အသုံးပြုလူ:Barras

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.8</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>အသုံးပြုလူ:Barras</title>
    <ns>2</ns>
    <id>4871</id>
    <revision>
      <id>19300</id>
      <timestamp>2026-06-25T15:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Barras</username>
        <id>807</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;[[m:User:Barras|&gt;&gt;&gt;]]&quot;</comment>
      <origin>19300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="cdvi63wxrv8gkd3jonxs4lgdygdiaj8" xml:space="preserve">[[m:User:Barras|&gt;&gt;&gt;]]</text>
      <sha1>cdvi63wxrv8gkd3jonxs4lgdygdiaj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မင်းသုဝဏ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4872</id>
    <revision>
      <id>19301</id>
      <timestamp>2026-06-25T16:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{copy edit}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ  | name        = မင်းသုဝဏ် | native_name =  | image       = Min Thu Wun portrait.jpg | alt         =  | caption     =  |order =  |majority =  |predecessor2 =  |successor2   =   |party =  | birth_name  = မောင်ဝန် | birth_date  = {{birth date|df=yes|1909|2|10}} | birth_place = ကွမ်းခြံကုန...&quot;</comment>
      <origin>19301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28567" sha1="r09sj3fz7pllc35ywi2ecpry8sum32d" xml:space="preserve">{{copy edit}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ 
| name        = မင်းသုဝဏ်
| native_name = 
| image       = Min Thu Wun portrait.jpg
| alt         = 
| caption     = 
|order = 
|majority = 
|predecessor2 = 
|successor2   =  
|party = 
| birth_name  = မောင်ဝန်
| birth_date  = {{birth date|df=yes|1909|2|10}}
| birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date  = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}}
| death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = မွန်
| other_names = 
| known_for   =[[ခေတ်စမ်းစာပီ]] 
| occupation  = စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ
| parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ
| spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် 
| children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]]
| awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]&lt;br/&gt;[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့
| url = 
|signature=Min Thu Won's Signature.jpg}}
[[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]]
'''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ သြဂတ်၊ ၂၀၀၄) စွာ မြန်မာနိုင်ငံသား စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတဦး ဖြစ်ပြီးကေ [[ခေတ်စမ်းစာပီ]]ကို ဦးဆောင်ခသူတိအနက် တဦး ဖြစ်ရေအပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]ဧ့ ဖခင်လည်း ဖြစ်တေ။

== ငယ်ဘဝ ==
မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (အဂု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]မာ ကုန်သည်တိဖြစ်ကတ်သော ဦးလွမ်းပင်နန့် ဒေါ်မိရို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗဒူးနိမာ မွီးဖွားခရေ။ မွီးချင်း (၇) ယောက်မာ ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်တေ။ နာမည်ရင်းမာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီးကေ [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်တေ။ အရပ်ထဲမာ မောင်လှမောင်နာမည်ဟိသူတိမာ အများအားဖြင့် ဆိုးကတ်လို့ '''မောင်လှဝံ''' ဟု နာမည်ပြောင်းရေ။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ရက်ချုပ်ဖွဲ့ပီးရေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းမာ ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အရပ်ထဲက ဦးရွှီဒုံးဆိုသူက '''ခွီးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ် ချစ်စနိုးခေါ်ကတ်တေ။ မြို့နံဘေးမာ ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလှာသူတိနီထိုင်ရေ ရွှေဘိုတန်းဟိရေ။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနန့်တူသဖြင့် တချို့က '''ငပန်''' ဆိုပနာလည်း ခေါ်ကတ်တေ။ နောင်မာ မောင်ဝံ အမည်ရာ တွင်လို့ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်ရေ။ &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;&gt;{{cite web
|url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun
|title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်ဧ့ စာပီနန့် ဘဝဖြစ်စိုင်မှတ်တမ်း
|accessdate= ၂၃
|accessdaymonth= ၈
|accessyear= ၂၀၁၄
|archivedate= 1 December 2015
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun
}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရီး ==
၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှီကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)မာ မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူရေ။ ကျောင်းအုပ်မာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်ပနာ ဆဋ္ဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်ပနာ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီးး အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ကဗျာရီးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းပါးကသင်ယူခရေ။ ဆဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင် (၃၀) ရက်မာ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်ပြီးကေ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခရေ။

၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စံဂိုးလားသျှစ်စာမိန်းပွဲ (စတုတ္ထရပြီးကေ) အောင်မြင်ခရေ။ အဌမတန်းမှစပြီးကေ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်မာ ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလိန့်မေသျှေကျောင်း (ညကျောင်း) မာ အပတ်စိုင် အလှည့်ကျစာသင်ပီးရရေ။ ဒေနှစ်မာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းမာ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရရေ။

၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခရေ။ ဂျုန်လမာ ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ယား ပဲခူးဆောင်မာနိန်ရေ။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မာ ဥပစာတန်းမာ အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွီးခံရပြီးကေ တနှစ်အထဲ မာ့ခ်ျလမာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမီးပွဲဖြီဆိုရာ အောင်မြင်ခရေ။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) မာ ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရရေ။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမိန်းပွဲအောင်ရေ။ ထိုနှစ်မာ မိဘတိစီးပွားပျက် လို့ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းမာ ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခရေ။ အချေကဗျာများ စတင်ရီးသားခရေ။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်ပနာ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခရေ။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခပြီး ဂျုန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခရေ။ ပဲခူးဆောင်မာ ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခရေ။

၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမိန်းပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခရရေ။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွီ့ပြီးကေ ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာတိ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ ပညာသင်ဆုရပြီးကေ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ လားရောက်ပညာသင်ခရေ။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းမာ သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်ဘာသာဗေဒပညာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှိတိုင်းနန့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လိလာရီးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွီ့ပညာသင်ကြားခရေ။

၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပီဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရဟိခပြီးကေ စတ်တင်ဘာလမာ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပနာရောက်ဟိခရေ။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နိမာ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရီးကော်မတီဝင် တဦးလည်းဖြစ်တေ။

၁၉၄၀ ခုနှစ်မာ ''မောင်ခွီးဖို့'' အချေကဗျာများထွက်ဟိခလို့ ၁၉၄၁ ခုနှစ်မာ ''သပြီညိုနန့်အရာကဗျာများ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲ ပညာရီးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲမာ အမှုထမ်းခရေ။ ပညာ့တင်းခွန်အသင်းနန့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခရေ။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မာ ဂျန်နဝါရီ (၁၀) ရက်မာစတင်ပြုစုခရေ။)

၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်မာ စစ်ဖီးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို တနားတရပ်ဆိုင်းထားရရေ။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လှာပြီးကေ အုပ်ချုပ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို လုပ်ကိုင်ခရရေ။ ကွမ်းခြံကုန်းမြီာက်ပိုင်းမာ မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ (၂) လလှောက်လုပ်ရရေ။ သြဂတ်လ (၆) ရက်နိမာ ရန်ကုန် မဂိုလမ်းမာ အရီးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်ပနာ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခရေ။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရရေ။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]မာကျင်းပသော အာသျှတိုက် ဆက်ဆံရီးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ဂေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နန့် တက်ရောက်ခရေ။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပီအသင်းဖြစ်ပေါ်လှာရေအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီမာ ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်တိကို ပြန်ပနာလုပ်ကိုင်ခရေ။ အခြီခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပီးခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့မာသို့ ဝင်ရောက်ခရေ။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်မာ စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရီးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''စာပီလောက'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခရရေ။

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်မာ (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လိလာဆည်းပူးခရေ။

၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နန့်ထုတ်ဝီရီးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီရို့နန့်တွဲပြီးကေ ''ခွင်ခတောက်ဆိုင် ခေတ်စမ်းစာပီ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာနိုင်ငံယိုင်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နန့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှိဂျာမနီနိုင်ငံ]]တိသို့ လှည့်လည်ခရေ။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်ကူညီခရေ။ စာပီဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပီ ဆုပီးရီးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရီးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီရို့မာ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမာ ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခရေ။ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နန့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့လားရောက်ခရေ။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝီဖြန့်ချိရီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နန့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မသျှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်မာ ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နန့်စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာနမာ ပြန်ပနာအမှုထမ်းခရေ။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရရေ။

၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခရေ [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနန့်ပင်မကြီး''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး စွာ'' (ဇော်ဂျီနန့်တွဲဗျာယ်) စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရီးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခရေ။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ ပင်စင်ယူလို့ ပညာရီး ဌာန အထူးအရာဟိအဖြစ် ဆက်ပနာဆောင်ရွက်ခရေ။ ''ခမောင်းငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) မာ အသင်းဧ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွီးခံရရေ။ ''ရီဖုံးစင်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်မာ ပညာရီးအရာဟိအဖြစ်မှ အနားယူခရေ။

၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုရို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]မာ အာဂန္တုပါမောက္ခအဖြစ် လားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလမာ ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ဟိခပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရဟိခရေ။

၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝထုတိုများ''စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။ မင်းသုဝဏ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြီ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊  [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]ဧ့ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှီနန့်တွဲဖက်ဗျာယ်) ရို့ကို တီးဖြတ်ပီးခရေ။

== ကလောင်ခွဲများ ==
* (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ)
* (၆) စန်းသော်တာ
* (၇) မောင်ဝန်
* (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;/&gt;

