Wikipedia quwiki https://qu.wikipedia.org/wiki/Qhapaq_p%27anqa MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Midya Sapaq Rimanakuy Ruraq Ruraq rimanakuy Wikipidiya Wikipidiya rimanakuy Rikcha Rikcha rimanakuy MediaWiki MediaWiki rimanakuy Plantilla Plantilla rimanakuy Yanapa Yanapa rimanakuy Katiguriya Katiguriya rimanakuy TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión Iwrupa 0 1144 692550 692128 2026-11-05T21:25:37Z Juanistanska 35640 /* */ Falta a Bielorrusia (Pilarus) Kazajistan (Qasaqsuyu) alguien agreguen porfa 692550 wikitext text/x-wiki {{Allpa pacha |nombre_oficial=Iwrupa |imagen= |mapa=Europe (orthographic projection).svg |ubicacion=Inti lluqsiy pacha, hanaq pacha |superficie=10 530 751 |poblacion=744 864 906 |densidad=33,8 runa/km² |suyukuna=44 |territorios=[[Yanaurqu]], huk kamachisqa allpakunapas |punto_mas_alto=Elbrus urqu: 5 642 m |punto_mas_bajo=[[Kaspi hatun qucha]]: −28 m |extension_norte_sur=ñalla 4 000 km |extension_este_oeste=ñalla 6 000 km |zona_horaria=UTC−0 a UTC+5 |idiomas=Iwrupa simikuna: [[Ransis simi]], [[Kastilla simi]], [[Alimanya simi]], [[Inlis simi]], [[Italia simi]], [[Rusu simi]], huk simikunapas |gentilicio=Iwrupayuq runakuna }} '''Iwrupa''', '''Yiwrupa''', '''Yurupa''' icha '''Khanawi''' nisqaqa huk [[allpa pacha]]m. Iwrupapiqa hatun [[kulunyalista|mitmachaq]] [[mama llaqta]]kunam karqan, [[Awya Yala (Mulanpi)|Apya Yalata]] atiqkunapas. Kunan pachaqa Yurupapi [[Chinchay Awya Yala|Chinchay Apya Yalapipas]] lliw [[tiksi muyu]]ntimpi aswan [[kañina|qullqiyuq]] mama llaqtakunam. == Allpa saywachi == * '''[[Mama qucha]]kuna:'''[[Atlantiku]] * '''[[Urqu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' * '''[[Mayu]]kuna:''' == Mama llaqtakuna == <div style="margin:auto; width:fit-content;"> {{Iwrupa rakiy}} </div> {| class="wikitable" |- | {{GER}} <!-- Alimaña --> | {{ALB}} <!-- Alpaña --> | {{AND}} <!-- Anthura --> |- | {{AZE}} <!-- Asarsuyu --> | {{AUT}} <!-- Awstiriya --> | {{CZE}} <!-- Chiksuyu --> |- | {{MKD}} <!-- Chinchay Masithuña --> | {{DNK}} <!-- Dansuyu --> | {{ARM}} <!-- Hayasuyu --> |- | {{GBR}} <!-- Hukllachasqa Qhapaq Suyu --> | {{CRO}} <!-- Hurwatsuyu --> | {{IRL}} <!-- Irihallp'a --> |- | {{ISL}} <!-- Islantha --> | {{SVK}} <!-- Isluwakya --> | {{SLO}} <!-- Isluwinya --> |- | {{ESP}} <!-- Ispaña --> | {{ITA}} <!-- Italya --> | {{EST}} <!-- Iyisti --> |- | {{GEO}} <!-- Kartulsuyu --> | {{KOS}} <!-- Kos --> | {{LAT}} <!-- Latwiya --> |- | {{LIE}} <!-- Lichistain --> | {{LTU}} <!-- Lituwa --> | {{LUX}} <!-- Luksimbur --> |- | {{MLT}} <!-- Malta --> | {{HUN}} <!-- Mayarsuyu --> | {{MDA}} <!-- Multhuwa --> |- | {{MON}} <!-- Munaku --> | {{NOR}} <!-- Nuriqi --> | {{POL}} <!-- Pulunya --> |- | {{BUL}} <!-- Pulqarya --> | {{POR}} <!-- Purtuqal --> | {{BIH}} |- | {{FRA}} <!-- Ransiya --> | {{ROM}} <!-- Rumanya --> | {{RUS}} <!-- Rusya --> |- | {{SMR}} <!-- San Marinu --> | {{SRB}} <!-- Sirpiya --> | {{FIN}} <!-- Suwami --> |- | {{SWE}} <!-- Suwiriqi --> | {{SUI}} <!-- Suwisa --> | {{TUR}} <!-- Turkiyi --> |- | {{UKR}} <!-- Ukrayina --> | {{NED}} <!-- Urasuyu --> | {{VAT}} <!-- Watikanu llaqta --> |- | {{BEL}} <!-- Pilhika --> | {{MGO}} <!-- Pulqarya --> | {{MGO}} <!-- Muntinikru --> |} == Mana riqsisqa suyukuna == * * [[Apsuwasuyu]] * Gibraltar * Hurin Ossitya * Transnistriya </div> == Yurupapi uma llaqtakuna == • [[Tirana]] • [[Andorra la Vella]] • [[Brussel]] • [[Sarajevo]] • [[Sofiya]] • [[København]] • [[Berlin]] • [[Tallin]] • [[Helsinki]] • [[Paris]] • [[Athina]] • [[Baile Átha Cliath]] • [[Reykjavík]] • [[Roma]] • [[Astana]] • [[Zagreb]] • [[Riga]] • [[Vaduz]] • [[Vilnius]] • [[Luksimbur (llaqta)|Luksimbur]] • [[Valletta]] • [[Skopje]] • [[Chişinău]] • [[Munaku]] • [[Podgorica]] • [[Amsterdam]] • [[Oslo]] • [[Wien]] • [[Warszawa]] • [[Lisboa]] • [[Bukuresti]] • [[Moskwa]] • [[San Marino (llaqta)|San Marino]] • [[Stockholm]] • [[Bern]] • [[Beograd]] • [[Bratislawa]] • [[Ljubljana]] • [[Madrid]] • [[Praha]] • [[Ankara]] • [[Kiyiw]] • [[Budapest]] • [[London]] • [[Watikanu llaqta]] • [[Minsk]] == Iñiy == Iwrupapi iñiykuna: * [[Kathuliku Inlisya|Kathulisismu]] * [[Orthodoksa Inlisya]] * [[Protestantismu]] * [[Sunni Islam]] * [[Shiya Islam]] * [[Huriyu iñiy]] [[Katiguriya:Iwrupa|!]] [[Katiguriya:Allpa pacha]] 96jb4k20j8jq9omoa816ci5lwrg7be1 Pulunya 0 1794 692546 684825 2026-11-05T20:39:04Z Juanistanska 35640 /* */ Más información a Polonia y Puluña y Pulikusuyu no debería estar ahí no me sanciones de vandalismo si quieren agreguen el Pulikusuyu y Puluña 692546 wikitext text/x-wiki {{MamaLlaqta | nombre_oficial = ''Rzeczpospolita Polska''<br />Pulunya Ripuwlika | nombre_común = Pulsuyu | imagen_bandera = Flag of Poland.svg | imagen_escudo = Coat of arms of Poland-official.png | imagen_escudo_tamaño = 100px | símbolos = | imagen_mapa = LocationPoland.svg | lema_nacional = "Bóg, Honor, Ojczyzna" | himno_nacional = ''[[Mazurek Dąbrowskiego]]'' | capital = [[Warszawa]] | capital_población = 1.729.119 hab. ([[2014]]) | capital_coor_fmt = | capital_coor = 52°13'N21°02'E 52° 13’ N 21° 02’ E | ciudad_principal = [[Warszawa]] | idiomas_oficiales = [[Pulaku simi|pulaku]]¹ | gobierno = [[República parlamentaria]] | dirigentes_títulos = [[Presidente de Polonia|Presidente]]<br /> [[Primer Ministro de Polonia|Primer ministro]] | dirigentes_nombres = [[Andrzej Duda]] <br /> [[Donald Tusk]] | fundación = [[Independencia]] | fundación_hitos = - como [[Reino de Polonia]] <br />- independencia <br /><br />- declarada | fundación_fechas = <br /> [[966|966 dC]] <br /> [[Particiones de Polonia|1795]] de [[Rusia]], [[Imperio Austrohúngaro|Austria-Hungría]] y [[Alemania]]<br />[[11 de noviembre]] de [[1918]] | superficie = 312.679 | superficie_puesto = 70 | superficie_agua = 2,6 % | fronteras = 2.888 km | costas = 491 km | población = 38.036.118 <small>(2022)</small> | población_puesto = 38 | población_densidad = 122 | PIB_nominal = US$ 338.689 millones | PIB_nominal_año = 2006 | PIB_nominal_puesto = 24 | PIB_nominal_per_cápita = US$ 8.890 (2006) | PIB = US$ 566.886 millones | PIB_año = 2006 | PIB_puesto = 24 | PIB_per_cápita = US$ 14.880 (2006) | IDH = 0,862 | IDH_año = 2006 | IDH_puesto = 37 | IDH_categoría = <font color="#009900">Alto</font> | moneda = [[Złoty]] ([[ISO 4217|PLN]]) = 100 groszy | gentilicio = Polaco, polaca<br /> Polonés, polonesa | horario = [[CET]] | horario_verano = [[CEST]] | cctld = [[.pl]] | código_telefónico = 48 | prefijo_radiofónico = 3ZA-3ZZ / HFA-HFZ / SNA-SRZ | código_ISO = 616 / POL / PL | miembro_de = [[ONU]], [[UE]], [[OTAN]], [[OCDE]], [[OSCE]], [[GV]] | notas= <small>¹[[idioma bielorruso|Bielorruso]], [[idioma alemán|alemán]] y [[idioma ucraniano|ucraniano]], son hablados en cinco de los voivodatos, aunque no son considerados lenguas oficiales.</small> }} '''Pulunya kamachiypi: Pulunya Ripuwlika ([[Pulaku simi|Pulska simipi]] : Rzeczpospolita Polska ), Chawpi Iwrupapi huk mama llaqtam , iskay chunka qanchisniyuq kamachiq mama llaqtakunamanta hukninmi , Iwrupa Huñuta kamaq. Kamachiy kamachiywan kamachisqa dimukratiku suyum, kamachiynin hinam parlamintariyu ripuwlikayuq. Hukllachasqa suyum , 16 kamachiy rakinakuy icha suyukunayuq Wuiwudiships.''' * 312.679 km² * 38.483.957 runakuna (2014 watapi) == Allpa saywachi == * '''[[Urqu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' * '''[[Mayu]]kuna:''' === Simikuna === * [[Puliska simi]] * 2% [[aslla simi]]kuna ([[Aliman simi]], [[Ukrayna simi]], [[Bilurusya simi]]) == Hatun Llaqtakuna == * [[Warszawa]], 1.724.404 (2013) runakuna * [[Łódź]], 781.932 runakuna * [[Kraków]], 757.427 runakuna * [[Wrocław]], 638.459 runakuna * [[Poznań]], 575.742 runakuna * [[Gdańsk]], 461.482 runakuna {| {{prettytable}} |----- |colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Llaqtakuna (Pulunya)''' |----- |rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Ñiqi''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suti''' || colspan="3" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Wuywutstwu''' nisqa |----- |align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Pulska simipi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Aliman simipi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1992''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2002''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2005''' |----- |align=right | 1. || [[Warszawa]] || Warschau || align=right | 1.644.515 || align=right | 1.671.670 || align=right | 1.692.854 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 2. || [[Łódź]] || Litzmannstadt || align=right | 838.367 || align=right | 789.318 || align=right | 774.004 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 3. || [[Kraków]] || Krakau || align=right | 744.032 || align=right | 758.544 || align=right | 757.430 || [[Woiwodschaft Kleinpolen|Kleinpolen]] |----- |align=right | 4. || [[Wrocław]] || Breslau || align=right | 640.663 || align=right | 640.367 || align=right | 636.268 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 5. || [[Poznań]] || Posen || align=right | 582.919 || align=right | 578.886 || align=right | 570.828 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 6. || [[Gdańsk]] || Danzig || align=right | 461.680 || align=right | 461.334 || align=right | 459.072 || [[Woiwodschaft Pommern|Pommern]] |----- |align=right | 7. || [[Szczecin]] || Stettin || align=right | 416.402 || align=right | 415.399 || align=right | 411.900 || [[Woiwodschaft Westpommern|Westpommern]] |----- |align=right | 8. || [[Bydgoszcz]] || Bromberg || align=right | 383.568 || align=right | 373.804 || align=right | 368.235 || [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern|Kujawien-Pommern]] |----- |align=right | 9. || [[Lublin]] || - || align=right | 350.377 || align=right | 357.110 || align=right | 355.998 || [[Woiwodschaft Lublin|Lublin]] |----- |align=right | 10. || [[Katowice]] || Kattowitz || align=right | 359.887 || align=right | 327.222 || align=right | 319.904 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 11. || [[Białystok]] || - || align=right | 274.095 || align=right | 291.383 || align=right | 292.150 || [[Woiwodschaft Podlachien|Podlachien]] |----- |align=right | 12. || [[Gdynia]] || Gdingen / Gotenhafen || align=right | 250.171 || align=right | 253.458 || align=right | 253.324 || [[Woiwodschaft Pommern|Pommern]] |----- |align=right | 13. || [[Częstochowa]] || Tschenstochau || align=right | 259.556 || align=right | 251.436 || align=right | 248.032 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 14. || [[Sosnowiec]] || Sosnowitz / Altreich || align=right | 251.279 || align=right | 232.622 || align=right | 228.192 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 15. || [[Radom]] || - || align=right | 230.374 || align=right | 229.699 || align=right | 227.613 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 16. || [[Kielce]] || - || align=right | 213.651 || align=right | 212.429 || align=right | 209.455 || [[Woiwodschaft Heiligkreuz|Heiligkreuz]] (świętokrzyskie) |----- |align=right | 17. || [[Toruń]] || Thorn || align=right | 201.806 || align=right | 211.243 || align=right | 208.278 || [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern|Kujawien-Pommern]] |----- |align=right | 18. || [[Gliwice]] || Gleiwitz || align=right | 214.389 || align=right | 203.814 || align=right | 200.361 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 19. || [[Zabrze]] || Hindenburg || align=right | 203.524 || align=right | 195.293 || align=right | 192.546 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 20. || [[Bytom]] || Beuthen || align=right | 229.243 || align=right | 193.546 || align=right | 189.535 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 21. || [[Bielsko-Biała]] || Bielitz-Biala || align=right | 179.689 || align=right | 178.028 || align=right | 176.987 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 22. || [[Olsztyn]] || Allenstein || align=right | 164.882 || align=right | 173.102 || align=right | 173.850 || [[Woiwodschaft Ermland-Masuren|Ermland-Masuren]] |----- |align=right | 23. || [[Rzeszów]] || Reichshof || align=right | 156.739 || align=right | 160.376 || align=right | 159.020 || [[Woiwodschaft Karpatenvorland|Karpatenvorland]] |----- |align=right | 24. || [[Ruda Śląska]]<sup>2</sup> || - || align=right | 167.685 || align=right | 150.595 || align=right | 147.403 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 25. || [[Rybnik]] || - || align=right | 143.125 || align=right | 142.731 || align=right | 141.755 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 26. || [[Tychy]] || Tichau || align=right | 136.643 || align=right | 132.816 || align=right | 131.547 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 27. || [[Dąbrowa Górnicza]] || Dombrowa || align=right | 131.552 || align=right | 132.236 || align=right | 130.789 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 28. || [[Opole]] || Oppeln || align=right | 129.554 || align=right | 129.946 || align=right | 128.864 || [[Woiwodschaft Oppeln|Oppeln]] |----- |align=right | 29. || [[Płock]] || -|| align=right | 125.005 || align=right | 128.361 || align=right | 127.841 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 30. || [[Elbląg]] || Elbing || align=right | 127.324 || align=right | 128.134 || align=right | 127.655 || [[Woiwodschaft Ermland-Masuren|Ermland-Masuren]] |----- |align=right | 31. || [[Wałbrzych]] || Waldenburg || align=right | 140.595 || align=right | 130.268 || align=right | 127.566 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 32. || [[Gorzów Wielkopolski]] || Landsberg an der Warthe|| align=right | 124.551 || align=right | 125.914 || align=right | 125.578 || [[Woiwodschaft Lebus|Lebus]] |----- |align=right | 33. || [[Włocławek]] || Leslau || align=right | 122.309 || align=right | 121.229 || align=right | 120.369 || [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern|Kujawien-Pommern]] |----- |align=right | 34. || [[Zielona Góra]] || Grünberg || align=right | 115.134 || align=right | 118.293 || align=right | 118.516 || [[Woiwodschaft Lebus|Lebus]] |----- |align=right | 35. || [[Tarnów]] || Tarnau || align=right | 121.894 || align=right | 119.913 || align=right | 118.267 || [[Woiwodschaft Kleinpolen|Kleinpolen]] |----- |align=right | 36. || [[Chorzów]] || Königshütte || align=right | 128.832 || align=right | 117.430 || align=right | 115.241 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 37. || [[Kalisz]] || Kalisch || align=right | 106.551 || align=right | 109.498 || align=right | 108.792 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 38. || [[Koszalin]] || Köslin || align=right | 110.793 || align=right | 108.709 || align=right | 107.773 || [[Woiwodschaft Westpommern|Westpommern]] |----- |align=right | 39. || [[Legnica]] || Liegnitz || align=right | 106.579 || align=right | 107.100 || align=right | 106.143 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 40. || [[Grudziądz]] || Graudenz || align=right | 103.438 || align=right | 100.376 || align=right | 99.827 || [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern|Kujawien-Pommern]] |----- |align=right | 41. || [[Słupsk]] || Stolp || align=right | 102.036 || align=right | 99.943 || align=right | 98.757 || [[Woiwodschaft Pommern|Pommern]] |----- |align=right | 42. || [[Jaworzno]] || - || align=right | 98.474 || align=right | 96.826 || align=right | 96.476 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 43. || [[Jastrzębie Zdrój]] || Bad Königsdorff-Jastrzemb || align=right | 104.202 || align=right | 97.116 || align=right | 96.009 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 44. || [[Jelenia Góra]] || Hirschberg || align=right | 93.013 || align=right | 89.339 || align=right | 87.643 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 45. || [[Nowy Sącz]] || Neu Sandez || align=right | 80.482 || align=right | 84.477 || align=right | 84.463 || [[Woiwodschaft Kleinpolen|Kleinpolen]] |----- |align=right | 46. || [[Konin (Warthe)|Konin]] || - || align=right | 81.460 || align=right | 82.353 || align=right | 81.266 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 47. || [[Piotrków Trybunalski]] || Petrikau || align=right | 81.320 || align=right | 80.979 || align=right | 80.085 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 48. || [[Inowrocław]] || Inowrazlaw || align=right | 79.051 || align=right | 77.986 || align=right | 77.647 || [[Woiwodschaft Kujawien-Pommern|Kujawien-Pommern]] |----- |align=right | 49. || [[Lubin]] || Lüben || align=right | 82.794 || align=right | 78.544 || align=right | 77.509 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 50. || [[Siedlce]] || - || align=right | 72.963 || align=right | 76.656 || align=right | 77.017 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 51. || [[Mysłowice]] || Myslowitz || align=right | 93.140 || align=right | 75.712 || align=right | 75.259 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 52. || [[Piła]] || Schneidemühl || align=right | 74.433 || align=right | 75.074 || align=right | 75.248 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 53. || [[Ostrowiec Świętokrzyski]] || - || align=right | 79.328 || align=right | 75.639 || align=right | 74.498 || [[Woiwodschaft Heiligkreuz|Heiligkreuz]] |----- |align=right | 54. || [[Siemianowice Śląskie]]<sup>4</sup> || Siemianowitz || align=right | 79.631 || align=right | 74.269 || align=right | 73.155 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 55. || [[Ostrów Wielkopolski]] || Ostrowo || align=right | 74.075 || align=right | 73.568 || align=right | 73.096 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 56. || [[Pabianice]] || Pabianitz, Burgstadt<sup>5</sup> || align=right | 76.014 || align=right | 72.974 || align=right | 71.313 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 57. || [[Stargard Szczeciński]] || Stargard in Pommern || align=right | 72.191 || align=right | 71.367 || align=right | 71.128 || [[Woiwodschaft Westpommern|Westpommern]] |----- |align=right | 58. || [[Gniezno]] || Gnesen || align=right | 70.630 || align=right | 70.029 || align=right | 70.217 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 59. || [[Głogów]] || Glogau || align=right | 73.384 || align=right | 70.490 || align=right | 69.366 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 60. || [[Suwałki]] || Suwalken, Sudauen<sup>3</sup> || align=right | 63.913 || align=right | 68.923 || align=right | 69.113 || [[Woiwodschaft Podlachien|Podlachien]] |----- |align=right | 61. || [[Chełm]] || - || align=right | 68.023 || align=right | 68.909 || align=right | 68.611 || [[Woiwodschaft Lublin|Lublin]] |----- |align=right | 62. || [[Przemyśl]] || Prömsel || align=right | 68.304 || align=right | 68.095 || align=right | 67.847 || [[Woiwodschaft Karpatenvorland|Karpatenvorland]] |----- |align=right | 63. || [[Tomaszów Mazowiecki]] || Tomaschow-Mazowiecki<sup>3</sup> || align=right | 69.868 || align=right | 67.554 || align=right | 67.159 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 64. || [[Zamość]] || - || align=right | 64.279 || align=right | 67.160 || align=right | 66.747 || [[Woiwodschaft Lublin|Lublin]] |----- |align=right | 65. || [[Stalowa Wola]] || - || align=right | 71.173 || align=right | 67.555 || align=right | 66.482 || [[Woiwodschaft Karpatenvorland|Karpatenvorland]] |----- |align=right | 66. || [[Kędzierzyn-Koźle]] || Kandrzin-Cosel || align=right | 70.991 || align=right | 67.097 || align=right | 66.102 || [[Woiwodschaft Oppeln|Oppeln]] |----- |align=right | 67. || [[Łomża]] || - || align=right | 61.527 || align=right | 63.936 || align=right | 63.880 || [[Woiwodschaft Podlachien|Podlachien]] |----- |align=right | 68. || [[Leszno]] || Lissa || align=right | 60.168 || align=right | 63.660 || align=right | 63.787 || [[Woiwodschaft Großpolen|Großpolen]] |----- |align=right | 69. || [[Żory]] || Sohrau || align=right | 66.188 || align=right | 63.461 || align=right | 62.964 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 70. || [[Bełchatów]] || - || align=right | 58.314 || align=right | 63.122 || align=right | 62.437 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 71. || [[Tarnowskie Góry]] || Tarnowitz || align=right | 76.920 || align=right | 62.393 || align=right | 61.566 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 72. || [[Mielec]] || Mühlenz || align=right | 63.661 || align=right | 61.728 || align=right | 61.288 || [[Woiwodschaft Karpatenvorland|Karpatenvorland]] |----- |align=right | 73. || [[Świdnica]] || Schweidnitz || align=right | 64.300 || align=right | 61.342 || align=right | 60.541 || [[Woiwodschaft Niederschlesien|Niederschlesien]] |----- |align=right | 74. || [[Tczew]] || Dirschau || align=right | 59.860 || align=right | 59.857 || align=right | 60.128 || [[Woiwodschaft Pommern|Pommern]] |----- |align=right | 75. || [[Piekary Śląskie]] || Deutsch Piekar || align=right | 67.743 || align=right | 60.909 || align=right | 59.984 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 76. || [[Będzin]] || Bendzin, Bendsburg<sup>6</sup> || align=right | 64.117 || align=right | 59.210 || align=right | 58.662 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 77. || [[Racibórz]] || Ratibor || align=right | 64.327 || align=right | 59.495 || align=right | 58.310 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 78. || [[Zgierz]] || Görnau<sup>7</sup> || align=right | 59.004 || align=right | 58.393 || align=right | 58.236 || [[Woiwodschaft Łódź|Łódź]] |----- |align=right | 79. || [[Biała Podlaska]] || - || align=right | 55.065 || align=right | 58.311 || align=right | 58.047 || [[Woiwodschaft Lublin|Lublin]] |----- |align=right | 80. || [[Ełk]] || Lyck || align=right | 53.804 || align=right | 55.224 || align=right | 55.846 || [[Woiwodschaft Ermland-Masuren|Ermland-Masuren]] |----- |align=right | 81. || [[Świętochłowice]] || Schwientochlowitz || align=right | 60.234 || align=right | 56.410 || align=right | 55.660 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 82. || [[Pruszków]] || - || align=right | 52.944 || align=right | 54.505 || align=right | 54.968 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 83. || [[Ostrołęka]] || Ostrolenka || align=right | 52.383 || align=right | 54.238 || align=right | 54.129 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 84. || [[Starachowice]] || - || align=right | 57.285 || align=right | 54.615 || align=right | 53.761 || [[Woiwodschaft Heiligkreuz|Heiligkreuz]] |----- |align=right | 85. || [[Zawiercie]] || Warthenau<sup>3</sup> || align=right | 56.521 || align=right | 54.037 || align=right | 53.359 || [[Woiwodschaft Schlesien|Schlesien]] |----- |align=right | 86. || [[Legionowo]] || - || align=right | 50.617 || align=right | 50.420 || align=right | 50.600 || [[Woiwodschaft Masowien|Masowien]] |----- |align=right | 87. || [[Puławy]] || - || align=right | 54.286 || align=right | 50.607 || align=right | 50.179 || [[Woiwodschaft Lublin|Lublin]] |----- |align=right | 88. || [[Tarnobrzeg]] || - || align=right | 49.982 || align=right | 50.287 || align=right | 50.036 || [[Woiwodschaft Karpatenvorland|Karpatenvorland]] |} {{commons|Category:Poland}} {{Iwrupa}} [[Katiguriya:Pulunya| ]] [[Katiguriya:Mama llaqta (Iwrupa)]] 20jvlq8gerd6valss355b6y85nah8vu Hukllachasqa Qhapaq Marka 0 2792 692547 691530 2026-11-05T20:58:49Z Juanistanska 35640 /* */ más información a HQM en quechua 692547 wikitext text/x-wiki {{MamaLlaqta | nombre_oficial = ''United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland''<br />Hatun Piritanya-Pata(Chinchay) Irihallp'ap Hukllachasqa Qhapaq Marka(Llaqta)nku | nombre_común = Hukllachasqa Qhapaq Suyu | imagen_bandera = Flag of the United Kingdom.svg | imagen_escudo = Royal Coat of Arms of the United Kingdom.svg | imagen_escudo_tamaño = 120px | símbolos = | imagen_mapa = Europe-UK.svg | lema_nacional = ''[[Dieu et mon droit]]''<br />([[Ransis simi]]pi: "Apun Hayñiypas") | himno_nacional = ''[[God Save the King]]'' <small>(Apun Quyata Amachachun)</small> | capital = [[Lunrun]] | capital_población = 14.945.000 ([[2004]]) | capital_coor = 51°30'N0°7'O 51° 30’ N 0° 7’ E | idiomas_oficiales = [[Inlish simi]] | gobierno = [[Sapan kallpay]] (''parlamentaria'') | dirigentes_títulos = [[Qhapaq]]<br />[[Uma kamayuq]] | dirigentes_nombres = [[Karlus III]]<br />[[:en: Keir Starmer|Keir Starmer]] | fundación = Formación | fundación_hitos = | fundación_fechas = [[1 ñiqin qhulla puquy killapi]] [[1801]] | superficie = 244.825 | superficie_puesto = 78 | superficie_agua = 1,34 % | población = 66.971.411 ([[2022]]) | población_puesto = 22 | población_densidad = 270,7 | PIB_nominal = $ 2.373.685 millones | PIB_nominal_año = 2006 | PIB_nominal_puesto = 5 | PIB_nominal_per_cápita = $ 39.213 (2006) | PIB = $ 2.121.766 millones | PIB_año = 2006 | PIB_puesto = 6 | PIB_per_cápita = $ 35.051 (2006) | IDH = 0 | IDH_año = 2006 | IDH_puesto = 18 | IDH_categoría = <span style="color:#009900;">alto</span> | moneda = [[Liwra istirlina]] (£) ([[ISO 4217|GBP]]) = 100 pinikis | gentilicio = Pritanyamanta | horario = [[Greenwich Mean Time|GMT]] +0 y [[UTC]] +1 | horario_verano = [[British Summer Time|BST]] | cctld = [[.uk]] | código_telefónico = 44 | prefijo_radiofónico = 2AA-2ZZ, GAA-GZZ, MAA-MZZ, VPA-VSZ, ZBA-ZJZ, ZNA-ZOZ, ZQA-ZQZ | código_ISO = 826 / GBR / GB | miembro_de = [[:en:Commonwealth|Commonwealth]], [[Unión Europea|UE]], [[:en:NATO|OTAN]], [[ONU]], [[OCDE]], [[OSCE]], [[G-8]] }} [[Rikcha:Uk-map-de.png|thumb|right|290px|[[Hukllachasqa Qhapaq Suyu]]]] '''Hukllachasqa Qhapaq Marka icha Pritanya Hatun (Inlish: United Kingdom), kamachiypiqa Hatun Britanyap Urin Irlanriyawan Hukllachasqa Qhapaq Markaqa huk kamachiq wat'a mama llaqtam, Iwrupa hatun mama llaqtap uralan-inti chinkaykuy larunpi. Geográficopiqa Pritanya Hatun wat'amanta, Irlanriya wat'ap wichay-inti lluqsimuy ladupi, achka huch'uy qaylla wat'akunamantapas. Uma llaqtanqa, aswan achka runayuq llaqtanqa Londres llaqtam. Irlanriya Ripuwlika kacharishkamanta pacha, Urin Irlanda mamallaktapak allpapi kantullami karka, Kanal Tunel kicharinakama, Hatun Pritanyata Ransiyawan, hatun Iwrupawan allpawan tinkuchin. Hatun Britanyaqa wichaypi, inti chinkaykuy larunpi Atlántico mama quchawan, inti lluqsimuy ladupi Uralan mama quchawan, uralanpi Inlish Kanalwan, inti chinkaykuy larupitaq Irlanda mama quchawan. Inlish simiqa Willay simim, chay hina kasqanraykutaqmi Anqlusphirap huknin ukhun suyukunata huñun.''' == Wiñay kawsay == {{Pun|1|5|1707}} Sapan kallpay == Allpa saywachi == * 244 820 km² * 60 209 500 [[runa]]kuna ([[2005]]) === Urqukuna === [[Rikcha:BenNevis2005.jpg|thumb|left|200px|[[ben Nevis]], [[Iskusya]]]] Aswan hatun [[urqu]]kuna: * [[Iskuthallp'a]]: [[Ben Nevis]] ([[Nevis Range]], 1,344&nbsp;m) * [[Kamri]]: [[Snowdon]] ([[Cambrian Mountains]], 1,085&nbsp;m) * [[Inlatirra|Inlispampa]]: [[Scafell Pike]] ([[Cumbrian Mountains]], 977&nbsp;m) * [[Chinchay Irihallp'a]]: [[Slieve Donard]] ([[Mourne Mountains]], 852&nbsp;m) Hatun urqukuna: * Iskusya: [[Cairngorms]], [[Cheviot Hills]], [[Scottish Highlands]], [[Southern Uplands]], [[Grampian Mountains (Scotland)|Grampian Mountains]] * Kamri: [[Brecon Beacons]], [[Cambrian Mountains]], [[Snowdonia]], [[Black Mountains, Wales|Black Mountains]], [[Preseli Hills]] * Inlispampa: [[Malvern Hills