98 690 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 591 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 167 000 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Guo Gengmao]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Henan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Henan'', [[chun simi]]pi: 河南, [[phinyim]]pi: Hénán, machu: Honan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Zhengzhou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
17 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Guangdong pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Zhengzhou]] || 郑州市 || Zhèngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-||Zhengzhou distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HenanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Anyang]] || 安阳市 || Ānyáng Shì|| align=right| - || align=right| - || Anyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Hebi]] || 鹤壁市 || Hèbì Shì || align=right|-|| align=right|-|| Hebi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Jiaozuo]] || 焦作市 || Jiāozuò Shì || align=right| - || align=right| - || Jiaozuo distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Kaifeng]] || 开封市 || Kāifēng Shì || align=right|-|| align=right|-||Kaifeng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Luohe]] || 漯河市 || Luòhé Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luohe distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Luoyang]] || 洛阳市 || Luòyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Nanyang (Henan)|Nanyang]] || 南阳市 || Nányáng Shì || align=right| - || align=right| - || Nanyang (Henan) distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Pingdingshan]] || 平顶山市 || Píngdǐngshān Shì Shì || align=right|-|| align=right|-||Pingdingshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Puyang]] || 濮阳市 || Púyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Puyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Sanmenxia]] || 三门峡市 || Sānménxiá Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Sanmenxia distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Shangqiu]] || 商丘市 || Shāngqiū Shì|| align=right| - || align=right| - || Shangqiu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Xinxiang]] || 新乡市 || Xīnxiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Xinxiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Xinyang]] || 信阳市 || Xìnyáng Shì Shì || align=right| - || align=right| - || Xinyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|15 ||[[Xuchang]] || 许昌市 || Xǔchāng Shì || align=right|-|| align=right|-||Xuchang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|16 ||[[Zhoukou]] || 周口市 || Zhōukǒu Shì || align=right|-|| align=right|-|| LZhoukou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|17 ||[[Zhumadian]] || 驻马店市 || Zhùmǎdiàn Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhumadian distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|18 ||[[Jiyuan]] || 济源市 || Jǐyuán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Jiyuan distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
* [[Hui Shi]] (380 AC - ?), [[Filosofía|filósofo]].
* [[Yuan Ji]] (210-263), harawi qillqaq.
* [[Du Fu]] (712-770), harawi qillqaq.
* [[Han Yu]] (768-824), qillqaq.
* [[Li Shangyin]] (813-858), harawi qillqaq.
* [[Cheng Hao]] (1032-1085) y su hermano [[Cheng Yi]] (1033-1107), filósofo.
* [[Li Tang]] (c.1080-c.1130), llimphiq.
* [[Feng Youlan]] (1895-1990), filósofo.
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** Henan Yachay sunturnin (河南农业大学) (*1913)
** Zhengzhou Yachay sunturnin (郑州大学)
** Instituto Tecnológico de Zhongyuan (中原工学院)
** Industria eléctrica Zhengzhou Yachay sunturnin (郑州轻工业学院)
** Instituto Zhengzhou Industria Aeronáutica (郑州航空工业管理学院)
** Instituto del Norte de China para la Conservación del Agua y la Energía Hidroeléctrica (华北水利水电学院)
** Escuela Universitaria de Medicina Tradicional China (河南中医学院)
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Henan}}
* [https://web.archive.org/web/20060209032317/http://www.henan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20060723190543/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-henan-large.jpg Henan saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43582.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/henan.htm Henan] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Henan pruwinsya| ]]
hj6it582hd2ur4rxurcig9dqyetbxda
Hubei pruwinsya
0
49820
692307
668100
2026-10-25T13:19:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hubei.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692307
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hubei pruwinsya <br />湖北<br><small> Provincia de Hubei</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Morning view of Wuhan City.JPG|290px|Wuhan, Hubei]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Wuhan]], [[Hubei]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Henan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 30°58'04''N 112°13'53''E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 13
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 102
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 235
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wuhan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 60 160 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 324 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 185 900 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Li Hongzhong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hubei pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hubei'', [[chun simi]]pi: 湖北, [[phinyim]]pi: Húběi, machu: Hupei, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Zhengzhou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
13 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hubei pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Wuhan]] || 武汉市 || Wǔhàn Shì || align=right|-|| align=right|-||Wuhan distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HenanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Ezhou]] || 鄂州市 || Èzhōu Shì|| align=right| - || align=right| - || Ezhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Huanggang]] || 黄冈市 || Huánggāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huanggang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Huangshi]] || 黄石市 || Huángshí Shì || align=right| - || align=right| - || Huangshi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Jingmen]] || 荆门市 || Jīngmén Shì || align=right|-|| align=right|-||Jingmen distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Jingzhou]] || 荆州市 || Jīngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Jingzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Shiyan]] || 十堰市 || Shíyàn Shì || align=right|-|| align=right|-|| Shiyan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Suizhou]] || 随州市 || Suízhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Suizhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Xiangfan]] || 襄樊市 || Xiāngfán Shì || align=right|-|| align=right|-||Xiangfan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xianning]] || 咸宁市 || Xiánníng Shì || align=right| - || align=right| - || Xianning distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Xiaogan]] || 孝感市 || Xiàogǎn Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Xiaogan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Yichang]] || 宜昌市 || Yíchāng Shì|| align=right| - || align=right| - || Yichang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Enshi]] || 恩施土家族苗族自治州 || Ēnshī Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-|| Enshi distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
* [[Anlu]]
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hubei}}
* [https://web.archive.org/web/20090917031326/http://www.hubei.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064255/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hubei-large.jpg Hubei saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43583.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hubei.htm Hubei] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hubei pruwinsya| ]]
b5cxh7jy1uoe7j38ma9sap1er6bmp6p
692316
692307
2026-10-25T13:22:23Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hubei.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Hubei.svg
692316
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hubei pruwinsya <br />湖北<br><small> Provincia de Hubei</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Morning view of Wuhan City.JPG|290px|Wuhan, Hubei]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Wuhan]], [[Hubei]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Hubei.svg|145px|center|Hubei Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Henan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 30°58'04''N 112°13'53''E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 13
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 102
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 235
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Wuhan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 60 160 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 324 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 185 900 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Li Hongzhong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hubei pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hubei'', [[chun simi]]pi: 湖北, [[phinyim]]pi: Húběi, machu: Hupei, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Zhengzhou]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
13 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hubei pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Wuhan]] || 武汉市 || Wǔhàn Shì || align=right|-|| align=right|-||Wuhan distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HenanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Ezhou]] || 鄂州市 || Èzhōu Shì|| align=right| - || align=right| - || Ezhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Huanggang]] || 黄冈市 || Huánggāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huanggang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Huangshi]] || 黄石市 || Huángshí Shì || align=right| - || align=right| - || Huangshi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Jingmen]] || 荆门市 || Jīngmén Shì || align=right|-|| align=right|-||Jingmen distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Jingzhou]] || 荆州市 || Jīngzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Jingzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Shiyan]] || 十堰市 || Shíyàn Shì || align=right|-|| align=right|-|| Shiyan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Suizhou]] || 随州市 || Suízhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Suizhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Xiangfan]] || 襄樊市 || Xiāngfán Shì || align=right|-|| align=right|-||Xiangfan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xianning]] || 咸宁市 || Xiánníng Shì || align=right| - || align=right| - || Xianning distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Xiaogan]] || 孝感市 || Xiàogǎn Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Xiaogan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Yichang]] || 宜昌市 || Yíchāng Shì|| align=right| - || align=right| - || Yichang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Enshi]] || 恩施土家族苗族自治州 || Ēnshī Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-|| Enshi distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
* [[Anlu]]
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hubei}}
* [https://web.archive.org/web/20090917031326/http://www.hubei.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064255/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hubei-large.jpg Hubei saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43583.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hubei.htm Hubei] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Hubei pruwinsya| ]]
f3kkftjc62yyvylerg2ic96ua9v9c7x
Hunan pruwinsya
0
49829
692308
668101
2026-10-25T13:20:00Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hunan.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692308
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hunan pruwinsya <br />湖南,<br /><small> Provincia de Hunán</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Changsha Ferris wheel.jpg|290px|Changsha, Hunan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Changsha]], Hunan
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hunan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 27°30'N 111°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 14
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 122
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 2 576
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Changsha]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 66 980 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 316 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 211 800 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Zhou Qiang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hunan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hunan'', [[chun simi]]pi: 湖南, [[phinyim]]pi: Húnán, machu: Honan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Changsha]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
14 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hunan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Changsha]] || 长沙市 || Chángshā Shì || align=right|-|| align=right|-||Changsha distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HunanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Changde]] || 常德市 || Chángdé Shì || align=right| - || align=right| - || Changde distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Chenzhou]] || 郴州市 ||Chénzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Chenzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Hengyang]] || 衡阳市 || Héngyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Hengyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Huaihua]] || 怀化市 || Huáihuà Shì || align=right|-|| align=right|-||Huaihua distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Loudi]] || 娄底市 || Lóudǐ Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luohe distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Shaoyang]] || 邵阳市 || Shàoyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Shaoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Xiangtan]] || 湘潭市 || Xiāngtán Shì || align=right| - || align=right| - || Xiangtan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Yiyang]] || 益阳市 ||Yìyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Yiyang]] distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Yongzhou]] || 永州市|| Yǒngzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Yongzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yueyang]] || 岳阳市 || Yuèyáng Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Yueyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Zhangjiajie]] || 张家界市 || Zhāngjiājiè Shì|| align=right| - || align=right| - || Zhangjiajie distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Zhuzhou]] || 株州市 ||Zhūzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhuzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Xinyang]] || 信阳市 || Xìnyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Xinyang distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
* [[Mao Zedong]] Umalliq.
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 66 980 runakuna.
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hunan}}
* [http://www.hunan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064123/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hunan-large.jpg Hunan saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43582.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hunan.htm Hunan] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Hunan pruwinsya| ]]
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
40a3rzws3knjmilqb6p7t7lyl6k4m9x
692317
692308
2026-10-25T13:22:37Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Hunan.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Hunan.svg
692317
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Hunan pruwinsya <br />湖南,<br /><small> Provincia de Hunán</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Changsha Ferris wheel.jpg|290px|Changsha, Hunan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Changsha]], Hunan
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Hunan.svg|145px|center|Hunan Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Hunan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 27°30'N 111°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 14
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 122
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 2 576
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Changsha]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 66 980 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 316 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 211 800 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Zhou Qiang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Hunan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Hunan'', [[chun simi]]pi: 湖南, [[phinyim]]pi: Húnán, machu: Honan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Changsha]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
14 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hunan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Changsha]] || 长沙市 || Chángshā Shì || align=right|-|| align=right|-||Changsha distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:HunanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Changde]] || 常德市 || Chángdé Shì || align=right| - || align=right| - || Changde distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Chenzhou]] || 郴州市 ||Chénzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Chenzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Hengyang]] || 衡阳市 || Héngyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Hengyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Huaihua]] || 怀化市 || Huáihuà Shì || align=right|-|| align=right|-||Huaihua distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Loudi]] || 娄底市 || Lóudǐ Shì || align=right|-|| align=right|-|| Luohe distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Shaoyang]] || 邵阳市 || Shàoyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Shaoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Xiangtan]] || 湘潭市 || Xiāngtán Shì || align=right| - || align=right| - || Xiangtan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Yiyang]] || 益阳市 ||Yìyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Yiyang]] distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Yongzhou]] || 永州市|| Yǒngzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Yongzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yueyang]] || 岳阳市 || Yuèyáng Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Yueyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Zhangjiajie]] || 张家界市 || Zhāngjiājiè Shì|| align=right| - || align=right| - || Zhangjiajie distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Zhuzhou]] || 株州市 ||Zhūzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhuzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Xinyang]] || 信阳市 || Xìnyáng Shì || align=right| - || align=right| - || Xinyang distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
* [[Mao Zedong]] Umalliq.
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 66 980 runakuna.
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Hunan}}
* [http://www.hunan.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064123/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-hunan-large.jpg Hunan saywitu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43582.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/hunan.htm Hunan] (ksstilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Hunan pruwinsya| ]]
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
axoj9e3bacr69q374t4nygcny9ngtwr
Jiangsu pruwinsya
0
49830
692310
668479
2026-10-25T13:20:15Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jiangsu.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692310
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Jiangsu pruwinsya <br />江苏<br><small> Provincia de Jiangsu</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Namkin]], [[Jiangsu]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Jiangsu unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 33°0'N 120°0'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 13
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 106
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 488
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Namkin]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 75 495 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 736 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 102 600 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Luo Zhijun]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jiangsu pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Jiangsu'', [[chun simi]]pi: 江苏, [[phinyim]]pi: Jiāngsū, machu: Kiangsu, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Namkin]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
13 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hunan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Namkin]] || 南京市 || Nánjīng Shì || align=right|-|| align=right|-||Namkin distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:JiangsuMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Changzhou]] || 常州市 || Chángzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Changzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Huai'an]] || 淮安市 || Huái'ān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huai'an distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Lianyungang]] || 连云港市 || Liányúngǎng Shì || align=right| - || align=right| - || Lianyungang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Nantong]] || 南通市 || Nántōng Shì || align=right|-|| align=right|-||Nantong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Suqian]] || 宿迁市 || Sùqiān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Suqian distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Suzhou]] || 苏州市 || Sūzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Suzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Taizhou (Jiangsu)|Taizhou]] || 泰州市 || Tàizhōu Shì || align=right| - || align=right| - || [[Taizhou (Jiangsu)|Taizhou distritu]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Wuxi]] || 无锡市 || Wúxī Shì || align=right|-|| align=right|-|| Wuxi]] distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xuzhou]] || 徐州市 || Xúzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Xuzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yancheng]] || 盐城市 || Yánchéng Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Yancheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Yangzhou]] || 扬州市 || Yángzhōu Shì|| align=right| - || align=right| - || Yangzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Zhenjiang]] || 镇江市 || Zhènjiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhenjiang distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 75 495 000 runakuna ([[Han runa]] 99,6%, [[Hui runa]] 0,6%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** [[Namkin Yachay sunturnin]].
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sun Yat-sen]] Umalliq.
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Jiangsu}}
* [http://www.jiangsu.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20061122164359/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-jiangsu-large.jpg Mapa de Jiangsu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43584.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/jiangsu.htm Jiangsu] (ksstilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20100103072207/http://tastejiangsu.com/ El sitio oficial del turismo en Jiangsu ]
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Jiangsu pruwinsya| ]]
guo4l0yrn4u9xax8ozthootppthdn6m
692318
692310
2026-10-25T13:22:51Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jiangsu.svg retirado (sin equivalente en Commons); restaura mapa China Jiangsu.svg
692318
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Jiangsu pruwinsya <br />江苏<br><small> Provincia de Jiangsu</small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Namkin]], [[Jiangsu]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Jiangsu.svg|145px|center|Jiangsu Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Jiangsu unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 33°0'N 120°0'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 13
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 106
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 488
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Namkin]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 75 495 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 736 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 102 600 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Luo Zhijun]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jiangsu pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Jiangsu'', [[chun simi]]pi: 江苏, [[phinyim]]pi: Jiāngsū, machu: Kiangsu, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Namkin]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
13 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Hunan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Namkin]] || 南京市 || Nánjīng Shì || align=right|-|| align=right|-||Namkin distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:JiangsuMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Changzhou]] || 常州市 || Chángzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Changzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Huai'an]] || 淮安市 || Huái'ān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huai'an distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Lianyungang]] || 连云港市 || Liányúngǎng Shì || align=right| - || align=right| - || Lianyungang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Nantong]] || 南通市 || Nántōng Shì || align=right|-|| align=right|-||Nantong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Suqian]] || 宿迁市 || Sùqiān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Suqian distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Suzhou]] || 苏州市 || Sūzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Suzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Taizhou (Jiangsu)|Taizhou]] || 泰州市 || Tàizhōu Shì || align=right| - || align=right| - || [[Taizhou (Jiangsu)|Taizhou distritu]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Wuxi]] || 无锡市 || Wúxī Shì || align=right|-|| align=right|-|| Wuxi]] distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Xuzhou]] || 徐州市 || Xúzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Xuzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yancheng]] || 盐城市 || Yánchéng Shì|| align=right|-|| align=right|-|| Yancheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Yangzhou]] || 扬州市 || Yángzhōu Shì|| align=right| - || align=right| - || Yangzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Zhenjiang]] || 镇江市 || Zhènjiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Zhenjiang distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 75 495 000 runakuna ([[Han runa]] 99,6%, [[Hui runa]] 0,6%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** [[Namkin Yachay sunturnin]].
== Kaypipas qhaway ==
* [[Sun Yat-sen]] Umalliq.
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Jiangsu}}
* [http://www.jiangsu.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20061122164359/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-jiangsu-large.jpg Mapa de Jiangsu] (inlish simipi)
* Hebei en el [http://www.china.org.cn/english/features/43584.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/jiangsu.htm Jiangsu] (ksstilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20100103072207/http://tastejiangsu.com/ El sitio oficial del turismo en Jiangsu ]
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Jiangsu pruwinsya| ]]
d0fjoc7caee4ooux74xrr2yao8rnq1v
Jiangxi pruwinsya
0
49831
692312
668038
2026-10-25T13:20:30Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jiangxi Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692312
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Jiangxi pruwinsya <br />江西<br><small> Provincia de Jiangxi </small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Nanchang 01.jpg|290px|Nanchang, Jiangxi]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Nanchang]], [[Jiangxi]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Jiangxi.svg|145px|center|Jiangxi Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Jiangxi unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 33°0'N 120°0'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 11
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 99
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 543
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Nanchang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 42 840 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 257 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 166 900 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Wu Xinxiong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jiangxi pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Jiangxi'', [[chun simi]]pi: 江西, [[phinyim]]pi: Jiāngxī, machu: Kiangsi
, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Nanchang]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
11 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Jiangxi pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Nanchang]] || 南昌市 || Nánchāng Shì || align=right|-|| align=right|-||Nanchang distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:JiangxiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Fuzhou (Jiangxi)|Fuzhou]] || 抚州市 || Fǔzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Fuzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Ganzhou]] || 赣州市 || Gànzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Ganzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Ji'an]] || 吉安市 || Jí'ān Shì || align=right| - || align=right| - || Ji'an distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Jingdezhen]] || 景德镇市 || Jǐngdézhèn Shì || align=right|-|| align=right|-||Jingdezhen distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Jiujiang]] || 九江市 || Jiǔjiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Jiujiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Pingxiang]] || 萍乡市 || Píngxiāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Pingxiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Shangrao]] || 上饶市 || Shàngráo Shì || align=right| - || align=right| - || Shangrao distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Xinyu]] || 新余市 || Xīnyú Shì || align=right|-|| align=right|-|| Xinyu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Yichun (Jiangxi)|Yichun]] || 宜春市 || Yíchūn Shì || align=right| - || align=right| - || Yichun distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yingtan]] || 鹰潭市 || Yīngtán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Yingtan distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 42 840 000 runakuna ([[Han runa]] 99,7%, [[She runa]] 0,2%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Jiangxi}}
* [https://web.archive.org/web/20091027224222/http://www.jiangxi.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064401/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-jiangxi-large.jpg Mapa de Jiangxi] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43585.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/jiangsu.htm Jiangxi] (ksstilla simipi)
* [http://www.tastejiangxi .com/ El sitio oficial del turismo en Jiangxi]
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Jiangxi pruwinsya| ]]
o7kofygxhux0etjpzwbqbakt4h28obw
Jilin pruwinsya
0
49833
692319
663007
2026-10-25T13:23:04Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jialin Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692319
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <span style="color:white;">'''Jilin pruwinsya <br />吉林<br><small> Provincia de Jilin </small> '''</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Changchun Cultural Square.JPG|290px|Changchun, Jilin]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Changchun]], [[Jilin]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Jilin.svg|145px|center|Jilin Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Jilin unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 43°40'N 126°10'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 9
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 60
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 006
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Changchun]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 27 090 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 145,57 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 187 400 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Han Changfu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Jilin pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Jilin'', [[chun simi]]pi: 吉林, [[phinyim]]pi: Jílín, machu: Kirin, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Changchun]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
11 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Jiangxi pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Changchu]] || 长春市 || Chángchūn Shì || align=right|-|| align=right|-||Changchu distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:JilinMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Baicheng]] || 白城市 || Báichéng Shì || align=right| - || align=right| - || Baicheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Baishan]] || 白山市 || Báishān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Baishan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Jilin llaqta]] || 吉林市 || Jílín Shì || align=right| - || align=right| - || Jilin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Liaoyuan]] || 辽源市 || Liáoyuán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Liaoyuan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Siping]] || 四平市 || Sìpíng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Siping distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Songyuan]] || 松原市 || Sōngyuán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Songyuan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Tonghua]] || 通化市 || Tōnghuà Shì || align=right| - || align=right| - || Tonghua distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Yanbian]] || 延边朝鲜族自治州 || Yánbiān Cháoxiǎnzú Zìzhìzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Yanbian distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 27 090 000 runakuna ([[Han runa]] 91,0%, [[Hui runa]] 0,5%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Jilin}}
* [http://www.jl.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031063918/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-jilin-large.jpg Mapa de Jilini] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43586.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/jilin.htm Jilin] (kastilla simipi)
* [http://www.tastejilin .com/ El sitio oficial del turismo en Jilin]
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Jilin pruwinsya| ]]
16flqt1ugfst59jkp35zon9fh6xghpm
Liaoning pruwinsya
0
49834
692320
686224
2026-10-25T13:23:18Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Liaoning Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692320
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Liaoning pruwinsya <br />辽宁<br /><small>Provincia de Liaoning </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Shenyang at sunset.jpg|290px|Shenyang, Liaoning]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Shenyang]], [[Liaoning]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Liaoning.svg|145px|center|Liaoning Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Liaoning unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 41°18'N 122°36'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 14
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 100
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 511
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Shenyang]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 42 170 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 289 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 145 900 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Chen Zhenggao]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Liaoning pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Liaoning'', [[chun simi]]pi: 辽宁, [[phinyim]]pi: Liáoníng, machu: Liâu-nèn, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Shenyang]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' Yalu mayu.
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
14 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Jiangxi pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Shenyang]] || 沈阳市 1| Shěnyáng Shì || align=right|-|| align=right|-||Shenyang distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:LiaoningMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Dalian]] || 大连市 || Dàlián Shì || align=right| - || align=right| - || Dalian distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Anshan (Liaoning)|Anshan]] || 鞍山市 || Ānshān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Anshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Jilin llaqta]] || 吉林市 || Jílín Shì || align=right| - || align=right| - || Jilin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Chaoyang]] || 朝阳市 || Cháoyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Chaoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Dandong]] || 丹东市 || Dāndōng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Dandong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Songyuan]] || 松原市 || Sōngyuán Shì || align=right|-|| align=right|-|| Songyuan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Fuxin]] || 阜新市 || Fùxīn Shì || align=right| - || align=right| - || Fuxin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Huludao]] || 葫芦岛市 || Húludǎo Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huludao distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Jinzhou]] || 锦州市 || Jǐnzhōu Shì || align=right| - || align=right| - || Jinzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Liaoyang]] || 辽阳市 || Liáoyáng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Liaoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Panjin]] || 盘锦市 || Pánjǐn Shì || align=right| - || align=right| - || Panjin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Tieling]] || 铁岭市 || Tiělǐng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Tieling distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Yingkou]] || 营口市 || Yíngkǒu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Yingkou distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 42 170 000 runakuna ([[Han runa]] 84,0%, [[Manchu runa]] 13,0%, [[Hui runa]] 0,6%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Liaoning}}
* [http://www.ln.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20061122163540/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-liaoning-large.jpg Mapa de Liaoning] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43587.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/liaoning.htm Liaoning] (kastilla simipi)
* [http://www.tasteliaoning.com/ El sitio oficial del turismo en Liaoning]
* [https://web.archive.org/web/20210518170254/http://www.liaoning-gateway.com/ Información sobre Liaoning] (inlish wan chun simikuna)
* [https://web.archive.org/web/20061123025041/http://www.spanish.xinhuanet.com/spanish/2004-07/31/content_13840.htm Información sobre Dalian] (kastilla simipi)
* [https://web.archive.org/web/20080630065003/http://www1.runsky.com/en/index.htm Información sobre Dalian] (inlish simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Liaoning pruwinsya| ]]
d0jtbyipuxzge4zbjd1v6840pmlho9i
Qinghai pruwinsya
0
49841
692321
664145
2026-10-25T13:23:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Qinghai Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692321
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Qinghai pruwinsya <br />青海<br /><small>Provincia de Qinghai </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Xining]], [[Qinghai]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Qinghai.svg|145px|center|Qinghai Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Qinghai unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 41°18'N 122°36'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 8
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 43
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 429
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Xining]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5 390 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 7,48 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 721 000 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Song Xiuyan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Qinghai pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Qinghai'', [[chun simi]]pi: 青海, [[phinyim]]pi: Qīnghǎi, machu: Tsinghai, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Xining]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
9 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Qinghai pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Haixi]] || 海西蒙古族藏族自治州 || Hǎixī Měnggǔzú Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-||Delingha distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:QinghaiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Haibei]] || 海北藏族自治州 || Hǎiběi Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right| - || align=right| - || Haiyan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Xining]] || 西宁市 || Xīníng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Chengzhong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Haidong]] || 海东地区 || Hǎidōng Dìqū || align=right| - || align=right| - || Ping'an distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Hainan]] || 海南藏族自治州 || Hǎinán Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-|| Gonghe distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Huangnan]] || 黄南藏族自治州 || Huángnán Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-|| Tongren distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Yushu]] || 玉树藏族自治州 || Yùshù Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right|-|| align=right|-|| SYushu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Golog]] || 果洛藏族自治州 || Guǒluò Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right| - || align=right| - || Maqên distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 5 390 000 runakuna ([[Han runa]] 54,0%, [[Tibet runa]] 23,0%, [[Hui runa]] 16,0%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Qinghai}}
* [https://web.archive.org/web/20121001044706/http://www.qh.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051204231838/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-qinghai-large.jpg Mapa de Qinghai] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43588.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/qinghai.htm Liaoning] (kastilla simipi)
* [http://www.tasteqinghai.com/ El sitio oficial del turismo en Qinghai]
* [http://www.qinghai-gateway.com Información sobre Qinghai] (inlish wan chun simikuna)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Qinghai pruwinsya| ]]
4y22klh5makuzzc7kbopsmp33ysmi0m
Shaanxi pruwinsya
0
49861
692322
676050
2026-10-25T13:23:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Shaanxi Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692322
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Shaanxi pruwinsya <br />陕西<br /><small>Provincia de Shaanxi </small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:1 xian china wild goose pagoda view.JPG|290px|Xi'an, Shaanxi]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Xi'an]], [[Shaanxi]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Shaanxi.svg|120px|center|Shaanxi Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Shaanxi unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 31°43'-39°35' N 105°29'-111°14'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 10
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 107
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 745
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Xi'an]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 37 327 378
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 180 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 721 000 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Zhao Zhengyong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Shaanxi pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Shaanxi'', [[chun simi]]pi: 陕西, [[phinyim]]pi: Shǎnxī, machu: Shensi, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Xi'an]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
9 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Shaanxi pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Xi'an]] || 西安市 || Xī'ān Shì || align=right| 8 467 837 || align=right|-||Weiyang distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:ShaanxiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Ankang]] || 安康市 || Ānkāng Shì || align=right| 2 629 906 || align=right| - || Hanbin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Baoji]] || >宝鸡市 || Bǎojī Shì || align=right|3 716 731|| align=right|-|| Weibin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Hanzhong]] || 汉中市 || Hànzhōng Shì || align=right| 3 416 196 || align=right| - || Hantai distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Shangluo]] || 商洛市 || Shāngluò Shì || align=right|2 341 742|| align=right|-|| Shangzhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Tongchuan]] || 铜川市 || Tóngchuān Shì|| align=right| 834 437|| align=right|-|| Yaozhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Weinan]] || 渭南市 || Wèinán Shì || align=right| 5 286 077|| align=right|-|| Linwei distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Xianyang]] || 咸阳市 || Xiányáng Shì|| align=right| 4 894 834 || align=right| - || Qindu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Yan'an]] || 延安市 || Yán'ān Shì || align=right| 2 187 009|| align=right|-|| Baota distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Yulin]] || 榆林市 || Yúlín Shì || align=right| 3 351 437|| align=right| - || Yuyang distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 37 327 378 runakuna ([[Han runa]] 99,5%, [[Hui runa]] 0,4%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Shaanxi}}
* [https://web.archive.org/web/20181229221118/http://www.shaanxi.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20060723185644/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-shaanxi-large.jpg Mapa de Shaanxi] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43589.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/shaanxi.htm Shaanxi] (kastilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Shaanxi pruwinsya| ]]
odmcy7vjfnc2vxkd40vewd78pof5k70
Shandong pruwinsya
0
49864
692323
603367
2026-10-25T13:24:01Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Shandong Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692323
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Shandong pruwinsya <br />山东<br /><small>Provincia de Shandong</small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Yellow river pontoon bridge jinan 2008 05.jpg|290px|Jinan, Shandong (2008)]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Jinan]], [[Shandong]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Shandong.svg|140px|center|Shandong Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Shandong unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 36°30'N 118°06'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 17
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 140
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1941
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Jinan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 94 000 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 586 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 156 700 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Jiang Daming]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-! colspan="2"
|}
'''Shandong pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Shandong'', [[chun simi]]pi: 山东, [[phinyim]]pi: Shāndōng, machu: Shantung, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Jinan]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
17 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Shandong pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Jinan]] || 济南市 || Jǐnán Shì || align=right|-|| align=right|-||Shizhong distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:ShandongMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Qingdao]] || 青岛市 || Qīngdǎo Shì || align=right| - || align=right| - || Shinan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Binzhou]] || 滨州市 || Bīnzhōu Shì || align=right|-|| align=right|-|| Bincheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Dezhou]] || 德州市 || Dézhōu || align=right| - || align=right| - || Decheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Dongying]] || 东营市 || Dōngyíng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Dongying distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Heze]] || 菏泽市 || Hézé Shì || align=right|-|| align=right|-|| Mudan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Jining]] || 济宁市 || Jìníng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Shizhong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Laiwu]] || 莱芜市 || Láiwú Shì || align=right| - || align=right| - || Laicheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Liaocheng]] || 聊城市 || Liáochéng Shì || align=right| - || align=right| - || Dongchangfu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Linyi]] || 临沂市 || Línyí Shì || align=right|-|| align=right|-|| Lanshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Rizhao]] || 日照市 || Rìzhào Shì || align=right| - || align=right| - || Donggang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Tai'an]] || 泰安市 || Tài'ān Shì || align=right|-|| align=right|-|| Taishan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Weifang]] || 潍坊市|| Wéifāng Shì || align=right|-|| align=right|-|| Kuiwen distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Weihai]] || 威海市 || Wēihǎi Shì || align=right|-|| align=right|-|| Huancui distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|15 ||[[Yantai]] || 烟台市 || Yāntái Shì || align=right| - || align=right| - || Laishan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|16 ||[[Zaozhuang]] || 枣庄市 || Zǎozhuāng Shì || align=right| - || align=right|-|| Shizhong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|17 ||[[Zibo]] || 淄博市 || Zībó Shìo || align=right| - || align=right| -|| Zhangdian distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 94 000 000 runakuna ([[Han runa]] 99,3%, [[Hui runa]] 0,6%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
* [[Coatzacoalcos]]
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Shandong}}
* [http://www.sd.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [http://www.muztagh.com/images/map/map-of-shandongi-large.jpg Mapa de Shandong] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43590.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/shandong.htm Liaoning] (kastilla simipi)
* [http://www.tasteshandong.com/ El sitio oficial del turismo en Shandong]
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Shandong pruwinsya| ]]
ee9l9qfia9gisj6wapasmjbrbwfmn4v
Shanxi pruwinsya
0
49872
692324
671066
2026-10-25T13:24:15Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Shanxi Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692324
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Shanxi pruwinsya <br />山西<br /><small>Provincia de Shanxi</small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Yingze Avenue in Taiyuan.jpg|290px|Taiyuan, Shanxi]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Taiyuan]], [[Shanxi]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Shanxi.svg|120px|center|Shanxi Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Shanxi unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 37°07' N 112°04'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 11
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 119
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 388
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Taiyuan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 33 350 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 213 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 150 000 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Wang Jun]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Shanxi pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Shanxi'', [[chun simi]]pi: 山西, [[phinyim]]pi: Shānxī, machu: Shansi, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Taiyuan]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
11 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Shanxi pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Taiyuan]] || 太原市 || Tàiyuán Shì || align=right| 4 201 591 || align=right|-||Xinghualing distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:ShanxiMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Changzhi]] || 长治市 || Chángzhì Shì || align=right| 3 334 564 || align=right| - || Chengqu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Datong]] || 大同市 || Dàtóng Shì || align=right|3 318 057|| align=right|-|| Chengqu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Jincheng]] || 晋城市 || Jìnchéng Shì || align=right| 2 279 151 || align=right| - || Chengqu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Jinzhong]] || 晋中市 || Jìnzhōng Shì || align=right| 3 249 425 || align=right|-|| Yuci distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Linfen]] || 临汾市 || Línfén Shì|| align=right| 4 316 612 || align=right|-|| Yaodu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Lüliang]] || 吕梁市 || Lǚliáng Shì || align=right| 3 727 057|| align=right|-|| Lishi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Shuozhou]] || 朔州市 || Shuòzhōu Shì|| align=right| 1 714 857 || align=right| - || Shuocheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Xinzhou]] || 忻州市 || Xīnzhōu Shì || align=right| 3 067 501|| align=right|-|| Xinfu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Yangquan]] || 阳泉市 || Yángquán Shì || align=right| 1 368 502 || align=right| - || Chengqu distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Yuncheng]] || 运城市 || Yùnchéng Shì || align=right| 5 134 794 || align=right| - || Yanhu distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 33 350 000 runakuna ([[Han runa]] 99,68%, [[Hui runa]] 0,19%, Manchú 0,042%, Mongol 0,029%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Shanxi}}
* [https://web.archive.org/web/20080610201501/http://www.shanxi.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20051031064635/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-shanxi-large.jpg Mapa de Shanxi] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43590.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/shanxi.htm Shaanxi] (kastilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Shanxi pruwinsya| ]]
091in0fhjuiyq65zoxnxjqg6j2vaqbx
Sichuan pruwinsya
0
49876
692325
691958
2026-10-25T13:24:29Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Sichuan Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692325
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Sichuan pruwinsya <br />山西<br /><small>Provincia de Sichuan</small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:CHUNXILU.jpg|290px|Chengdu, Sichuan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Chengdu]], [[Sichuan]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Sichuan.svg|120px|center|Sichuan Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Sichuan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 30°07' N 103°04'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 21
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 181
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 5 011
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Chengdu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 87 250 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] ||180 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 485 000
km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Jiang Jufeng]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Sichuan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Sichuan'', [[chun simi]]pi: 四川, [[phinyim]]pi: Sìchuān, machu: Szechwan
, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Chengdu]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika rakiy ==
21 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Sichuan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Ganzi]] || 甘孜藏族自治州 || Gānzī Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right| 1 091 872 || align=right|-||Kangding distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:SichuanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Ngawa]] ||阿坝藏族羌族自治州 ||Ābà Zàngzú Qiāngzú Zìzhìzhōu || align=right| 898 713 || align=right| - || Barkam kantum
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Mianyang]] ||绵阳市 || Miányáng Shì || align=right|4 613 862 || align=right|-|| Fucheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Guangyuan]] ||广元市 ||Gǔangyúan Shì || align=right| 2 484 125 || align=right| - || Lizhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Nanchong]] ||南充市 || Nánchōng Shì || align=right| 6 278 622 || align=right|-|| Shunqing distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Bazhong]] ||巴中市 ||Bāzhōng Shì|| align=right| 3 283 771 || align=right|-|| Bazhou distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 ||[[Dazhou]] ||达州市 || Dázhōu Shì || align=right| 5 468 092|| align=right|-|| Tongchuan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 ||[[Ya'an]] ||雅安市 ||Yǎ'ān Shì|| align=right| 1 507 264 || align=right| - || Yucheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Chengdu]] ||成都市 ||Chéngdū Shì || align=right| 14 047 625|| align=right|-|| Qingyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Deyang]] ||德阳市 ||Déyáng Shì || align=right| 3 615 759 || align=right| - || Jingyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Suining]] ||遂宁市 ||Sùiníng Shì || align=right| 3 252 551 || align=right| - || Chuanshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Guang'an]] ||广安市 ||Guǎng'ān Shì || align=right| 3 205 476 || align=right| - || Guang'an distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Meishan]] ||眉山市 ||Méishān Shì || align=right| 2 950 548 || align=right| - || Dongpo distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Ziyang]] ||资阳市 ||Zīyáng Shì || align=right| 3 665 064 || align=right| - || Yanjiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|15 ||[[Leshan]] ||乐山市 || Lèshān Shì || align=right| 3 235 756 || align=right| - || Shizhong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|16 ||[[Neijiang]] ||内江市 ||Nèijiāng Shì || align=right| 3 702 847 || align=right| - || Shizhong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|17 ||[[Zigong]] ||自贡市 ||Zìgòng Shì || align=right| 2 678 898 || align=right| - || Ziliujing distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|18 ||[[Yibin]] || 宜宾市 || Yíbīn Shì || align=right| 4 472 001 || align=right| - || Cuiping distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|19 ||[[Luzhou]] ||泸州市 ||Lúzhōu Shì || align=right| 4 218 426 || align=right| - || Jiangyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|20 ||[[Liangshan]] ||凉山彝族自治州 ||Liángshān Yízú Zìzhìzhōu || align=right| 4 532 809 || align=right| - || Xichang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|21 ||[[Panzhihua]] ||攀枝花市 ||Pānzhīhūa Shì || align=right| 1 214 121 || align=right| - || Dongqu distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 87 250 000 runakuna ([[Han runa]] 95,08%, [[Yi runa]] 2,6%, Tibet runa 1,5%, Qiang runa 0,4%).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** [[Sichuan Yachay sunturnin]].