== နိုင်ငံရီးနန့် ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၉၀ ခုနှစ် ထိုဟင့် ဒေဟင့် ရွီးကောက်ပွဲမာ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို တက်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ကာ အနိုင်ရဟိခရေ။ အနိုင်ရမဲ အရွီအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်တေ။ အခြီခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း အတွက်နန့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပါ၊၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}&lt;/ref&gt; 

စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပီးမှုတိကြောင့် ရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရယား (၈) နှစ်အကြာမာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ သြဂတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွီနိမိုးထ (၁၁:၃၀) နာရီမာ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြီညိုနီအိမ်မာ ကွယ်လွန်ခရေ။

== ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ ==
# မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု
 ပန်းနှင့် ပင်စည်
ပျဉ်းမငုတ်တို
ရေချမ်းစင်
သဘာဝပြက္ခဒိန်
အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း
စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ)
ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ)
လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်)
ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ
ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ်
ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင်
မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး
မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ
အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့
ကဗျာပေါင်းချုပ်
ဓမ္မပဒ
နှလုံးလှပုံပြင်များ
တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း
မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း
ဝတ္ထုတိုများ
နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
[http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }}

{{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပီဆုရှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>r09sj3fz7pllc35ywi2ecpry8sum32d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19302</id>
      <parentid>19301</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ */</comment>
      <origin>19302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28609" sha1="om9o9ofuk12e893bpf4m16q3x2po64s" xml:space="preserve">{{copy edit}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ 
| name        = မင်းသုဝဏ်
| native_name = 
| image       = Min Thu Wun portrait.jpg
| alt         = 
| caption     = 
|order = 
|majority = 
|predecessor2 = 
|successor2   =  
|party = 
| birth_name  = မောင်ဝန်
| birth_date  = {{birth date|df=yes|1909|2|10}}
| birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date  = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}}
| death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = မွန်
| other_names = 
| known_for   =[[ခေတ်စမ်းစာပီ]] 
| occupation  = စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ
| parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ
| spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် 
| children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]]
| awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]&lt;br/&gt;[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့
| url = 
|signature=Min Thu Won's Signature.jpg}}
[[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]]
'''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ သြဂတ်၊ ၂၀၀၄) စွာ မြန်မာနိုင်ငံသား စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတဦး ဖြစ်ပြီးကေ [[ခေတ်စမ်းစာပီ]]ကို ဦးဆောင်ခသူတိအနက် တဦး ဖြစ်ရေအပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]ဧ့ ဖခင်လည်း ဖြစ်တေ။

== ငယ်ဘဝ ==
မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (အဂု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]မာ ကုန်သည်တိဖြစ်ကတ်သော ဦးလွမ်းပင်နန့် ဒေါ်မိရို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗဒူးနိမာ မွီးဖွားခရေ။ မွီးချင်း (၇) ယောက်မာ ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်တေ။ နာမည်ရင်းမာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီးကေ [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်တေ။ အရပ်ထဲမာ မောင်လှမောင်နာမည်ဟိသူတိမာ အများအားဖြင့် ဆိုးကတ်လို့ '''မောင်လှဝံ''' ဟု နာမည်ပြောင်းရေ။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ရက်ချုပ်ဖွဲ့ပီးရေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းမာ ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အရပ်ထဲက ဦးရွှီဒုံးဆိုသူက '''ခွီးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ် ချစ်စနိုးခေါ်ကတ်တေ။ မြို့နံဘေးမာ ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလှာသူတိနီထိုင်ရေ ရွှေဘိုတန်းဟိရေ။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနန့်တူသဖြင့် တချို့က '''ငပန်''' ဆိုပနာလည်း ခေါ်ကတ်တေ။ နောင်မာ မောင်ဝံ အမည်ရာ တွင်လို့ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်ရေ။ &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;&gt;{{cite web
|url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun
|title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်ဧ့ စာပီနန့် ဘဝဖြစ်စိုင်မှတ်တမ်း
|accessdate= ၂၃
|accessdaymonth= ၈
|accessyear= ၂၀၁၄
|archivedate= 1 December 2015
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun
}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရီး ==
၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှီကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)မာ မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူရေ။ ကျောင်းအုပ်မာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်ပနာ ဆဋ္ဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်ပနာ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီးး အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ကဗျာရီးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းပါးကသင်ယူခရေ။ ဆဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင် (၃၀) ရက်မာ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်ပြီးကေ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခရေ။

၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စံဂိုးလားသျှစ်စာမိန်းပွဲ (စတုတ္ထရပြီးကေ) အောင်မြင်ခရေ။ အဌမတန်းမှစပြီးကေ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်မာ ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလိန့်မေသျှေကျောင်း (ညကျောင်း) မာ အပတ်စိုင် အလှည့်ကျစာသင်ပီးရရေ။ ဒေနှစ်မာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းမာ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရရေ။

၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခရေ။ ဂျုန်လမာ ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ယား ပဲခူးဆောင်မာနိန်ရေ။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မာ ဥပစာတန်းမာ အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွီးခံရပြီးကေ တနှစ်အထဲ မာ့ခ်ျလမာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမီးပွဲဖြီဆိုရာ အောင်မြင်ခရေ။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) မာ ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရရေ။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမိန်းပွဲအောင်ရေ။ ထိုနှစ်မာ မိဘတိစီးပွားပျက် လို့ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းမာ ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခရေ။ အချေကဗျာများ စတင်ရီးသားခရေ။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်ပနာ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခရေ။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခပြီး ဂျုန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခရေ။ ပဲခူးဆောင်မာ ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခရေ။

၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမိန်းပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခရရေ။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွီ့ပြီးကေ ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာတိ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ ပညာသင်ဆုရပြီးကေ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ လားရောက်ပညာသင်ခရေ။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းမာ သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်ဘာသာဗေဒပညာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှိတိုင်းနန့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လိလာရီးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွီ့ပညာသင်ကြားခရေ။

၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပီဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရဟိခပြီးကေ စတ်တင်ဘာလမာ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပနာရောက်ဟိခရေ။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နိမာ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရီးကော်မတီဝင် တဦးလည်းဖြစ်တေ။

၁၉၄၀ ခုနှစ်မာ ''မောင်ခွီးဖို့'' အချေကဗျာများထွက်ဟိခလို့ ၁၉၄၁ ခုနှစ်မာ ''သပြီညိုနန့်အရာကဗျာများ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲ ပညာရီးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲမာ အမှုထမ်းခရေ။ ပညာ့တင်းခွန်အသင်းနန့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခရေ။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မာ ဂျန်နဝါရီ (၁၀) ရက်မာစတင်ပြုစုခရေ။)

၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်မာ စစ်ဖီးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို တနားတရပ်ဆိုင်းထားရရေ။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လှာပြီးကေ အုပ်ချုပ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို လုပ်ကိုင်ခရရေ။ ကွမ်းခြံကုန်းမြီာက်ပိုင်းမာ မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ (၂) လလှောက်လုပ်ရရေ။ သြဂတ်လ (၆) ရက်နိမာ ရန်ကုန် မဂိုလမ်းမာ အရီးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်ပနာ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခရေ။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရရေ။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]မာကျင်းပသော အာသျှတိုက် ဆက်ဆံရီးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ဂေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နန့် တက်ရောက်ခရေ။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပီအသင်းဖြစ်ပေါ်လှာရေအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီမာ ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်တိကို ပြန်ပနာလုပ်ကိုင်ခရေ။ အခြီခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပီးခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့မာသို့ ဝင်ရောက်ခရေ။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်မာ စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရီးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''စာပီလောက'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခရရေ။

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်မာ (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လိလာဆည်းပူးခရေ။

၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နန့်ထုတ်ဝီရီးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီရို့နန့်တွဲပြီးကေ ''ခွင်ခတောက်ဆိုင် ခေတ်စမ်းစာပီ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာနိုင်ငံယိုင်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နန့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှိဂျာမနီနိုင်ငံ]]တိသို့ လှည့်လည်ခရေ။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်ကူညီခရေ။ စာပီဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပီ ဆုပီးရီးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရီးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီရို့မာ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမာ ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခရေ။ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နန့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့လားရောက်ခရေ။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝီဖြန့်ချိရီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နန့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မသျှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်မာ ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နန့်စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာနမာ ပြန်ပနာအမှုထမ်းခရေ။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရရေ။

၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခရေ [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနန့်ပင်မကြီး''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး စွာ'' (ဇော်ဂျီနန့်တွဲဗျာယ်) စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရီးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခရေ။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ ပင်စင်ယူလို့ ပညာရီး ဌာန အထူးအရာဟိအဖြစ် ဆက်ပနာဆောင်ရွက်ခရေ။ ''ခမောင်းငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) မာ အသင်းဧ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွီးခံရရေ။ ''ရီဖုံးစင်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်မာ ပညာရီးအရာဟိအဖြစ်မှ အနားယူခရေ။

၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုရို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]မာ အာဂန္တုပါမောက္ခအဖြစ် လားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလမာ ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ဟိခပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရဟိခရေ။

၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝထုတိုများ''စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။ မင်းသုဝဏ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြီ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊  [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]ဧ့ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှီနန့်တွဲဖက်ဗျာယ်) ရို့ကို တီးဖြတ်ပီးခရေ။

== ကလောင်ခွဲများ ==
* (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ)
* (၆) စန်းသော်တာ
* (၇) မောင်ဝန်
* (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;/&gt;

== နိုင်ငံရီးနန့် ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၉၀ ခုနှစ် ထိုဟင့် ဒေဟင့် ရွီးကောက်ပွဲမာ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို တက်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ကာ အနိုင်ရဟိခရေ။ အနိုင်ရမဲ အရွီအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်တေ။ အခြီခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း အတွက်နန့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပါ၊၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}&lt;/ref&gt; 

စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပီးမှုတိကြောင့် ရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရယား (၈) နှစ်အကြာမာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ သြဂတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွီနိမိုးထ (၁၁:၃၀) နာရီမာ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြီညိုနီအိမ်မာ ကွယ်လွန်ခရေ။

== ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ ==
## မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု
# ပန်းနှင့် ပင်စည်
# ပျဉ်းမငုတ်တို
# ရေချမ်းစင်
# သဘာဝပြက္ခဒိန်
# အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း
# စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ)
# ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ)
# လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်)
# ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ
# ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ်
# ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင်
# မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး
# မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ
# အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့
# ကဗျာပေါင်းချုပ်
# ဓမ္မပဒ
# နှလုံးလှပုံပြင်များ
# တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း
# မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း
# ဝတ္ထုတိုများ
# နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
[http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }}

{{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပီဆုရှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>om9o9ofuk12e893bpf4m16q3x2po64s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19303</id>
      <parentid>19302</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ */</comment>
      <origin>19303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28608" sha1="pmmddmjq9dlgo61smbcsiy03t0tebqe" xml:space="preserve">{{copy edit}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ 
| name        = မင်းသုဝဏ်
| native_name = 
| image       = Min Thu Wun portrait.jpg
| alt         = 
| caption     = 
|order = 
|majority = 
|predecessor2 = 
|successor2   =  
|party = 
| birth_name  = မောင်ဝန်
| birth_date  = {{birth date|df=yes|1909|2|10}}
| birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date  = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}}
| death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = မွန်
| other_names = 
| known_for   =[[ခေတ်စမ်းစာပီ]] 
| occupation  = စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ
| parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ
| spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် 
| children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]]
| awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]&lt;br/&gt;[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့
| url = 
|signature=Min Thu Won's Signature.jpg}}
[[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]]
'''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ သြဂတ်၊ ၂၀၀၄) စွာ မြန်မာနိုင်ငံသား စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတဦး ဖြစ်ပြီးကေ [[ခေတ်စမ်းစာပီ]]ကို ဦးဆောင်ခသူတိအနက် တဦး ဖြစ်ရေအပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]ဧ့ ဖခင်လည်း ဖြစ်တေ။

== ငယ်ဘဝ ==
မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (အဂု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]မာ ကုန်သည်တိဖြစ်ကတ်သော ဦးလွမ်းပင်နန့် ဒေါ်မိရို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗဒူးနိမာ မွီးဖွားခရေ။ မွီးချင်း (၇) ယောက်မာ ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်တေ။ နာမည်ရင်းမာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီးကေ [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်တေ။ အရပ်ထဲမာ မောင်လှမောင်နာမည်ဟိသူတိမာ အများအားဖြင့် ဆိုးကတ်လို့ '''မောင်လှဝံ''' ဟု နာမည်ပြောင်းရေ။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ရက်ချုပ်ဖွဲ့ပီးရေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းမာ ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အရပ်ထဲက ဦးရွှီဒုံးဆိုသူက '''ခွီးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ် ချစ်စနိုးခေါ်ကတ်တေ။ မြို့နံဘေးမာ ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလှာသူတိနီထိုင်ရေ ရွှေဘိုတန်းဟိရေ။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနန့်တူသဖြင့် တချို့က '''ငပန်''' ဆိုပနာလည်း ခေါ်ကတ်တေ။ နောင်မာ မောင်ဝံ အမည်ရာ တွင်လို့ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်ရေ။ &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;&gt;{{cite web
|url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun
|title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်ဧ့ စာပီနန့် ဘဝဖြစ်စိုင်မှတ်တမ်း
|accessdate= ၂၃
|accessdaymonth= ၈
|accessyear= ၂၀၁၄
|archivedate= 1 December 2015
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun
}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရီး ==
၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှီကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)မာ မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူရေ။ ကျောင်းအုပ်မာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်ပနာ ဆဋ္ဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်ပနာ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီးး အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ကဗျာရီးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းပါးကသင်ယူခရေ။ ဆဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင် (၃၀) ရက်မာ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်ပြီးကေ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခရေ။

၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စံဂိုးလားသျှစ်စာမိန်းပွဲ (စတုတ္ထရပြီးကေ) အောင်မြင်ခရေ။ အဌမတန်းမှစပြီးကေ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်မာ ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလိန့်မေသျှေကျောင်း (ညကျောင်း) မာ အပတ်စိုင် အလှည့်ကျစာသင်ပီးရရေ။ ဒေနှစ်မာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းမာ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရရေ။

၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခရေ။ ဂျုန်လမာ ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ယား ပဲခူးဆောင်မာနိန်ရေ။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မာ ဥပစာတန်းမာ အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွီးခံရပြီးကေ တနှစ်အထဲ မာ့ခ်ျလမာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမီးပွဲဖြီဆိုရာ အောင်မြင်ခရေ။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) မာ ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရရေ။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမိန်းပွဲအောင်ရေ။ ထိုနှစ်မာ မိဘတိစီးပွားပျက် လို့ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းမာ ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခရေ။ အချေကဗျာများ စတင်ရီးသားခရေ။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်ပနာ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခရေ။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခပြီး ဂျုန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခရေ။ ပဲခူးဆောင်မာ ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခရေ။

၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမိန်းပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခရရေ။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွီ့ပြီးကေ ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာတိ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ ပညာသင်ဆုရပြီးကေ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ လားရောက်ပညာသင်ခရေ။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းမာ သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်ဘာသာဗေဒပညာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှိတိုင်းနန့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လိလာရီးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွီ့ပညာသင်ကြားခရေ။

၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပီဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရဟိခပြီးကေ စတ်တင်ဘာလမာ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပနာရောက်ဟိခရေ။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နိမာ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရီးကော်မတီဝင် တဦးလည်းဖြစ်တေ။

၁၉၄၀ ခုနှစ်မာ ''မောင်ခွီးဖို့'' အချေကဗျာများထွက်ဟိခလို့ ၁၉၄၁ ခုနှစ်မာ ''သပြီညိုနန့်အရာကဗျာများ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲ ပညာရီးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲမာ အမှုထမ်းခရေ။ ပညာ့တင်းခွန်အသင်းနန့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခရေ။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မာ ဂျန်နဝါရီ (၁၀) ရက်မာစတင်ပြုစုခရေ။)

၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်မာ စစ်ဖီးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို တနားတရပ်ဆိုင်းထားရရေ။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လှာပြီးကေ အုပ်ချုပ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို လုပ်ကိုင်ခရရေ။ ကွမ်းခြံကုန်းမြီာက်ပိုင်းမာ မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ (၂) လလှောက်လုပ်ရရေ။ သြဂတ်လ (၆) ရက်နိမာ ရန်ကုန် မဂိုလမ်းမာ အရီးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်ပနာ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခရေ။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရရေ။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]မာကျင်းပသော အာသျှတိုက် ဆက်ဆံရီးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ဂေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နန့် တက်ရောက်ခရေ။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပီအသင်းဖြစ်ပေါ်လှာရေအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီမာ ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်တိကို ပြန်ပနာလုပ်ကိုင်ခရေ။ အခြီခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပီးခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့မာသို့ ဝင်ရောက်ခရေ။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်မာ စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရီးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''စာပီလောက'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခရရေ။

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်မာ (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လိလာဆည်းပူးခရေ။

၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နန့်ထုတ်ဝီရီးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီရို့နန့်တွဲပြီးကေ ''ခွင်ခတောက်ဆိုင် ခေတ်စမ်းစာပီ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာနိုင်ငံယိုင်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နန့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှိဂျာမနီနိုင်ငံ]]တိသို့ လှည့်လည်ခရေ။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်ကူညီခရေ။ စာပီဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပီ ဆုပီးရီးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရီးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီရို့မာ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမာ ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခရေ။ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နန့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့လားရောက်ခရေ။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝီဖြန့်ချိရီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နန့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မသျှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်မာ ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နန့်စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာနမာ ပြန်ပနာအမှုထမ်းခရေ။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရရေ။

၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခရေ [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနန့်ပင်မကြီး''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး စွာ'' (ဇော်ဂျီနန့်တွဲဗျာယ်) စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရီးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခရေ။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ ပင်စင်ယူလို့ ပညာရီး ဌာန အထူးအရာဟိအဖြစ် ဆက်ပနာဆောင်ရွက်ခရေ။ ''ခမောင်းငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) မာ အသင်းဧ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွီးခံရရေ။ ''ရီဖုံးစင်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်မာ ပညာရီးအရာဟိအဖြစ်မှ အနားယူခရေ။

၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုရို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]မာ အာဂန္တုပါမောက္ခအဖြစ် လားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလမာ ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ဟိခပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရဟိခရေ။

၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝထုတိုများ''စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။ မင်းသုဝဏ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြီ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊  [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]ဧ့ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှီနန့်တွဲဖက်ဗျာယ်) ရို့ကို တီးဖြတ်ပီးခရေ။

== ကလောင်ခွဲများ ==
* (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ)
* (၆) စန်းသော်တာ
* (၇) မောင်ဝန်
* (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;/&gt;

== နိုင်ငံရီးနန့် ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၉၀ ခုနှစ် ထိုဟင့် ဒေဟင့် ရွီးကောက်ပွဲမာ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို တက်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ကာ အနိုင်ရဟိခရေ။ အနိုင်ရမဲ အရွီအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်တေ။ အခြီခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း အတွက်နန့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပါ၊၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}&lt;/ref&gt; 

စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပီးမှုတိကြောင့် ရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရယား (၈) နှစ်အကြာမာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ သြဂတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွီနိမိုးထ (၁၁:၃၀) နာရီမာ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြီညိုနီအိမ်မာ ကွယ်လွန်ခရေ။

== ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ ==
# မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု
# ပန်းနှင့် ပင်စည်
# ပျဉ်းမငုတ်တို
# ရေချမ်းစင်
# သဘာဝပြက္ခဒိန်
# အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း
# စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ)
# ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ)
# လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်)
# ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ
# ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ်
# ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင်
# မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး
# မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ
# အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့
# ကဗျာပေါင်းချုပ်
# ဓမ္မပဒ
# နှလုံးလှပုံပြင်များ
# တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း
# မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း
# ဝတ္ထုတိုများ
# နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
[http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }}

{{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပီဆုရှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>pmmddmjq9dlgo61smbcsiy03t0tebqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19304</id>
      <parentid>19303</parentid>
      <timestamp>2026-06-25T16:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ပညာရီး */</comment>
      <origin>19304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28607" sha1="84d6708fb73u07pmvfzy1iesncsvdvo" xml:space="preserve">{{copy edit}}
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix =ဝဏ္ဏကျော်ထင်၊ သီရိပျံချီ 
| name        = မင်းသုဝဏ်
| native_name = 
| image       = Min Thu Wun portrait.jpg
| alt         = 
| caption     = 
|order = 
|majority = 
|predecessor2 = 
|successor2   =  
|party = 
| birth_name  = မောင်ဝန်
| birth_date  = {{birth date|df=yes|1909|2|10}}
| birth_place = [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့နယ်|ကွမ်းခြံကုန်း]]၊ [[ဟင်္သာတခရိုင်]]၊ [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]]၊ [[ဗြိတိသျှဘားမား]]
| death_date  = {{death date and age|df=yes|2004|8|15|1909|2|10}}
| death_place = [[ကမာရွတ်မြို့နယ်]]၊ [[ရန်ကုန်မြို့]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| ethnicity = မွန်
| other_names = 
| known_for   =[[ခေတ်စမ်းစာပီ]] 
| occupation  = စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာ၊ မြန်မာစာ ပါမောက္ခ
| parents =ဦးလွန်းပင်၊ ဒေါ်မိ
| spouse =ဒေါ်ကြည်ကြည် 
| children = [[ထင်ကျော်၊ ဦး|ဦးထင်ကျော်]]
| alma_mater = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်]]&lt;br/&gt;[[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]]
| awards =[[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]&lt;br/&gt;[[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့
| url = 
|signature=Min Thu Won's Signature.jpg}}
[[File:Minthuwun.jpg|thumb|မင်းသုဝဏ်]]
'''မင်းသုဝဏ်''' (၁၀ ဖေဖဝါရီ၊ ၁၉၀၉ – ၁၅ သြဂတ်၊ ၂၀၀၄) စွာ မြန်မာနိုင်ငံသား စာရီးဆရာ၊ ကဗျာဆရာတဦး ဖြစ်ပြီးကေ [[ခေတ်စမ်းစာပီ]]ကို ဦးဆောင်ခသူတိအနက် တဦး ဖြစ်ရေအပြင်၊ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတများ စာရင်း|နဝမမြောက်]] [[မြန်မာနိုင်ငံဧ့ သမ္မတ|သမ္မတ]] ဦး[[ထင်ကျော်၊ ဦး|ထင်ကျော်]]ဧ့ ဖခင်လည်း ဖြစ်တေ။

== ငယ်ဘဝ ==
မင်းသုဝဏ်ကို [[ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး|ဟံသာဝတီတိုင်း]] (အဂု [[ရန်ကုန်တိုင်း]])၊ ဟံသာဝတီခရိုင်၊ [[ကွမ်းခြံကုန်းမြို့]]မာ ကုန်သည်တိဖြစ်ကတ်သော ဦးလွမ်းပင်နန့် ဒေါ်မိရို့က ၁၉၀၉ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလ (၁၀) ရက်၊ ဗဒူးနိမာ မွီးဖွားခရေ။ မွီးချင်း (၇) ယောက်မာ ဒုတိယမြောက်ဖြစ်ပြီးကေ [[မွန်လူမျိုး|မွန်]]-မြန်မာမျိုးရိုးဖြစ်တေ။ နာမည်ရင်းမာ ဦးဝန်ဖြစ်ပြီးကေ [[ရက်ချုပ်]]အရ ငယ်မည်မာ '''မောင်လှမောင်''' ဖြစ်တေ။ အရပ်ထဲမာ မောင်လှမောင်နာမည်ဟိသူတိမာ အများအားဖြင့် ဆိုးကတ်လို့ '''မောင်လှဝံ''' ဟု နာမည်ပြောင်းရေ။ မန္တလေးပုဏ္ဏား ဆရာညွန့်က ရက်ချုပ်ဖွဲ့ပီးရေ။ ဘုန်းကြီးကျောင်းမာ ဆရာတော်က '''စိန်ဝံ''' ဆိုပနာ ပင်ဖြစ်ဖြစ် အရပ်ထဲက ဦးရွှီဒုံးဆိုသူက '''ခွီးဝံ၊ ဝက်ဝံ''' ဆိုပနာပင်ဖြစ်ဖြစ် ချစ်စနိုးခေါ်ကတ်တေ။ မြို့နံဘေးမာ ရွှေဘိုမှ ပြောင်းလှာသူတိနီထိုင်ရေ ရွှေဘိုတန်းဟိရေ။ ငယ်စဉ်က အစားကောင်း၊ အသားညိုပြီး ရွှေဘိုတန်းက မဲ⁠မဲဝဝ၊ ထောင်⁠ထောင်မောင်းမောင်း ငပန်ဆိုသူနန့်တူသဖြင့် တချို့က '''ငပန်''' ဆိုပနာလည်း ခေါ်ကတ်တေ။ နောင်မာ မောင်ဝံ အမည်ရာ တွင်လို့ ကိုယ့်စိတ်ကြိုက် ဝ, ကို န,ငယ် သတ်ပြီး '''မောင်ဝန်''' ဟု ပြင်ရေ။ &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;&gt;{{cite web
|url= http://www.minthuwun.com/biography-of-minthuwun
|title= စာဆိုမင်းသုဝဏ်ဧ့ စာပီနန့် ဘဝဖြစ်စိုင်မှတ်တမ်း
|accessdate= ၂၃
|accessdaymonth= ၈
|accessyear= ၂၀၁၄
|archivedate= 1 December 2015
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151201131819/http://minthuwun.com/biography-of-minthuwun
}}&lt;/ref&gt;

== ပညာရီး ==
၁၉၁၆ ခုနှစ်ခန့် အသက် (၇) နှစ်ရွယ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းမြို့ ကြားကျောင်းခေါ် ရွှီကျင်ကျောင်းတိုက် (ဆရာဦးဖိုးလှိုင်ကျောင်း)မာ မြန်မာစာ‌ပေ စတင်သင်ယူရေ။ ကျောင်းအုပ်မာ ဆရာတော်ဦးဣန္ဒဝံသဖြစ်ပနာ ဆဋ္ဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၁ ခုနှစ်မာ ကွမ်းခြံကုန်းအမျိုးသားကျောင်းဖွင့်ပနာ ထိုကျောင်းသို့ ပြောင်းတက်ပြီးး အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ ဘာသာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ကဗျာရီးနည်းကို ထိုကျောင်းမှ ဆရာဦးအာကာသန်းပါးကသင်ယူခရေ။ ဆဌမတန်းထိနီခရေ။ ၁၉၂၃ ခုနှစ်၊ ဂျူလိုင် (၃၀) ရက်မာ ရန်ကုန်မြို့ ဆရာမှတ်ကြီးကျောင်း (ခေါ်) စိန်ဂျွန်းကျောင်းကိုဝင်ပြီးကေ ပဉ္စမတန်းမှ စတက်ခရေ။

၁၉၂၆ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ အိန်းဂလိချ်-မြန်မာ အလယ်တန်း စံဂိုးလားသျှစ်စာမိန်းပွဲ (စတုတ္ထရပြီးကေ) အောင်မြင်ခရေ။ အဌမတန်းမှစပြီးကေ ဆရာမှတ်ကြီးအိပ်ဆောင်မာ ကျောင်းသားမှူးလုပ်ရရေ။ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကလိန့်မေသျှေကျောင်း (ညကျောင်း) မာ အပတ်စိုင် အလှည့်ကျစာသင်ပီးရရေ။ ဒေနှစ်မာပင် ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်းမာ ပထမဆုံးကဗျာဖော်ပြခံရရေ။