AONB|Malvern Hills]], [[Mendip Hills]], [[North Downs]], [[Peak District]], [[Pennines]], [[Salisbury Plain]], [[South Downs]], [[Shropshire Hills AONB|Shropshire Hills]], [[Yorkshire Wolds]] * Chinchay Ilanda: [[Mourne Mountains]], [[Antrim Plateau]], [[Sperrin Mountains]] === Quchakuna === [[Rikcha:LochLomond(wfmillar)Jan2000.jpg|thumb|left|200px|[[Loch Lomond]]]] <table {{tablabonita}}> <tr><th> <th>Qucha<th> Hallka k'iti k'anchar (km²)<th>Tiyay <tr><th>1<td>[[Lough Neagh]]<td>381,7<td>Chinchay Ilanda <tr><th>2<td>Lower [[Lough Erne]]<td>105,1<td>Chinchay Ilanda <tr><th>3<td>[[Loch Lomond]]<td>71,1<td>Iskusya <tr><th>4<td>[[Loch Ness]]<td>56,6<td>Iskusya <tr><th>5<td>Upper [[Lough Erne]]<td>43,0<td>Chinchay Ilanda <tr><th>6<td>[[Loch Awe]]<td>38,7<td>Iskusya <tr><th>7<td>[[Loch Maree]]<td>28,5<td>Iskusya <tr><th>8<td>[[Loch Morar]]<td>26,7<td>Iskusya <tr><th>9<td>[[Loch Tay]]<td>26,4<td>Iskusya <tr><th>10<td>[[Loch Shin]]<td>22,5<td>Iskusya </table> === Mayukuna === [[Rikcha:Dartmoor Clapper Bridge.jpg|thumb|left|270px|[[Dartmoor]] suyupi]] * Kamri, Inlispampa: [[Severn mayu]] (354 km) * Inlispampa: [[Thames mayu]] (346 km) * Iskusya: [[Tay mayu]] (188 km) * Chinchay Ilanda: [[Bann mayu]] (122 km) * Kamri: [[Tywi mayu]] (103 km) === Wat'akuna === [[Rikcha:St Michaels Mount.jpg|thumb|left|200px|[[St. Michael's Mount]] wat'a, [[Cornwall]]]] * [[Inlatirra|Inlispampa]] suyupi wat'ankuna ** [[Lundy]] ** [[Isles of Scilly]] / [[Scilly wat'akuna]] ** [[Isle of Wight]] / [[Wight wat'a]] ** [[Farne Islands]] / [[Farne wat'akuna]] ** [[Lindisfarne]] ** [[Isle of Portland]] / [[Portland wat'a]] ** [[Walney Island]] / [[Walney wat'a]] * [[Iskusya]] suyupi wat'ankuna ** [[Orkney Islands]] / [[Orkney wat'akuna]] ** [[Shetland Islands]] / [[Shetland wat'akuna]] ** [[Inner Hebrides]] ** [[Outer Hebrides]] ** [[Rockall]] ** [[Bass Rock]] ** [[Fair Isle]] / [[Fair wat'a]] * [[Kamri]] suyupi wat'ankuna ** [[Anglesey]] ** [[Skomer Island]] / [[Skomer wat'a]] ** [[Skokholm Island]] / [[Skokholm wat'a]] ** [[Ramsey Island]] / [[Ramsey wat'a]] ** [[Bardsey Island]] / [[Bardsey wat'a]] ** [[Holy Island]] * [[Chinchay Ilanda]] suyupi wat'ankuna ** [[Rathlin Island]] / [[Rathlin wat'a]] === Mama llaqta parkikuna === * [[Yorkshire Dales mama llaqta parki]] * [[North York Moors mama llaqta parki]] == Runakuna == 60.294.000 runa 2004 watapi * [[Iskusya]]: 8,5 % * [[Kamri]]: 4,9 % * [[Inlatirra|Inlispampa]]: 83,7 % * [[Chinchay Ilanda]]: 2,9 % == Simikuna == * [[Inlish simi]]: ufisyal rimay hina llamk'achisqa * [[Simi]]kuna: [[Kamri simi]], [[Iskusya simi]], [[Ilanda simi]] hukkunapas == Kawpay Rak'iy == Hukllachasqa Qhapaq Suyumanqa kay suyukunam kapunku: * [[Hatun Piritaniya|Hatun Piritanya]] ** {{ENG}} ''(England)'' ** {{ESC}} ''(Scotland)'' ** {{GAL}} ''(Wales)'' * {{INO}} ''(Northern Ireland)'': [[Ilanda wat'a]]pi == Hatun llaqtakuna == [[Rikcha:050114 2495 london city.jpg|thumb|right|280px|[[London]]]] {| {{prettytable}} |----- |colspan="7" align="center" bgcolor="#008080" | <font color="white" > '''Llaqtakuna (Hukllachasqa Qhapaq Suyu)''' |----- |rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Yy.''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Llaqta''' || colspan="4" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Riqyun''' / '''Suyu''' |----- |align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1981''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2001''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2006''' |----- |align=right | 1. || [[London]] || align=right | 6 574 000 || align=right | 6 638 109 || align=right | 7 172 091 || align=right | 7 489 022 || [[Hatun Lunrun]] |----- |align=right | 2. || [[Birmingham]] || align=right | 1.013.995 || align=right | 965.928 || align=right | 970.892 || align=right | 986.969 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 3. || [[Glasgow]] || align=right | 765.030 || align=right | 658.379 || align=right | 629.501 || align=right | 607.192 || [[Iskusya]] |----- |align=right | 4. || [[Liverpool]] || align=right | 538.809 || align=right | 481.786 || align=right | 469.017 || align=right | 468.584 || [[North West England]] |----- |align=right | 5. || [[Leeds]] || align=right | 445.242 || align=right | 424.194 || align=right | 443.247 || align=right | 457.875 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 6. || [[Sheffield]] || align=right | 470.685 || align=right | 431.607 || align=right | 439.866 || align=right | 448.596 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 7. || [[Edinburgh]] || align=right | 420.169 || align=right | 400.632 || align=right | 430.082 || align=right | 438.501 || [[Iskusya]] |----- |align=right | 8. || [[Bristol]] || align=right | 413.861 || align=right | 407.992 || align=right | 420.556 || align=right | 432.967 || [[South West England]] |----- |align=right | 9. || [[Manchester]] || align=right | 437.612 || align=right | 402.889 || align=right | 394.269 || align=right | 395.514 || [[North West England]] |----- |align=right | 10. || [[Leicester]] || align=right | 324.394 || align=right | 318.518 || align=right | 330.574 || align=right | 341.201 || [[East Midlands]] |----- |align=right | 11. || [[Coventry]] || align=right | 318.718 || align=right | 299.316 || align=right | 303.475 || align=right | 309.323 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 12. || [[Cardiff]] || align=right | 262.313 || align=right | 272.129 || align=right | 292.150 || align=right | 304.777 || [[Wales]] |----- |align=right | 13. || |[[Kingston upon Hull]] || align=right | 322.144 || align=right | 310.636 || align=right | 301.416 || align=right | 302.225 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 14. || [[Bradford]] || align=right | 293.336 || align=right | 289.376 || align=right | 293.717 || align=right | 300.478 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 15. || [[Belfast]] || align=right | 295.223 || align=right | 279.237 || align=right | 277.391 || align=right | 274.678 || [[Chinchay Ilanda]] |----- |align=right | 16. || [[Stoke-on-Trent]] || align=right | 272.446 || align=right | 266.543 || align=right | 259.252 || align=right | 260.452 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 17. || [[Wolverhampton]] || align=right | 263.501 || align=right | 257.943 || align=right | 251.462 || align=right | 252.874 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 18. || [[Southampton]] || align=right | 211.321 || align=right | 210.138 || align=right | 234.224 || align=right | 249.189 || [[South East England]] |----- |align=right | 19. || [[Plymouth]] || align=right | 238.583 || align=right | 245.295 || align=right | 243.795 || align=right | 247.923 || [[South West England]] |----- |align=right | 20. || [[Reading]] || align=right | 194.727 || align=right | 213.474 || align=right | 232.662 || align=right | 246.814 || [[South East England]] |----- |align=right | 21. || [[Nottingham]] || align=right | 273.300 || align=right | 270.222 || align=right | 249.584 || align=right | 245.615 || [[East Midlands]] |----- |align=right | 22. || [[Derby]] || align=right | 218.026 || align=right | 223.836 || align=right | 229.407 || align=right | 236.245 || [[East Midlands]] |----- |align=right | 23. || [[Dudley]] || align=right | 186.513 || align=right | 192.171 || align=right | 194.919 || align=right | 199.918 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 24. || [[Northampton]] || align=right | 154.172 || align=right | 179.596 || align=right | 189.474 || align=right | 199.112 || [[East Midlands]] |----- |align=right | 25. || [[Portsmouth]] || align=right | 174.218 || align=right | 174.690 || align=right | 187.056 || align=right | 195.845 || [[South East England]] |----- |align=right | 26. || [[Luton]] || align=right | 163.209 || align=right | 171.671 || align=right | 185.543 || align=right | 195.617 || [[East of England]] |----- |align=right | 27. || [[Newcastle upon Tyne]] || align=right | 199.064 || align=right | 189.150 || align=right | 189.863 || align=right | 192.870 || [[North East England]] |----- |align=right | 28. || [[Preston]] || align=right | 166.675 || align=right | 177.660 || align=right | 184.836 || align=right | 192.001 || [[North West England]] |----- |align=right | 29. || [[Aberdeen]] || align=right | 190.465 || align=right | 182.133 || align=right | 184.788 || align=right | 184.031 || [[Iskusya]] |----- |align=right | 30. || [[Norwich]] || align=right | 169.814 || align=right | 171.304 || align=right | 174.047 || align=right | 178.388 || [[East of England]] |----- |align=right | 31. || [[Sunderland (Durham)|Sunderland]] || align=right | 195.064 || align=right | 183.310 || align=right | 177.739 || align=right | 177.862 || [[North East England]] |----- |align=right | 32. || [[Bournemouth]] || align=right | 142.829 || align=right | 155.488 || align=right | 167.527 || align=right | 176.795 || [[South West England]] |----- |align=right | 33. || [[Walsall]] || align=right | 177.923 || align=right | 174.739 || align=right | 170.994 || align=right | 172.260 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 34. || [[Swansea]] || align=right | 172.433 || align=right | 171.038 || align=right | 169.880 || align=right | 171.146 || [[Wales]] |----- |align=right | 35. || [[Swindon]] || align=right | 127.348 || align=right | 145.236 || align=right | 155.432 || align=right | 164.076 || [[South West England]] |----- |align=right | 36. || [[Southend-on-Sea]] || align=right | 155.720 || align=right | 158.517 || align=right | 160.257 || align=right | 164.015 || [[East of England]] |----- |align=right | 37. || [[Oxford]] || align=right | 113.847 || align=right | 118.795 || align=right | 143.016 || align=right | 157.568 || [[South East England]] |----- |align=right | 38. || [[Poole]] || align=right | 122.815 || align=right | 138.479 || align=right | 144.800 || align=right | 151.283 || [[South West England]] |----- |align=right | 39. || [[Dundee]] || align=right | 174.345 || align=right | 157.808 || align=right | 154.674 || align=right | 151.236 || [[Iskusya]] |----- |align=right | 40. || [[Huddersfield]] || align=right | 147.825 || align=right | 143.726 || align=right | 146.234 || align=right | 149.607 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 41. || [[York]] || align=right | 123.126 || align=right | 124.609 || align=right | 137.505 || align=right | 145.854 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 42. || [[Ipswich]] || align=right | 129.661 || align=right | 130.157 || align=right | 138.718 || align=right | 144.965 || [[East of England]] |----- |align=right | 43. || [[Blackpool]] || align=right | 146.297 || align=right | 146.262 || align=right | 142.283 || align=right | 143.154 || [[North West England]] |----- |align=right | 44. || [[Middlesbrough]] || align=right | 158.516 || align=right | 147.430 || align=right | 142.691 || align=right | 142.587 || [[North East England]] |----- |align=right | 45. || [[Bolton (Greater Manchester)|Bolton]] || align=right | 143.960 || align=right | 139.020 || align=right | 139.403 || align=right | 141.701 || [[North West England]] |----- |align=right | 46. || [[Peterborough]] || align=right | 113.404 || align=right | 134.788 || align=right | 136.292 || align=right | 140.926 || [[East of England]] |----- |align=right | 47. || [[Brighton]] || align=right | 134.581 || align=right | 124.851 || align=right | 134.293 || align=right | 140.152 || [[South East England]] |----- |align=right | 48. || [[Stockport]] || align=right | 135.489 || align=right | 132.813 || align=right | 136.082 || align=right | 139.699 || [[North West England]] |----- |align=right | 49. || [[Oldbury]]-[[Smethwick]] || align=right | 153.268 || align=right | 145.542 || align=right | 139.855 || align=right | 139.529 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 50. || [[Slough]] || align=right | 106.341 || align=right | 110.708 || align=right | 126.276 || align=right | 136.037 || [[South East England]] |----- |align=right | 51. || [[West Bromwich]] || align=right | 153.725 || align=right | 146.386 || align=right | 136.940 || align=right | 135 140 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 52. || [[Cambridge]] || align=right | 87.111 || align=right | 95.682 || align=right | 117.717 || align=right | 131.301 || [[East of England]] |----- |align=right | 53. || [[Gloucester]] || align=right | 106.526 || align=right | 114.003 || align=right | 123.205 || align=right | 130.039 || [[South West England]] |----- |align=right | 54. || [[Watford]] || align=right | 109.503 || align=right | 113.080 || align=right | 120.960 || align=right | 126.834 || [[East of England]] |----- |align=right | 55. || [[Newport (Wales)|Newport]] || align=right | 115.896 || align=right | 115.522 || align=right | 116.143 || align=right | 117.636 || [[Wales]] |----- |align=right | 55. || [[Rotherham]] || align=right | 122.374 || align=right | 121.380 || align=right | 117.262 || align=right | 117.582 || [[Yorkshire and the Humber]] |----- |align=right | 57. || [[Exeter]] || align=right | 88.235 || align=right | 94.717 || align=right | 106.772 || align=right | 114.697 || [[South West England]] |----- |align=right | 58. || [[Eastbourne]] || align=right | 86.715 || align=right | 94.793 || align=right | 106.562 || align=right | 114.477 || [[South East England]] |----- |align=right | 59. || [[Colchester]] || align=right | 87.476 || align=right | 96.063 || align=right | 104.390 || align=right | 110.618 || [[East of England]] |----- |align=right | 60. || [[Crawley]] || align=right | 80.113 || align=right | 88.203 || align=right | 100.547 || align=right | 108.690 || [[South