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Sichuan }}
* [https://web.archive.org/web/20031124071408/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-sichuan-large.jpg .gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20031124071408/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-sichuan-large.jpg Mapa de Sichuan] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43591.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/sichuan.htm Sichuan] (kastilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Sichuan pruwinsya| ]]
2o2k2p7kkj8ua9cse251hjzt8bz51nv
Yunnan pruwinsya
0
49916
692270
665288
2026-10-25T12:53:50Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Yunnan Coa.svg retirado (sin equivalente en Commons)
692270
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Yunnan pruwinsya <br />云南<br /><small>Provincia de Yunnan</small> '''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Kunming-canal-20030824.jpg|290px|Kunming, Yunnan]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Kunming]], [[Yunnan]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:China Yunnan.svg|120px|center|Yunnan Chunwa]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|Yunnan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px|border]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 24°30' N 101°30'E
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Prefectura (Chunwa Runallaqta Republika)|Prefectura]]kuna || 16
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Distritu (Chunwa Runallaqta Republika)|Distritu]]kuna || 129
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Chunwa Runallaqta Republika)|Kantun]]kuna || 1 565
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kunming]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Simi]]kuna || chun simi
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 44 830 000
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 112 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 394 100
km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kamachiq runa]] || [[Qin Guangrong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[www.]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Yunnan pruwinsya''' ([[kastilla simi]]pi ''Provincia de Yunnan'', [[chun simi]]pi: 云南, [[phinyim]]pi: Yúnnán, machu: Yünnan, nisqaqa [[Chunwa Runallaqta Republika]] mama llaqtapi huk [[pruwinsya]]m. Uma llaqtanqa [[Kunming]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* '''[[Urqu]]kuna:''' .
* '''[[Mayu]]kuna:''' .
* '''[[Qucha]]kuna:'''
== Pulitika Rakiy ==
16 prefectura-llaqtanmi kan.
{| class="sortable" border="0" align="center" valign=top style="vertical-align:top; border: 1px solid #999; background-color:#FFFFFF; font-size:100%"
|+ style="background:black; color:white" |<big>Prefectura-llaqta Yunnan pruwinsyapi</big> (2011)
|-bgcolor=#D8D8D8 align=center
| Nº.
| Llaqta
| [[Chun simi|Chun]]
| [[Hanyu phinyim]]
| Runakuna
| Hallka k'iti kanchar (km²)
| Uma llaqta
| Saywitu
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|1 ||[[Kunming]] || 昆明市 || Kūnmíng Shì || align=right| 6 432 000|| align=right|-||Panlong distritu|| rowspan=17|[[Rikcha:SichuanMap.png|200x350px]]
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|2 ||[[Qujing]] || 曲靖市 || Qǔjìng Shì || align=right| 5 855 000 || align=right| - || Qilin distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|3 ||[[Yuxi]] || 玉溪市 || Yùxī Shì || align=right| 2 304 000 || align=right|-|| Hongta distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|4 ||[[Baoshan]] || 保山市 || Bǎoshān Shì || align=right| 2 506 000 || align=right| - || Longyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|5 ||[[Zhaotong]] || 昭通市 || Zhāotōng Shì || align=right| 5 213 000 || align=right|-|| Zhaoyang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|6 ||[[Lijiang]] || 丽江市 || Lìjiāng Shì|| align=right| 1 245 000 || align=right|-|| Gucheng distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|7 || [[Pu'er]] || 普洱市 || Qǔjìng Shì || align=right| 2 543 000 || align=right|-|| Simao distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|8 || [[Lincang]] || 临沧市 || Líncāng Shì|| align=right| 2 430 000 || align=right| - || Linxiang distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|9 ||[[Dehong]]|| 德宏傣族景颇族自治州 || Déhóng Dǎizú Jǐngpōzú Zìzhìzhōu || align=right| 1 211 000|| align=right|-|| Luxi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|10 ||[[Nujiang]] || 怒江傈僳族自治州 || Nùjiāng Lìsùzú Zìzhìzhōu Shì || align=right| 534 000 || align=right| - || Lushui distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|11 ||[[Diqing]] || 迪庆藏族自治州 || Díqìng Zàngzú Zìzhìzhōu || align=right| 400 000 || align=right| - || Xamgyi'nylha distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|12 ||[[Dali]] || 大理白族自治州 || Dàlǐ Báizú Zìzhìzhōu || align=right| 3 456 000 || align=right| - || Dali distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|13 ||[[Chuxiong]] || 楚雄彝族自治州 || Chǔxióng Yízú Zìzhìzhōu || align=right| 2 684 000 || align=right| - || Chuxiong distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|14 ||[[Honghe]] || 红河哈尼族彝族自治州 || Hónghé Hānízú Yízú Zìzhìzhōu || align=right| 4 501 000 || align=right| - || Mengzi distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|15 ||[[Wenshan]] || 文山壮族苗族自治州 || Wénshān Zhuàngzú Miáozú Zìzhìzhōu || align=right| 3 518 000 || align=right| - || Wenshan distritu
|----------
|-valign=top bgcolor=#F0F0F0
|16 ||[[Xishuangbanna]] || 西双版纳傣族自治州 || Xīshuāngbǎnnà Dǎizú Zìzhìzhōu || align=right| 1 134 000 || align=right| - || Jinghong distritu
|----------
|}
== Yachay tarpuy ==
== Pruwinsyapi paqarisqa runakuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
* 44 830 000 runakuna ([[Han runa]] 67,08%, [[Yi runa]] 11,0%, Bait runa 3,6%, Hani runa 3,4%, Zhuang runa 2,7%, Dai runa 2,7).
=== Simi kapchiy ===
== Karu puriy ==
== Yachachiy ==
* [[Wawa wasi]]kuna :
* [[Huch'uy yachay wasi]]kuna:
* [[Chawpi yachay wasi]]kuna:
* [[Yachay suntur]]kuna:
** [[Yunnan Yachay sunturnin]].
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
{{listaref}}
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Yunnan}}
* [http://www.yn.gov.cn/ Uficial qillqa web] (chun simipi)
* [https://web.archive.org/web/20031124071408/http://www.muztagh.com/images/map/map-of-sichuan-large.jpg Sichuan saywitu] (inlish simipi)
* [http://www.china.org.cn/english/features/43591.htm China Internet Information Center] (inlish simipi)
* [http://spanish.china.org.cn/spanish/xi-difang/sichuan.htm Sichuan] (kastilla simipi)
{{Punku p'anqa Chunwa Runallaqta Republika}}
{{Pulitika rakiy (Chunwa Runallaqta Republika)}}
[[Katiguriya:Pruwinsya (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Yunnan pruwinsya| ]]
7uru84rcjx17x58ys9ex3va02dv1lku
Jinan
0
50180
692341
673493
2026-10-25T13:51:42Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Location of Jinan Prefecture within Shandong (China).png -> ChinaShandongJinan.png (Commons)
692341
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <span style="color:white;">'''Jinan''' <br />济南市</span>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Jinan montage.png|290px|Jinan]]
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Jinan.png|145px|center|Jinan llaqta, Chunwa Runallaqta Republika]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin escudo.svg|70px|center]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] [[Chunwa Runallaqta Republika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pruwinsya]] || [[Shandong pruwinsya|Shandong]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5 490 000 <small><br />(2010)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 667,31 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 8 227 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 23 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Zhang Jianguo]] <small><br />(2007-)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20061004062741/http://www.jinan.gov.cn/ www.jinan.gov.cn]
|-
! colspan="2" |
|}
[[Rikcha:ChinaShandongJinan.png|thumb|right|290px|Jinan (Shandong)]]
[[Rikcha:JinanOlympic.JPG|thumb|right|290px|Jinan]]
'''Jinan''' ( [[chun simi]]pi: 济南市, machu chun simipi: 濟南, [[phinyim]]pi: Jǐnán, machu: Tsinan), [[Chunwa]] llaqtap, [[Shandong pruwinsya]] [[uma llaqta]]nmi.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
* Urqukuna:
* Mayukuna:
* Qutakuna:
== Pulitika Rakyi ==
[[Rikcha:Jinan_Map_With_Num.png|thumb|left|280px|Pulitika Rakiy - Jinan]]
6 distritukuna, 1 munisipyu-llaqta wan 3 cundadukuna:
== Karu puriy ==
*
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Ñaña llaqtakuna ==
== Kaypipas qhaway ==
== Hawa t'inkikuna ==
{{Commonscat|Jinan}}
* [http://www.jinan.gov.cn/English/default.asp Jinan (inlish simipi)]
* [https://web.archive.org/web/20061019000334/http://makefire.j2meworld.com/cn/others/map/maps/jinan.jpg Plano de Jinan] (chun simipi)
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chunwa Runallaqta Republika)]]
[[Katiguriya:Shandong pruwinsya]]
2n8drsytonvo2g0812x3uxzxdp5r94l
Veracruz suyu
0
50241
692354
677782
2026-10-25T13:57:25Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Xalapa collage.jpg -> Xalapa montage.jpg (Commons)
692354
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="+0" color="white">'''Veracruz suyu'''<br>Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Xalapa montage.jpg|290px|Xalapa - Veracruz, Mishiku]]
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Veracruz in Mexico.svg|145px|center|Veracruz (Mishiku)]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Coat of arms of Veracruz.svg|70px|center|Veracruz wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Veracruz.svg|100px|border|center|Veracruz unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{MEX}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 22°28′-17°09' N 93°36′-98°39' O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Xalapa-Enríquez]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Munisipyu]]kuna || 212
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 7 643 194 <small>(2010)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 99,2 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 71 820 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay ||0 - 5 610 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|22|12|1823}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Gubirnadur]] || [[Javier Duarte de Ochoa]] (2011-)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| -7
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110923173030/http://www.veracruz.gob.mx/ www.veracruz.gob.mx]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Veracruz suyu''' ([[kastilla simi]]pi: Estado Libre y Soberano de Veracruz de Ignacio de la Llave), nisqaqa [[Mishiku]]pi huk suyum. [[Uma llaqta]]nqa [[Xalapa-Enríquez]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa 1823 watapi.
== Allpa saywachi ==
== Pulitiku rakiy ==
[[Rikcha:Municipios de Veracruz.svg|thumb|right|280px|Munisipyukuna (Veracruz)]]
212 munisipyukuna
== Chiriqunuy ==
== Runakuna ==
== Hatun llaqtakuna ==
* [[Xalapa-Enríquez]], 424 755 runakuna.
* [[Veracruz]], 552 156 runakuna.
* [[Poza Rica]], 513 308 runakuna.
* [[Orizaba]], 410 372 runakuna.
* [[Minatitlán]], 356 020 runakuna.
* [[Coatzacoalcos]], 347 223 runakuna.
* [[Córdoba (Veracruz)|Córdova]], 315 996 runakuna.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Mishiku)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Veracruz}}
* [https://web.archive.org/web/20110923173030/http://www.veracruz.gob.mx/ Gobierno del Estado de Veracruz] Uficial qillqa web.
* [https://web.archive.org/web/20080219033930/http://www.veratur.gob.mx/ Turismo del Gobierno del Estado de Veracruz]
{{Suyukuna (Mishiku)}}
[[Katiguriya:Veracruz suyu| ]]
[[Katiguriya:Suyu (Mishiku)]]
5d58fr53cwi1or8a6ceecl3hhghh1cy
La Paz (Baja California Sur)
0
50258
692393
666653
2026-10-25T14:13:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera de La Paz BCS.gif (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692393
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''La Paz'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Lapazbajac.jpg|290px|La Paz]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |La Paz
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location La Paz BCS.png|145px|center|La Paz, Mishiku]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:EscudoLaPaz.jpg|70px|center|La Paz wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Mishiku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mishiku suyu|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Baja California Sur.svg|25px]] [[Baja California Sur suyu|Baja California Sur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 24°08′32″ N 110°18′39″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 215 178 <small>(2010)</small> (llaqta)
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 81,94 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 385 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 27 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|3|05|1535}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Esthela Ponce]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (+7) (Mishiku)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.lapaz.gob.mx www.lapaz.gob.mx]
|-
! colspan="2" |
|}
'''La Paz''' nisqaqa [[Mishiku]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Baja California Sur suyu]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|3|05|1535}}.
== Pulitika Rakiy ==
* ? coloniakuna
=== Raymikuna ===
* Karnawal
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{USA}} [[Redondo Beach]],[[California]]<ref>[http://www.sister-cities.org/directory/IntllistingsResults.cfm Sister-Cities.org] Mishiku Ñaña llaqtakuna.</ref>
* {{USA}} [[Valley llaqta (Chinchay Dakota)|Valley llaqta]], [[North Dakota]]
* {{MEX}} [[Tijuana]], [[Baja California suyu|Baja California]]
* {{MEX}} [[Ensenada (Baja California)|Ensenada]], [[Baja California suyu|Baja California]]
* {{KOR}} [[Pusan]]<ref>[https://web.archive.org/web/20120824035335/http://www.bajacalifornia.gob.mx/SP/DRI/ciudades_hermanas.html] Mishiku Ñaña llaqtakuna.</ref>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Mishiku)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{Commonscat|La Paz, Baja California Sur}}
[[Katiguriya:Llaqta (Mishiku)]]
[[Katiguriya:Baja California Sur suyu]]
dkti0ninwv7zfrgd5vpb5okb6vvx3r7
Saltillo
0
50269
692392
673326
2026-10-25T14:13:25Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Bandera Saltillo.png (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692392
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Saltillo'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Saltillo, mexico(3).jpg|290px|Saltillo]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Saltillo
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location Saltillo.png|145px|center|Saltillo, Mishiku]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Saltillo_escudo.jpg|70px|center|Saltillo wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Mishiku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mishiku suyu|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Coahuila.svg|25px|Coahuila]] [[Coahuila suyu|Coahuila]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 25°26′00″ N 101°00′00″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 725 123 <small>(2010)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || - runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || - km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 1 560 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|25|07|1577}}.
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Jericó Abramo Masso]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (+7) (Mishiku)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.saltillo.gob.mx www.saltillo.gob.mx]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Saltillo''' nisqaqa [[Mishiku]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Coahuila suyu]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
[[Alberto de Canto]] kamasqa {{Pun|25|07|1577}}.
== Pulitika Rakiy ==
* ? coloniakuna
=== Raymikuna ===
* Karnawal
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{MEX}} [[Guadalajara (Jalisco)|Guadalajara]], [[Jalisco suyu|Jalisco]].
* {{MEX}} [[Monterrey]], [[Nuevo León suyu|Nuevo León]].
* {{USA}} [[Austin]], [[Texas]].
* {{USA}} [[Lansing (Michigan)|Lansing]], [[Míchigan]].
* {{MEX}} [[Santiago (Nuevo León)|Santiago]], [[Nuevo León suyu|Nuevo León]].
* {{MEX}} [[Torreón]], [[Coahuila de Zaragoza|Coahuila]].
* {{MEX}} [[Cuahutemoc]], [[Mishiku llaqta]].
* {{MEX}} [[Coyoacán]], [[Mishiku llaqta]].
* {{MEX}} [[Tlaxcala de Xicohténcatl]], [[Tlaxcala]].
* {{GUA}} [[Watimala llaqta|Watimala]]
* {{BRA}} [[Santo André]], [[São Paulo suyu|São Paulo]].
* {{CAN}} [[Alma (Quebec)|Alma]], [[Quebec]].
* {{CAN}} [[Windsor (Ontario)|Windsor]], [[Ontario]].
* {{CAN}} [[Fredericton]], [[Nuevo Brunswick]].
* {{MEX}} [[Álvaro Obregón (Distrito Federal)|Álvaro Obregón]], [[México, D.F.|D.F.]]
* {{MEX}} [[Monclova]], [[Coahuila suyu|Coahuila]]
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:Saltillo Fuente plaza de armas.jpg
Rikcha:Palacio de gobierno en saltillo, mexico.jpg
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Mishiku)]]
* [[José Raúl Vera López]]
* [[Sebastián Aguilar]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|Saltillo|Saltillo}}
* [http://www.saltillo.gob.mx/ Saltillo Uficial Web]
* [https://web.archive.org/web/20220524131818/http://e-saltilloenfrecuencia.tk/ Saltilloenfrecuencia - Quejas y Denuncias]
* [http://www.diocesisdesaltillo.org.mx/ Diócesis de Saltillo]
[[Katiguriya:Llaqta (Mishiku)]]
[[Katiguriya:Coahuila suyu]]
4xndx5etlv124wpauzj249pgh2e04ku
Tepic
0
50280
692391
686388
2026-10-25T14:13:07Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Flag of Tepic.svg, Rikcha: Fuentes Tepic.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692391
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Tepic'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Tepic.png|290px|Tepic]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Tepic
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location Tepic.png|145px|center|Tepic, Mishiku]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo Tepic.svg|70px|center|Tepic wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Mishiku]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mishiku suyu|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Nayarit.svg|25px|Nayarit]] [[Nayarit suyu|Nayarit]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 21°31′95″ N 104°54′32″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 332 863 <small>(2010)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || - runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 2.274 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 920 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|18|11|1531}}.
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Héctor González Curiel]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (+7) (Mishiku)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.tepic.gob.mx www.tepic.gob.mx]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Tepic''' nisqaqa [[Mishiku]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Nayarit suyu]] wan [[Tepic munisipyu]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
[[Nuño de Guzmán]] kamasqa {{Pun|18|11|1531}}, ''Villa del Espíritu Santo de la Mayor España''.
== Pulitika Rakiy ==
* ? coloniakuna
=== Raymikuna ===
* Karnawal
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{USA}} '''[[Paramount (California)|Paramount]]''' <ref>{{Cita web |url= http://www.tepic.gob.mx/boletines.php?bol=946 |título= Casa de Salud en Mesa de Picachos |fechaacceso= 05-06-2008 |editorial= H. XXXVII Ayuntamiento de Tepic |idioma= español }}</ref>
* {{CUB}} '''[[La Habana Vieja]]'''<ref>{{Cita web |url= http://www.tepic.gob.mx/boletines.php?bol=599 |título= ALCALDE DE LA HABANA VIEJA, OFRECE CONFERENCIA EN LAS RUINAS DE JAUJA, SOBRE RESTAURACION DE CENTROS HISTORICO |fechaacceso= 05-06-2008 |editorial= H. XXXVII Ayuntamiento de Tepic |idioma= español }}</ref>
* {{MEX}} ''' [[Compostela de Indias (Nayarit)|Compostela]]'''
* {{MEX}} '''[[Morelia]]
* {{MEX}} '''[[Tijuana]]
* {{MEX}} '''[[Xalisco (Nayarit)|Xalisco]]
* {{MEX}} '''[[Mascota (Jalisco)|Mascota]]
* {{AUS}} '''[[Sydney]]
* {{MEX}} '''[[Guadalajara (Jalisco)|Guadalajara]]
* {{USA}} '''[[Los Ángeles (California)|Los Ángeles]]
* {{MEX}} '''[[Caborca]],''' [[Sonora suyu|Sonora]]
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:Primer Nodo Vial - Av. Mexico y Av. de los Insurgentes (cfrausto).jpg
Rikcha:Catedral de Tepic, Nayarit, MEXICO.jpg
Rikcha:Parque Juan Escutia y Teatro del Pueblo.JPG
Rikcha:Our Lady of Guadalupe Shrine, Barranca del Pichon, Tepic, Nayarit, Mexico (3).jpg
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Mishiku)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|Tepic|Tepic}}
* [http://www.tepic.gob.mx/ Tepic Uficial Web]
* [http://www.ittepic.edu.mx/ Instituto Tecnológico de Tepic]
* [http://www.uan.edu.mx/ Universidad Autónoma de Nayarit]
* [https://web.archive.org/web/20080418120349/http://www.mapanayarit.com/tepic/ Mapa Tepic llaqta]
* [https://web.archive.org/web/20080611233109/http://mexicosatellite.com/index.php?open=55 Mapa de satélite de Tepic de la plaza principal]
* [https://web.archive.org/web/20170928215118/http://visitnayarit.com/ Secretaria de turismo]
* [https://web.archive.org/web/20120830234919/http://www.nayarit.org/ Nayarit Mishiku info]
[[Katiguriya:Llaqta (Mishiku)]]
[[Katiguriya:Nayarit suyu]]
oyuzt5as30pmja4vad3xr41k3hcoqm7
Winnipeg
0
50326
692246
680909
2026-10-25T12:26:36Z
Breogan2008
7106
Rikcha: City hall in Winnipeg.jpg -> Winnipeg's City Hall building.JPG (Commons)
692246
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Winnipeg'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:444 Winnipeg montage.jpg|290px|Winnipeg]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Winnipeg
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Winnipegmanitoba.png|145px|center|Winnipeg, Manitoba-Kanada]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Coat of arms of Winnipeg.svg|70px|center|Winnipeg wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Winnipeg.svg|100px|center|Winnipeg unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{CAN}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pruwinsya (Kanada)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Flag of Manitoba.svg|22px|Manitoba]] [[Manitoba pruwinsya|Manitoba]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 49°54′03″ N 97°08′09″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 663 617 <small>(2011)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 1 362 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 465,16 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 238 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| [[1738]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Brian Bowman]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (Kanada)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20110706213258/http://www.winnipeg.ca/ www.winnipeg.ca]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Winnipeg''' nisqaqa [[Kanada]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Manitoba pruwinsya]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
[[Rikcha:Crowds of Winnipeggers wave at His Majesty King George VI and Her Majesty Queen Elizabeth.jpg|thumb|left|George VI wam Ilisabeth Winnipeg]]
[[Rikcha:City Hall and Volunteer Monument, Winnipeg, MB, 1887.jpg|thumb|left| 1887]]
Kamasqa 1738 watapi
== Pulitika Rakiy ==
=== Raymikuna ===
*
== Ñaña llaqtakuna ==
*
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:Winnipeg's City Hall building.JPG| Winnipeg Munisipyu
Rikcha:Winnipeg Portage St looking east.jpg| Winnipeg Munisipyu
Rikcha:Manitoba Legislature.jpg |Manitoba
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Kanada)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|Winnipeg|Winnipeg}}
* [http://www.city.winnipeg.on.ca/ Winnipeg Uficial Web]
[[Katiguriya:Winnipeg| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kanada)]]
[[Katiguriya:Manitoba pruwinsya]]
mc997did6laes6skkgvj4ibxyp29pz7
Victoria (British Columbia)
0
50330
692389
670054
2026-10-25T14:12:28Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Victoria BC COA.png (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692389
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Victoria'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:VICTORIA-BC-COLLAGE.jpg|290px|Victoria]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Victoria
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Victoria, British Columbia Location.png|145px|center|Victoria, British Columbia-Kanada]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag-of-Victoria-BC.jpg|100px|center|Victoria unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{CAN}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pruwinsya (Kanada)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Flag of British Columbia.svg|22px|British Columbia]] [[British Columbia pruwinsya|British Columbia]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 48°25′19″ N 123°21′56″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 80 032 <small>(2011)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 3 996 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 19,68 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 23 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|4|03|1843}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Lisa Helps]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (Kanada)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20061004124727/http://www.city.victoria.bc.ca/ www.city.victoria.bc.ca]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Victoria''' nisqaqa [[Kanada]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[British Columbia pruwinsya]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa 1843 watapi.
== Allpa saywachi ==
== Pulitika Rakiy ==
== Yachay ==
== Karu puriy ==
== Raymikuna ==
*
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{RUS}}, [[Khabarovsk]].
* {{NZL}}, [[Napier]]
* {{JAP}}, [[Morioka]]
* {{CHN}}, [[Suzhou]]
* {{USA}}, [[Anacortes (Washington)|Anacortes]], [[Washington suyu|Washington]].