၁၉၂၉ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ၁၀ တန်းကို ပထဝီဝင်ဂုဏ်ထူးဖြင့်အောင်ခရေ။ ဂျုန်လမာ ယူနီဗာစတီကောလိပ်သို့ရောက်ယား ပဲခူးဆောင်မာနိန်ရေ။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်မာ ဥပစာတန်းမာ အထူးကျောင်းသားအဖြစ် အရွီးခံရပြီးကေ တနှစ်အထဲ မာ့ခ်ျလမာကျင်းပသော ဥပစာအထက်တန်းစာမီးပွဲဖြီဆိုရာ အောင်မြင်ခရေ။ မိုးရာသီထုတ် ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်း (အမှတ်-၁) မာ ကဗျာများစတင် ထည့်သွင်းခြင်းခံရရေ။ 

၁၉၃၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ပထမနှစ် (ဝိဇ္ဇာ) မြန်မာစာဂုဏ်ထူး အစမ်းစာမိန်းပွဲအောင်ရေ။ ထိုနှစ်မာ မိဘတိစီးပွားပျက် လို့ ကျောင်းထွက်ပြီး ကွမ်းခြံကုန်းမြို့အမျိုးသားကျောင်းမာ ကျောင်းအုပ်ဝင်လုပ်ခရေ။ အချေကဗျာများ စတင်ရီးသားခရေ။ တက္ကသိုလ်ဖွင့်သော် ပါမောက္ခ [[ဖေမောင်တင်၊ ဦး|ဦးဖေမောင်တင်]] ခေါ်ပနာ အလုပ်မှထွက် တက္ကသိုလ်ပြန်တက်ခရေ။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်းကို (မြန်မာစာ-ပထမအဆင့်ဖြင့်) အောင်မြင်ခပြီး ဂျုန်လမှ ၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မေ လအထိ မြန်မာစာဌာန၊ အချိန်ပိုင်းနည်းပြလုပ်ခရေ။ ပဲခူးဆောင်မာ ကျောင်းဆောင်နည်းပြလုပ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတန်းကို အချိန်ပိုင်း တက်ရောက်သင်ယူခရေ။

၁၉၃၅ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလမာ မဟာဝိဇ္ဇာ-မြန်မာစာဂုဏ်ထူး စာမိန်းပွဲကို (ဒုတိယအဆင့်)ဖြင့် အောင်မြင်ခပြီး အချိန်ပြည့်နည်းပြ ခန့်အပ်ခြင်းခံခရရေ။ ပင်းယဆောင်ပြောင်းရွီ့ပြီးကေ ကျောင်းဆောင်နည်းပြဆရာအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ တက္ကသိုလ်ကျောင်းတိုက်၊ မြန်မာစာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ တက္ကသိုလ်ဗုဒ္ဓဘာသာအသင်း အတွင်းရီးမှူး၊ ကောလိပ်မဂ္ဂဇင်းမြန်မာပိုင်း အယ်ဒီတာ၊ ဂန္ထလောက မဂ္ဂဇင်း အယ်ဒီတာတိ အဖြစ်လည်း လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၃၆ ခုနှစ်မာ ပညာသင်ဆုရပြီးကေ အင်္ဂလန်နိုင်ငံ၊ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်သို့ လားရောက်ပညာသင်ခရေ။ စိန့်ကက်သရင်း ကျောင်းမာ သက္ကဋ၊ ပါဠိ၊ တိဗက်၊ ထိုဟင့် ဒေဟင့်ဘာသာဗေဒပညာရပ်တိကို သင်ယူခရေ။ ၁၉၃၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်၊ အရှိတိုင်းနန့် အာဖရိကဘာသာရပ်များ လိလာရီးကျောင်း (School of Oriental and African studies) သို့ ပြောင်းရွီ့ပညာသင်ကြားခရေ။

၁၉၃၉ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမာ အောက်စဖို့တက္ကသိုလ်မှ ဘီလစ် (B.Litt) ခေါ် စာပီဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရဟိခပြီးကေ စတ်တင်ဘာလမာ မြန်မာနိုင်ငံပြန်ပနာရောက်ဟိခရေ။ အောက်တိုဘာ (၁) ရက်နိမာ လက်ထောက်ကထိကအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံ ပညာပြန့်ပွားရီးကော်မတီဝင် တဦးလည်းဖြစ်တေ။

၁၉၄၀ ခုနှစ်မာ ''မောင်ခွေးဖို့'' အချေကဗျာများထွက်ဟိခလို့ ၁၉၄၁ ခုနှစ်မာ ''သပြေညိုနှင့်အခြားကဗျာများ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၄၂ ခုနှစ်၊ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲ ပညာရီးဌာန၊ ဘာသာပြန်ဌာနခွဲမာ အမှုထမ်းခရေ။ ပညာ့တင်းခွန်အသင်းနန့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို ဦးဆောင်ခရေ။ (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့မာ ဂျန်နဝါရီ (၁၀) ရက်မာစတင်ပြုစုခရေ။)

၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ ဧပြီ (၇) ရက်မာ စစ်ဖီးအန္တရာယ်ကြောင့် အဘိဓာန်လုပ်ငန်းကို တနားတရပ်ဆိုင်းထားရရေ။ ဗြိတိသျှများပြန်ရောက်လှာပြီးကေ အုပ်ချုပ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို လုပ်ကိုင်ခရရေ။ ကွမ်းခြံကုန်းမြီာက်ပိုင်းမာ မြို့အုပ်လုပ်ခိုင်းလို့ (၂) လလှောက်လုပ်ရရေ။ သြဂတ်လ (၆) ရက်နိမာ ရန်ကုန် မဂိုလမ်းမာ အရီးပေါ်တက္ကသိုလ်သင်တန်းများဖွင့်ပနာ မြန်မာစာလက်ထောက်ကထိကအဖြစ် အလုပ်ဝင်ခရေ။ 

၁၉၄၆ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ကထိကအဖြစ် တိုးမြင့်ခန့်ထားခြင်းခံရရေ။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]]၊ [[နယူးဒေလီ|ဒေလီမြို့သစ်]]မာကျင်းပသော အာသျှတိုက် ဆက်ဆံရီးညီလာခံသို့၊ ဝတ်လုံတော်ရ ဦးကျော်မြင့်ဂေါင်းဆောင်သောအဖွဲ့နန့် တက်ရောက်ခရေ။ ထိုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ ဘာသာပြန်စာပီအသင်းဖြစ်ပေါ်လှာရေအခါ ဝေါဟာရ ကော်မတီမာ ဝင်‌ရောက်လုပ်ကိုင်ခရေ။

၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ ဌာနမှူး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ အဘိဓာန်လုပ်ငန်းပြန်လုပ်တိကို ပြန်ပနာလုပ်ကိုင်ခရေ။ အခြီခံ ဥပဒေမြန်မာစာမူကို အကြံဉာဏ်များပီးခရေ။ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း အမှုဆောင်အဖွဲ့မာသို့ ဝင်ရောက်ခရေ။ သုတေသန အသင်းဂျာနယ်မာ စာတည်းအဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။ [[ဇော်ဂျီ၊ စာရီးဆရာ|ဇော်ဂျီ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''စာပီလောက'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၀ ခုနှစ်၊ [[ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့]]ချီးမြှင့်ခံခရရေ။

၁၉၅၂ ခုနှစ်၊ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု|အမေရိကန်ပြည်]]၊ [[နယူးဟေဗင်မြို့]]၊ ယေးလ်တက္ကသိုလ်မာ (၆) လခန့် ဘာသာဗေဒပညာရပ် ကို‌လိလာဆည်းပူးခရေ။

၁၉၅၃ ခုနှစ်၊ ဇွန် (၁) ရက်မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဘာသာပြန်နန့်ထုတ်ဝီရီးဌာန စာတည်းမှူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၅၅ ခုနှစ်၊ [[သိပ္ပံမောင်ဝ]]၊ ဇော်ဂျီရို့နန့်တွဲပြီးကေ ''သုံးပွင့်ဆိုင်ခေတ်စမ်းစာပီ'' ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၅၇ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာနိုင်ငံယိုင်ကျေးမှု ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နန့်အတူ [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ]]၊ [[ဆိုဗီယက် ရုရှား]]၊ [[ပိုလန်]]၊ [[ချက်ကိုစလိုဗက်ကီးယား]]၊ [[အရှိဂျာမနီနိုင်ငံ]]တိသို့ လှည့်လည်ခရေ။ [[တိပိဋကပါဠိမြန်မာ အဘိဓာန်]]လုပ်ငန်း၊ [[ မွန်မြန်မာအဘိဓာန်]]လုပ်ငန်းများမာ ဝင်ရောက်ကူညီခရေ။ စာပီဗိမာန်စွယ်စုံကျမ်းအဖွဲ့၊ စာပီ ဆုပီးရီးအဖွဲ့၊ သုခမိန်အဖွဲ့၊ ပန်တျာမူမှန်ပြုလုပ်ရီးကော်မတီ၊ ပိဋကတ်တော် မြန်မာပြန်ကော်မတီ၊ ဥပဒေဘာသာပြန် ကော်မတီရို့မာ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၁ ခုနှစ်၊ မာ့ခ်ျလ (၁) ရက်မှ ၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၂) အထိ၊ တက္ကသိုလ် မြန်မာစာဌာနမာ ပါမောက္ခအဖြစ်အမှုထမ်းခရေ။ အောက်တိုဘာမာ မြန်မာ့ယိုင်ကျေးမှုကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နန့်အတူ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့လားရောက်ခရေ။ တက္ကသိုလ်စာအုပ်ထုတ်ဝီဖြန့်ချိရီးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ နန့် မြန်မာနိုင်ငံ သမိုင်းကော်မသျှင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ဆောင်ရွက်ခရေ။

