အံတော်သိမ်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="rki">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝီကီးပီးဒီးယား</sitename>
    <dbname>rkiwiki</dbname>
    <base>https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မီဒီယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">အထူး</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">အသုံးပြုလူ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဖိုင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဖိုင် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">တမ်းပလိတ်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">အကူအညီ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">အကူအညီ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက်</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>အံတော်သိမ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1321</id>
    <revision>
      <id>19403</id>
      <parentid>13246</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Retkhaberi moved page [[အံတော်သိမ်း]] to [[အံတော်သိမ်]]</comment>
      <origin>13246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7664" sha1="ewufrtc6cqxwkbe7yg0o4glngsz1vkb" xml:space="preserve">==တည်နီရာ==

မြောက်ဦးမြို့၊ နန်းတော်ကုန်းဧ့ မြောက်ဘက်သျှစ်ရေင်းပုထိုးတော်နန့် ကပ်လျက် မြောက်လတ္တီတွဒ် - ၂ဝ ဒီဂရီ ၄၃ မိနစ် အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် - ၉၃ ဒီဂရီ ၀၇ မိနစ်တွင် တည်ဟိပါရေ။ ကုသိုလ်ရှင်
ဘုရင်မင်းလှရာဇာစောမွန်ရေ ကောဇာ -၈၈၃/ အေဒီ-၁၅၂၁ တွင် တည်ထားကိုးကွယ်ခပါရေ။ ဘုရင်မင်းဗာကြီးက (၈၉၇)ခုနှစ်တွင် ထပ်မံတည်ထားကိုးကွယ်ခရေဟု သိဟိရပါရေ။

==သမိုင်းအကျဉ်း==

အံတော်သိမ်ဧ့ မူလကုသိုလ်ရှင်မှာ မင်းစောလှ (ခေါ်) မင်းလှရာဇာစောမွန်ဖြစ်ပြီး အေဒီ-၁၅၂၁ ခုနှစ်တွင် ကောင်းမှုပြုခရေ။ မင်းဗာဘုရင်လက်ထက် အေဒီ-၁၅၃၁ တွင် အံတော်ဓါတ်ကို သံတွဲမှ မြောက်ဦးနန်းတော်သို့ ယူဆောင်လာပြီး နန်းတော်အတွင်း၌ ကိုးကွယ်ထားပါရေ။ အဆိုပါ အံတော်ဓါတ်မှာ ဘုရင်မင်းဗာကြီးသံတွဲစား လက်ထက်က သီဟိုဠ်မှ ပင့်ဆောင်ခပြီး သံတွဲ၌ အံတော်စေတီအဖြစ် တည်ထားကိုးကွယ်ခပါရေ။ ကောဇာ - ၉၅၅ / အေဒီ - ၁၅၉၈ ခုသို့ရောက်ရေအခါ မင်းရာဇာကြီးရေ နန်းတော်အတွင်း၌ဟိရေ ၄င်းအံတော်ဓါတ်ကို သျှစ်ရေင်းအနီး မင်လှရာဇာစောမွန် တည်ထားခရေ ပုထိုးတော်ကြီး၌ ဌာပနာပနာ ထပ်မံတည်ထားရေကြောင့် အံတော်သိမ်ပုထိုးတော်ဟု ခေါ်တွင်ခပါရေ။ ယခုအဆိုပါ အံတော်ဓါတ်မှာ ဗန္ဓုလဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိုက်၌ ဟိပါရေ။

==ဗိသုကာလက်ရာ==

အံတော်သိမ်ပုထိုးတော်ကို သဲကျောက်တိဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး အလယ်တွင် ဂန္ဓကုဋီတိုက်ပါဟိပနာ လိုဏ်ပတ်လမ်း နှစ်ထပ်ဟိရေ။ ရှစ်မြှောင့်ပုံသဏ္ဍာန်စေတီဖြစ်ပါရေ။ ခေါင်မိုးပေါ်၌ အရံစေတီ (၈)ဆူက ပင်မ အလယ်စေတီကြီးကို ဝန်းရံထားရေ။ ဂန္ဓကုဋီတိုက်ကို ရခိုင်ဗိသုကာ ပညာရှင်တိမှ ပေါင်းကူး (vault) တိဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး အလယ်မဏ္ဍိုင်ပါဟိကာ ပတ်လမ်းတိတွင် သပ်စီပေါင်းခုံးတိဖြင့် အထက်မှအလေးဝန်ကို ခံနိုင်ရန် တည်ဆောက်ထားရေ။ ကျောက်ကိုစုထိုးပြီး သပ်စီပေါင်းကူးကို (၃)ဆင့်မှ (၅)ဆင့်ထိ ဆောင်ရွက်ကာ အပေါ်မှအလေးဝန်ကို ခံနိုင်ရန် တည်ဆောက်ထားရေ။ ဂန္ဓကုဋီတိုက်နန့် လိုဏ်ပတ်လမ်းတိကို အလင်းရောင် ပေးရေ အပေါက် (light hole) တိဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားရေ။ ရင်ပြင်တိ၊ ပတ်လမ်းတိ၊ နံရံတိဧ့တည်ဆောက် မှုကို ဗိသုကာရှုထောင့်မှသုံးသပ်လျှင် အလွယ်တကူပြီးစလွယ် ဆောက်လုပ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ တိကျစွာတွက်ချက် စဉ်းစားပနာတည်ဆောက်ထားရေ အဆောက်အဦးဖြစ်ကြောင်း သိသာထင်ရှားလှပါရေ။ ။

အလယ်မဏ္ဍိုင်ပတ်ပတ်လည် (၈) မျက်နှာတွင် ကျောက်ဆစ် ပန်းလက်ရာ ရာဇပလ္လင် (၈)ခန်းကို မုခ်ဖွင့်ဆင်းတုတော် (၈) ဆူနန့်အတူ ထုဆစ်ပနာ တစ်စုတဝေးတည်း တွေ့ဟိရရေ။ လိုဏ်ပတ်လမ်းတိတွင်လည်း နံရံကပ် မုခ်ကျောင်းငယ်တိဖြင့် ဗုဒ္ဓဆင်းတုတော်ကြီးငယ်တိ စံပ္ပာယ်တော် မူလျက်ဟိပါရေ။ ပုထိုးတော်ကြီးဧ့ အရှေ့ဘက်နံရံတိတွင် မတ်ရပ်ဆင်းတုတော် (၆)ဆူ ကိန်းဝပ်စံပ္ပာယ်တော်မူလျက်ဟိရေ။ ယင်းဆင်းတုတော်တိအနက် ရှေးအကျဆုံးဟုယူဆရရေ ဆင်းတုတော်တစ်ဆူတွင် သင်္ကန်းတော်ကို ရင်၌ဖွဲ့စည်းထားဟန် ထုဆစ်ထားရေကို တွေ့ဟိရပါရေ။ စုစုပေါင်း ဆင်းတုတော် ငယ်ပေါင်း (၁၇၅)ဆူဟိရေ။ ပရဝဏ်အတွင်း၌လည်း ဂူကျောင်းပါ စေတီငယ်တိက ပုထိုးတော်ကြီးအားကာရံထားရေ။

(၁၉၈၉-၁၉၉၀) ဘဏ္ဍာရေးနှစ်နန့် (၁၉၉၅-၉၆)ဘဏ္ဍာရေးနှစ်တွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနနန့် အမျိုး သားပြတိုက်ဦးစီးဌာနက ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခပါရေ။

==ကိုးကား==
[https://themognationwiki.data.blog/2022/05/11/13717-ancient-buildings-at-mraukoo/ မြောက်ဦးဒေသ ရှေးဟောင်းအဆောက်အဦးမျာ]း (ရှေးဟောင်းသုတေသနနှင့် အမျိုးသားပြတိုက်ဦးစီးဌာန၊ ယဉ်ကျေးမူဝန်ကြီးဌာန) -၂၀၁၅

[[Category:ရခိုင်ပြည်ဟိထင်ရှားရေ ပုထိုးတော်တိ]]
{{ရခိုင်ပုထိုးတော်}}</text>
      <sha1>ewufrtc6cqxwkbe7yg0o4glngsz1vkb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မြောက်ဦးမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1782</id>
    <revision>
      <id>19402</id>
      <parentid>16698</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:36:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ */</comment>
      <origin>19402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19163" sha1="of24h8414wue3mjlndasrmile69ivv8" xml:space="preserve">မြောက်ဦးမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်တွင် တည်ဟိရေ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ဧ့ မြောက်အရပ်တွင် တည်ဟိရေ ရှေးဟောင်းမြို့တော် တည်ဟိရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ကုလားတန်မြစ်ဧ့ အရှေ့ဘက်အရပ်တွင် ဟိကာ မြောက်ဘက်နန့် တောင်ဘက်ရို့တွင် တောင်စွယ်၊ တောင်တန်းတိဖြင့် ကာရံလျက် ဟိရေ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ရေ။

==သမိုင်းကြောင်း==

သက္ကရာဇ် ၁၄၃၁ တွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန်မှ ရခိုင်နိုင်ငံတော် (အာရကန်နိုင်ငံတော်)ဧ့ မြို့တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခပြီး ၁၇ ရာစုအလယ်တွင် မြို့တော်ဧ့ အရွယ်အစားမှာ ၁၂၀၀၀၀ ဧက အထိဟိလာရေ။ ၎င်းမြို့တော်မှ ပေါ်တူဂီ၊ နယ်သာလန်၊ အင်းဝ၊ ပဲခူး၊ အာရေဗီးယား၊ ပါရှား နန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့နန့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုတိ ဟိခရေ။ ဆန်စပါး၊ ချည်မျှင်၊ ပတ္တမြား၊ ဆင်၊ ကျေးကျွန်၊ မြင်း၊ ဆင်စွယ်၊ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်တိ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတိ ပြုခရေ။

မြောက်ဦးခေတ် အထွတ်အထိပ် ရောက်ချိန်တွင် ၎င်း မြို့တော်မှ ဒါကာနန့် စစ်တကောင်း အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် တစ်ဝက်၊ ယခု လက်ဟိ ရခိုင်ပြည်နယ် တဝှမ်းနန့် မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းတခွင်အထိ အာဏာစက် သက်ရောက်ခရေ။ ၎င်းခေတ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင်တိမှ ရခိုင်စကားလုံးနန့် ဒင်္ဂါးတိ ရိုက်နှိပ် သုံးစွဲခရေ။ မြောက်ဦးခေတ် စည်ပင်ဝပြောရေ ခေတ်ကာလတွင် ဘုရားပုထိုးတိစွာ တည်ဆောက်ခကတ်ပြီး ၎င်းထဲမှ အတိစုမှာ ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်ဆဲ ဖြစ်ရေ။ ထင်ရှားရေ စေတီ ပုထိုးတိမှာ သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ရခိုင်အခေါ် သျှိုက်သောင်းဘုရား၊ ဆင်းတုတော် ၈၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) ထုက္ကံသိမ် ပုထိုးတော်ကြီး နန့် ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ဆင်းတုတော် ၉၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) နန့် မာရ်ငါးပါး စေတီပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

မြောက်ဦးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသရေ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသပြီးကေ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု ဒုတိယ အတိဆုံး ဒေသ ဖြစ်ရေ။

ဂနိခေတ်တွင် မြောက်ဦးရေ ရှေးဟောင်း သုတေသန နန့် စပ်ဆိုင်၍ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားတိ ဆွဲဆောင်ရာ အဓိက နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ၂ ရက် ခရီး (သို့မဟုတ်) စစ်တွေမြို့မှ ၃ နာရီမှ ၅ နာရီကြာ စက်လှေခရီးဖြင့် လားရောက်နိုင်ရေ။

==မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ==

ခရစ်နှစ် ၁၃၄၁ ခု၊ ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန် စိုးစံချိန်မှ စတင်၍ တည်ထားခရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ အမြောက်အမြား တည်ဟိရေ။ အောက်ပါစေတီ၊ ပုထိုးတိမှာ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားလူသိတိရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

*[[သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ထုက္ကန်သိမ်ပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[အံတော်သိမ်]]
*[[လေးမျက်နှာ ပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[လောင်ဗန်းပြောက်စေတီ]]
*[[ဗောဓိရွှေဂူစေတီ]]
*[[မင်္ဂလာမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ရတနာ့မာရ်အောင်စေတီ]]
*[[သကျမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[လောကမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဇိနမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဘုရားပေါ်စေတီ]]
*[[ရတနာပုံစေတီ]]
*[[ရွှေကြာသိမ်စေတီ]]
*[[စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်]]
*[[မြတန်ဆောင်းစေတီ]]
*[[မုတ်ဆိတ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
*[[ထူပါရုံစေတီ]]
*[[သာရပဗ္ဗတစေတီ]]
*[[ပြည်စိုးကြီးစေတီ]]
*[[အနော်မာဘုရား]]

မြောက်ဦးရေ အဓိက အားဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနိက အဆောက်အဦးတိ စုစည်းတည်ဟိရာ နီရာ ဖြစ်ငြားလည်း၊ အခြားရေ ယုံကြည်သက်ဝင်မှု ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးတိလည်း တွိဟိနိုင်ရေ။ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားရေ အဆောက်အဦး တစ်ခုမှ မင်းစောမွန်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ထားခရေ ရှေးဟောင်း ဗလီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြို့ဧ့ အရှေ့တောင် အရပ်တွင် တည်ဟိရေ။

==မြို့ဟောင်းမြို့==

မြို့ဟောင်းမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်တိုင်း စစ်တွေခရိုင်ဟိ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်ရေ။ ရှေးအခါက ဓညဝတီရခိုင်မြို့ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ မြောက်ဦးမြို့ဆိုပနာ လည်းကောင်း တွင်ခ၍ ရခိုင်မင်း အဆက်ဆက်ရို့ နန်းစိုက်ခရာ မြို့တော်ဖြစ်ခရေ။ ထိုကြောင့်ပင် နီရာအတိအပြားတွင် ရှေးရခိုင်မင်းရို့ တည်ထားကိုးကွယ်ခရေ ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ထုက္ကံသိမ်ဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ အံတော်ဘုရားစရေ စေတီကူဘုရားရို့အပြင်၊ နန်းတော်ရာ၊ တံတိုင်းမြို့ပျက်တိကို ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်သေးရာ ရှေးအတိတ်က ကောင်းစားခပုံကို သက်သေဆောင်လျက် ဟိရေ။

ရှေးအခါကမူကား မြောက်ဦး နီပြည်တော် (မြို့ဟောင်း)ရေ အဆန်းတကြယ်ပင် ဖြစ်ဧ့။ မြို့မျက်နှာပြင်ရေ မြေညီမြေပြန့်မဟုတ်၊ တောင်ကုန်း တောင်ပူစာရို့ဖြင့် သာယာရေ။ ရွှေမြို့တော်နန်းတော်ရေ ကုန်းမြင့်(တောင်ညိုကုန်းထိပ်) တွင် ရှုမောဖွယ်ရာ ဖြစ်ရေ။ မြို့မြောက်ဘက်တစ်လွှားတွင် ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ဒုက္ခံသိမ်ဘုရားစရေ ဘုရားရို့ရေလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တခိုတွင် ရွှေတောင် စေတီတော်ရေလည်းကောင်း တင့်တယ်လှပေ ရေ။ သိင်္ဃဒီမြစ်(ရွှေနတ်ပြင်ချောင်း) ရေလည်း ရေကစားရာအရပ်ဖြစ်ရေ။ ထိုကြောင့်ပင် ဟံသာဝတီ နီပြည်တော်တွင် ရောက်ဟိနီခရေ ရခိုင်စာဆိုတော် ဦကာဗျန်(ဥက္ကာပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ ရတုတွင် ဖွဲ့ဆိုထားခပေရေ။(ဥက္ကာ ပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို မြို့ဟောင်းမြို့ရေ စစ်တွေမြို့ဧ့အထက်မိုင်၅ဝ ခန့်အကွာ ကုလားတန်မြစ်ဧ့ လက်တက်ဖြစ်ရေ ရွှေနတ်ပြင် ချောင်းကမ်းပါးတွင် တည်ဟိရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့သို့ သင်္ဘောဆိုက်ကပ်ရေအခါ သင်္ဘောဆိပ်မှာ မြို့နန့် အတန်ငယ်ကွာသဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်မှတစ်ဆင့် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ကူးရို့ဖြင့်တတန်ထပ်၍ ကူးရရေ။ ထိုမှတစ်ဖန် မိုင်ဝက်ခန့်မျှ ကုန်းကြောင်းအားဖြင့် လားသော် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ရောက်ဟိပေရေ။ မြို့အနီအထားမှာ သဘာဝအားဖြင့် ချောင်းမြောင်းတိဖြင့် ရစ်သန်းနီသဖြင့် လုံခြုံလှပေရေ။ မြို့တစ်ဖက်တွင် လွင်ပြင်ကြီးဟိ၍ လွင်ပြင်ကြီးကို ကျော်လွန်ရေအခါ တောင်တန်းတောင်ရိုးတိ ပိတ်ဆီးကာရံ လျက်ဟိရေ။

မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းမြို့ဧ့ လူဦးရေမှာ၆၅၅၅ ယောက်ဖြစ်ဧ့။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၄၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၇, ဝဝ၄ ယောက်ဟိရေ။ မြို့နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အရှေ့ပိုင်းရို့မှာ သစ်တောတိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနီရေ တောင်ကုန်းတိဖြစ်၍၊ တောင်ပိုင်းနန့် အနောက်ပိုင်းရို့မှာ မြေဩသ္ဇာကောင်းမွန်ရေ။ မင်းပြားမြို့မှ ပေါက်လာရေ ကားလမ်းရေ မြို့ဟောင်းမြို့ကိုဖြတ်၍ သရက်တပင်မှ တစ်ဆင့် ကျောက်တော်သို့ ရောက်ရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်တွင် ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးရေ။

မြို့ဟောင်း(မြောက်ဦးမြို့) ကို မင်းနီပြည်တော်အဖြစ် ဦးစွာတည်ထောင်သူမှာ ပဲဖြူမင်းဖြစ်ရေ။ ပဲဖြူမင်းရေ ဝေသာလီကို စွန့်၍ မြောက်ဦးမြို့ကို တည်ထောင်ကာ သက္ကရာဇ် ၃၃၈ ခုနှစ်မှ ၃၅၆ ခုနှစ်အထိ စိုးစံရေ။ ထိုနောက် မင်းစောမွန်ရေ သက္ကရာဇ် ၇၆၆ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံစိုးစံခ၍ ၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လောင်းချက်မြို့ကို မြန်မာရို့ သိမ်းယူရေ။ ထို့နောက် မွန်ရို့တိုက်ခိုက်ကတ်ပြန်ရာ ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းမဲ့ကာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ပြီးကေ မင်းစောမွန်ရေ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရာမှ သူရတန်မင်းအကူအညီဖြင့် ထီးနန်းပြန်ရရေအခါ၊ သက္ကရာဇ် ၇၉၂ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁ ရက် တနင်္ဓနွေနိ့တွင် မြောက်ဦးမြို့ကိုတည်ဧ့။ ရာဇဝင်တွင် ပဲဖြူမင်း ပထမမြောက်ဦးမြို့ တည်ရေကို မရေတွက်ဘဲ၊ မင်းစောမွန်ကိုသာ ပထမမြောက်ဦးမြို့တည်မင်းဟု ရေတွက်လေရေ။ ထိုမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၁၂ ပါး ဆက်လက် စိုးစံခရာ၊ မင်းခေါင်ရာဇာ လာက်ထက်အထိ စည်ပင်လာခလေရေ။ မင်းခေါင်ရာဇာဧ့ သားတော် သံတွဲစားမင်းပါကြီးရေ သက္ကရာဇ် ၈၉၃ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်လေရာ၊ မြောက်ဦးမြို့တော်ကို ထပ်မံ အကြီးအကျယ် တည်ဆောက်ပြုစုရေ။ မင်းပါကြီးမှစ၍ မင်းပေါင်း ၉ ဆက်၊ ဆက်လက် အုပ်စိုးလေရာ၊ မင်းစနေလက်ထက် တိုင်လေရေ။ မင်းစနေ လွန်သော် မင်းပါကြီးဧ့ မြစ်ဖြစ်ရေ နရပတိမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၂၈ ဆက်လက် အုပ်စိုးပြန်ရာ ၁၁၄၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၇ ရက် စနေနိ့တွင် မြန်မာမင်း ဘိုးတော်ဘုရားက သိမ်းယူလေရေ။ ထိုနှစ်မှစ၍ မြောက်ဦးတွင် မြို့ဝန်တိ ခန့်၍ အုပ်စိုးစေခရာ၊ ပထမဆုံးမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ နန္ဒပကြန် ဖြစ်ဧ့။ နန္ဒပကြန်ဧ့ နောက်မြို့ဝန် ၈ ဦး ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခလေရေ။

ခရစ် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ပထမ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ အတွင်းက အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်ကြီး မော်ရစ်ဆန်ဧ့ စစ်တပ်တိ ရေ မြို့ဟောင်း၌ စခန်းချရာ၊ အဖျားရောဂါဖြင့် စစ်သားတိစွာ သေဆုံးရုံမက စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကိုယ်တိုင်လည်း မကျန်းမမာဖြစ်၍ ပြန်ရသဖြင့် လမ်းခရီးတွင် ကွယ်လွန်ရေ။ ထိုစစ်အပြီးတွင် စစ်တွေမြို့ကို တည်၍ မြို့တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ လိုက်လေရေ။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]

{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>of24h8414wue3mjlndasrmile69ivv8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19405</id>
      <parentid>19402</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ */</comment>
      <origin>19405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19168" sha1="jrwvur0lkdca3y98i7175sjlrwhld5v" xml:space="preserve">မြောက်ဦးမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်တွင် တည်ဟိရေ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ဧ့ မြောက်အရပ်တွင် တည်ဟိရေ ရှေးဟောင်းမြို့တော် တည်ဟိရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ကုလားတန်မြစ်ဧ့ အရှေ့ဘက်အရပ်တွင် ဟိကာ မြောက်ဘက်နန့် တောင်ဘက်ရို့တွင် တောင်စွယ်၊ တောင်တန်းတိဖြင့် ကာရံလျက် ဟိရေ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ရေ။

==သမိုင်းကြောင်း==

သက္ကရာဇ် ၁၄၃၁ တွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန်မှ ရခိုင်နိုင်ငံတော် (အာရကန်နိုင်ငံတော်)ဧ့ မြို့တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခပြီး ၁၇ ရာစုအလယ်တွင် မြို့တော်ဧ့ အရွယ်အစားမှာ ၁၂၀၀၀၀ ဧက အထိဟိလာရေ။ ၎င်းမြို့တော်မှ ပေါ်တူဂီ၊ နယ်သာလန်၊ အင်းဝ၊ ပဲခူး၊ အာရေဗီးယား၊ ပါရှား နန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့နန့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုတိ ဟိခရေ။ ဆန်စပါး၊ ချည်မျှင်၊ ပတ္တမြား၊ ဆင်၊ ကျေးကျွန်၊ မြင်း၊ ဆင်စွယ်၊ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်တိ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတိ ပြုခရေ။

မြောက်ဦးခေတ် အထွတ်အထိပ် ရောက်ချိန်တွင် ၎င်း မြို့တော်မှ ဒါကာနန့် စစ်တကောင်း အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် တစ်ဝက်၊ ယခု လက်ဟိ ရခိုင်ပြည်နယ် တဝှမ်းနန့် မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းတခွင်အထိ အာဏာစက် သက်ရောက်ခရေ။ ၎င်းခေတ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင်တိမှ ရခိုင်စကားလုံးနန့် ဒင်္ဂါးတိ ရိုက်နှိပ် သုံးစွဲခရေ။ မြောက်ဦးခေတ် စည်ပင်ဝပြောရေ ခေတ်ကာလတွင် ဘုရားပုထိုးတိစွာ တည်ဆောက်ခကတ်ပြီး ၎င်းထဲမှ အတိစုမှာ ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်ဆဲ ဖြစ်ရေ။ ထင်ရှားရေ စေတီ ပုထိုးတိမှာ သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ရခိုင်အခေါ် သျှိုက်သောင်းဘုရား၊ ဆင်းတုတော် ၈၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) ထုက္ကံသိမ် ပုထိုးတော်ကြီး နန့် ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ဆင်းတုတော် ၉၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) နန့် မာရ်ငါးပါး စေတီပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

မြောက်ဦးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသရေ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသပြီးကေ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု ဒုတိယ အတိဆုံး ဒေသ ဖြစ်ရေ။

ဂနိခေတ်တွင် မြောက်ဦးရေ ရှေးဟောင်း သုတေသန နန့် စပ်ဆိုင်၍ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားတိ ဆွဲဆောင်ရာ အဓိက နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ၂ ရက် ခရီး (သို့မဟုတ်) စစ်တွေမြို့မှ ၃ နာရီမှ ၅ နာရီကြာ စက်လှေခရီးဖြင့် လားရောက်နိုင်ရေ။

==မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ==

ခရစ်နှစ် ၁၃၄၁ ခု၊ ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန် စိုးစံချိန်မှ စတင်၍ တည်ထားခရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ အမြောက်အမြား တည်ဟိရေ။ အောက်ပါစေတီ၊ ပုထိုးတိမှာ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားလူသိများရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

*[[သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ထုက္ကန်သိမ်ပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[အံတော်သိမ်]]
*[[လေးမျက်နှာပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[လောင်ဗန်းပြောက်စေတီ]]
*[[ဗောဓိရွှေဂူစေတီ]]
*[[မင်္ဂလာမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ရတနာ့မာရ်အောင်စေတီ]]
*[[သကျမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[လောကမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဇိနမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဘုရားပေါ်စေတီ]]
*[[ရတနာပုံစေတီ]]
*[[ရွှေကြာသိမ်စေတီ]]
*[[စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်]]
*[[မြတန်ဆောင်းစေတီ]]
*[[မုတ်ဆိတ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
*[[ထူပါရုံစေတီ]]
*[[သာရပဗ္ဗတစေတီ]]
*[[ပြည်စိုးကြီးစေတီ]]
*[[အနော်မာဘုရား]]

မြောက်ဦးရေ အဓိက အားဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနိက အဆောက်အဦးတိ စုစည်းတည်ဟိရာ နီရာ ဖြစ်ငြားလည်း၊ အခြားရေ ယုံကြည်သက်ဝင်မှု ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးတိလည်း တွိဟိနိုင်ရေ။ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားရေ အဆောက်အဦး တစ်ခုမှ မင်းစောမွန်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ထားခရေ ရှေးဟောင်း ဗလီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြို့ဧ့ အရှေ့တောင် အရပ်တွင် တည်ဟိရေ။

==မြို့ဟောင်းမြို့==

မြို့ဟောင်းမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်တိုင်း စစ်တွေခရိုင်ဟိ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်ရေ။ ရှေးအခါက ဓညဝတီရခိုင်မြို့ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ မြောက်ဦးမြို့ဆိုပနာ လည်းကောင်း တွင်ခ၍ ရခိုင်မင်း အဆက်ဆက်ရို့ နန်းစိုက်ခရာ မြို့တော်ဖြစ်ခရေ။ ထိုကြောင့်ပင် နီရာအတိအပြားတွင် ရှေးရခိုင်မင်းရို့ တည်ထားကိုးကွယ်ခရေ ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ထုက္ကံသိမ်ဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ အံတော်ဘုရားစရေ စေတီကူဘုရားရို့အပြင်၊ နန်းတော်ရာ၊ တံတိုင်းမြို့ပျက်တိကို ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်သေးရာ ရှေးအတိတ်က ကောင်းစားခပုံကို သက်သေဆောင်လျက် ဟိရေ။

ရှေးအခါကမူကား မြောက်ဦး နီပြည်တော် (မြို့ဟောင်း)ရေ အဆန်းတကြယ်ပင် ဖြစ်ဧ့။ မြို့မျက်နှာပြင်ရေ မြေညီမြေပြန့်မဟုတ်၊ တောင်ကုန်း တောင်ပူစာရို့ဖြင့် သာယာရေ။ ရွှေမြို့တော်နန်းတော်ရေ ကုန်းမြင့်(တောင်ညိုကုန်းထိပ်) တွင် ရှုမောဖွယ်ရာ ဖြစ်ရေ။ မြို့မြောက်ဘက်တစ်လွှားတွင် ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ဒုက္ခံသိမ်ဘုရားစရေ ဘုရားရို့ရေလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တခိုတွင် ရွှေတောင် စေတီတော်ရေလည်းကောင်း တင့်တယ်လှပေ ရေ။ သိင်္ဃဒီမြစ်(ရွှေနတ်ပြင်ချောင်း) ရေလည်း ရေကစားရာအရပ်ဖြစ်ရေ။ ထိုကြောင့်ပင် ဟံသာဝတီ နီပြည်တော်တွင် ရောက်ဟိနီခရေ ရခိုင်စာဆိုတော် ဦကာဗျန်(ဥက္ကာပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ ရတုတွင် ဖွဲ့ဆိုထားခပေရေ။(ဥက္ကာ ပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို မြို့ဟောင်းမြို့ရေ စစ်တွေမြို့ဧ့အထက်မိုင်၅ဝ ခန့်အကွာ ကုလားတန်မြစ်ဧ့ လက်တက်ဖြစ်ရေ ရွှေနတ်ပြင် ချောင်းကမ်းပါးတွင် တည်ဟိရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့သို့ သင်္ဘောဆိုက်ကပ်ရေအခါ သင်္ဘောဆိပ်မှာ မြို့နန့် အတန်ငယ်ကွာသဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်မှတစ်ဆင့် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ကူးရို့ဖြင့်တတန်ထပ်၍ ကူးရရေ။ ထိုမှတစ်ဖန် မိုင်ဝက်ခန့်မျှ ကုန်းကြောင်းအားဖြင့် လားသော် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ရောက်ဟိပေရေ။ မြို့အနီအထားမှာ သဘာဝအားဖြင့် ချောင်းမြောင်းတိဖြင့် ရစ်သန်းနီသဖြင့် လုံခြုံလှပေရေ။ မြို့တစ်ဖက်တွင် လွင်ပြင်ကြီးဟိ၍ လွင်ပြင်ကြီးကို ကျော်လွန်ရေအခါ တောင်တန်းတောင်ရိုးတိ ပိတ်ဆီးကာရံ လျက်ဟိရေ။

မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းမြို့ဧ့ လူဦးရေမှာ၆၅၅၅ ယောက်ဖြစ်ဧ့။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၄၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၇, ဝဝ၄ ယောက်ဟိရေ။ မြို့နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အရှေ့ပိုင်းရို့မှာ သစ်တောတိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနီရေ တောင်ကုန်းတိဖြစ်၍၊ တောင်ပိုင်းနန့် အနောက်ပိုင်းရို့မှာ မြေဩသ္ဇာကောင်းမွန်ရေ။ မင်းပြားမြို့မှ ပေါက်လာရေ ကားလမ်းရေ မြို့ဟောင်းမြို့ကိုဖြတ်၍ သရက်တပင်မှ တစ်ဆင့် ကျောက်တော်သို့ ရောက်ရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်တွင် ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးရေ။

မြို့ဟောင်း(မြောက်ဦးမြို့) ကို မင်းနီပြည်တော်အဖြစ် ဦးစွာတည်ထောင်သူမှာ ပဲဖြူမင်းဖြစ်ရေ။ ပဲဖြူမင်းရေ ဝေသာလီကို စွန့်၍ မြောက်ဦးမြို့ကို တည်ထောင်ကာ သက္ကရာဇ် ၃၃၈ ခုနှစ်မှ ၃၅၆ ခုနှစ်အထိ စိုးစံရေ။ ထိုနောက် မင်းစောမွန်ရေ သက္ကရာဇ် ၇၆၆ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံစိုးစံခ၍ ၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လောင်းချက်မြို့ကို မြန်မာရို့ သိမ်းယူရေ။ ထို့နောက် မွန်ရို့တိုက်ခိုက်ကတ်ပြန်ရာ ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းမဲ့ကာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ပြီးကေ မင်းစောမွန်ရေ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရာမှ သူရတန်မင်းအကူအညီဖြင့် ထီးနန်းပြန်ရရေအခါ၊ သက္ကရာဇ် ၇၉၂ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁ ရက် တနင်္ဓနွေနိ့တွင် မြောက်ဦးမြို့ကိုတည်ဧ့။ ရာဇဝင်တွင် ပဲဖြူမင်း ပထမမြောက်ဦးမြို့ တည်ရေကို မရေတွက်ဘဲ၊ မင်းစောမွန်ကိုသာ ပထမမြောက်ဦးမြို့တည်မင်းဟု ရေတွက်လေရေ။ ထိုမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၁၂ ပါး ဆက်လက် စိုးစံခရာ၊ မင်းခေါင်ရာဇာ လာက်ထက်အထိ စည်ပင်လာခလေရေ။ မင်းခေါင်ရာဇာဧ့ သားတော် သံတွဲစားမင်းပါကြီးရေ သက္ကရာဇ် ၈၉၃ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်လေရာ၊ မြောက်ဦးမြို့တော်ကို ထပ်မံ အကြီးအကျယ် တည်ဆောက်ပြုစုရေ။ မင်းပါကြီးမှစ၍ မင်းပေါင်း ၉ ဆက်၊ ဆက်လက် အုပ်စိုးလေရာ၊ မင်းစနေလက်ထက် တိုင်လေရေ။ မင်းစနေ လွန်သော် မင်းပါကြီးဧ့ မြစ်ဖြစ်ရေ နရပတိမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၂၈ ဆက်လက် အုပ်စိုးပြန်ရာ ၁၁၄၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၇ ရက် စနေနိ့တွင် မြန်မာမင်း ဘိုးတော်ဘုရားက သိမ်းယူလေရေ။ ထိုနှစ်မှစ၍ မြောက်ဦးတွင် မြို့ဝန်တိ ခန့်၍ အုပ်စိုးစေခရာ၊ ပထမဆုံးမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ နန္ဒပကြန် ဖြစ်ဧ့။ နန္ဒပကြန်ဧ့ နောက်မြို့ဝန် ၈ ဦး ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခလေရေ။

ခရစ် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ပထမ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ အတွင်းက အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်ကြီး မော်ရစ်ဆန်ဧ့ စစ်တပ်တိ ရေ မြို့ဟောင်း၌ စခန်းချရာ၊ အဖျားရောဂါဖြင့် စစ်သားတိစွာ သေဆုံးရုံမက စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကိုယ်တိုင်လည်း မကျန်းမမာဖြစ်၍ ပြန်ရသဖြင့် လမ်းခရီးတွင် ကွယ်လွန်ရေ။ ထိုစစ်အပြီးတွင် စစ်တွေမြို့ကို တည်၍ မြို့တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ လိုက်လေရေ။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]

{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>jrwvur0lkdca3y98i7175sjlrwhld5v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19406</id>
      <parentid>19405</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ */</comment>
      <origin>19406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19171" sha1="6ulgjonhhffo17gldimwtjxfmubhhri" xml:space="preserve">မြောက်ဦးမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်တွင် တည်ဟိရေ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ဧ့ မြောက်အရပ်တွင် တည်ဟိရေ ရှေးဟောင်းမြို့တော် တည်ဟိရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ကုလားတန်မြစ်ဧ့ အရှေ့ဘက်အရပ်တွင် ဟိကာ မြောက်ဘက်နန့် တောင်ဘက်ရို့တွင် တောင်စွယ်၊ တောင်တန်းတိဖြင့် ကာရံလျက် ဟိရေ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ရေ။

==သမိုင်းကြောင်း==

သက္ကရာဇ် ၁၄၃၁ တွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန်မှ ရခိုင်နိုင်ငံတော် (အာရကန်နိုင်ငံတော်)ဧ့ မြို့တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခပြီး ၁၇ ရာစုအလယ်တွင် မြို့တော်ဧ့ အရွယ်အစားမှာ ၁၂၀၀၀၀ ဧက အထိဟိလာရေ။ ၎င်းမြို့တော်မှ ပေါ်တူဂီ၊ နယ်သာလန်၊ အင်းဝ၊ ပဲခူး၊ အာရေဗီးယား၊ ပါရှား နန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့နန့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုတိ ဟိခရေ။ ဆန်စပါး၊ ချည်မျှင်၊ ပတ္တမြား၊ ဆင်၊ ကျေးကျွန်၊ မြင်း၊ ဆင်စွယ်၊ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်တိ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတိ ပြုခရေ။

မြောက်ဦးခေတ် အထွတ်အထိပ် ရောက်ချိန်တွင် ၎င်း မြို့တော်မှ ဒါကာနန့် စစ်တကောင်း အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် တစ်ဝက်၊ ယခု လက်ဟိ ရခိုင်ပြည်နယ် တဝှမ်းနန့် မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းတခွင်အထိ အာဏာစက် သက်ရောက်ခရေ။ ၎င်းခေတ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင်တိမှ ရခိုင်စကားလုံးနန့် ဒင်္ဂါးတိ ရိုက်နှိပ် သုံးစွဲခရေ။ မြောက်ဦးခေတ် စည်ပင်ဝပြောရေ ခေတ်ကာလတွင် ဘုရားပုထိုးတိစွာ တည်ဆောက်ခကတ်ပြီး ၎င်းထဲမှ အတိစုမှာ ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်ဆဲ ဖြစ်ရေ။ ထင်ရှားရေ စေတီ ပုထိုးတိမှာ သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ရခိုင်အခေါ် သျှိုက်သောင်းဘုရား၊ ဆင်းတုတော် ၈၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) ထုက္ကံသိမ် ပုထိုးတော်ကြီး နန့် ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ဆင်းတုတော် ၉၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) နန့် မာရ်ငါးပါး စေတီပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

မြောက်ဦးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသရေ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသပြီးကေ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု ဒုတိယ အတိဆုံး ဒေသ ဖြစ်ရေ။

ဂနိခေတ်တွင် မြောက်ဦးရေ ရှေးဟောင်း သုတေသန နန့် စပ်ဆိုင်၍ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားတိ ဆွဲဆောင်ရာ အဓိက နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ၂ ရက် ခရီး (သို့မဟုတ်) စစ်တွေမြို့မှ ၃ နာရီမှ ၅ နာရီကြာ စက်လှေခရီးဖြင့် လားရောက်နိုင်ရေ။

==မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ==

ခရစ်နှစ် ၁၃၄၁ ခု၊ ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန် စိုးစံချိန်မှ စတင်၍ တည်ထားခရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ အမြောက်အမြား တည်ဟိရေ။ အောက်ပါစေတီ၊ ပုထိုးတိမှာ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားလူသိများရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