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:2009-0605-TheFairmontEmpress.jpg| Victoria, BC
Rikcha:Bc lege by day pm.jpg| Victoria Kathidral
Rikcha:Aerial photo of Victoria, BC, on Vancouver Island, Canada.jpg| Victoria
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Kanada)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|Victoria, British Columbia|Victoria}}
* [https://web.archive.org/web/20061004124727/http://www.city.victoria.bc.ca/ Victoria Uficial Web]
* [https://web.archive.org/web/20071023062929/http://www.victoria.ca/common/index.shtml Victoria gubiernu]
[[Katiguriya:Victoria (Bristish Columbia)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kanada)]]
[[Katiguriya:British Columbia pruwinsya]]
79cq2wx6s12i5mujc74vb83zjulvndk
Saint John (Newfoundland wan Labrador)
0
50332
692388
645870
2026-10-25T14:12:09Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Flag of Saint John.png, Rikcha: Flag of St John.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692388
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Saint John'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:St. John's Collage.jpg|290px|Saint John]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Saint John
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Map of New Brunswick highlighting Saint John County.png|145px|center|Saint John, Newfoundland wan Labrador-Kanada]]
|- style="background: white"
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{CAN}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pruwinsya (Kanada)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Flag of Newfoundland and Labrador.svg|22px|Newfoundland wan Labrador]] [[Newfoundland wan Labrador pruwinsya|Newfoundland wan Labrador]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 47°36′04″ N 52°41′52″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 106 172 <small>(2011)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 225,6 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 446,04 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 0 - 147 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|5|08|1583}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Dany Breen]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (Kanada)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.stjohns.ca www.stjohns.ca]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Saint John''' nisqaqa [[Kanada]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Newfoundland wan Labrador pruwinsya]] uma llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|5|08|1583}}.
== Pulitika Rakiy ==
== Raymikuna ==
*
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{IRL}} [[Waterford]]<ref name=stj>{{cita web |url=http://www.innvestreithotels.com/ViewPage.action?siteNodeId=192&languageId=1&contentId=-1 |título=St John's - Canada: City Travel Guide, Things to do, Hotels to Stay |fechaacceso=15 de julio |añoacceso=2008}}</ref>
* {{VEN}}, [[Mérida (Venezuela)|Mérida]].
* {{VEN}}, [[Maracay]].
* {{VEN}}, [[Santa Ana de Coro]].
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:StJohns Newfoundland ViewfromSIgnalHill2.jpg| St. Johns, Newfoundland
Rikcha:St John's Basilica.jpg| Saint John Basilikya Kathidral
Rikcha:OSC MUN.jpg| Saint John Yachay sunturnin
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Kanada)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|St. John, Newfoundland and Labrador|Regina}}
* [http://www.stjohns.ca/ Saint John Uficial Web]
[[Katiguriya:Saint John (Newfoundland wan Labrador)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kanada)]]
[[Katiguriya:Newfoundland wan Labrador pruwinsya]]
jr2hcpcdb6jczgsz4z9hr11bc5c8gtf
Saint John (New Brunswick)
0
50338
692350
645869
2026-10-25T13:55:05Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Flag-of-Saint John.jpg -> Saint John, NB Flag.svg (Commons)
692350
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#CC3300; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#CC3300"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#CC3300"
| <font size="+0" color="white">'''Saint John'''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:St john nb square.jpg|290px|Saint John]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" |Saint John
|- style="color: white; background: #CC3300; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Saint John, New Brunswick Location.png|145px|center|Saint John , New Brunswick-Kanada]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Blason ville ca Saint-Jean (Nouveau-Brunswick).svg|70px|center|Saint John wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #CC3300; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Saint John, NB Flag.svg|100px|center|Saint John unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{CAN}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pruwinsya (Kanada)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Flag of New Brunswick.svg|22px|New Brunswick]] [[New Brunswick pruwinsya|New Brunswick]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna || 45°16′50″ N 66°04′34″ O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 70 063 <small>(2011)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 215 runak./km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 326 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 76 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata|| {{Pun|18|05|1785}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Don Darling]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || (Kanada)<br />
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.saintjohn.ca www.saintjohn.ca]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Saint John''' nisqaqa [[Kanada]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[New Brunswick pruwinsya]] aswan hatun llaqtanmi.
== Wiñay kawsay ==
[[Rikcha:Gathering for the Parade, Loyalist Centennial, Saint John, New Brunswick.jpg|thumb|left|250px| Saint John 1883]] Kamasqa {{Pun|18|05|1785}}.
== Pulitika Rakiy ==
=== Raymikuna ===
*
== Ñaña llaqtakuna ==
== Rikchakuna ==
<gallery perrow="5">
Rikcha:Harbour Bridge (2).jpg| Saint John
Rikcha:Cathedral of the immaculate conception saint john 1.jpg| Inmaculada Kunsipsyun inlisya, Saint John Kathidral
</gallery>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Kanada)]]
{{Listaref}}
== Hawa tinkikuna ==
{{commonscat|Saint John , New Brunswick|Fredericton}}
* [http://www.saintjohn.ca/ Saint John Uficial Web]
[[Katiguriya:Saint John (New Brunswick)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kanada)]]
[[Katiguriya:New Brunswick pruwinsya]]
d1xxibv45m3n2gk4wi9nps337agehj2
Limón (Kustarika)
0
50345
692357
604291
2026-10-25T13:58:26Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Escudo Limón.jpg -> Escudo de la Provincia de Limón.svg (Commons)
692357
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <font size="+0" color="white">'''Limón'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Valle del Guarco.JPG|290px|Limón]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Limón'', Kustarika
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:LimónMapa.png|120px|center|Limón pruwinsya]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de la Provincia de Limón.svg|70px|center|Limón wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Limon flag.gif|center|100px|Limón unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Costa Rica.svg|25px]] [[Kustarika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Kustarika)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Limon flag.gif|22px|Limón]] [[Limón pruwinsya|Limón]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Kustarika)|Kantun]] || [[Limón kantun|Limón]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 9°59′N, 83°02′O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 70 000 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 1 170 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 59,79 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 1 - 100 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || [[1854]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Rolando Rodríguez]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.muni-limon.go.cr/ www.muni-limon.go.cr]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Limón''' llaqtaqa [[Kustarika]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Limón pruwinsya]] wan Limón kantun uma llaqtanmi. Limón llaqta 70 000 runakunam kawsachkanku (2010).
== Wiñay kawsay ==
[[Philipp J. J. Valentini]], kamasqa 1854 watapi.
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
**
== Ñaña llaqtakuna ==
[http://www.sister-cities.org/ Sister Cities International, Inc. (SCI)]:
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:DSC02141, Limon, Costa Rica.jpg|Limón, Kustarica
Rikcha:DSC02131, Limon, Costa Rica.jpg|Limón, Kustarica
Rikcha:DSC02146, Limon, Costa Rica.jpg| Limón, Kustarica
</gallery>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Limón, Costa Rica|Limón}}
* [http://www.muni-limon.go.cr/ Limón Munisipyu]
[[Katiguriya:Limón (Kustarika)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chawpi Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kustarika)]]
2j159dhrekvykz61kfqq22mcz5c8nar
692358
692357
2026-10-25T13:58:49Z
Breogan2008
7106
Rikcha: LimónMapa.png -> Limon in Costa Rica.svg (Commons)
692358
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <font size="+0" color="white">'''Limón'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Valle del Guarco.JPG|290px|Limón]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Limón'', Kustarika
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Limon in Costa Rica.svg|120px|center|Limón pruwinsya]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de la Provincia de Limón.svg|70px|center|Limón wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Limon flag.gif|center|100px|Limón unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Costa Rica.svg|25px]] [[Kustarika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Kustarika)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Limon flag.gif|22px|Limón]] [[Limón pruwinsya|Limón]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Kustarika)|Kantun]] || [[Limón kantun|Limón]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 9°59′N, 83°02′O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 70 000 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 1 170 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 59,79 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 1 - 100 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || [[1854]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Rolando Rodríguez]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.muni-limon.go.cr/ www.muni-limon.go.cr]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Limón''' llaqtaqa [[Kustarika]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Limón pruwinsya]] wan Limón kantun uma llaqtanmi. Limón llaqta 70 000 runakunam kawsachkanku (2010).
== Wiñay kawsay ==
[[Philipp J. J. Valentini]], kamasqa 1854 watapi.
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
**
== Ñaña llaqtakuna ==
[http://www.sister-cities.org/ Sister Cities International, Inc. (SCI)]:
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:DSC02141, Limon, Costa Rica.jpg|Limón, Kustarica
Rikcha:DSC02131, Limon, Costa Rica.jpg|Limón, Kustarica
Rikcha:DSC02146, Limon, Costa Rica.jpg| Limón, Kustarica
</gallery>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Limón, Costa Rica|Limón}}
* [http://www.muni-limon.go.cr/ Limón Munisipyu]
[[Katiguriya:Limón (Kustarika)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chawpi Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kustarika)]]
3w02t47aijoknq9iclxzse7dzy8exgc
Liberia (Kustarika)
0
50347
692360
679018
2026-10-25T13:59:26Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Mapa de Liberia Costa Rica.jpg -> Costa Rica - Guanacaste - Liberia.svg (Commons)
692360
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <font size="+0" color="white">'''Liberia'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:A Guanacaste view.jpg|290px|Liberia, Guanacaste]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Liberia'', Kustarika
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Costa Rica - Guanacaste - Liberia.svg|120px|center|Liberia pruwinsya]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Liberiaban.gif|center|100px|Liberia unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Costa Rica.svg|25px]] [[Kustarika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Kustarika)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de la Provincia de Guanacaste.svg|22px|Guanacaste]] [[Guanacaste pruwinsya|Guanacaste]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Kustarika)|Kantun]] || [[Liberia kantun|Liberia]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 10°38′N, 85°26′O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 39 242 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 175 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|4|09|1769}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Carlos Marín Muñoz]] (2007-2011)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.muniliberia.go.cr/ www.muniliberia.go.cr]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Liberia''' llaqtaqa [[Kustarika]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Guanacaste pruwinsya]] wan Liberia kantun uma llaqtanmi. Liberia llaqta 39 242 runakunam kawsachkanku (2000).
== Wiñay kawsay ==
Llaqta kamasqa {{Pun|4|09|1769}}.
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
**
== Ñaña llaqtakuna ==
[http://www.sister-cities.org/ Sister Cities International, Inc. (SCI)]:
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:Liberia (Costa Rica).jpg|Liberia, Kustarica
Rikcha:Iglesia_Inmaculada_Concepcion_de_Maria,_Liberia,_Costa_Rica.JPG|Inmakulada Kunsipsyun inlisya-Liberia, Kustarica
Rikcha:Liberia Cosat Rica festival.jpg|Raymi - Liberia, Kustarica
</gallery>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Liberia, Costa Rica|Liberia}}
* [http://www.muniliberia.go.cr/ Liberia Munisipyu]
[[Katiguriya:Liberia (Kustarika)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chawpi Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kustarika)]]
oon6ber1p7kvm16vr2e9vu822598pb4
692404
692360
2026-10-25T14:18:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Liberiaban.gif (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692404
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <font size="+0" color="white">'''Liberia'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:A Guanacaste view.jpg|290px|Liberia, Guanacaste]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Liberia'', Kustarika
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Costa Rica - Guanacaste - Liberia.svg|120px|center|Liberia pruwinsya]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Costa Rica.svg|25px]] [[Kustarika]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Kustarika)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de la Provincia de Guanacaste.svg|22px|Guanacaste]] [[Guanacaste pruwinsya|Guanacaste]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Kantun (Kustarika)|Kantun]] || [[Liberia kantun|Liberia]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 10°38′N, 85°26′O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 39 242 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| 175 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|4|09|1769}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Carlos Marín Muñoz]] (2007-2011)
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [http://www.muniliberia.go.cr/ www.muniliberia.go.cr]
|-
! colspan="2" |
|}
'''Liberia''' llaqtaqa [[Kustarika]] mama llaqtap hatun [[llaqta]]nmi. [[Guanacaste pruwinsya]] wan Liberia kantun uma llaqtanmi. Liberia llaqta 39 242 runakunam kawsachkanku (2000).
== Wiñay kawsay ==
Llaqta kamasqa {{Pun|4|09|1769}}.
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
**
== Ñaña llaqtakuna ==
[http://www.sister-cities.org/ Sister Cities International, Inc. (SCI)]:
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:Liberia (Costa Rica).jpg|Liberia, Kustarica
Rikcha:Iglesia_Inmaculada_Concepcion_de_Maria,_Liberia,_Costa_Rica.JPG|Inmakulada Kunsipsyun inlisya-Liberia, Kustarica
Rikcha:Liberia Cosat Rica festival.jpg|Raymi - Liberia, Kustarica
</gallery>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Liberia, Costa Rica|Liberia}}
* [http://www.muniliberia.go.cr/ Liberia Munisipyu]
[[Katiguriya:Liberia (Kustarika)| ]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chawpi Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Kustarika)]]
n7du05936xeuyadj44ph6rqk7rwk3vl
Santa Catarina suyu
0
50383
692343
604401
2026-10-25T13:52:42Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Joinville zentrum.jpg -> 01 JoinvilleCentro.jpg (Commons)
692343
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:01 JoinvilleCentro.jpg|thumb|right|290px|Joinville, Santa Catarina suyu]]
'''Santa Catarina suyu''' ([[purtuyis simi]]pi: Estado de Santa Catarina) nisqaqa [[Brasil]]pi huk suyum. [[Uma llaqta]]nqa [[Florianópolis]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
== Allpa saywachi ==
95 346,18 km<sup>2</sup>
* Mayukuna:
* Quchakuna
== Runakuna ==
6 248 436 runakuna
== Pulitika rakiy ==
293 munisipyukuna
=== Hatun llaqtakuna ===
* [[Joinville]] (515 250 runakuna)
* [[Florianópolis]] (427 298 runakuna)
* [[Blumenau]] (306 214 runakuna)
* [[São José (Santa Catarina)|São José]] (209 804 runakuna)
* [[Criciúma]] (193 988 runakuna)
* [[Chapecó]] (186 336 runakuna)
* [[Itajai]] (186 127 runakuna)
== Chiriqunuy ==
== Yachaychiy ==
*Wawa wasikuna:
*Huch'uy yachay wasikuna:
*Chawpi yachay wasikuna:
*Yachay sunturkuna:
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Brasil)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Santa Catarina (state)}}
* [http://www.sc.gov.br/ Uficial Qillqa Web]
* [http://sites.google.com/site/santacatarinabrazil/ Website Santa Catarina Turismo]
[[Katiguriya:Santa Catarina suyu| ]]
[[Katiguriya:Suyu (Brasil)]]
{{Suyukuna (Brasil)}}
aw72qwkhd606bah17lhso4hqssk1z94
Inkawasi distritu
0
50728
692385
662943
2026-10-25T14:11:11Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Inkawasi.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692385
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <span style="color:white;">'''Inkawasi distritu <br/> <small> Distrito de Inkawasi </small> '''</span>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''[[Inkawasi]]'', Inkawasi distritu,
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Killapampa pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Image:Location of the province La Convención in Cusco.svg|145px|center]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:COA_of_Cuzco.jpg|70px|center|wallqanqa, Qusqu]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Flag of Cusco (1978–2021).svg|120px|center|Qusqu llaqtap unanchan]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Cusco (1978–2021).svg|20px|Qusqu]] [[Qusqu suyu|Qusqu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Bandera de la Provincia de la Convención.jpg|20px|Killapampa]] [[Killapampa pruwinsya|Killapampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Amaypampa]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5 054 ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| runa / km² ''<small>(2005)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|19|11|2014}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Joaquín Masías <small>(2015-2018)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Inkawasi distritu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Inkawasi'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum, [[Qusqu suyu]]pi, [[Killapampa pruwinsya]]pi.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{pun|19|11|2014}}pi, Ollanta Humala Umalliq.
== Allpa saywachi ==
* '''[[Piruwpi amachasqa sallqa suyukuna|Amachasqa suyukuna]]:''' [[Utishi mamallaqta parki]] - [[Machiqinqa ayllu llaqta risirwa]] - [[Megantoni mamallaqta willkachasqa]]
* '''[[Urqu]]kuna:''' Pawqartampu walla
* '''[[Qucha]]kuna:'''
* '''[[Mayu]]kuna:''' [[Willkamayu]]
== Yurakuna ==
== Runakuna ==
Inkawasi distrupiqa [[Piru runa]]kunam tiyanku.
== Simikuna ==
== Karu puriy ==
== Distritupipi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruw INEI]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/cusco.jpg Saywitu: Qusqu suyu]
{{Qusqu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Qusqu suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Killapampa pruwinsya)]]
sv6jfnlp3rlez0zkq0kd4p0wsjgbktg
San Juan wamani
0
50910
692346
681142
2026-10-25T13:53:46Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Ischigualasto (provincia de San Juan - Argentina).jpg -> Ischigualasto, San Juan, Argentina EAG.jpg (Commons)
692346
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#006400; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#006400"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#006400"
| <font size="3" color="white">'''San Juan wamani'''<br>Provincia de San Juan</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Ischigualasto, San Juan, Argentina EAG.jpg|290px|Ischigualasto]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Ischigualasto]]
|-
|- style="color: white; background: #006400; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background:#FFFFFF"
|rowspan=6| [[Rikcha:Provincia de San Juan (Argentina).svg|145px|center|San Juan saywitu]]
|- style="background:#FFFFFF"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo_de_la_Provincia_de_San_Juan.svg|70px|center|San Juan wallqanqa]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999;text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #006400; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;| <font color=white> '''Unancha'''</font>
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de la Provincia de San Juan (1997-2018).svg|100px|center|border|San Juan unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || {{ARG}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||31°32'03" S 68°31'34"O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[San Juan llaqta (Arhintina)|San Juan]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Category:Suyu (Arhintina)|Suyu]]kuna || 19
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 681 055
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 7,59 runa / km² ''<small>(2010)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 89 651 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay|| - m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || 1820
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamachiq || [[Sergio Uñac]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] || +54-
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| -3 UTM
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan||[http://www.sanjuan.gov.ar/ www.sanjuan.gov.ar/]
|-
!colspan="2" |
|}
'''San Juan wamani''' ([[kastilla simi]]pi: ''Provincia de San Juan'') nisqaqa huk wamanim [[Arhintina]] mama llaqtapi. [[Uma llaqta]]nqa [[San Juan llaqta (Arhintina)|San Juan]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|1|03|1820}}.
== Pulitika rakiy ==
=== Suyukuna ===
[[Rikcha:Mapa de la Provincia de San Juan (Argentina) con división política.jpg|thumb|380px|Pulitika rakiy (San Juan wamani)]]
19 suyukuna:
{| class="prettytable"
|'''Suyu'''
|'''Uma llaqta'''
|'''Hallka k'iti kanchar'''
|'''Runakuna (2001)'''
|'''Runakuna (2010)<ref>[https://web.archive.org/web/20130515191419/http://www.diariodecuyo.com.ar/home/new_noticia.php?noticia_id=438110 Diario de Cuyo ''Censo 2010: San Juan tiene 680.427 habitantes'']</ref>'''
|-
|[[Albardón suyu|Albardón]]
|[[Villa General San Martín|General San Martín]]
| 915 km²
| 20 413
| 23 888
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Angaco suyu|Angaco]]
|[[El Salvador (San Juan)|Villa El Salvador]]
| 1 865 km²
| 7 570
| 8 125
|-
|[[Calingasta suyu|Calingasta]]
|[[Tamberías (Calingasta)|Tamberías]]
| 22 589 km²
| 8 176
| 8 588
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Capital (San Juan) suyu|Capital]]
|[[San Juan (Arhintina)|San Juan]]
| 30 km²
| 112 778
| 109 123
|-
|[[Caucete suyu|Caucete]]
|[[Caucete]]
| 7 502 km²
| 33 609
| 38 343
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Chimbas suyu|Chimbas]]
|[[Villa Paula Albarracín de Sarmiento]]
| 62 km²
| 73 829
| 87 258
|-
|[[Iglesia suyu|Iglesia]]
|[[Rodeo (San Juan)|Rodeo]]
| 19 801 km²
| 6 737
| 9 099
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Jáchal suyu|Jáchal]]
|[[San José de Jáchal]]
| 14 749 km²
| 21 018
| 21 730
|-
|[[Nueve de Julio (San Juan) suyu|9 de julio]]
|[[Nueve de Julio (San Juan)|9 de julio]]
| 185 km²
| 7 652
| 9 307
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Pocito suyu|Pocito]]
|[[Villa Aberastain|Aberastain]]
| 515 km²
| 40 969
| 53 162
|-
|[[Rawson (San Juan) suyu|Rawson]]
|[[Villa Krause]]
| 300 km²
| 107 740
| 114 368
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Rivadavia (San Juan) suyu|Rivadavia]]
|[[Rivadavia (San Juan)|Rivadavia]]
| 157 km²
| 76 150
| 82 641
|-
|[[San Martín (San Juan) suyu|San Martín]]
|[[Villa San Martín (San Juan)|San Martín]]
| 435 km²
| 10 140
| 11 115
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Santa Lucía suyu|Santa Lucía]]
|[[Santa Lucía (San Juan)|Santa Lucía]]
| 45 km²
| 43 565
| 48 087
|-
|[[Sarmiento (San Juan) suyu|Sarmiento]]
|[[Media Agua]]
| 2 782 km²
| 19 092
| 22 131
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Ullum suyu|Ullum]]
|[[Villa Ibáñez]]
| 4 391 km²
| 4 490
| 4 886
|-
|[[Valle Fértil suyu|Valle Fértil]]
|[[Villa San Agustín|San Agustín]]
| 6 419 km²
| 6 864
| 7 222
|- bgcolor="#f0f0f0"
|[[Veinticinco de Mayo (San Juan) suyu|25 de mayo]]
|[[Villa Santa Rosa (San Juan)|Santa Rosa]]
| 4 519 km²
| 15 193
| 17 119
|-
|[[Zonda suyu|Zonda]]
|[[Villa Basilio Nievas]]
| 4 391 km²
| 4 038
| 4 863
|}
=== Llaqtakuna ===
* [[San Juan llaqta (Arhintina)|San Juan]]
== Pukyumantakuna ==
{{Listaref}}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Arhintina)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|San Juan Province, Argentina}}
{{Wamanikuna (Arhintina)}}
[[Category:Wamani (Arhintina)]]
[[Category:San Juan wamani|!]]
extzjhn33nyjixvm83n780805jdo5vq
Jaltenco
0
50926
692407
681039
2026-10-25T14:19:31Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jaltenco (2).JPG (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692407
wikitext
text/x-wiki
'''Jaltenco''' nisqaqa ([[nawa simi]]pi: '''Xāltēnco''' - ''xālli'' "[[aqu]]", ''tēntli'', "[[manya]]", ''-co'' "patapi", "aqu manya patapi") [[Mishiku]] mama munisipyupi [[Mishiku suyu]]pi huk llaqtam.
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Jaltenco, Mexico State}}
[[Katiguriya:Munisipyu (Mishiku)]]
r7uamhn1cafu4cychglyfz6ptp49qeu
Tōhoku suyu
0
50999
692339
605572
2026-10-25T13:50:59Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Japan tōhoku map small.png -> Japan tohoku map small.png (Commons)
692339
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Japan tohoku map small.png|right|thumb|300px|Tōhoku suyu, Nihun.]]
'''Tōhoku suyu''' ([[kastilla simi]]pi: ''Región de Tōhoku'' [[nihun simi]]pi: 東北地方, [[Hepburn simi]]pi: Tōhoku-chihō), nisqaqa huk suyum [[Nihun]] mama llaqtapi. [[Uma llaqta]]nqa [[Tōhoku]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa
== Mayukuna ==
== Waki ==
=== Runakuna ===
9 335 636 runakuna
== Pulitika rakiy ==
=== Llaqta kamachiykuna ===
6 llaqta kamachiykuna (''ken'')<ref>Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Tōhoku" ''Japan Encyclopedia''.</ref>:
* [[Akita llaqta kamachiy|Akita]]
* [[Aomori llaqta kamachiy|Aomori]]
* [[Fukushima llaqta kamachiy|Fukushima]]
* [[Iwate llaqta kamachiy|Iwate]]
* [[Miyagi llaqta kamachiy|Miyagi]]
* [[Yamagata llaqta kamachiy|Yamagata]].
=== Llaqtakuna ===
* [[Aizu]]
* [[Akita]]
* [[Aomori]]
* [[Fukushima]]
* [[Hachinohe]]
* [[Hiraizumi]]
* [[Hirosaki]]
* [[Iwaki]]
* [[Kakunodate]]
* [[Koriyama]]
* [[Misawa]]
* [[Morioka]]
* [[Sendai]]
* [[Shingo llaqta]]
* [[Yamagata]]
== Pukyumantakuna ==
{{Listaref}}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Nihun)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Tōhoku region}}
{{Suyukuna (Nihun)}}
[[Category:Suyu (Nihun)]]
[[Category:Tōhoku suyu|!]]
kc4jeytijbielut6iudo5rzfi4m7yjw
Tokushima
0
51009
692342
664785
2026-10-25T13:52:03Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Tokushima collage.JPG -> Tokushima montage.JPG (Commons)
692342
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Tokushima montage.JPG|300px|thumb|right|Tokushima llaqta]]
'''Tokushima''' ([[nihun simi]]pi: 徳島市, [[Hepburn]]: Tokushima-shi?), Nihun hatun llaqta, [[Uma llaqta]]m [[Tokushima llaqta kamachiy]] llaqtam, [[Shikoku suyu]] hatun llaqta. 191,23 km<sup>2</sup>
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|1|10|1889}}.
== Waki ==
=== Runakuna ===
267 343 runakuna.
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{USA}} [[Saginaw]].
* {{CHN}} [[Dandong]].
* {{POR}} [[Leiria]].
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Nihun)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|徳島市}}
* [https://web.archive.org/web/20061005233334/http://www.city.tokushima.tokushima.jp/english/index.html Uficial qillqa web Tokushima (inlish simi)]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Asya)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Nihun)]]
[[Katiguriya:Shikoku suyu]]
[[Katiguriya:Tokushima llaqta kamachiy]]
1g8kpveocpjzw42mfawz445e1alm9tl
Santa Ana (Salwadur)
0
51265
692351
692190
2026-10-25T13:55:23Z
Breogan2008
7106
Rikcha: SantaAna(El Salvador) flag.png -> Bandera de Santa Ana, El Salvador.svg (Commons)
692351
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#8B0000; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#8B0000"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#8B0000"
| <font size="+0" color="white">'''Santa Ana'''</font>
|}
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" |
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | ''Santa Ana'', Salwadur
|- style="color: white; background: #8B0000; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Saywitu'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Municipio de Santa Ana (en El Salvador).PNG|150px|center|Santa Ana saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #8B0000; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Bandera de Santa Ana, El Salvador.svg|center|100px|Santa Ana unancha]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of El Salvador.svg|25px]] [[Salwadur]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna|| 14°01′0.00″N, 89°32′60.01″O
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Salwadur)|Suyu]] || [[Santa Ana suyu|Santa Ana]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 245 421 <small>(2005)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]] || 601,51 runa / km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 408,01 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay||658 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || [[1525]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || [[Joaquín Alfredo Peñate Ardón]]<br />(2012- )
|- bgcolor="#FFFFFF"
|[[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Llika tiyanan|| [https://web.archive.org/web/20070701203604/http://www.amss.gob.sv/ ww.amss.gob.sv]
|-
! colspan="2" |
|}
''' Santa Ana''' (kastilla simipi: ''Santa Ana'') llaqtaqa [[Santa Ana suyu]]p [[uma llaqta]]nmi. Santa Ana llaqta 245 421 runakunam kawsachkanku (2005).
== Wiñay kawsay ==
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Ñaña llaqtakuna ==
* {{ESP}} [[Alicante]]]
* {{HND}} [[La Ceiba]]
* {{USA}} [[Santa Ana (California)]]
* {{NIC}} [[León (Nicarawa)|León]]
* {{BRA}} [[Piracicaba]]
* {{USA}} [[Miramar (Florida)]]
* {{SWE}} [[Gävle]]
* {{SLV}} [[Nueva Trinidad]]
* {{SLV}} [[Nejapa]]
* {{SLV}} [[Acajutla]]
== Rikchakuna ==
<gallery>
Rikcha:Monumento a Monseñor Romero.jpg|''Monumento a Monseñor [[Óscar Romero]]''
</gallery>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Santa Ana city (El Salvador)}}
* [http://www.santaana.gob.sv/ Portal de la Alcaldía Municipal de Santa Ana]
* [http://maps.google.com/maps?ll=14,-89.55&spn=0.1,0.1&t=k&q=14,-89.55 Santa Ana en Google Maps]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Chawpi Awya Yala)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Salwadur)]]
ajaiwbc3lrpl9lr2w14qk5rvmx9rqlk
Ismet Inönü
0
52077
692356
688979
2026-10-25T13:58:05Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Başbakanlık amblemi.png -> Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey (until 2015).svg (Commons)
692356
wikitext
text/x-wiki
{{Kawsay}}
'''Ismet Inönü''', sutipaq runaqa (* {{Pun|24|09|1884}} paqarisqa [[Izmir]] llaqtapi - {{Pun|25|12|1973}} wañusqa [[Ankara]] llaqtapi). Turkiya pulitiku, ministru, Uma kamayuq wan Umalliq.
[[1938]] watamanta 1950 watakama kuti [[Turkiya]]pa [[Umalliq]]nin karqan.
1922 watamanta 1924 watakama Turkiya Hawa ministru.