၁၉၆၂ ခုနှစ်၊ မေလ (၁၃) ရက်မာ ပါမောက္ခရာထူးစွန့်၊ ဘာသာပြန်နန့်စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာနမာ ပြန်ပနာအမှုထမ်းခရေ။ [[သီရိပျံချီ]]ဘွဲ့ချီးမြှင့်ခံရရေ။

၁၉၆၃ ခုနှစ်၊ [[မင်းယုဝေ]]နန့်တွဲပြီးကေ ''ကဗျာ့ပရိယာယ်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၄ - ၁၉၅၂ ခုနှစ်အထိ ပြုစုခရေ [[မြန်မာအဘိဓာန်]] (၅) ပိုင်းထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၅ ခုနှစ်၊ ''ပန်းနှင့်ပင်စည်''၊ ''မြန်မာစာ မြန်မာမှု့''၊ ''ခရီး စွာ'' (ဇော်ဂျီနန့်တွဲဗျာယ်) စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။

၁၉၆၆ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံ စာမတတ်သူပပျောက်ရီးအတွက် သက်ကြီးစာသင်နည်း (၀၊ ထ၊ က၊ လ၊ သ နည်းလမ်း)ကို တီထွင်ခရေ။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်နန့် စာအုပ်ထုတ်ဝီရီးဌာန၊ စာတည်းမှူးအဖြစ်မှ ပင်စင်ယူလို့ ပညာရီး ဌာန အထူးအရာဟိအဖြစ် ဆက်ပနာဆောင်ရွက်ခရေ။ ''ပျဉ်းမငုတ်တို'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၀ ခုနှစ်၊ မြန်မာနိုင်ငံသုတေသနအသင်း (နှစ် ၆၀ ပြည့် နှစ်) မာ အသင်းဧ့ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်အရွီးခံရရေ။ ''ရီဖုံးစင်'' စာအုပ်ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၁ ခုနှစ်၊ မေလ (၃၁) ရက်မာ ပညာရီးအရာဟိအဖြစ်မှ အနားယူခရေ။

၁၉၇၄ ခုနှစ်၊ '''[[အင်းယားကန်သို့အိုကုရို့]]''' ကဗျာစာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၇၅ မှ ၁၉၇၉ အထိ [[ဂျပန်နိုင်ငံ]]၊ [[အိုဆာကာနိုင်ငံခြားဘာသာသင်တက္ကသိုလ်]]မာ အာဂန္တုပါမောက္ခအဖြစ် လားရောက် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။

၁၉၈၀ ခုနှစ်၊ ဖေဖဝါရီလမာ ''ဟိုက္ကူကဗျာ မြည်းစရာ'' စာအုပ် ထွက်ဟိခရေ။

၁၉၈၄ ခုနှစ်၊ ''လီယာမင်းကြီး'' စာအုပ်ထွက်ဟိခပြီး (ယင်းနှစ်အတွက် ဘာသာပြန်ရသဆု) ရဟိခရေ။

၂၀⁠၀၂ ခုနှစ်၊ ''ကဗျာပေါင်းချုပ်''၊ ''မင်းသုဝဏ်ဝထုတိုများ''စာအုပ်တိထွက်ဟိခရေ။ မင်းသုဝဏ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်းအတွက် ဂါမဏိစန္ဒပျို့၊ တောင်ငူဆိုရတုအဖြီ၊ ဥမ္မာဒန္တီပျို့၊  [[မဟာရဋ္ဌသာရ၊ သျှင်|သျှင်မဟာရဋ္ဌသာရ]]ဧ့ ပကိဏ္ဏက စာစု(ဦးအုန်းရွှီနန့်တွဲဖက်ဗျာယ်) ရို့ကို တီးဖြတ်ပီးခရေ။

== ကလောင်ခွဲများ ==
* (၁) မေဃဝန် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၂) စိန်ဂျွန်းပျော် (ကွမ်းခြံကုန်းမြို့)
* (၃) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအစွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၄) ကွမ်းခြံကုန်း တောင်စုအလွန်က မောင်သုဝဏ်
* (၅) ခင်သိင်္ဂီ (ဟံသာဝတီ)
* (၆) စန်းသော်တာ
* (၇) မောင်ဝန်
* (၈) ကွမ်းခြံကုန်း၊ သုဝဏ် (၁၀) တန်း &lt;ref name=&quot;minthuwun.com&quot;/&gt;

== နိုင်ငံရီးနန့် ဘဝနိဂုံး ==
၁၉၉၀ ခုနှစ် ထိုဟင့် ဒေဟင့် ရွီးကောက်ပွဲမာ [[အမျိုးသား ဒီမိုကရေစီ အဖွဲ့ချုပ်]]ကို တက်စားပြုပြီး ကမာရွတ်မြို့နယ်မှ အမတ်အဖြစ် ဝင်ရောက်နိူင်းပြိုင်ကာ အနိုင်ရဟိခရေ။ အနိုင်ရမဲ အရွီအတွက် ၂၃,၃၄၅ (၇၆%) ဖြစ်တေ။ အခြီခံဥပဒေ ဖျက်သိမ်း အတွက်နန့် အမတ်အဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့် မရခဲ့‌ပါ၊၊&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/Elections-03.htm|title=National League for Democracy|work=Brief Biographies of Elected MPs|accessdate=7 April 2012}}&lt;/ref&gt; 

စစ်အစိုးရ၏ ဖိအားပီးမှုတိကြောင့် ရွီးကောက်ပွဲ အနိုင်ရယား (၈) နှစ်အကြာမာ ပါတီဝင်အဖြစ်မှ နုတ်ထွက်ခရေ။ ၂၀⁠၀၄ ခုနှစ်၊ သြဂတ် (၁၅) ရက်၊ တနင်္ဂနွီနိမိုးထ (၁၁:၃၀) နာရီမာ ရန်ကုန်မြို့၊ ကမာရွတ် သပြီညိုနီအိမ်မာ ကွယ်လွန်ခရေ။

== ထင်ရှားသောစာအုပ်တချို့ ==
# မြန်မာစာ၊ မြန်မာမှု
# ပန်းနှင့် ပင်စည်
# ပျဉ်းမငုတ်တို
# ရေချမ်းစင်
# သဘာဝပြက္ခဒိန်
# အာကာတခွင် မြေပြင်တစ်ဝှမ်း
# စာပေလောက + (ဇော်ဂျီ)
# ခရီးသည် + (ဇော်ဂျီ)
# လီယာမင်းကြီး (ဘာသာပြန်)
# ဟိုက္ကူကဗျာမြည်းစရာ
# ငါးရာ့ငါးဆယ်ဇာတ်ပင်လယ်
# ကဗျာရေးချင်စာစပ်သင်
# မိုးပေါ်မှာကြယ်တစ်လုံး
# မောင်ခွေးဖို့ကဗျာများ
# အင်းလျားကန်သို့ အိုကူးတို့
# ကဗျာပေါင်းချုပ်
# ဓမ္မပဒ
# နှလုံးလှပုံပြင်များ
# တက္ကသိုလ်မြန်မာအဘိဓာန် (၅) ပိုင်း
# မြန်မာသတ်ညွှန်းကျမ်း
# ဝတ္ထုတိုများ
# နှစ်လုံးပေါက် နက္ခတ်ကြည့်နည်း

== ကိုးကား ==
&lt;references/&gt;

== ပြင်ပလင့်ခ်များ ==
[http://www.minthuwun.com/ www.minthuwun.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140921043240/http://www.minthuwun.com/ |date=21 September 2014 }}