*[[သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ထုက္ကန်သိမ်ပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[အံတော်သိမ်]]
*[[လေးမျက်နှာပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[လောင်ပွန်းပြောက်စေတီ]]
*[[ဗောဓိရွှေဂူစေတီ]]
*[[မင်္ဂလာမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ရတနာ့မာရ်အောင်စေတီ]]
*[[သကျမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[လောကမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဇိနမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဘုရားပေါ်စေတီ]]
*[[ရတနာပုံစေတီ]]
*[[ရွှေကြာသိမ်စေတီ]]
*[[စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်]]
*[[မြတန်ဆောင်းစေတီ]]
*[[မုတ်ဆိတ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
*[[ထူပါရုံစေတီ]]
*[[သာရပဗ္ဗတစေတီ]]
*[[ပြည်စိုးကြီးစေတီ]]
*[[အနော်မာဘုရား]]

မြောက်ဦးရေ အဓိက အားဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနိက အဆောက်အဦးတိ စုစည်းတည်ဟိရာ နီရာ ဖြစ်ငြားလည်း၊ အခြားရေ ယုံကြည်သက်ဝင်မှု ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးတိလည်း တွိဟိနိုင်ရေ။ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားရေ အဆောက်အဦး တစ်ခုမှ မင်းစောမွန်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ထားခရေ ရှေးဟောင်း ဗလီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြို့ဧ့ အရှေ့တောင် အရပ်တွင် တည်ဟိရေ။

==မြို့ဟောင်းမြို့==

မြို့ဟောင်းမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်တိုင်း စစ်တွေခရိုင်ဟိ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်ရေ။ ရှေးအခါက ဓညဝတီရခိုင်မြို့ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ မြောက်ဦးမြို့ဆိုပနာ လည်းကောင်း တွင်ခ၍ ရခိုင်မင်း အဆက်ဆက်ရို့ နန်းစိုက်ခရာ မြို့တော်ဖြစ်ခရေ။ ထိုကြောင့်ပင် နီရာအတိအပြားတွင် ရှေးရခိုင်မင်းရို့ တည်ထားကိုးကွယ်ခရေ ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ထုက္ကံသိမ်ဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ အံတော်ဘုရားစရေ စေတီကူဘုရားရို့အပြင်၊ နန်းတော်ရာ၊ တံတိုင်းမြို့ပျက်တိကို ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်သေးရာ ရှေးအတိတ်က ကောင်းစားခပုံကို သက်သေဆောင်လျက် ဟိရေ။

ရှေးအခါကမူကား မြောက်ဦး နီပြည်တော် (မြို့ဟောင်း)ရေ အဆန်းတကြယ်ပင် ဖြစ်ဧ့။ မြို့မျက်နှာပြင်ရေ မြေညီမြေပြန့်မဟုတ်၊ တောင်ကုန်း တောင်ပူစာရို့ဖြင့် သာယာရေ။ ရွှေမြို့တော်နန်းတော်ရေ ကုန်းမြင့်(တောင်ညိုကုန်းထိပ်) တွင် ရှုမောဖွယ်ရာ ဖြစ်ရေ။ မြို့မြောက်ဘက်တစ်လွှားတွင် ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ဒုက္ခံသိမ်ဘုရားစရေ ဘုရားရို့ရေလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တခိုတွင် ရွှေတောင် စေတီတော်ရေလည်းကောင်း တင့်တယ်လှပေ ရေ။ သိင်္ဃဒီမြစ်(ရွှေနတ်ပြင်ချောင်း) ရေလည်း ရေကစားရာအရပ်ဖြစ်ရေ။ ထိုကြောင့်ပင် ဟံသာဝတီ နီပြည်တော်တွင် ရောက်ဟိနီခရေ ရခိုင်စာဆိုတော် ဦကာဗျန်(ဥက္ကာပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ ရတုတွင် ဖွဲ့ဆိုထားခပေရေ။(ဥက္ကာ ပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို မြို့ဟောင်းမြို့ရေ စစ်တွေမြို့ဧ့အထက်မိုင်၅ဝ ခန့်အကွာ ကုလားတန်မြစ်ဧ့ လက်တက်ဖြစ်ရေ ရွှေနတ်ပြင် ချောင်းကမ်းပါးတွင် တည်ဟိရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့သို့ သင်္ဘောဆိုက်ကပ်ရေအခါ သင်္ဘောဆိပ်မှာ မြို့နန့် အတန်ငယ်ကွာသဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်မှတစ်ဆင့် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ကူးရို့ဖြင့်တတန်ထပ်၍ ကူးရရေ။ ထိုမှတစ်ဖန် မိုင်ဝက်ခန့်မျှ ကုန်းကြောင်းအားဖြင့် လားသော် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ရောက်ဟိပေရေ။ မြို့အနီအထားမှာ သဘာဝအားဖြင့် ချောင်းမြောင်းတိဖြင့် ရစ်သန်းနီသဖြင့် လုံခြုံလှပေရေ။ မြို့တစ်ဖက်တွင် လွင်ပြင်ကြီးဟိ၍ လွင်ပြင်ကြီးကို ကျော်လွန်ရေအခါ တောင်တန်းတောင်ရိုးတိ ပိတ်ဆီးကာရံ လျက်ဟိရေ။

မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းမြို့ဧ့ လူဦးရေမှာ၆၅၅၅ ယောက်ဖြစ်ဧ့။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၄၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၇, ဝဝ၄ ယောက်ဟိရေ။ မြို့နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အရှေ့ပိုင်းရို့မှာ သစ်တောတိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနီရေ တောင်ကုန်းတိဖြစ်၍၊ တောင်ပိုင်းနန့် အနောက်ပိုင်းရို့မှာ မြေဩသ္ဇာကောင်းမွန်ရေ။ မင်းပြားမြို့မှ ပေါက်လာရေ ကားလမ်းရေ မြို့ဟောင်းမြို့ကိုဖြတ်၍ သရက်တပင်မှ တစ်ဆင့် ကျောက်တော်သို့ ရောက်ရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်တွင် ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးရေ။

မြို့ဟောင်း(မြောက်ဦးမြို့) ကို မင်းနီပြည်တော်အဖြစ် ဦးစွာတည်ထောင်သူမှာ ပဲဖြူမင်းဖြစ်ရေ။ ပဲဖြူမင်းရေ ဝေသာလီကို စွန့်၍ မြောက်ဦးမြို့ကို တည်ထောင်ကာ သက္ကရာဇ် ၃၃၈ ခုနှစ်မှ ၃၅၆ ခုနှစ်အထိ စိုးစံရေ။ ထိုနောက် မင်းစောမွန်ရေ သက္ကရာဇ် ၇၆၆ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံစိုးစံခ၍ ၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လောင်းချက်မြို့ကို မြန်မာရို့ သိမ်းယူရေ။ ထို့နောက် မွန်ရို့တိုက်ခိုက်ကတ်ပြန်ရာ ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းမဲ့ကာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ပြီးကေ မင်းစောမွန်ရေ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရာမှ သူရတန်မင်းအကူအညီဖြင့် ထီးနန်းပြန်ရရေအခါ၊ သက္ကရာဇ် ၇၉၂ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁ ရက် တနင်္ဓနွေနိ့တွင် မြောက်ဦးမြို့ကိုတည်ဧ့။ ရာဇဝင်တွင် ပဲဖြူမင်း ပထမမြောက်ဦးမြို့ တည်ရေကို မရေတွက်ဘဲ၊ မင်းစောမွန်ကိုသာ ပထမမြောက်ဦးမြို့တည်မင်းဟု ရေတွက်လေရေ။ ထိုမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၁၂ ပါး ဆက်လက် စိုးစံခရာ၊ မင်းခေါင်ရာဇာ လာက်ထက်အထိ စည်ပင်လာခလေရေ။ မင်းခေါင်ရာဇာဧ့ သားတော် သံတွဲစားမင်းပါကြီးရေ သက္ကရာဇ် ၈၉၃ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်လေရာ၊ မြောက်ဦးမြို့တော်ကို ထပ်မံ အကြီးအကျယ် တည်ဆောက်ပြုစုရေ။ မင်းပါကြီးမှစ၍ မင်းပေါင်း ၉ ဆက်၊ ဆက်လက် အုပ်စိုးလေရာ၊ မင်းစနေလက်ထက် တိုင်လေရေ။ မင်းစနေ လွန်သော် မင်းပါကြီးဧ့ မြစ်ဖြစ်ရေ နရပတိမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၂၈ ဆက်လက် အုပ်စိုးပြန်ရာ ၁၁၄၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၇ ရက် စနေနိ့တွင် မြန်မာမင်း ဘိုးတော်ဘုရားက သိမ်းယူလေရေ။ ထိုနှစ်မှစ၍ မြောက်ဦးတွင် မြို့ဝန်တိ ခန့်၍ အုပ်စိုးစေခရာ၊ ပထမဆုံးမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ နန္ဒပကြန် ဖြစ်ဧ့။ နန္ဒပကြန်ဧ့ နောက်မြို့ဝန် ၈ ဦး ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခလေရေ။

ခရစ် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ပထမ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ အတွင်းက အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်ကြီး မော်ရစ်ဆန်ဧ့ စစ်တပ်တိ ရေ မြို့ဟောင်း၌ စခန်းချရာ၊ အဖျားရောဂါဖြင့် စစ်သားတိစွာ သေဆုံးရုံမက စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကိုယ်တိုင်လည်း မကျန်းမမာဖြစ်၍ ပြန်ရသဖြင့် လမ်းခရီးတွင် ကွယ်လွန်ရေ။ ထိုစစ်အပြီးတွင် စစ်တွေမြို့ကို တည်၍ မြို့တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ လိုက်လေရေ။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]

{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>6ulgjonhhffo17gldimwtjxfmubhhri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19407</id>
      <parentid>19406</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ */</comment>
      <origin>19407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19183" sha1="s2dua0nejbdy0us2bu6oyw29krv3p9e" xml:space="preserve">မြောက်ဦးမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်ဘက်တွင် တည်ဟိရေ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]ဧ့ မြောက်အရပ်တွင် တည်ဟိရေ ရှေးဟောင်းမြို့တော် တည်ဟိရာ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်ပြီး ကုလားတန်မြစ်ဧ့ အရှေ့ဘက်အရပ်တွင် ဟိကာ မြောက်ဘက်နန့် တောင်ဘက်ရို့တွင် တောင်စွယ်၊ တောင်တန်းတိဖြင့် ကာရံလျက် ဟိရေ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ရေ။

==သမိုင်းကြောင်း==

သက္ကရာဇ် ၁၄၃၁ တွင် ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန်မှ ရခိုင်နိုင်ငံတော် (အာရကန်နိုင်ငံတော်)ဧ့ မြို့တော်အဖြစ် တည်ထောင်ခပြီး ၁၇ ရာစုအလယ်တွင် မြို့တော်ဧ့ အရွယ်အစားမှာ ၁၂၀၀၀၀ ဧက အထိဟိလာရေ။ ၎င်းမြို့တော်မှ ပေါ်တူဂီ၊ နယ်သာလန်၊ အင်းဝ၊ ပဲခူး၊ အာရေဗီးယား၊ ပါရှား နန့် အိန္ဒိယနိုင်ငံရို့နန့် ကူးသန်းရောင်းဝယ် ဖောက်ကားမှုတိ ဟိခရေ။ ဆန်စပါး၊ ချည်မျှင်၊ ပတ္တမြား၊ ဆင်၊ ကျေးကျွန်၊ မြင်း၊ ဆင်စွယ်၊ ဟင်းခတ် အမွှေးအကြိုင်တိ ကူးသန်းရောင်းဝယ်မှုတိ ပြုခရေ။

မြောက်ဦးခေတ် အထွတ်အထိပ် ရောက်ချိန်တွင် ၎င်း မြို့တော်မှ ဒါကာနန့် စစ်တကောင်း အပါအဝင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ နယ်နိမိတ် တစ်ဝက်၊ ယခု လက်ဟိ ရခိုင်ပြည်နယ် တဝှမ်းနန့် မြန်မာပြည် အောက်ပိုင်းတခွင်အထိ အာဏာစက် သက်ရောက်ခရေ။ ၎င်းခေတ်အတွင်း ရခိုင်ဘုရင်တိမှ ရခိုင်စကားလုံးနန့် ဒင်္ဂါးတိ ရိုက်နှိပ် သုံးစွဲခရေ။ မြောက်ဦးခေတ် စည်ပင်ဝပြောရေ ခေတ်ကာလတွင် ဘုရားပုထိုးတိစွာ တည်ဆောက်ခကတ်ပြီး ၎င်းထဲမှ အတိစုမှာ ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်ဆဲ ဖြစ်ရေ။ ထင်ရှားရေ စေတီ ပုထိုးတိမှာ သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ရခိုင်အခေါ် သျှိုက်သောင်းဘုရား၊ ဆင်းတုတော် ၈၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) ထုက္ကံသိမ် ပုထိုးတော်ကြီး နန့် ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး (ဆင်းတုတော် ၉၀၀၀၀ ထည့်သွင်း တည်ထားရေ။) နန့် မာရ်ငါးပါး စေတီပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

မြောက်ဦးပတ်ဝန်းကျင် ဒေသရေ ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသပြီးကေ ဆန်ထုတ်လုပ်မှု ဒုတိယ အတိဆုံး ဒေသ ဖြစ်ရေ။

ဂနိခေတ်တွင် မြောက်ဦးရေ ရှေးဟောင်း သုတေသန နန့် စပ်ဆိုင်၍ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားတိ ဆွဲဆောင်ရာ အဓိက နယ်မြေတစ်ခု ဖြစ်၍ ရန်ကုန်မြို့မှ ၂ ရက် ခရီး (သို့မဟုတ်) စစ်တွေမြို့မှ ၃ နာရီမှ ၅ နာရီကြာ စက်လှေခရီးဖြင့် လားရောက်နိုင်ရေ။

==မြောက်ဦးမြို့ဟိ စေတီပုထိုးတိ==

ခရစ်နှစ် ၁၃၄၁ ခု၊ ရခိုင်ဘုရင် မင်းစောမွန် စိုးစံချိန်မှ စတင်၍ တည်ထားခရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ အမြောက်အမြား တည်ဟိရေ။ အောက်ပါစေတီ၊ ပုထိုးတိမှာ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားလူသိများရေ စေတီ၊ ပုထိုးတိ ဖြစ်ကတ်ရေ။

*[[သျှစ်သောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ထုက္ကန်သိမ်ပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[ကိုးသောင်းပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[အံတော်သိမ်]]
*[[လေးမျက်နှာပုထိုးတော်ကြီး]]
*[[လောင်ပွန်းပြောက်စေတီတော်]]
*[[ဗောဓိရွှေဂူစေတီ]]
*[[မင်္ဂလာမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ရတနာ့မာရ်အောင်စေတီ]]
*[[သကျမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[လောကမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဇိနမာရ်အောင်စေတီ]]
*[[ဘုရားပေါ်စေတီ]]
*[[ရတနာပုံစေတီ]]
*[[ရွှေကြာသိမ်စေတီ]]
*[[စန္ဒမုနိဆင်းတုတော်]]
*[[မြတန်ဆောင်းစေတီ]]
*[[မုတ်ဆိတ်တော်ဓာတ်စေတီ]]
*[[ထူပါရုံစေတီ]]
*[[သာရပဗ္ဗတစေတီ]]
*[[ပြည်စိုးကြီးစေတီ]]
*[[အနော်မာဘုရား]]

မြောက်ဦးရေ အဓိက အားဖြင့် ဗုဒ္ဓသာသနိက အဆောက်အဦးတိ စုစည်းတည်ဟိရာ နီရာ ဖြစ်ငြားလည်း၊ အခြားရေ ယုံကြည်သက်ဝင်မှု ဆိုင်ရာ အဆောက်အဦးတိလည်း တွိဟိနိုင်ရေ။ ၎င်းရို့ အနက်မှ ထင်ရှားရေ အဆောက်အဦး တစ်ခုမှ မင်းစောမွန်လက်ထက်တွင် တည်ဆောက်ထားခရေ ရှေးဟောင်း ဗလီတစ်ခု ဖြစ်ပြီး မြို့ဧ့ အရှေ့တောင် အရပ်တွင် တည်ဟိရေ။

==မြို့ဟောင်းမြို့==

မြို့ဟောင်းမြို့ရေ မြန်မာနိုင်ငံ ရခိုင်တိုင်း စစ်တွေခရိုင်ဟိ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ ရုံးစိုက်မြို့ဖြစ်ရေ။ ရှေးအခါက ဓညဝတီရခိုင်မြို့ဆိုပနာလည်းကောင်း၊ မြောက်ဦးမြို့ဆိုပနာ လည်းကောင်း တွင်ခ၍ ရခိုင်မင်း အဆက်ဆက်ရို့ နန်းစိုက်ခရာ မြို့တော်ဖြစ်ခရေ။ ထိုကြောင့်ပင် နီရာအတိအပြားတွင် ရှေးရခိုင်မင်းရို့ တည်ထားကိုးကွယ်ခရေ ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ထုက္ကံသိမ်ဘုရား၊ လေးမျက်နှာဘုရား၊ အံတော်ဘုရားစရေ စေတီကူဘုရားရို့အပြင်၊ နန်းတော်ရာ၊ တံတိုင်းမြို့ပျက်တိကို ယခုတိုင် တွိမြင်နိုင်သေးရာ ရှေးအတိတ်က ကောင်းစားခပုံကို သက်သေဆောင်လျက် ဟိရေ။

ရှေးအခါကမူကား မြောက်ဦး နီပြည်တော် (မြို့ဟောင်း)ရေ အဆန်းတကြယ်ပင် ဖြစ်ဧ့။ မြို့မျက်နှာပြင်ရေ မြေညီမြေပြန့်မဟုတ်၊ တောင်ကုန်း တောင်ပူစာရို့ဖြင့် သာယာရေ။ ရွှေမြို့တော်နန်းတော်ရေ ကုန်းမြင့်(တောင်ညိုကုန်းထိပ်) တွင် ရှုမောဖွယ်ရာ ဖြစ်ရေ။ မြို့မြောက်ဘက်တစ်လွှားတွင် ရှစ်သောင်းဘုရား၊ ဒုက္ခံသိမ်ဘုရားစရေ ဘုရားရို့ရေလည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်တခိုတွင် ရွှေတောင် စေတီတော်ရေလည်းကောင်း တင့်တယ်လှပေ ရေ။ သိင်္ဃဒီမြစ်(ရွှေနတ်ပြင်ချောင်း) ရေလည်း ရေကစားရာအရပ်ဖြစ်ရေ။ ထိုကြောင့်ပင် ဟံသာဝတီ နီပြည်တော်တွင် ရောက်ဟိနီခရေ ရခိုင်စာဆိုတော် ဦကာဗျန်(ဥက္ကာပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို တစ်ဆယ့်နှစ်ရာသီ ရတုတွင် ဖွဲ့ဆိုထားခပေရေ။(ဥက္ကာ ပျံ) ရေ မိမိဧ့ဇာတိဌာနီကိုသာ လွမ်းဆွတ်၍ မြောက်ဦး ရွှေမြို့တော်ဧ့ သာယာပုံရို့ကို မြို့ဟောင်းမြို့ရေ စစ်တွေမြို့ဧ့အထက်မိုင်၅ဝ ခန့်အကွာ ကုလားတန်မြစ်ဧ့ လက်တက်ဖြစ်ရေ ရွှေနတ်ပြင် ချောင်းကမ်းပါးတွင် တည်ဟိရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့သို့ သင်္ဘောဆိုက်ကပ်ရေအခါ သင်္ဘောဆိပ်မှာ မြို့နန့် အတန်ငယ်ကွာသဖြင့် သင်္ဘောဆိပ်မှတစ်ဆင့် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ကူးရို့ဖြင့်တတန်ထပ်၍ ကူးရရေ။ ထိုမှတစ်ဖန် မိုင်ဝက်ခန့်မျှ ကုန်းကြောင်းအားဖြင့် လားသော် မြို့ဟောင်းမြို့တွင်းသို့ ရောက်ဟိပေရေ။ မြို့အနီအထားမှာ သဘာဝအားဖြင့် ချောင်းမြောင်းတိဖြင့် ရစ်သန်းနီသဖြင့် လုံခြုံလှပေရေ။ မြို့တစ်ဖက်တွင် လွင်ပြင်ကြီးဟိ၍ လွင်ပြင်ကြီးကို ကျော်လွန်ရေအခါ တောင်တန်းတောင်ရိုးတိ ပိတ်ဆီးကာရံ လျက်ဟိရေ။

မြေပြန့် လွင်ပြင်တွင် စပါးစိုက်ပျိုးရေ။ ၁၉၅၃ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းအရ မြို့ဟောင်းမြို့ဧ့ လူဦးရေမှာ၆၅၅၅ ယောက်ဖြစ်ဧ့။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်ဧ့ အကျယ်အဝန်းမှာ ၆၄၂ စတုရန်းမိုင်ဖြစ်၍၊ ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လူဦးရေ ၆၇, ဝဝ၄ ယောက်ဟိရေ။ မြို့နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အရှေ့ပိုင်းရို့မှာ သစ်တောတိဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနီရေ တောင်ကုန်းတိဖြစ်၍၊ တောင်ပိုင်းနန့် အနောက်ပိုင်းရို့မှာ မြေဩသ္ဇာကောင်းမွန်ရေ။ မင်းပြားမြို့မှ ပေါက်လာရေ ကားလမ်းရေ မြို့ဟောင်းမြို့ကိုဖြတ်၍ သရက်တပင်မှ တစ်ဆင့် ကျောက်တော်သို့ ရောက်ရေ။ မြို့ဟောင်းမြို့နယ်တွင် ဆန်စပါးကို အဓိကစိုက်ပျိုးရေ။

မြို့ဟောင်း(မြောက်ဦးမြို့) ကို မင်းနီပြည်တော်အဖြစ် ဦးစွာတည်ထောင်သူမှာ ပဲဖြူမင်းဖြစ်ရေ။ ပဲဖြူမင်းရေ ဝေသာလီကို စွန့်၍ မြောက်ဦးမြို့ကို တည်ထောင်ကာ သက္ကရာဇ် ၃၃၈ ခုနှစ်မှ ၃၅၆ ခုနှစ်အထိ စိုးစံရေ။ ထိုနောက် မင်းစောမွန်ရေ သက္ကရာဇ် ၇၆၆ ခုနှစ်တွင် ရခိုင်ထီးနန်းကို ဆက်ခံစိုးစံခ၍ ၇၆၈ ခုနှစ်တွင် လောင်းချက်မြို့ကို မြန်မာရို့ သိမ်းယူရေ။ ထို့နောက် မွန်ရို့တိုက်ခိုက်ကတ်ပြန်ရာ ရခိုင်ပြည်တွင် မင်းမဲ့ကာ ဖရိုဖရဲဖြစ်ပြီးကေ မင်းစောမွန်ရေ အနောက်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရာမှ သူရတန်မင်းအကူအညီဖြင့် ထီးနန်းပြန်ရရေအခါ၊ သက္ကရာဇ် ၇၉၂ ခုနှစ် နတ်တော် လဆန်း ၁ ရက် တနင်္ဓနွေနိ့တွင် မြောက်ဦးမြို့ကိုတည်ဧ့။ ရာဇဝင်တွင် ပဲဖြူမင်း ပထမမြောက်ဦးမြို့ တည်ရေကို မရေတွက်ဘဲ၊ မင်းစောမွန်ကိုသာ ပထမမြောက်ဦးမြို့တည်မင်းဟု ရေတွက်လေရေ။ ထိုမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၁၂ ပါး ဆက်လက် စိုးစံခရာ၊ မင်းခေါင်ရာဇာ လာက်ထက်အထိ စည်ပင်လာခလေရေ။ မင်းခေါင်ရာဇာဧ့ သားတော် သံတွဲစားမင်းပါကြီးရေ သက္ကရာဇ် ၈၉၃ ခုနှစ်တွင် နန်းတက်လေရာ၊ မြောက်ဦးမြို့တော်ကို ထပ်မံ အကြီးအကျယ် တည်ဆောက်ပြုစုရေ။ မင်းပါကြီးမှစ၍ မင်းပေါင်း ၉ ဆက်၊ ဆက်လက် အုပ်စိုးလေရာ၊ မင်းစနေလက်ထက် တိုင်လေရေ။ မင်းစနေ လွန်သော် မင်းပါကြီးဧ့ မြစ်ဖြစ်ရေ နရပတိမင်းမှစ၍ မင်းပေါင်း ၂၈ ဆက်လက် အုပ်စိုးပြန်ရာ ၁၁၄၆ ခုနှစ် ပြာသိုလဆုတ် ၇ ရက် စနေနိ့တွင် မြန်မာမင်း ဘိုးတော်ဘုရားက သိမ်းယူလေရေ။ ထိုနှစ်မှစ၍ မြောက်ဦးတွင် မြို့ဝန်တိ ခန့်၍ အုပ်စိုးစေခရာ၊ ပထမဆုံးမြို့ဝန်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသူမှာ နန္ဒပကြန် ဖြစ်ဧ့။ နန္ဒပကြန်ဧ့ နောက်မြို့ဝန် ၈ ဦး ဆက်လက်အုပ်ချုပ်ခလေရေ။

ခရစ် ၁၈၂၄ ခုနှစ် ပထမ အင်္ဂလိပ်မြန်မာစစ်ပွဲ အတွင်းက အင်္ဂလိပ်စစ်ဗိုလ်ကြီး မော်ရစ်ဆန်ဧ့ စစ်တပ်တိ ရေ မြို့ဟောင်း၌ စခန်းချရာ၊ အဖျားရောဂါဖြင့် စစ်သားတိစွာ သေဆုံးရုံမက စစ်ဗိုလ်ချုပ် ကိုယ်တိုင်လည်း မကျန်းမမာဖြစ်၍ ပြန်ရသဖြင့် လမ်းခရီးတွင် ကွယ်လွန်ရေ။ ထိုစစ်အပြီးတွင် စစ်တွေမြို့ကို တည်၍ မြို့တော်ကို ပြောင်းရွှေ့ လိုက်လေရေ။&lt;ref&gt;မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]

{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}</text>
      <sha1>s2dua0nejbdy0us2bu6oyw29krv3p9e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ခေတ်ကြီး ၄ခေတ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3096</id>
    <revision>
      <id>19414</id>
      <parentid>16921</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>19414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5353" sha1="b9jtr3cqor4kq5q70yhbdftytgmlfab" xml:space="preserve">ရခိုင်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခရေ ခေတ်ကြီး(၄)ခေတ်အကျဉ်းချုပ်
ရခိုင်ပြည်၏ ခေတ်ကြီး ၄ ခေတ်

ရခိုင်လူမျိုးရို့သည် ကိုယ့်ထီး၊ ကိုယ့်နန်းနန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ဟိခကတ်ပြီး ခေတ်ကြီး လေးခေတ်နန့် ထည်ထည်ဝါဝါ ရပ်တည်လာခကတ်ပါရေ။

==၁။ ဓညဝတီခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂၅ – အေဒီ ၃၂၆)==
[[ဓညဝတီခေတ်]]
[[ပထမ ဓညဝတီခေတ်]]
[[ဒုတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
[[တတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: မာရယုမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ရခိုင်ရို့ဧ့ ပထမဆုံးမြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်ကို စန္ဒသူရိယမင်း လက်ထက်မာသွန်းလုပ်ခပါရေ
* ယင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ ဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းနန့် စာပေစတင် ထွန်းကားခပါ‌ရေ။
* ကာလ: နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လောက်တည်တန့်ခပါ‌ရေ။

==၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈)==
[[ဝေသာလီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: ဒွေစန္ဒြမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနန့် ဆက်စပ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုနန့် စီးပွားရေး အထူးထွန်းကားခသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ဝေသာလီဒင်္ဂါး တိ သွန်းလုပ် သုံးစွဲခပါရေ။
* နိုင်ငံရီး၊ စစ်ရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ခပါရေ။
* ။ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာ ရို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားပြီး သိန်ကန်မိန်ရတု ရို့ကဲ့သို့ ရှေးအကျဆုံး စာပီရို့ကို တွေ့ရပါရေ။
* အထောက်အထား: အာနန္ဒစန္ဒြ ကျောက်စာမာ မင်းစိုင်မင်းဆက်တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ ရေ။

==၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀)==
[[ပဉ္စာမင်းဆက်]]
[[ပထမ ပုရိန်မင်းဆက်]]
[[ဒုတိယပုရိန်မင်းဆက်]]
[[နေရဉ္စတောင်ငူမြို့မင်းဆက်]]
[[လောင်းကြက်မြို့မင်းဆက်]]

* တည်ထောင်သည့် နေရာ: လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက်ရှိ ပဉ္စာ၊ ပုရိန်၊ နေရဉ္စရာ (တောင်ငူ) နှင့် လောင်းကြက် ဟူသော မြို့လေးမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်စွာဖြစ်ပါရေ။

==၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅)==
[[မြောက်ဦးခေတ်]]
[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[ဒုတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်|တတိယ]]မြောက်ဦးမင်းဆက်

* တည်ထောင်သူ: မင်းစောမွန်မင်း
* ထင်ရှားသောအချက် : ရခိုင်ရို့ဧ့ ရွှီရောင်လွှမ်းသောခေတ် ဟု ဆိုနိုင်ပြီး၊ ပေါ်တူဂီ၊ တူရကီ၊ ဒတ်ချ် စသော နိုင်ငံတကာနန့် ကုန်သွယ်မှု အထူးကောင်းမွန်ပြီး ရခိုင်ပြည်သည် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေကြောင်း အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခသည်။ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း စသော စာပေများ အထွတ်အထိပ် ရောက်ခသည်။
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်]]</text>
      <sha1>b9jtr3cqor4kq5q70yhbdftytgmlfab</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19415</id>
      <parentid>19414</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅) */</comment>
      <origin>19415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5356" sha1="316d3426vuftd0eqfpupkq3n66at6tf" xml:space="preserve">ရခိုင်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခရေ ခေတ်ကြီး(၄)ခေတ်အကျဉ်းချုပ်
ရခိုင်ပြည်၏ ခေတ်ကြီး ၄ ခေတ်

ရခိုင်လူမျိုးရို့သည် ကိုယ့်ထီး၊ ကိုယ့်နန်းနန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ဟိခကတ်ပြီး ခေတ်ကြီး လေးခေတ်နန့် ထည်ထည်ဝါဝါ ရပ်တည်လာခကတ်ပါရေ။

==၁။ ဓညဝတီခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂၅ – အေဒီ ၃၂၆)==
[[ဓညဝတီခေတ်]]
[[ပထမ ဓညဝတီခေတ်]]
[[ဒုတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
[[တတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: မာရယုမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ရခိုင်ရို့ဧ့ ပထမဆုံးမြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်ကို စန္ဒသူရိယမင်း လက်ထက်မာသွန်းလုပ်ခပါရေ
* ယင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ ဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းနန့် စာပေစတင် ထွန်းကားခပါ‌ရေ။
* ကာလ: နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လောက်တည်တန့်ခပါ‌ရေ။

==၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈)==
[[ဝေသာလီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: ဒွေစန္ဒြမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနန့် ဆက်စပ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုနန့် စီးပွားရေး အထူးထွန်းကားခသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ဝေသာလီဒင်္ဂါး တိ သွန်းလုပ် သုံးစွဲခပါရေ။
* နိုင်ငံရီး၊ စစ်ရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ခပါရေ။
* ။ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာ ရို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားပြီး သိန်ကန်မိန်ရတု ရို့ကဲ့သို့ ရှေးအကျဆုံး စာပီရို့ကို တွေ့ရပါရေ။
* အထောက်အထား: အာနန္ဒစန္ဒြ ကျောက်စာမာ မင်းစိုင်မင်းဆက်တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ ရေ။

==၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀)==
[[ပဉ္စာမင်းဆက်]]
[[ပထမ ပုရိန်မင်းဆက်]]
[[ဒုတိယပုရိန်မင်းဆက်]]
[[နေရဉ္စတောင်ငူမြို့မင်းဆက်]]
[[လောင်းကြက်မြို့မင်းဆက်]]

* တည်ထောင်သည့် နေရာ: လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက်ရှိ ပဉ္စာ၊ ပုရိန်၊ နေရဉ္စရာ (တောင်ငူ) နှင့် လောင်းကြက် ဟူသော မြို့လေးမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်စွာဖြစ်ပါရေ။

==၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅)==
[[မြောက်ဦးခေတ်]]
[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[ဒုတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်|တတိယ]]မြောက်ဦးမင်းဆက်

* တည်ထောင်သူ: မင်းစောမွန်မင်း
* ထင်ရှားသောအချက် : ရခိုင်ရို့ဧ့ ရွှီရောင်လွှမ်းရေခေတ် လို့ ဆိုနိုင်ပြီး၊ ပေါ်တူဂီ၊ တူရကီ၊ ဒတ်ချ် စသော နိုင်ငံတကာနန့် ကုန်သွယ်မှု အထူးကောင်းမွန်ပြီး ရခိုင်ပြည်သည် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေကြောင်း အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခသည်။ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း စသော စာပီများ အထွတ်အထိပ် ရောက်ခသည်။
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်]]</text>
      <sha1>316d3426vuftd0eqfpupkq3n66at6tf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19416</id>
      <parentid>19415</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀) */</comment>
      <origin>19416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5360" sha1="kpdipa45gbki2f4ifvmi34du5en8og3" xml:space="preserve">ရခိုင်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခရေ ခေတ်ကြီး(၄)ခေတ်အကျဉ်းချုပ်
ရခိုင်ပြည်၏ ခေတ်ကြီး ၄ ခေတ်

ရခိုင်လူမျိုးရို့သည် ကိုယ့်ထီး၊ ကိုယ့်နန်းနန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ဟိခကတ်ပြီး ခေတ်ကြီး လေးခေတ်နန့် ထည်ထည်ဝါဝါ ရပ်တည်လာခကတ်ပါရေ။

==၁။ ဓညဝတီခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂၅ – အေဒီ ၃၂၆)==
[[ဓညဝတီခေတ်]]
[[ပထမ ဓညဝတီခေတ်]]
[[ဒုတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
[[တတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: မာရယုမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ရခိုင်ရို့ဧ့ ပထမဆုံးမြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်ကို စန္ဒသူရိယမင်း လက်ထက်မာသွန်းလုပ်ခပါရေ
* ယင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ ဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းနန့် စာပေစတင် ထွန်းကားခပါ‌ရေ။
* ကာလ: နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လောက်တည်တန့်ခပါ‌ရေ။

==၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈)==
[[ဝေသာလီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: ဒွေစန္ဒြမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနန့် ဆက်စပ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုနန့် စီးပွားရေး အထူးထွန်းကားခသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ဝေသာလီဒင်္ဂါး တိ သွန်းလုပ် သုံးစွဲခပါရေ။
* နိုင်ငံရီး၊ စစ်ရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ခပါရေ။
* ။ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာ ရို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားပြီး သိန်ကန်မိန်ရတု ရို့ကဲ့သို့ ရှေးအကျဆုံး စာပီရို့ကို တွေ့ရပါရေ။
* အထောက်အထား: အာနန္ဒစန္ဒြ ကျောက်စာမာ မင်းစိုင်မင်းဆက်တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ ရေ။

==၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀)==
[[ပဉ္စာမင်းဆက်]]
[[ပထမ ပုရိန်မင်းဆက်]]
[[ဒုတိယပုရိန်မင်းဆက်]]
[[နေရဉ္စတောင်ငူမြို့မင်းဆက်]]
[[လောင်းကြက်မြို့မင်းဆက်]]

* တည်ထောင်သည့် နေရာ: လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက်ဟိ ပဉ္စာ၊ ပုရိန်၊ နေရဉ္စရာ (တောင်ငူ) နှင့် လောင်းကြက် ဟူသော မြို့လေးမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပါရေ။

==၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅)==
[[မြောက်ဦးခေတ်]]
[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[ဒုတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်|တတိယ]]မြောက်ဦးမင်းဆက်

* တည်ထောင်သူ: မင်းစောမွန်မင်း
* ထင်ရှားသောအချက် : ရခိုင်ရို့ဧ့ ရွှီရောင်လွှမ်းရေခေတ် လို့ ဆိုနိုင်ပြီး၊ ပေါ်တူဂီ၊ တူရကီ၊ ဒတ်ချ် စသော နိုင်ငံတကာနန့် ကုန်သွယ်မှု အထူးကောင်းမွန်ပြီး ရခိုင်ပြည်သည် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေကြောင်း အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခသည်။ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း စသော စာပီများ အထွတ်အထိပ် ရောက်ခသည်။
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်]]</text>
      <sha1>kpdipa45gbki2f4ifvmi34du5en8og3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19417</id>
      <parentid>19416</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀) */</comment>
      <origin>19417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5360" sha1="21tiioef30uedzk2dofr4r8dvf9bzng" xml:space="preserve">ရခိုင်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခရေ ခေတ်ကြီး(၄)ခေတ်အကျဉ်းချုပ်
ရခိုင်ပြည်၏ ခေတ်ကြီး ၄ ခေတ်

ရခိုင်လူမျိုးရို့သည် ကိုယ့်ထီး၊ ကိုယ့်နန်းနန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ဟိခကတ်ပြီး ခေတ်ကြီး လေးခေတ်နန့် ထည်ထည်ဝါဝါ ရပ်တည်လာခကတ်ပါရေ။

==၁။ ဓညဝတီခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂၅ – အေဒီ ၃၂၆)==
[[ဓညဝတီခေတ်]]
[[ပထမ ဓညဝတီခေတ်]]
[[ဒုတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
[[တတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: မာရယုမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ရခိုင်ရို့ဧ့ ပထမဆုံးမြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်ကို စန္ဒသူရိယမင်း လက်ထက်မာသွန်းလုပ်ခပါရေ
* ယင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ ဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းနန့် စာပေစတင် ထွန်းကားခပါ‌ရေ။
* ကာလ: နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လောက်တည်တန့်ခပါ‌ရေ။

==၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈)==
[[ဝေသာလီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: ဒွေစန္ဒြမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနန့် ဆက်စပ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုနန့် စီးပွားရေး အထူးထွန်းကားခသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ဝေသာလီဒင်္ဂါး တိ သွန်းလုပ် သုံးစွဲခပါရေ။
* နိုင်ငံရီး၊ စစ်ရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ခပါရေ။
* ။ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာ ရို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားပြီး သိန်ကန်မိန်ရတု ရို့ကဲ့သို့ ရှေးအကျဆုံး စာပီရို့ကို တွေ့ရပါရေ။
* အထောက်အထား: အာနန္ဒစန္ဒြ ကျောက်စာမာ မင်းစိုင်မင်းဆက်တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ ရေ။

==၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀)==
[[ပဉ္စာမင်းဆက်]]
[[ပထမ ပုရိန်မင်းဆက်]]
[[ဒုတိယပုရိန်မင်းဆက်]]
[[နေရဉ္စတောင်ငူမြို့မင်းဆက်]]
[[လောင်းကြက်မြို့မင်းဆက်]]

* တည်ထောင်သည့် နီရာ: လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက်ဟိ ပဉ္စာ၊ ပုရိန်၊ နေရဉ္စရာ (တောင်ငူ) နှင့် လောင်းကြက် ဟူသော မြို့လေးမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပါရေ။

==၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅)==
[[မြောက်ဦးခေတ်]]
[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[ဒုတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်|တတိယ]]မြောက်ဦးမင်းဆက်

* တည်ထောင်သူ: မင်းစောမွန်မင်း
* ထင်ရှားသောအချက် : ရခိုင်ရို့ဧ့ ရွှီရောင်လွှမ်းရေခေတ် လို့ ဆိုနိုင်ပြီး၊ ပေါ်တူဂီ၊ တူရကီ၊ ဒတ်ချ် စသော နိုင်ငံတကာနန့် ကုန်သွယ်မှု အထူးကောင်းမွန်ပြီး ရခိုင်ပြည်သည် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေကြောင်း အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခသည်။ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း စသော စာပီများ အထွတ်အထိပ် ရောက်ခသည်။
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်]]</text>
      <sha1>21tiioef30uedzk2dofr4r8dvf9bzng</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19418</id>
      <parentid>19417</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* ၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈) */</comment>
      <origin>19418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5357" sha1="qbj88syl9x1rosh38n21dfs7vvdcmcn" xml:space="preserve">ရခိုင်သမိုင်းမှာ ထင်ရှားရေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုထွန်းကားခရေ ခေတ်ကြီး(၄)ခေတ်အကျဉ်းချုပ်
ရခိုင်ပြည်၏ ခေတ်ကြီး ၄ ခေတ်

ရခိုင်လူမျိုးရို့သည် ကိုယ့်ထီး၊ ကိုယ့်နန်းနန့် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်မှုနန့် ယဉ်ကျေးမှုအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ဟိခကတ်ပြီး ခေတ်ကြီး လေးခေတ်နန့် ထည်ထည်ဝါဝါ ရပ်တည်လာခကတ်ပါရေ။

==၁။ ဓညဝတီခေတ် (ဘီစီ ၃၃၂၅ – အေဒီ ၃၂၆)==
[[ဓညဝတီခေတ်]]
[[ပထမ ဓညဝတီခေတ်]]
[[ဒုတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
[[တတိယ ဓညဝတီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: မာရယုမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ရခိုင်ရို့ဧ့ ပထမဆုံးမြို့ပြနိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး မဟာမုနိ ရုပ်ပွားတော်ကို စန္ဒသူရိယမင်း လက်ထက်မာသွန်းလုပ်ခပါရေ
* ယင်းခေတ်နှောင်းပိုင်း၌ ဗြဟ္မီအက္ခရာ ဖြင့် ကျောက်စာရေးထိုးခြင်းနန့် စာပေစတင် ထွန်းကားခပါ‌ရေ။
* ကာလ: နှစ်ပေါင်း ၄၀၀၀ လောက်တည်တန့်ခပါ‌ရေ။

==၂။ ဝေသာလီခေတ် (အေဒီ ၃၂၇ – အေဒီ ၈၁၈)==
[[ဝေသာလီခေတ်]]
* တည်ထောင်သူ: ဒွေစန္ဒြမင်း
* ထင်ရှားသောအချက်: ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနန့် ဆက်စပ်ပြီး ကုန်သွယ်မှုနန့် စီးပွားရေး အထူးထွန်းကားခသော ခေတ်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်ပိုင် ဝေသာလီဒင်္ဂါး တိ သွန်းလုပ် သုံးစွဲခပါရေ။
* နိုင်ငံရီး၊ စစ်ရီးနန့် ယဉ်ကျေးမှု တိုးတက်ခပါရေ။
* ။ ရက္ခဝဏ္ဏအက္ခရာ ရို့ စတင်ဖြစ်ပေါ်ထွန်းကားပြီး သိန်ကန်မိန်ရတု ရို့ကဲ့သို့ ရှီးအကျဆုံး စာပီရို့ကို တွိရပါရေ။
* အထောက်အထား: အာနန္ဒစန္ဒြ ကျောက်စာမာ မင်းစိုင်မင်းဆက်တိကို မှတ်တမ်းတင်ထားပါ ရေ။

==၃။ လေးမြို့ခေတ် (အေဒီ ၈၁၈ – အေဒီ ၁၄၃၀)==
[[ပဉ္စာမင်းဆက်]]
[[ပထမ ပုရိန်မင်းဆက်]]
[[ဒုတိယပုရိန်မင်းဆက်]]
[[နေရဉ္စတောင်ငူမြို့မင်းဆက်]]
[[လောင်းကြက်မြို့မင်းဆက်]]

* တည်ထောင်သည့် နီရာ: လေးမြို့မြစ်တစ်လျှောက်ဟိ ပဉ္စာ၊ ပုရိန်၊ နေရဉ္စရာ (တောင်ငူ) နှင့် လောင်းကြက် ဟူသော မြို့လေးမြို့ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပါရေ။

==၄။ မြောက်ဦးခေတ် (အေဒီ လို့ – အေဒီ ၁၇၈၅)==
[[မြောက်ဦးခေတ်]]
[[ပထမမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[ဒုတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်]]
[[တတိယမြောက်ဦးမင်းဆက်|တတိယ]]မြောက်ဦးမင်းဆက်

* တည်ထောင်သူ: မင်းစောမွန်မင်း
* ထင်ရှားသောအချက် : ရခိုင်ရို့ဧ့ ရွှီရောင်လွှမ်းရေခေတ် လို့ ဆိုနိုင်ပြီး၊ ပေါ်တူဂီ၊ တူရကီ၊ ဒတ်ချ် စသော နိုင်ငံတကာနန့် ကုန်သွယ်မှု အထူးကောင်းမွန်ပြီး ရခိုင်ပြည်သည် အင်အားအကြီးဆုံးသော ရေကြောင်း အင်ပါယာကြီးတစ်ခုအဖြစ် တည်ထောင်ခသည်။ ရတု၊ ဧချင်း၊ မော်ကွန်း စသော စာပီများ အထွတ်အထိပ် ရောက်ခသည်။
[[ကဏ္ဍ:ခေတ်]]</text>
      <sha1>qbj88syl9x1rosh38n21dfs7vvdcmcn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထွန်းလှိုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3217</id>
    <revision>
      <id>19419</id>
      <parentid>16175</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Retkhaberi moved page [[ထွန်းလှိူင်]] to [[ထွန်းလှိုင်]]</comment>
      <origin>16175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4650" sha1="n02m94gmsd4yz4ijqybyvtrn759txdb" xml:space="preserve">{{Infobox အတ္ထုပ္ပတ္တိ
| အမည် = ထွန်းလှိုင်
[[File:Tun hlaing.jpg|thumb|ထွန်းလှိုင်]]
| နာမည်ရင်း = 
| ကလောင်အမည်ခွဲများ = 
| မွီးသက္ကရာဇ် =   စက်တင်ဘာ ၃၀ရက်၊ ၁၉၆၇ ခုနှစ်
| Bio= ကိုယ်ရီးအကျဉ်းချုပ်
| မွီးဖွားရာနီရာ=[[ရန်ကုန်မြို့]]
| မိဘနာမည် = အဖ ဦးရွှေသာ (ရွှေပန်းထိမ်ဆရာ) ၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီ 
| နိုင်ငံသား =[[မြန်မာနိုင်ငံ]]
| လူမျိုး = ရခိုင်
| ကိုးကွယ်ရေဘာသာ =[[ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| ပညာအရည်အချင်း = 
| အလုပ်အကိုင် = တေးရီး
| အိမ်ထောင်ဖက် = 
|သားသမီး = 
|ထင်ပေါ်ကျော်ကြားမှု =[[မင်းလေ့ရခိုင်ငါလေ့ရခိုင်]]
|ထင်ယှားရေလက်ရာတိ=ရက္ခဝံသ ၊ မင်းလေ့ရခိုင် ငါလေ့ရခိုင် ၊ ရင်တွင်းဖြစ် ၊ အို ကစ္ဆပ (သံစဥ် ) ၊ ကိုယ့်အသည်းကွဲ ၊ ဝေသာလီ (သံစဥ် ) ၊ချစ်တံလျှပ် ၊ ဖြူစင်အလွမ်း ၊ စက်တင်ဘာမိုး၊ မပျော်နိုင် ၊ ကမ္ဗည်းထုဆစ်ရခိုင်သမိုင်းသစ် 
| ရယှိခရေဆုတိ=
| လက်မှတ်=
| ကွန်ယက် =
 }}
== တေးရီး ထွန်းလှိုင် ==
တေးရီး ထွန်းလှိုင် ကို ၁၉၆၇ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၃၀ နိမာ အဖ ဦးရွှေသာ (ရွှေပန်းထိမ်ဆရာ) ၊ အမိ ဒေါ်တင်ရီ မှရန်ကုန်မြို့တွင် မွီးဖွားခရေ။

၈တန်းကျောင်းသားဘဝကပင် ဂီတကို ရူးသွပ်ခြင်းစတင်ခရေ။ ဂီတ လက်ဦးဆရာ များမှာ ထားဝယ်ဦးတင်အေးနန့် ဗိုလ်ကြီး သက်တင်အောင် ရို့ ဖြစ်ကတ်ရေ။

=== တေးခြင်းရီးခြင်း ===
၁၉၉၃ ခုနှစ် တွင် မြတ်​ခိုင်​​ကျော်​၏ “သူ့အကြောင်း” စီးရီးတွင် ရခိုင်တေးခြင်း ၂ပုဒ် ကိုစတင်ရွီးသားခရေ ။

မြတ်ခိုင်ကျော် ၊ သိန်းထိုက်ဇော် ၊ခိုင်ဇော် ၊ ဝင်းကိုခိုင် ၊ ခိုင်ကျော်လင်း ၊ မောင်ကိုကို ၊ စစ်နိုင် ၊ ယုယုလှိုင် ၊ ညှာစိမ်းခိုင် ၊ မိချော ၊ လင်္ကာခင် နန့်အခြားတေးသံရှင်များစွာ အတွက် တေး​​​ခြင်း ပုဒ်ရေ (၁၅၀)ကျော်ရွီးသားခရေ။

=== ထင်ပေါ်​ ကျော်ကြားရေ တေး​ခြင်းများ ===
ထင်ပေါ်​ ကျော်ကြားသော တေး​ ခြင်းများ မှာ ရက္ခဝံသ ၊ မင်းလေ့ရခိုင် ငါလေ့ရခိုင် ၊ ရင်တွင်းဖြစ် ၊ အို ကစ္ဆပ (သံစဥ် ) ၊ ကိုယ့်အသည်းကွဲ ၊ ဝေသာလီ (သံစဥ် ) ၊ချစ်တံလျှပ် ၊ ဖြူစင်အလွမ်း ၊ စက်တင်ဘာမိုး၊ မပျော်နိုင် ၊ ကမ္ဗည်းထုဆစ်ရခိုင်သမိုင်းသစ် ရို့ ဖြစ်ရေ။&lt;ref&gt;https://themognationwiki.data.blog/8095-composer-ko-htun-hlaing-rk/&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
&lt;references /&gt;
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်တေးရီးဆရာတိ]]
[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်အနုပညာသျှင်တိ]]</text>
      <sha1>n02m94gmsd4yz4ijqybyvtrn759txdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>လေးတောင်မြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4954</id>
    <revision>
      <id>19400</id>
      <timestamp>2026-07-08T00:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox settlement |official_name = လေးတောင်မြို့ |image_skyline =  |pushpin_label_position = bottom |pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ |pushpin_map_caption = လေးတောင်မြို့ တည်နီရာ၊ မြန်မာ။ |pushpin_mapsize = 300 |subdivision_type = နိုင်ငံ |subdivision_name = {{flag|Myanmar}} |subdivision_type1 = မြန်မာနိုင်ငံပြည်န...&quot;</comment>
      <origin>19400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3643" sha1="c3557vaax6ok9tzso2a4nld9hgvi5ni" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = လေးတောင်မြို့
|image_skyline = 
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = လေးတောင်မြို့ တည်နီရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံဟိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|coordinates = {{Coord|19.038619|93.694846|region:MM|format=dms}}
|population_footnotes    = 
|population_total        = 
|population_as_of        = 
|population_urban        = 
|population_density_km2  = auto
}}

'''လေးတောင်မြို့'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]မာ ပါဝင်ရေ မြို့တမြို့ဖြစ်တေ။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]၊ လေးတောင်တိုက်နယ်မားဟိ သရက်ချိုကျေးရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်ရန် [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]က ၂၀၁၈ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၁၂ ရက်နိမာ အတည်ပြုခပြီးကေ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-59277|title=ရမ်းဗြဲလေးတောင်တိုက်နယ်မှ သရက်ချိုစံပြကျေးရွာကို မြို့အဖြစ်တိုးမြှင့်ရန် ရခိုင်လွှတ်တော် အတည်ပြု|work=BNI Multimedia|author=နိရဉ္စရာ|date=၁၄ မတ် ၂၀၁၈|accessdate၁၀ မေ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ မြို့အဖြစ်သတ်မှတ်ခပြီး တိုက်နယ်အထဲဟိ ကျေးရွာ ၁၄ ရွာကို မြို့ ရပ်ကွက်အလိုက် အမှတ် ၁ မှ အမှတ် ၅ အထိ ရပ်ကွက် ၅ ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/366039|title=လေးတောင်မြို့မာ အစိုးရရုံးများဆောက်လုပ်ဖို့ မြီနိန်ရာ သတ်မှတ်|work=[[ဒီဗွီဘီ]]|author=သားချစ်ဇော်|date=၁၂ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၁၀ မေ ၂၀၂၀|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234037/http://burmese.dvb.no/archives/366039}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]


{{Rakhine-geo-stub}}</text>
      <sha1>c3557vaax6ok9tzso2a4nld9hgvi5ni</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19401</id>
      <parentid>19400</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T00:32:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* သမိုင်းကြောင်း */</comment>
      <origin>19401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3649" sha1="5b8jj91jozwxlqs4rdabizi72i0lzez" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|official_name = လေးတောင်မြို့
|image_skyline = 
|pushpin_label_position = bottom
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = လေးတောင်မြို့ တည်နီရာ၊ မြန်မာ။
|pushpin_mapsize = 300
|subdivision_type = နိုင်ငံ
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = [[မြန်မာနိုင်ငံပြည်နယ်များ|ပြည်နယ်]]
|subdivision_name1 = [[ရခိုင်ပြည်နယ်|ရခိုင်]]
|subdivision_type2 = [[မြန်မာနိုင်ငံဟိ ခရိုင်များ|ခရိုင်]]
|subdivision_name2 = [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]
|subdivision_type3 = [[မြန်မာနိုင်ငံ မြို့နယ်များ|မြို့နယ်]]
|subdivision_name3 = [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]
|coordinates = {{Coord|19.038619|93.694846|region:MM|format=dms}}
|population_footnotes    = 
|population_total        = 
|population_as_of        = 
|population_urban        = 
|population_density_km2  = auto
}}

'''လေးတောင်မြို့'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျောက်ဖြူခရိုင်]]၊ [[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]မာ ပါဝင်ရေ မြို့တမြို့ဖြစ်တေ။

== သမိုင်းကြောင်း ==
[[ရမ်းဗြဲမြို့နယ်]]၊ လေးတောင်တိုက်နယ်တွင်းဟိ သရက်ချိုကျေးရွာကို မြို့အဖြစ် တိုးမြှင့်ရန် [[ရခိုင်ပြည်နယ် လွှတ်တော်]]က ၂၀၁၈ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၁၂ ရက်နိမာ အတည်ပြုခပြီးကေ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bnionline.net/mm/news-59277|title=ရမ်းဗြဲလေးတောင်တိုက်နယ်မှ သရက်ချိုစံပြကျေးရွာကို မြို့အဖြစ်တိုးမြှင့်ရန် ရခိုင်လွှတ်တော် အတည်ပြု|work=BNI Multimedia|author=နိရဉ္စရာ|date=၁၄ မတ် ၂၀၁၈|accessdate၁၀ မေ ၂၀၂၀}}&lt;/ref&gt; ၂၀၁၉ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာလမာ မြို့အဖြစ်သတ်မှတ်ခပြီး တိုက်နယ်အထဲဟိ ကျေးရွာ ၁၄ ရွာကို မြို့ ရပ်ကွက်အလိုက် အမှတ် ၁ မှ အမှတ် ၅ အထိ ရပ်ကွက် ၅ ခုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းခရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://burmese.dvb.no/archives/366039|title=လေးတောင်မြို့မာ အစိုးရရုံးများဆောက်လုပ်ဖို့ မြီနိန်ရာ သတ်မှတ်|work=[[ဒီဗွီဘီ]]|author=သားချစ်ဇော်|date=၁၂ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၂၀|accessdate=၁၀ မေ ၂၀၂၀|archive-date=3 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211203234037/http://burmese.dvb.no/archives/366039}}&lt;/ref&gt;

==ကိုးကား==
{{reflist}}


{{ရခိုင်ပြည်နယ်}}

[[Category:ရခိုင်ပြည်ဟိမြို့တိ]]


{{Rakhine-geo-stub}}</text>
      <sha1>5b8jj91jozwxlqs4rdabizi72i0lzez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>အံတော်သိမ်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4955</id>
    <redirect title="အံတော်သိမ်" />
    <revision>
      <id>19404</id>
      <timestamp>2026-07-08T00:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Retkhaberi moved page [[အံတော်သိမ်း]] to [[အံတော်သိမ်]]</comment>
      <origin>19404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="96ox8pxji1a2d33guzgl7yr56s8dc9k" xml:space="preserve">#REDIRECT [[အံတော်သိမ်]]</text>
      <sha1>96ox8pxji1a2d33guzgl7yr56s8dc9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပတ္တရားမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4956</id>
    <revision>
      <id>19408</id>
      <timestamp>2026-07-08T02:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox settlement &lt;!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--&gt; &lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;| name = ပတ္တရားမြို့ | official_name = Pattaya City&lt;br&gt;{{Lang|th|เมืองพัทยา|italic=no}} | native_name =  | other_name =  | settlement_type = ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ...&quot;</comment>
      <origin>19408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45628" sha1="0t5ra28nvvlnoiqc4lrxb7cyx5ffo75" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--&gt;
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;| name = ပတ္တရားမြို့
| official_name = Pattaya City&lt;br&gt;{{Lang|th|เมืองพัทยา|italic=no}}
| native_name = 
| other_name = 
| settlement_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| image_skyline = {{multiple image
| border                   = infobox
| total_width              = 260
| caption_align            = center
| perrow                   = 1/2/2/2
| image1                   =  Pattaya beach from view point.jpg
| caption1                    = ပတ္တရားကမ်းခြီ တလျှောက်ဟိ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း
| image2                   =  Nong Noogh Garden(1).jpg
| caption2                    = နောင်နောခ့် အပူပိုင်းဒေသရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း
| image3                   = The Sancturay of Truth, Pattaya, Thailand.JPG
| caption3                    = The Sanctuary of Truth ပြတိုက်
| image4                   =  อาร์ท อิน พาราไดรซ์.JPG
| caption4                    = Art of Paradise အနုပညာပြခန်း
| image5                   = Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg
| caption5                    = လမ်းလျှောက်ပွဲဈီး
}}
| image_caption = 
| image_flag = Pattaya City Flag.webp
| image_seal = Pattaya_seal.png
| nickname = 
| motto = 
| image_map = {{Infobox mapframe|frame-width=250|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|id=Q170919|title=Pattaya}}
| pushpin_map = Thailand Bay of Bangkok#Thailand
| pushpin_mapsize = 250
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = Location in [[Bay of Bangkok]]##Location in [[Thailand]]
| coordinates = {{coord|12.9357|100.889|type:city_region:TH-S|display=inline,title}}
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ပြည်နယ်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name1 = [[ဇလပုရီခရိုင်|ဇလပုရီ]] (ချွန်ဘူရီ)
| subdivision_type2 = မြို့နယ်
| subdivision_name2 = ဘန်လမုန်
| established_title = မြို့အဆင့်
| established_date = ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၉ မာဖွဲ့စည်းခဲ့။ 
| government_footnotes = 
| government_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| governing_body = ပတ္တရားစီးတီး
| leader_party = တသီးပုဂ္ဂလ
| leader_title = မြို့တော်ဝန်
| leader_name = Poramet Ngampichet&lt;br&gt;since 22 May 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|title=กกต.ประกาศรับรอง &quot;ปรเมศวร์ งามพิเชษฐ์&quot;เป็นนายกเมืองพัทยา|date=13 June 2022 |url=https://www.thansettakij.com/politics/528618|access-date=၁၉ မေ ၂၀၂၅|archive-date=19 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019152316/https://www.thansettakij.com/politics/528618|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| total_type = စုစုပေါင်း
| unit_pref = metric
| area_footnotes = 
| area_rank = ၈ နီရာ
| area_total_km2 = 53.4
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| area_water_percent = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| elevation_max_m = 
| elevation_min_m = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web |url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |title=รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ.2562 |date=31 December 2019 |department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior |language=th |trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2019 |access-date=10 March 2020 |postscript=, |archive-date=14 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |url-status=dead }} archiving is not necessary because DOPA provides data from 1993 to future years.&lt;/ref&gt;
| population_as_of = January 2025
| population_total = 116,417&lt;br&gt;(သိုင်ခေါင်စာရင်းအရ)
| population_rank = ၁၀
| population_density_km2 = 2,180
| population_note = 
| timezone = [[UTC+07:00|ICT]]
| utc_offset = +7
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| postal_code_type = စာပို့သင်္ကတ
| postal_code = 20150
| area_code_type = ဖုန်းဧရိယာကုဒ်
| area_code = 038
| blank_name = ISO 3166-2
| blank_info = TH-S
| website = {{URL|http://www.pattaya.go.th}}
| footnotes = 
| population_urban = 328,961
| area_urban_km2 = 727
| population_metro = 999,092
| population_metro_footnotes = {{efn|Pattaya–Chonburi Metropolitan Area – လူနီထူထပ်ကျယ်ပြန့်မှု}}
}}

'''ပတ္တရားမြို့''' (ထိုင်း: พัทยา, Pattaya) စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ဧ့ ထင်ရှားသော မြို့ကြီးတမြို့ ဖြစ်ပြီးကေ ဘန်ကောက်မြို့ဧ့ အရှိတောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ (၆၂ မိုင်) ခန့်အကွာ၊ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဧ့ အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းထက်မာ တည်ဟိရေ။ ယင့်ချင့်မြို့စွာ [[ဇလပုရီပြည်နယ်|ချွန်ဘူရီခရိုင်]]ဟိ ဘန်လမုန်မြို့နယ်အထဲ တည်ဟိရေ်လည်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စည်ပင်သာယာနယ်မြီအဖြစ် သီးသန့် ရပ်တည်ရေ။

ပတ္တရားမြို့ဧ့ စည်ပင်နယ်နိမိတ်စွာ နောင်ကလေ့ (Na Kluea)၊ နန့်ကလေ့ (Nong Pla Lai) နန့် ခွေ့ယိုင်း (Huai Yai) စည်ပင်နယ်မြီတိ၏ အစိတ်အပိုင်းတချို့ကို လွှမ်းခြုံထားရေ။ ပတ္တရားစွာ စီရာဇာ (Si Racha)၊ လမ်ချပန် (Laem Chabang) နန့် ချွန်ဘူရီမြို့ရို့နန့်အတူ အရှိဖက် ကမ်းခြီစက်မှုဇုန် (Eastern Seaboard) မာ တည်ဟိပြီး လူဦးရွီ ၁ သန်းလှောက်ဟိရေ ပတ္တရား-ချွန်ဘူရီ မြို့ပြဧရိယာဧ့ ဗဟိုလည်း ဖြစ်ပါရေ။

== သမိုင်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya,_Thailand_Skyline.jpg|left|thumb|ပတ္တရားမိုးကုပ်စက်ဝိုင်း]]
ပတ္တရားဆိုရေနာမည်ကေမှာဖလပ်ရားတာ့ခ် နောက်ပိုင်းမာတာ့ခ်ဆင်ဘုရင်နန့်သူ၏စစ်တပ်စွာအယုဒ္ဓယမှကျန်ထဘူရီအထိချီတက်ခရေ။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်မာဗမာကျူးကျော်သူတိဧ့မြို့တော်မပြိုကျမီဖြစ်ပွားခရေ။ သူ့စစ်တပ်စွာအဂုပတ္တယားဧ့နံဘေးတဝိုက်သို့ရောက်ရေအခါ၊ ဖလပ်ရားတာ့ခ်စွာနိုင်ကလုံးနာမည်ဟိဒေသခံဂေါင်းဆောင်တဦးနန့်တွိဆုံခရေ။ သူရို့နှစ်ဦးစွာရှိဆိုင်တွိဆုံရေအခါဖလပ်ရားတာ့ခ်ဧ့ဂုဏ်သိက္ခာဟိရှိနန့်စစ်တပ်ဧ့တင်းကျပ်သောစည်းကမ်းချက်ကြောင့်နိုင်ကလုံးကိုစွဲမှတ်လားလီခရေ။ သူစွာတိုက်ပွဲမဟိဘဲလက်နက်ချခပြီးသူ၏တပ်တိနန့်ပူးပေါင်းခရေစစ်တပ်အချင်းချင်းထိပ်တိုက်ရှိဆိုင်ခဲ့ရေနီရာကို“ ထဲ့လ်ဖလပ်ရား” ဟုလူသိများခရေ။ ဆိုလိုစွာမှာ“ ဖလပ်ရားဧ့ စစ်တပ်” ဖြစ်တေ။ သူရို့စွာနောက်ပိုင်းမာမိုးခါသားအစမာအနောက်တောင်ဘက်မှအရှိမြောက်သို့လီထသောလီရာနာမည်ဖြင့်ပတ္တရားဖြစ်တေ။

ပတ္တရားစွာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တိအထိပိုက်ချတံငါးရွာဖြစ်ခရေ။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလအထဲအမေရိကန်စစ်သား R&amp;Rတိစွာအနားယူခြင်းနန့်အပန်းဖြီခြင်းသို့စတင်ရောက်ဟိချိန်မာခရီးလားလုပ်ငန်းစတင်ခရေ။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဂျုန်လ ၂၉ ရက်မာခိုလပ်ဟိအခြီစိုက်စခန်းမှရောက်ဟိလာယားကမ်းခြီတောင်ဘက်အစိတ်ဟိဖလပ်ရားဇူ့ထောမှအိမ်တိကိုငှားရမ်းခဲ့ရေအဖွဲ့ကြီးတခုစွာဂုချိန်ခါထက့်ဟုလူသိများသောပတ္တရားအားထောက်ခံချက်ဖြင့်အသိအမှတ်ပြုခံရရေ။ &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Schauseil|first1=Jan|title=Sattahip and the history of GIs coming to Pattaya|url=http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|website=One Stop Pattaya|accessdate=12 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|archive-date=24 July 2015|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=24 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html|title=Welcome to Pattaya|website=Sawadee.com|date=2018|accessdate=25 February 2020|archivedate=25 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225163220/http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html}}&lt;/ref&gt;

== ရာသီဥတု ==
ပတ္တယားမာအပူပိုင်းစွတ်သောနန့်ခြောက်သွိသောရာသီဥတုဟိပြီးးအောက်ပါရာသီတိအဖြစ်ပိုင်းခြာထားစွာအပူနန့်ခြောက်သွိသော ဒီဇန်ဘာလမှဖေဖဝါရီလ၊ အပူနန့်စိုထိုင်းမာ့ခ်ျလနန့်ဧပြီလနန့်အပူနန့်မိုးခါသားမေမှနိုဝင်ဘာ။
{{Weather box|width=auto|rain colour=စိမ်းလန်းသော|May rain days=၁၁.၈|Jun rain days=၁၂.၀|Jul rain days=၁၂.၄|Aug rain days=၁၃.၁|Sep rain days=၁၆.၆|Oct rain days=၁၇.၃|Feb rain days=၂.၅|Nov rain days=၆.၀|year rain days=၁၀၅.၆|Jan humidity=၇၃|Feb humidity=၇၇|Mar humidity=၇၇|Apr humidity=၇၇|May humidity=၇၈|Jul humidity=၇၇|Jund sun=3.8|Juld sun=3.8|Jan rain days=၁.၆|year rain mm=၁၁၁၀.၇|Dec rain mm=၈.၃|Nov rain mm=၇၂.၁|Oct rain mm=၂၁၆.၁|Sep rain mm=၂၀၄.၇|Aug rain mm=၉၇.၆|Jul rain mm=၉၇.၄|Jun rain mm=၁၁၉.၀|May rain mm=148.3|Apr rain mm=၆၄.၀|Mar rain mm=၅၃.၃|Feb rain mm=၁၄.၃|Apr rain days=၆.၄|Dec rain days=၁.၄|year sun=|Augd sun=3.7|Dec sun=226.3|Jand sun=7.4|Febd sun=7.5|Mard sun=7.7|Aprd sun=6.8|Mayd sun=5.0|Jan rain mm=15.6|Sep humidity=81|Oct humidity=83|Sepd sun=3.6|Octd sun=4.7|Novd sun=6.3|Decd sun=7.3|yeard sun=5.6|source 1=ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://climate.tmd.go.th/content/file/75| title = ရာသီဥတုကာလအတွက်ဒေတာ၁၉၈၁–၂၀၁၀| publisher = ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန| pages = ၁၉–၂၀| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 26 December 2018| archive-url = https://web.archive.org/web/20181226035029/http://climate.tmd.go.th/content/file/75%0A}}&lt;/ref&gt;|Jun humidity=၇၇|Nov sun=189.0|Aug humidity=၇၇|Oct sun=145.7|Sep sun=108.0|Aug sun=114.7|Jul sun=117.8|Jun sun=114.0|May sun=155.0|Apr sun=204.0|Mar sun=238.7|Feb sun=211.9|Jan sun=229.4|year humidity=77|Dec humidity=70|Nov humidity=76|year record low C=14.6|Mar rain days=၄.၅|Apr mean C=29.3|year mean C=27.8|collapsed=Yes|Jan mean C=26.3|year high C=31.3|Dec high C=30.0|Nov high C=30.5|Oct high C=30.8|Sep high C=31.0|Aug high C=31.2|Jul high C=31.4|Jun high C=31.7|May high C=32.4|Apr high C=32.9|Mar high C=31.8|Feb high C=31.1|Jan low C=23.0|May mean C=29.2|Jan high C=30.6|Nov record high C=35.6|Oct record high C=33.8|Sep record high C=33.7|Aug record high C=34.5|Jul record high C=34.9|Jun record high C=35.4|May record high C=36.0|year record high C=37.3|Mar record high C=37.3|Feb record high C=37.1|Jan record high C=36.0|single line=Yes|metric first=Yes|location=Pattaya (1981–2010)|Apr record high C=37.0|Dec mean C=25.9|Dec record high C=35.9|Mar mean C=28.2|Dec record low C=14.6|Nov low C=23.7|Dec low C=22.5|year low C=25.0|Jan record low C=16.4|Feb record low C=18.5|Sep low C=25.2|Mar record low C=17.7|May record low C=21.5|Jun record low C=21.3|Jul record low C=21.4|Aug record low C=22.0|Sep record low C=21.5|Oct record low C=19.8|Apr record low C=20.8|Jul low C=26.0|Aug low C=26.0|Jun low C=26.3|May low C=26.4|Apr low C=26.3|Mar low C=25.4|Feb low C=24.4|Nov record low C=16.7|Oct low C=24.4|Feb mean C=27.3|Nov mean C=26.7|Oct mean C=27.0|Sep mean C=27.7|Aug mean C=28.4|Jul mean C=28.5|Jun mean C=28.9|source 2=ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒတော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန (နီရောင်နန့်စိုထိုင်းဆရုံး)&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf| title = ปริมาณการใช้น้ำของพืชอ้างอิงโดยวิธีของ Penman Monteith (Reference Crop Evapotranspiration by Penman Monteith)| publisher = ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒရုံး၊ တော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန| page = ၉၅| language = ထိုင်း| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 1 December 2016| archive-url = https://web.archive.org/web/20161201211547/http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf}}&lt;/ref&gt;}}

== လူဦးရွီ ==
[[ဖိုင်:Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg|left|thumb|ညအချိန်မာပတ္တရား]]
မြို့တော်မာလူဦးရွီ ၃၂၀၂၆၂ ဦးဟိပြီးး ၂၀၁၀ ခုနှစ်သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုကိုတွက်ချက်ခရေ။.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/thailand/cities/ua/|title=ထိုင်းမြို့ပြဧရိယာများ လူဦးရွီစာရင်းမြီပုံများ|website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt; ဟိုလူဦးရေအများစုကတော့ခါထိုင်းလူမျိုးတိဖြစ်တေ။ ရွှိပြောင်းလုပ်သားတိကိုအသိအမှတ်မပြုရေ်လည်းအသေးစိတ်အချက်အလက်တိမာသပွတ်အူလိုက််လည်းလူမျိုးစုမဟိရေထိုင်းလူမျိုးများဖြစ်ကေလေ့ရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိမာပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေပုံမှန်ပုံမှန်နိုင်ငံခြားဖိအားပီးမှုတိကိုပုံမှန်ပြုလုပ်ခကတ်တေ။  ယင်းအတွက်နန့်သိုင်ခေါင်စာရင်းလူဦးရွီစွာစုစုပေါင်းကိန်းဂဏန်းကိုတက်စားမပြုပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံသားတိနန့်တရားဝင်အမြဲတမ်းနီထိုင်သူစိကေစွာမြို့တော်ကိုယင်းရို့၏မွီးရပ်မြီအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ရေအခါပြည်နယ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝင်ရေ ၂၀၁၀ မာလူ ဦးရေ ၁၀၇,၉၄၄ ဦး ဟိပြီးး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မာ ၁၁၉,၅၃၀ သို့ ၁၁၉၅၃၀ သို့တိုးလာရေ။ ဘန်ကောက်မြို့ပြဒေပိုင်ပင်အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံးထက်အရာအေဂျင်စီတခုမှထုတ်ပီးရေ မှတ်ပုံတင်ထားရေလူဦးရွီပမာဏစွာ အချိန်ကာလတခုအတွင်းဖြစ်ပွားခရေမြို့ပြအသွင်ပြောင်းမှုအခြီအနီကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမဟိခပါ။ စီးပွားရီးစွာကျပန်းထိုင်းအလုပ်သမားတိအပေါ်များစွာမူတည်နီရေ။ မြို့တော်မာမူယင်းရို့၏မွီးရပ်ဇာတိမာမှတ်ပုံတင်ထားဆဲဖြစ်တေ။ မြို့တော်နန့်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများစွာဟိရေ။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိနန့်မြို့တော်မာပင်စင်ယူသူတိသို့မဟုတ်ကိုယ်ပိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းသို့မဟုတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းခံရရေရေရှည်နိုင်ငံခြားသားတိကို အစိုင်အလာအားဖြင့်မရွီတွက်ပါ။ စုစုပေါင်းလူဦးရွီအတွက်ယုံကြည်စိတ်ချရရေပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရေကိန်းဂဏန်းမဟိခပါ။ ယကေလေ့လူဦးရွီသန်းတဝက်ခန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ကြီးမားရေလူဦး ရေစွာထိုင်းအလုပ်သမားများနီရာယူထားရေရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိကြောင့်ဖြစ်တေ။ ပတ္တရားမြို့စွာနောင်ကလေ့ ၂၀၁၀ သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုမာ ၇၃,၉၀၁ဦးနန့်ခွေ့ယိုင်းပိုင်ယှောင်နံဘေးအနားဟိဒေသတိကိုဖယ်ထုတ်ထားရေ။ ပတ္တရားစွာဟိုရေ ၂၀၀၀ နန့်အခန်းပေါင်း ၁၃၆၀၀၀ဟိုရေအခန်းစရင်းကို ၂၀၁၅ မာရဟိနှိုင်ရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=ဘန်ကောက်ပို့စ်|url=https://www.bangkokpost.com/archive/chinese-put-squeeze-on-pattaya-hotels/622728|title=တရုတ်လူမျိုးတိကပတ္တရားဧ့ဟိုရေတိအပေါ်ဖိအားပီးခရေ|date=၂၀၁၅ဂျူလိုင်လ၁၅ရက်|accessdate=၂၀၁၈မာ့ခ်ျလ ၁၂ ရက်|url-access=စာရင်းသွင်းခြင်း}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားလုပ်ငန်းကြောင့်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့အဆင်းရဲဆုံးဒေသဖြစ်ရေပင်လူသိများသောပင်ဟုလူသိများမှလူအများစုရို့စွာပတ္ထရာသို့လာရောက်လည်ပတ်ကတ်ရားသူရို့၏မွီးရပ်မြီဟိသိုင်ခေါင်စာရင်းရည်မှန်းချက်တိအတွက်ရွီတွက်ခြင်းခံရရေ။ ဒေအရှိမြောက်အလုပ်သမားအများစုစွာGo-Goဘားစက်မှုလုပ်ငန်းမာရာထူးများဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ သူရို့ရဟိနှိုင်ရေလစာမာသူရို့၏ဇာသာဟိအီးစမ်းမာများစွာဟိရေ။ ကြီးထွားလာနိန်ရေနိုင်ငံခြားသားအငြိမ်းစားတိစွာပတ္တယားမာနီထိုင်ကတ်ရေ။ ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီးစွာထိုင်းနိုင်ငံမာပင်စင်ယူလိုရေအသက် ၅၀ ကျော်သောနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်အထူးဗီဇာအမျိုးအစားဟိရေ။ ပတ္တရားစွာအရာနိုင်ငံတိကပင်စင်ယူသူတိအတွက်ယင်းဧ့ရာသီဥတုနန့်လူနီမှုပုံစံစသဖြင့်ရာမကနိုင်ငံများစွာထက်လူနီမှုကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးအတွက်နန့်သိမ်းသွင်းမှုဟိရေ။{{citation needed|date=February 2020}}

== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရေပထဝီဝင် ==
ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဟိပတ္တရားစွာချွန်ဘူရီပြည်နယ်၊ ဘမ်လမူးခရိုင်ဟိဘန်ကောက်မြို့ဧ့တောင်ဖက်မာ{{convert|160|km}}အကွာမာဟိရေ။ ပတ္တရားမြို့စွာအထူးစည်ပင်သာယာနယ်မြီဖြစ်ပြီးကေနောင်ကလေ့(Nongprue)နန့်နန့်ကလေ့ (Naklua) နန့်ခွေ့ယိုင်း၊ နောင်ပလားလိုင်းရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ပတ္တရားမြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဖြစ်ရေဘမ်လမူးမြို့နယ်စွာဘမ်လမူး(Banglamung)၊ နောင်ပလားလိုင်းနန့်တာ့ခ်ခင့်တစ့်ရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ဘမ်းစလဲ့ (Bang Saray)စွာပတ္တရားတောင်ပိုင်းနယ်စပ်မာတည်ဟိရေ။&quot;မဟာပတ္တရား&quot; စွာ ဘမ်လမူး၊ ချွန်ဘူရီပြည်နယ်ဟိခရိုင် ၁၁ ခုမာတခုအပါအပါဝင်ကမ်းရိုးတန်းအများစုကိုပိုင်ဆိုင်ရေ။ ယင်းကိုမြောက်ပိုင်းအပိုင်းပိုကြီးအဖြစ်ပိုင်းခြာထားရေ။ 

=== ကမ်းခြီနန့်ကျွန်းတိ ===
{{wide image|Pattaya_Bay_Panorama.jpg|1050px|align-cap=center|ပတ္တရားပင်လယ်အော်ရေအာသျှဧ့အကြီးဆုံးကမ်းခြီအပန်းဖြီစခန်းတခုဖြစ်ပြီးကေဘန်ကောက်ရားလျှင်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဒုတိယအလည်ပတ်ဆုံးမြို့ဖြစ်တေ။ ဒေမြင်ကွင်းကျယ်စွာဘာလီဟိုင်ဖောင်တော်နန့်မြို့ဧ့အလယ်ပိုင်းကိုစီးဆင်းစီရေ။}}
[[ဖိုင်:PATTAYA_012.bisjpg.jpg|alt=|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီ]]
ပင်လယ်အော်ဧရိယာဧ့အဓိကကမ်းခြီနှစ်ခုကိုခွဲခြာထားရေ။ ပတ္တရားသဲပြင်ရှည်စွာမြို့လယ်ခေါင်နန့်အပြိုင်တည်ဟိပြီး ၂.၇ ကီလိုမီတာအကွာဟိရေပတ္တရားကျော်မှတောင်ဘက်လူလျှောက်လမ်းသို့ဆက်သွယ်ထားရေ။ ၃၅ မီစွာကျယ်သောကမ်းခြီစွာတိုက်စားခြင်းနန့်တချို့နီရာများမာ ၂ မှ ၃ မီတာအထိသာလျှော့ချနှိုင်ရေ။ ဘတ် ၄၂၉ သန်းအားကမ်းခြီပြန်ပနာတည်ဆောက်ရီးအစီအစိုင်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်မာအကောင်အထည်ဖော်ခရေ။ ကမ်းခြီအကျယ် ၅၀ အထိတိုးရန်ကော့ရမ်းကွီ့ကမ်းခြီမှသဲ ၃၆၀,၀၀၀ m3 ကိုသယ်ဆောင်လားမည်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=ပြန်ပနာတည်ထောင်ထားရေပတ္တရားကမ်းခြီစွာကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိကိုသိမ်းသွင်းရေ |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516086/restored-pattaya-beach-lures-tourists |accessdate=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက် |work=ဘန်ကောက်ပို့စ် |date=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက်}}&lt;/ref&gt; ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်မှသုတေသီတိကဖတ္ထရားစွာ င်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမဟိဘဲ ၁၀ နှစ်ခန့်အကြာမှာယင်းဧ့ကမ်းခြီများကွယ်ပျောက်လားနှိုင်စွာကိုတွိရလိမ့်မေ။ ပတ္တရားကမ်းခြီပထမမီတာ ၄၀၀ ကိုပြန်ပနာတည်ဆောက်ပြီးစီးဗျာယ်တလအကြာမှာရီကြီးမှုကြောင့်အလုပ်ရေအကြီးအကျယ်ပျက်စီးခရေ။ ကမ်းခြီစွာပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတိုက်စားမှုတိအတွက်လျော်ကြီးပီးဖို့တင်သွင်းသောသဲတိကိုပထမဆုံးအသုံးပြုရေနိုင်ငံဖြစ်တေ။ တာဝန်ဟိသူတဦးကရီကြီးမှုပျက်စီးမှုကိုမပြုပျင်ဘဲထားစွာကြာကြာလေ၊ ပိုဆိုးလေဖြစ်လှာလီဖို့ဟုပြောကြားခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=Pattaya City beach sand-fill project hit hard by flooding |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516982/pattaya-city-beach-sand-fill-project-hit-hard-by-flooding |accessdate=7 August 2018 |work=Bangkok Post |date=7 August 2018}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Pattaya_beach_on_a_sunny_day_in_june_2017.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ဂျုန်လမာပတ္တရားသဲပြင်ရှည်]]
ဖလပ်တန်နက်စွာပတ္တရားဧ့တောင်ဘက်ခြမ်းမာဟိပြီးးယင်းဧ့ရှုဒေါင့်တိနန့်တောင်ထိပ်ပေါ်ဟိဖလပ်ယိုင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဗိသုကာရို့မာကျော်ကြားရေ။ ပတ္တရားပန်းခြံနန့်ပတ္တရားမျှော်စင်ရို့စွာဖလပ်တန်နက်တောင်ဘက်စွန်းမာတည်ဟိပြီး ပတ္တရားပြပွဲနန့်ကွန်ဗင်းရှင်းခန်းမ (P.E.A.C.H) စွာဖလပ်တန်နက်မြောက်ဖက်မာတည်ဟိရေ။ မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲဖလပ်တန်နက်သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကမ်းခြီပိုပြီးကေကောင်းမွန်ခြင်းနန့်ကျော့်ထင့်နန့်ပတ္တရားမြို့အကြားအဆင်ပြေသောနီရာတိကြောင့်စွံခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Pupattanapong|first1=Chaiyot|title=Pattaya sea water quality gets 'poor' grade|url=http://www.bangkokpost.com/news/general/1015553/pattaya-sea-water-quality-gets-poor-grade|accessdate=21 June 2016|work=Bangkok Post|date=21 June 2016}}&lt;/ref&gt;


ကျော့်ထင့်ကိုပတ္တရားမှတောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းဖြစ်ရေထယ့်ပလပ်စီ့လမ်းမှခွဲခြာထားရေ။ အထပ်မြင့်ကွန်ဒိုမီနီယံများ၊ ကမ်းခြီဟိဟိုရေများ၊ ဘန်ဂလိုအဆောက်အအုံများ၊ ဈီးဆိုင်များ၊ အရက်ဘားတိနန့်စားသောက်ဆိုင်များပါဝင်ရေ။
[[ဖိုင်:US_Navy_020528-N-0401E-003_Cobra_Gold_-_amphibious_landing.jpg|right|thumb|220x220px|ကော့ခရမ်းကမ်းခြီနန့်ကပ်ပြီးကေကျွန်းများမာကုန်းနီရေယာဉ်စုတွဲလိကျင့်ခန်းတခုပြုလုပ်နေစဉ်]]

== ပတ်ဝန်းကျင် ==
[[ဖိုင်:Pattaya_sunset-KayEss-1.jpeg|right|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီနီမှောင်စ]]

== စီးပွားရီး ==
[[ဖိုင်:Hilton_Pattaya_Pool_dusk_view_201801.jpg|thumb|ပတ္တမြားပင်လယ်အော်ကိုအပေါ်စီးမှကြည့်ရှုနိင်ရေဟိုရေ]]

== သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး ==
[[ဖိုင်:Central_Pattaya,_Thailand_at_night_in_2017.jpg|thumb|အလယ်ပိုင်းပတ္တယားဘယ်ဘက်ဟိပတ္တမြား ၂ လမ်း]]

{{wide image|Pattaya by Vikramjit Kakati.jpg|800px|ပတ္တရားပင်လယ်အော်|align-cap=center}}

== အုပ်ချုပ်ရီး ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!ခရိုင်
!ကျေးရွာပေါင်း
!လူထု
|-
|နောင်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇,၈၄၆
|-
|နန့်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၉,၁၂၉
|-
|နောင်ပလားလိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂,၄၃
|-
|ခွေ့ယိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၄
|-
|}

== အဓိကမြင်ကွင်းများ ==
[[ဖိုင်:Santuaryoftruth2.jpg|thumb|ရှင်းသန့်ရာဌာန]]
[[ဖိုင်:Nong_Noogh_Garden(1).jpg|thumb|[[Nong Nooch Tropical Botanical Garden|နူန်းနုအပူပိုင်းရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း]]]]
[[ဖိုင်:Pattaya-Mime_on_Walking_Street.jpg|thumb|240x240px|လမ်းပေါ်မှလမ်းလျှောက်နိန်ရေလပ်ခွန်းပိုက်]]

[[ဖိုင်:Sunset_Wonderfruit_2015.jpg|right|thumb|ပတ္တရားဟိဝမ်းဒေးပရူ့ပွဲတော်]]

*

== ညပွဲလမ်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya_at_Night_-_panoramio.jpg|left|thumb|[[Walking Street, Pattaya|ပတ္တရားလမ်းလျှောက်ဇျေးပွဲ]]]]

== ရာဇဝတ်မှု ==
မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲပတ္တရားစွာသူရို့၏နိုင်ငံများအထဲဟိရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုတိနန့်အဆက်အသွယ်ဟိရေနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်ပုန်းခိုရာနီရာတခုဖြစ်ခပြီးကေဂိုဏ်းနန့်ဆက်စပ်သောစကားအက်မှုတိမာဒါဇင်ပေါင်းများစွာအသတ်ခံခရရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Thailand's Costa del Crime|format=Editorial|date=7 November 2005|newspaper=The Nation|url=http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|access-date=16 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|archive-date=24 July 2013|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=21 October 2020|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Great Escape|date=11 April 2005|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/uk/2005/apr/11/ukcrime.thailand|location=London|first=Duncan|last=Campbell}}&lt;/ref&gt;

ပတ္တရားဒေသကိုလားရောက်လည်ပတ်သူတိစွာပါးပါးချေရာဇဝတ်မှုတိကိုကြုံတွိရနှိုင်ရေ။ များရေအားဖြင့် Pomocketing နန့်ယုံကြည်မှုလှည့်ကွက်တိရာဖြစ်တေ။ ရာဇဝတ်မှုဒဏ်ခံရရေအာဂန္တုတိကိုကူညီရန်အထူးခရီးလားဂါရာကိုဖွဲ့စည်းထားရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဖလောင်းနိုင်ငံမှသျှစ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ရေ Big Trouble Tourist Thailand ရုပ်မြင်သံကြားမာပတ္တရားဟိကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိနန့်ဆိုင်ရေရာဇဝတ်မှုတိအကြောင်းဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Drugs, scams and beat downs. Just another night of 'Big Trouble in Tourist Thailand'|author=Karla Cripps|date=11 September 2009|work=CNN|url=https://travel.cnn.com/bangkok/none/big-trouble-tourist-thailand-558899/}}&lt;/ref&gt;

၂၀၀၉ ခုနှစ်ဧပြီလ ၁၁ ရက်နိမာထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖိဆစ်ဝေ့ချာချီဝရေပတ္တယားနန့်ချွန်ဘူရီဒေသများဟိအစိုးရဆန့်ကျင်ရီးဆန္ဒပြသူတိကိုအစိုးရဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူတိအားတုံ့ပြန်ရေအနိန်နန့်၊ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကိုအဂုဖျက်သိမ်းလိုက်ယားအာသျှဂေါင်းဆောင်တိအားကယ်ဆယ်နှိုင်ခပြီးတချို့မာယက်ယာဉ်ဖြင့်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411|agency=Reuters|title=Thai protests force Asia summit cancellation|date=11 April 2009|accessdate=21 October 2020|archivedate=14 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414062825/http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Fuller|first1=Thomas|title=Thailand Cancels Summit After Protests|url=https://www.nytimes.com/2009/04/12/world/asia/12thai.html?_r=1&amp;hp|accessdate=26 April 2018|work=The New York Times|date=11 April 2009}}&lt;/ref&gt;

== ဥပဒေ ==

== မီဒီယာနန့်ဆက်သွယ်ရီး ==
ဒေသခံနိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိနန့်မဂ္ဂဇင်းတိကိုအပတ်စိုင်သို့မဟုတ်လစိုင်ထုတ်ဝီစွာ၊ အထူးအနိန်နန့်အိန်းဂလိချ်၊ ရုရှားနန့်ဂျာမန်ရို့မာဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိမာပတ္တရားမေးလ်နန့်ပတ္တရားပြည်သူတိပါဝင်ရေ။ ပတ္တရားသတင်းစွာ ဒေသခံသတင်းတိကိုဘာသာစကားခြောက်ဘာသာဖြင့်ရီးသားထားရေအွန်လိုင်းပေါ်ရေဖြစ်တေ။ DER FARANG စွာဂျာမန်ဘာသာစကားဖြင့် ၁၄ ရက်တခေါက်ထုတ်ဝီရေ။ Thailands Tidende စွာလစိုင်ထုတ်နော်ဝေဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာဖြစ်တေ။

== စွံမီဒီယာ ==
ပြင်သစ်စာရီးတတ် Michel Houellebecq ဧ့ပလက်ဖောင်းဝထုမာပတ္တရားမြို့နန့်ညအိပ်မက်တိကိုအဓိကဖော်ပြထားရေ။

== ပညာရီး ==
ပတ္တယားဟိနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်းတိ
* [[ပတ္တရားပြင်သစ်စာသင်ကျောင်း]]
* [[ချွန်ဘူရီနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်း]]
* [[တာရာပတ္တနာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်း]]
* [[ပတ္တရားအရွယ်မရောက်သိမ့်သောဘုရင်လောင်းအင်တာနေသျှင်နယ်စာသင်ကျောင်း]]
ထိုင်း၊ ဂျပန်အသင်းစာသင်ကျောင်းစီရာချာစွာဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာမာဟိရေ။ ယင်းစွာဘန်ကောက်ဟိထိုင်းဂျပန်အစည်းအရုံးစာသင်ကျောင်းနန့်တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ရေ။ စီရာချာမာဂျပန်တနင်းဂနွီစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲစာသင်ကျောင်းဟိရေ။ &lt;ref&gt;&quot;[http://www.tjas.ac.th/sriaccess 学校案内 シラチャ校アクセス] .&quot; [[Thai Japanese Association School]]. Retrieved on 9 January 2018. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109064009/http://www.tjas.ac.th/sriaccess|date=9 January 2018}}&lt;/ref&gt;စီရာချမာဂျပန်တနင်းဂနွီကျောင်းဖြစ်ရေစီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲကျောင်းဟိရေ။&lt;ref&gt;&quot;[https://www.webcitation.org/6XbDdSK5u?url=http://web.archive.org/web/20030102204401/http://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/clarinet/hasia.html アジアの補習授業校一覧]&quot; (). [[MEXT]]. 2 January 2003. Retrieved on 12 January 2018. &quot;シラチヤ・パタヤ SRIRAOHA{{sic}}・PATTAYA JAPANESE SUPPLEMENT SCHOOL{{Dead link|date=April 2018}}&lt;/ref&gt;

== အမွှာမြို့တိနန့်အစ်မမြို့ကြီးတိ ==

ပတ္တရားစွာအောက်ပါမြို့ကြီးတိနန့်သဘောတူညီမှုတိဟိရေ
{{col-start}}
{{col-3}}
{{flagicon|KAZ}} [[ချင်ချဲလ်]], [[ကာဇက်စတန်]] (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{flagicon|RUS}} [[စိန့်ပီတာစဘတ်]], ရုရှား (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ချင်တောင်ရှီး]], တရုတ် (၂၀၁၃)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-qingdao-ink-sister-city-agreement-21546|title=Pattaya, Qingdao ink sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=31 January 2013|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{flagicon|PRC}} [[ဟူဖီး]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2014)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-hubei-sign-sister-city-agreement-42546|title=Pattaya, Hubei sign sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=5 November 2014|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ကျန်ချင့်ချီလ်]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2016)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.top-news.top/news-12578362.html|title=Zhangjiajie City and Thailand Chonburi City Pattaya City became sister cities|date=10 December 2016|accessdate=16 June 2017|archivedate=10 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010140154/http://www.top-news.top/news-12578362.html}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-end}}

== ကြည့်ရှုရန် ==

* [[ပတ္တရားလမ်းလျှောက်စျီးပွဲ]]

== မှတ်စု ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}

== ပြင်ပလင့်များ ==
*{{Official|https://www.pattaya.go.th/}}

{{Commons and category|Pattaya|ပတ္တရား}}

* {{Wikivoyage-inline|Pattaya}}
* [https://www.nytimes.com/slideshow/2010/09/16/world/0916-PATTAYA.html?ref=multimedia ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဆင်စီးတီးစွာရိုသေလေးစားမှုကိုရဟိရေ]

[[ကဏ္ဍ:ပတ္တရားမြို့]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့]]</text>
      <sha1>0t5ra28nvvlnoiqc4lrxb7cyx5ffo75</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19409</id>
      <parentid>19408</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:11:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>19409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45643" sha1="qe56rnxavdat9o3vytrgeje6j4fhtpv" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--&gt;
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;| name = ပတ္တရားမြို့
| official_name = Pattaya City&lt;br&gt;{{Lang|th|เมืองพัทยา|italic=no}}
| native_name = 
| other_name = 
| settlement_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| image_skyline = {{multiple image
| border                   = infobox
| total_width              = 260
| caption_align            = center
| perrow                   = 1/2/2/2
| image1                   =  Pattaya beach from view point.jpg
| caption1                    = ပတ္တရားကမ်းခြီ တလျှောက်ဟိ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း
| image2                   =  Nong Noogh Garden(1).jpg
| caption2                    = နောင်နောခ့် အပူပိုင်းဒေသရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း
| image3                   = The Sancturay of Truth, Pattaya, Thailand.JPG
| caption3                    = The Sanctuary of Truth ပြတိုက်
| image4                   =  อาร์ท อิน พาราไดรซ์.JPG
| caption4                    = Art of Paradise အနုပညာပြခန်း
| image5                   = Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg
| caption5                    = လမ်းလျှောက်ပွဲဈီး
}}
| image_caption = 
| image_flag = Pattaya City Flag.webp
| image_seal = Pattaya_seal.png
| nickname = 
| motto = 
| image_map = {{Infobox mapframe|frame-width=250|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|id=Q170919|title=Pattaya}}
| pushpin_map = Thailand Bay of Bangkok#Thailand
| pushpin_mapsize = 250
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = Location in [[Bay of Bangkok]]##Location in [[Thailand]]
| coordinates = {{coord|12.9357|100.889|type:city_region:TH-S|display=inline,title}}
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ပြည်နယ်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name1 = [[ဇလပုရီခရိုင်|ဇလပုရီ]] (ချွန်ဘူရီ)
| subdivision_type2 = မြို့နယ်
| subdivision_name2 = ဘန်လမုန်
| established_title = မြို့အဆင့်
| established_date = ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၉ မာဖွဲ့စည်းခဲ့။ 
| government_footnotes = 
| government_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| governing_body = ပတ္တရားစီးတီး
| leader_party = တသီးပုဂ္ဂလ
| leader_title = မြို့တော်ဝန်
| leader_name = Poramet Ngampichet&lt;br&gt;since 22 May 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|title=กกต.ประกาศรับรอง &quot;ปรเมศวร์ งามพิเชษฐ์&quot;เป็นนายกเมืองพัทยา|date=13 June 2022 |url=https://www.thansettakij.com/politics/528618|access-date=၁၉ မေ ၂၀၂၅|archive-date=19 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019152316/https://www.thansettakij.com/politics/528618|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| total_type = စုစုပေါင်း
| unit_pref = metric
| area_footnotes = 
| area_rank = ၈ နီရာ
| area_total_km2 = 53.4
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| area_water_percent = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| elevation_max_m = 
| elevation_min_m = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web |url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |title=รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ.2562 |date=31 December 2019 |department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior |language=th |trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2019 |access-date=10 March 2020 |postscript=, |archive-date=14 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |url-status=dead }} archiving is not necessary because DOPA provides data from 1993 to future years.&lt;/ref&gt;
| population_as_of = January 2025
| population_total = 116,417&lt;br&gt;(သိုင်ခေါင်စာရင်းအရ)
| population_rank = ၁၀
| population_density_km2 = 2,180
| population_note = 
| timezone = [[UTC+07:00|ICT]]
| utc_offset = +7
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| postal_code_type = စာပို့သင်္ကတ
| postal_code = 20150
| area_code_type = ဖုန်းဧရိယာကုဒ်
| area_code = 038
| blank_name = ISO 3166-2
| blank_info = TH-S
| website = {{URL|http://www.pattaya.go.th}}
| footnotes = 
| population_urban = 328,961
| area_urban_km2 = 727
| population_metro = 999,092
| population_metro_footnotes = {{efn|Pattaya–Chonburi Metropolitan Area – လူနီထူထပ်ကျယ်ပြန့်မှု}}
}}

'''ပတ္တရားမြို့''' (ထိုင်း: พัทยา, Pattaya) စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ဧ့ ထင်ရှားသော မြို့ကြီးတမြို့ ဖြစ်ပြီးကေ ဘန်ကောက်မြို့ဧ့ အရှိတောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ (၆၂ မိုင်) ခန့်အကွာ၊ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဧ့ အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းထက်မာ တည်ဟိရေ။ ယင့်ချင့်မြို့စွာ [[ဇလပုရီပြည်နယ်|ချွန်ဘူရီခရိုင်]]ဟိ ဘန်လမုန်မြို့နယ်အထဲ တည်ဟိရေ်လည်း ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စည်ပင်သာယာနယ်မြီအဖြစ် သီးသန့် ရပ်တည်ရေ။

ပတ္တရားမြို့ဧ့ စည်ပင်နယ်နိမိတ်စွာ နောင်ကလေ့ (Na Kluea)၊ နန့်ကလေ့ (Nong Pla Lai) နန့် ခွေ့ယိုင်း (Huai Yai) စည်ပင်နယ်မြီတိ၏ အစိတ်အပိုင်းတချို့ကို လွှမ်းခြုံထားရေ။ ပတ္တရားစွာ စီရာဇာ (Si Racha)၊ လမ်ချပန် (Laem Chabang) နန့် ချွန်ဘူရီမြို့ရို့နန့်အတူ အရှိဖက် ကမ်းခြီစက်မှုဇုန် (Eastern Seaboard) မာ တည်ဟိပြီး လူဦးရွီ ၁ သန်းလှောက်ဟိရေ ပတ္တရား-ချွန်ဘူရီ မြို့ပြဧရိယာဧ့ ဗဟိုလည်း ဖြစ်ပါရေ။

== သမိုင်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya,_Thailand_Skyline.jpg|left|thumb|ပတ္တရားမိုးကုပ်စက်ဝိုင်း]]
ပတ္တရားဆိုရေနာမည်ကေမှာဖလပ်ရားတာ့ခ် နောက်ပိုင်းမာတာ့ခ်ဆင်ဘုရင်နန့်သူ၏စစ်တပ်စွာအယုဒ္ဓယမှကျန်ထဘူရီအထိချီတက်ခရေ။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်မာဗမာကျူးကျော်သူတိဧ့မြို့တော်မပြိုကျမီဖြစ်ပွားခရေ။ သူ့စစ်တပ်စွာအဂုပတ္တယားဧ့နံဘေးတဝိုက်သို့ရောက်ရေအခါ၊ ဖလပ်ရားတာ့ခ်စွာနိုင်ကလုံးနာမည်ဟိဒေသခံဂေါင်းဆောင်တဦးနန့်တွိဆုံခရေ။ သူရို့နှစ်ဦးစွာရှိဆိုင်တွိဆုံရေအခါဖလပ်ရားတာ့ခ်ဧ့ဂုဏ်သိက္ခာဟိရှိနန့်စစ်တပ်ဧ့တင်းကျပ်သောစည်းကမ်းချက်ကြောင့်နိုင်ကလုံးကိုစွဲမှတ်လားလီခရေ။ သူစွာတိုက်ပွဲမဟိဘဲလက်နက်ချခပြီးသူ၏တပ်တိနန့်ပူးပေါင်းခရေစစ်တပ်အချင်းချင်းထိပ်တိုက်ရှိဆိုင်ခဲ့ရေနီရာကို“ ထဲ့လ်ဖလပ်ရား” ဟုလူသိများခရေ။ ဆိုလိုစွာမှာ“ ဖလပ်ရားဧ့ စစ်တပ်” ဖြစ်တေ။ သူရို့စွာနောက်ပိုင်းမာမိုးခါသားအစမာအနောက်တောင်ဘက်မှအရှိမြောက်သို့လီထသောလီရာနာမည်ဖြင့်ပတ္တရားဖြစ်တေ။

ပတ္တရားစွာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တိအထိပိုက်ချတံငါးရွာဖြစ်ခရေ။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလအထဲအမေရိကန်စစ်သား R&amp;Rတိစွာအနားယူခြင်းနန့်အပန်းဖြီခြင်းသို့စတင်ရောက်ဟိချိန်မာခရီးလားလုပ်ငန်းစတင်ခရေ။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဂျုန်လ ၂၉ ရက်မာခိုလပ်ဟိအခြီစိုက်စခန်းမှရောက်ဟိလာယားကမ်းခြီတောင်ဘက်အစိတ်ဟိဖလပ်ရားဇူ့ထောမှအိမ်တိကိုငှားရမ်းခဲ့ရေအဖွဲ့ကြီးတခုစွာဂုချိန်ခါထက့်ဟုလူသိများသောပတ္တရားအားထောက်ခံချက်ဖြင့်အသိအမှတ်ပြုခံရရေ။ &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Schauseil|first1=Jan|title=Sattahip and the history of GIs coming to Pattaya|url=http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|website=One Stop Pattaya|accessdate=12 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|archive-date=24 July 2015|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=24 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html|title=Welcome to Pattaya|website=Sawadee.com|date=2018|accessdate=25 February 2020|archivedate=25 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225163220/http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html}}&lt;/ref&gt;

== ရာသီဥတု ==
ပတ္တယားမာအပူပိုင်းစွတ်သောနန့်ခြောက်သွိသောရာသီဥတုဟိပြီးးအောက်ပါရာသီတိအဖြစ်ပိုင်းခြာထားစွာအပူနန့်ခြောက်သွိသော ဒီဇန်ဘာလမှဖေဖဝါရီလ၊ အပူနန့်စိုထိုင်းမာ့ခ်ျလနန့်ဧပြီလနန့်အပူနန့်မိုးခါသားမေမှနိုဝင်ဘာ။
{{Weather box|width=auto|rain colour=စိမ်းလန်းသော|May rain days=၁၁.၈|Jun rain days=၁၂.၀|Jul rain days=၁၂.၄|Aug rain days=၁၃.၁|Sep rain days=၁၆.၆|Oct rain days=၁၇.၃|Feb rain days=၂.၅|Nov rain days=၆.၀|year rain days=၁၀၅.၆|Jan humidity=၇၃|Feb humidity=၇၇|Mar humidity=၇၇|Apr humidity=၇၇|May humidity=၇၈|Jul humidity=၇၇|Jund sun=3.8|Juld sun=3.8|Jan rain days=၁.၆|year rain mm=၁၁၁၀.၇|Dec rain mm=၈.၃|Nov rain mm=၇၂.၁|Oct rain mm=၂၁၆.၁|Sep rain mm=၂၀၄.၇|Aug rain mm=၉၇.၆|Jul rain mm=၉၇.၄|Jun rain mm=၁၁၉.၀|May rain mm=148.3|Apr rain mm=၆၄.၀|Mar rain mm=၅၃.၃|Feb rain mm=၁၄.၃|Apr rain days=၆.၄|Dec rain days=၁.၄|year sun=|Augd sun=3.7|Dec sun=226.3|Jand sun=7.4|Febd sun=7.5|Mard sun=7.7|Aprd sun=6.8|Mayd sun=5.0|Jan rain mm=15.6|Sep humidity=81|Oct humidity=83|Sepd sun=3.6|Octd sun=4.7|Novd sun=6.3|Decd sun=7.3|yeard sun=5.6|source 1=ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://climate.tmd.go.th/content/file/75| title = ရာသီဥတုကာလအတွက်ဒေတာ၁၉၈၁–၂၀၁၀| publisher = ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန| pages = ၁၉–၂၀| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 26 December 2018| archive-url = https://web.archive.org/web/20181226035029/http://climate.tmd.go.th/content/file/75%0A}}&lt;/ref&gt;|Jun humidity=၇၇|Nov sun=189.0|Aug humidity=၇၇|Oct sun=145.7|Sep sun=108.0|Aug sun=114.7|Jul sun=117.8|Jun sun=114.0|May sun=155.0|Apr sun=204.0|Mar sun=238.7|Feb sun=211.9|Jan sun=229.4|year humidity=77|Dec humidity=70|Nov humidity=76|year record low C=14.6|Mar rain days=၄.၅|Apr mean C=29.3|year mean C=27.8|collapsed=Yes|Jan mean C=26.3|year high C=31.3|Dec high C=30.0|Nov high C=30.5|Oct high C=30.8|Sep high C=31.0|Aug high C=31.2|Jul high C=31.4|Jun high C=31.7|May high C=32.4|Apr high C=32.9|Mar high C=31.8|Feb high C=31.1|Jan low C=23.0|May mean C=29.2|Jan high C=30.6|Nov record high C=35.6|Oct record high C=33.8|Sep record high C=33.7|Aug record high C=34.5|Jul record high C=34.9|Jun record high C=35.4|May record high C=36.0|year record high C=37.3|Mar record high C=37.3|Feb record high C=37.1|Jan record high C=36.0|single line=Yes|metric first=Yes|location=Pattaya (1981–2010)|Apr record high C=37.0|Dec mean C=25.9|Dec record high C=35.9|Mar mean C=28.2|Dec record low C=14.6|Nov low C=23.7|Dec low C=22.5|year low C=25.0|Jan record low C=16.4|Feb record low C=18.5|Sep low C=25.2|Mar record low C=17.7|May record low C=21.5|Jun record low C=21.3|Jul record low C=21.4|Aug record low C=22.0|Sep record low C=21.5|Oct record low C=19.8|Apr record low C=20.8|Jul low C=26.0|Aug low C=26.0|Jun low C=26.3|May low C=26.4|Apr low C=26.3|Mar low C=25.4|Feb low C=24.4|Nov record low C=16.7|Oct low C=24.4|Feb mean C=27.3|Nov mean C=26.7|Oct mean C=27.0|Sep mean C=27.7|Aug mean C=28.4|Jul mean C=28.5|Jun mean C=28.9|source 2=ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒတော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန (နီရောင်နန့်စိုထိုင်းဆရုံး)&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf| title = ปริมาณการใช้น้ำของพืชอ้างอิงโดยวิธีของ Penman Monteith (Reference Crop Evapotranspiration by Penman Monteith)| publisher = ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒရုံး၊ တော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန| page = ၉၅| language = ထိုင်း| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 1 December 2016| archive-url = https://web.archive.org/web/20161201211547/http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf}}&lt;/ref&gt;}}

== လူဦးရွီ ==
[[ဖိုင်:Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg|left|thumb|ညအချိန်မာပတ္တရား]]
မြို့တော်မာလူဦးရွီ ၃၂၀၂၆၂ ဦးဟိပြီးး ၂၀၁၀ ခုနှစ်သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုကိုတွက်ချက်ခရေ။.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/thailand/cities/ua/|title=ထိုင်းမြို့ပြဧရိယာများ လူဦးရွီစာရင်းမြီပုံများ|website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt; ဟိုလူဦးရေအများစုကတော့ခါထိုင်းလူမျိုးတိဖြစ်တေ။ ရွှိပြောင်းလုပ်သားတိကိုအသိအမှတ်မပြုရေ်လည်းအသေးစိတ်အချက်အလက်တိမာသပွတ်အူလိုက််လည်းလူမျိုးစုမဟိရေထိုင်းလူမျိုးများဖြစ်ကေလေ့ရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိမာပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေပုံမှန်ပုံမှန်နိုင်ငံခြားဖိအားပီးမှုတိကိုပုံမှန်ပြုလုပ်ခကတ်တေ။  ယင်းအတွက်နန့်သိုင်ခေါင်စာရင်းလူဦးရွီစွာစုစုပေါင်းကိန်းဂဏန်းကိုတက်စားမပြုပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံသားတိနန့်တရားဝင်အမြဲတမ်းနီထိုင်သူစိကေစွာမြို့တော်ကိုယင်းရို့၏မွီးရပ်မြီအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ရေအခါပြည်နယ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝင်ရေ ၂၀၁၀ မာလူ ဦးရေ ၁၀၇,၉၄၄ ဦး ဟိပြီးး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မာ ၁၁၉,၅၃၀ သို့ ၁၁၉၅၃၀ သို့တိုးလာရေ။ ဘန်ကောက်မြို့ပြဒေပိုင်ပင်အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံးထက်အရာအေဂျင်စီတခုမှထုတ်ပီးရေ မှတ်ပုံတင်ထားရေလူဦးရွီပမာဏစွာ အချိန်ကာလတခုအတွင်းဖြစ်ပွားခရေမြို့ပြအသွင်ပြောင်းမှုအခြီအနီကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမဟိခပါ။ စီးပွားရီးစွာကျပန်းထိုင်းအလုပ်သမားတိအပေါ်များစွာမူတည်နီရေ။ မြို့တော်မာမူယင်းရို့၏မွီးရပ်ဇာတိမာမှတ်ပုံတင်ထားဆဲဖြစ်တေ။ မြို့တော်နန့်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများစွာဟိရေ။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိနန့်မြို့တော်မာပင်စင်ယူသူတိသို့မဟုတ်ကိုယ်ပိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းသို့မဟုတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းခံရရေရေရှည်နိုင်ငံခြားသားတိကို အစိုင်အလာအားဖြင့်မရွီတွက်ပါ။ စုစုပေါင်းလူဦးရွီအတွက်ယုံကြည်စိတ်ချရရေပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရေကိန်းဂဏန်းမဟိခပါ။ ယကေလေ့လူဦးရွီသန်းတဝက်ခန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ကြီးမားရေလူဦး ရေစွာထိုင်းအလုပ်သမားများနီရာယူထားရေရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိကြောင့်ဖြစ်တေ။ ပတ္တရားမြို့စွာနောင်ကလေ့ ၂၀၁၀ သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုမာ ၇၃,၉၀၁ဦးနန့်ခွေ့ယိုင်းပိုင်ယှောင်နံဘေးအနားဟိဒေသတိကိုဖယ်ထုတ်ထားရေ။ ပတ္တရားစွာဟိုတယ် ၂၀၀၀ နန့်အခန်းပေါင်း ၁၃၆၀၀၀ဟိုတယ်အခန်းစရင်းကို ၂၀၁၅ မာရဟိနှိုင်ရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=ဘန်ကောက်ပို့စ်|url=https://www.bangkokpost.com/archive/chinese-put-squeeze-on-pattaya-hotels/622728|title=တရုတ်လူမျိုးတိကပတ္တရားဧ့ဟိုတယ်တိအပေါ်ဖိအားပီးခရေ|date=၂၀၁၅ဂျူလိုင်လ၁၅ရက်|accessdate=၂၀၁၈မာ့ခ်ျလ ၁၂ ရက်|url-access=စာရင်းသွင်းခြင်း}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားလုပ်ငန်းကြောင့်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့အဆင်းရဲဆုံးဒေသဖြစ်ရေပင်လူသိများသောပင်ဟုလူသိများမှလူအများစုရို့စွာပတ္ထရာသို့လာရောက်လည်ပတ်ကတ်ရားသူရို့၏မွီးရပ်မြီဟိသိုင်ခေါင်စာရင်းရည်မှန်းချက်တိအတွက်ရွီတွက်ခြင်းခံရရေ။ ဒေအရှိမြောက်အလုပ်သမားအများစုစွာGo-Goဘားစက်မှုလုပ်ငန်းမာရာထူးများဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ သူရို့ရဟိနှိုင်ရေလစာမာသူရို့၏ဇာသာဟိအီးစမ်းမာများစွာဟိရေ။ ကြီးထွားလာနိန်ရေနိုင်ငံခြားသားအငြိမ်းစားတိစွာပတ္တယားမာနီထိုင်ကတ်ရေ။ ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီးစွာထိုင်းနိုင်ငံမာပင်စင်ယူလိုရေအသက် ၅၀ ကျော်သောနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်အထူးဗီဇာအမျိုးအစားဟိရေ။ ပတ္တရားစွာအရာနိုင်ငံတိကပင်စင်ယူသူတိအတွက်ယင်းဧ့ရာသီဥတုနန့်လူနီမှုပုံစံစသဖြင့်ရာမကနိုင်ငံများစွာထက်လူနီမှုကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးအတွက်နန့်သိမ်းသွင်းမှုဟိရေ။{{citation needed|date=February 2020}}

== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရေပထဝီဝင် ==
ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဟိပတ္တရားစွာချွန်ဘူရီပြည်နယ်၊ ဘမ်လမူးခရိုင်ဟိဘန်ကောက်မြို့ဧ့တောင်ဖက်မာ{{convert|160|km}}အကွာမာဟိရေ။ ပတ္တရားမြို့စွာအထူးစည်ပင်သာယာနယ်မြီဖြစ်ပြီးကေနောင်ကလေ့(Nongprue)နန့်နန့်ကလေ့ (Naklua) နန့်ခွေ့ယိုင်း၊ နောင်ပလားလိုင်းရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ပတ္တရားမြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဖြစ်ရေဘမ်လမူးမြို့နယ်စွာဘမ်လမူး(Banglamung)၊ နောင်ပလားလိုင်းနန့်တာ့ခ်ခင့်တစ့်ရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ဘမ်းစလဲ့ (Bang Saray)စွာပတ္တရားတောင်ပိုင်းနယ်စပ်မာတည်ဟိရေ။&quot;မဟာပတ္တရား&quot; စွာ ဘမ်လမူး၊ ချွန်ဘူရီပြည်နယ်ဟိခရိုင် ၁၁ ခုမာတခုအပါအပါဝင်ကမ်းရိုးတန်းအများစုကိုပိုင်ဆိုင်ရေ။ ယင်းကိုမြောက်ပိုင်းအပိုင်းပိုကြီးအဖြစ်ပိုင်းခြာထားရေ။ 