Tayta: ; Mama: <br /> Ñawpaq warmi: Mevhibe Inönü<br>Churinkuna (4): Ömer, Erdal wan Özden
Yachaywasi:
== Qillqasqankuna ==
== Suñaykuna ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Wiñay kawsay (Turkiya)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commons|Ismet Inönü}}
{| {{tablabonita}} align="center" border="1" width=60%
|-
|width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Mustafa Kemal Atatürk]]
|width="30%" align="center"| '''[[Turkiya Umalliq]]'''<br />
[[Rikcha:Emblem of the Presidency of Turkey.svg|25px|Turkiya wallqanqa]]<br /> 1938 - 1950
|width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Celal Bayar]]'''
|-
|width="30%" align="center"|Ñawpaqnin kaq:<br />'''[[Emin Fahrettin Özdilek]]
|width="30%" align="center"| '''[[Turkiya Uma kamayuq]]'''<br />
[[Rikcha:Seal of Prime Ministry of the Republic of Turkey (until 2015).svg|25px|Turkiya wallqanqa]]<br /> 1961 - 1965
|width="30%" align="center"|Qhipaqnin kaq:<br />'''[[Suad Hayri Ürgüplü]]'''
|-
|}
{{DEFAULTSORT:Inonu Ismet}}
[[Katiguriya:Qhari]]
[[Katiguriya:Paqarisqa 1884]]
[[Katiguriya:Wañusqa 1973]]
[[Katiguriya:Pulitiku (Turkiya)]]
[[Katiguriya:Awqaq pusaq (Turkiya)]]
[[Katiguriya:Hawa ministru (Turkiya)]]
[[Katiguriya:Uma kamayuq (Turkiya)]]
[[Katiguriya:Umalliq (Turkiya)]]
8ahcgh1q7xxfpqmlm16ci2j6ztqmued
Kanayre distritu
0
55593
692347
682792
2026-10-25T13:54:05Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Canayre.jpg -> Distrito de Canayre.jpg (Commons)
692347
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Kanayre distritu <br/> <small> Distrito de Canayre </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
! colspan="2" align="center" | [[Rikcha:Distrito de Canayre.jpg|290px|]]
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Kanayre llaqta
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Wanta pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Huanta in Ayacucho.svg|145px|center|]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Kanayre]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Category:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Ayacucho.svg|25px|Ayakuchu]] [[Ayakuchu suyu|Ayakuchu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Category:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Banderahuanta.jpg|25px|Wanta]] [[Wanta pruwinsya|Wanta]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 3 008 ''<small>(2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| -runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || ? km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 550 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|12|9|2013}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Seferino Lazo <small>(2015-2018)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Kanayre distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Canayre'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum [[Wanta pruwinsya]]pi, [[Ayakuchu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Kanayre]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{pun|12|9|2013}}, [[Ollanta Humala]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Chuymaquta mayu]] - [[Piene mayu]] / [[Apurimaq mayu]]
=== Runakuna ===
Distritupiqa [[Ashaninka]] runakunam kawsanku.
== Simikuna ==
Distritupiqa aswanta [[qhichwa simi]]tam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu / Pruwinsya'''
! '''Kastilla simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''Indihina simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Kanayre distritu
|align="right" |1 073
|align="right" |31,3
|align="right" |2 166
|align="right" |68,6
|-
| Wanta pruwinsya
|align="right" |25 730
|align="right" |31,5
|align="right" |55 932
|align="right" |68,4
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi kurakan ==
* [[2015]]-2018: Seferino Lazo Calixto.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Wanta]]
== Pukyukuna ==
<references/>
* [https://web.archive.org/web/20100501234242/http://desa.inei.gob.pe/mapas/bid/ Piruwpi pruwinsyakuna distritukunapas: Yupaykuna (INEI)]
== Hawa t'inkikuna ==
* [http://media.peru.info/mapas/ayacucho.jpg Saywitu: Ayakuchu suyu]
{{Distritukuna (Ayakuchu suyu)}}
{{Ayakuchu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Category:Distritu (Piruw)]]
[[Category:Distritu (Ayakuchu suyu)]]
[[Category:Distritu (Wanta pruwinsya)]]
bwkibhq1nd69v65x6ycqd5okqstuh78
Uchuraqay distritu
0
55594
692372
683484
2026-10-25T14:06:57Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Uchuraccay.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692372
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Uchuraqay distritu <br/> <small> Distrito de Uchuraccay </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#FFFFFF"
|-bgcolor="#FFFFFF"
|colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | Uchuraqay
|-
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Wanta pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Huanta in Ayacucho.svg|145px|center|Wanta pruwinsya]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Sin bandera.svg|100px|center|]]
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Waynakancha]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Category:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Flag of Ayacucho.svg|25px|Ayakuchu]] [[Ayakuchu suyu|Ayakuchu]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Category:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Rikcha:Banderahuanta.jpg|25px|Wanta]] [[Wanta pruwinsya|Wanta]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[qhichwa simi]], [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 5 296 ''<small>(2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| -runa / km² ''<small>()</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || ? km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 1 550 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{pun|27|6|2014}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Romel Pacheco<small>(2015-2018)</small>
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [www.]
|-
!colspan="2" |
|}
'''Uchuraqay distritu'''; ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Uchuraccay'') nisqaqa [[Piruw]] mama llaqtapi huk distritum [[Wanta pruwinsya]]pi, [[Ayakuchu suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Waynakancha]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{pun|27|6|2014}}, [[Ollanta Humala]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Chuymaquta mayu]] - [[Piene mayu]] / [[Apurimaq mayu]]
=== Runakuna ===
Distritupiqa [[Ashaninka]] runakunam kawsanku.
== Simikuna ==
Distritupiqa aswanta [[qhichwa simi]]tam rimanku.
{|{{tablabonita}} border="1" style="width:35%;" border="1"
|-bgcolor=#EFEFEF
! '''Distritu / Pruwinsya'''
! '''Kastilla simita rimaqkuna''' <small> /1 </small>
! '''%'''
! '''Indihina simita rimaqkuna''' <small> /1, /2 </small>
! '''%'''
|-
| Uchuraqay distritu
|align="right" |2 030
|align="right" |31,3
|align="right" |3 266
|align="right" |68,6
|-
| Wanta pruwinsya
|align="right" |25 730
|align="right" |31,5
|align="right" |55 932
|align="right" |68,4
|-
|}
<small> /1 Rimaqkuna: 5 / 5+ wata </small>
<small> /2 Indihina simi: [[qhichwa simi]], [[aymara simi]], [[ashaninka simi]] icha huk indihina simi (mana hawa simi)</small>
<small> Pukyu: <ref>[https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ www.inei.gob.pe/ (2007)]</ref> </small>
== Distritupi kurakan ==
* [[2015]]-2018: Romel Pacheco Ccorimanya, Qatun tarpuy.
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Kaypipas qhaway ==
* [[Wanta]]
* [[Uchuraqay]]
== Hawa t'inkikuna ==
* [https://web.archive.org/web/20220308120408/https://muniuchuraccay.gob.pe/ Uficial qillqa web]
* [http://media.peru.info/mapas/ayacucho.jpg Saywitu: Ayakuchu suyu]
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi INEI]
{{Distritukuna (Ayakuchu suyu)}}
{{Ayakuchu suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Category:Distritu (Piruw)]]
[[Category:Distritu (Ayakuchu suyu)]]
[[Category:Distritu (Wanta pruwinsya)]]
4nh0kv7f0u7d12louiez8wzw6zgebsy
Neshuya distritu
0
55607
692365
663711
2026-10-25T14:04:45Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Padre Abad-Flag.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692365
wikitext
text/x-wiki
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="1" align="right" width=290px style="margin-left:1em; background:#698B22; font-size: 95%;"
|- bgcolor="#698B22"
! colspan="2" |
{| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" align="center"
|- bgcolor="#698B22"
| <font size="+0" color="white">'''Neshuya distritu<br/> <small> Distrito de Neshuya </small> '''</font>
|}
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Rikcha:Aguaytía (desde el puente).jpg|290px|center|Padre Abad, Pukallpa]]
|- bgcolor="#EEEEE0"
| colspan="2" style="text-align:center; font-size:smaller" | [[Awaytiya]] llaqtawan
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- style="color: white; background: #698B22; text-align:center;border-bottom:1px solid #999"
| '''Padre Abad pruwinsya'''
| style="color: white; border-left:1px solid #999"| '''Wallqanqa'''
|- style="background: white"
|rowspan=6| [[Rikcha:Location of the province Padre Abad in Ucayali.svg|145px|center|Padre Abad Piruwpi saywitu]]
|- style="background: white"
|style="border-left:1px solid #999"| [[Rikcha:Escudo de Pucallpa.svg|70px|center|wallqanqa, Ukayali]]
|- style="background: #FFFFFF;border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #698B22; text-align:center;"
|style="color: white; border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Unancha'''
|- style="background: white; border-top:1px solid #999;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|- style="background: #FFFFFF; border-top:1px solid #999; text-align:center;"
|style="border-left:1px solid #999"|
|-
|- align="center"
! colspan="2" | .
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Mama llaqta]] || [[Rikcha:Flag of Peru.svg|25px|Piruw]] [[Piruw]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Tinkurachina siwi]]kuna ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Uma llaqta]] || [[Monte Alegre (Ukayali)|Monte Alegre]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Suyu (Piruw)|Suyu]] || [[Rikcha:Bandera de Ucayali.svg|25px|Ukayali suyu unancha]] [[Ukayali suyu|Ukayali]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[:Katiguriya:Pruwinsya (Piruw)|Pruwinsya]] || [[Padre Abad pruwinsya|Padre Abad]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Rimay|Simi]]kuna || [[kastilla simi]]
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa]]kuna || 7 434 ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Runa ñit'inakuy]]|| 1,21 runa / km² ''<small>(inei2015)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Hallka k'iti kanchar]] || 611,62 km²
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Hanaq kay || 150 m
|- bgcolor="#FFFFFF"
| Kamasqa wata || {{Pun|16|3|2015}}
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kuraka]] || Segundo Contreras Flores<br/> ''<small>(2015-2018)</small>''
|- bgcolor="#FFFFFF"
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Karu rimay yupay]] ||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Pacha suyu]]|| UTC-5
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Qhichwa simi]]pi llika tiyanan||
|- bgcolor="#FFFFFF"
| [[Kastilla simi]]pi llika tiyanan|| [http://www.muniaguaytia.gob.pe/ muniaguaytia.gob.pe]
|-
|- align="center"
!colspan="2" |
|}
'''Neshuya distritu''' nisqaqa ([[kastilla simi]]pi: ''Distrito de Neshuya'') {{PER}} mama llaqtapi huk distritum, [[Padre Abad pruwinsya]]pi, [[Ukayali suyu]]pi. Uma llaqtanqa [[Monte Alegre (Ukayali)|Monte Alegre]] llaqtam.
== Wiñay kawsay ==
Kamasqa {{Pun|16|3|2015}}, [[Ollanta Humala]] Umalliqmi.
== Allpa saywachi ==
* [[Urqu]]kuna:
* [[Qucha]]kuna:
* [[Mayu]]kuna: [[Awaytiya mayu|Awaytiya]], [[Ukayali mayu|Ukayali]]
== Simikuna ==
== Distritupi kurakan ==
* [[2015]]ː Segundo Contreras Flores.
== Yachay tarpuy ==
===Llaqtap amachana santun===
* [[San Huwan]]
== Distritupi paqarisqa ==
== Kaypipas qhaway ==
* [[Awaytiya]]
== Willay pukyukuna ==
<references/>
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Neshuya}}
* [https://web.archive.org/web/19970412040139/http://www.inei.gob.pe/ Piruwpi INEI]
{{Ukayali suyu}}
{{Suyukuna (Piruw)}}
[[Katiguriya:Distritu (Piruw)]]
[[Katiguriya:Distritu (Ukayali suyu)]]
[[Katiguriya:Distritu (Padre Abad pruwinsya)]]
1iqaz942j1616ijtpp8my09ce62n2j5
Paqu wiksa-wiksa
0
56030
692345
637881
2026-10-25T13:53:28Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Common Morel - Morchella esculenta (26031278013).jpg -> Speise Morchel Morchella esculenta.jpg (Commons)
692345
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| color = lightblue
| name = Paqu wiksa-wiksa
| image = 2011-04-30 Morchella esculenta.jpg
| image_width = 200px
| image_caption = Paqu wiksa-wiksa (''Morchella esculenta'')
| regnum = [[Fungi]]
| divisio = [[Ascomycota]]
| subdivisio = [[Pezizomycotina]]
| classis = [[Pezizomycetes]]
| ordo = [[Pezizales]]
| familia = [[Morchellaceae]]
| genus = ''[[Morchella]]''
| species = '''''M. esculenta'''''
| binomial = ''Morchella esculenta''
| binomial_authority = [[Elias Magnus Fries|Fr.]]
| synonyms = ''Helvella esculenta'' <small>([[Carl Linnaeus|L.]]) [[James Sowerby|Sowerby]]</small><br>
''Phallus esculentus'' <small>L.</small>
}}
'''Paqu wiksa-wiksa'''<ref>Peter Trutmann, Amarilda Luque: ''[http://www.academia.edu/2234602/Los_Hongos_Olvidados_del_Per%C3%BA Los Hongos Olvidados del Perú]''. VI Congreso Nacional de Investigaciones en Antropología Perú, Puno, 2-5 de octubre de 2012, p. 8. Morchella (llam[a]do ‘Wijsa wijsa’).</ref> (''Morchella esculenta'') nisqaqa huk rikch'aq [[k'allampa]]m, mikhunallam, rikch'aq [[wiksa-wiksa]]m. [[Wayaqacha k'allampa]]kunamanmi kapun.
== Galleria ==
<gallery>
Morchella esculenta 1.jpg
Morchella esculenta 3.jpg
Speise Morchel Morchella esculenta.jpg
Morchella esculenta 5.jpg
Morchella esculenta 6.jpg
Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg
</gallery>
== Pukyukuna ==
<references />
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Morchella esculenta}}
{{wikispecies|Morchella esculenta}}
[[Katiguriya:Wayaqacha k'allampa]]
[[Katiguriya:Mikhuna k'allampa]]
r3kgjdvayphqwljtx0mwss5xmzocnpv
Tabriz
0
56304
692395
664673
2026-10-25T14:14:25Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Tabriz logo.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692395
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Tabriz Mosaic Logo.jpg |thumb|right|260px| Tabriz]]
'''Tabriz''' ([[Pharsi simi]]pi: تبریز ' hatun llaqtaqa {{IRN}} mama llaqtap, [[Kunti Asarsuyu pruwynsya]]pi uma llaqtami.
Kuraka: Sadegh Najafi-Khazarlou (2013- ).
== Wiñay kawsay ==
Kasmasqa 246 watapi.
== Allpa saywachi ==
38°05′00″N 46°17′00 E
2 187 998 runakuna (2011 wata).
* Mayukuna: Aji mayu wan Ghuri mayu.
== Pulitika Rakiy ==
== Yachachiy ==
* [[Yachay suntur]]kuna:
== Ñaña llaqtakuna ==
* [[İzmir]]
* [[Gazza]]
== Kaypipas qhaway ==
* [[Pulitika rakiy (Iran)]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20210226123638/https://www.tabriz.ir/ Uficial web site]
[[Katiguriya:Llaqta]]
[[Katiguriya:Llaqta (Asya)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Iran)]]
cvekb5pvo5ybw6gfsu6c51ge48cr4vs
Henry Fonda
0
58220
692412
672509
2026-10-26T03:26:11Z
Juppi lantteineen
35599
692412
wikitext
text/x-wiki
{{biografia}}
[[Rikcha:The Smith Family cast (cropped).jpg|thumb|280px|Henry Fonda (1970)]]
'''Henry Jaynes Fonda''' sutiyuq runaqa; icha '''Henry Fonda''' (* {{Pun|16|5|1905}} paqarisqa [[Grand Island]] llaqtapi - {{Pun|12|8|1982}} wañusqa [[Los Angeles]] llaqtapi) huk {{USA}} [[Hukllachasqa Amirika Suyukuna]] [[kuyu walltay]]pi [[aranway pukllaq]]mi qarqan.
Taytan: William Brace Fonda ; Maman: Herberta (Jaynes).<br>Warmikuna: Margaret Sullavan (1931-1932) / Frances Seymour Brokaw (1936-1950) / Susan Blanchard ( 1950-1956) / Alfreda Franchetti (1957- 1961) / Shirlee Maye Adams (1965-1982). <br>Churinkuna: [[Jane Fonda|Jane]] wan [[Peter Fonda]].
Yachaywasi: .
Alma mater: Minnesota Yachay Suntur.
== Pilikulakuna ==
{| class="wikitable"
|-
! Wata !! Pilikula !! Qillqa !! Notea
|-
| rowspan=3|1935 || ''[[The Farmer Takes a Wife (pilikula)|The Farmer Takes a Wife]]'' || Dan Harrow ||
|-
| ''[[Way Down East (1935 pilikula)|Way Down East]]'' || David Bartlett ||
|-
| ''[[I Dream Too Much]]'' || Jonathan Street ||
|-
| rowspan=3|1936 || ''[[The Trail of the Lonesome Pine (1936 pilikula)|The Trail of the Lonesome Pine]]'' || Dave Tolliver ||
|-
| ''[[The Moon's Our Home]]'' || Anthony Amberton / John Smith ||
|-
| ''[[Spendthrift (pilikula)|Spendthrift]]'' || Townsend Middleton ||
|-
| rowspan=4|1937 || ''[[Wings of the Morning (1937 pilikula)|Wings of the Morning]]'' || Kerry Gilfallen ||
|-
| ''[[You Only Live Once (1937 pilikula)|You Only Live Once]]'' || Eddie Taylor ||
|-
| ''[[Slim (pilikula)|Slim]]'' || Slim Kincaid ||
|-
| ''[[That Certain Woman]]'' || Jack V. Merrick, Jr. ||
|-
| rowspan=5|1938 || ''[[I Met My Love Again]]'' || Ives Towner ||
|-
| ''[[Jezebel (pilikula)|Jezebel]]'' || Preston Dillard ||
|-
| ''[[Blockade (1938 pilikula)|Blockade]]'' || Marco ||
|-
| ''[[Spawn of the North]]'' || Jim Kimmerlee ||
|-
| ''[[The Mad Miss Manton]]'' || Peter Ames ||
|-
| rowspan=5|1939 || ''[[Jesse James (1939 film)|Jesse James]]'' || [[Frank James]] ||
|-
| ''[[Let Us Live]]'' || Brick Tennant ||
|-
| ''[[The Story of Alexander Graham Bell]]'' || [[Thomas A. Watson|Thomas Watson]] ||
|-
| ''[[Young Mr. Lincoln]]'' || [[Abraham Lincoln]] ||
|-
| ''[[Drums Along the Mohawk]]'' || Gilbert Martin ||
|-
|rowspan=4| 1940 || ''[[The Grapes of Wrath (film)|The Grapes of Wrath]]'' || Tom Joad ||
|-
| ''[[Lillian Russell (pilikula)|Lillian Russell]]'' || [[Alexander Pollock Moore|Alexander Moore]] ||
|-
| ''[[The Return of Frank James]]'' || Frank James ||
|-
| ''[[Chad Hanna]]'' || Chad Hanna ||
|-
| rowspan=3|1941 || ''[[The Lady Eve]]'' || Charles Pike ||
|-
| ''[[Wild Geese Calling]]'' || John Murdock ||
|-
| ''[[You Belong to Me (1941 pilikula)|You Belong to Me]]'' || Peter Kirk ||
|-
| rowspan=5|1942 || ''[[The Male Animal]]'' || Prof. Tommy Turner ||
|-
| ''[[Rings on Her Fingers]]'' || John Wheeler ||
|-
| ''[[The Magnificent Dope]]'' || Thadeus Winship Page ||
|-
| ''[[Tales of Manhattan]]'' || George ||
|-
| ''[[The Big Street]]'' || Augustus "Little Pinks" Pinkerton II ||
|-
| rowspan=2|1943 || ''[[Immortal Sergeant]]'' || Cpl. Colin Spence ||
|-
| ''[[The Ox-Bow Incident]]'' || Gil Carter ||
|-
| 1946 || ''[[My Darling Clementine]]'' || Town Marshal [[Wyatt Earp]] ||
|-
| rowspan=3|1947 || ''[[The Long Night (1947 pilikula)|The Long Night]]'' || Joe Adams ||
|-
| ''[[The Fugitive (1947 pilikula)|The Fugitive]]'' || A Fugitive ||
|-
| ''[[Daisy Kenyon]]'' || Peter Lapham ||
|-
| rowspan=2|1948 || ''[[On Our Merry Way]]'' || Lank Solsky ||
|-
| ''[[Fort Apache (pilikula)|Fort Apache]]'' || Lt. Col. Owen Thursday ||
|-
| 1949 || ''[[Jigsaw (1949 pilikula)|Jigsaw]]'' || Nightclub Waiter || Uncredited
|-
| 1955 || ''[[Mister Roberts (1955 film)|Mister Roberts]]'' || Lt. Douglas A. Roberts ||
|-
| rowspan=2|1956 || ''[[War and Peace (1956 film)|War and Peace]]'' || Pierre Bezukhov ||
|-
| ''[[The Wrong Man]]'' || Manny Balestrero ||
|-
|rowspan=2| 1957 || ''[[12 Angry Men (1957 pilikula)|12 Angry Men]]'' || Juror #8 / Davis || Also producer
|-
| ''[[The Tin Star]]'' || Morg Hickman ||
|-
| 1958 || ''[[Stage Struck (1958 pilikula)|Stage Struck]]'' || Lewis Easton ||
|-
| rowspan=2|1959 || ''[[Warlock (1959 pilikula)|Warlock]]'' || Clay Blaisedell ||
|-
| ''[[The Man Who Understood Women]]'' || Willie Bauche ||
|-
| rowspan=3|1962 || ''[[Advise & Consent]]'' || Robert A. Leffingwell ||
|-
| ''[[The Longest Day (pilikula)|The Longest Day]]'' || Brig. Gen. [[Theodore Roosevelt Jr.]] ||
|-
| ''[[How the West Was Won (pilikula)|How the West Was Won]]'' || Jethro Stuart ||
|-
| 1963 || ''[[Spencer's Mountain]]'' || Clay Spencer ||
|-
| rowspan=3|1964 || ''[[The Best Man (1964 pilikula)|The Best Man]]'' || Sen. William Russell ||
|-
| ''[[Fail Safe (1964 pilikula)|Fail Safe]]'' || [[President of the United States|The President]] ||
|-
| ''[[Sex and the Single Girl (pilikula)|Sex and the Single Girl]]'' || Frank Broderick ||
|-
| rowspan=4|1965 || ''[[The Rounders (1965 pilikula)|The Rounders]]'' || Marion 'Howdy' Lewis ||
|-
| ''[[In Harm's Way]]'' || Adm. [[Chester W. Nimitz]] ||
|-
| ''[[The Dirty Game]]'' || Dimitri Koulov ||
|-
| ''[[Battle of the Bulge (film)|Battle of the Bulge]]'' || Lt. Col. Daniel Kiley ||
|-
| 1966 || ''[[A Big Hand for the Little Lady]]'' || Meredith / Ben Bailey ||
|-
|rowspan=2| 1967 || ''[[Welcome to Hard Times (pilikula)|Welcome to Hard Times]]'' || Mayor Will Blue ||
|-
| ''[[Stranger on the Run]]'' || Ben Chamberlain || TV movie
|-
| rowspan=5|1968 || ''[[Firecreek]]'' || Bob Larkin ||
|-
| ''[[Madigan]]'' || Commissioner Anthony X. Russell ||
|-
| ''[[Yours, Mine and Ours (1968 pilikula)|Yours, Mine and Ours]]'' || Frank Beardsley ||
|-
| ''[[The Boston Strangler (pilikula)|The Boston Strangler]]'' || John S. Bottomly ||
|-
| ''[[Once Upon a Time in the West]]'' || Frank ||
|-
|rowspan=3| 1970 || ''[[Too Late the Hero (pilikula)|Too Late the Hero]]'' || Capt. John G. Nolan ||
|-
| ''[[The Cheyenne Social Club]]'' || Harley Sullivan ||
|-
| ''[[There Was a Crooked Man...]]'' || Woodward Lopeman ||
|-
| 1971 || ''[[Sometimes a Great Notion (pilikula)|Sometimes a Great Notion]]'' || Henry Stamper ||
|-
| rowspan=5|1973 || ''[[The Red Pony (1973 pilikula)|The Red Pony]]'' || Carl Tiflin || TV movie
|-
| ''[[Night Flight from Moscow]]'' || Allan Davies ||
|-
| ''[[The Alpha Caper]]'' || Mark Forbes || TV movie
|-
| ''[[Ash Wednesday (1973 pilikula)|Ash Wednesday]]'' || Mark Sawyer ||
|-
| ''[[My Name Is Nobody]]'' || Jack Beauregard ||
|-
| rowspan=2|1974 || ''[[Last Days of Mussolini]]'' || Cardinal Schuster ||
|-
| ''[[Clarence Darrow (pilikula)|Clarence Darrow]]'' || [[Clarence Darrow]] || TV movie
|-
| rowspan=3|1976 || ''[[Collision Course: Truman vs. MacArthur]]'' || Gen. [[Douglas MacArthur]] || TV movie
|-
| ''[[Midway (1976 pilikula)|Midway]]'' || Adm. [[Chester W. Nimitz]] ||
|-
| ''[[Captains and the Kings]]'' || Sen. Enfield Bassett || TV miniseries
|-
| rowspan=3|1977 || ''[[Tentacles (pilikula)|Tentacles]]'' || Mr. Whitehead ||
|-
| ''[[Rollercoaster (1977 film)|Rollercoaster]]'' || Simon Davenport ||
|-
| ''[[The Great Smokey Roadblock]]'' || Elegant John Howard ||
|-
| rowspan=4|1978 || ''[[The Greatest Battle]]'' || General Foster ||
|-
| ''[[Home to Stay]]'' || Grandpa George || TV movie
|-
| ''[[Fedora (pilikula)|Fedora]]'' || President of the Academy ||
|-
| ''[[The Swarm (pilikula)|The Swarm]]'' || Dr. Walter Krim ||
|-
| rowspan=4|1979 || ''[[Roots: The Next Generations]]'' || Colonel Frederick Warner || TV miniseries
|-
| ''[[City on Fire (1979 pilikula)|City on Fire]]'' || Chief Albert Risley ||
|-
| ''[[Wanda Nevada]]'' || Old Prospector ||
|-
| ''[[Meteor (pilikula)|Meteor]]'' || The President ||
|-
| rowspan=2|1980 || ''[[A Texas Trilogy|The Oldest Living Graduate]]'' || Col. J.C. Kincaid || TV movie
|-
| ''[[Gideon's Trumpet]]'' || [[Clarence Earl Gideon]] || TV movie
|-
| rowspan=2| 1981 || ''[[On Golden Pond (1981 pilikula)|On Golden Pond]]'' || Norman Thayer Jr. ||
|-
| ''[[Summer Solstice (1981 pilikula)|Summer Solstice]]'' || Joshua || TV movie
|-
|}
== Suñaykuna ==
* [[Oskar Suñay]]
** Mejor actor 1981 • On Golden Pond
** Óskar Unurífiku 1980 • Premio a la Trayectoria Profesional
* Quri Globokuna Mejor actor - Drama
1982 • On Golden Pond
* Cecil B. DeMille Suñay 1980 • Premio a la Trayectoria Profesional
* BAFTA Suñay Mejor actor 1957 • 12 Angry Men
* Tony Suñay Mejor actor principal en una obra de teatro 1948 • Mister Roberts.
== Willay pukyukuna ==
{{Listaref}}
== Kaypipas qhaway ==
* [[Bette Davis]]
* [[John Wayne]]
* [[James Cagney]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat}}
{{DEFAULTSORT:Fonda Henry}}
[[Katiguriya:Qhari]]
[[Katiguriya:Paqarisqa 1905]]
[[Katiguriya:Wañusqa 1982]]
[[Katiguriya:Kuyu walltay pukllaq]]
[[Katiguriya:Aranway pukllaq (Hukllachasqa Amirika Suyukuna)]]
[[Katiguriya:Oskar Suñay]]
o5d8xliiy4mh419z2va7qwavjsa35vf
La Nación (Arhintina)
0
58604
692400
640328
2026-10-25T14:17:14Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Buenos Aires, Argentina - La Nación building.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692400
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Logo La Nación.svg|thumb |right|200px|La Nación será una tribuna de doctrina]]
[[Rikcha:Lanacion 1 arg 1870.jpg|thumb|right|250px|La Nación mit'awa]]
'''La Nación''', huk {{ARG}} mama llaqtayuq [[mit'awa]].
== Wiñay kawsay ==
[[Buenos Aires]] llaqtapi kamasqa {{Pun|4|1|1870}}. [[Bartolomé Mitre]].
== Kaypipas qhaway ==
* [[Jorge Luis Borges]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|La Nación (Argentina)}}
* [http://www.lanacion.com.ar/ Ufisyal qillqa web]
[[Katiguriya:Mit'awa (Arhintina)]]
g81u4f9mggqa600ir103yn34s7p4rja
La Prensa (Arhintina)
0
58605
692399
639731
2026-10-25T14:16:55Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Logo La Prensa.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692399
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Diario La Prensa, Buenos Aires, Argentina, primer ejemplar.JPG|thumb|right|250px|La Nación mit'awa]]
[[Rikcha:Edificio La Prensa (1910).JPG|thumb|right|250px|La Nación , Buenos Aires - Arhintina]]
'''La Prensa ''', huk {{ARG}} mama llaqtayuq [[mit'awa]].
== Wiñay kawsay ==
[[Buenos Aires]] llaqtapi kamasqa {{Pun|18|10|1869}}. [[José C. Paz]].
Diriktur: Florencio Aldrey Iglesias.
== Kaypipas qhaway ==
* [[Alberto Gainza Paz]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|La Prensa (Argentina)}}
* [http://www.laprensa.com.ar/ Ufisyal qillqa web]
[[Katiguriya:Mit'awa (Arhintina)]]
69b156ek3tgkfy6vsvw6vpdo79eyxzw
Vaqueiras
0
58730
692401
640454
2026-10-25T14:17:34Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Vacqueyras Cours Stassart et porte du vieux village.jpg, Rikcha: Vacqueyras Le château seigneurial et sa tour.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692401
wikitext
text/x-wiki
Vaqueiras ([[uqsitan simi]]pi - '''Vacqueyras''' [[Ransis simi]]pi) jatun llaqta [[Provensa]]pi ([[Rasiya]]pa departamentopi [[Vaucluse]] sutin).
Ñaupaq jatun [[trobador]] [[Raimbaut Vaqueirasmanta|Raimbaut]] Vaqueirasmanta karqan.
<gallery>
Panneau Vacqueyras.jpg|Jatun llaqta sutin Ransis simi uqsitansimiwan
Raimbaud de Vaqueyras.JPG|Raimbautpa tuyru
</gallery>
b8mhtz75fjp7b04bt6itn2k75z97lap
Kara llaqta
0
59824
692394
642304
2026-10-25T14:14:06Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Kara Coat of arms.jpg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692394
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Kara, Togo - panoramio.jpg|thumb|right|290px| Kara]]
'''Kara''' ([[kastilla simi]]pi: Kara ) nisqaqa {{TGO}} mama llaqtayuq llaqtaqtanmi.
km²-yuq.
Kara llaqtapiqa 109 287 runakunam kawsachkanku (2010).
Kuraka:
== Kaypipas qhaway ==
* [[Kara suyu]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat|Kara (Togo)}}
[[Katiguriya:Llaqta (Tuqu)]]
[[Katiguriya:Llaqta (Aphrika)]]
[[Katiguriya:Llaqta]]
mknngin3o6xha4icwmuktqprhkiq65q
Jasraj
0
60476
692396
662991
2026-10-25T14:14:44Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Jasra signature.svg (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692396
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Pandit Jasraj at Bhopal 2015.jpg|thumb|right|250px | Jasraj, 2015]]
'''Pandi Jasraj''' ([[hindi]]: पण्डित जसराज) sutiyuq runaqa, icha '''Jasraj''' ({{Pun|28|1|1930}} paqarisqa [[Hisar]] llaqtapi - {{Pun|17|8|2020}} wañusqa [[New Jersey]] llaqtapi), huk {{IND}} mama llaqtayuq [[takiq]]mi qarqan.