{{lifetime|၁၉၀၉|၂၀၀၄}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ ကဗျာဆရာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မွန်လူမျိုးများ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ အဘိဓာန်ပြုစုသူတိ]]
[[ကဏ္ဍ:အမျိုးသားစာပီဆုရှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>84d6708fb73u07pmvfzy1iesncsvdvo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>သန်းထွန်း (သမိုင်းပညာရှင်)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4873</id>
    <revision>
      <id>19305</id>
      <timestamp>2026-06-25T16:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox scientist | name              = သန်းထွန်း | image             = Dr Than Tun.jpg|thumb | image_size        =  | alt               =  | caption           = ဒေါက်တာသန်းထွန်း | birth_date        = {{birth date|df=y|1923|4|6}} | birth_place       = [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ငါးသိုင်းချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒေါင့်ကြီးရွာ]] | d...&quot;</comment>
      <origin>19305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20090" sha1="ab2r5yp9up0hj8nls3sxh1u6cotg03p" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
| name              = သန်းထွန်း
| image             = Dr Than Tun.jpg|thumb
| image_size        = 
| alt               = 
| caption           = ဒေါက်တာသန်းထွန်း
| birth_date        = {{birth date|df=y|1923|4|6}}
| birth_place       = [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ [[ငါးသိုင်းချောင်းမြို့နယ်]]၊ [[ဒေါင့်ကြီးရွာ]]
| death_date        = {{death date and age|df=y|2005|11|30|1923|4|6}}
| death_place       = မန္တလေးမြို့ 
| residence         = မန္တလေးမြို့
| citizenship       = မြန်မာ
| nationality       = မြန်မာ
| fields            = မြန်မာ့သမိုင်းသုတေသန
| workplaces        = [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]
| alma_mater        = [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] &lt;br/&gt; [[လန်ဒန်တက္ကသိုလ်]]
| doctoral_advisor  = 
| academic_advisors = 
| doctoral_students = 
| notable_students  = 
| known_for         = ပုဂံခေတ်ဦးသမိုင်း
| influences        = [[ဂေါ်ဒင် လုစ်|ဂေါဒန် လုစ်]]
| influenced        = 
| awards            = ဖုကုအိုကာ အာသျှယိုင်ကျေးမှုဆု (၂၀၀၀)
| signature         = &lt;!--(filename only)--&gt;
| signature_alt     = 
| footnotes         = 
| spouse            = ခင်ရီ
}}

ဒေါက်တာ'''သန်းထွန်း''' ([[၆ ဧပြီ]] [[၁၉၂၃]] - [[၃၀ နိုဝင်ဘာ]] [[၂၀၀၅]]) စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]မှ ထင်ရှားသော သမိုင်းပညာသျှင်တဦး ဖြစ်တေ။ ဘဝတသက်တာလုံး မြန်မာ့သမိုင်းနန့် ယိုင်ကျေးမှုဆိုင်ရေ ပညာရပ်များ ဖြစ်ထွန်းတိုးတက်ခြင်းအပေါ် အကျိုးပြုခသူတဦးဖြစ်ကာ ခရစ်နှစ် (၂၀၀၀) မာ ဖူကုအိုကာ အာသျှယိုင်ကျေးမှုဆု ချီးမြှင့်ခံရရေ။

== ငယ်ဘဝ ==
ဒေါက်တာ'''သန်းထွန်း''' ([[၆ ဧပြီ]] [[၁၉၂၃]] - [[၃၀ နိုဝင်ဘာ]] [[၂၀၀၅]]) ကို [[ဧရာဝတီတိုင်း]]၊ ငါးသိုင်းချောင်းမြို့နယ် ဒေါင့်ကြီးရွာမာ အဖ ဦးဖိုးတွေ၊ မိခင် ဒေါ်သင်ရို့က ၁၉၂၃၊ဧပြီလ ၆ ရက်နိမာ မွီးဖွားခရေ။ [[ကုန်းဘောင်ခေတ်]] မြင်းကွန်း မြင်းခုံတိုင် အရီးအခင်းမာ ပါဝင်ရေ မောင်လူကြီး ဆိုသူရေ ဒေါက်တာသန်းထွန်းဧ့မိခင် ဒေါ်သင်၏ အဘိုးဖြစ်တေ။ ဒေါက်တာသန်းထွန်းစွာ မွီးချင်း ညီအစ်ကိုမောင်နှမ ၅ ဦး အနက် ၂ ယောက်မြောက် ဖြစ်တေ။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲ မွီးရပ်မြီ [[ဧရာဝတီတိုင်း]] ငါးသိုင်းချောင်းမြို့နယ် အာသျှလူငယ် အစည်းအရုံးမာ အတွင်းရီးမှူးအဖြစ် စတင်ပါဝင်ခရေ။ ဖက်ဆစ် [[ဂျပန်]] တော်လှန်ရီးအတွက် [[၁၉၄၄]] ခုနှစ်မာ ငါးသိုင်းချောင်း မြို့နယ်မာ ဖွဲ့စည်းခရေ [[ဖဆပလ]]ဧ့ ပထမဆုံးဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။   [[မြန်မာနိုင်ငံ]] [[လွတ်လပ်ရီး ကြိုးပမ်းမှုကာလ (၁၉၄၁–၁၉၄၇)]] မာပါဝင်ခရေ။ 

== ပညာရီး ==
[[၁၉၃၉]] ခုနှစ် အသက် ၁၆ နှစ်အရွယ်မာ အထက်တန်းအောင်မြင်ခရေ။ ၁၉၄၆ ခုနှစ် စစ်ပြီး ခေတ် ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်ဧ့ ကျောင်းသား ဂေါင်းဆောင် အဖြစ်တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခရေ။ [[၁၉၄၇]] ခနစ် ကျောင်းသားညီလာခံမာ ဥက္ကဋ္ဌ နီရာအတွက် ဆန္ဒမဲပီးပြီး ရွီးချယ်တင်မြှောက်ရာမာ ဒေါက်တာသန်းထွန်းနန့် ဦးသန်းရို့က မဲတူနီရာ သဘာပတိ ဖြစ်သူ [[ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရေ ကျောင်းသားသမဂ္ဂများ အဖွဲ့ချုပ်| ဗမာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရေကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ]] ဥက္ကဋ္ဌ၊ [[တက္ကသိုလ် ကျောင်းသားများ သမဂ္ဂ]] ဒုတိယ ဥက္ကဋ္ဌ [[သန်းကြွီ၊ ဦး (မြို့မ)|မြို့မ-ဦးသန်းကြွီ]] မှ ယင်းဧ့ သဘာပတိမဲဖြင့် (casting-vote) ဒေါက်တာသန်းထွန်းအား ကျောင်းသား ဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်စီခရေ။&lt;ref&gt;{{cite book|author=ဒေါက်တာသန်းထွန်း|title=ငါပြောသမျှငါ့အကြောင်း|date=၂၀ဝ၁ မေလ|publisher=ဦးကျော်ဆန်း (ရဲအောင်စာပီတိုက်)|page=စာမျက်နှာ ၁၃|edition=ပထမအကြိမ်}}&lt;/ref&gt;

[[၁၉၄၈]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]]လွတ်လပ်ရီး ကာလမာ မြန်မာနိုင်ငံလုံးဆိုင်ရေ ကျောင်းသားများသမဂ္ဂဧ့ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ယူခရေ။ လက်ဝဲကွန်မြူနစ် စာပီတိကို သဘောကျသဖြင့် ဗမာပြည်ကွန်မြူနစ်ပါတီ(ဗ.က.ပ) ဝင် အဖြစ်ခံယူခကေလေ့ ၁၉၄၈ ခုနှစ်မှ စပြီးကေ နိုင်ငံရီး သမားဘဝကို စွန့်လွှတ်ခရေ။ ကွန်မြူနစ်ပါတီမှ ထွက်ပြီးနောက် [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] [[သမိုင်း]] နည်းပြဆရာ အဖြစ် တာဝန် ထမ်းဆောင်ချိန် ၁၉၄၈ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလ ၁၈ ရက်နိမာ ဒေါ်ခင်ရီ နန့်ပီးစပ်ခပြီးကေ သားသမီး ၅ ယောက် ထွန်းကား ခရေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ်မာ ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း ဖြင့်ဘွဲ့ရခရေ။ ၁၉၅၀ ဖေဖဝါရီ ၂၄ မာ သမိုင်းဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ကို ရဟိခရေ။ ၁၉၅၁မာ ဥပဒေ သင်တန်း တက်ခပြီး ၁၉၅၂မာ ဥပဒေဘွဲ့ ရခရေ။ ယပြီးနောက် [[ကိုလံဘိုစီမံကိန်း]] ဖြင့် အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ ကော်နဲလ်တက္ကသိုလ်မှ ပညာသင်ဆုရဟိကာ အစိုးရပညာတော်သင် အဖြစ်လည်း အရွီးခံရကေလေ့ ကိုယ့်ဆန္ဒဖြင့် လန်ဒန် တက္ကသိုလ်မာ ၁၉၅၂ မှ ၁၉၅၆ အထိ ပါရဂူသင်တန်း တက်ကာ ပုဂံခေတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ Buddhist Church in Pagan Period စာတမ်းကို တင်သွင်းလို့ အရှိတဝှမ်းနန့် အာဖရိကဆိုင်ရေပညာကျောင်းမှ [[ပါရဂူဘွဲ့]] ရဟိခရေ။