=== ကမ်းခြီနန့်ကျွန်းတိ ===
{{wide image|Pattaya_Bay_Panorama.jpg|1050px|align-cap=center|ပတ္တရားပင်လယ်အော်ရေအာသျှဧ့အကြီးဆုံးကမ်းခြီအပန်းဖြီစခန်းတခုဖြစ်ပြီးကေဘန်ကောက်ရားလျှင်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဒုတိယအလည်ပတ်ဆုံးမြို့ဖြစ်တေ။ ဒေမြင်ကွင်းကျယ်စွာဘာလီဟိုင်ဖောင်တော်နန့်မြို့ဧ့အလယ်ပိုင်းကိုစီးဆင်းစီရေ။}}
[[ဖိုင်:PATTAYA_012.bisjpg.jpg|alt=|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီ]]
ပင်လယ်အော်ဧရိယာဧ့အဓိကကမ်းခြီနှစ်ခုကိုခွဲခြာထားရေ။ ပတ္တရားသဲပြင်ရှည်စွာမြို့လယ်ခေါင်နန့်အပြိုင်တည်ဟိပြီး ၂.၇ ကီလိုမီတာအကွာဟိရေပတ္တရားကျော်မှတောင်ဘက်လူလျှောက်လမ်းသို့ဆက်သွယ်ထားရေ။ ၃၅ မီစွာကျယ်သောကမ်းခြီစွာတိုက်စားခြင်းနန့်တချို့နီရာများမာ ၂ မှ ၃ မီတာအထိသာလျှော့ချနှိုင်ရေ။ ဘတ် ၄၂၉ သန်းအားကမ်းခြီပြန်ပနာတည်ဆောက်ရီးအစီအစိုင်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်မာအကောင်အထည်ဖော်ခရေ။ ကမ်းခြီအကျယ် ၅၀ အထိတိုးရန်ကော့ရမ်းကွီ့ကမ်းခြီမှသဲ ၃၆၀,၀၀၀ m3 ကိုသယ်ဆောင်လားမည်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=ပြန်ပနာတည်ထောင်ထားရေပတ္တရားကမ်းခြီစွာကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိကိုသိမ်းသွင်းရေ |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516086/restored-pattaya-beach-lures-tourists |accessdate=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက် |work=ဘန်ကောက်ပို့စ် |date=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက်}}&lt;/ref&gt; ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်မှသုတေသီတိကဖတ္ထရားစွာ င်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမဟိဘဲ ၁၀ နှစ်ခန့်အကြာမှာယင်းဧ့ကမ်းခြီများကွယ်ပျောက်လားနှိုင်စွာကိုတွိရလိမ့်မေ။ ပတ္တရားကမ်းခြီပထမမီတာ ၄၀၀ ကိုပြန်ပနာတည်ဆောက်ပြီးစီးဗျာယ်တလအကြာမှာရီကြီးမှုကြောင့်အလုပ်ရေအကြီးအကျယ်ပျက်စီးခရေ။ ကမ်းခြီစွာပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတိုက်စားမှုတိအတွက်လျော်ကြီးပီးဖို့တင်သွင်းသောသဲတိကိုပထမဆုံးအသုံးပြုရေနိုင်ငံဖြစ်တေ။ တာဝန်ဟိသူတဦးကရီကြီးမှုပျက်စီးမှုကိုမပြုပျင်ဘဲထားစွာကြာကြာလေ၊ ပိုဆိုးလေဖြစ်လှာလီဖို့ဟုပြောကြားခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=Pattaya City beach sand-fill project hit hard by flooding |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516982/pattaya-city-beach-sand-fill-project-hit-hard-by-flooding |accessdate=7 August 2018 |work=Bangkok Post |date=7 August 2018}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Pattaya_beach_on_a_sunny_day_in_june_2017.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ဂျုန်လမာပတ္တရားသဲပြင်ရှည်]]
ဖလပ်တန်နက်စွာပတ္တရားဧ့တောင်ဘက်ခြမ်းမာဟိပြီးးယင်းဧ့ရှုဒေါင့်တိနန့်တောင်ထိပ်ပေါ်ဟိဖလပ်ယိုင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဗိသုကာရို့မာကျော်ကြားရေ။ ပတ္တရားပန်းခြံနန့်ပတ္တရားမျှော်စင်ရို့စွာဖလပ်တန်နက်တောင်ဘက်စွန်းမာတည်ဟိပြီး ပတ္တရားပြပွဲနန့်ကွန်ဗင်းရှင်းခန်းမ (P.E.A.C.H) စွာဖလပ်တန်နက်မြောက်ဖက်မာတည်ဟိရေ။ မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲဖလပ်တန်နက်သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကမ်းခြီပိုပြီးကေကောင်းမွန်ခြင်းနန့်ကျော့်ထင့်နန့်ပတ္တရားမြို့အကြားအဆင်ပြေသောနီရာတိကြောင့်စွံခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Pupattanapong|first1=Chaiyot|title=Pattaya sea water quality gets 'poor' grade|url=http://www.bangkokpost.com/news/general/1015553/pattaya-sea-water-quality-gets-poor-grade|accessdate=21 June 2016|work=Bangkok Post|date=21 June 2016}}&lt;/ref&gt;


ကျော့်ထင့်ကိုပတ္တရားမှတောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းဖြစ်ရေထယ့်ပလပ်စီ့လမ်းမှခွဲခြာထားရေ။ အထပ်မြင့်ကွန်ဒိုမီနီယံများ၊ ကမ်းခြီဟိဟိုတယ်များ၊ ဘန်ဂလိုအဆောက်အအုံများ၊ ဈီးဆိုင်များ၊ အရက်ဘားတိနန့်စားသောက်ဆိုင်များပါဝင်ရေ။
[[ဖိုင်:US_Navy_020528-N-0401E-003_Cobra_Gold_-_amphibious_landing.jpg|right|thumb|220x220px|ကော့ခရမ်းကမ်းခြီနန့်ကပ်ပြီးကေကျွန်းများမာကုန်းနီရေယာဉ်စုတွဲလိကျင့်ခန်းတခုပြုလုပ်နေစဉ်]]

== ပတ်ဝန်းကျင် ==
[[ဖိုင်:Pattaya_sunset-KayEss-1.jpeg|right|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီနီမှောင်စ]]

== စီးပွားရီး ==
[[ဖိုင်:Hilton_Pattaya_Pool_dusk_view_201801.jpg|thumb|ပတ္တမြားပင်လယ်အော်ကိုအပေါ်စီးမှကြည့်ရှုနိင်ရေဟိုတယ်]]

== သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး ==
[[ဖိုင်:Central_Pattaya,_Thailand_at_night_in_2017.jpg|thumb|အလယ်ပိုင်းပတ္တယားဘယ်ဘက်ဟိပတ္တမြား ၂ လမ်း]]

{{wide image|Pattaya by Vikramjit Kakati.jpg|800px|ပတ္တရားပင်လယ်အော်|align-cap=center}}

== အုပ်ချုပ်ရီး ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!ခရိုင်
!ကျေးရွာပေါင်း
!လူထု
|-
|နောင်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇,၈၄၆
|-
|နန့်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၉,၁၂၉
|-
|နောင်ပလားလိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂,၄၃
|-
|ခွေ့ယိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၄
|-
|}

== အဓိကမြင်ကွင်းများ ==
[[ဖိုင်:Santuaryoftruth2.jpg|thumb|ရှင်းသန့်ရာဌာန]]
[[ဖိုင်:Nong_Noogh_Garden(1).jpg|thumb|[[Nong Nooch Tropical Botanical Garden|နူန်းနုအပူပိုင်းရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း]]]]
[[ဖိုင်:Pattaya-Mime_on_Walking_Street.jpg|thumb|240x240px|လမ်းပေါ်မှလမ်းလျှောက်နိန်ရေလပ်ခွန်းပိုက်]]

[[ဖိုင်:Sunset_Wonderfruit_2015.jpg|right|thumb|ပတ္တရားဟိဝမ်းဒေးပရူ့ပွဲတော်]]

*

== ညပွဲလမ်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya_at_Night_-_panoramio.jpg|left|thumb|[[Walking Street, Pattaya|ပတ္တရားလမ်းလျှောက်ဇျေးပွဲ]]]]

== ရာဇဝတ်မှု ==
မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲပတ္တရားစွာသူရို့၏နိုင်ငံများအထဲဟိရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုတိနန့်အဆက်အသွယ်ဟိရေနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်ပုန်းခိုရာနီရာတခုဖြစ်ခပြီးကေဂိုဏ်းနန့်ဆက်စပ်သောစကားအက်မှုတိမာဒါဇင်ပေါင်းများစွာအသတ်ခံခရရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Thailand's Costa del Crime|format=Editorial|date=7 November 2005|newspaper=The Nation|url=http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|access-date=16 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|archive-date=24 July 2013|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=21 October 2020|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Great Escape|date=11 April 2005|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/uk/2005/apr/11/ukcrime.thailand|location=London|first=Duncan|last=Campbell}}&lt;/ref&gt;

ပတ္တရားဒေသကိုလားရောက်လည်ပတ်သူတိစွာပါးပါးချေရာဇဝတ်မှုတိကိုကြုံတွိရနှိုင်ရေ။ များရေအားဖြင့် Pomocketing နန့်ယုံကြည်မှုလှည့်ကွက်တိရာဖြစ်တေ။ ရာဇဝတ်မှုဒဏ်ခံရရေအာဂန္တုတိကိုကူညီရန်အထူးခရီးလားဂါရာကိုဖွဲ့စည်းထားရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဖလောင်းနိုင်ငံမှသျှစ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ရေ Big Trouble Tourist Thailand ရုပ်မြင်သံကြားမာပတ္တရားဟိကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိနန့်ဆိုင်ရေရာဇဝတ်မှုတိအကြောင်းဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Drugs, scams and beat downs. Just another night of 'Big Trouble in Tourist Thailand'|author=Karla Cripps|date=11 September 2009|work=CNN|url=https://travel.cnn.com/bangkok/none/big-trouble-tourist-thailand-558899/}}&lt;/ref&gt;

၂၀၀၉ ခုနှစ်ဧပြီလ ၁၁ ရက်နိမာထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖိဆစ်ဝေ့ချာချီဝရေပတ္တယားနန့်ချွန်ဘူရီဒေသများဟိအစိုးရဆန့်ကျင်ရီးဆန္ဒပြသူတိကိုအစိုးရဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူတိအားတုံ့ပြန်ရေအနိန်နန့်၊ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကိုအဂုဖျက်သိမ်းလိုက်ယားအာသျှဂေါင်းဆောင်တိအားကယ်ဆယ်နှိုင်ခပြီးတချို့မာယက်ယာဉ်ဖြင့်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411|agency=Reuters|title=Thai protests force Asia summit cancellation|date=11 April 2009|accessdate=21 October 2020|archivedate=14 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414062825/http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Fuller|first1=Thomas|title=Thailand Cancels Summit After Protests|url=https://www.nytimes.com/2009/04/12/world/asia/12thai.html?_r=1&amp;hp|accessdate=26 April 2018|work=The New York Times|date=11 April 2009}}&lt;/ref&gt;

== ဥပဒေ ==

== မီဒီယာနန့်ဆက်သွယ်ရီး ==
ဒေသခံနိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိနန့်မဂ္ဂဇင်းတိကိုအပတ်စိုင်သို့မဟုတ်လစိုင်ထုတ်ဝီစွာ၊ အထူးအနိန်နန့်အိန်းဂလိချ်၊ ရုရှားနန့်ဂျာမန်ရို့မာဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိမာပတ္တရားမေးလ်နန့်ပတ္တရားပြည်သူတိပါဝင်ရေ။ ပတ္တရားသတင်းစွာ ဒေသခံသတင်းတိကိုဘာသာစကားခြောက်ဘာသာဖြင့်ရီးသားထားရေအွန်လိုင်းပေါ်ရေဖြစ်တေ။ DER FARANG စွာဂျာမန်ဘာသာစကားဖြင့် ၁၄ ရက်တခေါက်ထုတ်ဝီရေ။ Thailands Tidende စွာလစိုင်ထုတ်နော်ဝေဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာဖြစ်တေ။

== စွံမီဒီယာ ==
ပြင်သစ်စာရီးတတ် Michel Houellebecq ဧ့ပလက်ဖောင်းဝထုမာပတ္တရားမြို့နန့်ညအိပ်မက်တိကိုအဓိကဖော်ပြထားရေ။

== ပညာရီး ==
ပတ္တယားဟိနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်းတိ
* [[ပတ္တရားပြင်သစ်စာသင်ကျောင်း]]
* [[ချွန်ဘူရီနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်း]]
* [[တာရာပတ္တနာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်း]]
* [[ပတ္တရားအရွယ်မရောက်သိမ့်သောဘုရင်လောင်းအင်တာနေသျှင်နယ်စာသင်ကျောင်း]]
ထိုင်း၊ ဂျပန်အသင်းစာသင်ကျောင်းစီရာချာစွာဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာမာဟိရေ။ ယင်းစွာဘန်ကောက်ဟိထိုင်းဂျပန်အစည်းအရုံးစာသင်ကျောင်းနန့်တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ရေ။ စီရာချာမာဂျပန်တနင်းဂနွီစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲစာသင်ကျောင်းဟိရေ။ &lt;ref&gt;&quot;[http://www.tjas.ac.th/sriaccess 学校案内 シラチャ校アクセス] .&quot; [[Thai Japanese Association School]]. Retrieved on 9 January 2018. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109064009/http://www.tjas.ac.th/sriaccess|date=9 January 2018}}&lt;/ref&gt;စီရာချမာဂျပန်တနင်းဂနွီကျောင်းဖြစ်ရေစီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲကျောင်းဟိရေ။&lt;ref&gt;&quot;[https://www.webcitation.org/6XbDdSK5u?url=http://web.archive.org/web/20030102204401/http://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/clarinet/hasia.html アジアの補習授業校一覧]&quot; (). [[MEXT]]. 2 January 2003. Retrieved on 12 January 2018. &quot;シラチヤ・パタヤ SRIRAOHA{{sic}}・PATTAYA JAPANESE SUPPLEMENT SCHOOL{{Dead link|date=April 2018}}&lt;/ref&gt;

== အမွှာမြို့တိနန့်အစ်မမြို့ကြီးတိ ==

ပတ္တရားစွာအောက်ပါမြို့ကြီးတိနန့်သဘောတူညီမှုတိဟိရေ
{{col-start}}
{{col-3}}
{{flagicon|KAZ}} [[ချင်ချဲလ်]], [[ကာဇက်စတန်]] (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{flagicon|RUS}} [[စိန့်ပီတာစဘတ်]], ရုရှား (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ချင်တောင်ရှီး]], တရုတ် (၂၀၁၃)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-qingdao-ink-sister-city-agreement-21546|title=Pattaya, Qingdao ink sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=31 January 2013|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{flagicon|PRC}} [[ဟူဖီး]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2014)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-hubei-sign-sister-city-agreement-42546|title=Pattaya, Hubei sign sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=5 November 2014|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ကျန်ချင့်ချီလ်]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2016)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.top-news.top/news-12578362.html|title=Zhangjiajie City and Thailand Chonburi City Pattaya City became sister cities|date=10 December 2016|accessdate=16 June 2017|archivedate=10 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010140154/http://www.top-news.top/news-12578362.html}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-end}}

== ကြည့်ရှုရန် ==

* [[ပတ္တရားလမ်းလျှောက်စျီးပွဲ]]

== မှတ်စု ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}

== ပြင်ပလင့်များ ==
*{{Official|https://www.pattaya.go.th/}}

{{Commons and category|Pattaya|ပတ္တရား}}

* {{Wikivoyage-inline|Pattaya}}
* [https://www.nytimes.com/slideshow/2010/09/16/world/0916-PATTAYA.html?ref=multimedia ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဆင်စီးတီးစွာရိုသေလေးစားမှုကိုရဟိရေ]

[[ကဏ္ဍ:ပတ္တရားမြို့]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့]]</text>
      <sha1>qe56rnxavdat9o3vytrgeje6j4fhtpv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19410</id>
      <parentid>19409</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T02:12:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>19410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45632" sha1="9gk577xvibzowpuuubhh51920lzk57q" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!--See Template:Infobox Settlement for additional fields that may be available--&gt;
&lt;!--See the Table at Infobox Settlement for all fields and descriptions of usage--&gt;| name = ပတ္တရားမြို့
| official_name = Pattaya City&lt;br&gt;{{Lang|th|เมืองพัทยา|italic=no}}
| native_name = 
| other_name = 
| settlement_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| image_skyline = {{multiple image
| border                   = infobox
| total_width              = 260
| caption_align            = center
| perrow                   = 1/2/2/2
| image1                   =  Pattaya beach from view point.jpg
| caption1                    = ပတ္တရားကမ်းခြီ တလျှောက်ဟိ မိုးကုတ်စက်ဝိုင်း
| image2                   =  Nong Noogh Garden(1).jpg
| caption2                    = နောင်နောခ့် အပူပိုင်းဒေသရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း
| image3                   = The Sancturay of Truth, Pattaya, Thailand.JPG
| caption3                    = The Sanctuary of Truth ပြတိုက်
| image4                   =  อาร์ท อิน พาราไดรซ์.JPG
| caption4                    = Art of Paradise အနုပညာပြခန်း
| image5                   = Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg
| caption5                    = လမ်းလျှောက်ပွဲဈီး
}}
| image_caption = 
| image_flag = Pattaya City Flag.webp
| image_seal = Pattaya_seal.png
| nickname = 
| motto = 
| image_map = {{Infobox mapframe|frame-width=250|stroke-width=2|stroke-color=#000000|zoom=10|id=Q170919|title=Pattaya}}
| pushpin_map = Thailand Bay of Bangkok#Thailand
| pushpin_mapsize = 250
| pushpin_label_position = right
| pushpin_map_caption = Location in [[Bay of Bangkok]]##Location in [[Thailand]]
| coordinates = {{coord|12.9357|100.889|type:city_region:TH-S|display=inline,title}}
| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]
| subdivision_type1 = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ပြည်နယ်များ|ခရိုင်]]
| subdivision_name1 = [[ဇလပုရီခရိုင်|ဇလပုရီ]] (ချွန်ဘူရီ)
| subdivision_type2 = မြို့နယ်
| subdivision_name2 = ဘန်လမုန်
| established_title = မြို့အဆင့်
| established_date = ၂၉ နိုဝင်ဘာ ၁၉၇၉ မာဖွဲ့စည်းခဲ့။ 
| government_footnotes = 
| government_type = [[ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီဒေသများ|အထူးဒေသန္တရအုပ်ချုပ်ရီးနယ်မြီ]]
| governing_body = ပတ္တရားစီးတီး
| leader_party = တသီးပုဂ္ဂလ
| leader_title = မြို့တော်ဝန်
| leader_name = Poramet Ngampichet&lt;br&gt;since 22 May 2022&lt;ref&gt;{{Cite web|title=กกต.ประกาศรับรอง &quot;ปรเมศวร์ งามพิเชษฐ์&quot;เป็นนายกเมืองพัทยา|date=13 June 2022 |url=https://www.thansettakij.com/politics/528618|access-date=၁၉ မေ ၂၀၂၅|archive-date=19 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221019152316/https://www.thansettakij.com/politics/528618|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| total_type = စုစုပေါင်း
| unit_pref = metric
| area_footnotes = 
| area_rank = ၈ နီရာ
| area_total_km2 = 53.4
| area_land_km2 = 
| area_water_km2 = 
| area_water_percent = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m = 
| elevation_max_m = 
| elevation_min_m = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;TDD&quot;&gt;{{cite web |url=http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |title=รายงานสถิติจำนวนประชากรและบ้านประจำปี พ.ศ.2562 |date=31 December 2019 |department=Registration Office Department of the Interior, Ministry of the Interior |language=th |trans-title=Statistics, population and house statistics for the year 2019 |access-date=10 March 2020 |postscript=, |archive-date=14 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190614102009/http://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/ |url-status=dead }} archiving is not necessary because DOPA provides data from 1993 to future years.&lt;/ref&gt;
| population_as_of = January 2025
| population_total = 116,417&lt;br&gt;(သိုင်ခေါင်စာရင်းအရ)
| population_rank = ၁၀
| population_density_km2 = 2,180
| population_note = 
| timezone = [[UTC+07:00|ICT]]
| utc_offset = +7
| timezone_DST = 
| utc_offset_DST = 
| postal_code_type = စာပို့သင်္ကတ
| postal_code = 20150
| area_code_type = ဖုန်းဧရိယာကုဒ်
| area_code = 038
| blank_name = ISO 3166-2
| blank_info = TH-S
| website = {{URL|http://www.pattaya.go.th}}
| footnotes = 
| population_urban = 328,961
| area_urban_km2 = 727
| population_metro = 999,092
| population_metro_footnotes = {{efn|Pattaya–Chonburi Metropolitan Area – လူနီထူထပ်ကျယ်ပြန့်မှု}}
}}

'''ပတ္တရားမြို့''' (ထိုင်း: พัทยา, Pattaya) စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ဧ့ ထင်ရှားသော မြို့ကြီးတမြို့ ဖြစ်ပြီးကေ ဘန်ကောက်မြို့ဧ့ အရှိတောင်ဘက် ကီလိုမီတာ ၁၀၀ (၆၂ မိုင်) ခန့်အကွာ၊ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဧ့ အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းထက်မာ တည်ဟိရေ။ ယင့်ချင့်မြို့စွာ [[ဇလပုရီပြည်နယ်|ချွန်ဘူရီခရိုင်]]ဟိ ဘန်လမုန်မြို့နယ်အထဲ တည်ဟိကေလေ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ စည်ပင်သာယာနယ်မြီအဖြစ် သီးသန့် ရပ်တည်ရေ။

ပတ္တရားမြို့ဧ့ စည်ပင်နယ်နိမိတ်စွာ နောင်ကလေ့ (Na Kluea)၊ နန့်ကလေ့ (Nong Pla Lai) နန့် ခွေ့ယိုင်း (Huai Yai) စည်ပင်နယ်မြီတိ၏ အစိတ်အပိုင်းတချို့ကို လွှမ်းခြုံထားရေ။ ပတ္တရားစွာ စီရာဇာ (Si Racha)၊ လမ်ချပန် (Laem Chabang) နန့် ချွန်ဘူရီမြို့ရို့နန့်အတူ အရှိဖက် ကမ်းခြီစက်မှုဇုန် (Eastern Seaboard) မာ တည်ဟိပြီး လူဦးရွီ ၁ သန်းလှောက်ဟိရေ ပတ္တရား-ချွန်ဘူရီ မြို့ပြဧရိယာဧ့ ဗဟိုလည်း ဖြစ်ပါရေ။

== သမိုင်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya,_Thailand_Skyline.jpg|left|thumb|ပတ္တရားမိုးကုပ်စက်ဝိုင်း]]
ပတ္တရားဆိုရေနာမည်ကေမှာဖလပ်ရားတာ့ခ် နောက်ပိုင်းမာတာ့ခ်ဆင်ဘုရင်နန့်သူ၏စစ်တပ်စွာအယုဒ္ဓယမှကျန်ထဘူရီအထိချီတက်ခရေ။ ၁၇၆၇ ခုနှစ်မာဗမာကျူးကျော်သူတိဧ့မြို့တော်မပြိုကျမီဖြစ်ပွားခရေ။ သူ့စစ်တပ်စွာအဂုပတ္တယားဧ့နံဘေးတဝိုက်သို့ရောက်ရေအခါ၊ ဖလပ်ရားတာ့ခ်စွာနိုင်ကလုံးနာမည်ဟိဒေသခံဂေါင်းဆောင်တဦးနန့်တွိဆုံခရေ။ သူရို့နှစ်ဦးစွာရှိဆိုင်တွိဆုံရေအခါဖလပ်ရားတာ့ခ်ဧ့ဂုဏ်သိက္ခာဟိရှိနန့်စစ်တပ်ဧ့တင်းကျပ်သောစည်းကမ်းချက်ကြောင့်နိုင်ကလုံးကိုစွဲမှတ်လားလီခရေ။ သူစွာတိုက်ပွဲမဟိဘဲလက်နက်ချခပြီးသူ၏တပ်တိနန့်ပူးပေါင်းခရေစစ်တပ်အချင်းချင်းထိပ်တိုက်ရှိဆိုင်ခဲ့ရေနီရာကို“ ထဲ့လ်ဖလပ်ရား” ဟုလူသိများခရေ။ ဆိုလိုစွာမှာ“ ဖလပ်ရားဧ့ စစ်တပ်” ဖြစ်တေ။ သူရို့စွာနောက်ပိုင်းမာမိုးခါသားအစမာအနောက်တောင်ဘက်မှအရှိမြောက်သို့လီထသောလီရာနာမည်ဖြင့်ပတ္တရားဖြစ်တေ။

ပတ္တရားစွာ ၁၉၆၀ ပြည့်နှစ်တိအထိပိုက်ချတံငါးရွာဖြစ်ခရေ။ ဗီယက်နမ်စစ်ပွဲကာလအထဲအမေရိကန်စစ်သား R&amp;Rတိစွာအနားယူခြင်းနန့်အပန်းဖြီခြင်းသို့စတင်ရောက်ဟိချိန်မာခရီးလားလုပ်ငန်းစတင်ခရေ။ ၁၉၅၉ ခုနှစ်၊ ဂျုန်လ ၂၉ ရက်မာခိုလပ်ဟိအခြီစိုက်စခန်းမှရောက်ဟိလာယားကမ်းခြီတောင်ဘက်အစိတ်ဟိဖလပ်ရားဇူ့ထောမှအိမ်တိကိုငှားရမ်းခဲ့ရေအဖွဲ့ကြီးတခုစွာဂုချိန်ခါထက့်ဟုလူသိများသောပတ္တရားအားထောက်ခံချက်ဖြင့်အသိအမှတ်ပြုခံရရေ။ &lt;ref&gt;{{cite web|last1=Schauseil|first1=Jan|title=Sattahip and the history of GIs coming to Pattaya|url=http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|website=One Stop Pattaya|accessdate=12 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/|archive-date=24 July 2015|url-status=dead|df=dmy-all|archivedate=24 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150724115246/http://www.1stoppattaya.com/articles/sattahip_gis/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html|title=Welcome to Pattaya|website=Sawadee.com|date=2018|accessdate=25 February 2020|archivedate=25 February 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200225163220/http://thailand.sawadee.com/pattaya/introduction.html}}&lt;/ref&gt;

== ရာသီဥတု ==
ပတ္တယားမာအပူပိုင်းစွတ်သောနန့်ခြောက်သွိသောရာသီဥတုဟိပြီးးအောက်ပါရာသီတိအဖြစ်ပိုင်းခြာထားစွာအပူနန့်ခြောက်သွိသော ဒီဇန်ဘာလမှ ဖေဖဝါရီလ၊ အပူနန့်စိုထိုင်းမာ့ခ်ျလနန့်ဧပြီလနန့်အပူနန့်မိုးခါသားမေမှနိုဝင်ဘာ။
{{Weather box|width=auto|rain colour=စိမ်းလန်းသော|May rain days=၁၁.၈|Jun rain days=၁၂.၀|Jul rain days=၁၂.၄|Aug rain days=၁၃.၁|Sep rain days=၁၆.၆|Oct rain days=၁၇.၃|Feb rain days=၂.၅|Nov rain days=၆.၀|year rain days=၁၀၅.၆|Jan humidity=၇၃|Feb humidity=၇၇|Mar humidity=၇၇|Apr humidity=၇၇|May humidity=၇၈|Jul humidity=၇၇|Jund sun=3.8|Juld sun=3.8|Jan rain days=၁.၆|year rain mm=၁၁၁၀.၇|Dec rain mm=၈.၃|Nov rain mm=၇၂.၁|Oct rain mm=၂၁၆.၁|Sep rain mm=၂၀၄.၇|Aug rain mm=၉၇.၆|Jul rain mm=၉၇.၄|Jun rain mm=၁၁၉.၀|May rain mm=148.3|Apr rain mm=၆၄.၀|Mar rain mm=၅၃.၃|Feb rain mm=၁၄.၃|Apr rain days=၆.၄|Dec rain days=၁.၄|year sun=|Augd sun=3.7|Dec sun=226.3|Jand sun=7.4|Febd sun=7.5|Mard sun=7.7|Aprd sun=6.8|Mayd sun=5.0|Jan rain mm=15.6|Sep humidity=81|Oct humidity=83|Sepd sun=3.6|Octd sun=4.7|Novd sun=6.3|Decd sun=7.3|yeard sun=5.6|source 1=ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://climate.tmd.go.th/content/file/75| title = ရာသီဥတုကာလအတွက်ဒေတာ၁၉၈၁–၂၀၁၀| publisher = ထိုင်းမိုးလီ၀သဌာန| pages = ၁၉–၂၀| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 26 December 2018| archive-url = https://web.archive.org/web/20181226035029/http://climate.tmd.go.th/content/file/75%0A}}&lt;/ref&gt;|Jun humidity=၇၇|Nov sun=189.0|Aug humidity=၇၇|Oct sun=145.7|Sep sun=108.0|Aug sun=114.7|Jul sun=117.8|Jun sun=114.0|May sun=155.0|Apr sun=204.0|Mar sun=238.7|Feb sun=211.9|Jan sun=229.4|year humidity=77|Dec humidity=70|Nov humidity=76|year record low C=14.6|Mar rain days=၄.၅|Apr mean C=29.3|year mean C=27.8|collapsed=Yes|Jan mean C=26.3|year high C=31.3|Dec high C=30.0|Nov high C=30.5|Oct high C=30.8|Sep high C=31.0|Aug high C=31.2|Jul high C=31.4|Jun high C=31.7|May high C=32.4|Apr high C=32.9|Mar high C=31.8|Feb high C=31.1|Jan low C=23.0|May mean C=29.2|Jan high C=30.6|Nov record high C=35.6|Oct record high C=33.8|Sep record high C=33.7|Aug record high C=34.5|Jul record high C=34.9|Jun record high C=35.4|May record high C=36.0|year record high C=37.3|Mar record high C=37.3|Feb record high C=37.1|Jan record high C=36.0|single line=Yes|metric first=Yes|location=Pattaya (1981–2010)|Apr record high C=37.0|Dec mean C=25.9|Dec record high C=35.9|Mar mean C=28.2|Dec record low C=14.6|Nov low C=23.7|Dec low C=22.5|year low C=25.0|Jan record low C=16.4|Feb record low C=18.5|Sep low C=25.2|Mar record low C=17.7|May record low C=21.5|Jun record low C=21.3|Jul record low C=21.4|Aug record low C=22.0|Sep record low C=21.5|Oct record low C=19.8|Apr record low C=20.8|Jul low C=26.0|Aug low C=26.0|Jun low C=26.3|May low C=26.4|Apr low C=26.3|Mar low C=25.4|Feb low C=24.4|Nov record low C=16.7|Oct low C=24.4|Feb mean C=27.3|Nov mean C=26.7|Oct mean C=27.0|Sep mean C=27.7|Aug mean C=28.4|Jul mean C=28.5|Jun mean C=28.9|source 2=ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒတော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန (နီရောင်နန့်စိုထိုင်းဆရုံး)&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf| title = ปริมาณการใช้น้ำของพืชอ้างอิงโดยวิธีของ Penman Monteith (Reference Crop Evapotranspiration by Penman Monteith)| publisher = ရေစီမံခန့်ခွဲမှုနန့်ဇလဗေဒရုံး၊ တော်ဝင်ဆည်မြောင်းဦးစီးဌာန| page = ၉၅| language = ထိုင်း| accessdate = သြဂတ်လ၄ရက်၂၀၁၆| archive-date = 1 December 2016| archive-url = https://web.archive.org/web/20161201211547/http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf}}&lt;/ref&gt;}}

== လူဦးရွီ ==
[[ဖိုင်:Pattaya, Walking Street at night, Thailand.jpg|left|thumb|ညအချိန်မာပတ္တရား]]
မြို့တော်မာလူဦးရွီ ၃၂၀၂၆၂ ဦးဟိပြီးး ၂၀၁၀ ခုနှစ်သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုကိုတွက်ချက်ခရေ။.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/thailand/cities/ua/|title=ထိုင်းမြို့ပြဧရိယာများ လူဦးရွီစာရင်းမြီပုံများ|website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt; ဟိုလူဦးရေအများစုကတော့ခါထိုင်းလူမျိုးတိဖြစ်တေ။ ရွှိပြောင်းလုပ်သားတိကိုအသိအမှတ်မပြုကေလေ့အသေးစိတ်အချက်အလက်တိမာသပွတ်အူလိုက််လည်းလူမျိုးစုမဟိရေထိုင်းလူမျိုးများဖြစ်ကေလေ့ရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိမာပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေပုံမှန်ပုံမှန်နိုင်ငံခြားဖိအားပီးမှုတိကိုပုံမှန်ပြုလုပ်ခကတ်တေ။  ယင်းအတွက်နန့်သိုင်ခေါင်စာရင်းလူဦးရွီစွာစုစုပေါင်းကိန်းဂဏန်းကိုတက်စားမပြုပါ။ ထိုင်းနိုင်ငံသားတိနန့်တရားဝင်အမြဲတမ်းနီထိုင်သူစိကေစွာမြို့တော်ကိုယင်းရို့၏မွီးရပ်မြီအဖြစ်မှတ်ပုံတင်ရေအခါပြည်နယ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ဝင်ရေ ၂၀၁၀ မာလူ ဦးရေ ၁၀၇,၉၄၄ ဦး ဟိပြီးး ၂၀၁၉ ခုနှစ်မာ ၁၁၉,၅၃၀ သို့ ၁၁၉၅၃၀ သို့တိုးလာရေ။ ဘန်ကောက်မြို့ပြဒေပိုင်ပင်အမျိုးသားစာရင်းအင်းရုံးထက်အရာအေဂျင်စီတခုမှထုတ်ပီးရေ မှတ်ပုံတင်ထားရေလူဦးရွီပမာဏစွာ အချိန်ကာလတခုအတွင်းဖြစ်ပွားခရေမြို့ပြအသွင်ပြောင်းမှုအခြီအနီကိုထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမဟိခပါ။ စီးပွားရီးစွာကျပန်းထိုင်းအလုပ်သမားတိအပေါ်များစွာမူတည်နီရေ။ မြို့တော်မာမူယင်းရို့၏မွီးရပ်ဇာတိမာမှတ်ပုံတင်ထားဆဲဖြစ်တေ။ မြို့တော်နန့်အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများစွာဟိရေ။ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတိကရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိနန့်မြို့တော်မာပင်စင်ယူသူတိသို့မဟုတ်ကိုယ်ပိုင်အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းသို့မဟုတ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခြင်းခံရရေရေရှည်နိုင်ငံခြားသားတိကို အစိုင်အလာအားဖြင့်မရွီတွက်ပါ။ စုစုပေါင်းလူဦးရွီအတွက်ယုံကြည်စိတ်ချရရေပုံနှိပ်ထုတ်ဝီရေကိန်းဂဏန်းမဟိခပါ။ ယကေလေ့လူဦးရွီသန်းတဝက်ခန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ခန့်မှန်းခြီအနိန်နန့်ကြီးမားရေလူဦး ရေစွာထိုင်းအလုပ်သမားများနီရာယူထားရေရွှိပြောင်းအလုပ်သမားတိကြောင့်ဖြစ်တေ။ ပတ္တရားမြို့စွာနောင်ကလေ့ ၂၀၁၀ သိုင်ခေါင်စာရင်းကောက်ယူမှုမာ ၇၃,၉၀၁ဦးနန့်ခွေ့ယိုင်းပိုင်ယှောင်နံဘေးအနားဟိဒေသတိကိုဖယ်ထုတ်ထားရေ။ ပတ္တရားစွာဟိုတယ် ၂၀၀၀ နန့်အခန်းပေါင်း ၁၃၆၀၀၀ဟိုတယ်အခန်းစရင်းကို ၂၀၁၅ မာရဟိနှိုင်ရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|newspaper=ဘန်ကောက်ပို့စ်|url=https://www.bangkokpost.com/archive/chinese-put-squeeze-on-pattaya-hotels/622728|title=တရုတ်လူမျိုးတိကပတ္တရားဧ့ဟိုတယ်တိအပေါ်ဖိအားပီးခရေ|date=၂၀၁၅ဂျူလိုင်လ၁၅ရက်|accessdate=၂၀၁၈မာ့ခ်ျလ ၁၂ ရက်|url-access=စာရင်းသွင်းခြင်း}}&lt;/ref&gt; ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလားလုပ်ငန်းကြောင့်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့အဆင်းရဲဆုံးဒေသဖြစ်ရေပင်လူသိများသောပင်ဟုလူသိများမှလူအများစုရို့စွာပတ္ထရာသို့လာရောက်လည်ပတ်ကတ်ရားသူရို့၏မွီးရပ်မြီဟိသိုင်ခေါင်စာရင်းရည်မှန်းချက်တိအတွက်ရွီတွက်ခြင်းခံရရေ။ ဒေအရှိမြောက်အလုပ်သမားအများစုစွာGo-Goဘားစက်မှုလုပ်ငန်းမာရာထူးများဖြည့်ဆည်းပီးရေ။ သူရို့ရဟိနှိုင်ရေလစာမာသူရို့၏ဇာသာဟိအီးစမ်းမာများစွာဟိရေ။ ကြီးထွားလာနိန်ရေနိုင်ငံခြားသားအငြိမ်းစားတိစွာပတ္တယားမာနီထိုင်ကတ်ရေ။ ထိုင်းလူဝင်မှုကြီးကြပ်ရီးစွာထိုင်းနိုင်ငံမာပင်စင်ယူလိုရေအသက် ၅၀ ကျော်သောနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်အထူးဗီဇာအမျိုးအစားဟိရေ။ ပတ္တရားစွာအရာနိုင်ငံတိကပင်စင်ယူသူတိအတွက်ယင်းဧ့ရာသီဥတုနန့်လူနီမှုပုံစံစသဖြင့်ရာမကနိုင်ငံများစွာထက်လူနီမှုကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးအတွက်နန့်သိမ်းသွင်းမှုဟိရေ။{{citation needed|date=February 2020}}

== ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရေပထဝီဝင် ==
ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဟိပတ္တရားစွာချွန်ဘူရီပြည်နယ်၊ ဘမ်လမူးခရိုင်ဟိဘန်ကောက်မြို့ဧ့တောင်ဖက်မာ{{convert|160|km}}အကွာမာဟိရေ။ ပတ္တရားမြို့စွာအထူးစည်ပင်သာယာနယ်မြီဖြစ်ပြီးကေနောင်ကလေ့(Nongprue)နန့်နန့်ကလေ့ (Naklua) နန့်ခွေ့ယိုင်း၊ နောင်ပလားလိုင်းရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ပတ္တရားမြောက်ပိုင်းနယ်စပ်ဖြစ်ရေဘမ်လမူးမြို့နယ်စွာဘမ်လမူး(Banglamung)၊ နောင်ပလားလိုင်းနန့်တာ့ခ်ခင့်တစ့်ရို့၏အစိတ်အပိုင်းတိကိုဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ဘမ်းစလဲ့ (Bang Saray)စွာပတ္တရားတောင်ပိုင်းနယ်စပ်မာတည်ဟိရေ။&quot;မဟာပတ္တရား&quot; စွာ ဘမ်လမူး၊ ချွန်ဘူရီပြည်နယ်ဟိခရိုင် ၁၁ ခုမာတခုအပါအပါဝင်ကမ်းရိုးတန်းအများစုကိုပိုင်ဆိုင်ရေ။ ယင်းကိုမြောက်ပိုင်းအပိုင်းပိုကြီးအဖြစ်ပိုင်းခြာထားရေ။ 

=== ကမ်းခြီနန့်ကျွန်းတိ ===
{{wide image|Pattaya_Bay_Panorama.jpg|1050px|align-cap=center|ပတ္တရားပင်လယ်အော်ရေအာသျှဧ့အကြီးဆုံးကမ်းခြီအပန်းဖြီစခန်းတခုဖြစ်ပြီးကေဘန်ကောက်ရားလျှင်ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဒုတိယအလည်ပတ်ဆုံးမြို့ဖြစ်တေ။ ဒေမြင်ကွင်းကျယ်စွာဘာလီဟိုင်ဖောင်တော်နန့်မြို့ဧ့အလယ်ပိုင်းကိုစီးဆင်းစီရေ။}}
[[ဖိုင်:PATTAYA_012.bisjpg.jpg|alt=|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီ]]
ပင်လယ်အော်ဧရိယာဧ့အဓိကကမ်းခြီနှစ်ခုကိုခွဲခြာထားရေ။ ပတ္တရားသဲပြင်ရှည်စွာမြို့လယ်ခေါင်နန့်အပြိုင်တည်ဟိပြီး ၂.၇ ကီလိုမီတာအကွာဟိရေပတ္တရားကျော်မှတောင်ဘက်လူလျှောက်လမ်းသို့ဆက်သွယ်ထားရေ။ ၃၅ မီစွာကျယ်သောကမ်းခြီစွာတိုက်စားခြင်းနန့်တချို့နီရာများမာ ၂ မှ ၃ မီတာအထိသာလျှော့ချနှိုင်ရေ။ ဘတ် ၄၂၉ သန်းအားကမ်းခြီပြန်ပနာတည်ဆောက်ရီးအစီအစိုင်ကို ၂၀၁၈ ခုနှစ်မာအကောင်အထည်ဖော်ခရေ။ ကမ်းခြီအကျယ် ၅၀ အထိတိုးရန်ကော့ရမ်းကွီ့ကမ်းခြီမှသဲ ၃၆၀,၀၀၀ m3 ကိုသယ်ဆောင်လားမည်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=ပြန်ပနာတည်ထောင်ထားရေပတ္တရားကမ်းခြီစွာကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိကိုသိမ်းသွင်းရေ |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516086/restored-pattaya-beach-lures-tourists |accessdate=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက် |work=ဘန်ကောက်ပို့စ် |date=၂၀၁၈ခုနှစ် သြဂတ် ၅ရက်}}&lt;/ref&gt; ချူလာလောင်ကွန်းတက္ကသိုလ်မှသုတေသီတိကဖတ္ထရားစွာ င်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမဟိဘဲ ၁၀ နှစ်ခန့်အကြာမှာယင်းဧ့ကမ်းခြီများကွယ်ပျောက်လားနှိုင်စွာကိုတွိရလိမ့်မေ။ ပတ္တရားကမ်းခြီပထမမီတာ ၄၀၀ ကိုပြန်ပနာတည်ဆောက်ပြီးစီးဗျာယ်တလအကြာမှာရီကြီးမှုကြောင့်အလုပ်ရေအကြီးအကျယ်ပျက်စီးခရေ။ ကမ်းခြီစွာပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းတိုက်စားမှုတိအတွက်လျော်ကြီးပီးဖို့တင်သွင်းသောသဲတိကိုပထမဆုံးအသုံးပြုရေနိုင်ငံဖြစ်တေ။ တာဝန်ဟိသူတဦးကရီကြီးမှုပျက်စီးမှုကိုမပြုပျင်ဘဲထားစွာကြာကြာလေ၊ ပိုဆိုးလေဖြစ်လှာလီဖို့ဟုပြောကြားခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Pupattanapong |first1=Chaiyot |title=Pattaya City beach sand-fill project hit hard by flooding |url=https://www.bangkokpost.com/news/general/1516982/pattaya-city-beach-sand-fill-project-hit-hard-by-flooding |accessdate=7 August 2018 |work=Bangkok Post |date=7 August 2018}}&lt;/ref&gt;
[[ဖိုင်:Pattaya_beach_on_a_sunny_day_in_june_2017.jpg|thumb|၂၀၁၇ခုနှစ်ဂျုန်လမာပတ္တရားသဲပြင်ရှည်]]
ဖလပ်တန်နက်စွာပတ္တရားဧ့တောင်ဘက်ခြမ်းမာဟိပြီးးယင်းဧ့ရှုဒေါင့်တိနန့်တောင်ထိပ်ပေါ်ဟိဖလပ်ယိုင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းဗိသုကာရို့မာကျော်ကြားရေ။ ပတ္တရားပန်းခြံနန့်ပတ္တရားမျှော်စင်ရို့စွာဖလပ်တန်နက်တောင်ဘက်စွန်းမာတည်ဟိပြီး ပတ္တရားပြပွဲနန့်ကွန်ဗင်းရှင်းခန်းမ (P.E.A.C.H) စွာဖလပ်တန်နက်မြောက်ဖက်မာတည်ဟိရေ။ မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲဖလပ်တန်နက်သဘာ၀ပတ်ဝန်းကျင်၊ ကမ်းခြီပိုပြီးကေကောင်းမွန်ခြင်းနန့်ကျော့်ထင့်နန့်ပတ္တရားမြို့အကြားအဆင်ပြေသောနီရာတိကြောင့်စွံခရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Pupattanapong|first1=Chaiyot|title=Pattaya sea water quality gets 'poor' grade|url=http://www.bangkokpost.com/news/general/1015553/pattaya-sea-water-quality-gets-poor-grade|accessdate=21 June 2016|work=Bangkok Post|date=21 June 2016}}&lt;/ref&gt;


ကျော့်ထင့်ကိုပတ္တရားမှတောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းဖြစ်ရေထယ့်ပလပ်စီ့လမ်းမှခွဲခြာထားရေ။ အထပ်မြင့်ကွန်ဒိုမီနီယံများ၊ ကမ်းခြီဟိဟိုတယ်များ၊ ဘန်ဂလိုအဆောက်အအုံများ၊ ဈီးဆိုင်များ၊ အရက်ဘားတိနန့်စားသောက်ဆိုင်များပါဝင်ရေ။
[[ဖိုင်:US_Navy_020528-N-0401E-003_Cobra_Gold_-_amphibious_landing.jpg|right|thumb|220x220px|ကော့ခရမ်းကမ်းခြီနန့်ကပ်ပြီးကေကျွန်းများမာကုန်းနီရေယာဉ်စုတွဲလိကျင့်ခန်းတခုပြုလုပ်နေစဉ်]]

== ပတ်ဝန်းကျင် ==
[[ဖိုင်:Pattaya_sunset-KayEss-1.jpeg|right|thumb|ပတ္တရားကမ်းခြီနီမှောင်စ]]

== စီးပွားရီး ==
[[ဖိုင်:Hilton_Pattaya_Pool_dusk_view_201801.jpg|thumb|ပတ္တမြားပင်လယ်အော်ကိုအပေါ်စီးမှကြည့်ရှုနိင်ရေဟိုတယ်]]

== သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး ==
[[ဖိုင်:Central_Pattaya,_Thailand_at_night_in_2017.jpg|thumb|အလယ်ပိုင်းပတ္တယားဘယ်ဘက်ဟိပတ္တမြား ၂ လမ်း]]

{{wide image|Pattaya by Vikramjit Kakati.jpg|800px|ပတ္တရားပင်လယ်အော်|align-cap=center}}

== အုပ်ချုပ်ရီး ==
{| class=&quot;wikitable floatright&quot;
!ခရိုင်
!ကျေးရွာပေါင်း
!လူထု
|-
|နောင်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၆၇,၈၄၆
|-
|နန့်ကလေ့
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၇
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၄၉,၁၂၉
|-
|နောင်ပလားလိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၃
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၂,၄၃
|-
|ခွေ့ယိုင်း
| style=&quot;text-align:center;&quot; |၁
| style=&quot;text-align:right;&quot; |၁၅၄
|-
|}

== အဓိကမြင်ကွင်းများ ==
[[ဖိုင်:Santuaryoftruth2.jpg|thumb|ရှင်းသန့်ရာဌာန]]
[[ဖိုင်:Nong_Noogh_Garden(1).jpg|thumb|[[Nong Nooch Tropical Botanical Garden|နူန်းနုအပူပိုင်းရုက္ခဗေဒဟင်းခင်း]]]]
[[ဖိုင်:Pattaya-Mime_on_Walking_Street.jpg|thumb|240x240px|လမ်းပေါ်မှလမ်းလျှောက်နိန်ရေလပ်ခွန်းပိုက်]]

[[ဖိုင်:Sunset_Wonderfruit_2015.jpg|right|thumb|ပတ္တရားဟိဝမ်းဒေးပရူ့ပွဲတော်]]

*

== ညပွဲလမ်း ==
[[ဖိုင်:Pattaya_at_Night_-_panoramio.jpg|left|thumb|[[Walking Street, Pattaya|ပတ္တရားလမ်းလျှောက်ဇျေးပွဲ]]]]

== ရာဇဝတ်မှု ==
မကြာသိမ့်ခင်နှစ်များအထဲပတ္တရားစွာသူရို့၏နိုင်ငံများအထဲဟိရာဇဝတ်မှုကျူးလွန်မှုတိနန့်အဆက်အသွယ်ဟိရေနိုင်ငံခြားသားတိအတွက်ပုန်းခိုရာနီရာတခုဖြစ်ခပြီးကေဂိုဏ်းနန့်ဆက်စပ်သောစကားအက်မှုတိမာဒါဇင်ပေါင်းများစွာအသတ်ခံခရရေ။&lt;ref&gt;{{cite news|title=Thailand's Costa del Crime|format=Editorial|date=7 November 2005|newspaper=The Nation|url=http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|access-date=16 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html|archive-date=24 July 2013|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=21 October 2020|archivedate=24 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724091743/http://www.nationmultimedia.com/2005/11/07/opinion/data/opinion_19080383.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Great Escape|date=11 April 2005|newspaper=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/uk/2005/apr/11/ukcrime.thailand|location=London|first=Duncan|last=Campbell}}&lt;/ref&gt;

ပတ္တရားဒေသကိုလားရောက်လည်ပတ်သူတိစွာပါးပါးချေရာဇဝတ်မှုတိကိုကြုံတွိရနှိုင်ရေ။ များရေအားဖြင့် Pomocketing နန့်ယုံကြည်မှုလှည့်ကွက်တိရာဖြစ်တေ။ ရာဇဝတ်မှုဒဏ်ခံရရေအာဂန္တုတိကိုကူညီရန်အထူးခရီးလားဂါရာကိုဖွဲ့စည်းထားရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ဖလောင်းနိုင်ငံမှသျှစ်ဇာတ်လမ်းတွဲဖြစ်ရေ Big Trouble Tourist Thailand ရုပ်မြင်သံကြားမာပတ္တရားဟိကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိနန့်ဆိုင်ရေရာဇဝတ်မှုတိအကြောင်းဖော်ပြထားရေ။&lt;ref&gt;{{cite web|title=Drugs, scams and beat downs. Just another night of 'Big Trouble in Tourist Thailand'|author=Karla Cripps|date=11 September 2009|work=CNN|url=https://travel.cnn.com/bangkok/none/big-trouble-tourist-thailand-558899/}}&lt;/ref&gt;

၂၀၀၉ ခုနှစ်ဧပြီလ ၁၁ ရက်နိမာထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖိဆစ်ဝေ့ချာချီဝရေပတ္တယားနန့်ချွန်ဘူရီဒေသများဟိအစိုးရဆန့်ကျင်ရီးဆန္ဒပြသူတိကိုအစိုးရဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြသူတိအားတုံ့ပြန်ရေအနိန်နန့်၊ အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးကိုအဂုဖျက်သိမ်းလိုက်ယားအာသျှဂေါင်းဆောင်တိအားကယ်ဆယ်နှိုင်ခပြီးတချို့မာယက်ယာဉ်ဖြင့်ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411|agency=Reuters|title=Thai protests force Asia summit cancellation|date=11 April 2009|accessdate=21 October 2020|archivedate=14 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090414062825/http://uk.reuters.com/article/UKNews1/idUKTRE53A06P20090411}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Fuller|first1=Thomas|title=Thailand Cancels Summit After Protests|url=https://www.nytimes.com/2009/04/12/world/asia/12thai.html?_r=1&amp;hp|accessdate=26 April 2018|work=The New York Times|date=11 April 2009}}&lt;/ref&gt;

== ဥပဒေ ==

== မီဒီယာနန့်ဆက်သွယ်ရီး ==
ဒေသခံနိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိနန့်မဂ္ဂဇင်းတိကိုအပတ်စိုင်သို့မဟုတ်လစိုင်ထုတ်ဝီစွာ၊ အထူးအနိန်နန့်အိန်းဂလိချ်၊ ရုရှားနန့်ဂျာမန်ရို့မာဖြစ်တေ။ အိန်းဂလိချ်ဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာတိမာပတ္တရားမေးလ်နန့်ပတ္တရားပြည်သူတိပါဝင်ရေ။ ပတ္တရားသတင်းစွာ ဒေသခံသတင်းတိကိုဘာသာစကားခြောက်ဘာသာဖြင့်ရီးသားထားရေအွန်လိုင်းပေါ်ရေဖြစ်တေ။ DER FARANG စွာဂျာမန်ဘာသာစကားဖြင့် ၁၄ ရက်တခေါက်ထုတ်ဝီရေ။ Thailands Tidende စွာလစိုင်ထုတ်နော်ဝေဘာသာဖြင့်ထုတ်ဝီသောသတင်းစာဖြစ်တေ။

== စွံမီဒီယာ ==
ပြင်သစ်စာရီးတတ် Michel Houellebecq ဧ့ပလက်ဖောင်းဝထုမာပတ္တရားမြို့နန့်ညအိပ်မက်တိကိုအဓိကဖော်ပြထားရေ။

== ပညာရီး ==
ပတ္တယားဟိနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်းတိ
* [[ပတ္တရားပြင်သစ်စာသင်ကျောင်း]]
* [[ချွန်ဘူရီနိုင်ငံတိုင်းစာသင်ကျောင်း]]
* [[တာရာပတ္တနာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်း]]
* [[ပတ္တရားအရွယ်မရောက်သိမ့်သောဘုရင်လောင်းအင်တာနေသျှင်နယ်စာသင်ကျောင်း]]
ထိုင်း၊ ဂျပန်အသင်းစာသင်ကျောင်းစီရာချာစွာဂျပန်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာမာဟိရေ။ ယင်းစွာဘန်ကောက်ဟိထိုင်းဂျပန်အစည်းအရုံးစာသင်ကျောင်းနန့်တွဲဖက်လုပ်ကိုင်ရေ။ စီရာချာမာဂျပန်တနင်းဂနွီစာသင်ကျောင်းဖြစ်ရေ စီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲစာသင်ကျောင်းဟိရေ။ &lt;ref&gt;&quot;[http://www.tjas.ac.th/sriaccess 学校案内 シラチャ校アクセス] .&quot; [[Thai Japanese Association School]]. Retrieved on 9 January 2018. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180109064009/http://www.tjas.ac.th/sriaccess|date=9 January 2018}}&lt;/ref&gt;စီရာချမာဂျပန်တနင်းဂနွီကျောင်းဖြစ်ရေစီရာချာပတ္တရားဂျပန်နောက်ဆက်တွဲကျောင်းဟိရေ။&lt;ref&gt;&quot;[https://www.webcitation.org/6XbDdSK5u?url=http://web.archive.org/web/20030102204401/http://www.mext.go.jp/a_menu/shotou/clarinet/hasia.html アジアの補習授業校一覧]&quot; (). [[MEXT]]. 2 January 2003. Retrieved on 12 January 2018. &quot;シラチヤ・パタヤ SRIRAOHA{{sic}}・PATTAYA JAPANESE SUPPLEMENT SCHOOL{{Dead link|date=April 2018}}&lt;/ref&gt;

== အမွှာမြို့တိနန့်အစ်မမြို့ကြီးတိ ==

ပတ္တရားစွာအောက်ပါမြို့ကြီးတိနန့်သဘောတူညီမှုတိဟိရေ
{{col-start}}
{{col-3}}
{{flagicon|KAZ}} [[ချင်ချဲလ်]], [[ကာဇက်စတန်]] (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{flagicon|RUS}} [[စိန့်ပီတာစဘတ်]], ရုရှား (ဂျုန်လ၂၀၁၇)&lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ချင်တောင်ရှီး]], တရုတ် (၂၀၁၃)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-qingdao-ink-sister-city-agreement-21546|title=Pattaya, Qingdao ink sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=31 January 2013|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{flagicon|PRC}} [[ဟူဖီး]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2014)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pattayamail.com/news/pattaya-hubei-sign-sister-city-agreement-42546|title=Pattaya, Hubei sign sister-city agreement|work=pattayamail.com|date=5 November 2014|accessdate=29 March 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-3}}
{{flagicon|PRC}} [[ကျန်ချင့်ချီလ်]], [[တရုတ်နိုင်ငံ]] (2016)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.top-news.top/news-12578362.html|title=Zhangjiajie City and Thailand Chonburi City Pattaya City became sister cities|date=10 December 2016|accessdate=16 June 2017|archivedate=10 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171010140154/http://www.top-news.top/news-12578362.html}}&lt;/ref&gt; &lt;br&gt;
{{col-end}}

== ကြည့်ရှုရန် ==

* [[ပတ္တရားလမ်းလျှောက်စျီးပွဲ]]

== မှတ်စု ==
{{Notelist}}

== ကိုးကား ==
{{Reflist|30em}}

== ပြင်ပလင့်များ ==
*{{Official|https://www.pattaya.go.th/}}

{{Commons and category|Pattaya|ပတ္တရား}}

* {{Wikivoyage-inline|Pattaya}}
* [https://www.nytimes.com/slideshow/2010/09/16/world/0916-PATTAYA.html?ref=multimedia ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ဆင်စီးတီးစွာရိုသေလေးစားမှုကိုရဟိရေ]

[[ကဏ္ဍ:ပတ္တရားမြို့]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းပင်လယ်ကွေ့]]</text>
      <sha1>9gk577xvibzowpuuubhh51920lzk57q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကရဗီမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4957</id>
    <revision>
      <id>19411</id>
      <timestamp>2026-07-08T02:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox ဒေသ |နာမည် = ကရဗီမြို့ |ဒေသအခေါ်အဝေါ်  = Krabi &lt;br/&gt; กระบี่ |အမျိုးအစား = မြို့ |မြို့မြင်ကွင်းပုံ          = Wat_Tham_Sua_18.jpg |ပုံအရွယ်အစား = 300px |ပုံနာမည် =  |စည်းတံဆိပ်ပုံ =  |သင်္ကေတပုံ =  |မြီပုံ= |မြီပုံန...&quot;</comment>
      <origin>19411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2827" sha1="22nj2wxi1dhngej909xuwk40hq7gqgc" xml:space="preserve">{{Infobox ဒေသ
|နာမည် = ကရဗီမြို့
|ဒေသအခေါ်အဝေါ်  = Krabi &lt;br/&gt; กระบี่
|အမျိုးအစား = မြို့
|မြို့မြင်ကွင်းပုံ          = Wat_Tham_Sua_18.jpg
|ပုံအရွယ်အစား = 300px
|ပုံနာမည် = 
|စည်းတံဆိပ်ပုံ = 
|သင်္ကေတပုံ = 
|မြီပုံ=
|မြီပုံနာမည် = 
|pushpin_map            = 
|pushpin_label_position = 
|pushpin_mapsize        = 
|coordinates_region       = 
|ဒေသအမျိုးအစား       = နိုင်ငံ
|ဒေသနာမည်       = {{flag|ထိုင်းနိုင်ငံ}}
|ဒေသအမျိုးအစား၁       = ပြည်နယ်
|ဒေသနာမည်၁       = [[ခရာဘိပြည်နယ်]]
|စုစုပေါင်းဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ=
|ကုန်းမြီဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ = 
|ရီထုဧရိယာစတုရန်းကီလိုမီတာ = 
|အမြင့်မီတာ= 
|လူဦးရွီ_စုစုပေါင်း= ၅၂,၈၆၇&lt;ref&gt;{{cite web|title=Census 2010-Population Tables|url=http://web.nso.go.th/en/census/poph/2010/data/Southtern_7_Statistical.pdf|website=National Statistical Office Thailand|accessdate=18 Mar 2015|archivedate=12 September 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140912161725/http://web.nso.go.th/en/census/poph/2010/data/Southtern_7_Statistical.pdf}}&lt;/ref&gt;
}}

'''ကရဗီမြို့''' စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်း ကရဗီခရိုင်ဧ့ အဓိကမြို့ ဖြစ်ပြီးကေ ဖန်ငပင်လယ်အော်အထဲ စီးဝင်သော ကရဗီမြစ်ဝမာ တည်ဟိရေ။ ၂၀၁၀ ခုနှစ်မာ လူဦးရွီ ၅၂,၈၆၇ ဦး ဟိရေ။ ကရဗီခရိုင် နန့် ကရဗီဒိစတြိတ် ဧ့ မြို့တော်ဖြစ်တေ။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးလား လုပ်ငန်းစွာ အရေးပါသော စီးပွားရီးလုပ်ငန်းတခု ဖြစ်တေ။ ကရဗီစွာ [[ဘန်ကောက်မြို့]] ဧ့ တောင်ဘက် ကုန်လမ်း ၇၈၃ ကီလိုမီတာအကွာမာ တည်ဟိရေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]</text>
      <sha1>22nj2wxi1dhngej909xuwk40hq7gqgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကာဉ္စနပုရီမြို့</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4958</id>
    <revision>
      <id>19412</id>
      <timestamp>2026-07-08T02:19:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox settlement | official_name = ကာဉ္စနပုရီ | other_name =  | native_name = กาญจนบุรี &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt; | nickname =  | settlement_type = မြို့&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt; | motto = &lt;!-- images and maps  -----------&gt; | image_skyline = Kanchanaburi Bus Terminal.JPG | imagesize = 250px | image_caption = ကာဉ္စနပုရီ ဘတ်စ်...&quot;</comment>
      <origin>19412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4390" sha1="6e3a5y0cinpk6mj10o76dyvej1nc8pf" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| official_name = ကာဉ္စနပုရီ
| other_name = 
| native_name = กาญจนบุรี &lt;!-- for cities whose native name is not in English --&gt;
| nickname = 
| settlement_type = မြို့&lt;!--For Town or Village (Leave blank for the default City)--&gt;
| motto = &lt;!-- images and maps  -----------&gt;
| image_skyline = Kanchanaburi Bus Terminal.JPG
| imagesize = 250px
| image_caption = ကာဉ္စနပုရီ ဘတ်စ်ကားလိုင်း
| image_flag = 
| flag_size = 
| image_seal = 
| seal_size = 
| image_shield = 
| shield_size = 
| image_blank_emblem = 
| blank_emblem_type = 
| blank_emblem_size = 
| image_map = 
| mapsize = 
| map_caption = 
| image_map1 = 
| mapsize1 = 
| map_caption1 = 
| image_dot_map = 
| pushpin_map_alt = 
| pushpin_map = Thailand&lt;!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position = bottom
| pushpin_map_caption = Location in Thailand
&lt;!-- Location ------------------&gt;| subdivision_type = နိုင်ငံ
| subdivision_name = ထိုင်း
| subdivision_type1 = [[:en:Provinces of Thailand|ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1 = [[ကန်ချနဘူရီခရိုင်|ကာဉ္စနပုရီ ပြည်နယ်]]
| subdivision_type2 = [[:en:Amphoe|ခရိုင်]]
| subdivision_name2 = [[:en:Mueang Kanchanaburi District|မွောင်ကာဉ္စနပုရီခရိုင်]]
| subdivision_type3 = 
| subdivision_name3 = 
| subdivision_type4 = 
| subdivision_name4 = &lt;!-- Politics -----------------&gt;
| government_footnotes = 
| government_type = 
| leader_title = 
| leader_name = 
| leader_title1 = &lt;!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --&gt;
| leader_name1 = 
| established_title = &lt;!-- Settled --&gt;
| established_date = 
| established_title2 = &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
| established_date2 = 
| established_title3 = &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
| established_date3 = &lt;!-- Area    ---------------------&gt;
| area_magnitude = 
| unit_pref = Imperial &lt;!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--&gt;
| area_footnotes = 
| area_total_km2 = &lt;!-- ALL fields dealing with a measurements are subject to automatic unit conversion--&gt;
| area_land_km2 = &lt;!--See table @ Template:Infobox settlement for details on automatic unit conversion--&gt;
| area_water_km2 = 
| area_total_sq_mi = 
| area_land_sq_mi = 
| area_water_sq_mi = 
| area_water_percent = 
| area_urban_km2 = 
| area_urban_sq_mi = 
| area_metro_km2 = 
| area_metro_sq_mi = 
| area_blank1_title = 
| area_blank1_km2 = 
| area_blank1_sq_mi = &lt;!-- Population   -----------------------&gt;
| population_as_of = ၂၀၁၇
| population_footnotes = 
| population_note = 
| population_total = 25,651 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=7199&amp;statType=1&amp;year=60|title=ข้อมูลสถิติ}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = 
| population_density_sq_mi = 
| population_metro = 
| population_density_metro_km2 = 
| population_density_metro_sq_mi = 
| population_urban = 
| population_density_urban_km2 = 
| population_density_urban_sq_mi = 
| population_blank1_title = Ethnicities
| population_blank1 = 
| population_blank2_title = Religions
| population_blank2 = 
| population_density_blank1_km2 = 
| population_density_blank1_sq_mi = &lt;!-- General information  ---------------&gt;
| elevation_footnotes = &lt;!--for references: use &lt;ref&gt; &lt;/ref&gt; tags--&gt;
| elevation_m = 30
| elevation_ft = &lt;!-- Area/postal codes &amp; others --------&gt;
| postal_code_type = &lt;!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --&gt;
| postal_code = 
| area_code = 
| website = 
| footnotes = 
| name = 
}}
'''ကာဉ္စနပုရီ'''({{Lang-th|กาญจนบุรี}})စွာ အနောက်ဘက်ခြမ်းဟိ မြို့တော် စည်ပင်သာယာရီး နယ်နိမိတ်နန့် [[ကန်ချနဘူရီခရိုင်|ကာဉ္စနပုရီပြည်နယ်]]ဧ့ တစိတ်တပိုင်း ဖြစ်တေ။ ၂၀၀၆ခုနှစ်မာ လူဦးရွီ ၃၁၃၂၇ဦး ဟိရေ။

== ကိုးကား ==
{{Reflist}}


[[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့များ]]</text>
      <sha1>6e3a5y0cinpk6mj10o76dyvej1nc8pf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကော့စမွီကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4959</id>
    <revision>
      <id>19413</id>
      <timestamp>2026-07-08T02:36:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox settlement &lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt; | name                    = Ko Samui&lt;!-- at least one of the first two fields must be filled in --&gt; | official_name           = City of Ko Samui&lt;br&gt;เทศบาลนครเกาะสมุย | native_name             = เกาะสมุย | native_name_lang        = th&lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fr&quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt; | othe...&quot;</comment>
      <origin>19413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51163" sha1="qag8lde4siefvfk42jxfu8ims8twmow" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
&lt;!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions --&gt;
| name                    = Ko Samui&lt;!-- at least one of the first two fields must be filled in --&gt;
| official_name           = City of Ko Samui&lt;br&gt;เทศบาลนครเกาะสมุย
| native_name             = เกาะสมุย
| native_name_lang        = th&lt;!-- ISO 639-2 code e.g. &quot;fr&quot; for French. If more than one, use {{lang}} instead --&gt;
| other_name              =
| settlement_type         = Island; [[List of cities in Thailand|City Municipality]] &lt;!-- such as Town, Village, City, Borough etc. --&gt;
&lt;!-- images, nickname, motto ---&gt;
| image_skyline           = Koh Samui Lipa Noi2.jpg
| imagesize               =
| image_alt               = Lipa Noi Beach
| image_caption           = Lipa Noi Beach
| image_flag              =
| flag_size               =
| flag_alt                =
| flag_link               =
| image_seal              = Seal of Ko Samui.png
| seal_size               =
| seal_alt                =
| seal_link               =
| image_shield            =
| shield_size             =
| shield_alt              =
| shield_link             =
| image_blank_emblem      =
| blank_emblem_type       = &lt;!-- defaults to Logo --&gt;
| blank_emblem_size       =
| blank_emblem_alt        =
| blank_emblem_link       =
| nickname                =
| motto                   =
| anthem                  =
&lt;!-- maps and coordinates ------&gt;
| image_map               =
| mapsize                 =
| map_alt                 =
| map_caption             =
| image_map1              =
| mapsize1                =
| map_alt1                =
| map_caption1            =
| image_dot_map           =
| pushpin_map             = Thailand &lt;!-- name of a location map as per Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position  = right &lt;!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_mapsize         =
| pushpin_map_caption     =
| pushpin_map1            =
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_map_alt1        =
| pushpin_mapsize1        =
| pushpin_map_caption1    =
| coordinates        = {{coord|9|30|N|100|00|E|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
&lt;!-- location ------------------&gt;
| subdivision_type        = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name        = Thailand &lt;!-- the name of the country --&gt;
| subdivision_type1       = [[Provinces of Thailand|Province]]
| subdivision_name1       = [[Surat Thani Province|Surat Thani]]
| subdivision_type2       =
| subdivision_name2       = &lt;!-- etc., subdivision_type6 / subdivision_name6 --&gt;
&lt;!-- established ---------------&gt;
| established_title       = c. 500 CE&lt;!-- Settled --&gt;
| established_date        =
| established_title1      = &lt;!-- Incorporated (town) --&gt;
| established_date1       =
| established_title2      = &lt;!-- Incorporated (city) --&gt;
| established_date2       =
| established_title3      =
| established_date3       =
| extinct_title           =
| extinct_date            =
| founder                 =
| named_for               =
&lt;!-- seat, smaller parts -------&gt;
| seat_type               = &lt;!-- defaults to: Seat --&gt;
| seat                    =
| parts_type              = &lt;!-- defaults to: Boroughs --&gt;
| parts_style             = &lt;!-- list, coll (collapsed list), para (paragraph format) --&gt;
| parts                   = &lt;!-- parts text, or header for parts list --&gt;
| p1                      =
| p2                      = &lt;!-- etc., up to p50: for separate parts to be listed--&gt;
&lt;!-- government type, leaders --&gt;
| government_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| government_type         =
| leader_party            =
| leader_title           = Mayor
| leader_name            = Ramnet Jaikwang
| leader_title1          = Vice Mayor
| leader_name1           = Muensilp Poolsawat
&lt;!-- display settings  ---------&gt;
| total_type              = &lt;!-- to set a non-standard label for total area and population rows --&gt;
| unit_pref               = &lt;!-- enter: Imperial, to display imperial before metric --&gt;
&lt;!-- area ----------------------&gt;
| area_footnotes          = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| area_magnitude          = &lt;!-- use only to set a special wikilink --&gt;
| area_total_km2          = 228.7 &lt;!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --&gt;
| area_total_sq_mi        = &lt;!-- see table @ Template:Infobox settlement for details --&gt;
| area_total_dunam        = &lt;!-- used in Middle East articles only --&gt;
| area_land_km2           =
| area_land_sq_mi         =
| area_water_km2          =
| area_water_sq_mi        =
| area_water_percent      =
| area_urban_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| area_urban_km2          =
| area_urban_sq_mi        =
| area_metro_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| area_metro_km2          =
| area_metro_sq_mi        =
| area_rank               =
| area_blank1_title       =
| area_blank1_km2         =
| area_blank1_sq_mi       =
| area_blank2_title       =
| area_blank2_km2         =
| area_blank2_sq_mi       =
| area_note               =
&lt;!-- elevation -----------------&gt;
| elevation_footnotes     = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| elevation_m             =
| elevation_ft            =
| elevation_max_footnotes = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| elevation_max_m         = 635
| elevation_max_ft        =
| elevation_min_footnotes = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| elevation_min_m         = 0
| elevation_min_ft        = 0
&lt;!-- population ----------------&gt;
| population_footnotes    = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;
| population_total        = 67265&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=8493&amp;statType=1&amp;year=60|publisher=Department of Provincial Administration|title=Population statistics 2017|language=Thai|accessdate=2018-04-04|archive-date=5 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305093915/https://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=8493&amp;statType=1&amp;year=60}}&lt;/ref&gt;
| population_as_of        = 2017
| population_rank         =
| population_density_km2  = auto &lt;!-- for automatic calculation of any density field, use: auto --&gt;
| population_density_sq_mi=
| population_est          = 
| pop_est_as_of           =
| population_urban        =
| population_density_urban_km2   =
| population_density_urban_sq_mi =
| population_metro        =
| population_density_metro_km2   =
| population_density_metro_sq_mi =
| population_density_rank =
| population_blank1_title =
| population_blank1       =
| population_density_blank1_km2  =
| population_density_blank1_sq_mi=
| population_blank2_title =
| population_blank2       =
| population_density_blank2_km2  =
| population_density_blank2_sq_mi=
| population_demonym      = &lt;!-- demonym, ie. Liverpudlian for someone from Liverpool --&gt;
| population_note         =
&lt;!-- time zone(s) --------------&gt;
| timezone1               = [[Time in Thailand|ICT]]
| utc_offset1             = +7
&lt;!-- postal codes, area code ---&gt;
| area_code_type         = [[Telephone numbers in Thailand|Area code]]
| area_code              = (+66) 77
| geocode                 =
| iso_code                =
&lt;!-- blank fields (section 1) --&gt;
| blank_name_sec1         =
| blank_info_sec1         =
| blank1_name_sec1        =
| blank1_info_sec1        =
| blank2_name_sec1        =
| blank2_info_sec1        = &lt;!-- etc., blank6_name_sec1 / blank6_info_sec1 --&gt;
&lt;!-- blank fields (section 2) --&gt;
| blank_name_sec2         =
| blank_info_sec2         =
| blank1_name_sec2        =
| blank1_info_sec2        =
| blank2_name_sec2        =
| blank2_info_sec2        = &lt;!-- etc., blank6_name_sec2 / blank6_info_sec2 --&gt;
| website                = {{url|kohsamuicity.go.th}}
| footnotes               =
}}
'''ကော့စမွီကျွန်း''' စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်း အလွန်ဟိ ကျွန်းတကျွန်း ဖြစ်တေ။ ပထဝီဝင်အားဖြင့် ချွမ်ဖုံကျွန်းစုမာ တည်ဟိပြီး ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်မာ ပါဝင်ရေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မာ ကော့စမွီ အား စည်ပင်သာယာ နယ်နိမိတ် အဆင့် သတ်မှတ်ပီးခပြီးကေ ဂုချိန်ခါမာ ဒေသမား ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ရီး ဟိရေ။ ကော့စမွီကျွန်းစွာ {{convert|၂၂၈.၇|sqkm}} ဟိသဖြင့် ထိုင်းနိုင်ငံမာ [[ဖူးခက်]]ကျွန်း ပြီးကေ ဒုတိယမြောက် အကြီးဆုံးကျွန်း ဖြစ်တေ။&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ko Samui |url=https://www.tourismthailand.org/Destinations/Provinces/Ko-Samui/360 |website=Tourism Authority of Thailand (TAT) |accessdate=14 February 2020}}&lt;/ref&gt;၂၀၀၈ ခုနှစ်မာ ကမ္ဘာလှည့် ခရီးသည် ၂.၇ သန်း လာရောက် လည်ပတ်ခရေ။ &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Worrachaddejchai |first1=Dusida |title=Koh Samui opts for luring Thais as foreigners flee |url=https://www.bangkokpost.com/business/1732671/koh-samui-opts-for-luring-thais-as-foreigners-flee |accessdate=14 February 2020 |work=Bangkok Post |date=19 August 2019}}&lt;/ref&gt;

==သမိုင်း==
လွန်ခရေ ၁၅ရာစခန့်ကပင် ဒေကျွန်းမာ မလေးကျွန်းဆွယ်နန့် တရုတ်တောင်ပိုင်းမှ ပိုက်သေများအခြီချနီထိုင်ခကြောင်းတွိဟိရရေ။ ၁၆၈၇ခုနှစ် တရုတ်မြီပုံများမာ ပူလိုကော်နမ်နာမည်ဖြင့် ဖော်ပြထားရေကိုလေ့ တွိဟိရရေ။