Taytan: Pandit Motiramji. <br>Warmi: Madhura Jasraj.
==Diskukuna==
* Raga Symphony (2009)
* Baiju Bawra (2008)
* Upasana (2007)
* Tapasya Vol. 1 (2005)
* Darbar (2003)
* Maheshwara Mantra (2002)
* Soul Food (2005)
* Jasraj, Pandit Vol. 2 - Haveli Sangeet
* Inspiration (2000)
* Ragas Triveni and Multani Live
* Ragas Bihada and Gaud Giri Malhar
* Worship By Music/Live Stuggart '88
* Ornamental Voice
== Kaypipas qhaway ==
* [[Indyapa kuyu walltaynin]]
* [[Mewati Gharana]]
* [[Rajesh Khanna]]
* [[Shahrukh Khan]]
== Hawa t'inkikuna ==
{{commonscat}}
* [https://web.archive.org/web/20191211185251/http://www.panditjasraj.com/ Ufisyal web site]
[[Katiguriya:Qhari]]
[[Katiguriya:Paqarisqa 1930]]
[[Katiguriya:Wañusqa 2020]]
[[Katiguriya:Takiq (Indya)]]
g0ggn7f6gsic7xiveh7i5d20puxin7z
San Martín Protectorado nisqa
0
61987
692408
680025
2026-10-25T14:30:34Z
Breogan2008
7106
Chamada baleira {{Imagen múltiple}} (foto1/foto2 valeiros) retirada do artigo - aprobado por Fran 15:29
692408
wikitext
text/x-wiki
{{Estado desaparecido
|nombre_oficial = Protectorado de San Martín
|nombre_completo = Piruw Prutikturatu<br>San Martín Prutikturatu
|año_inicio = 1821
|año_fin = 1822
|imagen_bandera = Flag of Peru (1821-1822).svg
|imagen_escudo = Escudo_del_Perú_(San_Martín).png
|mapa = Protectorate of Peru (orthographic projection).svg
|capital = [[Limaq]]
|forma_de_gobierno= Prutikturatu
}}
'''Protectorado de San Martín''', sutichasqataq '''Protectorado de Perú''', '''régimen de los departamentos libres''',<ref>[https://web.archive.org/web/20221211000132/https://www4.congreso.gob.pe/historico/quipu/constitu/1821b.htm Estatuto Provisional de 1821.] Publicado el 8 de octubre de 1821. Consultado el 12 de junio de 2020.</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.ulima.edu.pe/pregrado/estudios-generales/noticias/el-protectorado-de-san-martin-en-el-peru|título=El Protectorado de San Martín en el Perú {{!}} Universidad de Lima|fechaacceso=2022-08-21|sitioweb=www.ulima.edu.pe}}</ref><ref>{{Cita publicación|url=https://repositorio.bicentenario.gob.pe/handle/20.500.12934/78|título=Historia de la emancipación del Perú: el protectorado. Tomo I|apellidos=Leguía y Martínez|nombre=Germán|fecha=1972|publicación=https://repombd.bnp.gob.pe/bnp/recursos/biblioteca1/HTML/Sesquicentenario/historia-de-la-emancipacion-del-peru-el-protectorado-127692/|fechaacceso=2022-08-21}}</ref> karqan [[protectorado]] hinaspa [[gobierno provisional]] llamk'achisqan, chaytam rurarqan Plata Mayu awqaqpa [[José de San Martín]] [[Virreinato del Perú]] nisqap sapanchasqa allpanmanta [[Expedición Liberadora de Perú]] nisqa. [[Acto de Independencia de Perú|independencia nisqa willakuy]] ruwasqa [[Plaza Alcalde de Lima]] nisqapi ruwasqa qhepaman.<ref>{{Cita libro|apellidos=Barros Arana|nombre=Diego|enlaceautor=Diego Barros Arana|título=Compendio de Historia de América. Parte Cuarta: La Revolución|url=https://books.google.cl/books?id=qeFCAAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|fechaacceso=|año=|editorial=Impr. del Ferrocarril|isbn=|editor=|ubicación=Santiago de Chile|página=|idioma=|capítulo=}}</ref>
[[José de San Martín]] kamachiywan kamachiywan ''libre departamentokuna'', ''Protector de la Libertad de Perú'' sutitapas oficialmente chaskirqan, [[3 ñiqin anta situwa killapi]], [[1821]] watapi Chay... estancamiento de la [[Peruano Guerra de Independencia]] y la [[Entrevista Guayaquil]], viernes punchawpi [[20 punchawpi septiembre killapi]], [[1822]], Congreso Constituyente de Perú nisqa churasqa punchawmi llamkayninmanta lluqsirqa (Congreso de Perú (1822)) nisqa [[27 diciembre]] p’unchaypi [[1821]] p’unchaypi huñunakusqa, chaymantaqmi [[Perú suyupa Junta Directiva Suprema]] nisqapi kamachiy atiykunata churarqan.
[[José de San Martín]] Amachaq tituluta hap'iptin, Piruw awqaq suyuman, kamachiypi iskay suyuman rakisqa karqan: wichayman, [[Lima]], chaytaq [[Expedición Liberadora de Perú|independientes]] nisqap makinpi kachkasqa; hinallataq chawpi, uray hinaspa [[Cuzco]], chaykuna [[Ejército Real de Perú|realista]] nisqapa makinpi karqa.<ref>{{cita web|título=Protectorado de José de San Martín|url=https://carpetapedagogica.com/protectoradodesanmartin|idioma=Español|fechaacceso=15 de abril de 2021}}</ref>
== Antecedentes ==
[[Ejército de los Andes]] [[Maipú maqanakuy]] atipasqanmanta, San Martín iñirqan [[Chilip kacharichisqa kaynin]], [[Argentinap kacharichisqa kaynin|Argentina]] mana mana tukukunanta chay [[Independencia del Perú]], chay pacha reyalista bastión karqan. Perú runakunaqa independencia nisqawan ''[[status quo]]'' nisqawan tanteanankupaq chimpapuraypim karqaku, kay qipa kaqtaqa yaqa llapan Peruanokunam yanaparqaku.
San Martinqa yacharqanmi [[Alto Perú]] llaqtata kacharichinapaq mana pasayta atisqanmanta, [[Expediciones Auxiliares al Alto Perú|Expediciones Auxiliares a Alto Perú]] [[Ejército Real de Perú]] nisqawan atipasqa kaptin. , hinaspan yuyaykusqaku [[Thomas Cochrane]]wan kuska [[expedición militar]] nisqata ruwaspa Perú suyupa qocha pataman chayanankupaq, qhepaman Lima llaqtata hap’ikapunankupaq, chhaynapin [[Virreyaldad de Perú]] nisqatapas uma kuchunankuta. [[20 ñiqin anta situwa killapi]] p'unchawpi [[1820]] p'unchawpi [[Piruw Kacharichiq Expedición]] [[Valparaíso]] llaqtamanta Generalissimo [[José de San Martín]] kamachisqan Piruwman rirqan. [[Chili suyup kamachiynin]] [[Bernardo O'Higgins]] kamachisqan awqaq pusaq puriyman qullqita qurqan.
Militar puriypa munayninqa karqan [[Desembarco de San Martín|Paracas llaqtapi uraykamuy]], [[playa uma]] nisqa hatarichiy hinaspa chaymanta [[militar campaña]] ruway, chaymi obliganman karqan Ejército Realpa guarnicionninta lloqsinanpaq Perú en Lima hacia el sierra. Chay estrategia nisqapi huk hatun ruwaymi karqan Reyes Llaqta (Lima) hap’ikapuy, hinallataq Perú suyupa independencian nisqa willakuy, San Martín llaqtata "Peru suyu amachaq" nispa sutichaspa, kay posiciónmantapacha llaqta runakunata waqyanankupaq, llaqtamasinkuna causa patriota nisqaman hukllawakunankupaq.
=== Perú suyupi aterrizaje ===
8 ñiqin tarpuy killapi 1820 p'unchawpi, José de San Martín [[Desembarco de San Martín|ukarqurqan]] awqaq suyu [[Paracas]] quchapatanpi, [[Pisco (llaqta)|Pisco]] puerto qayllapi. , reyalista ejercitota qhipaman tanqaspa, chaymi [[Sierra del Perú|serranía]] nisqa suyuman kutipurqan.
[[Piruwpa Virrey|virrey]] [[Joaquín de la Pezuela]] kamachiyninpiqa yaqa 20 000 soldadokunayuqmi karqan, llapan virreyaltopi rakisqa, yaqa llapanku Lima llaqtata amacharqanku.<ref name=Compendio>{{cita libro |apellidos=Barros Arana |nombre=Diego |enlaceautor=Diego Barros Arana |título=Compendio de Historia de América. Parte Cuarta: La Revolución |fecha=1865 |editorial=Impr. del Ferrocarril |ubicación=Santiago de Chile |url=https://books.google.cl/books?id=qeFCAAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |fechaacceso=24 de mayo de 2015}}</ref>Llapan soldadokunata huñunanpaq tiempota rantiyta munaspanmi, chay ch’aqwaymanta lloqsinanpaq diplomático nisqa ñanta yuyaykurqan, iskaynin partidoq kachasqankunawan tupaspa [[Miraflores Conferencias|Miraflores]] llaqtapi (Lima llaqtaq uray ladonpi), paykunaqa tukukuypiqa manan mayqenmanpas chayarqankuchu acuerdo aceptable San Martín llaqtapaq. Payqa urqukunapa purinan ñannintam general Arenalespa kamachisqan rakiyta kacharqa, chay lawpi tarikuq reyista rakinakuykunata qatiykachananpaq, chay ñanninpi kaq runakunapa hatariyninta kallpanchananpaq.<ref name="Levene">{{cita libro|apellidos=Levene|nombre=Ricardo|título=Historia de América Tomo VI, Independencia y organización constitucional|fecha=1940|editorial=Jackson Editores|ubicación=Buenos Aires|fechaacceso=6 de mayo de 2015}}</ref>
San Martínqa yapamantan kacharichiq escuadrón nisqaman haykurqan, noviembre killa qallariy p’unchaykunapitaq [[Huacho]] llaqtapi uraykamurqan, chaypin posiciónninta kallpacharqan, Lima llaqtatataq definitivamente muyuchinanpaq estrategianta qallarirqan.<ref name=Compendio/>
=== Punchauca Conferencia ===
[[Archivo:San Martin y la Serna.jpg|miniaturadeimagen|Punchauca haciendapi rimanakuy, [[Piruwpa Virrey]] [[José de la Serna]] [[Libertador]] [[José de San Martín]]|lluq'i chawpinpi]]
29 ñiqin kantaray killapi 1821 p'unchawpi [[Aznapuquio Willakuy|hatun hatun kamachiqkuna hatarirqanku]] Virrey Pezuelapa kuntranpi, payqa llamk'aynintam saqirqan, chaymantataq general [[José de la Serna]] sutiyuqmi karqan, chaymantataqmi Piruwpa Virreynin kananpaq takyachisqa karqan coronapaq. Musuq virrey San Martín llaqtaman musuq diplomático rimanakuykunata yuyaycharqan, chaytaq tukukuypi mana atirqanchu, generalpa qhipa yuyaykusqanqa Perú suyup independencian kasqanrayku. Lima llaqtata muyuykusqankuqa askha killakunaraqmi karqan; Marzo killapi, Capitán [[Manuel Abreu (marino)|Manuel Abreu]], España reypa kachasqan, pacificador kachasqa hina, Perú suyuman chayamurqan, mana ima allin consecuenciakuna independienteistakunapaq. San Martín llaqtaqa musuq estrategia qallarinanpaqmi tantearurqa, hinaspam iskay ejercitokunata kacharqa, hukninmi general [[Guillermo Miller]] kamachisqan, sur lawpi costakunapi allpaman chayanankupaq, hukninñataqmi general Arenalespa kamachisqan, urqukunaman.<ref name=Levene/>
San Martín Huacho llaqtamanta lluqsispa [[Distrito de Ancón|Ancón]] nisqapi uraykamurqan, Lima llaqtap muyuriyninta pisiyachispa. Chaypachallapitaq musuq [[Punchauca Conferencias|thak kaymanta rimanakuy]] qallarirqa, mayo killamanta junio killakama Punchauca haciendapi, Lima llaqtapa hichpanpi; San Martín llaqtamanta hamuqkunam karqa [[Tomás Guido]], [[Juan García del Río]] hinaspa [[José Ignacio de la Roza]]; Virrey La Serna sutipi Manuel Abreu, Manuel de Llano wan [[José María Galdeano y Mendoza|José María Galdeano]] karqanku. Rimanakuykunaqa yapamantam mana allinchu karqa.<ref name=Compendio/>
Iskay kimsa p'unchaw qhipamantataq, virreypa awqaqkunap huknin aswan riqsisqa regimientonmi paykunaman hukllawakurqan: regimiento realista [[Voltígeros de la Guardia Batallón|Numancia]], Venezuelamanta runakunamanta, [[Virreinato de Nueva Granada|Neogranadinos]], chaymi Venezuela suyupi 1813 watapi kamasqa karqan, kinsa wata qhepamantaq [[Pablo Morillo]] Perú suyuman apachisqa karqan. Kay achka runakunamanta lluqsiyqa wakin reyalista kallpakunatam pisiyachirqa, De La Serna llaqtata 5 ñiqin inti raymi killapi llaqtata saqispa urqukunaman rinanpaqmi tanqarqan. Kaymi Lima llaqtamanta San Martín llaqtaman punkukunata kicharirqan.
== Gobierno de San Martín ==
<gallery widths="200" heights="150">
Archivo:La Independencia del Perú.jpg|''[[Piruwpa Independencianmanta willakuy (pintura)|Piruwpa Independencianmanta willakuy]]'' [[Juan Lepiani]]pa qillqasqan. San Martín Perú suyupa Independencianmanta willakuspa, [[Plaza Mayor de Lima|Plaza de Armas de Lima]] nisqapi huñunasqa runakunapa qayllanpi.
Archivo:Acta de la Indepencia del Perù.jpg|[[Acto de Independencia de Perú]].
</gallery>San Martín Lima llaqtata hap'ispa [[kichasqa consejo]] huñurqan 15 ñiqin inti raymi killapi 1821. 28 p'unchawpi, Lima llaqtap Plaza de Armas nisqapi achka runakunap ñawpaqinpi, [[Piruwpa Independencian]] nisqatam willarqan, chaymantataqmi Piruwpa Amachaq sutichasqa karqan autoridad civil y militar nisqawan.
<ref name=Compendio/>
Payqa ministrunta kamarirqan [[Hipólito Unanue]], Qullqimanta, [[Juan García del Río]], Relaciones Exteriores nisqamanta, [[Bernardo de Monteagudo]], Guerramanta, Marinamanta ministrukunawan. Octubre killapin Estatuto de Gobierno Provisional nisqa kamachikuyta horqomurqan, chaypin churarqan rakinakuy territorial nisqa, [[libre de wiksa]], hinallataq indígena runakunaq impuesto específico nisqamanta libre kanankupaq.<ref name=GP>{{Cita web|título=Gobierno de don José de San Martín|año=2011|Edición=|Lugar=|ID=|url=http://www.gobiernosdelperu.com/2011/08/gobierno-de-don-jose-de-san-martin.html|fechaacceso=2012|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20130807033201/http://www.gobiernosdelperu.com/2011/08/gobierno-de-don-jose-de-san-martin.html|fechaarchivo=7 de agosto de 2013}}</ref> En lo jurídico, el Reglamento establecía:
{{cita|todas las leyes, ordenanzas y reglamentos quedan en su fuerza y vigor, mientras no sean derogadas o abrogadas por autoridad competente.<ref name=RL>{{cita web |url=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f4/El_protectorado_de_San_Martín.pdf |título=El protectorado de San Martín |fechaacceso=9 de abril de 2012 |autor=Rafael Lanfranco |fecha=2001 |obra= |idioma= |cita= }}
</ref>}}Ese año fundó la [[Biblioteca Nacional del Perú]], a la que donó su colección de libros,<ref>{{cita libro |apellido= O'Donnell |nombre=Pacho |enlaceautor=Pacho O'Donnell |título=Monteagudo, la pasión revolucionaria |url= |fechaacceso= |año= 1995 |editorial=Planeta |ubicación=Buenos Aires |isbn= }}</ref> y creó la [[Orden El Sol del Perú|Orden del Sol]], hoy llamada Orden El Sol del Perú.<ref>{{cita web|url=http://www.rree.gob.pe/portal/dcanciller.nsf/BA7B6DD829D40A3D0525697E007FBC77/1ACFEE9ED98A44E805256E39006EF7AE?OpenDocument|título=Orden "El Sol del Perú"|fechaacceso=9 de abril de 2012|autor=Ministerio de Relaciones Exteriores del Perú|fecha=|obra=|idioma=|cita=|urlarchivo=https://archive.is/20120702211619/http://www.rree.gob.pe/portal/dcanciller.nsf/BA7B6DD829D40A3D0525697E007FBC77/1ACFEE9ED98A44E805256E39006EF7AE?OpenDocument|fechaarchivo=2 de julio de 2012}}</ref>
Paymi Sociedad Patriótica nisqa tantanakuyta kamarirqan, 40 Perú llaqtayuq runakunamanta, paykunatam aswan k'anchariqpaq qhawarirqan, independencia nisqapaq decidisqa runakunamanta. Kayqa aswan allin kamachiymanta rimanakuykunapim yaykururqa, San Martínpa yanapasqan [[república constitucional]] nisqawan, Unanuewan Monteagudowan ministrokuna amachasqa, chaynallataq [[república]], [[Manuel Pérez de Tudela] defiendesqanpas. ] hinaspa [[Mariano José de Arce]] sutiyuq runakunapas. Rey yuyayninkunata yanapaspa, García del Ríota, [[James Paroissien]] Iwrupaman kacharqan, [[Saxe-Coburgo, Gota wasi]]manta huk kamachikuqta hap'inanpaq, Piruwpi kamachinanpaq. Hinaspapas manukuytan contratananku karqan, chhaynapi chay campaña militarta hinalla ruwanankupaq.<ref name=GP/>
2tyr3kylv28j6eutws5dktu1wvk32yn
692409
692408
2026-10-25T14:31:48Z
Breogan2008
7106
Galería: Archivo: -> nome de ficheiro simples (prefixo non resolvido en galerías; ficheiros existen en Commons)
692409
wikitext
text/x-wiki
{{Estado desaparecido
|nombre_oficial = Protectorado de San Martín
|nombre_completo = Piruw Prutikturatu<br>San Martín Prutikturatu
|año_inicio = 1821
|año_fin = 1822
|imagen_bandera = Flag of Peru (1821-1822).svg
|imagen_escudo = Escudo_del_Perú_(San_Martín).png
|mapa = Protectorate of Peru (orthographic projection).svg
|capital = [[Limaq]]
|forma_de_gobierno= Prutikturatu
}}
'''Protectorado de San Martín''', sutichasqataq '''Protectorado de Perú''', '''régimen de los departamentos libres''',<ref>[https://web.archive.org/web/20221211000132/https://www4.congreso.gob.pe/historico/quipu/constitu/1821b.htm Estatuto Provisional de 1821.] Publicado el 8 de octubre de 1821. Consultado el 12 de junio de 2020.</ref><ref>{{Cita web|url=https://www.ulima.edu.pe/pregrado/estudios-generales/noticias/el-protectorado-de-san-martin-en-el-peru|título=El Protectorado de San Martín en el Perú {{!}} Universidad de Lima|fechaacceso=2022-08-21|sitioweb=www.ulima.edu.pe}}</ref><ref>{{Cita publicación|url=https://repositorio.bicentenario.gob.pe/handle/20.500.12934/78|título=Historia de la emancipación del Perú: el protectorado. Tomo I|apellidos=Leguía y Martínez|nombre=Germán|fecha=1972|publicación=https://repombd.bnp.gob.pe/bnp/recursos/biblioteca1/HTML/Sesquicentenario/historia-de-la-emancipacion-del-peru-el-protectorado-127692/|fechaacceso=2022-08-21}}</ref> karqan [[protectorado]] hinaspa [[gobierno provisional]] llamk'achisqan, chaytam rurarqan Plata Mayu awqaqpa [[José de San Martín]] [[Virreinato del Perú]] nisqap sapanchasqa allpanmanta [[Expedición Liberadora de Perú]] nisqa. [[Acto de Independencia de Perú|independencia nisqa willakuy]] ruwasqa [[Plaza Alcalde de Lima]] nisqapi ruwasqa qhepaman.<ref>{{Cita libro|apellidos=Barros Arana|nombre=Diego|enlaceautor=Diego Barros Arana|título=Compendio de Historia de América. Parte Cuarta: La Revolución|url=https://books.google.cl/books?id=qeFCAAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|fechaacceso=|año=|editorial=Impr. del Ferrocarril|isbn=|editor=|ubicación=Santiago de Chile|página=|idioma=|capítulo=}}</ref>
[[José de San Martín]] kamachiywan kamachiywan ''libre departamentokuna'', ''Protector de la Libertad de Perú'' sutitapas oficialmente chaskirqan, [[3 ñiqin anta situwa killapi]], [[1821]] watapi Chay... estancamiento de la [[Peruano Guerra de Independencia]] y la [[Entrevista Guayaquil]], viernes punchawpi [[20 punchawpi septiembre killapi]], [[1822]], Congreso Constituyente de Perú nisqa churasqa punchawmi llamkayninmanta lluqsirqa (Congreso de Perú (1822)) nisqa [[27 diciembre]] p’unchaypi [[1821]] p’unchaypi huñunakusqa, chaymantaqmi [[Perú suyupa Junta Directiva Suprema]] nisqapi kamachiy atiykunata churarqan.
[[José de San Martín]] Amachaq tituluta hap'iptin, Piruw awqaq suyuman, kamachiypi iskay suyuman rakisqa karqan: wichayman, [[Lima]], chaytaq [[Expedición Liberadora de Perú|independientes]] nisqap makinpi kachkasqa; hinallataq chawpi, uray hinaspa [[Cuzco]], chaykuna [[Ejército Real de Perú|realista]] nisqapa makinpi karqa.<ref>{{cita web|título=Protectorado de José de San Martín|url=https://carpetapedagogica.com/protectoradodesanmartin|idioma=Español|fechaacceso=15 de abril de 2021}}</ref>
== Antecedentes ==
[[Ejército de los Andes]] [[Maipú maqanakuy]] atipasqanmanta, San Martín iñirqan [[Chilip kacharichisqa kaynin]], [[Argentinap kacharichisqa kaynin|Argentina]] mana mana tukukunanta chay [[Independencia del Perú]], chay pacha reyalista bastión karqan. Perú runakunaqa independencia nisqawan ''[[status quo]]'' nisqawan tanteanankupaq chimpapuraypim karqaku, kay qipa kaqtaqa yaqa llapan Peruanokunam yanaparqaku.
San Martinqa yacharqanmi [[Alto Perú]] llaqtata kacharichinapaq mana pasayta atisqanmanta, [[Expediciones Auxiliares al Alto Perú|Expediciones Auxiliares a Alto Perú]] [[Ejército Real de Perú]] nisqawan atipasqa kaptin. , hinaspan yuyaykusqaku [[Thomas Cochrane]]wan kuska [[expedición militar]] nisqata ruwaspa Perú suyupa qocha pataman chayanankupaq, qhepaman Lima llaqtata hap’ikapunankupaq, chhaynapin [[Virreyaldad de Perú]] nisqatapas uma kuchunankuta. [[20 ñiqin anta situwa killapi]] p'unchawpi [[1820]] p'unchawpi [[Piruw Kacharichiq Expedición]] [[Valparaíso]] llaqtamanta Generalissimo [[José de San Martín]] kamachisqan Piruwman rirqan. [[Chili suyup kamachiynin]] [[Bernardo O'Higgins]] kamachisqan awqaq pusaq puriyman qullqita qurqan.
Militar puriypa munayninqa karqan [[Desembarco de San Martín|Paracas llaqtapi uraykamuy]], [[playa uma]] nisqa hatarichiy hinaspa chaymanta [[militar campaña]] ruway, chaymi obliganman karqan Ejército Realpa guarnicionninta lloqsinanpaq Perú en Lima hacia el sierra. Chay estrategia nisqapi huk hatun ruwaymi karqan Reyes Llaqta (Lima) hap’ikapuy, hinallataq Perú suyupa independencian nisqa willakuy, San Martín llaqtata "Peru suyu amachaq" nispa sutichaspa, kay posiciónmantapacha llaqta runakunata waqyanankupaq, llaqtamasinkuna causa patriota nisqaman hukllawakunankupaq.
=== Perú suyupi aterrizaje ===
8 ñiqin tarpuy killapi 1820 p'unchawpi, José de San Martín [[Desembarco de San Martín|ukarqurqan]] awqaq suyu [[Paracas]] quchapatanpi, [[Pisco (llaqta)|Pisco]] puerto qayllapi. , reyalista ejercitota qhipaman tanqaspa, chaymi [[Sierra del Perú|serranía]] nisqa suyuman kutipurqan.
[[Piruwpa Virrey|virrey]] [[Joaquín de la Pezuela]] kamachiyninpiqa yaqa 20 000 soldadokunayuqmi karqan, llapan virreyaltopi rakisqa, yaqa llapanku Lima llaqtata amacharqanku.<ref name=Compendio>{{cita libro |apellidos=Barros Arana |nombre=Diego |enlaceautor=Diego Barros Arana |título=Compendio de Historia de América. Parte Cuarta: La Revolución |fecha=1865 |editorial=Impr. del Ferrocarril |ubicación=Santiago de Chile |url=https://books.google.cl/books?id=qeFCAAAAIAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false |fechaacceso=24 de mayo de 2015}}</ref>Llapan soldadokunata huñunanpaq tiempota rantiyta munaspanmi, chay ch’aqwaymanta lloqsinanpaq diplomático nisqa ñanta yuyaykurqan, iskaynin partidoq kachasqankunawan tupaspa [[Miraflores Conferencias|Miraflores]] llaqtapi (Lima llaqtaq uray ladonpi), paykunaqa tukukuypiqa manan mayqenmanpas chayarqankuchu acuerdo aceptable San Martín llaqtapaq. Payqa urqukunapa purinan ñannintam general Arenalespa kamachisqan rakiyta kacharqa, chay lawpi tarikuq reyista rakinakuykunata qatiykachananpaq, chay ñanninpi kaq runakunapa hatariyninta kallpanchananpaq.<ref name="Levene">{{cita libro|apellidos=Levene|nombre=Ricardo|título=Historia de América Tomo VI, Independencia y organización constitucional|fecha=1940|editorial=Jackson Editores|ubicación=Buenos Aires|fechaacceso=6 de mayo de 2015}}</ref>
San Martínqa yapamantan kacharichiq escuadrón nisqaman haykurqan, noviembre killa qallariy p’unchaykunapitaq [[Huacho]] llaqtapi uraykamurqan, chaypin posiciónninta kallpacharqan, Lima llaqtatataq definitivamente muyuchinanpaq estrategianta qallarirqan.<ref name=Compendio/>
=== Punchauca Conferencia ===
[[Archivo:San Martin y la Serna.jpg|miniaturadeimagen|Punchauca haciendapi rimanakuy, [[Piruwpa Virrey]] [[José de la Serna]] [[Libertador]] [[José de San Martín]]|lluq'i chawpinpi]]
29 ñiqin kantaray killapi 1821 p'unchawpi [[Aznapuquio Willakuy|hatun hatun kamachiqkuna hatarirqanku]] Virrey Pezuelapa kuntranpi, payqa llamk'aynintam saqirqan, chaymantataq general [[José de la Serna]] sutiyuqmi karqan, chaymantataqmi Piruwpa Virreynin kananpaq takyachisqa karqan coronapaq. Musuq virrey San Martín llaqtaman musuq diplomático rimanakuykunata yuyaycharqan, chaytaq tukukuypi mana atirqanchu, generalpa qhipa yuyaykusqanqa Perú suyup independencian kasqanrayku. Lima llaqtata muyuykusqankuqa askha killakunaraqmi karqan; Marzo killapi, Capitán [[Manuel Abreu (marino)|Manuel Abreu]], España reypa kachasqan, pacificador kachasqa hina, Perú suyuman chayamurqan, mana ima allin consecuenciakuna independienteistakunapaq. San Martín llaqtaqa musuq estrategia qallarinanpaqmi tantearurqa, hinaspam iskay ejercitokunata kacharqa, hukninmi general [[Guillermo Miller]] kamachisqan, sur lawpi costakunapi allpaman chayanankupaq, hukninñataqmi general Arenalespa kamachisqan, urqukunaman.<ref name=Levene/>
San Martín Huacho llaqtamanta lluqsispa [[Distrito de Ancón|Ancón]] nisqapi uraykamurqan, Lima llaqtap muyuriyninta pisiyachispa. Chaypachallapitaq musuq [[Punchauca Conferencias|thak kaymanta rimanakuy]] qallarirqa, mayo killamanta junio killakama Punchauca haciendapi, Lima llaqtapa hichpanpi; San Martín llaqtamanta hamuqkunam karqa [[Tomás Guido]], [[Juan García del Río]] hinaspa [[José Ignacio de la Roza]]; Virrey La Serna sutipi Manuel Abreu, Manuel de Llano wan [[José María Galdeano y Mendoza|José María Galdeano]] karqanku. Rimanakuykunaqa yapamantam mana allinchu karqa.<ref name=Compendio/>
Iskay kimsa p'unchaw qhipamantataq, virreypa awqaqkunap huknin aswan riqsisqa regimientonmi paykunaman hukllawakurqan: regimiento realista [[Voltígeros de la Guardia Batallón|Numancia]], Venezuelamanta runakunamanta, [[Virreinato de Nueva Granada|Neogranadinos]], chaymi Venezuela suyupi 1813 watapi kamasqa karqan, kinsa wata qhepamantaq [[Pablo Morillo]] Perú suyuman apachisqa karqan. Kay achka runakunamanta lluqsiyqa wakin reyalista kallpakunatam pisiyachirqa, De La Serna llaqtata 5 ñiqin inti raymi killapi llaqtata saqispa urqukunaman rinanpaqmi tanqarqan. Kaymi Lima llaqtamanta San Martín llaqtaman punkukunata kicharirqan.
== Gobierno de San Martín ==
<gallery widths="200" heights="150">
La Independencia del Perú.jpg|''[[Piruwpa Independencianmanta willakuy (pintura)|Piruwpa Independencianmanta willakuy]]'' [[Juan Lepiani]]pa qillqasqan. San Martín Perú suyupa Independencianmanta willakuspa, [[Plaza Mayor de Lima|Plaza de Armas de Lima]] nisqapi huñunasqa runakunapa qayllanpi.
Acta de la Indepencia del Perù.jpg|[[Acto de Independencia de Perú]].