East England]] |----- |align=right | 61. || [[Sutton Coldfield]] || align=right | 102.572 || align=right | 106.001 || align=right | 105.452 || align=right | 107.316 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |----- |align=right | 62. || [[Blackburn]] || align=right | 109.564 || align=right | 105.994 || align=right | 105.085 || align=right | 106.330 || [[North West England]] |----- |align=right | 63. || [[Oldham]] || align=right | 107.095 || align=right | 103.931 || align=right | 103.544 || align=right | 105.004 || [[North West England]] |----- |align=right | 64. || [[Woking]]-[[Byfleet]] || align=right | 92.667 || align=right | 98.138 || align=right | 101.127 || align=right | 104.548 || [[South East England]] |----- |align=right | 65. || [[Cheltenham]] || align=right | 87.188 || align=right | 91.301 || align=right | 98.875 || align=right | 104.301 || [[South West England]] |----- |align=right | 66. || [[Chelmsford]] || align=right | 91.109 || align=right | 97.451 || align=right | 99.962 || align=right | 103.256 || [[East of England]] |----- |align=right | 67. || [[St Helens (Merseyside)|Saint Helens]] || align=right | 114.397 || align=right | 106.293 || align=right | 102.629 || align=right | 102.446 || [[North West England]] |----- |align=right | 68. || [[Gillingham]] || align=right | 92.531 || align=right | 94.923 || align=right | 98.403 || align=right | 101.810 || [[South East England]] |----- |align=right | 69. || [[Basildon]] || align=right | 94.800 || align=right | 100.924 || align=right | 99.876 || align=right | 101.619 || [[East of England]] |----- |align=right | 70. || [[Worcester]] || align=right | 75.466 || align=right | 82.661 || align=right | 94.029 || align=right | 101.521 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |------ |align=right | 71. || [[Worthing]] || align=right | 90.687 || align=right | 95.732 || align=right | 96.964 || align=right | 99.551 || [[South East England]] |------ |align=right | 72. || [[Rochdale]] || align=right | 97.292 || align=right | 94.313 || align=right | 95.796 || align=right | 97.918 || [[North West England]] |------ |align=right | 73. || [[Basingstoke]] || align=right | 73.027 || align=right | 77.837 || align=right | 90.171 || align=right | 97.916 || [[South East England]] |------ |align=right | 74. || [[Solihull]] || align=right | 93.940 || align=right | 94.531 || align=right | 94.753 || align=right | 96.559 || [[West Midlands (Region)|West Midlands]] |------ |align=right | 75. || [[Harlow (Essex)|Harlow]] || align=right | 79.150 || align=right | 74.629 || align=right | 88.296 || align=right | 95.949 || [[East of England]] |------ |align=right | 76. || [[Bath]] || align=right | 84.283 || align=right | 85.202 || align=right | 90.144 || align=right | 93.963 || [[South West England]] |------ |align=right | 77. || [[Southport]] || align=right | 88.596 || align=right | 90.959 || align=right | 91.404 || align=right | 93.367 || [[North West England]] |------ |align=right | 78. || [[Maidstone]] || align=right | 86.067 || align=right | 90.878 || align=right | 89.684 || align=right | 91.094 || [[South East England]] |------ |align=right | 79. || [[Lincoln (Lincolnshire)|Lincoln]] || align=right | 79.980 || align=right | 80.281 || align=right | 85.963 || align=right | 90.008 || [[East Midlands]] |------ |align=right | 80. || [[Hastings]] || align=right | 74.979 || align=right | 81.139 || align=right | 85.828 || align=right | 89.856 || [[South East England]] |------ |align=right | 81. || [[Derry]] || align=right | 62.697 || align=right | 72.334 || align=right | 83.699 || align=right | 88.120 || [[Nordirland]] |------ |align=right | 82. || [[Grimsby]] || align=right | 91.532 || align=right | 90.703 || align=right | 87.574 || align=right | 87.786 || [[East Midlands]] |------ |align=right | 83. || [[Bedford]] || align=right | 75.632 || align=right | 73.917 || align=right | 82.488 || align=right | 87.703 || [[East of England]] |------ |align=right | 84. || [[Harrogate]] || align=right | 63.637 || align=right | 66.178 || align=right | 85.128 || align=right | 87.429 || [[Yorkshire and the Humber]] |------ |align=right | 85. || [[Darlington]] || align=right | 85.519 || align=right | 86.767 || align=right | 86.082 || align=right | 87.399 || [[North East England]] |------ |align=right | 86. || [[Hartlepool]] || align=right | 91.749 || align=right | 87.310 || align=right | 86.075 || align=right | 86.799 || [[North East England]] |------ |align=right | 87. || [[Hemel Hempstead]] || align=right | 80.110 || align=right | 79.235 || align=right | 83.118 || align=right | 86.211 || [[East of England]] |------ |align=right | 88. || [[Stevenage]] || align=right | 74.757 || align=right | 76.064 || align=right | 81.482 || align=right | 85.407 || [[East of England]] |------ |align=right | 89. || [[St Albans|Saint Albans]] || align=right | 76.709 || align=right | 80.376 || align=right | 82.429 || align=right | 85.022 || [[East of England]] |------ |align=right | 90. || [[Weston-super-Mare]] || align=right | 60.851 || align=right | 69.372 || align=right | 78.044 || align=right | 84.101 || [[South West England]] |------ |align=right | 91. || [[South Shields]] || align=right | 86.488 || align=right | 83.704 || align=right | 82.854 || align=right | 83.783 || [[North East England]] |------ |align=right | 92. || [[Halifax (West Yorkshire)|Halifax]] || align=right | 76.675 || align=right | 91.069 || align=right | 83.570 || align=right | 82.271 || [[Yorkshire and the Humber]] |------ |align=right | 93. || [[Chester]] || align=right | 80.154 || align=right | 80.110 || align=right | 80.121 || align=right | 81.538 || [[North West England]] |------ |align=right | 94. || [[Warrington]] || align=right | 81.366 || align=right | 82.812 || align=right | 80.661 || align=right | 81.293 || [[North West England]] |------ |align=right | 95. || [[Birkenhead]] || align=right | 99.075 || align=right | 93.087 || align=right | 83.729 || align=right | 81.230 || [[North West England]] |------ |align=right | 96. || [[High Wycombe]] || align=right | 69.575 || align=right | 71.718 || align=right | 77.178 || align=right | 81.117 || [[South East England]] |------ |align=right | 97. || [[Wigan]] || align=right | 88 725 || align=right | 85 819 || align=right | 81 203 || align=right | 80 597 || [[North West England]] |} == Kaypipas qhaway == == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|United Kingdom|Hukllachasqa Qhapaq Suyu}} {{Iwrupa}} [[Katiguriya:Iwrupa]] [[Katiguriya:Hukllachasqa Qhapaq Suyu| ]] hnljboaijsun6e9d4gc2lx1ehne0a7a Pusnusuyu, Hirsiquwina ima 0 2797 692549 692535 2026-11-05T21:22:20Z Juanistanska 35640 /* */ 692549 wikitext text/x-wiki {{MamaLlaqta | nombre_oficial = Босна и Херцеговина<br />''Bosna i Hercegovina'' <br />Pusna-Hirsiquwina | nombre_común = Pusna | imagen_bandera = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg | imagen_escudo = Coat_of_arms_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg | imagen_escudo_tamaño = 90px | símbolos = | imagen_mapa = Europe location BHG.png | lema_nacional = no hay | himno_nacional = https://en.m.wikipedia.org/wiki/File:National_anthem_of_Bosnia_and_Hercegobina.ogg[[Intermeco]] | capital = [[Sarajevo]] | capital_población = 447.700 ([[2000]]) | capital_coor_fmt = | capital_coor = 43_52_N_18_25_E_ 43°52′ N 18°25′ E | ciudad_principal = [[Sarajevo]] | idiomas_oficiales = [[Pusna simi]], [[Hurwat simi]] [[Sirpiyu simi]]-pas | gobierno = [[Tantasqa Ripuwlika]] | dirigentes_títulos =[[Jefe de estado|Jefes de estado]]<br />''Miembro bosníaco''<br />''Miembro croata''<br />''Miembro serbio''<br />[[Consejo de Ministros de Bosnia-Herzegovina|Pdte. Cjo. de Ministros]] | dirigentes_nombres = [[Presidencia de Bosnia-Herzegovina|Presidencia colegiada]]<br />[[Denis Bećirović]] ¹<br />[[Željko Komšić]] <br />[[Željka Cvijanović]] <br />[[Borjana Krišto]] Alto Representante: [[Christian Schmidt]] | fundación = [[Independencia]] | fundación_hitos = &nbsp;• Fecha | fundación_fechas = De[[ Yukuslawya Ripuwlika Susyalista Tantasqa]]<br />[[5 de abril]] de [[1992]] | superficie = 51.129 | superficie_puesto = 124 | superficie_marítima = 12 | fronteras = 1.459 [[kilómetro|km]] | costas = 20 km | población = 4.025.476 ([[2004]]) | población_puesto = 119 | población_densidad = 78 | PIB = US$ 22.840 millones | PIB_año = 2005 | PIB_puesto = 107 | PIB_per_cápita = US$ 5.827 | IDH = 0.800 | IDH_año = 2006 | IDH_puesto = 62 | IDH_categoría = <span style="color:#009900;">alto</span> | moneda = [[Marco convertible]] (<code>[[ISO 4217|BHK]]</code>) | etnias = 48% [[Pusnamanta]], 37% sirpiyamanta, 14% Hurwatmanta, 1% otros | gentilicio = Pusnamanta, Pusna-Hirsiquwinamanta | horario = [[CET]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+1) | horario_verano = [[CEST]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+2) | cctld = .ba | código_telefónico = 387 | prefijo_radiofónico = T9A-T9Z | código_ISO = 070 / BIH / BA | miembro_de = [[Naciones Unidas|ONU]], [[OSCE]] | notas = ¹ Actualmente Presidente. }} [[Image:Map Bih entities.png|thumb|250px|right]] '''Pusna-Hirsiquwina''' icha '''Pusniya-Hirsiquwina''' ''(Bosna i Hercegovina)''qa [[Iwrupa]]<nowiki/>pi huk mama llaqtam. Uma llaqtanqa [[Sarahiwu|Sarajevo]] llaqtam. == Hatun Llaqtakuna == {| {{prettytable}} |----- |colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Pusna Hirsiquwina ima (Llaqtakuna)''' |----- |rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''.''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suti''' || colspan="3" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suyu''' |----- |align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Latin simi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''kyrillisch''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1981''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1991''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''~ 2005''' |----- |align=right | 1. || [[Sarajevo]] || Сарајево || align=right | 319.017 || align=right | 416.497 || align=right | 297.523 || [[Kanton Sarajevo]] |----- |align=right | 2. || [[Banja Luka]] || Бања Лука || align=right | 123.937 || align=right | 143.079 || align=right | 173.748 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 3. || [[Tuzla]] || Тузла || align=right | 65.091 || align=right | 83.770 || align=right | 88.521 || [[Kanton Tuzla]] |----- |align=right | 4. || [[Zenica]] || Зеница || align=right | 63.569 || align=right | 96.027 || align=right | 85.649 || [[Kanton Zenica-Doboj]] |----- |align=right | 5. || [[Mostar]] || Мостар || align=right | 63.427 || align=right | 75.865 || align=right | 64.301 || [[Kanton Herzegowina-Neretva]] |----- |align=right | 6. || [[Bihać]] || Бихаћ || align=right | 29.875 || align=right | 45.995 || align=right | 39.195 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 7. || [[Brčko]] || Брчко || align=right | 31.437 || align=right | 41.405 || align=right | 38.479 || [[Brčko|Distrikt Brčko]] |----- |align=right | 8. || [[Bijeljina]] || Бијељина || align=right | 31.124 || align=right | 37.216 || align=right | 37.692 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 9. || [[Prijedor]] || Приједор || align=right | 29.449 || align=right | 34.613 || align=right | 36.347 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 10. || [[Trebinje]] || Требиње || align=right | 17.271 || align=right | 22.206 || align=right | 33.178 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 11. || [[Travnik]] || Травник || align=right | 15.888 || align=right | 21.038 || align=right | 31.127 || [[Kanton Mittelbosnien]] |----- |align=right | 12. || [[Doboj]] || Добој || align=right | 23.558 || align=right | 27.579 || align=right | 27.235 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 13. || [[Cazin]] || Цазин || align=right | k.A. || align=right | 15.138 || align=right | 21.741 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 14. || [[Bugojno]] || Бугојно || align=right | 16.402 || align=right | 26.557 || align=right | 21.179 || [[Kanton Mittelbosnien]] |----- |align=right | 15. || [[Velika Kladuša]] || Велика Кладуша || align=right | k.A. || align=right | 14.469 || align=right | 19.330 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 16. || [[Visoko]] || Високо || align=right | 11.653 || align=right | 15.310 || align=right | 17.890 || [[Kanton Zenica-Doboj]] |----- |align=right | 17. || [[Goražde]] || Горажде || align=right | 13.022 || align=right | 18.751 || align=right | 17.650 || [[Kanton Bosnisches Podrinje]] |----- |align=right | 18. || [[Konjic]] || Коњиц || align=right | k.A. || align=right | 14.501 || align=right | 15.950 || [[Kanton Herzegowina-Neretva]] |----- |align=right | 19. || [[Gračanica]] || Грачаница || align=right | k.A. || align=right | 12.711 || align=right | 15.758 || [[Kanton Tuzla]] |----- |align=right | 20. || [[Gradačac]] || Градачац || align=right | k.A. || align=right | 12.872 || align=right | 15.659 || [[Kanton Tuzla]] |----- |align=right | 21. || [[Bosanska Krupa]] || Босанска Крупа || align=right | 12.055 || align=right | 15.553 || align=right | 15.193 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 22. || [[Mrkonjić Grad]] || Мркоњић Град || align=right | k.A. || align=right | 11.261 || align=right | 14.737 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 23. || [[Foča]] || Фоча || align=right | 11.530 || align=right | 16.628 || align=right | 14.615 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 24. || [[Zavidovići]] || Завидовићии || align=right | k.A. || align=right | 14.820 || align=right | 14.380 || [[Kanton