စမွီဆိုရေ နာမည်ဧ့မူလအစကိုမသိရသိမ့်ပါ။ ယင်းစွာ 'ပင်လယ်ရာသီဥတု' ဟုအဓိပ္ပာယ်ရရေ Sanskrit- တမီးလ်စကားလုံး สมวย မှဆင်းသက်လာနှိုင်ရေ။ သို့မဟုတ် ယင်းစွာထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းမာ ต้นหมุย (နာမည်အပြည့်အစုံต้นสมุย) ဟု အများသိရေအပင်ဧ့ နာမည်မှ ဆင်းသက်လာနှိုင်ရေ။ တတိယဖြစ်နှိုင်ခြီမာ စမွီကျွန်းသို့ ရောက်ဟိခဲ့ဖူးရေ အစောပိုင်းဟိုင်နန်ကုန်စွာတိပါးက ဖြစ်နှိုင်ရေ။ ဟိုင်နန်တရုတ်ဘာသာစကားတွင် เซ่าบ่วย  စွာ 'ပထမကျွန်း'၊ 'အတားအဆီး' သို့မဟုတ် 'ဂိတ်' သို့မဟုတ် စာသားအရ 'လှပရေကမ်းခြီ' ကိုဆိုလိုရေ။  ယင်းရို့အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံနန့် ကူးလူးဆက်ဆံရာမာ ပထမဆုံးသော ဆိပ်ခုံဖြစ်တေအတွက်ယင်းနာမည်ဖြစ်လှာခပြီးကေ အချိန်ကြာလာရေနန့်တတူ สมุย ကိုပြောင်းလဲပါလတ်တေ။ လူတချို့က“ samui” ဆိုရေစကားလုံးစွာမလေးစကားလုံး saboey (သို့) 'လုံချုံရေခိုလှုံရာ' မှဆင်းသက်လာရေဟုယုံကြည်ကတ်တေ။ ဒေသီအိုရီတိထဲကဇာအခိုင်အမာအတည်ပြုချက်မျှမဟိပါ။ ကော့ ဆိုစွာမာ ထိုင်းဘာသာဖြင့် ကျွန်း ဆိုပနာ အဓိပ္ပာယ်ရရေ။


၂၀ ရာစုနှောင်းပိုင်းအထိ ကော့စမွီစွာထိုင်းနိုင်ငံပြည်မကြီးနန့်ဆက်သွယ်မှုနည်းပါးသောသီးခြားရပ်တည်နှိုင်ရေရပ်ရွာတခုဖြစ်ခရေ။ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်အစောပိုင်းအထိကျွန်းစွာ လမ်းများမဟိဘဲ ကျွန်းတဖက်မှအရာတဖက်သို့ ၁၅ ကီလိုမီတာ (၉.၃ မိုင်) ဟိရေ ခရီးဖြစ်ပြီးကေ တောင်တန်းအလယ်ပိုင်းတောတောင်များတလျှောက်ဖြတ်သန်းလို့ တစ်နီကုန်ခရီးနှင်ရရေ။ ကော့စမွီကျွန်းဧ့ စီးပွားရီးစွာဂုချိန်ခါအဓိကကတော့ခါ အောင်မြင်သောခရီးလားလုပ်ငန်းထက်မာ ရပ်တည်နီစွာရာမက အုန်းနန့်ရော်ဘာတင်ပို့ခြင်းလည်း လုပ်ကိုင်ကတ်တေ။

စီးပွားရီးတိုးတက်မှုစွာသာယာဝပြောမှုရာမကကျွန်းဧ့ပတ်ဝန်းကျင်နန့်ယိုင်ကျေးမှုကိုပါကြီးမားရေပြောင်းလဲမှုတိဖြစ်စီခရေ။

==အုပ်ချုပ်ရီး==
ကျွန်းဟိ ပထမဆုံးသော ဒေသန္တရအစိုးရအား ၁၉၅၆ခုနှစ်မာ ကျန်းမာရီးနန့် သန့်ယှင်းရီးခရိုင် တည်ဆောက်ရီးနန့်အတူ စတင်တည်ထောင်ခပြီးကေ ထိုဒေသပတ်ဝန်းကျင်တဝိုက်ကိုရာ တာဝန်ယူနိုင်ခရေ။ ၁၉၆၃မာ စမွီနန့် ပငန်းကျွန်းတိအားလုံးကို ဖုံးလွှမ်းတာဝန်ယူနှိုင်ရေအထိ ကျယ်ပြန့်လာခပြီး ထိုအချိန်အထိ ခရိုင်တခုအထဲသာတည်ဟိသိမ့်ရေ။ ၁၉၇၃ခုနှစ်မာ [[ကော့ပငန်းကျွန်]]းစွာ သီးသန့် ကျန်းမာရီးနန့် ရှင်းသန့်သောခရိုင် ဖြစ်လာခရေ။ ၁၉၈၁ခုနှစ်မှစတင်ပနာ ခရိုင်တခုလုံးအား တာဝန်ယူနိင်ရေ ကျန်းမာရီးနန့်ရှင်းသန့်သောခရိုင်ဖြစ်လာခရေ။

အရာခရိုင်တိအားလုံးပိုင် ကော့စမွီကျွန်းစွာလေ့ ၁၉၉၉ခုနှစ်မာ ဒေသန္တရခွဲမြူနီစပယ်တခုဖြစ်လာခရေ။ ၂၀၀၈ မာ ဒေသန္တရခွဲမြူနီစပယ် မြို့နယ် မြူနီစပယ်အဆင့်သို့ တိုးမြှင့်ပီးခပြီး ၂၀၁၂ခုနှစ်မာ မြို့တော်မြူနီစပယ်တခုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲတိုးမြှင့်ပီးခရေ။

မြို့နယ်အား [[ပတ္တယား]]ပိုင်ယင်းနည်းပိုင်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်အာဏာပိုပြီးကေကြီးမားရေ အထူးစီမံအုပ်ချုပ်မှုဧရိယာအဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ရီးအတွက် ၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစပြီးကေ ဆွေးနွေးခကေလေ့၂၀၁၈ ခုနှစ်အထိဇာ အတည်ပြုခြင်းမျှ မဟိသိမ့်ချေ။


==ပထဝီအနိန်အထား==
[[ဖိုင်:Bo Phut Beach.jpg|thumb|ဘိုဖွတ်ကမ်းခြီ]]
ကော့စမွီကျွန်းစွာ [[ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်]]မာ တည်ဟိပြီး [[ဆူရတ်ဌာနီ]]မြို့ဧ့ အရှိမြောက်လက် ၃၅ကီလိုမီတာအကွာ ((9°N, 100°E) မာဟိရေ။ [[ချွမ်ဖုံကျွန်းစု]]မာ အထင်ရှားဆုံးကျွန်းတခုဖြစ်တေ။ ကျွန်းဧ့အကျယ်ဆုံးအမှတ်မှ တိုင်းတာရာမာ ၂၅ကီလိုမီတာ (၆မိုင်)ခန့် ကျယ်ပြန့်ရေ။ မြောက်ဖက်မာ လူနီထူထပ်ရေ အပန်းဖြီကျွန်းတိဖြစ်ကတ်တေ [[ကော့ပငန်းကျွန်း]]၊ [[ကော့တောင်ကျွန်း]]နန့် [[ကော့နောင်ရွမ် ကျွန်း]]တိဟိပါယင့်။ စမွီအရှိမြောက်ဘက် ဘန်းရက်နံဘေးမာ လူမနီရေ ကော့စွန်ခေါ်ရေ ကျွန်းငယ်တခုဟိပြီးး ချိုဝင် အရှိမြောက်ဖက်မာတဝတဝငယ်ရေ ကော့မက်လန် ကျွန်းသျှေဟိရေ။ တောင်ဖက်မာ ကော့သန်း နှင် ကော့မက်စမ်ကျွန်းများဟိပြီးး ယင်းကျွန်မာ လည်ပတ်စရာနီရာစိကေချေစီဟိကတ်တေ။ အနောက်ဘက် အင်တန်ဝီးဝေးမာ မူကော့အန်သောင်း အမျိုးသားဟင်းခင်းဟိပြီးး ကျွန်းပေါင်း ၄၄ ကျွန်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ ယင်းသို့ ရက်ချင်းပြန်ခရီးဖြင့် လားရောက်လည်ပတ်နှိုင်ရေ။ 

ကော့စမွီကျွန်းဧ့ အလယ်ပိုင်းမာ တောတောင်တိနန့် ပြည့်နက်နိန်ပြီးကေ ယင်းဧ့ အကြီးဆုံးတောင် ခေါင်ဖွန်မာ ၆၃၅မီတာ (၂၀၈၃ပေ) မြင့်ရေ။ အရာ ကုန်းနိမ့်ပိုင်းနန့် ကမ်းခြီတလျောက်အား လမ်းအမှတ် ၄၁၆၉ဖြင့် ဆက်သွယ်ထားပြီးသား အရှည်အားဖြင့် ၅၁ကီလိုမီတာ (၃၂မိုင်) ဟိပြီးး ကျွန်းအား ပတ်လို့ဖောက်လုပ်ထားရေ။ လမ်းအမှတ် ၄၁၆၉ နန့် ဆက်သွယ်ထားရေ အရာကွန်ကရစ်လမ်းမတိအားအသုံးပြုပနာ ကျွန်းပေါ်ဟိအရာနီရာတိသို့ ခရီးလားလာနှိုင်ရေ။

အနောက်ဘက် ကမ်းရိုးတန်းမာ ကျွန်းဧ့မြို့တော် နတ်ထွန်မြို့ဟိပြီးး လူနီအိမ်ရာများ၊ အစိုးရရုံးတိနန့်တတူ ယင်းကျွန်းဧ့ ကတို့ဆိပ်ကြီး ၅ခုအနက် အဓိကကတို့ဆိပ်၂ ခု အား တွိရရေ။  နတ်ထွန်စွာ ပိုက်လောင်းတိအတွက် အဓိက ဆိပ်ခုံဖြစ်ပြီးကေ ယာဉ်တိနန့် အရာကုန်ပစ္စည်းပို့ဆောင်ရီးအတွက် အခရာသော ဆိပ်ခုံဖြစ်တေ။ ဒေဒေသစွာ ကုန်းမကြီးနန့် အပါးဆုံးသောမြို့ဖြစ်ပြီးကေ အဓိကဆိပ်ခုံဟိရေအတက် စမွီဧ့အရေးပါသော စီးပွားရီးဒေသဖြစ်လာရေ။ တအောင့်လောက်ကဒေသမားအုန်းသီးလုပ်ငန်းအပေါ်မှီခိုမှုမှ ခရီးလားလုပ်ငန်းတိုးတက်မှုနန့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပြင် လီဆိပ်ဧ့အရှိမြောက်ဘက်တည်နီရာနန့် တတူအကူးအပြောင်းစွာ ချိုဝင် (Chaweng) နန့် ဘိုဖွတ် (Bophut) ရို့မာစီးပွားဖြစ်လုပ်ငန်းများတိုးပွားလာစီရေ။

==ရာသီဥတု==
ကော့စမွီကျွန်းစွာ အပူပိုင်း ဆာဗန်နား ရာသီဥတုအားပိုင်ဆိုင်းထားရေ။ ကျွန်းမာခြောက်သွိရာသီဟိပြီးးဖေဖဝါရီလမာတလပျမ်းမျှမိုးရီချိန် ၆၀ မီလီမီတာ (၂ လက်မ) အပူချိန်မာတနှစ်လုံးလုံး ၁၈ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်ထက်ကျော်လွန်နိန်ပြီးကေပျမ်းမျှအပူချိန် ၂၈ ဒီဂရီနီးပါးဟိရေ။ ရာသီဥတုစွာတနှစ်လုံးအတွက်နွီးထွီးပြီးစိုစွတ်ရေ။ Phuket နန့်ထိုင်းနိုင်ငံတောင်ပိုင်းဟိအရာဒေသတိနန့်နှိုင်းနိူင်းပါက Samui ဧ့ရာသီဥတုမာပိုပြီးကေခြောက်သွိစွာ (Samui စွာတနှစ်လျှင်မိုးရီ ၁,၉၆၀ မီလီမီတာရွာသွန်းစွာ၊ ဖူးခက်ကျွန်းမာ မိုးရီချိန် ၂,၂၂၀ မီလီမီတာ (၈၇ လက်မ) ရဟိရေ။ ဖူးခက်ဧ့ခြောက်သွိသောရာသီစွာခြောက်လမှသျှစ်လအထိကြာမြင့်ရေ။ စမွီမာကား မိုးရီးချိန် ၂၁၂ မီလီမီတာ (၈ လက်မ)အထက်ရဟိသော လမာ နှစ်လပဟိရေ။ အဆိုးရွားဆုံးမိုးရွာသွန်းမှုကိုအောက်တိုဘာနန့်နိုဗန်ဘာလများမာဖြစ်တေ။ အပူပိုင်းရာသီဥတုကြောင့်နှစ်တနှစ်လုံးလုံး မိုးရီရဟိရေ။ တခါရွာလျှင် မိနစ် ၂၀ မှ တနာရီလှောက်ဟိရေ။ 
{{Weather box
|location = Ko Samui (1981–2010)
|metric first = Yes
|single line = Yes
|Jan record high C = 33.4
|Feb record high C = 33.9
|Mar record high C = 35.4
|Apr record high C = 36.5
|May record high C = 36.3
|Jun record high C = 36.2
|Jul record high C = 36.0
|Aug record high C = 35.8
|Sep record high C = 35.4
|Oct record high C = 34.1
|Nov record high C = 34.0
|Dec record high C = 32.3
|year record high C = 36.5
|Jan high C = 29.0
|Feb high C = 29.4
|Mar high C = 30.6
|Apr high C = 32.0
|May high C = 32.6
|Jun high C = 32.5
|Jul high C = 32.2
|Aug high C = 32.1
|Sep high C = 31.7
|Oct high C = 30.5
|Nov high C = 29.6
|Dec high C = 29.2
|year high C = 31.0
|Jan mean C = 26.8
|Feb mean C = 27.4
|Mar mean C = 28.2
|Apr mean C = 29.1
|May mean C = 28.9
|Jun mean C = 28.7
|Jul mean C = 28.3
|Aug mean C = 28.2
|Sep mean C = 27.9
|Oct mean C = 27.2
|Nov mean C = 26.8
|Dec mean C = 26.6
|year mean C = 27.8
|Jan low C = 24.2
|Feb low C = 25.0
|Mar low C = 25.6
|Apr low C = 26.1
|May low C = 25.7
|Jun low C = 25.5
|Jul low C = 25.1
|Aug low C = 25.2
|Sep low C = 24.8
|Oct low C = 24.3
|Nov low C = 24.1
|Dec low C = 23.9
|year low C = 25.0
|Jan record low C = 18.6
|Feb record low C = 19.5
|Mar record low C = 21.0
|Apr record low C = 22.0
|May record low C = 22.1
|Jun record low C = 20.6
|Jul record low C = 19.9
|Aug record low C = 21.7
|Sep record low C = 19.4
|Oct record low C = 21.4
|Nov record low C = 20.3
|Dec record low C = 18.8
|year record low C = 18.6
|rain colour = green
|Jan rain mm = 86.2
|Feb rain mm = 54.4
|Mar rain mm = 80.8
|Apr rain mm = 83.1
|May rain mm = 155.9
|Jun rain mm = 124.1
|Jul rain mm = 116.3
|Aug rain mm = 110.9
|Sep rain mm = 121.7
|Oct rain mm = 309.8
|Nov rain mm = 506.6
|Dec rain mm = 210.3
|year rain mm = 1960.1
|Jan rain days = 11.0
|Feb rain days = 5.6
|Mar rain days = 5.9
|Apr rain days = 8.6
|May rain days = 15.6
|Jun rain days = 13.7
|Jul rain days = 14.4
|Aug rain days = 15.2
|Sep rain days = 16.2
|Oct rain days = 19.6
|Nov rain days = 19.2
|Dec rain days = 13.7
|year rain days = 158.7
|Jan humidity = 83
|Feb humidity = 82
|Mar humidity = 82
|Apr humidity = 81
|May humidity = 80
|Jun humidity = 78
|Jul humidity = 78
|Aug humidity = 78
|Sep humidity = 80
|Oct humidity = 85
|Nov humidity = 85
|Dec humidity = 82
|year humidity = 81
|Jan sun = 198.4
|Feb sun = 214.7
|Mar sun = 238.7
|Apr sun = 201.0
|May sun = 192.2
|Jun sun = 150.0
|Jul sun = 155.0
|Aug sun = 151.9
|Sep sun = 144.0
|Oct sun = 145.7
|Nov sun = 174.0
|Dec sun = 176.7
|year sun = 
|Jand sun = 6.4
|Febd sun = 7.6
|Mard sun = 7.7
|Aprd sun = 6.7
|Mayd sun = 6.2
|Jund sun = 5.0
|Juld sun = 5.0
|Augd sun = 4.9
|Sepd sun = 4.8
|Octd sun = 4.7
|Novd sun = 5.8
|Decd sun = 5.7
|yeard sun = 5.9
|source 1 = Thai Meteorological Department&lt;ref name=TMD1&gt;{{cite web
| url = http://climate.tmd.go.th/content/file/75
| title = Climatological Data for the Period 1981–2010
| publisher = Thai Meteorological Department
| page = 23
| accessdate = 7 August 2016
| archive-date = 26 December 2018
| archive-url = https://web.archive.org/web/20181226035029/http://climate.tmd.go.th/content/file/75%0A
}}&lt;/ref&gt;
|source 2 = Office of Water Management and Hydrology, Royal Irrigation Department (sun and humidity)&lt;ref name=RID&gt;{{cite web
| url = http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf
| title = ปริมาณการใช้น้ำของพืชอ้างอิงโดยวิธีของ Penman Monteith (Reference Crop Evapotranspiration by Penman Monteith)
| publisher = Office of Water Management and Hydrology, Royal Irrigation Department
| page = 108
| language = Thai
| accessdate = 7 August 2016
| archive-date = 1 December 2016
| archive-url = https://web.archive.org/web/20161201211547/http://water.rid.go.th/hwm/cropwater/CWRdata/ETo/ETo_PenMon_2554.pdf
}}&lt;/ref&gt;

}}

==အုပ်ချုပ်ရီး==
ကော့စမွီစွာ အမ်ဖိုး(ခရိုင်)တခုဖြစ်ပြီးကေ ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်မား ပါဝင်ရေ။ ထိုခရိုင်အား ခရိုင်ခွဲ ၇ခု၊ အုပ်ချုပ်ရီးကျေးရွာ ၃၉ ခုရို့နန့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ ကျွန်းတခုလုံးမာ မြို့တော်စည်ပင်တခုဟိရေ။ အမ်သောင်း ကျွန်းစုအပါအဝင် နံဘေးအနားဟိ အရာကျွန်းငယ်တိအား အုပ်ချုပ်ရာမာလည်း တာဝန်ယူထားရရေ။ 
မူလက ဒေခရိုင်နန့် ကျွန်းတိအားလုံးစွာ ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်ဧ့မာပါဝင်ရေ။ ကော့ပငန်းနန့်ကော့တောင်ကျွန်းများ ခရိုင်ငယ်(King amphoe)
အဆင့်မှ ခွဲထွက်လားခကတ်ပြီးကေ ကော့ပငန်းကျွန်းအား ၁၉၇၀ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ရက်မာ ခွင့်ပြုခရေ။ ၁၉၈၀ခုနှစ်အထဲ အမ်သောင်းခရိုင်ဧ့ အုပ်ချုပ်ရီးကျေးရွာနံပါတ်၇ စွာ ကော့ချောက်၊ ကော့နော့ဖောင် နန့် ကော့ ရီကန်ရို့အား ဒွန်းဆက်ခရိုင်မှ တာဝန်ခွဲယူရန် ပြန်ပနာသတ်မှတ်ပီးခပြီးကေ အဂုချိန်မာ ကျေးရွာနံပါတ်၁၁ အဖြစ်ဖွဲ့စည်းခကတ်တေ။ 


{|
|- valign=top
||
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! No.
! Name
! Thai
! Villages
! [[Population|Pop.]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=8493&amp;statType=1&amp;year=60|publisher=Department of Provincial Administration|title=Population statistics 2017|language=Thai|accessdate=2018-04-04|archive-date=5 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305093915/https://stat.dopa.go.th/stat/statnew/statTDD/views/showZoneData.php?rcode=8493&amp;statType=1&amp;year=60}}&lt;/ref&gt;
|-
||{{0}}1.||Ang Thong||{{lang|th|อ่างทอง}}||{{0}}6||13,043
|-
||{{0}}2.||Lipa Noi||{{lang|th|ลิปะน้อย}}||{{0}}5||{{0}}5,432
|-
||{{0}}3.||Taling Ngam||{{lang|th|ตลิ่งงาม}}||{{0}}5||{{0}}6,138
|-
||{{0}}4.||Na Mueang||{{lang|th|หน้าเมือง}}||{{0}}5||{{0}}5,339
|-
||{{0}}5.||Maret||{{lang|th|มะเร็ต}}||{{0}}6||{{0}}9,051
|-
||{{0}}6.||Bo Phut||{{lang|th|บ่อผุด}}||{{0}}6||19,014
|-
||{{0}}7.||Mae Nam||{{lang|th|แม่น้ำ}}||{{0}}6||{{0}}9,248
|}
||&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[File:Tambon 8404.png|Map of Tambon]]
|}


==ပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရီး==
စမွီလီဆိပ်စွာ ဘန်ကောက်လီကြောင်းလိုင်းက တည်ဆောက်ခဲ့ရေ ကုပ္မဏီပိုင်လီဆိပ်ဖြစ်တေ။ ဒေလီဆိပ်အား ၁၉၈၉ခုနှစ်မာ စတင်တည်ဆောက်ခပြီးကေ ကုန်းတွင်းပိုင်းမှ ကော့စမွီသို့ ဝန်ဆောင်မှုပီးထားပြီး အဓိကအရေးပါရေ တခုတည်းသော လီကြောင်းလိုင်းဖြစ်တေ။ ဒေလီဆိပ်ပတ်ဝန်းကျင်မာ အုန်းပင်နန့်အရာသဘာဝပေါက်ပင်တိက ထုတ်လုပ်ရေ သဘာဝလီအီးစနစ်ကြောင့် ပရာဆတ် ပရဆတ်သောင် အိုစတ် လမ်းညွှန်မှုအောက်မာပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရေသက်ရောက်မှုအကဲဖြတ်ခြင်းဆုကိုရဟိခရေ။ ကော့စမွီလီဆိပ်အား အဖွင့်ပုံစံတည်ဆောက်ထားပြီးသား ထိုင်းရိုးရာပုံစံ ဗိသုကာတိနန့် နှီးနွယ်အောင် တည်ဆောက်ပီးထားရေ။ ၂၀၀၉ ခုနှစ်မာလီဆိပ်စွာ ခရီးသည် ၁.၃ သန်းနန့်လီယာဉ်တင်သင်္ဘော ၁၇,၇၀၇ ရို့ကိုကိုင်တွယ်ခရေ။ အဂုလီဆိပ်ကို Thai Airways International မှဘန်ကောက်သို့၊ Firefly လီကြောင်းလိုင်းတိကကွာလာလမ်ပူနန့် Penang လီကြောင်းလိုင်းတိနန့်စင်ကာပူ SilkAir ရို့ကထပ်မံ ၀ န်ဆောင်မှုပီးရေ။

စမွီမှဖူးခက်နန့်အရာ အခြားနီရာတိသို့ လီကြောင်းခရီးစဉ်တိလေ့ဟိရေ။ ၂၀၁၂ ခုနှစ်မာ ထိုင်းအစိုးရအနိန်နန့်လီဆိပ်ဈီးနှုန်းမြင့်မားခြင်းကြောင့်တိုင်မှုတိကြောင့် စမွီလီဆိပ်စွာ ဒုတိယဖြစ်လှာနှိုင်ရေဟုကြေညာခရေ။

ပြည်မကြီးနန့် ဆက်သွယ်ရန် ကားနန့် ခရီးသည်များတင်ဆောင်နှိုင်ရေ သင်္ဘောလိုင်းတချို့ဟိရေ။ ယင်း သင်္ဘောတိစွာ ဒွန်ဆက်  ဆိပ်ခုံမှ အနောက်ဘက်ဟိကျွန်းဟိ ဆိပ်ခုံများဖြစ်ရေ လီပနွိုင်နန့် နတ်ထွန် ဆိပ်ခုံတိသို့ ဗြီးဆွဲပီးရေ။ ပြည်မကြီးသို့ သွားရေ အများပိုင်ယာဉ်တိအားလုံးစွာ နတ်ထွန်မြောက်ဘက်ဟိ ဘတ်စ်ကားဂိတ်အသစ်မှ စတင်ပနာ ဝန်ဆောင်မှုပီးရေ။ ပုဂ္ဂလိကပိုင် ဆောင်သွေး(နောက်ဖက်မာထိုင်ခုံနှစ်တန်းပါရေ ကားငယ်) ခေါ် အငှားယာဉ်ငယ်တိစွာ ဘတ်စ်ကားဝန်ဆောင်မှုပိုင် မြို့တလုံးလုံး ပို့ဆောင်ပီးနှိုင်ပြီး နိအချိန်မာ သတ်မှတ်ဈီးနှုန်းအတိုင်းဗြီးဆွဲပီးစွာ၊ စင်းပြတ်ငှားတက္ကစီတိလေ့ဟိပြီးခရီးအကွာအဝီးပေါ်မူတည်ပနာ သတ်မှတ်ဈီးနှုန်းအတိုင်း ကောက်ခံကတ်တေ။

==ခရီးလားလုပ်ငန်း==
ကော့စမွီကျွန်းဟိ ခရီးလားလုပ်ငန်း ကျယ်ပြန့်လာရေအလျှောက် အပန်းဖြီစခန်းများ၊ ဘန်ဂလိုတိနန့် ပုဂ္ဂလိပိုင် ဗျိုင်းအိမ်ရာများ တိုးချဲ့တည်ဆောက်ပါလတ်တေ။ ဒေကျွန်းဧ့ ဟိုရေအခန်းစုစုပေါင်းမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်စာရင်းအရ ၁၇,၄၇၉ခန်းဖြစ်ပြီးကေ ၂၀၁၅ခုနှစ်မာ ၄၅၉ခန်း တိုးချဲ့ခရေလို့သိရရေ။ စျီးကွက်လိုအပ်ချက်အားတွက်ချက်ကြည့်ရာမာ အာသျှသား ခရီးလား မိသားစုတိက အများဆုံးဖြစ်ကေလေ့ ထိပ်ပိုင်းစျီးကွက်ကို ဂျာမန်၊ ယူကေနန့် ထိုင်းရို့က ရယူထားပြီးသား စုစုပေါင်းရှဲယာမာ ၂၇ ရာခိုင်းနှုန်းဟိရေ။ ဘန်ကောင်လီကြောင်းလိုင်းကလေ့ ယင်းရို့၏ လီယာဉ်တိကို ခေတ်မီစီရန်အတွက် အဲယားဘက်စ်လီယာဉ်သစ်များ၊ ပန်ကာလီယာဉ်ဖြစ်တေ အေအာတီ ၇၂ လီယာဉ်တိနန့် အဆင့်မြှင့်တင်ခရေ။ 
၂၀၁၇ အထဲ ဒေကျွန်းစွာ နိုင်ငံခြားအာဂန္တုပေါင်း ၂.၅သန်းခန့် လက်ခံရဟိပြီး ၂၀၁၆ခုနှစ်က ၂.၃၄ သန်းခန့် ရဟိရေ။ ဗျိုင်းဟိုရေတိ၏အဆိုအရ ကော့စမွီကျွန်းသို့ ရာရောက်လည်ပတ်စွာ အာဂန္တုတိ၏ တယောက်လျှင် ပျမ်းမျှသုံးဖေသာ တနိလျှင် ဘတ် ၇၇၀၀၀ မှ ၈၂၀၀၀ ဟိရေဟူဧ့။ 

၂၀၂၀ ခုနှစ်အရ ထိုင်းလွှတ်တော်အထဲဟိ ဥပဒေပြုသူတိက နတ်ခွန်စီထမရတ်ပြည်နယ်နန့် စမွေ ချိတ်ဆက်ပီးဖို့ ၁၈ကီလိုမီတာအရှည်တန်းထားတစင်း တည်ဆောက်ရီးအား အလေးပီးဆွေးနွေးလားဖို့လို့ သိရရေ။ လွှတ်တော်အမတ်တိပြောဆိုရေမှ ဒေပရောဂျတ်စွာ ထိုင်တောင်ပိုင်းဧ့ စီးပွားရီးအား ပိုပြီးကေအားကောင်းလာစီဖို့လို့ဆိုရေ။ လက်ဟိဝန်ကြီးချုပ် ပရာရွတ် ချန်အိုချာအား ဂုဏ်ပြုရေအနိန်နန့် ချန်အိုချ တန်းထားဟု အမည်ပီးမည်ဖြစ်ကြောင်း တင်သွင်းထားဧ့။ 

==သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် တိုးတက်မှုစီမံကိန်းတိ==
ကော့စမွေကျွန်းအား လာရောက်လည်ပတ်ရေ အာဂန္တုမာ တနှစ်လျှင် ၂,၇၀၀,၀၀ လှောက်ဟိရေ။ ။ ယင်းကိုစီမံခန့်ခွဲရန်အပန်းဖြီစခန်း၊ ဟိုရေ၊ ဗီလာ၊ စားသောက်ဆိုင်နန့်စက်ရုံတိုင်းရေယင်းရို့၏ မိလ္လာကန်စနစ်တိကိုထိန်းသိမ်းဖို့လိုအပ်ရေ။  လမ်းမကြီးမှစီးဆင်းလှာရေ မိုးရီအား စုဆောင်းရယူခြင်းလုပ်ငန်းစွာ ၂၀၀၇ခုနှစ်မာ စတင်ရေ အဓိကလမ်းမကြီး ပြန်ပနာရှင်သန်ရီးနန့်တိုးတက်ရီးစီမံကိန်းအထဲ ကျကျယ်ပြန့်ပြန်တိုးတက်လာယား ၂၀၂၀ခုနှစ်အထဲပြီးဆုံးမည်ဖြစ်တေ။ ဒေစီမံကိန်းစွာ ကျွန်းပတ်လည်အဓိကလမ်းမကြီးအား ပိုပြီးကေကျယ်ပြန်လာစီပြီး ခိုင်ခံရေ ဒုံနာပိုးရေ ကွန်ကရစ်လမ်းများ၊ လမ်းလျောက်စင်္ကြံလမ်းများ၊ ထပ်တိုးလာရေ လမ်းမီတိုင်းများ၊ ရေစုဆောင်းရေနီရာအစဟိစွာရို့ ပိုပြီးကေတည်ဆောက်နိုင်ခရေ။ ကော့စမွီကျွန်းမာ စီးဆင်းမိုးရီအား ပြန်ပနာပြုပျင်ရေ အဓိကစက်ရုံကြီး ၃ရုံ ဟိပြီးး ချိုဝင်၊ လမိုင်းနန့် မဲနမ်း ရို့မာတည်ဟိရေ။ ကျွန်းဟိ စက်ရုံ ဟိုရေနန့် နီအိမ်များမာ ကိုယ်ပိုင်မိလ္လာကန်စနစ်များ ဟိပြီးးဖြစ်ရေအလျှောက် ဒေစက်ရုံကြီးတိ၏ အဓိကလုပ်ငန်းမာ လမ်းမကြီးများဖီးမှစီးဆင်လာရေ စုဆောင်းရဟိလာရေ မို‌းရီတိအား သန့်စင်ရန်ဖြစ်တေ။
 
အရာကျွန်းများဖြစ်ကတ်ရေ ကော့တောင်နန့် ကော့ပငန်းကျွန်းများမာ ကောင်းမွန်ရေ အခြီခံအဆောက်အဦးစီမံကိန်းနန့် ပြဋ္ဌာန်းချက်တိချို့တဲ့ခြင်းကြောင့် ပိုပြီးကေကြီးမားရေ ပြဿနာတိနန့်ရှိဆိုင်နီရရေ။ အရာကျွန်းများထက်မာ ယင်းပိုင် ရီသန့်စင်စက်ရုံများပိုပြီးကေဆောက်လုပ်ဖို့အစီအစိုင်စွာရန်ပုံဖေသာမလောက်ငှခြင်းကြောင့်ပြဿနာတိနန့် ရှိဆိုင်နိန်ရချိန် ကော့စမွေဧ့ ကောင်းမွန်သောအခြီခံအဆောက်အအုံတိက ပိုပြီးကေနှစ်သက်ဖွယ်ကောင်းစီရေ။

==ပွဲတော်များ==
*ကျွဲတိုက်ပွဲတော်။ ။ ကော့စမွီဧ့ ကျော်ကြားသော ပွဲတော်တိထဲက တခုဖြစ်ပြီးကေ နှစ်သစ်ကူးနိနန့် သင်္ကြန်ရက်များမာ ကျင်းပရေ။ စပိန်ကျွဲတိုက်ပွဲတိနန့်မတူပဲ အန္တရာယ်ကင်းရေ။ ဒေပွဲတိကို ရှီးခေတ်ဓလိ့ထုံးတမ်းတိနန့်အခမ်းအနားတိအရကွဲပြားရေ။ ကျွဲတိကို ဖဲကြိုးတိနန့် ရွှီပိန်းချအရွက်တိနန့်တန်ဆာဆင်ထားရေ။ ပြိုင်ပွဲမစတင်မီ ဘုန်းတော်ကြီးတိက ကျွဲတိကို ပရိတ်‌ရေဖြန်းပက်ဖြန်းပြီး နှစ်ကြိမ်သာ ခတ်စီရေ။ အလောင်းအစားခြင်းစွာ ဒေဖြစ်ရပ်တိ၏ တစိတ်တပိုင်းဖြစ်ကေလေ့ ထိုင်းနိုင်ငံမာအလောင်းအစားခြင်းစွာတရားမဝင်ပါ။ 
*Samui Regatta: Samui Regatta စွာနှစ်စိုင်နှစ်တိုင်းကျင်းပသော ရွက်တိုက်ပြိုင်ပွဲဖြစ်တေ။ ယင့်ချင့်ပြိုင်ပွဲကိုနိုင်ငံတိုင်းမာသိပျားပြိုင်ဘက်များဖြစ်ရေ ဩစတြေးလျ၊ စင်ကာပူ၊ ဂျပန်နန့်တရုတ်နိုင်ငံတိက ပြိုင်ဘက်တိလေ့ လာရောက်နိူင်းပြိုင်ကတ်တေ။ ထိုပွဲကို ၂၀၀၂ ခုနှစ်မာစတင်ခရေ။
Ten Stars Samui အနုပညာပါတီ - အနုပညာချစ်သူတိ၊ ဒေသခံထိုင်းနန့်အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေအနုပညာသျှင်တိနန့်သူရို့၏အနုပညာလက်ရာတိကိုတတူတကွပေါင်းစပ်ပီးရေအရာထခါယိုင်ကျေးမှုပွဲတခုဖြစ်တေ။ အပန်းဖြီစခန်းအမျိုးမျိုးနန့်အရာနီရာများမာကျင်းပသောနှစ်ပတ်လည် ဒေပွဲစွာ စမွေမာ အနုပညာအသိုင်းအဝိုင်းကိုတည်ဆောက်ရန်အဓိကထားပနာ အထူးအနုပညာသျှင်တိဧ့ တင်ဆက်မှုတိဖြင့် ကျင်းပပီးရေ။ 
*Samui Triathlon: အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေ Triathlon Union စွာဒေပွဲကိုနှစ်စိုင်ကျင်းပရေ။ ဒေပွဲစွာကမ္ဘာတဝန်းမှသင်တန်းသားငါးရာကျော်ကိုသိမ်းသွင်းထားရေ။
*Koh Samui THA Midnight Run - Koh Samui Midnight Run စွာထိုင်းဟိုရေအစည်းအရုံး (THA) နန့် Ko Samui ဧ့ Thailand Association (TAKS) မှစီစိုင်သောပရဟိတလုပ်ငန်းတခုဖြစ်တေ။ ဒေချင့်စွာပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေမာ့ခ်ျလကျင်းပသောနှစ်စိုင်ဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပါရေ။ တက်ရောက်သူ ၂၀၀၀ ကျော်ဖြင့်တတူ Samui နန့်ထိုင်းနိုင်ငံရို့မာအကြီးမားဆုံးအဗြီးပြိုင်ပွဲတခုဖြစ်တေ။ ပါဝင်သူတိစွာ ချိုဝင်(Chaweng) သဲပြင်ရှည်လမ်းများထက်မာ ၅ကီလိုမီတာ (သို့) ၁၀ ကီလိုမီတာအကွာအဝီးအထိပြေးရရေ။ ပထမဆုံးအဗြီးပြိုင်ပွဲကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်မာကျင်းပခရေ။
*Koh Samui (နှစ်ပတ်လည်ပွဲတော်) ကိုနှစ်စိုင် စတ်တင်ဘာလဒုတိယပတ်ပတ်လည်မာကျင်းပလိဟိရေ။ များရေအားဖြင့်ဆိပ်ခုံမြို့ဖြစ်ရေ နတ်ထွန်(Nathon) နန့် Chaweng ရို့မာဖြစ်တေ။ ဂီတပွဲများ၊ လက်မှုပညာပွဲများ၊ ထိုင်းယိုင်ကျေးမှုပြပွဲတိနန့်ကျွန်းဧ့အရှည်ဆုံးကမ်းခြီတလျှောက်မာတည်ဟိပြီးအခမဲ့ဘူဖေးတိနန့်လည်း ကျွေးမွီးရေ။ ကြီးမားလှရား ပွဲတော်ဧ့ အခမဲ့ညစာစားပွဲဟာ စတ်တင်ဘာ ၁၂ ရက် ၂၀၁၇ ခုနှစ်မာပြုလုပ်ခပြီး အကြီးမားဆုံးဘူဖေးပွဲအဖြစ် ဂရင်းနစ်စံချိန်ဝင်ခရေ။ ဒေပွဲစွာ စမွီဟိ ချိုဝင်သဲပြင်ရှည်တလျှောက် ၂.၅ ကီလိုမီတာရှည်ရေ။ ငါးရက်ကြာကျင်းပသောပွဲတော်စွာနှစ်စိုင်နှစ်တိုင်းကျင်းပလေ့ဟိပြီးး ၁၈၉၇ ခုနှစ်မာကျွန်းတည်ထောင်ခြင်းဧ့ ၁၂၀ နှစ်မြောက်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ်စတင်ကျင်းပပီးခခြင်းဖြစ်တေ။ 
*Koh Samui အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေ Podcast ပွဲတော် - အပြည်ပြည်ဆိုင်ရေ Podcast ပွဲတော်စွာ Chaweng ကမ်းခြီမာကျင်းပပြီး ၂၀၁၈ ပွဲတော်မာ ရာပေါင်းများစွာသောနိုင်ငံတိုင်းပရိသတ်ကိုသိမ်းသွင်းရေ။ Podcasts မျိုးစုံအား တင်ဆက်ပီးခပြီး  ဩစတြေးလျ Logie ဆုရဟိသူ Dilruk Jayasinha ပါဝင်အစီအစိုင်မှူးလုပ်ပနာ The Dollop ဇာတ်လမ်းတွဲအားတင်ဆက်ပီးခရေ။