</gallery>San Martín Lima llaqtata hap'ispa [[kichasqa consejo]] huñurqan 15 ñiqin inti raymi killapi 1821. 28 p'unchawpi, Lima llaqtap Plaza de Armas nisqapi achka runakunap ñawpaqinpi, [[Piruwpa Independencian]] nisqatam willarqan, chaymantataqmi Piruwpa Amachaq sutichasqa karqan autoridad civil y militar nisqawan.
<ref name=Compendio/>
Payqa ministrunta kamarirqan [[Hipólito Unanue]], Qullqimanta, [[Juan García del Río]], Relaciones Exteriores nisqamanta, [[Bernardo de Monteagudo]], Guerramanta, Marinamanta ministrukunawan. Octubre killapin Estatuto de Gobierno Provisional nisqa kamachikuyta horqomurqan, chaypin churarqan rakinakuy territorial nisqa, [[libre de wiksa]], hinallataq indígena runakunaq impuesto específico nisqamanta libre kanankupaq.<ref name=GP>{{Cita web|título=Gobierno de don José de San Martín|año=2011|Edición=|Lugar=|ID=|url=http://www.gobiernosdelperu.com/2011/08/gobierno-de-don-jose-de-san-martin.html|fechaacceso=2012|urlarchivo=https://web.archive.org/web/20130807033201/http://www.gobiernosdelperu.com/2011/08/gobierno-de-don-jose-de-san-martin.html|fechaarchivo=7 de agosto de 2013}}</ref> En lo jurídico, el Reglamento establecía:
{{cita|todas las leyes, ordenanzas y reglamentos quedan en su fuerza y vigor, mientras no sean derogadas o abrogadas por autoridad competente.<ref name=RL>{{cita web |url=http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f4/El_protectorado_de_San_Martín.pdf |título=El protectorado de San Martín |fechaacceso=9 de abril de 2012 |autor=Rafael Lanfranco |fecha=2001 |obra= |idioma= |cita= }}
</ref>}}Ese año fundó la [[Biblioteca Nacional del Perú]], a la que donó su colección de libros,<ref>{{cita libro |apellido= O'Donnell |nombre=Pacho |enlaceautor=Pacho O'Donnell |título=Monteagudo, la pasión revolucionaria |url= |fechaacceso= |año= 1995 |editorial=Planeta |ubicación=Buenos Aires |isbn= }}</ref> y creó la [[Orden El Sol del Perú|Orden del Sol]], hoy llamada Orden El Sol del Perú.<ref>{{cita web|url=http://www.rree.gob.pe/portal/dcanciller.nsf/BA7B6DD829D40A3D0525697E007FBC77/1ACFEE9ED98A44E805256E39006EF7AE?OpenDocument|título=Orden "El Sol del Perú"|fechaacceso=9 de abril de 2012|autor=Ministerio de Relaciones Exteriores del Perú|fecha=|obra=|idioma=|cita=|urlarchivo=https://archive.is/20120702211619/http://www.rree.gob.pe/portal/dcanciller.nsf/BA7B6DD829D40A3D0525697E007FBC77/1ACFEE9ED98A44E805256E39006EF7AE?OpenDocument|fechaarchivo=2 de julio de 2012}}</ref>
Paymi Sociedad Patriótica nisqa tantanakuyta kamarirqan, 40 Perú llaqtayuq runakunamanta, paykunatam aswan k'anchariqpaq qhawarirqan, independencia nisqapaq decidisqa runakunamanta. Kayqa aswan allin kamachiymanta rimanakuykunapim yaykururqa, San Martínpa yanapasqan [[república constitucional]] nisqawan, Unanuewan Monteagudowan ministrokuna amachasqa, chaynallataq [[república]], [[Manuel Pérez de Tudela] defiendesqanpas. ] hinaspa [[Mariano José de Arce]] sutiyuq runakunapas. Rey yuyayninkunata yanapaspa, García del Ríota, [[James Paroissien]] Iwrupaman kacharqan, [[Saxe-Coburgo, Gota wasi]]manta huk kamachikuqta hap'inanpaq, Piruwpi kamachinanpaq. Hinaspapas manukuytan contratananku karqan, chhaynapi chay campaña militarta hinalla ruwanankupaq.<ref name=GP/>
tly0xc4pesjwv1qfrlxxc8eitxwweso
Qullqa chhalay
0
62475
692353
657140
2026-10-25T13:56:12Z
Breogan2008
7106
Rikcha: 裝修後的交易大堂(2014年).jpg -> HKEX Hall.JPG (Commons)
692353
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:New_York_Stock_Exchange_-_panoramio_(2).jpg|rikchacha|263x263px| [[Uray Manhattan llaqtapi|Uray Manhattan]] llaqtapi [[Nueva York llaqtapi Bolsa de Valores|Musuq York Qullqa Chhalay]] nisqaqa tiksimuyuntinpi aswan hatun qullqa chhalaynisqakunam, sapa llapan [[Qhatuypi qolqechakuy|qhatu uma qullqiy]] nisqamanta, listasqa kuraq ruruchiqninkunamanta.<ref name="NYSEhighestcap">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/advisor/investing/nyse-new-york-stock-exchange/|title=NYSE: What Is The New York Stock Exchange|author=Kat Tretina and Benjamin Curry|work=Forbes|date=April 9, 2021}}</ref>]]
'''Qullqa chhalay''' nisqaqa huk chhalay, chaypin [[qhatu chhalay wakichiqkuna]], [[qhatuqkuna]] ima, [[waqaychakunakunata]] rantiyta, qhatuyta ima atinku, ahinataq [[qullqap]] [[haywanakuykunan]], [[watakukuna]], huk qullqi ruwallakuna ima.
Qullqa chhalaykunapas atinkun chay valorkuna hinaspa instrumentukuna hurqunapaq hinaspa kutichipunapaq hinaspa capital eventokunamantapas, chaymantapas qullqi haykuykunata hinaspa [[Dividendo nisqa|dividendokunata]] paganankupaqpas.
Qullqa chhalay nisqapi qhatusqa valores nisqakunaqa kanku [[Empresa cotizada nisqa|empresakuna listasqa]], [[Unidad nisqa confianza|fideicomisos unitarios]], [[Derivado (qullqimanta) .|derivados]], qullqi churay rurukuna huñusqa chaymanta bonokuna qusqa.
Qullqa chhalay sapa kuti llamk'anku "subasta sapa kuti" qhatukuna hina rantiqkuna chaymanta ranqhaqkuna ruwanakunata tukunku [[Kichasqa qapariy|kichasqa qapariyniqta]] huk chawpi kitipi ahinataq bolsapa pampanpi utaq huk [[Plataforma electrónica de comercio nisqa|plataforma electrónica qhatuypaq]] llamk'achispa.<ref>Lemke and Lins, ''Soft Dollars and Other Trading Activities'', §2:3 (Thomson West, 2013-2014 ed.).</ref>
[[Rikcha:New_York_Stock_Exchange_August_2017_02.jpg|rikchacha| [[Nueva York llaqtapi Bolsa de Valores|New York Stock Exchange]] in [[New York|New York City]], US, nisqaqa Tiksimuyuntinpi aswan hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:NASDAQ_MarketWatch_(48105831361).jpg|rikchacha| [[Nasdaq]] in [[New York|New York City]], US, iskay ñiqin hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:Shanghaistockexchange.jpg|rikchacha| [[Shanghai llaqtapi Bolsa de Valores nisqa|Shanghai]] llaqtapi [[Shanghai]] llaqtapi, China suyupi, kimsa kaq hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:Beursplein_5_(cropped_and_edited).jpg|rikchacha| [[Euronext nisqapi|Euronext]] nisqap qillqasqa wasinqa [[Amsterdam]] llaqtapi, Hulanda mama llaqtapi, [[Iwrupa Huñu|Iwrupa]] Huñupaq tawa kaq hatun qullqa chhalaynisqa pachantinpi.]]
[[Rikcha:The_Tokyo_Stock_Exchange_-_main_room_2.jpg|rikchacha| Tokio llaqtapi [[Tokyo|Tokio]] llaqtapi, Nihun mama llaqtapi, pichqa ñiqin hatun qhatu wasim, Awya Yalapi iskay ñiqin hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:HKEX Hall.JPG|rikchacha| Hong Kong llaqtapi [[Hong Kong]] llaqtapi kaq qhatu wasiqa suqta kaq hatun qhatu wasim, huk llaqta suyup aswan hatun qhatu wasinmi, Awya Yalapitaq kimsa ñiqin hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:Shenzhen_Stock_Exchange_1-2014.jpg|rikchacha| [[Bolsa de Shenzhen llaqtapi|Shenzhen Stock Exchange]] in [[Shenzhen]], China, qanchis kaq hatun qullqa chhalaynisqakunam, Tiksimuyuntinpi, tawa kaq hatun qhatu wasim, Awya Yalapi, iskay ñiqin hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:Paternoster_Square_(1).jpg|rikchacha| [[Lunrun Qullqa Chhalay|London Stock Exchange]] in [[Lunrun|London]], Reino Unido, pusaq kaq hatun qhatu wasim, pachantinpi aswan hatun mana UE-manta Iwrupa Bolsa, iskay ñiqin hatun Iwrupapi.]]
[[Rikcha:BSE_building_at_Dalal_Street.JPG|rikchacha| [[Bolsa de Valores de Bombay llaqtapi|Bombay Stock Exchange]] in [[Mumbai]], India, isqun ñiqin hatun qhatu wasim, Tiksimuyuntinpi, aswan ñawpaq, pichqa kaq hatun qhatu wasim Awya Yalapi, India mama llaqtapi aswan hatun. Tiksimuyuntinpi aswan utqaylla qullqa chhalaynisqa.]]
[[Rikcha:National_Stock_exchange_Mumbai.JPG|rikchacha| [[Mumbai]] llaqtapi, Indya mama llaqtapi [[India mamallaktapak Bolsa Nacional de Valores|mama llaqta qhatu]] wasiqa chunka kaq hatun qhatu wasim, Awya Yalapi suqta kaq hatun qhatu wasim, India mama llaqtapi iskay ñiqin hatun qhatu wasim.]]
[[Rikcha:Australian_Securities_Exchange_entrance_(cropped).jpg|rikchacha| [[Australiapi Valores nisqakunaq t’inkinakuynin|Awstralya Securities Exchange]] in [[Sydney]], Australia, Oceanía mama llaqtapi aswan hatun qullqa chhalaynisqakunam.]]
[[Rikcha:Sao_Paulo_Stock_Exchange.jpg|rikchacha| [[B3 (bolsa de valores) .|B3]] in [[São Paulo|Sao Paulo]], Brasil, Urin Awya Yalapi aswan hatun qullqa chhalaynisqa.]]
[[Rikcha:Johannesburg_Stock_Exchange.jpg|rikchacha| [[Johannesburgo llaqtapi Bolsa de Valores nisqa|Johannesburgo nisqa qhatu wasiqa]] [[Johannesburgo llaqtapi|Johannesburgo]] llaqtapi, Urin Abya Yalapi, Abya Yalapi aswan hatun qhatu wasim.]]
== Pukyukuna ==
hz24z20hnarmv7wsj9uuzu1wqkys1ns
Standoff 2
0
63417
692402
676869
2026-10-25T14:17:53Z
Breogan2008
7106
Rikcha: Standoff 2 Gameplay.png (Commons: kañina mana kanchik) - pisisqa rikcha tinki pichay
692402
wikitext
text/x-wiki
'''''Standoff 2''''' nisqaqa huk [[yanqalla-pukllanapaq]] llikapi kuruwaqayana [[Achka pukllaqpaq kuyuq rikch'a puklla|achka pukllaqpaq]] [[Ñawpaq ñiqin runapi illapaq|ñawpaq kaq runapi illapaq]] pukllam, [[Axlebolt|Axleboltpa]] 2017 watapi [[Android|Androidpaq]], <ref>[https://gamefaqs.gamespot.com/android/248767-standoff-2/data Standoff 2 – Release Details] [[GameFAQs]].</ref> 2018 watapi [[IOS|iOSpaq]]<ref>[https://vk.com/standoff2_official?w=wall-131785141_47899 VK Announcement of App Store Release]</ref> 2020 watapi [[HarmonyOS]]<ref>[https://vk.com/standoff2_official?w=wall-131785141_828297 VK Announcement of AppGallery Release]</ref> yuyaysapa karuwaqayanapaqpis kacharimusqan.
== Pukyukuna ==
[[Katiguriya:Kuyuq rikch'a pukllakuna]]
i6dixtddo9p89hwpeb0fi4xrgwvw6dc
Ruraq:Santi Chuco/Taller5
2
63601
692410
692199
2026-10-25T23:13:50Z
Santi Chuco
250
692410
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de entidad subnacional
| nombre completo = Lotización Semirústica El Descanso
| unidad = [[Localidad]]
| apodo =
| bandera =
| escudo =
| mapa_loc = Perú
| mapa_loc_1 = Departamento de Lima
| mapa = {{mapa interactivo localidad|zoom=13}}
| imagen =
| pie_de_imagen =
| tipo_superior_1 = [[Departamentos del Perú|Departamento]]
| superior_1 = [[Archivo:Lima region flag.svg|22px]] [[Departamento de Lima|Lima]]
| tipo_superior_2 = [[Anexo:Provincias del Perú|Provincia]]
| superior_2 = {{bandera2|Lima}}|[[Provincia de Lima|Lima]]
| tipo_superior_3 = Distrito
| superior_3 = [[Distrito de Ate|Ate]]
| dirigentes_títulos = [[Alcalde]]
| dirigentes_nombres = [[Franco Vidal Morales|Franco Vidal]] (2023-2026)
| fundación =
| fundador =
| población =
| población_año =
| población_post =
| superficie =
| superficie_post =
| altitud =
| gentilicio =
| horario = [[Tiempo universal coordinado|UTC]]-5
| página web =
}}
'''Lotización Semirústica El Descanso''', también llamado '''El Descanso''', es una localidad del [[distrito de Ate]], en la ciudad de [[Lima]], capital del [[Perú]]. Limita al este, con la localidad de Horacio Zeballos, al norte con Pariachi, al sur con [[Huaycán]] y Lúcumo.
== Historia ==
En 1961 se inicia el proyecto El Descanso, diseñado por el arquitecto [[Luis Miró Quesada Garland]], denominándose barrio de Parcelación Semirústica El Descanso, iniciando su construcción en 1966. Por Decreto n.º 824 del 30 de mayo de 1972, el Concejo Provincial del Cercado de Lima funda la Parcelación Semirústica El Descanso, sobre un área de 400,000.00 m², reservándose una 2.ª etapa de 100,000.00 m² (lugar del barrio Villa Hermosa y área del INC). Los fundadores fueron los doctores Enrique Ayulo Pardo, Alberto Carrión Vergara, Alfredo Saavedra Villalobos y Alfredo Guzmán Ampuero, entre otros. Después se sumaron nuevos vecinos como el ingeniero Balarezo, el odontólogo Agustín Gavidia Salcedo y el lingüista Jorge Chacón.
El barrio se encontraba rodeado por campos de cultivo de papa, maíz, alfalfa, marigold y rosas para la exportación.
==Flora y fauna==
Habia cactus y tillandsias, como Neoraimondia roseiflora y especies de Haageocereus y Loxanthocereus. Habia aves silvestres como el aguilucho, colibrí, botón de oro, guardacaballo, azulejo, mirlo, tirano, garza blanca, garza huaco, gavilán, turtupilín, huerequeque, cuculí, tortolita, loro, gallinazo, cotorra, chisgo, jilguero, lechuza, chotacabras, gorrión americano, santa rosita y cernícalos.
== Comercio ==
* [[Hiperbodega Precio Uno]]
== Turismo ==
* Zona Arqueológica Monumental [[Huaycán de Pariachi]] (ZAMHP)
== Instituciones y comunidades religiosas ==
* Seminario Diocesano Mayor San Martín de Porres
* Instituto de Teología Pastoral Fray Martín
* Iglesia [[Movimiento Misionero Mundial]] (MMM)
* Hermanas Clarisas Franciscanas
* Hermanas Dominicas de Santa Rosa de Lima
* Hermanas de los Santos Apóstoles
== Instituciones educativas ==
* Colegio Saco Oliveros
* Colegio Internacional Elim
* Centro Educativo Parroquial Santa María Apóstol
* Colegio Virgen de Guadalupe
* Boston High School
* Colegio Villa Progreso
* Colegio Nuestra Señora del Rosario
* Happy Children's Garden
* Colegio Niño Genio
* Colegio Santa Inés
* CETPRO–CEBA María Montessori
== Véase también ==
* [[Huaycán]]
* [[Huaycán de Pariachi]]
* [[Huascata]]
* [[Petroglifos de Huaycán]]
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control de autoridades}}
[[:Categoría:Localidades del departamento de Lima]]
[[:Categoría:Distrito de Ate]]
posjypdsdhygfs57wbm0sx4j5fa4bpk
692411
692410
2026-10-25T23:15:24Z
Santi Chuco
250
692411
wikitext
text/x-wiki
{{Ficha de entidad subnacional
| nombre completo = Lotización Semirústica El Descanso
| unidad = [[Localidad]]
| apodo =
| bandera =
| escudo =
| mapa_loc = Perú
| mapa_loc_1 = Departamento de Lima
| mapa = {{mapa interactivo localidad|zoom=13}}
| imagen =
| pie_de_imagen =
| tipo_superior_1 = [[Departamentos del Perú|Departamento]]
| superior_1 = [[Archivo:Lima region flag.svg|22px]] [[Departamento de Lima|Lima]]
| tipo_superior_2 = [[Anexo:Provincias del Perú|Provincia]]
| superior_2 = {{bandera2|Lima}}|[[Provincia de Lima|Lima]]
| tipo_superior_3 = Distrito
| superior_3 = [[Distrito de Ate|Ate]]
| dirigentes_títulos = [[Alcalde]]
| dirigentes_nombres = [[Franco Vidal Morales|Franco Vidal]] (2023-2026)
| fundación =
| fundador =
| población =
| población_año =
| población_post =
| superficie =
| superficie_post =
| altitud =
| gentilicio =
| horario = [[Tiempo universal coordinado|UTC]]-5
| página web =
}}
'''Lotización Semirústica El Descanso''', también llamado '''El Descanso''', es una localidad del [[distrito de Ate]], en la ciudad de [[Lima]], capital del [[Perú]]. Limita al este, con la localidad de Horacio Zeballos, al norte con Pariachi, al sur con [[Huaycán]] y Lúcumo.
== Historia ==
En 1961 se inicia el proyecto El Descanso, diseñado por el arquitecto [[Luis Miró Quesada Garland]], denominándose barrio de Parcelación Semirústica El Descanso, iniciando su construcción en 1966. Por Decreto n.º 824 del 30 de mayo de 1972, el Concejo Provincial del Cercado de Lima funda la Parcelación Semirústica El Descanso, sobre un área de 400,000.00 m², reservándose una 2.ª etapa de 100,000.00 m² (lugar del barrio Villa Hermosa y área del INC). Los fundadores fueron los doctores Enrique Ayulo Pardo, Alberto Carrión Vergara, Alfredo Saavedra Villalobos y Alfredo Guzmán Ampuero, entre otros. Después se sumaron nuevos vecinos como el ingeniero Balarezo, el odontólogo Agustín Gavidia Salcedo y el lingüista Jorge Chacón.
El barrio se encontraba rodeado por campos de cultivo de papa, maíz, alfalfa, marigold y rosas para la exportación.
==Flora y fauna==
Había cactus y tillandsias, como Neoraimondia roseiflora y especies de Haageocereus y Loxanthocereus. Había aves silvestres como el aguilucho, colibrí, botón de oro, guardacaballo, azulejo, mirlo, tirano, garza blanca, garza huaco, gavilán, turtupilín, huerequeque, cuculí, tortolita, loro, gallinazo, cotorra, chisgo, jilguero, lechuza, chotacabras, gorrión americano, santa rosita y cernícalos.
== Comercio ==
* [[Hiperbodega Precio Uno]]
== Turismo ==
* Zona Arqueológica Monumental [[Huaycán de Pariachi]] (ZAMHP)
== Instituciones y comunidades religiosas ==
* Seminario Diocesano Mayor San Martín de Porres
* Instituto de Teología Pastoral Fray Martín
* Iglesia [[Movimiento Misionero Mundial]] (MMM)
* Hermanas Clarisas Franciscanas
* Hermanas Dominicas de Santa Rosa de Lima
* Hermanas de los Santos Apóstoles
== Instituciones educativas ==
* Colegio Saco Oliveros
* Colegio Internacional Elim
* Centro Educativo Parroquial Santa María Apóstol
* Colegio Virgen de Guadalupe
* Boston High School
* Colegio Villa Progreso
* Colegio Nuestra Señora del Rosario
* Happy Children's Garden
* Colegio Niño Genio
* Colegio Santa Inés
* CETPRO–CEBA María Montessori
== Véase también ==
* [[Huaycán]]
* [[Huaycán de Pariachi]]
* [[Huascata]]
* [[Petroglifos de Huaycán]]
== Referencias ==
{{listaref}}
{{Control de autoridades}}
[[:Categoría:Localidades del departamento de Lima]]
[[:Categoría:Distrito de Ate]]
cydh7m5u97ukfv7szrhw4g4kpr5ewan
Estacionamiento
0
65096
692278
2026-10-25T12:56:09Z
~2026-57208-28
35623
Musuq p'anqa: Antawata sayachiyqa maypipas sayachispa saqiymi. Importantemi carro maypipas sayachisqa kananpaq, mana chayqa choferqa multata pagananmi kanman, otaq aswan mana allinqa, carroqa abrazaderawanmi watasqa kanman. Carrokunaqa yaqa llapanpim carrokuna yaykuna ñankunapi, estacionamientokunapi, garajekunapi utaq callepa waqtanpi sayachinku. Carrota sayachiyqa aswan facilmi hatun carrota sayachiymantaqa, ahinataq camionta (camionta) otaq autocarta. Chay hatun antawakunaqa sapa kuti…
692278
wikitext
text/x-wiki
Antawata sayachiyqa maypipas sayachispa saqiymi. Importantemi carro maypipas sayachisqa kananpaq, mana chayqa choferqa multata pagananmi kanman, otaq aswan mana allinqa, carroqa abrazaderawanmi watasqa kanman. Carrokunaqa yaqa llapanpim carrokuna yaykuna ñankunapi, estacionamientokunapi, garajekunapi utaq callepa waqtanpi sayachinku.
Carrota sayachiyqa aswan facilmi hatun carrota sayachiymantaqa, ahinataq camionta (camionta) otaq autocarta. Chay hatun antawakunaqa sapa kutim parque especialkunaman rinanku. Estacionamientomanta kamachikuykunaqa trafico nisqa kamachikuypa partenmi, chaykunaqa huk nacionmanta huk nacionmanmi anchata t’aqakunqa. Mana kamachiyman hinachu acerapi estacionamientoqa.
0dak5ii4ebgksjwg7ux03cbgoff5g3z
692279
692278
2026-10-25T12:56:54Z
~2026-57208-28
35623
692279
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
Antawata sayachiyqa maypipas sayachispa saqiymi. Importantemi carro maypipas sayachisqa kananpaq, mana chayqa choferqa multata pagananmi kanman, otaq aswan mana allinqa, carroqa abrazaderawanmi watasqa kanman. Carrokunaqa yaqa llapanpim carrokuna yaykuna ñankunapi, estacionamientokunapi, garajekunapi utaq callepa waqtanpi sayachinku.
Carrota sayachiyqa aswan facilmi hatun carrota sayachiymantaqa, ahinataq camionta (camionta) otaq autocarta. Chay hatun antawakunaqa sapa kutim parque especialkunaman rinanku. Estacionamientomanta kamachikuykunaqa trafico nisqa kamachikuypa partenmi, chaykunaqa huk nacionmanta huk nacionmanmi anchata t’aqakunqa. Mana kamachiyman hinachu acerapi estacionamientoqa.
fkcat8qkebpevhjupzd620g77f2n0iy
692280
692279
2026-10-25T12:57:02Z
~2026-57208-28
35623
692280
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
Antawata sayachiyqa maypipas sayachispa saqiymi. Importantemi carro maypipas sayachisqa kananpaq, mana chayqa choferqa multata pagananmi kanman, otaq aswan mana allinqa, carroqa abrazaderawanmi watasqa kanman. Carrokunaqa yaqa llapanpim carrokuna yaykuna ñankunapi, estacionamientokunapi, garajekunapi utaq callepa waqtanpi sayachinku.
Carrota sayachiyqa aswan facilmi hatun carrota sayachiymantaqa, ahinataq camionta (camionta) otaq autocarta. Chay hatun antawakunaqa sapa kutim parque especialkunaman rinanku. Estacionamientomanta kamachikuykunaqa trafico nisqa kamachikuypa partenmi, chaykunaqa huk nacionmanta huk nacionmanmi anchata t’aqakunqa. Mana kamachiyman hinachu acerapi estacionamientoqa.
hq06rako1kli4kuxfjmlogczqyo8fnv
692281
692280
2026-10-25T12:59:39Z
~2026-57208-28
35623
692281
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
43s4zwttvt8qn1yj9gkk1ly1ob5mjdd
692282
692281
2026-10-25T13:01:32Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento nisqa wasikuna */
692282
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
2u7h3iv6esaf59xc7t5r1066rp28bdu
692283
692282
2026-10-25T13:04:47Z
~2026-57208-28
35623
692283
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]
Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
o4ij12vomjvpkhrjzubl2ceio6yw9vb
692284
692283
2026-10-25T13:05:54Z
~2026-57208-28
35623
/* Callepi estacionamiento */
692284
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]
Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
fkdz56vngz12sikga49xn4gohzeqpja
692285
692284
2026-10-25T13:07:17Z
~2026-57208-28
35623
/* Callepi estacionamiento */
692285
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
6ovlwsbu389m2xb470tx47ufbxm6l18
692286
692285
2026-10-25T13:11:01Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento nisqa wasikuna */
692286
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
omufuoctutsa3tsfijzcqhm761pxndh
692287
692286
2026-10-25T13:12:22Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento nisqa wasikuna */
692287
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
8o785jisswyvda9z7p6iprz0whu5t1y
692288
692287
2026-10-25T13:14:06Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento de franja */
692288
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
ojp75oysyydfjqhiwn6wtce2jhe5fnm
692289
692288
2026-10-25T13:15:29Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento y munta */
692289
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
a8k7u87w7suetb3nfagr5ilxg7e539n
692298
692289
2026-10-25T13:17:27Z
~2026-57208-28
35623
/* Bicicletakuna sayachinapaq */
692298
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
8pummnpb3cet1vs3r60o189i3p7h5q4
692309
692298
2026-10-25T13:20:06Z
~2026-57208-28
35623
/* Tipos de estacionamiento */
692309
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
s5pobtjqzxb7kw46tizwiiv8isv0lo7
692311
692309
2026-10-25T13:20:28Z
~2026-57208-28
35623
/* Economía */
692311
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
avrlbcjib52r407fjcgnuxms9ntp4sl
692326
692311
2026-10-25T13:29:03Z
~2026-57208-28
35623
/* Economía */
692326
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
luuwiv8x3gaw43en19j8lb6u81dlrs5
692327
692326
2026-10-25T13:30:05Z
~2026-57208-28
35623
/* Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio */
692327
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
i8oebdakumtwmpkp0hwc53zcspl8tdj
692328
692327
2026-10-25T13:32:48Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento precio elasticidad */
692328
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
kki2kie6nxx2xm7lzhzkbngi8x73znq
692329
692328
2026-10-25T13:34:16Z
~2026-57208-28
35623
/* Ruway estacionamiento */
692329
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa [[Massachusetts]] suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
icehagmgaoyhh6nq4jwufxd6g7ktq6x
692331
692329
2026-10-25T13:34:28Z
~2026-57208-28
35623
/* Geografia */
692331
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
5ap5mf4bakulqi0uadqdjsu8u7gyrxq
692332
692331
2026-10-25T13:35:49Z
~2026-57208-28
35623
/* Geografia */
692332
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
57tcjs3rr7drq29epvahoxlawrkm117
692333
692332
2026-10-25T13:37:33Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento harkaykuna */
692333
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
aq73hzwpouimnqrrbuebx1bkntz8e7l
692334
692333
2026-10-25T13:38:12Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento mínimos y máximos */
692334
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
8syik8xwlb5ed0q8ex6vzyce263c6en
692335
692334
2026-10-25T13:43:17Z
~2026-57208-28
35623
/* Estacionamiento mínimos y máximos */
692335
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
== Llaqtaman hina estacionamiento ==
=== Alimanya ===
Alemania suyupi municipiokunaqa imaymana transporte culturakunatan kanku, políticas nisqakunatapas; ichaqa, leyes federales comunes nisqakunan kamachin callekunapi espaciota utilizayta, hinallataq automovilistakunaq derechontapas. Alemania kamachiyqa sayasqa carrokunatan privilegiota qon trafico hina, hinallataqmi hark’an gobierno municipalkunaq imaymana estacionamiento nisqa kamachikuykunata hunt’anankupaq.
Alemania nacionpa kamachikuyninkunam kamachin llaqtapa callenkuna purinapaq kasqanmanta, chaymantapas carrokuna sayachinapaqmi. Chayraykum Alemania nacionmanta automovilistakunaqa derechonkuta qawachinku hatun ñanpi gratislla estacionamientota ruwanankupaq.
Watapi residencial estacionamiento permisopaq qullqikuna llaqtakunapurapi anchata t'aqakun: Bonn llaqta kamachiyqa 360 € qullqita qun, Munich chaymanta Chemnitz sapa juk 30 € qullqita mañanku, Berlintaq 10 €llata.
=== Japón ===
Japón suyupiqa, 1962 watamanta pacha, carrota rantinanpaqqa, huk "certificado de garaje" (''shako shomeisho'') nisqatam llaqtanku prefectura nisqapi policía nisqamanta hurquna, chaypim pruebakunata qunan kikinkupa mana callepi estacionamiento nisqamanta, chaytam rantinku utaq alquilanku, chaymi mana tarikunchu maypi tiyasqankumanta aswan 2 kilómetro karupi. Kei carrokunataqa wakin pisi runayuq kitikunapiqa mana estacionamiento nisqa kamachiymanta kacharichisqa kankuman. Tuta callekunapi estacionamientoqa manan permitisqachu.
=== Hukllachasqa Qhapaq Suyu ===
=== Hukllachasqa Amirika Suyukuna ===
Wakin jurisdiccionkunapi, pikunachus allin etiquetas de identificación utaq placayuq kanku chaypas mana estacionamiento violación nisqamanta boletoyuqchu kanku, tiempo medido nisqapi purisqankumanta utaq mana allin sitiopi estacionamiento nisqamanta, wakin discapacidadkuna hark’anman espacios regulares nisqa llamk’ayta. Discapacitadokunapa estacionamientonpi mana kamachisqa estacionayqa utaq hukpa permisonta engañaspa servichikuyqa llumpayta multasqam.