Zenica-Doboj]] |----- |align=right | 25. || [[Živinice]] || Живинице || align=right | k.A. || align=right | 11.956 || align=right | 13.641 || [[Kanton Tuzla]] |----- |align=right | 26. || [[Sanski Most]] || Сански Мост || align=right | 14.027 || align=right | 17.948 || align=right | 13.551 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 27. || [[Bosanska Gradiška]] || Босанска Градишка || align=right | 13.475 || align=right | 18.671 || align=right | 13.346 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 28. || [[Bileća]] || Билећа || align=right | k.A. || align=right | 10.125 || align=right | 13.257 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 29. || [[Lukavac]] || Лукавац || align=right | k.A. || align=right | 12.178 || align=right | 12.607 || [[Kanton Tuzla]] |----- |align=right | 30. || [[Kakanj]] || Какањ || align=right | k.A. || align=right | 12.016 || align=right | 12.406 || [[Kanton Zenica-Doboj]] |----- |align=right | 31. || [[Livno]] || Ливно || align=right | 9.002 || align=right | 10.925 || align=right | 11.748 || [[Kanton Herceg-Bosnien]] |----- |align=right | 32. || [[Odžak]] || Оџак || align=right | k.A. || align=right | 9.377 || align=right | 11.621 || [[Kanton Posavina]] |----- |align=right | 33. || [[Stijena]] || Стијена || align=right | k.A. || align=right | 7.866 || align=right | 10.844 || [[Kanton Una-Sana]] |----- |align=right | 34. || [[Šipovo]] || Шипово || align=right | k.A. || align=right | 8.955 || align=right | 10.738 || [[Republika Srpska]] |----- |align=right | 35. || [[Prozor]] || Прозор || align=right | k.A. || align=right | 7.600 || align=right | 10.349 || [[Kanton Herzegowina-Neretva]] |----- |align=right | 36. || [[Novi Travnik]] || Нови Травник || align=right | k.A. || align=right | 11.520 || align=right | 10.006 || [[Kanton Mittelbosnien]] |} [[Katiguriya:Iwrupa]] 69qwpv53qwvcck4fdpgyrkawdlowg8e Llaqta kallpay 0 3632 692548 691593 2026-11-05T21:14:08Z Juanistanska 35640 /* */ Llaqtakallpay es quechua puro pero Thimukrasya también sirve porfa no me sanciones de vandalismo pero muchas variantes de democracia en quechua ya nadie pa poder aprender 692548 wikitext text/x-wiki [[Rikcha:2019 Democracy index.svg|rikchacha|400px|]] '''Llaqtakallpay''' icha '''Thimukrasya''' ([[grigu simi]]manta: ''Δημοκρατία'', chaymanta [[kastilla simi]]pi: ''democracia'') nisqa [[mama llaqta]]piqa mama llaqtayuq [[runa]]kunaqa mama llaqta [[pusaq runa]]nkunata, [[umalliq]] nisqa runatapas [[akllanakuy|akllankum]]. Huk pulitiku [[ñasa]]kunapiqa dimukratiya nisqap [[hayu]]nqa '''[[diktatura]]m'''. # '''Llaqta kallpaypa'''. Kuraq kaykunata wiyan. ''Democrático''. # '''Llaqta kallpa munaq'''. Llaqta kallpayta qatin. ''Demócrata''. # '''Llaqta kallpayllapa'''. Llaqta kallpay kamatsinqannaw. ''Democraticamente''. # '''Llaqta kallpatsay'''. Llaqta kallpayman hatiy. ''Democratizar''. <ref> Anqas simipi</ref> # '''Llaqta kallpay'''qa manam pitsqa wata ushaychaw pushaqkuna akrayllatsu; mayqam runapis shumaq rikashqa kananmi, mana pii harunantsu. ==Imapi== *[[Kamachiy]] <references/> [[Katiguriya:Mama llaqta]] [[Katiguriya:Akllanakuspa kamachinakuy|!]] mg8nvrilmq2eilcpx4gzc4710d4bqzd Austria llaqta 0 5742 692551 685655 2026-11-05T21:26:40Z Juanistanska 35640 /* */ el gentilicio de austria debe ser manta o runa no préstamo del español 692551 wikitext text/x-wiki {{MamaLlaqta |nombre_oficial = ''Republik Österreich''<br /><small>Austria Ripuwlika</small> |nombre_común = Awstiriya |de = de |imagen_bandera = Flag of Austria.svg |imagen_escudo = Austria Bundesadler.svg |imagen_escudo_tamaño = 125px |símbolos = |imagen_mapa = EU-Austria.svg |lema_nacional = ''No tiene'' |himno_nacional = ''[[Land der Berge, Land am Strome]]''<br />[[file:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg|250px]] |capital = [[Wien]] |capital_población = 1.982.097 (2023) |capital_coor_fmt = |capital_coor = 48° 12' N, 16° 21' E |ciudad_principal = [[Wien]] |idiomas_oficiales = [[Aliman simi]] |gobierno = [[Tantasqa republika]], [[dimukrasya]] |dirigentes_títulos = [[:de:Bundespräsident (Österreich)|Republikap umalliqnin]]<br /><br />[[:de:Bundeskanzler (Österreich)|Tantasqap kansillirnin]] |dirigentes_nombres = [[:de:Alexander Van der Bellen|Alexander Van der Bellen]]<br />[[:de:Karl Nehammer|Karl Nehammer]] |fundación = [[Mama llaqtap qispi kaynin]] |fundación_hitos = &nbsp;• Fecha |fundación_fechas = [[Aliadukuna]]manta<br />[[27 ñiqin anta situwa killapi]] [[1955]] |superficie = 83.883 |superficie_puesto = 112 |superficie_agua = 0,84 |fronteras = 2.558 [[kilómetro|km]] |costas = ''No tiene'' |población = 9.104.772 (2021) |población_puesto = 93 |población_densidad = 109 |PIB_nominal = US$ 446.315 hunu |PIB_nominal_año = 2019 |PIB_nominal_puesto = 17 |PIB_nominal_per_cápita = US$ 50.277 (2018) |PIB = US$ 461.432 hunu |PIB_año = 2018 |PIB_puesto = 35 |PIB_per_cápita = US$ 51.936 (2018) | IDH = 0.922 |IDH_año = 2019 |IDH_puesto = 18 |IDH_categoría = <span style="color:#009900;">alto</span> |moneda = [[Euro]]¹ (€, <code>[[ISO 4217|EUR]]</code>) |gentilicio = Awstiryamanta |horario = [[CEST]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+1) |horario_verano = [[CEST]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+2) |cctld = .at |código_telefónico = 43 |prefijo_radiofónico = OEA-OEZ |código_ISO = 040 / AUT / AT |miembro_de = [[UE]], [[ONU]], [[OCDE]], [[OSCE]] |notas = ¹ [[2002]] watakama: [[Awstiriya Shilin]]. }} [[Rikcha:oesterreich_topo.png|thumb|upright=1.2]] '''Usriya''' icha '''Ustiriya''' ([[aliman simi]]pi: ''Österreich''; [[latin simi]]pi: ''Austria'') nisqaqa [[Iwrupa]]pi huk [[mama llaqta]]m. Usriya mamallaqtapiqa 9.100.000 runakunam kawsachkanku. Uma llaqtanqa [[Wien]] llaqtam. * 83.883 km² == Allpa saywachi == * [[Urqu]]kuna: [[Alpikuna]] * [[Qucha]]kuna * [[Mayu]]kuna === Rimay === * [[Aliman simi]] * 2% aslla simikuna ([[Hurwat simi]], [[Isluwinu simi]], [[Unriya simi]], hukkunapas) == Hatun llaqtakuna == :'''9''' = Bundesland: B = [[Burgenland]], K = [[Kärnten]], N = [[Niederösterreich]], O = [[Oberösterreich]], S = [[Salzburg (Bundesland)|Salzburg]], St = [[Steiermark]], T = [[Tirol (Bundesland)|Tirol]], V = [[Vorarlberg]], W = [[Wien]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:right; font-size:90%" |- ! colspan=7 | Llaqtakuna (Awustiriya) |- ! rowspan=2 class=unsortable |# !! rowspan="2" | Llaqta !! rowspan=2 | 9 !!colspan=4 | Runakuna |- ! 1991 !! 2001 !! 2006<!-- >2011--> !! 2021 |- | 1. ||style=text-align:left | [[Wien]] ||W | 1.539.848 || 1.550.123 || 1.651.365 |- |2. ||style=text-align:left | [[Graz]] ||St | 237.810 || 226.244 || 244.537 |- |3. ||style=text-align:left | [[Linz]] ||O | 203.044 || 183.504 || 188.407 |- |4. ||style=text-align:left | [[Salzburg]] ||S | 143.978 || 142.662 || 148.549 |- |5. ||style=text-align:left | [[Innsbruck]] ||T | 118.112 || 113.392 || 116.881 |- |6. ||style=text-align:left | [[Klagenfurt]] ||K | 89.415 || 90.141 || 92.231 |- |7. ||style=text-align:left | [[Wels (Stadt)|Wels]] ||O | 52.594 || 56.478 || 58.607 |- |8. ||style=text-align:left | [[Villach]] ||K | 54.640 || 57.497 || 58.290 |- |9. ||style=text-align:left | [[Sankt Pölten]] ||N | 50.026 || 49.121 || 51.068 |- |10. ||style=text-align:left | [[Dornbirn]] ||V | 40.735 || 42.301 || 43.864 |- |11. ||style=text-align:left | [[Wiener Neustadt]] ||N | 35.134 || 37.627 || 39.687 |- |12. ||style=text-align:left | [[Steyr]] ||O | 39.337 || 39.340 || 39.102 |- |13. ||style=text-align:left | [[Feldkirch]] ||V | 26.730 || 28.607 || 29.855 |- |14. ||style=text-align:left | [[Bregenz]] ||V | 27.097 || 26.752 || 27.241 |- |15. ||style=text-align:left | [[Leoben]] ||St | 28.897 || 25.804 || 25.439 |- |16. ||style=text-align:left | [[Wolfsberg (Kärnten)|Wolfsberg]] ||K | 24.400 || 25.335 || 25.378 |- |17. ||style=text-align:left | [[Baden bei Wien|Baden]] ||N | 23.488 || 24.502 || 25.217 |- |18. ||style=text-align:left | [[Klosterneuburg]] ||N | 24.442 || 24.797 || 25.123 |- |19. ||style=text-align:left | [[Krems an der Donau|Krems]] ||N | 22.766 || 23.713 || 23.965 |- |20. ||style=text-align:left | [[Traun (Stadt)|Traun]] ||O || 22.260 || 23.470 || 23.961 |- |21. ||style=text-align:left | [[Leonding]] ||O | 21.209 || 22.203 || 23.248 |- |22. ||style=text-align:left | [[Amstetten]] ||N | 21.972 || 22.595 || 23.060 |- |23. ||style=text-align:left | [[Kapfenberg]] ||St | 23.380 || 22.234 || 22.031 |- |24. ||style=text-align:left | [[Mödling]] ||N | 20.290 || 20.405 || 20.716 |- |25. ||style=text-align:left | [[Lustenau]] ||V | 18.484 || 19.709 || 20.518 |- |26. ||style=text-align:left | [[Hallein]] ||S | 17.271 || 18.399 || 19.012 |- |27. ||style=text-align:left | [[Braunau am Inn|Braunau]] ||O | 16.264 || 16.337 || 16.362 |- |28. ||style=text-align:left | [[Kufstein]] ||T | 13.484 || 15.358 || 16.305 |- |29. ||style=text-align:left | [[Traiskirchen]] ||N | 13.852 || 15.669 || 16.196 |- |30. ||style=text-align:left | [[Schwechat]] ||N | 14.669 || 15.286 || 15.993 |- |31. ||style=text-align:left | [[Spittal an der Drau|Spittal]] ||K | 15.346 || 16.045 || 15.945 |- |32. ||style=text-align:left | [[Saalfelden]] ||S | 12.604 || 15.093 || 15.658 |- |33. ||style=text-align:left | [[Ansfelden]] ||O | 14.636 || 14.789 || 15.488 |- |34. ||style=text-align:left | [[Ternitz]] ||N | 15.445 || 15.232 || 15.162 |- |35. ||style=text-align:left | [[Stockerau]] ||N | 13.608 || 14.452 || 14.955 |- |36. ||style=text-align:left | [[Hohenems]] ||V | 13.531 || 13.891 || 14.615 |- |37. ||style=text-align:left | [[Perchtoldsdorf]] ||N || 14.051 || 13.998 || 14.395 |- |38. ||style=text-align:left | [[Telfs]] ||T || 10.179 || 12.833 || 14.363 |- |39. ||style=text-align:left | [[Feldkirchen in Kärnten|Feldkirchen]] ||K || 12.977 || 14.030 || 14.263 |- |40. ||style=text-align:left | [[Bad Ischl]] ||O || 13.887 || 14.081 || 14.106 |- |41. ||style=text-align:left | [[Tulln an der Donau|Tulln]] ||N || 12.038 || 13.591 || 14.082 |- |42. ||style=text-align:left | [[Bludenz]] ||V || 13.369 || 13.701 || 13.964 |- |43. ||style=text-align:left | [[Bruck an der Mur]] ||St || 14.046 || 13.439 || 13.328 |- |44. ||style=text-align:left | [[Gmunden]] ||O || 13.133 || 13.184 || 13.265 |- |45. ||style=text-align:left | [[Sankt Veit an der Glan|Sankt Veit]] ||K || 12.045 || 12.976 || 13.030 |- |46. ||style=text-align:left | [[Schwaz]] ||T || 11.839 || 12.212 || 12.664 |- |47. ||style=text-align:left | [[Hall in Tirol|Hall]] ||T || 12.368 || 11.492 || 12.365 |- |48. ||style=text-align:left | [[Eisenstadt]] ||B || 10.349 || 11.334 || 12.190 |- |49. ||style=text-align:left | [[Knittelfeld]] ||St || 12.873 || 12.740 || 12.102 |- |50. ||style=text-align:left | [[Lienz]] ||T || 11.864 || 12.079 || 12.100 |- |51. ||style=text-align:left | [[Neunkirchen (Österreich)|Neunkirchen]] ||N || 10.216 || 11.562 || 12.030 |- |52. ||style=text-align:left | [[Hard]] ||V || 10.747 || 11.404 || 11.995 |- |53. ||style=text-align:left | [[Vöcklabruck]] ||O || 11.239 || 11.697 || 11.893 |- |54. ||style=text-align:left | [[Waidhofen an der Ybbs]] ||N || 11.435 || 11.662 || 11.821 |- |55. ||style=text-align:left | [[Wörgl]] ||T || 10.054 || 10.885 || 11.819 |- |56. ||style=text-align:left | [[Korneuburg]] ||N || 9.730 || 11.032 || 11.742 |- |57. ||style=text-align:left | [[Marchtrenk]] ||O || 10.369 || 11.274 || 11.694 |- |58. ||style=text-align:left | [[Rankweil]] ||V || 10.509 || 11.171 || 11.616 |- |59. ||style=text-align:left | [[Ried im Innkreis|Ried]] ||O || 11.260 || 11.404 || 11.578 |- |60. ||style=text-align:left | [[Zwettl]] ||N | 11.427 || 11.630 || 11.508 |- |61. ||style=text-align:left | [[Völkermarkt]] ||K || 11.081 || 11.373 || 11.430 |- |62. ||style=text-align:left | [[Wals-Siezenheim]] ||S || 9.563 || 11.024 || 11.417 |- |63. ||style=text-align:left | [[Bad Vöslau]] ||N || 11.055 || 10.998 || 11.195 |- |64. ||style=text-align:left | [[Hollabrunn]] ||N || 10.461 || 10.685 || 11.117 |- |65. ||style=text-align:left | [[Mistelbach an der Zaya|Mistelbach]] ||N || 10.234 || 10.644 || 10.980 |- |66. ||style=text-align:left | [[Enns (Stadt)|Enns]] ||O || 10.192 || 10.611 || 10.904 |- |67. ||style=text-align:left | [[Sankt Johann im Pongau|Sankt Johann]] ||S || 8.855 || 10.260 || 10.674 |- |68. ||style=text-align:left | [[Sankt Andrä (Kärnten)|Sankt Andrä]] ||K || 10.582 || 10.719 || 10.575 |- |69. ||style=text-align:left | [[Götzis]] ||V || 9.512 || 10.097 || 10.454 |- |70. ||style=text-align:left | [[Brunn am Gebirge]] ||N || 8.573 || 9.422 || 10.435 |- |71. ||style=text-align:left | [[Köflach]] ||St || 11.276 || 10.671 || 10.227 |- |72. ||style=text-align:left | [[Bischofshofen]] ||S || 10.138 || 10.087 || 10.101 |} [[Katiguriya:Mama llaqta (Iwrupa)]] [[Katiguriya:Awstiriya|!]] a9oixt5e6txmjn5ff62de7n5ph358h2 Rususuyu 0 5747 692555 691556 2026-11-06T03:03:07Z Juanistanska 35640 /* */ más información a rusia y no pongan Rusallpa o Ruskiti porque esos ni suenan paises Rusya o Rususuyu si suenan a paises 692555 wikitext text/x-wiki {{MamaLlaqta | nombre_oficial = Российская Федерация<br>''Rossíyskaya Federátsiya''<br>Rusya Huñuku | nombre_común = Rusya | de = de | imagen_bandera = Flag of Russia.svg | imagen_escudo = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | imagen_escudo_tamaño = 90px | símbolos = | imagen_mapa = Location Russia.svg | imagen_mapa_tamaño = 290px | lema_nacional = Ninguno | himno_nacional = ''[[Himno de la Federación Rusa]]'' | capital = [[Moskwa]] | capital_población = 11 273 400 ([[2004]]) | capital_coor_fmt = | capital_coor = 55_45_N_37_37_E_ 55°45′ N 37°37′ E | ciudad_principal = [[Moskwa]] | idiomas_oficiales = [[Rusu simi]] | gobierno = [[Republika]], [[Dimukrasya]] | dirigentes_títulos = [[Umalliq]]<br /><br />[[Uma kamayuq]] | dirigentes_nombres = [[Vladimir Putin]] (Владимир Путин)<br>[[:ru: Мишустин,Михаил Владимирович Mikhail Mishustin]] (Михаил Мишустин) | fundación = [[Qispikusqa]] | fundación_hitos = &nbsp;• Rimarisqa<br>&nbsp;• Chaninchasqa | fundación_fechas = [[Susyalista Suwit Republikakunap Huñun|Suwit Huñumanta]]<br>{{Pun|12|6|1990}}<br>[[24 ñiqin chakra yapuy killapi]] [[1991]] | superficie = 17 075 200 | superficie_puesto = 1 | superficie_agua = 0.5 | fronteras = 20.017 [[kilómetro|km]] | costas = 37 653 km | población = 142 893 540 ([[2006]]) | población_puesto = 8 | población_densidad = 8 | PIB_nominal = [[Dólar estadounidense|USD]] 979 048 millones | PIB_nominal_año = 2006 | PIB_nominal_puesto = 11 | PIB_nominal_per_cápita = USD 6 856 (2006) | PIB = [[Dólar estadounidense|USD]] 1.727.349 millones | PIB_año = 2006 | PIB_puesto = 9 | PIB_per_cápita = USD 12 096 (2006) | IDH = 0.797 | IDH_año = 2006 | IDH_puesto = 65 | IDH_categoría = <font color="#ffcc00">medio</font> | moneda = [[Rublli]] (''Рубль'', <code>[[ISO 4217|RUB]]</code>) | gentilicio = ruso, -a | horario = [[CEST]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+2 a +12) | horario_verano = [[CEST]] ([[Tiempo Coordinado Universal|UTC]]+3 a -1) | cctld = .ru | código_telefónico = 7 | prefijo_radiofónico = RAA-RZZ, UAA-UIZ | código_ISO = 643 / RUS / RU | miembro_de = [[ONU]], [[APEC]], [[CBSS]], [[OSCE]], [[G8]] }} '''Rususuyu icha Rusya (Rusu simipi: Россия, Latinpi qillqasqa: Rossiya), Chaninchasqa Rusiya Huñuku (rusu simipi: Российская Федерация,Latin: Rossiyskaya Federatsiya), huk [[Ukrayina|Urayina]] mama llaqtam, Chinchay [[Iwrupa]]<nowiki/>pi, Uralan Asyapipas. Tiksimuyuntinpi aswan hatun mama llaqtam, 17.125.191 km2-niyuq, Pachamamap isqun kaq rakinmanta aswan pisilla, imaymana allpayuq, pachamamayuqpas. Uma llaqtanqa Moskwa mama llaqtam.''' == Suyuq historianmanta == [[File:Продаж кріпаків з аукціону.jpg|thumb|230px|Noble runakunapura sirwiq qhatuymanta siq'i - pachak watakunapi Rusiyap kawsaynin.]] 7-9 siglokunapiqa eslavo oriental ayllukunam kaypi tiyarqaku yaqa llapan [[Ukrayina]] nacionpi, paykunapas kunan Rususuyu nacionpa inti chinkaykuy ladonman astakurqaku. Chawpi pachakunapiqa iskaynintin mama llaqtakunap allpankunaqa huk suyup rakinmi karqan, chay suyup uma llaqtanqa Kiyiw llaqtam karqan. XII pachakwatapi Kiyiwan suyuqa sapaq prinsipalkunamanmi t'aqakuyta qallarirqan. XII pachakwatapi Yuri Dolgoruky, Kiyiw kamachikuq Vladimir Monomakhpa 6 kaq churin, manam kamachiy tiyanapi derechoyuqchu karqan, chayraykutaq wichay-inti lluqsimuy ladupi allpakunata hap'inanpaqmi rirqan. Chhaynapin 12 siglo chawpipi eslavo ayllukuna Chawpi Rususuyu hallp’akunapi tarikurqanku. Manaraq chayamuchkaptinkum, kunan tiempopi finlandés runakunapa hichpallanpi kaq ayllukunaqa Muskuw llaqtapa kasqanpi yacharqaku, chaytaqa Dolgoruky sutiyuq runam huk uchuy llaqtacha hina kamarirqa.Vladimir-Suzdal (Rususuyu chawpinpi) Principadowan Kiyiwan 1169 watapi maqanakuy qallarirqan, chaymi Kiivan qhapaq suyumanta t'aqakurqan<ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref> [[File:Alexander Nevsky shroud 03 by shakko.JPG|thumb|170px|Alexander Nevsky]] 1240 watapi Batup invasionninmanta qhipaman, wichaypi kamachiqkunap umalliqnin Alexander Nevsky Batup uywasqan churinmi tukurqan, Alejandrop Horda nisqap ladunpi awqanakuypi yanapasqanraykum 16 watayuq churin Daniil ñawpaq Muskuw kamachikuq tukurqan, chaymi kunan pacha Rusiyap wiñayninman aparqan. Kunan Rusiyap allpanpi huk hatun chawpi pacha llaqtataq Veliky Novgorod karqan - sapaq republikap chawpin, sapa kuti Muskuwan maqanakuq, 1478 watapilla Moskwa atipasqa. Hamuq Ukranya , Bielorrusiya mama llaqtakunaqa 14 kaq pachakwatapi hamuq Rususuyu mama llaqtamanta t'aqanakurqanku, Lituania mama llaqtap Hatun Dukayunman tukurqan (18 kaq pachakwatakama kay iskay llaqtakunaqa qayllallapim karqan, kunankamapas Ukranya , Bielorrusiya simikunap rimayninkunaqa 84% nisqawanmi tupan).XV pachakwatap tukukuyninpiqa Quri Huñuqa Crimea qhapaq suyuman, Astrakhan, Kazan Khanate nisqaman, Moscovita suyumanpas ch'usaqyachisqa karqan, ñawpaq amistadninkunawan, vecinonkunawanpas sapa kuti maqanakuykunata rurarqan, ñawpaqtaqa Lituania hatun Ducado nisqawan. Sapa kutim Lituaniawan Moskwawan Smolensk llaqtapaq maqanakuy karqan. Rusiya runakunaqa Chinchay Eslavo ayllukunamantam lluqsispa sapaq mama llaqtata kamarirqan, 16 kaq pachakwatapi Moscovita suyup pachanpi<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>. [[File:Muscovy 1390 1525.png|thumb|230px|Muskuw qhapaq suyu - Rusiyap sunqun]] XV, XVI pachakwatakunapi runakunaqa Ukranyamanta elite nisqatam kamarqan, Ukranyap allpanta amachaspa, Zaporizhzhia Allpapi (Ukranyap uralanpi) tiyarqanku, vecinokunap atakasqanmanta, chaymantataqmi Cosaku nispa suticharqanku. Kunan pacha Rusiya runakunaqa XVII pachakwatapi Ukranyap allpankunaman hamurqanku, Ukranya runakuna 1648-1654 watapi Pulunya awqanakuypi Bohdan Khmelnytskyp pusasqan maqanakuptin, chaymantataq Rusiyawan hukllanakuy rimanakuykunata rurarqan<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref>. Ucrania runakunaqa manam oficialmentechu llaqtayuq hinachu qhawarisqaku, sapa kutim Rusiyap ukhunpi kallpawan llamk'aqkunaman kacharqanku, 1654 watapi rimanakuypa mana kasuspa. (10.000 Ucrania runakuna wañurqanku mana ch'uya kaptin Ladoga kanal rurakuchkaptin.) Chaywanmi Hetman Ivan Mazepa hatarirqan 1708 watapi, payqa Rusiyawan rimanakuynintam t'aqarqan, Sueciamanta amachasqa kayta maskarqan<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref> 1775 watapi Rusiyaqa Ukranyap Kusakukunata chinkachirqan, chaywantaq Ukranya runakunap achka sirwiq kayninku, Rusifikación - Ukranya simip, culturanpas kamachiypi chinkachisqa karqan. Kay kamachiypa ancha riqsisqa rikch'anachiyninkunaqa Ems kamachiymi (Эмский указ) Rusiyap ukhu ministrun Piotr Valuev (Валуевский циркуляр) kamachiyninpas, Ukranya runakunap mama siminta rimananta hark'arqan<ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>. [[File:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|200px|Piotr Valuev 1863 watapi kamachiynin: manam ima Ucrania simipas karqanchu, manam kanchu, manataqmi kanmanchu, pipas kay nisqanwan mana acuerdopi kaptinqa Rusiyap awqanmi.]] 1914 watapi Nicolás II kamachiqmi hark'arqan Rusiyap qhapaq suyunpi Ukranyamanta riqsisqa qillqaq Taras Shevchenko sutiyuq runap paqarisqanmanta pachak wata hunt'akuyninta<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref> 1917 watapi qallariypi Alexander Kerenskypa pusasqan pawqar waray killapi Revolución nisqa kamachiyta urquspa Rusiyata República nisqa kananpaqmi churarqan, ñawpaq sarunchasqa achka llaqtakunaman kacharisqa kanankupaq maqanakunankupaq<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref> 1917 watapi tukukuyninpi kamachiyman hamuspa, Vladimir Lenin ñawpaq Rusiyap republikanpi llaqta maqanakuyta willarqan, huk rakintaq 1917–1921 watakunapi Ukranya Runa Republikawan Suwit Huñu Rusiyawan awqanakuymi karqan, chaymi Ukranyata Pulunyawan Rusiyawan rakinakurqan (1922 watamanta Suwit Huñuwan)<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref>. 1932–1933 watakunapi Joseph Stalinpa kamachisqan Suwit Huñup kamachiyninmi Holodomor (yarqay rurasqa yarqay) nisqatam rurarqan, achka mama llaqtakunam Ukranya llaqtata wañuchiy nispa riqsirqanku, 10 hunu runakunap kawsaynintam wañuchirqan<ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>. [[File:Gulag Location Map.png|thumb|240px|Stalinpa dictadura pachanpi rikurimuq gulag campo de concentración nisqakunaq mapa]] 1937 watapi NKVD (qhipaman Unión Soviéticap Ministerio de Asuntos Internos nisqa sutiwan sutichasqa) yaqa llapan Ucraniamanta yachaysapa runakunata, culturamanta runakunata, yachaqkunatapas balearqanku, chaymantataqmi ayankuta pakallapi p'amparqanku Bykivnyan sach'a-sach'api, chaypim huk monumento sayarichisqa karqan Ralyan Unión thuñikuptin<ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>. 1941-1945 watapi, chay mama llaqtaqa tukuyninpi nazikunap hap'isqan karqan, sapa 5 kaq Ukranya civil wañurqan. 1960, 1980 watakunapi, Soviet kamachiyqa disidentekunata hark'aykunata ruwarqan, carcelkunaman kachaspa, psiquiátrico hampina wasikunaman churaspa, Ucraniamanta aswan riqsisqa disidente Vasyl Stus karqan<ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>.. 1985-1991 watakunapi Unión Soviética nacionqa thuñikurqan, 1991 watapi 24 agosto killapitaq Ucrania nacionqa independencia nisqa kananpaq willarqan. Vladimir Putinpa kimsa ñiqin kamachiyninpi, 2012 watapi kamachiyta qallariptin, Rusiyaqa hatun rimayta hark'ayta qallarirqan, Putinpas Ukranyap inti lluqsimuy ladupi kaq suyukunap qayllanpi awqaqkunata huñuyta qallarirqan, chaymantataqmi hatun pantasqa willaykunata chay mama llaqtap kuntranpi qallarirqan. Atiyta waqaychananpaq, chay pacha Ukranyap umalliqnin Viktor Yanukovych Putinta mañakurqan awqaqkunata kachananpaq, Ukranyaman 2013 watapi yaykunanpaq, chayraykutaq Euromaidan sutiwan riqsisqa protestakuna karqan. 20 ñiqin pawqar waray killapi 2014 p'unchawpi Yanukovych Kiev llaqtapi kachkaptin, Rusiya Ukranyap uralanpi Crimea yaqa wat'ata hap'iyta qallarirqan, chaymantataq ayqikuq Yanukovychman amachasqa kayta qurqan.12 ñiqin ayriway killapi 2014 p'unchawpi Rusiyaqa Ukranyap inti lluqsimuy ladupi maqanakuyta qallarirqan, Rusiyap Servicio Federal de Seguridad nisqap Igor Girkinpa umalliqninwan Sloviansk llaqtata atakaptin. 13 ñiqin ayriway killapi Ukranya mama llaqtaqa Rusiyap awqayninta hark'anapaq antiterrorista (ATO) llamk'ayta qallarirqan<ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref><ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>. [[File:Ruins of Donetsk International airport (16).jpg|thumb|250px|Donetsk aeropuertoqa Rusiyap awqaqkunap thuñichisqanmi karqan, 2014 watapi chay llaqtata hap'ispa]] Ni awọn agbegbe ti o gba, awọn ara ilu Russia bẹrẹ iparun nla ti awọn iwe-ede Yukirenia lati awọn ile-ẹkọ ẹkọ, awọn ile ọnọ, ati awọn ile-ikawe ti ko ni ibamu pẹlu awọn iṣedede ti ete ti Ilu Russia, ati ṣẹda eto ti awọn ibudó “filtration” nibiti awọn ara ilu ti wa ni tubu ati jiya. 2022 watakama Rusiyaqa "Donetsk Llaqta Republika" nisqa marionetawanmi, paypa sapallan kamachiqninqa Moskwa llaqtapi tiyaq Alexander Borodai sutiyuq pulitiku karqan, Ukranyawan pakasqa awqanakuytam rurarqan, chaytaq hunt'asqa awqanakuymanmi tukurqan.2022 watapi Rusiyantinpi achka awqanakuy hark'aq rikuchiykunam karqan, chaykunataqa amachay kallpakunam hark'arqan. Ucrania nacionpiqa Rusia nacionmi guerrapi hatun huchakunata ruwarqan, ahinataq tiyaq cheqaskunata bombardearqan, Mariupol hina llaqtakunata llapanta thunirqan, civil runakunata qatiykacharqan, sotanokunapipas ñak’arichirqan. Aswan hatun hucha civilkuna contra karqan Bucha llaqtapi disparasqanku, chaymi karqan marzo killapi 2022 watapi<ref>Laruelle M. Accusing Russia of fascism (англ.) // Russia in Global Affairs. — 2020. — Iss. 18, no. 4. — P. 100—123.</ref> <ref>Garaev D. The Methodology of the ‘Russian World’and ‘Russian Islam:’New Ideologies of the Post-Socialist Context (англ.) // The Soviet and Post-Soviet Review. — 2021. — Iss. 48, no. 3. — P. 367—390.</ref> <ref>Лариса Дмитрівна Якубова. Рашизм: звір з безодні. — Akademperiodyka, 2023. — 315 с. </ref> <ref>Tsygankov, Daniel Beruf, Verbannung, Schicksal: Iwan Iljin und Deutschland // Archiv fuer Rechts- und Sozialphilosophie. — Bielefeld, 2001. — Vol. 87. — 1. Quartal. — Heft 1. — S. 44—60.</ref>. Chay hap'isqa allpakunapiqa, Rusiya runakunaqa Ukranya simipi qillqasqakunatam achkata chinkachiyta qallarirqanku, yachay wasikunamanta, museokunamanta, bibliotecakunamantapas, chaykunaqa manam Rusiyap kamachiyninman hinachu karqan, chaymantataqmi huk sistema de "filtración" nisqa campamentokunata kamarqanku, chaypim llaqta runakunata wisq'arqanku, ñak'arichirqanku ima<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>. [[File:Destroyed apartment building 40a Buchmy Street, Kharkiv after Russian shelling by Kharkivian (03).jpg|thumb|250px|Rususuyu nacionpa bombardeasqanwan dañasqa wasimanta huknin, 2022]] Hinaspapas Rusia nacionmanta Timofey Sergeytsev sutiyoq político cientificopa qelqasqanmi maytu “¿Imatan Rusia Ucrania nacionwan ruwanan?”, nispa. (Rusia simipi: Что Россия должна сделать с Украиной?), sutichasqa karqan “rusa simipi runa wañuchiymanta qelqa” nispa, chaytaqa suticharqan Estados Unidos nacionmanta Timothy Snyder sutiyoq historiamanta yachaqmi<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref><ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>. == Allpa saywachi == * '''[[Urqu]]kuna:''' * '''[[Qucha]]kuna:''' * '''[[Mayu]]kuna:''' == Llaqta pusana rakiy == == Hatun llaqtakuna == * [[Moskwa|Muskuw]] (uma llaqta) * [[Sankt Peterburg]] (1917 watakama uma llaqta kasqa; 1924-1991 Leningrad) {| {{prettytable}} |----- |colspan="7" align="center" bgcolor="#FFA500" | '''Llaqtakuna''' |----- |rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''''' || colspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suti''' || colspan="3" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Runakuna''' || rowspan="2" align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Suyu''' |----- |align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Transkripsyun''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''Rusu simipi''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''1989''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2002''' || align="center" bgcolor="#98FB98" | '''2005''' |----- |align=right | 1. || [[Moskwa|Muskuw]] || Москва || align=right | 8 769 117 || align=right | 10 126 424 || align=right | 10 381 222 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 2. || [[Sankt Petersburg]]<sup>1</sup> || Санкт-Петербург || align=right | 4 460 424 || align=right | 4 159 635 || align=right | 4 039 745 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 3. || [[Nowosibirsk]]<sup>2</sup> || Новосибирск || align=right | 1 436 516 || align=right | 1 425 508 || align=right | 1 419 007 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 4. || [[Jekaterinburg]]<sup>3</sup> || Екатеринбург || align=right | 1 364 621 || align=right | 1 293 537 || align=right | 1 287573 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 5. || [[Nizhniy Novgorod]]<sup>4</sup> || Нижний Новгород || align=right | 1 438 133 || align=right | 1 311 252 || align=right | 1 284 164 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 6. || [[Samara]]<sup>5</sup> || Самара || align=right | 1 254 460 || align=right | 1 157 880 || align=right | 1 134 730 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 7. || [[Omsk]] || Омск || align=right | 1 148 418 || align=right | 1 134 016 || align=right | 1 129 281 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 8. || [[Kazan]] || Казань || align=right | 1 094 378 || align=right | 1 105 289 || align=right | 1 104 738 || [[Tatarsuyu]] |----- |align=right | 9. || [[Rostow na Donu]] || Ростов-на-Дону || align=right | 1 019 305 || align=right | 1 068 267 || align=right | 1 074 482 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 10. || [[Chellabinsk]] || Челябинск || align=right | 1 141 777 || align=right | 1 077 174 || align=right | 1 062 919 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 11. || [[Ufa (Rusya)|Ufa]] || Уфа || align=right | 1.082.052 || align=right | 1.042.437 || align=right | 1.033.338 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 12. || [[Volgograd]]<sup>6</sup> || Волгоград || align=right | 998.894 || align=right | 1.011.417 || align=right | 1.010.320 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 13. || [[Perm (Rusya)|Perm]]<sup>7</sup> || Пермь || align=right | 1.090.944 || align=right | 1.001.653 || align=right | 982.419 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 14. || [[Krasnojarsk]] || Красноярск || align=right | 912.629 || align=right | 909.341 || align=right | 907.451 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 15. || [[Saratow]] || Саратов || align=right | 904.643 || align=right | 873.055 || align=right | 863.725 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 16. || [[Voronesh]] || Воронеж || align=right | 886.844 || align=right | 848.752 || align=right | 840.582 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 17. || [[Togliatti]]<sup>8</sup> || Тольятти || align=right | 630.543 || align=right | 702.879 || align=right | 718.486 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 18. || [[Krasnodar]]<sup>9</sup> || Краснодар || align=right | 620.516 || align=right | 646.175 || align=right | 649.851 || [[Urin Rusiya suyu|Urin Rusiya]] |----- |align=right | 19. || [[Ullanovsk]]<sup>10</sup> || Ульяновск || align=right | 625.155 || align=right | 635.947 || align=right | 640.680 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 20. || [[Izhevsk]]<sup>11</sup> || Ижевск || align=right | 635.109 || align=right | 632.140 || align=right | 631.038 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 21. || [[Jaroslavl]] || Ярославль || align=right | 632.991 || align=right | 613.088 || align=right | 606.730 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 22. || [[Barnaul]] || Барнаул || align=right | 601.811 || align=right | 600.749 || align=right | 599.579 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 23. || [[Vladivostok]] || Владивосток || align=right | 633.838 || align=right | 594.701 || align=right | 587.022 || [[Karu Anti suyu|Karu Anti]] |----- |align=right | 24. || [[Irkutsk]] || Иркутск || align=right | 626.135 || align=right | 593.604 || align=right | 586.695 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 25. || [[Khabarowsk]] || Хабаровск || align=right | 600.623 || align=right | 583.072 || align=right | 578.303 || [[Karu Anti suyu|Karu Anti]] |----- |align=right | 26. || [[Orenburg]]<sup>12</sup> || Оренбург || align=right | 546.501 || align=right | 549.361 || align=right | 550.204 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 27. || [[Novokuzñetsk]]<sup>13</sup> || Новокузнецк || align=right | 599.947 || align=right | 549.870 || align=right | 539.616 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 28. || [[Rjasan]] || Рязань || align=right | 514.638 || align=right | 521.560 || align=right | 520.173 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 29. || [[Tjumen]] || Тюмень || align=right | 476.869 || align=right | 510.719 || align=right | 519.119 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 30. || [[Naberezhnyje Tschelny]]<sup>14</sup> || Набережные Челны || align=right | 500.309 || align=right | 518.896 || align=right | 540.769 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 31. || [[Lipetsk]] || Липецк || align=right | 449.635 || align=right | 506.114 || align=right | 515.655 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 32. || [[Pensa]] || Пенза || align=right | 542.612 || align=right | 518.025 || align=right | 512.602 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 33. || [[Astrachan]] || Астрахань || align=right | 509.210 || align=right | 504.501 || align=right | 502.533 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 34. || [[Makhachkala]]<sup>15</sup> || Махачкала || align=right | 317.475 || align=right | 462.412 || align=right | 497.959 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 35. || [[Tomsk]] || Томск || align=right | 501.963 || align=right | 487.838 || align=right | 485.519 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 36. || [[Kemerovo]]<sup>16</sup> || Кемерово || align=right | 520.263 || align=right | 484.754 || align=right | 477.090 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 37. || [[Tula (Rusya)|Tula]] || Тула || align=right | 539.980 || align=right | 481.216 || align=right | 468.825 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 38. || [[Kirov (Rusya)|Kirow]]<sup>17</sup> || Киров || align=right | 440.240 || align=right | 457.578 || align=right | 457.383 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 39. || [[Cheboksary]] || Чебоксары || align=right | 419.592 || align=right | 440.621 || align=right | 446.781 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 40. || [[Kaliningrad]]<sup>18</sup> || Калининград || align=right | 401.280 || align=right | 430.003 || align=right | 434.954 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 41. || [[Brjansk]] || Брянск || align=right | 452.160 || align=right | 431.526 || align=right | 427.236 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 42. || [[Ivanovo]] || Иваново || align=right | 481.042 || align=right | 431.721 || align=right | 420.839 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 43. || [[Magnitogorsk]] || Магнитогорск || align=right | 440.321 || align=right | 418.545 || align=right | 413.351 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 44. || [[Kursk]] || Курск || align=right | 424.239 || align=right | 412.442 || align=right | 409.431 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 45. || [[Tver]]<sup>19</sup> || Тверь || align=right | 450.941 || align=right | 408.903 || align=right | 400.212 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 46. || [[Nizhniy Tagil]] || Нижний Тагил || align=right | 439.521 || align=right | 390.498 || align=right | 381.116 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 47. || [[Stavropol]] || Ставрополь || align=right | 318.928 || align=right | 354.867 || align=right | 363.064 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 48. || [[Ulan-Ude]]<sup>20</sup> || Улан-Удэ || align=right | 352.530 || align=right | 359.391 || align=right | 360.278 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 49. || [[Belgorod]] || Белгород || align=right | 300.408 || align=right | 337.030 || align=right | 345.289 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 50. || [[Arkhangelsk]] || Архангельск || align=right | 415.921 || align=right | 356.051 || align=right | 344.600 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 51. || [[Kurgan (Rusya)|Kurgan]] || Курган || align=right | 355.517 || align=right | 345.515 || align=right | 343.129 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 52. || [[Kaluga]] || Калуга || align=right | 311.399 || align=right | 334.751 || align=right | 338.978 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 53. || [[Orjol]] || Орёл || align=right | 336.862 || align=right | 333.310 || align=right | 331.127 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 54. || [[Sochi]] || Сочи || align=right | 311.648 || align=right | 328.809 || align=right | 327.608 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 55. || [[Wolshski]] || Волжский || align=right | 268.842 || align=right | 313.169 || align=right | 323.293 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 56. || [[Smolensk]] || Смоленск || align=right | 341.483 || align=right | 325.137 || align=right | 320.991 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 57. || [[Murmansk]] || Мурманск || align=right | 468.039 || align=right | 336.137 || align=right | 319.263 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 58. || [[Vladikavkaz]]<sup>21</sup> || Владикавказ || align=right | 300.198 || align=right | 315.608 || align=right | 317.370 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 59. || [[Cherepovets]] || Череповец || align=right | 310.463 || align=right | 311.869 || align=right | 311.850 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 60. || [[Vladimir (Russland)|Wladimir]] || Владимир || align=right | 349.702 || align=right | 315.954 || align=right | 310.024 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 61. || [[Chita (Rusya)|Chita]] || Чита || align=right | 365.754 || align=right | 316.643 || align=right | 308.291 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 62. || [[Saransk]] || Саранск || align=right | 312.128 || align=right | 304.866 || align=right | 303.394 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 63. || [[Surgut]] || Сургут || align=right | 247.823 || align=right | 285.027 || align=right | 300.367 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 64. || [[Vologda]] || Вологда || align=right | 282.802 || align=right | 293.046 || align=right | 294.889 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 65. || [[Tambov]] || Тамбов || align=right | 304.600 || align=right | 293.658 || align=right | 290.933 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 66. || [[Nalchik]] || Нальчик || align=right | 234.547 || align=right | 274.974 || align=right | 282.913 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 67. || [[Taganrog]] || Таганрог || align=right | 291.622 || align=right | 281.947 || align=right | 279.056 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 68. || [[Kostroma]] || Кострома || align=right | 278.414 || align=right | 278.750 || align=right | 277.656 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 69. || [[Komsomolsk na Amure]] || Комсомольск-на-Амуре || align=right | 315.325 || align=right | 281.035 || align=right | 275.164 || [[Karu Anti suyu|Karu Anti]] |----- |align=right | 70. || [[Sterlitamak]] || Стерлитамак || align=right | 247.457 || align=right | 264.362 || align=right | 267.231 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 71. || [[Petrozawodsk]] || Петрозаводск || align=right | 269.485 || align=right | 266.160 || align=right | 265.025 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 72. || [[Bratsk]] || Братск || align=right | 255.705 || align=right | 259.335 || align=right | 259.991 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 73. || [[Joshkar-Ola]]<sup>22</sup> || Йошкар-Ола || align=right | 241.601 || align=right | 256.719 || align=right | 259.540 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 74. || [[Dzerzhinsk (Oka)|Dzerzhinsk]] || Дзержинск || align=right | 285.071 || align=right | 261.334 || align=right | 256.537 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 75. || [[Orsk]] || Орск || align=right | 270.711 || align=right | 250.963 || align=right | 246.836 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 76. || [[Nizhnevartovsk]] || Нижневартовск || align=right | 241.457 || align=right | 239.044 || align=right | 244.937 || [[Ural suyu|Ural]] |----- |align=right | 77. || [[Angarsk]] || Ангарск || align=right | 265.835 || align=right | 247.118 || align=right | 243.158 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 78. || [[Novorossijsk]] || Новороссийск || align=right | 185.938 || align=right | 232.079 || align=right | 241.856 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 79. || [[Nizhnekamsk]] || Нижнекамск || align=right | 190.793 || align=right | 225.399 || align=right | 234.297 || [[Wolga suyu|Wolga]] |----- |align=right | 80. || [[Syktyvkar]]<sup>23</sup> || Сыктывкар || align=right | 232.117 || align=right | 230.011 || align=right | 230.139 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 81. || [[Zelenograd]] || Зеленоград || align=right | 158.294 || align=right | 215.727 || align=right | 228.294 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 82. || [[Stari Oskol]] || Старый Оскол || align=right | 173.917 || align=right | 215.898 || align=right | 226.977 || [[Chawpi Rusya