== စာပီသင်ကြားပို့ချခြင်း ==
[[File: Dr.thanhtun.jpg| right| thumb| frame| ဒေါက်တာသန်းထွန်း (၁၉၂၃-၂၀ဝ၅)]]
[[၁၉၅၉]] ခုနှစ်မာ [[ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်]] [[သမိုင်း]]နန့် နိုင်ငံရီးသိပ္ပံဌာနမာ ကထိကအဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ [[၁၉၆၅]] ခုနှစ်မာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]မာ သမိုင်းပါမောက္ခအဖြစ် ရာထူးတိုးမြှင့်ပေးခြင်းခံခရပြီး ၁၉၆၅ မှ ၁၉၈၂ အထိ ဆက်ပနာတာဝန်ထမ်းဆောင်ခရေ။ [[၁၉၈၂]] ခုနှစ်မာ မန္တလေးတက္ကသိုလ်မှ [[တိုကျိုမြို့|တိုကျို]]တက္ကသိုလ် အရှေတောင်အာသျှ ပညာဌာနသို့ ထွက်ခွာခရေ။ [[၁၉၈၃]] ခုနှစ်မာ မြန်မာပညာရီးဌာနမှ ပင်စင်ယူခရေ။ တိုကျိုတက္ကသိုလ်နိုင်ငံခြားပညာဌာန၊ အာဖရိကနန့် အာသျှဘာသာစကားနန့် ယိုင်ကျေးမှုပညာဌာန၊ တိုကျို ခရစ်ယာန်တက္ကသိုလ်နန့် [[အိုဆာကာမြို့]]   [[အိုဆာကာ တက္ကသိုလ်]]ရို့မာ သုတေသနပြုသူနန့် ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် ၅ နှစ်အကြာမျှ တာဝန်ယူခရေ။ ယပြီးနောက် ဒေါက်တာသန်းထွန်းစွာ [[အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု]]သို့လားရောက်ကာ မြောက်[[အီလီနွိုင်းပြည်နယ်|အီလီနွိုင်း]]တက္ကသိုလ်မာ ဧည့်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခပြီးကေ ထိုတက္ကသိုလ်မှ စာပီဆိုင်ရေ ဂုဏ်ထူးဆောင်ဒေါက်တာဘွဲ့ကို အပ်နှင်းခြင်းခံခရရေ။ စာမျက်နှာ ၇၆၀၀ ဟိရေ ဆယ်စောင်တွဲ မြန်မာမင်းအမိန့်တော်တိကို ပြုစုရီးသားထုတ်ဝီခဲ့ရေအပြင် ရှီးခေတ်[[မြန်မာ့သမိုင်း]]နန့် ဆိုင်ရေ အရာစာပီတိကို ရီးသားပြုစုခရေ။ ယကေလေ့ အများစုကတော့ခါ မြန်မာဆင်ဆာအဖွဲ့ဧ့ တင်းကျပ်မှုကြောင့် ထုတ်ဝီနိုင်ခြင်း မဟိခပါ။

၁၉၈၈ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁၉ရက်နိမာ လန်ဒန်တက္ကသိုလ်မှချီးမြှင့်သော စာပီ [[ပါရဂူဘွဲ့]] ကိုလက်ခံရဟိခရေ။ ၁၉၉၀ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ၁၅ ရက်နိ မာ နိုင်ငံတိုင်းဝိဇ္ဇာ သိပ္ပံ ထိပ်တန်း ပညာသျှင် ကြီးများရှိနှစ်မှာဒုတိယအယ်လီဇဘတ် ဘုရင်မ ကြီးဧ့ သမီးတော် ကိုယ်တိုင် အပ်နှင်းသော D.Litt. ကို လက်ခံရယူရေ။ မြန်မာပြည်သို့ ၁၉၉၀ ခုနှစ်မာ ပြန်ပနာရောက် ဟိပြီးး ၁၉၉၁မာ မြန်မာစာ အဖွဲ့ဝင်၊ မြန်မာ အိန်းဂလိချ် [[အဘိဓာန်]] ပြုစုရီး ကော်မတီဝင်အဖြစ်ပင်ဖြစ်ဖြစ်၊၁၉၉၂ မာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရှီးဟောင်းသုတေသန ပညာဌာန ကို တည်ထောင်ခသူ ဂေါင်းဆောင် အဖြစ်ပင်ဖြစ်ဖြစ် အသီးသီးတာဝန်ယူခရေ။ မြန်မာ့သမိုင်းကော်မသျှင်ဧ့အဖွဲ့ဝင် အဖြစ်လည်း တာဝန်ယူခရေ။ ၁၉၉၃ မှ ၂၀ဝ၁ အထိ ရှေးဟောင်း သုတေသန ပညာ ဌာန၊ သမိုင်းဌာန၊ အရှိတိုင်း ပညာဌာန အစဟိရေ ဌာနများမာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခအဖြစ် တာဝန်ယူခရေ။ [[၂၀၀၀]] ခုနှစ်မာ ပညာရီးဆိုင်ရေ အမြင့်မားဆုံးဆု တခုဖြစ်ရေ ဖူကူအိုကာအာသျှယိုင်ကျေးမှုဆုကို အပ်နှင်းချီးမြှင့်ခြင်းခံခရရေ။&lt;ref&gt;(ဒေါက်တာသန်းထွန်း၊ သမိုင်းနန့် စကားပြောခြင်းက) &lt;/ref&gt;

== လုပ်ခသောနိုင်ငံရီး ==
၁၉၄၆ ခုနှစ် မြန်မာပြည် လွတ်လပ်ရီးမရမီက အမျိုးသားနိအောင်ပွဲကို ကျောင်းသားဂေါင်းဆောင်တဦးအဖြစ် ဦးဆောင်ပြီး ဖဆပလ အဖွဲ့ချုပ်အား ဆန့်ကျင်ခရေ။ [[မန္တလေးတက္ကသိုလ်]]ကျောင်းဆရာ ဘဝမာ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဧ့ မဆလ အရံပါတီဝင်ကြီးနန့် လုပ်သားကောင်စီကြီးများ မထည့်ဝင်ဘဲ သပိတ်မှောက်ခအတွက်နန့် [[မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ|မဆလပါတီ]]က ဒေါက်တာသန်းထွန်းကို ထုတ်ပယ်ခရေ။ မကွယ်လွန်မီ နအဖ ဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း [[ခင်ညွန့်၊ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး|ဗိုလ်ချုပ်ခင်ညွန့်]] ဧ့ ဆင်ဖြူ ကိုးကွယ်မှုကို ရဲဝံ့စွာ ပြစ်တင် ဝေဖန်ခရေ။ “ဆင်ဖြူဖြစ်ဖြစ် ဆင်မည်းဖြစ်ဖြစ် ဆင်ဟာ တိရစ္ဆာန်၊ တိရစ္ဆာန်ကို လူစွာ ရှိမခိုးအပ်ဘူး” ဟု မှတ်ချက်ပီးခရေ။

== နောက်ဆုံးအချိန် ==
[[File:drthuntuntomb.jpg|thumb|ဒေါက်တာသန်းထွန်းဧ့ အုတ်ဂူ]]
၂၀ဝ၅ ခုနှစ် နိုဗန်ဘာလ ၂၉ ရက်နိမာ မန္တလေး [[အမရပူရမြို့]]၊ [[တောင်သမန်အင်း]]စောင်းဟိ [[တောင်လေးလုံးကျောင်းတိုက်]]မာ ပြုလုပ်ရေ [[လူထုဒေါ်အမာ]] အသက် ၉၀ ပြည့်မွီးနိသို့ လာရောက်ဆင်နွဲပြီး၊ အရာတရက်နိ နိုဗန်ဘာလ ၃၀ ရက်နိ မိုးထ ၂ နာရီမာ  အသက် ၈၃နှစ်အရွယ်မာ သူချစ်မြတ်နိုးသော မန္တလေးတက္ကသိုလ် သမိုင်းဌာန အဆောက်အဦးအတွင်းမာ နှလုံးရောဂါနန့် ကွယ်လွန်ခရေ။ ဆရာဒေါက်တာ သန်းထွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသားတိအတွက် သမိုင်းဆိုင်ရေရှာဖွီမှုတိနန့် သုတေသန ပြုလုပ်မှုပေါင်းများစွာ၊ စာတမ်းနန့် သမိုင်းဆိုင်ရေ စာပီကိစ္စပေါင်း များစွာကို တာဝန်ခံဆောင်ရွက်ခရေ နိုင်ငံချစ် ကမ္ဘာသိ ပညာသျှင်ကြီး [[ဆရာကြီး]] တဦးအဖြစ် မော်ကွန်းထိုးလောက်ရေ သူတဦး ဖြစ်လီရေ။

==ပြုစုခသော စာတမ်းများ==
# ငါပြောချင်သမျှ ငါ့အကြောင်း
# မြန်မာသမိုင်း နိဒါန်း
# မြန်မာအနုပညာလက်ရာပစ္စည်း
# မြန်မာ့ဗုဒ္ဓသာသနိက အနုပညာလက်ရာ
# မြန်မာရက်စွဲသမိုင်း(ကုန်းဘောင်ဆက်)
# ကပျာကယာဂျပန်ကဗျာတစ်ရာ
# ကျော်စွာ ၁၀၀
# အသစ်မြင် မြန်မာသမိုင်း
# မြန်မာသမိုင်း လစ်ကွက်များ
# ခေတ်ဟောင်းရာဇဝင်
# ခေတ်သစ်ရာဇဝင်
# မြန်မာမင်းအမိန့်တော်ပုံပေါင်းချုပ်
# မှိုင်းဋီကာအရပ်ရပ်က နိုင်ငံရေးသဘောထားအထွေထွေ
# ပုဂံခေတ်နိုင်ငံရေးရာဇဝင်
# နယ်လှဲ့ရာဇဝင်
# ဝိတိုရိယနဲ့အယ်လဗတ်ပြတိုက်မှာရှိတဲ့ မြန်မာအနုပညာလက်ရာပစ္စည်းတွေ
# ပျူတွေ ဘယ်ရောက်သွားလဲ

==ကိုးကား==
{{reflist}}
{{Lifetime|၁၉၂၃|၂၀၀၅}}

[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ သမိုင်းပညာသျှင်တိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခတိ]]
[[ကဏ္ဍ:မြန်မာ စာရီးဆရာတိ]]</text>
      <sha1>ab2r5yp9up0hj8nls3sxh1u6cotg03p</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>