=== Corea del Sur ===
====Estacionamientokuna pisiyasqan====
Corea del Sur suyupiqa aswan achka antawakunam kan chay suyupi estacionamiento nisqamantaqa, chaymi wakin kutipiqa estacionamiento nisqakunataqa ruranku, runakuna pukllasqanku ch'usaq sitiokunata llamk'achinapaq.
====Sistema de descuento====
Corea nacionpiqa manan askhachu compacto carrokuna, chaymi gobiernoqa askha yanapayta qoshan paykunapaq, chaypaqmi huk ejemplon estacionamientopi descuento nisqa sistema.
*Eco-amigable carrokunapipas hunt’asqa descuentos nisqakunan activo kashan.
*Eléctrico & Hidrógeno & Híbrido antawakuna: 50% Descuento
*Compacto carrokuna: 50%manta 60%kama
Corea suyupi hatun qhatu wasikunaq cadena nisqapi llank’aqkuna yapakusqanman hinan, ñawpaqmantapacha qhatuq utilizacionninqa sinchita pisiyapurqan. Chayman hinam sapa gobierno local hatun estacionamientoyuq kanku tradicional qhatu qayllapi, chaymi descuentos nisqakunata qun usuariokunaman.
*Tradicional qhatupi llamkaqkuna: 1 hora exención & 50% descuento yapasqa 1 hora chaymanta
Corea nacionpi pisi naceq sasachakuyqa sinchi hatunmi, chaypaqqa askha runakunan yanapanku.
*Achka wawayuq wasikuna: 50% descuento
*Mana atiyniyuq runa: 1 hora exención / 50% descuento yapasqa 1 hora qhipaman
*Runakuna mérito nacionalniyuq runakuna hinaspa veteranokunapa yanapakuyninpaq derechoyuq runakuna: 1 hora exención / 50% descuento 1 hora yapasqa chaymanta
0j0vtuhxy05z0rgyghu6rxwbe5cw4ym
692336
692335
2026-10-25T13:45:53Z
~2026-57208-28
35623
/* Sistema de descuento */
692336
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
== Llaqtaman hina estacionamiento ==
=== Alimanya ===
Alemania suyupi municipiokunaqa imaymana transporte culturakunatan kanku, políticas nisqakunatapas; ichaqa, leyes federales comunes nisqakunan kamachin callekunapi espaciota utilizayta, hinallataq automovilistakunaq derechontapas. Alemania kamachiyqa sayasqa carrokunatan privilegiota qon trafico hina, hinallataqmi hark’an gobierno municipalkunaq imaymana estacionamiento nisqa kamachikuykunata hunt’anankupaq.
Alemania nacionpa kamachikuyninkunam kamachin llaqtapa callenkuna purinapaq kasqanmanta, chaymantapas carrokuna sayachinapaqmi. Chayraykum Alemania nacionmanta automovilistakunaqa derechonkuta qawachinku hatun ñanpi gratislla estacionamientota ruwanankupaq.
Watapi residencial estacionamiento permisopaq qullqikuna llaqtakunapurapi anchata t'aqakun: Bonn llaqta kamachiyqa 360 € qullqita qun, Munich chaymanta Chemnitz sapa juk 30 € qullqita mañanku, Berlintaq 10 €llata.
=== Japón ===
Japón suyupiqa, 1962 watamanta pacha, carrota rantinanpaqqa, huk "certificado de garaje" (''shako shomeisho'') nisqatam llaqtanku prefectura nisqapi policía nisqamanta hurquna, chaypim pruebakunata qunan kikinkupa mana callepi estacionamiento nisqamanta, chaytam rantinku utaq alquilanku, chaymi mana tarikunchu maypi tiyasqankumanta aswan 2 kilómetro karupi. Kei carrokunataqa wakin pisi runayuq kitikunapiqa mana estacionamiento nisqa kamachiymanta kacharichisqa kankuman. Tuta callekunapi estacionamientoqa manan permitisqachu.
=== Hukllachasqa Qhapaq Suyu ===
=== Hukllachasqa Amirika Suyukuna ===
Wakin jurisdiccionkunapi, pikunachus allin etiquetas de identificación utaq placayuq kanku chaypas mana estacionamiento violación nisqamanta boletoyuqchu kanku, tiempo medido nisqapi purisqankumanta utaq mana allin sitiopi estacionamiento nisqamanta, wakin discapacidadkuna hark’anman espacios regulares nisqa llamk’ayta. Discapacitadokunapa estacionamientonpi mana kamachisqa estacionayqa utaq hukpa permisonta engañaspa servichikuyqa llumpayta multasqam.
=== Corea del Sur ===
====Estacionamientokuna pisiyasqan====
Corea del Sur suyupiqa aswan achka antawakunam kan chay suyupi estacionamiento nisqamantaqa, chaymi wakin kutipiqa estacionamiento nisqakunataqa ruranku, runakuna pukllasqanku ch'usaq sitiokunata llamk'achinapaq.
====Sistema de descuento====
Corea nacionpiqa manan askhachu compacto carrokuna, chaymi gobiernoqa askha yanapayta qoshan paykunapaq, chaypaqmi huk ejemplon estacionamientopi descuento nisqa sistema.
*Eco-amigable carrokunapipas hunt’asqa descuentos nisqakunan activo kashan.
*Eléctrico & Hidrógeno & Híbrido antawakuna: 50% Descuento
*Compacto carrokuna: 50%manta 60%kama
Corea suyupi hatun qhatu wasikunaq cadena nisqapi llank’aqkuna yapakusqanman hinan, ñawpaqmantapacha qhatuq utilizacionninqa sinchita pisiyapurqan. Chayman hinam sapa gobierno local hatun estacionamientoyuq kanku tradicional qhatu qayllapi, chaymi descuentos nisqakunata qun usuariokunaman.
*Tradicional qhatupi llamkaqkuna: 1 hora exención & 50% descuento yapasqa 1 hora chaymanta
Corea nacionpi pisi naceq sasachakuyqa sinchi hatunmi, chaypaqqa askha runakunan yanapanku.
*Achka wawayuq wasikuna: 50% descuento
*Mana atiyniyuq runa: 1 hora exención / 50% descuento yapasqa 1 hora qhipaman
*Runakuna mérito nacionalniyuq runakuna hinaspa veteranokunapa yanapakuyninpaq derechoyuq runakuna: 1 hora exención / 50% descuento 1 hora yapasqa chaymanta
==Imaymana llaqtakunapi estacionamiento==
=== Hampina wasikuna ===
Inglaterra suyupiqa, NHS hampina wasikunaqa unqusqakunaman, llamk’aqkunaman, watukuqkunaman ima qullqita qunanku tiyan, chay hampina wasipi estacionamiento nisqamanta. Kayqa k’amisqa kanku, qhali kayman yaykunapaq yapasqa qullqita yapasqankurayku. Escocia hinaspa Gales nacionkunapim hospitalpi carrokuna sayachisqankumanta lliw qullqita chinkachirqaku.
=== Aeropuertokuna ===
[[Rikcha:EdinburghAirportCarPark2017.jpg|rikchacha|Unay pachapaq estacionamiento Edimburgo aeropuertopi]]
Yaqa llapan aeropuertokunapim patronkunapaq estacionamiento kan. Estacionamientoqa normalmentem rakisqa kachkan pisi tiempollapaq estacionamiento nisqapi, chaytaqa pasajerokunata saqinankupaqmi utaq apanankupaqmi, chaynallataqmi estacionamientoqa unay tiempopaq, chaymi aeropuertoman carropi riyta akllaq runakunapaq hinaspa pasajerokunapaq. Aswan hatun aeropuertokunapiqa, unaypaq estacionamientoqa terminalmanta aswan karullapim kanman, terminalpi estacionamientoqa aswan chaninniyuqmi kanqa. Wakin aeropuertokunapiqa carrokuna sayachisqankumantan aswan askha qolqeta cobranku, avionkuna sayachisqankumantaqa. Aeropuertokunaqa manapaschá munankumanchu pasajerokunata carropi aeropuertoman chayanankupaq, chaytaqa ruwanku qolqe ganasqankuraykun.
Reino Unido nacionpi aeropuertokunapiqa pisillapin llank’aqkuna carrokuna sayachinankupaq qolqeta paganku. Generalmente, aeropuerto kamachiqmi cobranqa permiso de personal nisqamanta, ichaqa chay permisokunataqa llank’achiqkunan rantinqaku, chay gastotapas manan pasachinqakuchu personalman. Personal generalmente aswan munanku estacionamientota huk sitiopi karu aeropuertomanta pasajerokunamantapas.
iy6q2518desglbhis0orfxfnowt5ki7
692337
692336
2026-10-25T13:47:03Z
~2026-57208-28
35623
/* Aeropuertokuna */
692337
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
== Llaqtaman hina estacionamiento ==
=== Alimanya ===
Alemania suyupi municipiokunaqa imaymana transporte culturakunatan kanku, políticas nisqakunatapas; ichaqa, leyes federales comunes nisqakunan kamachin callekunapi espaciota utilizayta, hinallataq automovilistakunaq derechontapas. Alemania kamachiyqa sayasqa carrokunatan privilegiota qon trafico hina, hinallataqmi hark’an gobierno municipalkunaq imaymana estacionamiento nisqa kamachikuykunata hunt’anankupaq.
Alemania nacionpa kamachikuyninkunam kamachin llaqtapa callenkuna purinapaq kasqanmanta, chaymantapas carrokuna sayachinapaqmi. Chayraykum Alemania nacionmanta automovilistakunaqa derechonkuta qawachinku hatun ñanpi gratislla estacionamientota ruwanankupaq.
Watapi residencial estacionamiento permisopaq qullqikuna llaqtakunapurapi anchata t'aqakun: Bonn llaqta kamachiyqa 360 € qullqita qun, Munich chaymanta Chemnitz sapa juk 30 € qullqita mañanku, Berlintaq 10 €llata.
=== Japón ===
Japón suyupiqa, 1962 watamanta pacha, carrota rantinanpaqqa, huk "certificado de garaje" (''shako shomeisho'') nisqatam llaqtanku prefectura nisqapi policía nisqamanta hurquna, chaypim pruebakunata qunan kikinkupa mana callepi estacionamiento nisqamanta, chaytam rantinku utaq alquilanku, chaymi mana tarikunchu maypi tiyasqankumanta aswan 2 kilómetro karupi. Kei carrokunataqa wakin pisi runayuq kitikunapiqa mana estacionamiento nisqa kamachiymanta kacharichisqa kankuman. Tuta callekunapi estacionamientoqa manan permitisqachu.
=== Hukllachasqa Qhapaq Suyu ===
=== Hukllachasqa Amirika Suyukuna ===
Wakin jurisdiccionkunapi, pikunachus allin etiquetas de identificación utaq placayuq kanku chaypas mana estacionamiento violación nisqamanta boletoyuqchu kanku, tiempo medido nisqapi purisqankumanta utaq mana allin sitiopi estacionamiento nisqamanta, wakin discapacidadkuna hark’anman espacios regulares nisqa llamk’ayta. Discapacitadokunapa estacionamientonpi mana kamachisqa estacionayqa utaq hukpa permisonta engañaspa servichikuyqa llumpayta multasqam.
=== Corea del Sur ===
====Estacionamientokuna pisiyasqan====
Corea del Sur suyupiqa aswan achka antawakunam kan chay suyupi estacionamiento nisqamantaqa, chaymi wakin kutipiqa estacionamiento nisqakunataqa ruranku, runakuna pukllasqanku ch'usaq sitiokunata llamk'achinapaq.
====Sistema de descuento====
Corea nacionpiqa manan askhachu compacto carrokuna, chaymi gobiernoqa askha yanapayta qoshan paykunapaq, chaypaqmi huk ejemplon estacionamientopi descuento nisqa sistema.
*Eco-amigable carrokunapipas hunt’asqa descuentos nisqakunan activo kashan.
*Eléctrico & Hidrógeno & Híbrido antawakuna: 50% Descuento
*Compacto carrokuna: 50%manta 60%kama
Corea suyupi hatun qhatu wasikunaq cadena nisqapi llank’aqkuna yapakusqanman hinan, ñawpaqmantapacha qhatuq utilizacionninqa sinchita pisiyapurqan. Chayman hinam sapa gobierno local hatun estacionamientoyuq kanku tradicional qhatu qayllapi, chaymi descuentos nisqakunata qun usuariokunaman.
*Tradicional qhatupi llamkaqkuna: 1 hora exención & 50% descuento yapasqa 1 hora chaymanta
Corea nacionpi pisi naceq sasachakuyqa sinchi hatunmi, chaypaqqa askha runakunan yanapanku.
*Achka wawayuq wasikuna: 50% descuento
*Mana atiyniyuq runa: 1 hora exención / 50% descuento yapasqa 1 hora qhipaman
*Runakuna mérito nacionalniyuq runakuna hinaspa veteranokunapa yanapakuyninpaq derechoyuq runakuna: 1 hora exención / 50% descuento 1 hora yapasqa chaymanta
==Imaymana llaqtakunapi estacionamiento==
=== Hampina wasikuna ===
Inglaterra suyupiqa, NHS hampina wasikunaqa unqusqakunaman, llamk’aqkunaman, watukuqkunaman ima qullqita qunanku tiyan, chay hampina wasipi estacionamiento nisqamanta. Kayqa k’amisqa kanku, qhali kayman yaykunapaq yapasqa qullqita yapasqankurayku. Escocia hinaspa Gales nacionkunapim hospitalpi carrokuna sayachisqankumanta lliw qullqita chinkachirqaku.
=== Aeropuertokuna ===
[[Rikcha:EdinburghAirportCarPark2017.jpg|rikchacha|Unay pachapaq estacionamiento Edimburgo aeropuertopi]]
Yaqa llapan aeropuertokunapim patronkunapaq estacionamiento kan. Estacionamientoqa normalmentem rakisqa kachkan pisi tiempollapaq estacionamiento nisqapi, chaytaqa pasajerokunata saqinankupaqmi utaq apanankupaqmi, chaynallataqmi estacionamientoqa unay tiempopaq, chaymi aeropuertoman carropi riyta akllaq runakunapaq hinaspa pasajerokunapaq. Aswan hatun aeropuertokunapiqa, unaypaq estacionamientoqa terminalmanta aswan karullapim kanman, terminalpi estacionamientoqa aswan chaninniyuqmi kanqa. Wakin aeropuertokunapiqa carrokuna sayachisqankumantan aswan askha qolqeta cobranku, avionkuna sayachisqankumantaqa. Aeropuertokunaqa manapaschá munankumanchu pasajerokunata carropi aeropuertoman chayanankupaq, chaytaqa ruwanku qolqe ganasqankuraykun.
Reino Unido nacionpi aeropuertokunapiqa pisillapin llank’aqkuna carrokuna sayachinankupaq qolqeta paganku. Generalmente, aeropuerto kamachiqmi cobranqa permiso de personal nisqamanta, ichaqa chay permisokunataqa llank’achiqkunan rantinqaku, chay gastotapas manan pasachinqakuchu personalman. Personal generalmente aswan munanku estacionamientota huk sitiopi karu aeropuertomanta pasajerokunamantapas.
==Estadísticas==
Estacionamiento Generación nisqaqa Instituto de Ingenieros de Transporte (ITE) nisqap rurasqan qillqam, achka estacionamiento mañakuy qhawaykunata huñun, aswantaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta. Chayqa pisillapim qawarikun hayka estacionamiento nisqa qawarisqa imaymana allpa llamkaykunawan hukniray pachakunapi punchawpi/semanapi/killapi/watapi, chaymantapas chay estacionamiento pico nisqa mañakuypas. Wakin planificadorkuna llaqtakunapi mana datos kasqanrayku atacasqa kaptinpas, sapallan hatun huñusqa hinam kachkan chiqap estacionamiento mañakuypa datosnin allpapa llamkayninwan tupaq. Pipas estacionamiento mañakuymanta willakuykunata apachiyta atinmi chaypi kananpaq. Willakuyqa yaqa sapa 5 watamanta 10 watakamam musuqyachisqa.
bww6gdqj8u8jsz3gnp6ui0xp639r8p2
692338
692337
2026-10-25T13:50:34Z
~2026-57208-28
35623
/* Estadísticas */
692338
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
== Llaqtaman hina estacionamiento ==
=== Alimanya ===
Alemania suyupi municipiokunaqa imaymana transporte culturakunatan kanku, políticas nisqakunatapas; ichaqa, leyes federales comunes nisqakunan kamachin callekunapi espaciota utilizayta, hinallataq automovilistakunaq derechontapas. Alemania kamachiyqa sayasqa carrokunatan privilegiota qon trafico hina, hinallataqmi hark’an gobierno municipalkunaq imaymana estacionamiento nisqa kamachikuykunata hunt’anankupaq.
Alemania nacionpa kamachikuyninkunam kamachin llaqtapa callenkuna purinapaq kasqanmanta, chaymantapas carrokuna sayachinapaqmi. Chayraykum Alemania nacionmanta automovilistakunaqa derechonkuta qawachinku hatun ñanpi gratislla estacionamientota ruwanankupaq.
Watapi residencial estacionamiento permisopaq qullqikuna llaqtakunapurapi anchata t'aqakun: Bonn llaqta kamachiyqa 360 € qullqita qun, Munich chaymanta Chemnitz sapa juk 30 € qullqita mañanku, Berlintaq 10 €llata.
=== Japón ===
Japón suyupiqa, 1962 watamanta pacha, carrota rantinanpaqqa, huk "certificado de garaje" (''shako shomeisho'') nisqatam llaqtanku prefectura nisqapi policía nisqamanta hurquna, chaypim pruebakunata qunan kikinkupa mana callepi estacionamiento nisqamanta, chaytam rantinku utaq alquilanku, chaymi mana tarikunchu maypi tiyasqankumanta aswan 2 kilómetro karupi. Kei carrokunataqa wakin pisi runayuq kitikunapiqa mana estacionamiento nisqa kamachiymanta kacharichisqa kankuman. Tuta callekunapi estacionamientoqa manan permitisqachu.
=== Hukllachasqa Qhapaq Suyu ===
=== Hukllachasqa Amirika Suyukuna ===
Wakin jurisdiccionkunapi, pikunachus allin etiquetas de identificación utaq placayuq kanku chaypas mana estacionamiento violación nisqamanta boletoyuqchu kanku, tiempo medido nisqapi purisqankumanta utaq mana allin sitiopi estacionamiento nisqamanta, wakin discapacidadkuna hark’anman espacios regulares nisqa llamk’ayta. Discapacitadokunapa estacionamientonpi mana kamachisqa estacionayqa utaq hukpa permisonta engañaspa servichikuyqa llumpayta multasqam.
=== Corea del Sur ===
====Estacionamientokuna pisiyasqan====
Corea del Sur suyupiqa aswan achka antawakunam kan chay suyupi estacionamiento nisqamantaqa, chaymi wakin kutipiqa estacionamiento nisqakunataqa ruranku, runakuna pukllasqanku ch'usaq sitiokunata llamk'achinapaq.
====Sistema de descuento====
Corea nacionpiqa manan askhachu compacto carrokuna, chaymi gobiernoqa askha yanapayta qoshan paykunapaq, chaypaqmi huk ejemplon estacionamientopi descuento nisqa sistema.
*Eco-amigable carrokunapipas hunt’asqa descuentos nisqakunan activo kashan.
*Eléctrico & Hidrógeno & Híbrido antawakuna: 50% Descuento
*Compacto carrokuna: 50%manta 60%kama
Corea suyupi hatun qhatu wasikunaq cadena nisqapi llank’aqkuna yapakusqanman hinan, ñawpaqmantapacha qhatuq utilizacionninqa sinchita pisiyapurqan. Chayman hinam sapa gobierno local hatun estacionamientoyuq kanku tradicional qhatu qayllapi, chaymi descuentos nisqakunata qun usuariokunaman.
*Tradicional qhatupi llamkaqkuna: 1 hora exención & 50% descuento yapasqa 1 hora chaymanta
Corea nacionpi pisi naceq sasachakuyqa sinchi hatunmi, chaypaqqa askha runakunan yanapanku.
*Achka wawayuq wasikuna: 50% descuento
*Mana atiyniyuq runa: 1 hora exención / 50% descuento yapasqa 1 hora qhipaman
*Runakuna mérito nacionalniyuq runakuna hinaspa veteranokunapa yanapakuyninpaq derechoyuq runakuna: 1 hora exención / 50% descuento 1 hora yapasqa chaymanta
==Imaymana llaqtakunapi estacionamiento==
=== Hampina wasikuna ===
Inglaterra suyupiqa, NHS hampina wasikunaqa unqusqakunaman, llamk’aqkunaman, watukuqkunaman ima qullqita qunanku tiyan, chay hampina wasipi estacionamiento nisqamanta. Kayqa k’amisqa kanku, qhali kayman yaykunapaq yapasqa qullqita yapasqankurayku. Escocia hinaspa Gales nacionkunapim hospitalpi carrokuna sayachisqankumanta lliw qullqita chinkachirqaku.
=== Aeropuertokuna ===
[[Rikcha:EdinburghAirportCarPark2017.jpg|rikchacha|Unay pachapaq estacionamiento Edimburgo aeropuertopi]]
Yaqa llapan aeropuertokunapim patronkunapaq estacionamiento kan. Estacionamientoqa normalmentem rakisqa kachkan pisi tiempollapaq estacionamiento nisqapi, chaytaqa pasajerokunata saqinankupaqmi utaq apanankupaqmi, chaynallataqmi estacionamientoqa unay tiempopaq, chaymi aeropuertoman carropi riyta akllaq runakunapaq hinaspa pasajerokunapaq. Aswan hatun aeropuertokunapiqa, unaypaq estacionamientoqa terminalmanta aswan karullapim kanman, terminalpi estacionamientoqa aswan chaninniyuqmi kanqa. Wakin aeropuertokunapiqa carrokuna sayachisqankumantan aswan askha qolqeta cobranku, avionkuna sayachisqankumantaqa. Aeropuertokunaqa manapaschá munankumanchu pasajerokunata carropi aeropuertoman chayanankupaq, chaytaqa ruwanku qolqe ganasqankuraykun.
Reino Unido nacionpi aeropuertokunapiqa pisillapin llank’aqkuna carrokuna sayachinankupaq qolqeta paganku. Generalmente, aeropuerto kamachiqmi cobranqa permiso de personal nisqamanta, ichaqa chay permisokunataqa llank’achiqkunan rantinqaku, chay gastotapas manan pasachinqakuchu personalman. Personal generalmente aswan munanku estacionamientota huk sitiopi karu aeropuertomanta pasajerokunamantapas.
==Estadísticas==
Estacionamiento Generación nisqaqa Instituto de Ingenieros de Transporte (ITE) nisqap rurasqan qillqam, achka estacionamiento mañakuy qhawaykunata huñun, aswantaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta. Chayqa pisillapim qawarikun hayka estacionamiento nisqa qawarisqa imaymana allpa llamkaykunawan hukniray pachakunapi punchawpi/semanapi/killapi/watapi, chaymantapas chay estacionamiento pico nisqa mañakuypas. Wakin planificadorkuna llaqtakunapi mana datos kasqanrayku atacasqa kaptinpas, sapallan hatun huñusqa hinam kachkan chiqap estacionamiento mañakuypa datosnin allpapa llamkayninwan tupaq. Pipas estacionamiento mañakuymanta willakuykunata apachiyta atinmi chaypi kananpaq. Willakuyqa yaqa sapa 5 watamanta 10 watakamam musuqyachisqa.
==Finding parking==
[[Rikcha:Private - No Parking - Lane In Use.jpg|250px|rikchacha|Huk carril nisqapi mana estacionamiento nisqa kananpaq letrero.]]
Maypachachus huk zonapi estacionamiento de bordillo nisqapa suministronqa pisilla kan estacionamiento nisqa mañakuymantaqa, chaymi huk fenómeno ''crucero'' nisqawan riqsisqa, chaypim choferkuna callekunapi carrota manejanku estacionamientota maskaspanku. Hinallataqmi kanman maypichus kanmi suministro de espacio bordillo nisqapi, ichaqa estacionamiento restricción otaq paganapaq gastokuna hukmanyachin choferkunata chaypi estacionamientota.
Crucero nisqaqa qullqimanta tanteaymi, estacionamientopa chaninmi kamachikun crucero nisqapa ruwayninta determinaypi. Kayqa kay principio kaqpi sayasqa kachkan, choferkuna crucero nisqapi purinqaku sichus crucero nisqapa chanin aswan pisi kanman mana estacionamiento nisqamanta ahorro nisqamanta, espacios cobrables nisqakunapi. Choferkunaqa aswanta crucero nisqapi purinku sichus callepi estacionamiento aswan barato kanman mana callepi estacionamientomantaqa, combustiblepa gastonpas barato kaptin, chofer aswan unayta estacionamientota munaptin, chofer sapallan carropi kaptin hinaspa choferpa tiempon mana paykunapaq valeq kaptin. Crucero nisqapi puriyqa pisiyachisqa kanmanmi sichus callepi estacionamiento nisqapa chanin churasqa kanman mana callepi estacionamiento nisqapa chaninwan kuska kaptin.
Sistemas de Guía de Estacionamiento Automatizado nisqakunaqa choferkunamanmi qunku información dinámica nisqawan estacionamiento nisqamanta controlasqa áreas ukupi (estacionamientokuna hinallataq estacionamiento nisqakuna hina). Sistemakuna tráfico qhawayta, willayta, ruwayta chaymanta variable willay señal tecnologiakunata huñunku serviciota qunankupaq.
[[Apaychana ruwachina]] chaymanta estacionamiento reserva plataformakuna yanapan choferkuna estacionamiento tarinankupaq hukniray ruwaykunata hap’inankupaq.
Wakin t’inkisqa carrokunaqa carro ukhupi sistemawan tupaq aplicaciones móviles nisqayoqmi kanku, chaykunan carrota tarinman otaq qhepa kaq cheqaspi sayachisqa kasqanmanta willan. Internavi nisqawan carrokuna rimanakunku, chaymi rikuchin chayllaraq ch’usaqyachisqa cheqaskunata.
San Francisco llaqtaqa SFpark sutiyuq sistematam llamkan, chaymi ñanpi sensores nisqakuna churasqa kachkan. Chayqa choferkunaman estacionamientota tariyta saqin movil app kaqnintakama, web kitita utaq SMS kaqnintakama, chaymanta "yuyaysapa" estacionamiento medidorkuna chaymanta garajekunayuq kanku mayqinkunachus pachamanhina chaymanta maypi kasqanmanhina variable chaninkunata llamk'achinku yaqa 15% estacionamientokuna kichasqa kananpaq. Wakin South Boston spotkunapipas sensores nisqakunam kan, chaymi Parker sutiyuq app nisqapi llamkaqkuna vacantes nisqakunata tarinkuman.
Ford Motor Company huk sistemata ruwachkan Parking Spotter sutiyuq, chaywanmi antawakuna estacionamiento sitiomanta willakuykunata phuyuman churanku huk choferkuna yaykunankupaq.
Estacionamientomanta pusay chaymanta sistema de información nisqa willakuykunata qun huk controlasqa área ukupi estacionamientokuna kasqanmanta. Chay sistemakunapiqa kanmanmi antawakuna riqsinapaq sensorkuna, chaykunam yupayta atinku hayka espaciokuna kasqanmanta hinaspa imaymana señalkunapi willakuykunata qawachinankupaq. Ichapas kanman qawachiq llimpikuna, chaykunam choferkunata pusanman maypipuni kasqanman.
Huk kusichiq argot aliterativo término tarinapaq huk allin estacionamiento sitio directamente ñawpaqpi hukpa destino ñawpaqninpi ''Doris Day'' estacionamiento sutichasqa chay norteamericano takiq hinallataq actor pi, achka romántica comedia peliculakunapi rikuchisqa karqan chaylla manejananpaq chay perfecto sitioman kuti-kuti.
Estadísticamente, estrategia óptima nisqa ñawpaq ch’usaq sitiota pasaspa carropi puriymi, chaymanta qatiqnin tarikuq sitiopi estacionaymi.
befv7j8a48ayxtrnrbx7ct9ysb5s9kh
692344
692338
2026-10-25T13:52:54Z
~2026-57208-28
35623
/* Finding parking */
692344
wikitext
text/x-wiki
[[Rikcha:Front parking cars.jpg|rikchacha|Ñawpaqpi estacionamiento carrokuna]]
'''Estacionamiento''' nisqaqa antawata sayachiymi, mana llamk'achinanpaq, yaqa llapanpi mana runayuqta saqiymi. Sapa kutim ñanpa huknin lawninpi utaq iskaynin lawninpi carrokuna sayachiyqa saqisqa, wakinpiqa harkakuykunawanmi. Wakin wasikunapiqa kanmi estacionamientokuna, chay wasikunata servichikuqkuna servichikunankupaq. Llaqtakuna, llaqta kamachiqkunapas kamachikuy nisqayuqmi kanku, estacionamiento nisqakuna ruwanapaq, imayna apaykachanapaq ima.
Carrokuna sayachiyqa ancha allinmi carrowan purinapaq. Carrokunaqa sapa pachakmanta 95 pachakunapim sayan. Carrokuna sayachinapaq kasqan, chaninpas carromanta dependenciata yanapanman. Llaqta allpakunatam achkata churanku carrokuna sayachinapaq; Norteamérica lawpi achka llaqtapa chawpinkunapim llapallan allpakunamanta kuskan otaq aswan achka allpakuna carrokuna sayachinapaq churasqa kachkan.
== Estacionamiento nisqa wasikuna ==
[[Rikcha:Longsmith Street car park.JPG|rikchacha|Inglaterra nacionpi [[Gloucester]] llaqtapi estacionamiento.]]
[[Rikcha:East River Road Garage.jpg|rikchacha|Universidad de Minnesota nisqapi allpa ukupi estacionamiento.]]
[[Rikcha:Car elevator (4454457711).jpg|rikchacha|Huk carro ascensor estacionamientopi]]
Estacionamiento nisqakunaqa rakisqa kanmanmi estacionamiento público nisqapi, estacionamiento privado nisqapipas.
* Estacionamiento público nisqataqa gobierno local nisqa kamachikuqkunan kamachinku, chaymi llapa llaqta runakuna carropi rinankupaq, estacionanankupaqpas.
* Estacionamiento privado nisqa huk entidad privada nisqapa kaqninmi. Llaqtapaq llamk'achinapaq kanman utaq rantiqkunapaq, llamk'aqkunapaq utaq tiyaqkunapaq hark'asqa kanman.
Chayna wasikunaqa kanmanmi callepi estacionamiento, callepi tarikuq otaq callemanta hawapi estacionamiento, estacionamiento otaq estacionamientopi tarikuq.
=== Callepi estacionamiento ===
[[Rikcha:Moscow, Kozitsky Lane.jpg|rikchacha|lluqi|Moscú llaqtapi acerapi carrokuna sayasqa.]]Callepi estacionamientoqa hamunmanmi bordillo otaq chawpi estacionamiento hina.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Bordillopi estacionamientoqa kanmanmi paralelo, ángulo utaq perpendicular estacionamiento. Estacionamiento paralelo nisqataqa sapa kutim qawanku choferkunapaq sasa maniobra hina; ichaqa aswan pisi ñan anchota llamk’achin.