suyu|Chawpi Rusya]] |----- |align=right | 83. || [[Shakhty]] || Шахты || align=right | 225.797 || align=right | 222.592 || align=right | 221.312 || [[Urin Rusya suyu|Urin Rusya]] |----- |align=right | 84. || [[Blagoveshchensk]] || Благовещенск || align=right | 205.553 || align=right | 219.221 || align=right | 221.296 || [[Karu Anti suyu|Karu Anti]] |----- |align=right | 85. || [[Rybinsk]]<sup>24</sup> || Рыбинск || align=right | 251.442 || align=right | 222.653 || align=right | 216.724 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 86. || [[Bijsk]] || Бийск || align=right | 233.238 || align=right | 218.562 || align=right | 215.430 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 87. || [[Prokopjevsk]] || Прокопьевск || align=right | 273.838 || align=right | 224.597 || align=right | 215.270 || [[Sibir suyu|Sibir]] |----- |align=right | 88. || [[Jakutsk]] || Якутск || align=right | 186.626 || align=right | 210.642 || align=right | 215.063 || [[Karu Anti suyu|Karu Anti]] |----- |align=right | 89. || [[Velikiy Novgorod]]<sup>25</sup> || Великий Новгород || align=right | 229.126 || align=right | 216.856 || align=right | 215.062 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 90. || [[Pskow]] || Псков || align=right | 203.789 || align=right | 202.780 || align=right | 201.990 || [[Chinchay-Kunti Rusya]] |----- |align=right | 91. || [[Balakovo]] || Балаково || align=right | 197.391 || align=right | 200.470 || align=right | 201.920 || [[Wolga suyu|Wolga]] |} == Simikuna == * [[Rusu simi]] * hukkunapas == Kaypipas qhaway == == Willay pukyukuna == <references/> == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|Russia}} [[Katiguriya:Mama llaqta (Asya)]] [[Katiguriya:Mama llaqta (Iwrupa)]] [[Katiguriya:Rusya| ]] dh0ptkz01iofvafx164iyc9n0ah9z1z Anti Alimanya 0 12568 692545 690887 2026-11-05T20:32:24Z Juanistanska 35640 /* */ El nombre de Ripuwlika estaba mal escrito así que decidí cambiarlo 692545 wikitext text/x-wiki {{Estado desaparecido |nombre_oficial = Deutsche Demokratische Republik |nombre_completo = Alimana Dimukratiku Ripuwlika |nombre_común = Anti Alimanya |continente=Iwrupa |pais = Alimanya |era=Chiri maqanakuy |evento_inicio = [[Kamasqa]] |año_inicio = 1949 |año_fin = 1990 |evento_fin = [[Hukllakusqa]] |fecha_inicio = 7 de uctupri |fecha_fin = 3 de octubre |p1 = Zonas de ocupación aliada en Alemania |bandera_p1 = Sin_bandera.svg<!---La bandera mercante jamás fue la bandera de Alemania, solamente era usada por los barcos mercantes alemanes por necesidad---> |s1 = Alimanya |bandera_s1 = Flag_of_Germany.svg |imagen_bandera = Flag of East Germany.svg |imagen_escudo = Coat of arms of East Germany (1955–1990).svg |mapa = LocationEastGermany.png |lema_nacional = ''Auferstanden aus Ruinen''<br />([[aliman simi]]pi ''Thuñisqakunamanta sayarisqa'') |himno_nacional = ''[[Auferstanden aus Ruinen]]'' |idioma = [[Aliman simi]] |capital = [[Berlin]]&sup1; |forma_de_gobierno = Susyalista mama llaqta |legislatura = Runa llaqta ukhu ''(Volkskammer)'' |datos_superficie1 = 108333 |datos_población1 = 16111000 |datos_año1 = 1990 |moneda = [[Aliman Dimukratiku Republikap Markun]] |miembro_de = [[ONU]], [[Warszawa Paktu]], [[CAME]] |notas = &sup1; Tukrilla "''Berlin, Hauptstadt der DDR''". DDR-qa [[Anti Berlin]]llatam kamachirqan. |Supaysuti=Alimanyamanta}} '''Alimana Dimukratiku Ripubwlika''' ([[aliman simi]]pi: ''Deutsche Demokratische Republik'', '''DDR''') nisqaqa huk [[susyalismu|susyalista]] [[Ripuwlika|ripuwlikam]] karqan, [[1949]] watamanta [[1990]] watakamam. [[Iskay ñiqin pachantin maqanakuy]]pa qhipanpi [[Suwit Huñu]]p awqaqkuna anti [[Alimanya]]ta hap'isptin, huk atiqkunataq kuntinta hap'iptin, Alimanya [[tawantin atiq mama llaqta]]p [[ukupasyun suyu]]nman rakisqa karqan. Kimsantin kuntinpi kaq ukupasyun suyumanta 1949 watapi kapitalista, parlamintu dimukratiya kaq ''[[Tantasqa Republika Alimanya|Tantasqa Ripuwlika Alimanya]]''m tukuptin, Suwit Huñup hap'isqan suyumantataq susyalista ''Alimana Dimukratiku Ripuwlika''m tukurqan. Alimana Dimukratiku Republikap [[musiku]]n, [[kawpay llika]]npas ismuptin [[1989]] watapi [[Erich Honecker]] sutiyuq pusaqnin urmachisqa karqan. [[1990]] watapi [[akllanakuy]]pi akllasqa musuq kamachinaqa mama llaqtata chulluchiyta kamarikurqan. Chaymantataq [[Kunti Alimanya|Tantasqa Ripuwlika Alimanyaman]] hukllakurqan. Chaywanmi susyalismu qulluchisqa kaptin [[runa llaqtap kapuyninkuna]] ''(Volkseigentum)'' nisqaqa [[kapitalista]]kunaman, aswanta kunti Alimanyayuq [[ruruchina]]kunamanmi qhatusqa karqan. == Hawa t'inkikuna == {{commonscat|German Democratic Republic}} [[Katiguriya:Wiñay kawsay (Alimanya)]] [[Katiguriya:Puchukasqa mama llaqta (Iwrupa)]] pc7ikk9iv3njm3j4zc3djvpu4x4lfxc Musuq-Rusiya 0 65117 692552 2026-11-06T02:53:08Z Juanistanska 35640 Creado al traducir la introducción de la página «[[:es:Special:Redirect/revision/175277441|Nueva Rusia]]» 692552 wikitext text/x-wiki '''Musuq-Rusiya''' (Rusu simipi: '''Novorossiya''' (''Novorossiya'' ), icha Nuwurusiya ''',''' [[Yana hatun qucha|Yana mama quchap]] wichayninpi ancha hatun Willarinamanta, culturamanta suyum, iskay ñiqin kuskanpi [[Qhapaq suyu rusiya|Rusiyap qhapaq suyunman]] hukllachasqa., Rusya-Turki awqanakuykunap rurunrayku (kunan pacha [[Ukrayina|Ukranyap]] uralanpa rakinmi, wakin rakinkunaqa kunankama [[Rususuyu|Rusiyapmi,]] 2022 watapi Rusiyap Ukrayimaman yaykusqanmanta pacha mana kamachiyman hina hap'isqanrayku, chaymantataqmi kikinmanta sutichasqa [[Transnistriya]], [[Multhawya|Multuwa]] mama llaqtap hukninmi). Musuq-Rusiyap inti chinkaykuy larun ( Dniester wan Dnieper mayukuna chawpipi) [[Utumanu qhapaq suyu|Otomanokuna]] Yedisan sutiwan riqsisqa karqan, ñawpaqtaqa chawpi rakiwan kuska Nogai Hordap tiyasqanmi karqan. Chay simiqa Sallqa Chakrakunap ñawpa pacha suyuntam . Novorossiya llaqtapi tiyaq runakuna, infraestructura, kawsaypas pisi pachallapin kamasqa karqan, kikin suyutaqmi pisi numatayuq mana wiñasqa estepa nisqamanta kallpasapa industrial nisqa suyuman tukupurqan, chaymi {{siglo|XIX||s}} tukurqan, Rusiyap qhapaq suyunpa, qhipamantaq Ukrayina Suwit Huñup Susyalista Ripuwlikap (Ukrayina SHSR) qullqichakuypa wasanpi. Kamachiypiqa, kay allpakunaqa, hukniray pachakunapi, Musuq Rusiya kamachiyta (1764-1802) Novorossiysk- [[Pisarapiya|Pisarapya]] Hatun Kamachiytapas (1822-1874) kamarqan. qallariypi rakinakuy administrativo-territorialman hina : Chiqamanta rimaspaqa, Novorossiyaqa Kherson, Yekaterinoslav, Taurida pruwinsyakunatam hap'irqan; hinaspa, aswan hatunpiqa, Pisarapiya suyu, Kupan suyu, Yana mama qucha, Stavropol pruwinsyakuna, Don awqaq suyu suyupas karqan. qallariypi, “Novorossiya” sutita llamk’achirqanku, <ref name="dup-0-39" /> ichaqa [[Republica Popular Ucraniana|Ucrayina Runallaqta Ripuwlika]] atipasqa kaptin , Ukrayinap sapaq awqaypi (1917-1921) chaymanta yaqa llapan kay allpakuna Ucrayina SSR nisqapi churasqa kaptin, “ Ukrayinap Uralan ” utaq “Uray Yana Qucha suyu” nispa sutichayta qallarirqanku. Chay pachallapitaqmi chay simiqa [[Republica Socialista Federativa de la Union sovietica rusa|Rusiyap Suwit Huñu Huñuku Susyalista Ripuwlikapipas]] manaña llamk'achisqachu karqan, Novorossiysk puertop sutinllapi huk rastrota saqispa. 2014 watapi, Ukrayinapi Rusiyaman sayapakuq protestakuna kachkaptin, Rusiyap umalliqnin [[Vladimir Putin]] "Novorossiya" simita paqarichirqan , Ukrayinap uralanpi, chinchayninpipas Rusiyap yanapaqnin suyuta kamarinapaq llamk'aymanta rimanapaq. Kikinmanta Donetsk Runallaqta Ripuwlika (DPR), Luhansk Runallaqta Ripuwlika (LPR) nisqakuna kamasqa kaptin pisi pachamantam Novorossiya Kunfederacionpi hukllanakunankupaq yuyaykusqankuta willarqanku. Novorossiya llamk'ayqa 2015 watapi chirisqa karqan , Iskay ñiqin Minsk Rimanakuyp rurakuyninpi . eyogoxxuarpassmidg5m7k639gv6r57 692553 692552 2026-11-06T02:54:05Z Juanistanska 35640 /* */ 692553 wikitext text/x-wiki '''Musuq-Rusiya''' (Rusu simipi: '''Novorossiya''' (''Novorossiya'' ), icha Nuwurusiya ''',''' [[Yana hatun qucha|Yana mama quchap]] wichayninpi ancha hatun Willarinamanta, culturamanta suyum, iskay ñiqin kuskanpi [[Qhapaq suyu rusiya|Rusiyap qhapaq suyunman]] hukllachasqa., Rusya-Turki awqanakuykunap rurunrayku (kunan pacha [[Ukrayina|Ukrayinap]] uralanpa rakinmi, wakin rakinkunaqa kunankama [[Rususuyu|Rusiyapmi,]] 2022 watapi Rusiyap Ukrayimaman yaykusqanmanta pacha mana kamachiyman hina hap'isqanrayku, chaymantataqmi kikinmanta sutichasqa [[Transnistriya]], [[Multhawya|Multuwa]] mama llaqtap hukninmi). Musuq-Rusiyap inti chinkaykuy larun ( Dniester wan Dnieper mayukuna chawpipi) [[Utumanu qhapaq suyu|Utumanukuna]] Yedisan sutiwan riqsisqa karqan, ñawpaqtaqa chawpi rakiwan kuska Nogai Hordap tiyasqanmi karqan. Chay simiqa Sallqa Chakrakunap ñawpa pacha suyuntam . Novorossiya llaqtapi tiyaq runakuna, infraestructura, kawsaypas pisi pachallapin kamasqa karqan, kikin suyutaqmi pisi numatayuq mana wiñasqa estepa nisqamanta kallpasapa industrial nisqa suyuman tukupurqan, chaymi {{siglo|XIX||s}} tukurqan, Rusiyap qhapaq suyunpa, qhipamantaq Ukrayina Suwit Huñup Susyalista Ripuwlikap (Ukrayina SHSR) qullqichakuypa wasanpi. Kamachiypiqa, kay allpakunaqa, hukniray pachakunapi, Musuq Rusiya kamachiyta (1764-1802) Novorossiysk- [[Pisarapiya|Pisarapya]] Hatun Kamachiytapas (1822-1874) kamarqan. qallariypi rakinakuy administrativo-territorialman hina : Chiqamanta rimaspaqa, Novorossiyaqa Kherson, Yekaterinoslav, Taurida pruwinsyakunatam hap'irqan; hinaspa, aswan hatunpiqa, Pisarapiya suyu, Kupan suyu, Yana mama qucha, Stavropol pruwinsyakuna, Don awqaq suyu suyupas karqan. qallariypi, “Novorossiya” sutita llamk’achirqanku, <ref name="dup-0-39" /> ichaqa [[Republica Popular Ucraniana|Ucrayina Runallaqta Ripuwlika]] atipasqa kaptin , Ukrayinap sapaq awqaypi (1917-1921) chaymanta yaqa llapan kay allpakuna Ucrayina SSR nisqapi churasqa kaptin, “ Ukrayinap Uralan ” utaq “Uray Yana Qucha suyu” nispa sutichayta qallarirqanku. Chay pachallapitaqmi chay simiqa [[Republica Socialista Federativa de la Union sovietica rusa|Rusiyap Suwit Huñu Huñuku Susyalista Ripuwlikapipas]] manaña llamk'achisqachu karqan, Novorossiysk puertop sutinllapi huk rastrota saqispa. 2014 watapi, Ukrayinapi Rusiyaman sayapakuq protestakuna kachkaptin, Rusiyap umalliqnin [[Vladimir Putin]] "Novorossiya" simita paqarichirqan , Ukrayinap uralanpi, chinchayninpipas Rusiyap yanapaqnin suyuta kamarinapaq llamk'aymanta rimanapaq. Kikinmanta Donetsk Runallaqta Ripuwlika (DPR), Luhansk Runallaqta Ripuwlika (LPR) nisqakuna kamasqa kaptin pisi pachamantam Novorossiya Kunfederacionpi hukllanakunankupaq yuyaykusqankuta willarqanku. Novorossiya llamk'ayqa 2015 watapi chirisqa karqan , Iskay ñiqin Minsk Rimanakuyp rurakuyninpi . iakkh9m8jub45j4s1jgh3watnbv8ygi 692554 692553 2026-11-06T02:55:50Z Juanistanska 35640 /* */ 692554 wikitext text/x-wiki '''Musuq-Rusiya''' (Rusu simipi: '''Novorossiya''' (''Novorossiya'' ), icha Nuwurusiya ''',''' [[Yana hatun qucha|Yana mama quchap]] wichayninpi ancha hatun Willarinamanta, culturamanta suyum, iskay ñiqin kuskanpi [[Qhapaq suyu rusiya|Rusiyap qhapaq suyunman]] hukllachasqa., Rusya-Turki awqanakuykunap rurunrayku (kunan pacha [[Ukrayina|Ukrayinap]] uralanpa rakinmi, wakin rakinkunaqa kunankama [[Rususuyu|Rusiyapmi,]] 2022 watapi Rusiyap Ukrayimaman yaykusqanmanta pacha mana kamachiyman hina hap'isqanrayku, chaymantataqmi kikinmanta sutichasqa [[Transnistriya]], [[Multhawya|Multuwa]] mama llaqtap hukninmi). Musuq-Rusiyap inti chinkaykuy larun ( Dniester wan Dnieper mayukuna chawpipi) [[Utumanu qhapaq suyu|Utumanukuna]] Yedisan sutiwan riqsisqa karqan, ñawpaqtaqa chawpi rakiwan kuska Nogai Hordap tiyasqanmi karqan. Chay simiqa Sallqa Chakrakunap ñawpa pacha suyuntam . Novorossiya llaqtapi tiyaq runakuna, infraestructura, kawsaypas pisi pachallapin kamasqa karqan, kikin suyutaqmi pisi numatayuq mana wiñasqa estepa nisqamanta kallpasapa industrial nisqa suyuman tukupurqan, chaymi tukurqan, Rusiyap qhapaq suyunpa, qhipamantaq Ukrayina Suwit Huñup Susyalista Ripuwlikap (Ukrayina SHSR) qullqichakuypa wasanpi. Kamachiypiqa, kay allpakunaqa, hukniray pachakunapi, Musuq Rusiya kamachiyta (1764-1802) Novorossiysk- [[Pisarapiya|Pisarapya]] Hatun Kamachiytapas (1822-1874) kamarqan. qallariypi rakinakuy administrativo-territorialman hina : Chiqamanta rimaspaqa, Novorossiyaqa Kherson, Yekaterinoslav, Taurida pruwinsyakunatam hap'irqan; hinaspa, aswan hatunpiqa, Pisarapiya suyu, Kupan suyu, Yana mama qucha, Stavropol pruwinsyakuna, Don awqaq suyu suyupas karqan. qallariypi, “Novorossiya” sutita llamk’achirqanku, <ref name="dup-0-39" /> ichaqa [[Republica Popular Ucraniana|Ucrayina Runallaqta Ripuwlika]] atipasqa kaptin , Ukrayinap sapaq awqaypi (1917-1921) chaymanta yaqa llapan kay allpakuna Ucrayina SSR nisqapi churasqa kaptin, “ Ukrayinap Uralan ” utaq “Uray Yana Qucha suyu” nispa sutichayta qallarirqanku. Chay pachallapitaqmi chay simiqa [[Republica Socialista Federativa de la Union sovietica rusa|Rusiyap Suwit Huñu Huñuku Susyalista Ripuwlikapipas]] manaña llamk'achisqachu karqan, Novorossiysk puertop sutinllapi huk rastrota saqispa. 2014 watapi, Ukrayinapi Rusiyaman sayapakuq protestakuna kachkaptin, Rusiyap umalliqnin [[Vladimir Putin]] "Novorossiya" simita paqarichirqan , Ukrayinap uralanpi, chinchayninpipas Rusiyap yanapaqnin suyuta kamarinapaq llamk'aymanta rimanapaq. Kikinmanta Donetsk Runallaqta Ripuwlika (DPR), Luhansk Runallaqta Ripuwlika (LPR) nisqakuna kamasqa kaptin pisi pachamantam Novorossiya Kunfederacionpi hukllanakunankupaq yuyaykusqankuta willarqanku. Novorossiya llamk'ayqa 2015 watapi chirisqa karqan , Iskay ñiqin Minsk Rimanakuyp rurakuyninpi . 3aw6zfdef34atrb9t9sjlvd7hpx1cpc