Callepi estacionamientoqa mana qullqipaq trafico thasnuchiq hinam ruwanman, callepa allin anchunta pisiyachispa.
Callepi estacionamientoqa askha razonkunaraykun hark’asqa kanman. Restricción nisqakunaqa kanmanmi suyakuy harkakuy, chaymi wakin cheqaskunapi estacionamientota hark’an; pacha harkaykuna; requisitos paganapaq, e.g., huk estacionamiento medidor kaqpi utaq huk pago por teléfono instalación llamk'achispa, utaq huk permiso zona kaqpi, estacionamientota permisoyuq kaqkunaman hark'aspa – sapa kuti tiyaqkunaman – sapalla. Estacionamiento harkaykuna tukuy zonapi ruwakunman huk zona de estacionamiento controlada utaq chayman rikchakuqwan.
=== Estacionamientos y garajes ===
Estacionamientokuna (utaq carrokuna sayachinakuna) generalmente hamunku huk régimen estructurado utaq superficial kaqpi.
Régimen estructurado nisqakunaqa antawakuna sayachinapaq wasikunam, chaypim kachkan askha pisoyuq estacionamiento, allpa ukupi estacionamiento utaq iskayninmanta hibrido. Chayna ruwasqakunaqa aswan hatun wasimanmi churasqa kanman.
U.S.-pi, Boston llaqtapi ñawpaq kaq estacionamiento público automotorkunapaq kichasqa kaptin, 24 ñiqin qhulla puquy killapi 1898 watapi, llaqta chawpikunapi livery establokunata garajeman tikrayta qallarirqanku. EE.UU.-pa inti lluqsimuy ladupi llaqtakunapiqa, ñawpaq livery nisqa achka establokunam, carrokunapaq ascensorniyuq, kunankamapas garaje hinam llamkachkanku.
Régimen superficial nisqakunaqa sut’i lote nisqawanmi ruwakun huk nivel de estacionamiento nisqallata. Kayqa kanmanmi sapallan carrokuna sayachinapaq otaq huk edificioq muyuriqninpi tarikuq.
Achka altosniyuq estacionamiento nisqapaqmi hatun internacional simikuna kan. Hukllachasqa Amirika Suyukunap Chawpi Oeste nisqapiqa, estacionamiento rampa nisqa sutiwan riqsisqam. Hukllachasqa Qhapaq Suyu mama llaqtapiqa achka patayuq awtukuna sayachina wasikuna nispam riqsinku. EE.UU. Occidental nisqapiqa, estacionamiento nisqa estructurakuna nispam sutichanku. Musuq Silanda suyupiqa estacionamiento nisqa wasikuna nispam riqsinku. Kanadapi, Sudáfricapipas parkades nispam riqsinku.
=== Estacionamiento de franja ===
Estacionamiento de franja nisqaqa estacionamientopaq churasqa kitim, aswantaqa chawpi negocio distritu (CBD) hawapi icha llaqta chawpi hawallapi tarikun. Aswantaqa suburbanos nisqapi tiyaqkunam llamk'anankupaq, rantikunankupaq, huk ruwaykunamanpas llaqtakunaman rinku.
Kay estacionamiento nisqakunaqa yanapanmi llaqtapa chawpinpi congestión nisqa pisiyachiyta, chaypaqmi kallpanchanku estacionamiento y ride nisqa sistemakunata, chaypim puriqkuna carronkuta saqinku carrokuna sayachisqanku franja nisqapi hinaspam purisqankuta purichinku transporte público nisqawan, lanzadera nisqawan utaq purina ñankunawan.
=== Estacionamiento y munta ===
[[Rikcha:ParkRide and BikeRide Station Hamburg-Poppenbüttel13.jpg|rikchacha|[[Hamburg]] llaqtapi estacionpi carrokuna sayachina wasiqa runakunam carrota sayachinankupaq hinaspa trenta chawpiman seqanankupaq saqin.]]
Estacionpi puriy hinaspa puriy nisqaqa estacionamiento nisqamanta hamutaymi, chaypim runakunaqa maymanpas risqankumanta karunchakuspanku carrokuna sayachina wasiman carropi utaq bicicletapi purispanku, transporte público nisqawan utaq huk forma de transporte nisqawan, ahinataq bicicleta alquilanapaq esquemakunawan, puriyninkuta tukunankupaq. Chaytaqa ruwakun pisiyachinapaqmi, llaqtakunaq chawpinpi carrokuna sayachiyta pisiyachinapaq, hinallataq aswan askha runakunata llikakuna transporte público nisqawan tinkuchinapaq, paykunaqa manapaschá hukniraychu kankuman.
=== Bicicletakuna sayachinapaq ===
Askha nacionkunapin askha nacionkunapi bicicletapaq estacionamientokuna kan. Kaykunaqa kanmanmi bicicleta sayachina estantekuna hinallataq cerradurakuna, hinallataq aswan kunan pacha tecnologiakuna seguridadpaq hinallataq allin kananpaq. Ejemplopaq, Tokio llaqtapi huk bicicletakuna sayachina wasipiqa kanmi automático estacionamiento.
Wakin estacionamientokunapi otaq garajekunapiqa kanmanmi huk carrokunapaq estacionamiento, ahinataq bicicletakuna sayachinapaq. Utrecht Central estacionpa urayninpim kimsa altosniyuq allpa ukupi bicicleta parque kachkan, chaypim 12.656 bicicletakunata waqaychanman.
=== Tipos de estacionamiento ===
Estacionamiento básico de carros nisqamanta aswantaqa, variaciones de estacionamiento servicios nisqamanta kan. Común servicioyuq estacionamiento layakuna kanku:
* Carport (hawa hawapi huk patalla tapasqa estacionamiento).
* Valet estacionamiento.
* Estacionamientowan tupay hinaspa napaykuy
* Estacionamiento de Parque y Volver
* Per-to-peer compartido estacionamiento.
Carrokuna sayachina wasikuna ukhupi Estacionanapaq espacios imaymanata churasqa kanman.
== Economía ==
[[Rikcha:Free parking sign cropped.jpg|rikchacha|210x210px|Gratis estacionamientoqa pakasqa gasto societalniyuqmi]]
Estacionamientoqa hukninmi aswan importante chawpi kaq bienes nisqamanta kunan pacha qhatu economía nisqapi. Ñawpaq análisis económico nisqapiqa estacionamiento nisqataqa viaje tukukuypi gasto hinallan qhawarirqanku. Ichaqa qhipaman llamk’ayqa riqsikunmi estacionamientoqa mayqin llaqtapipas allpata hatun apaykachana kasqanmanta. Instituto Internacional de Estacionamiento nisqanman hinaqa, "estacionamiento nisqaqa 25 hunu hunu hunu hunu dolar qullqiyuq industriam, chaymi ancha allinta ruwan transporte nisqapi, wasi ruwaypi, allin kawsaypi, pachamamamanta ima". EE.UU.-llapin sapa wata estacionamientomanta qolqe ganasqankuqa 10.000 millones dolarkuna.
Llaqtakunapiqa carrokuna sayachina wasikunam atipanakunku, ñanpa patanpi estacionamientokunapas. Choferkunaqa manan munankuchu maypi sayachisqankumanta karuta puriyta, chaymi carrokuna sayachiqkunaman monopolio local nisqa atiyta qon.
=== Preciokuna, qullqikuna hinaspa subsidio ===
Llaqtakunapi estacionamiento nisqakunaqa hatun chaniyuqmi kanman maypichus allpapa chanin hatun kasqanpi. Boston (EE.UU.) llaqtapi estacionamientota rantinapaq precioqa agosto killapi 2020 watapi, West End llaqtapiqa 39.000 dólares estadounidenses nisqamanta pisilla karqan, South End llaqtapitaq yaqa 250.000 dólares nisqa qolqeta.
Autopi puriqkunan huk espaciota rantinankumantaqa sapa hora otaq sapa p’unchay paganku huk espaciota pisi tiempolla utilizanankupaq. Parkopediapa 2019 watapi Índice Global de Estacionamiento nisqanman hinaqa, 25 llaqtakunapaqmi 2 hora estacionamientopa qullqinqa kayhina:
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Hatun llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Llaqta'''
| style="background:#f0f0f0;" align="center" |'''Chanin'''
|-
| Amirika Suyukuna||Nueva York ||$34.94
|-
| Australia||Sydney||$27.37
|-
| Australia||Brisbane ||$20.55
|-
|Amirika Suyukuna
|Chicago
|$20.08
|-
| Australia||Melbourne ||$19.87
|-
| Amirika Suyukuna||Boston||$18.36
|-
| Hukllachasqa Qhapaq Suyu||Lunrun ||$16.92
|-
| Amirika Suyukuna||Washington DC ||$15.56
|-
| Amirika Suyukuna||Philadelphia ||$14.77
|-
| Japón||Tokio ||$12.09
|-
| Amirika Suyukuna||Denver||$11.87
|-
| Países Bajos||Amsterdam ||$11.11
|-
| Amirika Suyukuna||Miami ||$11.10
|-
| Amirika Suyukuna||San Francisco ||$10.99
|-
| Amirika Suyukuna||San Diego ||$10.80
|-
|Amirika Suyukuna
|Baltimore
|$10.45
|-
| Francia||París ||$10.10
|-
|Amirika Suyukuna
|Newark
|$10.10
|-
|Musuq Silantha
|Auckland
|$9.77
|-
| Canadá||Calgary ||$9.69
|-
| Canadá||Montreal||$9.66
|-
| Amirika Suyukuna||Los Ángeles ||$9.56
|-
|Canadá
|Toronto
|$9.51
|-
|Amirika Suyukuna
|Seattle
|$9.34
|-
|Noruega
|Oslo
|$9.25
|}
[[Rikcha:Transportcostsdirect.jpg|350px|rikchacha|Automovilpa sayachiypa chaninmi hatun ruwayta ruwan transporte akllaykunapi (EE.UU., 1999 dólares). Chay chirupa hawanpi kaq chaninmi qawarichin sapa puriypa bolsillonmanta qullqita sapa puririypaq, chirupa urayninpi chaninchasqataqmi subsidiokuna, pachamamapa impaktun, social hinaspa indirecto nisqa gastokuna.]]
Estacionamiento nisqapa gastonkunaqa kanmi estacionamiento nisqakuna ruway, allichay, llamkaypas, chaynallataqmi gastos ambientales y sociales indirectos nisqapas.
Maykamachus kay gastokuna kutichisqa kanku tarifas usuarios kaqwan, impuestos kaqwan, peajes kaqwan, utaq mana chayqa subsidio público kaqwanlla sustentasqa kanku, variable.
Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Imaynan rikukun chay siqi asociado nisqapi, maypachachus llaqtakuna qhatumanta tarifakunata cobranku callepi estacionamiento nisqamanta hinallataq estacionamiento municipal nisqamanta automovilistakunapaq, hinallataq puentekuna, túnel nisqakunapas chay modokunapaq peaje nisqa kaqtin, manejayqa aswan pisi atipanakuymanmi tukupun gastos de bolsillo nisqamanta, huk medios de transporte nisqawan tupachisqaqa. Automovilistakunaq estacionamiento municipal nisqa pisi chanin kaqtin, hinallataq ñankuna mana peaje nisqa kaqtinqa, choferkunaq impuesto gastonku pisiyasqanqa, impuesto a combustible nisqawan, huk impuestokunawan ima, ancha hatun subsidio hina qhawarisqa kanman, automovilismo nisqapaq: aswan hatun subsidio común nisqamanta, infraestructura nisqa mantenimientopaq, pasajekuna descontado nisqamanta ima, transporte público nisqapaq.
=== Estacionamiento precio elasticidad ===
Estacionamiento mañakuypi chawpi kutichiyqa chanin tikrayman (estacionamiento chanin elasticidad) -0,52 puriypaq chaymanta -0,62 mana puriypaq puriykunapaq. Mana puriqkunapas estacionamientomanta qullqita kutichinku, estacionamiento hayk’a tiempota cambiaspa, sichus precio sapa hora kanman chayqa.
=== Ruway estacionamiento ===
Donald C. Shoup 2005 watapi ''The High Cost of Free Parking'' nisqa liwrunpi rimarirqa, llaqtakunapi, hawa llaqtakunapipas allpata, huk kapuqkunatapas hatun llamk'achisqankumanta, automovilismo nisqap sayachinapaq. Shoup llamk’ayninqa qhatu tarifa estacionamientowan chanta ruway estacionamientowan kuska riqsisqa karqa, iskayninkutaq callepi estacionamiento medidorpa chaninninta wicharichinku, uraykachinku ima, chaywantaq estacionamientopaq crucero puriyta pisiyachinapaq, iskay kutita estacionamientopaq ima, mana estacionamientomanta llumpay qullqita mañakuspa.
[[Rikcha:EPS - VivoCity.JPG|rikchacha|lluqi|Sistema de Estacionamiento Electrónico nisqa lluqsiy punku]]
"Ruraypaq estacionamiento" utaq variable-tarifa estacionamiento Shouppa yuyayninkunapi sayasqa. Estacionamiento medidor electrónico nisqawanmi ruwakun, chaynapi munasqa sitiokunapi hinaspa munasqa horakunapi estacionamiento nisqakuna aswan chaninniyuq kananpaq, mana ancha munasqa sitiokunamantaqa. Huk t’ikrakuykunan kanku tasakuna wicharisqan, estacionamiento hayk’a tiempopi kasqanman hina. Aswan kunan pacha yuyaykuna sensores kaqwan chaymanta llikapi estacionamiento medidores kaqwan llamk'achinku mayqinkunachus "licitanku wichayman" (utaq urayman) estacionamiento chaninmanta kikillanmanta metawan 85–90% espaciokuna llamk'achisqa mayk'aqllapas waqaychaypaq wiñaypaq estacionamiento tarikuyninta qhawanapaq. Kay yuyaykunataka Redwood City, California llaktapimi paktachishka, San Francisco, Los Ángeles llaktakunapipash paktachikun.
Huk estudio empírico yanapan ruwaypi sayasqa chaninkunata, kay bloque-nivel chanin elasticidadta estacionamiento mañakuymanta SFpark contextopi t’aqwispa. Chay estudioqa ninmi elasticidades de nivel de bloque nisqakuna anchata t’ikrakusqankuta, chaymi planificadores urbanos nisqakuna, economistas nisqakunapas mana allintachu willayta atinku estacionamiento mañakuypi kutichiyta, huk qusqa cambio de precio nisqaman. Implicación política pública nisqataqmi, planificadorkuna tasas de ocupación observadas nisqawan yanapachikunanku, chaynapi preciokunata allichanankupaq, chaynapi tasas de ocupación meta nisqakuna chayananpaq. Allinta ruwakunanpaqqa aswanta experimentana kanqa, chaymantapas chay proceso de tâtoneamiento nisqa chaninchana kanqa.
== Geografia ==
Estacionamiento nisqa allpapa llamkaynin hina kamachiyqa planificación urbana nisqapa hukninmi.
Regulaciones municipales de estacionamiento nisqakunan churarqanku controles nisqakunata estacionamiento nisqapaq llaqtaq hallp’akunapi, askha kutipin qolqeta qorqanku estacionamiento medidor nisqawan. Ichaqa carrokuna astawan llamk’asqankuwanmi callekunapi estacionamiento nisqakuna mana suficientechu karqan, chaywanmi mañakusqankuta hunt’arqanku. Llaqta chawpi qhatuqkunan municipiokunata waqyarqanku llaqta chawpipi carrokuna sayachinata subsidiota qonankupaq, chhaynapi mosoq formakuna carrokunapi centro comercial desarrollo nisqawan atipanakuy kananpaq.
Estacionamientoqa llasa allpa llamk’aymi. EE.UU.-pi estacionamiento nisqap tukuy allpanqa Massachusetts suyup hatun kaynin hinam.
Mana callepi estacionamientoqa huk pachallapaqmi kanman allpayuqpaq, ch’usaq lotemanta valorta hurqunanpaq.
== Estacionamiento harkaykuna ==
[[Rikcha:Milk truck reserved parking at a Montebello cheese production facility. The French wording says "Camion à lait", which means "Milk truck").jpg|rikchacha|Montebello queso ruwana wasipi leche camionkunapaq waqaychasqa estacionamiento. Francés simipiqa "Camion à lait" nin, chaytaq "Leche apaykachana" niyta munan).]]
2005 watapi inviernopi Boston llaqtapi, wakin runakuna allin ñankunata paykunallapaq waqaychay ruwasqankuqa ch’aqwaymanmi tukupurqan. Chay pachaqa, achka Boston distritokunapi huk hatun huñunakuy mana kamachisqa karqan, sichus huk runa huk ñan espaciomanta rit’ita palawan hurqunman chayqa, chay runaqa chay espaciomanta dueño kayninta huk marcadorwan niyta atinman. Ichaqa llaqtapi gobiernon chay costumbreta mana kasukuspa marcadorkunata ch’uyancharqan espaciokunamanta.
=== Estacionamiento mínimos y máximos ===
Llaqtakunapiqa achka runakunam purinku, carrokuna sayachiyqa tiempotam usuchin, achka kutipim achka qullqita gastan. Planificadores urbanos nisqakuna, qhatu kallpakunata atipanankupaq, qhawarinanku tiyan, sichus, imaynatas, huch'uy áreas geográficas nisqakunapi, askha motorniyoq antawakunata hap'inkuman otaq "demandata kamachinkuman" chayta. Yaqa llapanpim kamachikuqkuna churanku aswan pisi, utaq aswan pisilla aswan achka, achka automovilistakuna sayachinapaq sitiokunata musuq wasikuna ruwanapaq hinaspa qhatuykunapaq, chaynallataqmi planificanmanku maypi kasqankuta hinaspa rakisqankutapas, chaynapi allin kanankupaq hinaspa chayman chayanankupaq. Chay estacionamiento alojamientokunaq gaston otaq subsidio nisqakunan llaqtaq política nisqapi sinchi ruphayman tukupunman. Ejemplopaq, 2006 watapin San Francisco llaqtapi Junta de Supervisores nisqa qhawarirqan huk ch’aqwaypi kaq plan de zonificación nisqa, chhaynapi mosoq wasikunapi carrokuna sayachinapaq espaciokuna pisilla kananpaq.
Permisos de estacionamiento comercialización nisqakunan yuyaykusqa kanku denso residencial nisqapaq, mana kaqlla kayta pisiyachinapaq, llaqtakunapi tiyay atiyta yapanapaq. Resumenpiqa, sapa llaqtayuqmi sapa wata, fraccional qullqita chaskinman callepi estacionamientopaq. Callepi estacionanapaqqa, huk entero estacionamientomanta qullqita huñunan, mana carroyuq hukkunamanta fraccional qullqita rantispa.
== Llaqtaman hina estacionamiento ==
=== Alimanya ===
Alemania suyupi municipiokunaqa imaymana transporte culturakunatan kanku, políticas nisqakunatapas; ichaqa, leyes federales comunes nisqakunan kamachin callekunapi espaciota utilizayta, hinallataq automovilistakunaq derechontapas. Alemania kamachiyqa sayasqa carrokunatan privilegiota qon trafico hina, hinallataqmi hark’an gobierno municipalkunaq imaymana estacionamiento nisqa kamachikuykunata hunt’anankupaq.
Alemania nacionpa kamachikuyninkunam kamachin llaqtapa callenkuna purinapaq kasqanmanta, chaymantapas carrokuna sayachinapaqmi. Chayraykum Alemania nacionmanta automovilistakunaqa derechonkuta qawachinku hatun ñanpi gratislla estacionamientota ruwanankupaq.
Watapi residencial estacionamiento permisopaq qullqikuna llaqtakunapurapi anchata t'aqakun: Bonn llaqta kamachiyqa 360 € qullqita qun, Munich chaymanta Chemnitz sapa juk 30 € qullqita mañanku, Berlintaq 10 €llata.
=== Japón ===
Japón suyupiqa, 1962 watamanta pacha, carrota rantinanpaqqa, huk "certificado de garaje" (''shako shomeisho'') nisqatam llaqtanku prefectura nisqapi policía nisqamanta hurquna, chaypim pruebakunata qunan kikinkupa mana callepi estacionamiento nisqamanta, chaytam rantinku utaq alquilanku, chaymi mana tarikunchu maypi tiyasqankumanta aswan 2 kilómetro karupi. Kei carrokunataqa wakin pisi runayuq kitikunapiqa mana estacionamiento nisqa kamachiymanta kacharichisqa kankuman. Tuta callekunapi estacionamientoqa manan permitisqachu.
=== Hukllachasqa Qhapaq Suyu ===
=== Hukllachasqa Amirika Suyukuna ===
Wakin jurisdiccionkunapi, pikunachus allin etiquetas de identificación utaq placayuq kanku chaypas mana estacionamiento violación nisqamanta boletoyuqchu kanku, tiempo medido nisqapi purisqankumanta utaq mana allin sitiopi estacionamiento nisqamanta, wakin discapacidadkuna hark’anman espacios regulares nisqa llamk’ayta. Discapacitadokunapa estacionamientonpi mana kamachisqa estacionayqa utaq hukpa permisonta engañaspa servichikuyqa llumpayta multasqam.
=== Corea del Sur ===
====Estacionamientokuna pisiyasqan====
Corea del Sur suyupiqa aswan achka antawakunam kan chay suyupi estacionamiento nisqamantaqa, chaymi wakin kutipiqa estacionamiento nisqakunataqa ruranku, runakuna pukllasqanku ch'usaq sitiokunata llamk'achinapaq.
====Sistema de descuento====
Corea nacionpiqa manan askhachu compacto carrokuna, chaymi gobiernoqa askha yanapayta qoshan paykunapaq, chaypaqmi huk ejemplon estacionamientopi descuento nisqa sistema.
*Eco-amigable carrokunapipas hunt’asqa descuentos nisqakunan activo kashan.
*Eléctrico & Hidrógeno & Híbrido antawakuna: 50% Descuento
*Compacto carrokuna: 50%manta 60%kama
Corea suyupi hatun qhatu wasikunaq cadena nisqapi llank’aqkuna yapakusqanman hinan, ñawpaqmantapacha qhatuq utilizacionninqa sinchita pisiyapurqan. Chayman hinam sapa gobierno local hatun estacionamientoyuq kanku tradicional qhatu qayllapi, chaymi descuentos nisqakunata qun usuariokunaman.
*Tradicional qhatupi llamkaqkuna: 1 hora exención & 50% descuento yapasqa 1 hora chaymanta
Corea nacionpi pisi naceq sasachakuyqa sinchi hatunmi, chaypaqqa askha runakunan yanapanku.
*Achka wawayuq wasikuna: 50% descuento
*Mana atiyniyuq runa: 1 hora exención / 50% descuento yapasqa 1 hora qhipaman
*Runakuna mérito nacionalniyuq runakuna hinaspa veteranokunapa yanapakuyninpaq derechoyuq runakuna: 1 hora exención / 50% descuento 1 hora yapasqa chaymanta
==Imaymana llaqtakunapi estacionamiento==
=== Hampina wasikuna ===
Inglaterra suyupiqa, NHS hampina wasikunaqa unqusqakunaman, llamk’aqkunaman, watukuqkunaman ima qullqita qunanku tiyan, chay hampina wasipi estacionamiento nisqamanta. Kayqa k’amisqa kanku, qhali kayman yaykunapaq yapasqa qullqita yapasqankurayku. Escocia hinaspa Gales nacionkunapim hospitalpi carrokuna sayachisqankumanta lliw qullqita chinkachirqaku.
=== Aeropuertokuna ===
[[Rikcha:EdinburghAirportCarPark2017.jpg|rikchacha|Unay pachapaq estacionamiento Edimburgo aeropuertopi]]
Yaqa llapan aeropuertokunapim patronkunapaq estacionamiento kan. Estacionamientoqa normalmentem rakisqa kachkan pisi tiempollapaq estacionamiento nisqapi, chaytaqa pasajerokunata saqinankupaqmi utaq apanankupaqmi, chaynallataqmi estacionamientoqa unay tiempopaq, chaymi aeropuertoman carropi riyta akllaq runakunapaq hinaspa pasajerokunapaq. Aswan hatun aeropuertokunapiqa, unaypaq estacionamientoqa terminalmanta aswan karullapim kanman, terminalpi estacionamientoqa aswan chaninniyuqmi kanqa. Wakin aeropuertokunapiqa carrokuna sayachisqankumantan aswan askha qolqeta cobranku, avionkuna sayachisqankumantaqa. Aeropuertokunaqa manapaschá munankumanchu pasajerokunata carropi aeropuertoman chayanankupaq, chaytaqa ruwanku qolqe ganasqankuraykun.
Reino Unido nacionpi aeropuertokunapiqa pisillapin llank’aqkuna carrokuna sayachinankupaq qolqeta paganku. Generalmente, aeropuerto kamachiqmi cobranqa permiso de personal nisqamanta, ichaqa chay permisokunataqa llank’achiqkunan rantinqaku, chay gastotapas manan pasachinqakuchu personalman. Personal generalmente aswan munanku estacionamientota huk sitiopi karu aeropuertomanta pasajerokunamantapas.
==Estadísticas==
Estacionamiento Generación nisqaqa Instituto de Ingenieros de Transporte (ITE) nisqap rurasqan qillqam, achka estacionamiento mañakuy qhawaykunata huñun, aswantaqa Hukllachasqa Amirika Suyukunamanta. Chayqa pisillapim qawarikun hayka estacionamiento nisqa qawarisqa imaymana allpa llamkaykunawan hukniray pachakunapi punchawpi/semanapi/killapi/watapi, chaymantapas chay estacionamiento pico nisqa mañakuypas. Wakin planificadorkuna llaqtakunapi mana datos kasqanrayku atacasqa kaptinpas, sapallan hatun huñusqa hinam kachkan chiqap estacionamiento mañakuypa datosnin allpapa llamkayninwan tupaq. Pipas estacionamiento mañakuymanta willakuykunata apachiyta atinmi chaypi kananpaq. Willakuyqa yaqa sapa 5 watamanta 10 watakamam musuqyachisqa.
==Finding parking==
[[Rikcha:Private - No Parking - Lane In Use.jpg|250px|rikchacha|Huk carril nisqapi mana estacionamiento nisqa kananpaq letrero.]]
Maypachachus huk zonapi estacionamiento de bordillo nisqapa suministronqa pisilla kan estacionamiento nisqa mañakuymantaqa, chaymi huk fenómeno ''crucero'' nisqawan riqsisqa, chaypim choferkuna callekunapi carrota manejanku estacionamientota maskaspanku. Hinallataqmi kanman maypichus kanmi suministro de espacio bordillo nisqapi, ichaqa estacionamiento restricción otaq paganapaq gastokuna hukmanyachin choferkunata chaypi estacionamientota.
Crucero nisqaqa qullqimanta tanteaymi, estacionamientopa chaninmi kamachikun crucero nisqapa ruwayninta determinaypi. Kayqa kay principio kaqpi sayasqa kachkan, choferkuna crucero nisqapi purinqaku sichus crucero nisqapa chanin aswan pisi kanman mana estacionamiento nisqamanta ahorro nisqamanta, espacios cobrables nisqakunapi. Choferkunaqa aswanta crucero nisqapi purinku sichus callepi estacionamiento aswan barato kanman mana callepi estacionamientomantaqa, combustiblepa gastonpas barato kaptin, chofer aswan unayta estacionamientota munaptin, chofer sapallan carropi kaptin hinaspa choferpa tiempon mana paykunapaq valeq kaptin. Crucero nisqapi puriyqa pisiyachisqa kanmanmi sichus callepi estacionamiento nisqapa chanin churasqa kanman mana callepi estacionamiento nisqapa chaninwan kuska kaptin.
Sistemas de Guía de Estacionamiento Automatizado nisqakunaqa choferkunamanmi qunku información dinámica nisqawan estacionamiento nisqamanta controlasqa áreas ukupi (estacionamientokuna hinallataq estacionamiento nisqakuna hina). Sistemakuna tráfico qhawayta, willayta, ruwayta chaymanta variable willay señal tecnologiakunata huñunku serviciota qunankupaq.
[[Apaychana ruwachina]] chaymanta estacionamiento reserva plataformakuna yanapan choferkuna estacionamiento tarinankupaq hukniray ruwaykunata hap’inankupaq.
Wakin t’inkisqa carrokunaqa carro ukhupi sistemawan tupaq aplicaciones móviles nisqayoqmi kanku, chaykunan carrota tarinman otaq qhepa kaq cheqaspi sayachisqa kasqanmanta willan. Internavi nisqawan carrokuna rimanakunku, chaymi rikuchin chayllaraq ch’usaqyachisqa cheqaskunata.
San Francisco llaqtaqa SFpark sutiyuq sistematam llamkan, chaymi ñanpi sensores nisqakuna churasqa kachkan. Chayqa choferkunaman estacionamientota tariyta saqin movil app kaqnintakama, web kitita utaq SMS kaqnintakama, chaymanta "yuyaysapa" estacionamiento medidorkuna chaymanta garajekunayuq kanku mayqinkunachus pachamanhina chaymanta maypi kasqanmanhina variable chaninkunata llamk'achinku yaqa 15% estacionamientokuna kichasqa kananpaq. Wakin South Boston spotkunapipas sensores nisqakunam kan, chaymi Parker sutiyuq app nisqapi llamkaqkuna vacantes nisqakunata tarinkuman.
Ford Motor Company huk sistemata ruwachkan Parking Spotter sutiyuq, chaywanmi antawakuna estacionamiento sitiomanta willakuykunata phuyuman churanku huk choferkuna yaykunankupaq.
Estacionamientomanta pusay chaymanta sistema de información nisqa willakuykunata qun huk controlasqa área ukupi estacionamientokuna kasqanmanta. Chay sistemakunapiqa kanmanmi antawakuna riqsinapaq sensorkuna, chaykunam yupayta atinku hayka espaciokuna kasqanmanta hinaspa imaymana señalkunapi willakuykunata qawachinankupaq. Ichapas kanman qawachiq llimpikuna, chaykunam choferkunata pusanman maypipuni kasqanman.
Huk kusichiq argot aliterativo término tarinapaq huk allin estacionamiento sitio directamente ñawpaqpi hukpa destino ñawpaqninpi ''Doris Day'' estacionamiento sutichasqa chay norteamericano takiq hinallataq actor pi, achka romántica comedia peliculakunapi rikuchisqa karqan chaylla manejananpaq chay perfecto sitioman kuti-kuti.
Estadísticamente, estrategia óptima nisqa ñawpaq ch’usaq sitiota pasaspa carropi puriymi, chaymanta qatiqnin tarikuq sitiopi estacionaymi.
[[Katiguriya:Estacionamiento| ]]
o0ntmn8h0dn6pnuvlw3oy1hm5bvc6lf