==ကိုးကား==
{{reflist}}

[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ ကျွန်းတိ]]
[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]</text>
      <sha1>qag8lde4siefvfk42jxfu8ims8twmow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ထွန်းလှိူင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4960</id>
    <redirect title="ထွန်းလှိုင်" />
    <revision>
      <id>19420</id>
      <timestamp>2026-07-08T02:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Retkhaberi moved page [[ထွန်းလှိူင်]] to [[ထွန်းလှိုင်]]</comment>
      <origin>19420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="5exds9bpvi4w1ox93g517w96b3509q5" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ထွန်းလှိုင်]]</text>
      <sha1>5exds9bpvi4w1ox93g517w96b3509q5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကော့တောင်ကျွန်း</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4961</id>
    <revision>
      <id>19421</id>
      <timestamp>2026-07-08T03:04:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Infobox settlement | name                    = ကော့တောင် (Ko Tao) | native_name             = เกาะเต่า | native_name_lang        =  | settlement_type         = Subdistrict | image_skyline           = View from New Heaven.JPG | image_alt               = | image_caption           = Shark Bay, on the island's south side | nickname                = | motto                   = | image_seal =  | image_map               =  | mapsize...&quot;</comment>
      <origin>19421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30952" sha1="r0lgc6fd2m4z6hksurganrdh9lcv1ov" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ကော့တောင် (Ko Tao)
| native_name             = เกาะเต่า
| native_name_lang        = 
| settlement_type         = Subdistrict
| image_skyline           = View from New Heaven.JPG
| image_alt               =
| image_caption           = Shark Bay, on the island's south side
| nickname                =
| motto                   =
| image_seal = 
| image_map               = 
| mapsize                 = 
| map_alt                 =
| map_caption             = 
| coordinates             = {{coord|10|5|24|N|99|50|17|E|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| seat_type               = 
| seat                    = 
| leader_party            =
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 21
| area_rank               = 
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             =
| population_footnotes    =
| population_total        = 1,382
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 
| population_density_rank = 
| population_demonym      =
| population_note         =
| pushpin_map             = Thailand &lt;!-- name of a location map as per Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position  = right &lt;!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_mapsize         =
| pushpin_map_caption     =
| pushpin_map1            =
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_map_alt1        =
| pushpin_mapsize1        =
| pushpin_map_caption1    =
| timezone1               = [[Time in Thailand|ICT]]
| utc_offset1             = +7
| iso_code                = 
| website                 =
| footnotes               =
&lt;!-- location ------------------&gt;
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = ထိုင်းနိုင်ငံ&lt;!-- the name of the country --&gt;
| subdivision_type1       = [[ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1       = ဆူရတ်ဌာနီ
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = ကော့ပငန်း &lt;!-- etc., subdivision_type6 / subdivision_name6 --&gt;
}}

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ပိုင် ကျွန်းတကျွန်းဖြစ်ပြီးကေ [[ချွမ်ဖိုကျွန်းစု]]ဧ့ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်တေ။ [[ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်]]ဧ့ အနောက်ဖက်မာ တည်ဟိရေ။ ကျွန်းအကျယ်အဝန်းမာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၂၁ကီလိုမီတာ ဟိရေ။ ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ် [[ကော့ပငန်းကျွန်း|အမ်းဖိုးကော့ပငန်း]]ဧ့ ခရိုင်ခွဲဖြစ်တေ။ ၂၀၀၆ခုနှစ် စစ်တမ်းတိအရ လူဦးရွီ ၁၃၈၂ ဦးခန့် နီထိုင်ရေ။ အဓိက လူနီထိုင်ရာဒေသမာ ဘန်းမဲဟတ် ဖြစ်တေ။{{citation needed|date=January 2015}} 

၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစပြီးကေ  သံသယဖြစ်ဖွယ် သို့ မဟုတ် မှုခင်းဆိုင်ရေ အခြီအနီများအောက်မာ သီဆုံးခရရေ ခရီးလား အာဂန္တု အနည်းဆုံး ၁၀ ဦးခန့်အား တွိဟိခရပြီးနောက်ပိုင်း  ဒေကျွန်းနာမည်ကို  &quot;သီမင်းကျွန်း&quot;ဟု မီဒီယာတိက ဖော်ပြကတ်တေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mail|first=Pattaya|date=2020-06-16|title=Whale Shark spotted at Koh Tao, island in the Gulf of Thailand|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/whale-shark-spotted-at-koh-tao-island-in-the-gulf-of-thailand-304227|access-date=2020-10-02|website=Pattaya Mail|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 

ဒေကျွန်းဧ့အဓိက စီးပွားရီးမာ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီးကေ အထူးအနိန်နန့် [[ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးလုပ်ငန်း]] (Scuba diving) ဖြင့် ထင်ရှားရေ။

==ပထဝီအနိန်အထား==

ကနဦးမာ ဒေကျွန်းမာ ဇာသူလေ့မနီထိုင်ချေ။ ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတိက ပိုက်ချသမားနန့် လောင်းတိရာ မုန်တိုင်းခိုရန် လာရောက်နီထိုင်ကတ်တေ။ အနောက်တိုင်း မြီပုံဆွဲသူတိနန့် ရီလမ်းသွားတိဧ့ ရှိဟောင်းမြီပုံများမာ ပူလို ဘာဒီယာ ကျွန်းအဖြစ် ရီးသားဖော်ပြထားပြီးသား မလအို-ပိုလီနီးရှားလူမျိုးများ ပထဦးစွာအခြီချနီထိုင်ကတ်ောင်း ညွှန်းဆိုထားရေ။ မြီပုံဟောင်းတိအရတောင်ဘက် - မြောက်ဘက်နန့်မချေကျွန်းဆွယ်ဧ့အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းမာတည်ဟိပြီးကျွန်းသုံးကျွန်းဟိရေ။ ဒေကျွန်းတိထဲက  မြောက်ဘက်အကျဆုံး နန့်အသီးငယ်ဆုံးနီရာမာ P. Bardia ဖြစ်ပြီးကေ ဒေနာမည်အား၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းအထိအသုံးပြုခရေ။ ကောင်းဘီယက်မြီပုံသာဓကမာ ၁၇၀၁ ရက်စွဲပါ John Thornton ဧ့ တတိယမြောက်စာအုပ် &quot;အိန်းဂလိချ်လီယာဉ်မှူး&quot; မာ ဖော်ပြထားရေ်လည်း စယမ်းဂျိုင်တာလောင်မြီပုံစွာ ၁၆၇၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကပင် ဟိနီယားဖြစ်တေ။  ဝီလျံ ဒမ်ပီယာဧ့ အရှိအင်ဒီးစ်မြီပုံများ(၁၆၉၇ခုနှစ်) မာလည်းကြည့်ရှုနှိုင်ပါသိမ့်ရေ။ မျက်မှောက်ခေတ် တိကျမှန်ကန်မှုစံသတ်မှတ်ချက်အရ ထိုကျွန်းတိကို အစောပိုင်းမြီပုံများမာတိကျစွာနီရာချထားခြင်းမဟိပါ။ ၁၇ ရာစုရီကြောင်းလားလာမှုနန့်မြီပုံရီးဆွဲမှုစွာ  ဒေဒေသအမာ  လောင်ဂျီကျု ၁ ဒီဂရီ သို့ ရေမိုင် ၆၀ ခန့် တိကျရေ '''''Backstaff''''' ကိရိယာ အသုံးပြု ရီးဆွဲခကတ်တေ။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်မာထုတ်ဝီခရေ ''(Edinburgh Gazetteer)'' သို့မဟုတ် ပထဝီဆိုင်ရေအဘိဓာန်စာအုပ်စွာ ဒေကျွန်းကိုဖော်ပြပြီးကေ ပထဝီအနိန်အထားကိုဖော်ပြရေ။ Narrative of a Residence in Siam စာအုပ်မာ ဘာဒီယာကျွန်းမာ လူနန့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်းဖော်ပြထားရေ။ မှတ်တမ်းဧ့အဆိုအရ ကျွန်းဧ့အနောက်ဘက်ခြမ်း ပင်လယ်အော်ဟိ ရွာတရွာမာလယ်ယာမြီတိနန့်နများပင်ဟိရေဟူဧ့။ ဒေစာအုပ်မာ ဘာဒီယာ ကျွန်းဧ့ တဲတိနန့်အုန်းပင်တိကိုဖော်ပြသော ရုပ်ပုံများပါဟိရေ။ ၁၈၀၁ ခုနှစ်မာ ဂျိုးဇက်ဟတ်ဒတ်က ကျွန်းတိကိုလားလာရန်ဒေလမ်းညွှန်တိကိုထည့်သွင်းခရေ။ အနောက်မြောက်မာ ပူလိုကာနွန်နန့် အမြင့်တူရေ ကျွန်းနှစ်ဟိရေ။ ပထမကျွန်းအား [[စန်ကိုရီ]] ဟုခေါ်ပြီးကေ ၇ လိဂ်(၃မိုင်) ဒုတိယကျွန်းအား ဘာဒါ သို့မဟုတ် ဘာဒီယာ ဟုခေါ်ပနာ စန်ကိုရီမှ ၇ လိဂ်ခွဲ ခန့်မာ ဟိရေဟူဧ့။ (၁ လိဂ် စွာ လှောက်မှန်းချေ ရေမိုင် ၃ မိုင် သို့ ၅.၅ကီလိုမီတာ ဟိရေ) &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Thornton |first1=John |title=The English Pilot, the Third Book |website=Royal Museums Greenwich |url=http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |archive-date=3 May 2012 |accessdate=9 October 2020 |archivedate=3 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan }}&lt;/ref&gt; 

၁၈၉၉ ခုနှစ်ဂျုန်လ ၁၈ ရက်နိမာဘုရင် [[ချူလာလောင်ကွန်း]] စွာ ကော့တောင်ကျွန်း သို့လားရောက်ခပြီးကေ စိုင်လီ (Sairee) ကမ်းခြီနံဘေး ဂျော်ပေါခရာဝအော် ဟိ ကျောက်တုံးကြီးထက်မာသူ၏ [[ဘုရင့်တံဆိပ်တော်]] monogram ကိုသက်သီအဖြစ် ချန်ထားခရေ။ ဒေနိခေတ်ထိ ဒေနီရာအား လာရောက်ဖူးမြော်သူတိဟိရေ။

၁၉၃၃ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရီးအကျိုင်းသားတိအား ဒေကျွန်းမာထားဟိရေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် [[ခွန်အဖိုင်ဝေါင်]] နာမည်ဟိ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]စွာ ကျွန်းဟိ အကျိုင်းသားအားလုံးအား တော်ဝင်[[လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်]]ပီးပြီးကေ လွတ်မြောက်စီခရေ။ ထိုအကျဉ်သားအားလုံးကို ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်သို့ ခေါ်ဆောင်ခပြီးကေ ကော့တောင်ကျွန်းစွာလေ့ နောက်တကြိမ် စွန့်ပစ်ခြင်းခံခရရေ။ 

၁၉၈၀ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရပ်ခြား ခရီးလားများလာရောက်လည်ပတ်ရာမှ ခရီးလားဒေသအဖြစ်မမြန်ဆဆန်တိုးတက်ပါလတ်တေ။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်းမှာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိ့လာစရာနီရာအဖြစ် ထင်ရှားပါလတ်တေ။ 
&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Edinburgh Gazetteer, or Geographical Dictionary:...|date=1827|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown, and Green|location=London|page=383|url=https://books.google.com/?id=6uea5f4qw4UC&amp;pg=PA383&amp;lpg=PA383&amp;dq=%27The+Edinburgh+Gazetteer%27+bardia#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=2015-01-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neale|first1=Frederick Arthur|title=Narrative of a Residence in Siam.|date=1852|publisher=Office of the National Illustrated Library|location=London|page=120|url=https://books.google.com/?id=vJsFAQAAIAAJ&amp;pg=PA120&amp;dq=%22Pulo+Bardia%22#v=onepage&amp;q=%22Pulo%20Bardia%22&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;

[[ဖိုင်:Ko Tao 2015, febr. - panoramio (9).jpg|thumb|ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဟိ ကော့တောင်ကျွန်း]]

==သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်==

ဒေကျွန်းစွာ [[လိပ်စွန်]]နန့် [[ပြင်သာလိပ်စိမ်း]]တိ၏ အခရာက်စားရာနီရာဖြစ်တေ။ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုစွာ ထိုဂွက်တိ၏ကျန်းမာရီးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စီခရေ။ ယကေလေ့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ [[ထိုင်းတော်ဝင်ရီတပ်]]နန့် ဒေသခံရေအောက်လိလာရီးစင်စွာတိဧ့ညွန့်ပေါင်း KT-DOC ရို့မှစီစိုင်သောမွေးမြူရီးအစီအစိုင်စွာ ကျွန်းဧ့ဂေဟစနစ်သို့ ရာနန့်ချီသော[[လိပ်]]သားပေါက်များ ပြန်ပနာထည့်သွင်းပီးခရေ။ 

Chumpon Pinnacle စွာကျွန်းဧ့အနောက်ဖက်မာဟိရေရေငုပ်ရေနီရာတခုဖြစ်ပြီးကေ ရေငုပ်သူတိအတွက် [[ဝေလငါးမန်း]]နန့် [[ကျွဲငါးမန်း]](Bull Shark)တိအားတိဟိရေ နီရာအဖြစ် ထင်ရှားရေ။ ယကေလေ့ပြီးခရေနှစ်ကပိုပြီးကေပူနွေးသောရေအပူချိန်ကြောင့် ကျွဲငါးမန်းအမြောက်အမြားစွာ ရေအေးရာဒေသတိသို့ပြောင်းရွိလားခကတ်တေ။ ဒေကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်မာ သန္စွာကျောက်တန်းမျိုးစိတ် ၁၃၀ ကျော်နန့် [[ငတောက်တူ]]မျိုးစု ၅၃ စုမှ [[သန္စွာကျောက်တန်း]]ငါးမျိုးစိတ် ၂၂၃ ခု ကျက်စားနီထိုင်ဗျာယ်ဟိရေ။
ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၏ အကူအညီနန့် ဒေသခံတိအား ပညာပီးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်နှိုင်ခရာ နှစ်စိကေချေအထဲ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အနေအခြီများ သိသိသာသာတိုးတက်ခရေ။ [[အယ်နီညို]]ရာသီဥတုအခြီအနီကြောင့်ရေပူနွီးလာသဖြင့် ကျွန်းနံဘေးဟိ ရီတိမ်ပိုင်းသန္စွာကျောက်တန်းများစွာဆုံးရှုံးခရေ။ ထိုအချိန်ကပင် အယင့်ယင် ပြန်ပနာနာလန်ထူနိုင်ဖို့ရီးအတွက် ကြိုးပမ်းခကတ်တေ။ အဂုအချိန်မာ ကော့တောင်စွာ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဧ့ ကောင်းဘီယက်သော ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးတချို့အတွက် ကောင်းဘီယက်နီရာဖြစ်တေ။ ကျွန်းထိန်းသိမ်းရီးအဖွဲ့ Save Koh Tao ဧ့အကူအညီနန့်ကျွန်းဧ့ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရေပိုင်အလာများတိုးတက်ပါလတ်တေ။

ကမ္ဘာ့လူကြိုက်အများဆုံးရေငုပ်ရေနီရာတခုအနိန်နန့်ရေအလျောက် ရီအောက်လိလာရီးလုပ်ငန်းတိ၏ ဆိုးကျိုးတိစွာ ကော့တောင် ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဟိ သန္စွာကျောက်တန်းများရှင်သန်ရီးအပေါ်ဆိုးကျိုးသက်ရောက်လှာနှိုင်ရေအတွက် ပိုပြီးကေသထိထားကိုင်တွယ်နီရရေ။ သဘာဝအကြောင်းအချက်တိနန့် ပတ်ဝန်းကျင်အား အလွန်အကျွံအသုံးပြုခြင်းရို့ကြောင့် ဒရူပီလာ ခရုတိနန့် ပခြုပ်ကောင်များ အကောင်ရေတိုးတက်များပြားလာခြင်းကို မကြာခင်နှစ်များအထဲ တွိဟိခရရေ။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ကျွန်းအတွက်အဏ္ဏဝါဇုန်ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းနန့်စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းတိကို ရီးဆွဲခပြီးကေနောက်ပိုင်းမာ ဒေသဆိုင်ရေဥပဒေဖြစ်လာခရေ။ ယကေလေ့စီမံခန့်ခွဲမှုတိုးမြှင့်ခြင်းဧ့အပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုတိကိုအကောင်အထည်ဖော်ရန်မဟိသိမ့်ပါ။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lamb|first=Joleah |author2=James D. True |author3=Srisakul Piromvaragorn|author4=Bette L. Willis|title=Scuba diving damage and intensity of tourist activities increases coral disease prevalence|journal=Biological Conservation|volume=178|pages=88–96|url=https://www.researchgate.net/publication/264557713|doi=10.1016/j.biocon.2014.06.027|year=2014 }}&lt;/ref&gt; 
[[ဖိုင်:Wat Ko Tao.jpg|thumb|ဝပ်ကော့တောင် ကျောင်း]]
ကျွန်းပေါ်ဟိခရီးလားလုပ်ငန်းနန့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလွန်ခရေဆယ်စုနှစ်များစွာကတဆတ်ဆတ်တိုးတက်များပြားလာခရေ်လည်း အများပြည်သူဆိုင်ရေအခြီခံအဆောက်အအုံတိမာအလွန်နောက်ကျကျန်ရစ်ခရေ။ လျှပ်စစ်မီးနန့်ရီချိုရှားပါမုစွာ ပုံမှန်အခြီအနီဖြစ်ပြီးကေ လောက်ငှရေ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲမှုလေ့မဟိချေ။ ဒေကျွန်းထက်မာ နှစ်စိုင် အစိုင်အခဲနန့် အရည် စွန့်ပစ္စည်း တန်ချိန် ၄၂၀၀၀ ခနန့် ထုတ်လုပ်ရေ၊ ရလဒ်အနိန်နန့် စွန့်ပစ်အမှိုက်တန်ချိန် ၄၅၀၀၀လှောက်ဟိရေ အမှိုက်တောင်ကြီးတိအဖြစ် ဟိနီယား စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစက်ရုံတိမာလေ့ အလုပ်မလုပ်ရေအနိန်အထားမာ ဟိနီရေ။
[[ဖိုင်:Koh tao sk.jpg|thumb|စိုင်ရီး ကမ်းခြီ]]
[[ဖိုင်:Blue spotted stingray.jpg|thumb|အပြာရောင် ပုလဲပေါက်များပါရေ လကျောက်]]

==ခရီးလားလုပ်ငန်း==

ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ခရီးလားအခန်းကဏ္ဍမာ ကော့တောင်ကျွန်းစွာ အထင်ကရနီရာတခုဖြစ်တေ။ [[ဘန်ကောက်ပို့စ်]] သတင်းစာက ဒေကျွန်းစွာ တနှစ်လျှင် ခရီးလား ၃သန်းမှ ၁၃၂၀၀၀ ခန့် လက်ခံရဟိရေဟု  အတိအကျ မဆုံးဖြတ်နှိုင်ရေ ဖြစ်စီပနာမူ ခရီးလားအာဂန္တု အမြောက်အမြား လက်ခံရဟိရေမာ မုချအမှန်ဖြစ်တေ။

ကျွန်းဧ့ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး(Scuba Diving) နန့် [[ရေပေါ်မျိုး လိလာရီး]]များ(Snorkeling) ၊ တောင်တက်ခရီးတိကြောင့် လူသိမျာထင်ရှားရေ။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိအတွက်အကျော်ကြားဆုံးနီရာမာ ၁.၇ ကီလိုမီတာဟိရေအဖြူရောင်သဲပြင်ရှည်ဟိရေ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းဟိ စိုင်ရီးကမ်းခြီ (Sairee) ဖြစ်တေ။ ကျောက်တုံးကြီးတိနန့်အလယ်အလတ်ဘတ်ဂျက်အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် စားသောက်ဆိုင်များပြန့်ကျဲစွာတည်ဟိရေ။ ကျွန်းဧ့တောင်ဘက်ဟိ ချလောက် ဘန်း​ခေါင် စွာ လူစုလူဝီးတိက ဝေးလို့ တိန်းစွာနီချင်သူတိအကြိုက် ရွီးချယ်စရာနီရာတခုအဖြစ် စွံလာရေ။ သစ်တောများအထဲနန့် ကမ်းခြီများထက်မာတည်ဟိနီကတ်ရေ [[နှမ်းဖတ်ကျောက်]]တောင်ကျောက်တုံးကြီးတိစွာ တောင်တက်သမားများစွာကို သိမ်းသွင်းနိန်ရေ။ ကော့တောင်မာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါ စူးစမ်းလေ့လာစရာ နီရာ ၂၅ ခုကျော်ဟိရေ။ 

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ကော့စမွီ]]နန့် [[ကော့ပငန်းကျွန်း]]ရို့ထက် ဖွံ့ဖြိုးမှုအား နည်းကေလေ့ ဈီးအတော်အသင့်သင့်ရေ စကူးဘားဖုံးဆိုးဘီး (ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးသင်တန်း) သင်တန်းလက်မှတ်လိုရေအထူးအနိန်နန့်အသက်၂၀ကျော်ပတ်ဝန်းကျင် [[ဘူးသီးပိုးအိတ်ဆွဲခရီးလား]]များ(Backpacker) အတွက် အထူးရီပန်းစားလှရေ။ လွန်ခရေ (၂) နှစ်စွာကာလအထဲကျွန်းဧ့လူ ဦး ရေစာရင်းအရအသက်အရွယ်ကြီးလာစွာကိုတွိရရေ။ လွန်ခရေ (၁၀)နှစ်ကျော်က ကျွန်းသို့ပထမဆုံးအကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်သူတိစွာစွာ ဂုချိန်ခါ ယင်းရို့၏မိသားစုတိနန့်တတူပြန်ပနာ လာရောက်လည်ပတ်တတ်ကတ်ရေ။

ယကေလေ့သော့ ၂၀၀၁၄ခုနှစ်မှစပြီးကေ လူသတ်မှုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ့် သတ်သီမှုတိပါဝင်ရေ ခရီးလားများသီဆုံးမှု ဖြစ်စိုင်တိကြောင့် တချို့က ကော့တောင်ကျွန်းသို့ လားရောက်လည်ပတ်ခြင်းကို ယှောင်ရှားရန်အကြံပီးလာကတ်တေ။

==လူဦးရွီ==

ဒေကျွန်းသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရေ ခရီးလားလူထုအား ဝန်ဆောင်မှု ပီးနှိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာအလုပ်သမား ၃၀၀၀ မှ ၅၀၀၀ ခန့်အား ခန့်အပ်ထားရေ။ ထိုကျွန်းမာ နီထိုင်ရေ ထိုင်းမိသားစုအများစုစွာ ရီအောက်ငုပ်ခြင်းသင်တန်းကျောင်းတိ၊ အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် ဘားများ ပိုင်ဆိုင်ကတ်တေ။ &lt;ref&gt; Campbell, Charlie (17 July 2015). &quot;This Septic Isle: Backpackers, Bloodshed and the Secretive World of Koh Tao&quot;. Time. Retrieved 8 October 2017.&lt;/ref&gt;

==ခရီးလားလာရီး==

ခရီးလားယာဉ်အဖြစ် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ကို အဓိကအသုံးပြုကတ်တေ။ ဇာပိုင်ပင်ဆိုစေ ခရီးလားများဟိရေ အဓိကနိန်ရာများမာ ထိခိုက်မှုတိ ဖြစ်စီရေ မော်တော်ဆိုင်ကယ်အား တာဝန်ယူမှုအပြည့်နန့် မောင်းနှင်ရန်လည်း ဆော်အော်ထားကတ်တေ။
[[ဖိုင်:KoTaoMainStreet.JPG|thumb|မင်းလမ်းကြီး၊ ကော့တောင်]]

==ကတို့လောင်း==

ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီတိမာ လုံပရာရ(Lomprayah)၊ စီးထရန်(Seatran) နန့် ဆောင်ဆမ်(Songserm) ကုမ္ပဏီရို့ ဖြစ်ကတ်ပြီး ကော့တောင်က 

*[[ဆူရတ်ဌာနီ]] သို့ (နိအချိန်မာ ၄နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၉ နာရီခန့်ကြာမြင့်)
*[[ချွန်ဖို]] (နိအချိန် မာ ၁.၅-၃ နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၇ နာရီခန့် ကြာမြင့်)
*ကော့စမွီ သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၂.၅ နာရီခန့်ကြာမြင့်) 
*ကော့ပငန်း သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၁.၅-၂နာရီခန့်ကြာမြင့်) စသည်အနိန်နန့် အသီးသီးပို့ဆောင်ပီးရေ။

ကတို့လောင်းအားလုံးစွာ ဘန်မဲ့ဟတ်မာ ဆိုက်ကပ်ရေ။ ခရီးချိန်မာ ကတို့လောင်းကုမ္ပဏီက အသုံးပြုရေ လောင်းအမျိုးအစားထက်မာ မူတည်ပနာ ကြာမြင့်ချိန် ကွာရေ။
[[ဖိုင်:Dive Sites of Ko Tao.png|thumb|ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အခြီစိုက်နီရာပြ မြီပုံ]]

==လီကြောင်း==

ကော့တောင်ကျွန်းမာ လီဆိပ်မဟိချေ၊ ယကေလေ့ မြန်နှုန်းမြင့် ကတ္တမာရန် (Catamaran ဆိုစွာမာ လောင်းငယ်နှစ်စင်းဧ့ တဖက်တချက်စီအား အလယ်ကိုယ်ထည်နန့် ချိတ်ဆက်ထားရေ လောင်းအမျိုးအစား) နန့် ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီများချိတ်ဆက်ထားရေ လီဆိပ် ၃ခုမာ လားရောက်စီးနင်းနှိုင်ရေ။

လီဆိပ်တိမာ

*ချွန်ဖို လီဆိပ်  (CJM)
*ကော့စမွီလီဆိပ် (USM)
*ဆူရတ်ဌာနီလီဆိပ် (URT) ရို့ဖြစ်ကတ်တေ။

==မီးရထား==

ချွန်ဖိုသို့ ကတို့လောင်းဖြင့် လားရောက်ပြီး ယင်းကနိန်တဆင့် မီးရထား စီးနှင်နှိုင်ရေ။


==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ ကျွန်းတိ]]</text>
      <sha1>r0lgc6fd2m4z6hksurganrdh9lcv1ov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19422</id>
      <parentid>19421</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T03:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <comment>/* သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် */</comment>
      <origin>19422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30949" sha1="qjwko96mn4fdkjucb0u4j5e47g28aec" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ကော့တောင် (Ko Tao)
| native_name             = เกาะเต่า
| native_name_lang        = 
| settlement_type         = Subdistrict
| image_skyline           = View from New Heaven.JPG
| image_alt               =
| image_caption           = Shark Bay, on the island's south side
| nickname                =
| motto                   =
| image_seal = 
| image_map               = 
| mapsize                 = 
| map_alt                 =
| map_caption             = 
| coordinates             = {{coord|10|5|24|N|99|50|17|E|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| seat_type               = 
| seat                    = 
| leader_party            =
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 21
| area_rank               = 
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             =
| population_footnotes    =
| population_total        = 1,382
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 
| population_density_rank = 
| population_demonym      =
| population_note         =
| pushpin_map             = Thailand &lt;!-- name of a location map as per Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position  = right &lt;!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_mapsize         =
| pushpin_map_caption     =
| pushpin_map1            =
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_map_alt1        =
| pushpin_mapsize1        =
| pushpin_map_caption1    =
| timezone1               = [[Time in Thailand|ICT]]
| utc_offset1             = +7
| iso_code                = 
| website                 =
| footnotes               =
&lt;!-- location ------------------&gt;
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = ထိုင်းနိုင်ငံ&lt;!-- the name of the country --&gt;
| subdivision_type1       = [[ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1       = ဆူရတ်ဌာနီ
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = ကော့ပငန်း &lt;!-- etc., subdivision_type6 / subdivision_name6 --&gt;
}}

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ပိုင် ကျွန်းတကျွန်းဖြစ်ပြီးကေ [[ချွမ်ဖိုကျွန်းစု]]ဧ့ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်တေ။ [[ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်]]ဧ့ အနောက်ဖက်မာ တည်ဟိရေ။ ကျွန်းအကျယ်အဝန်းမာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၂၁ကီလိုမီတာ ဟိရေ။ ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ် [[ကော့ပငန်းကျွန်း|အမ်းဖိုးကော့ပငန်း]]ဧ့ ခရိုင်ခွဲဖြစ်တေ။ ၂၀၀၆ခုနှစ် စစ်တမ်းတိအရ လူဦးရွီ ၁၃၈၂ ဦးခန့် နီထိုင်ရေ။ အဓိက လူနီထိုင်ရာဒေသမာ ဘန်းမဲဟတ် ဖြစ်တေ။{{citation needed|date=January 2015}} 

၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစပြီးကေ  သံသယဖြစ်ဖွယ် သို့ မဟုတ် မှုခင်းဆိုင်ရေ အခြီအနီများအောက်မာ သီဆုံးခရရေ ခရီးလား အာဂန္တု အနည်းဆုံး ၁၀ ဦးခန့်အား တွိဟိခရပြီးနောက်ပိုင်း  ဒေကျွန်းနာမည်ကို  &quot;သီမင်းကျွန်း&quot;ဟု မီဒီယာတိက ဖော်ပြကတ်တေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mail|first=Pattaya|date=2020-06-16|title=Whale Shark spotted at Koh Tao, island in the Gulf of Thailand|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/whale-shark-spotted-at-koh-tao-island-in-the-gulf-of-thailand-304227|access-date=2020-10-02|website=Pattaya Mail|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 

ဒေကျွန်းဧ့အဓိက စီးပွားရီးမာ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီးကေ အထူးအနိန်နန့် [[ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးလုပ်ငန်း]] (Scuba diving) ဖြင့် ထင်ရှားရေ။

==ပထဝီအနိန်အထား==

ကနဦးမာ ဒေကျွန်းမာ ဇာသူလေ့မနီထိုင်ချေ။ ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတိက ပိုက်ချသမားနန့် လောင်းတိရာ မုန်တိုင်းခိုရန် လာရောက်နီထိုင်ကတ်တေ။ အနောက်တိုင်း မြီပုံဆွဲသူတိနန့် ရီလမ်းသွားတိဧ့ ရှိဟောင်းမြီပုံများမာ ပူလို ဘာဒီယာ ကျွန်းအဖြစ် ရီးသားဖော်ပြထားပြီးသား မလအို-ပိုလီနီးရှားလူမျိုးများ ပထဦးစွာအခြီချနီထိုင်ကတ်ောင်း ညွှန်းဆိုထားရေ။ မြီပုံဟောင်းတိအရတောင်ဘက် - မြောက်ဘက်နန့်မချေကျွန်းဆွယ်ဧ့အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းမာတည်ဟိပြီးကျွန်းသုံးကျွန်းဟိရေ။ ဒေကျွန်းတိထဲက  မြောက်ဘက်အကျဆုံး နန့်အသီးငယ်ဆုံးနီရာမာ P. Bardia ဖြစ်ပြီးကေ ဒေနာမည်အား၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းအထိအသုံးပြုခရေ။ ကောင်းဘီယက်မြီပုံသာဓကမာ ၁၇၀၁ ရက်စွဲပါ John Thornton ဧ့ တတိယမြောက်စာအုပ် &quot;အိန်းဂလိချ်လီယာဉ်မှူး&quot; မာ ဖော်ပြထားရေ်လည်း စယမ်းဂျိုင်တာလောင်မြီပုံစွာ ၁၆၇၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကပင် ဟိနီယားဖြစ်တေ။  ဝီလျံ ဒမ်ပီယာဧ့ အရှိအင်ဒီးစ်မြီပုံများ(၁၆၉၇ခုနှစ်) မာလည်းကြည့်ရှုနှိုင်ပါသိမ့်ရေ။ မျက်မှောက်ခေတ် တိကျမှန်ကန်မှုစံသတ်မှတ်ချက်အရ ထိုကျွန်းတိကို အစောပိုင်းမြီပုံများမာတိကျစွာနီရာချထားခြင်းမဟိပါ။ ၁၇ ရာစုရီကြောင်းလားလာမှုနန့်မြီပုံရီးဆွဲမှုစွာ  ဒေဒေသအမာ  လောင်ဂျီကျု ၁ ဒီဂရီ သို့ ရေမိုင် ၆၀ ခန့် တိကျရေ '''''Backstaff''''' ကိရိယာ အသုံးပြု ရီးဆွဲခကတ်တေ။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်မာထုတ်ဝီခရေ ''(Edinburgh Gazetteer)'' သို့မဟုတ် ပထဝီဆိုင်ရေအဘိဓာန်စာအုပ်စွာ ဒေကျွန်းကိုဖော်ပြပြီးကေ ပထဝီအနိန်အထားကိုဖော်ပြရေ။ Narrative of a Residence in Siam စာအုပ်မာ ဘာဒီယာကျွန်းမာ လူနန့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်းဖော်ပြထားရေ။ မှတ်တမ်းဧ့အဆိုအရ ကျွန်းဧ့အနောက်ဘက်ခြမ်း ပင်လယ်အော်ဟိ ရွာတရွာမာလယ်ယာမြီတိနန့်နများပင်ဟိရေဟူဧ့။ ဒေစာအုပ်မာ ဘာဒီယာ ကျွန်းဧ့ တဲတိနန့်အုန်းပင်တိကိုဖော်ပြသော ရုပ်ပုံများပါဟိရေ။ ၁၈၀၁ ခုနှစ်မာ ဂျိုးဇက်ဟတ်ဒတ်က ကျွန်းတိကိုလားလာရန်ဒေလမ်းညွှန်တိကိုထည့်သွင်းခရေ။ အနောက်မြောက်မာ ပူလိုကာနွန်နန့် အမြင့်တူရေ ကျွန်းနှစ်ဟိရေ။ ပထမကျွန်းအား [[စန်ကိုရီ]] ဟုခေါ်ပြီးကေ ၇ လိဂ်(၃မိုင်) ဒုတိယကျွန်းအား ဘာဒါ သို့မဟုတ် ဘာဒီယာ ဟုခေါ်ပနာ စန်ကိုရီမှ ၇ လိဂ်ခွဲ ခန့်မာ ဟိရေဟူဧ့။ (၁ လိဂ် စွာ လှောက်မှန်းချေ ရေမိုင် ၃ မိုင် သို့ ၅.၅ကီလိုမီတာ ဟိရေ) &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Thornton |first1=John |title=The English Pilot, the Third Book |website=Royal Museums Greenwich |url=http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |archive-date=3 May 2012 |accessdate=9 October 2020 |archivedate=3 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan }}&lt;/ref&gt; 

၁၈၉၉ ခုနှစ်ဂျုန်လ ၁၈ ရက်နိမာဘုရင် [[ချူလာလောင်ကွန်း]] စွာ ကော့တောင်ကျွန်း သို့လားရောက်ခပြီးကေ စိုင်လီ (Sairee) ကမ်းခြီနံဘေး ဂျော်ပေါခရာဝအော် ဟိ ကျောက်တုံးကြီးထက်မာသူ၏ [[ဘုရင့်တံဆိပ်တော်]] monogram ကိုသက်သီအဖြစ် ချန်ထားခရေ။ ဒေနိခေတ်ထိ ဒေနီရာအား လာရောက်ဖူးမြော်သူတိဟိရေ။

၁၉၃၃ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရီးအကျိုင်းသားတိအား ဒေကျွန်းမာထားဟိရေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် [[ခွန်အဖိုင်ဝေါင်]] နာမည်ဟိ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]စွာ ကျွန်းဟိ အကျိုင်းသားအားလုံးအား တော်ဝင်[[လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်]]ပီးပြီးကေ လွတ်မြောက်စီခရေ။ ထိုအကျဉ်သားအားလုံးကို ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်သို့ ခေါ်ဆောင်ခပြီးကေ ကော့တောင်ကျွန်းစွာလေ့ နောက်တကြိမ် စွန့်ပစ်ခြင်းခံခရရေ။ 

၁၉၈၀ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရပ်ခြား ခရီးလားများလာရောက်လည်ပတ်ရာမှ ခရီးလားဒေသအဖြစ်မမြန်ဆဆန်တိုးတက်ပါလတ်တေ။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်းမှာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိ့လာစရာနီရာအဖြစ် ထင်ရှားပါလတ်တေ။ 
&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Edinburgh Gazetteer, or Geographical Dictionary:...|date=1827|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown, and Green|location=London|page=383|url=https://books.google.com/?id=6uea5f4qw4UC&amp;pg=PA383&amp;lpg=PA383&amp;dq=%27The+Edinburgh+Gazetteer%27+bardia#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=2015-01-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neale|first1=Frederick Arthur|title=Narrative of a Residence in Siam.|date=1852|publisher=Office of the National Illustrated Library|location=London|page=120|url=https://books.google.com/?id=vJsFAQAAIAAJ&amp;pg=PA120&amp;dq=%22Pulo+Bardia%22#v=onepage&amp;q=%22Pulo%20Bardia%22&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;

[[ဖိုင်:Ko Tao 2015, febr. - panoramio (9).jpg|thumb|ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဟိ ကော့တောင်ကျွန်း]]

==သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်==

ဒေကျွန်းစွာ [[လိပ်စွန်]]နန့် [[ပြင်သာလိပ်စိမ်း]]တိ၏ အခရာက်စားရာနီရာဖြစ်တေ။ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုစွာ ထိုဂွက်တိ၏ကျန်းမာရီးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စီခရေ။ ယကေလေ့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ [[ထိုင်းတော်ဝင်ရီတပ်]]နန့် ဒေသခံရေအောက်လိလာရီးဆန်တာတိဧ့ညွန့်ပေါင်း KT-DOC ရို့မှစီစိုင်သောမွေးမြူရီးအစီအစိုင်စွာ ကျွန်းဧ့ဂေဟစနစ်သို့ ရာနန့်ချီသော[[လိပ်]]သားပေါက်များ ပြန်ပနာထည့်သွင်းပီးခရေ။ 

Chumpon Pinnacle စွာကျွန်းဧ့အနောက်ဖက်မာဟိရေရေငုပ်ရေနီရာတခုဖြစ်ပြီးကေ ရေငုပ်သူတိအတွက် [[ဝေလငါးမန်း]]နန့် [[ကျွဲငါးမန်း]](Bull Shark)တိအားတိဟိရေ နီရာအဖြစ် ထင်ရှားရေ။ ယကေလေ့ပြီးခရေနှစ်ကပိုပြီးကေပူနွေးသောရေအပူချိန်ကြောင့် ကျွဲငါးမန်းအမြောက်အမြားစွာ ရေအေးရာဒေသတိသို့ပြောင်းရွိလားခကတ်တေ။ ဒေကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်မာ သန္စွာကျောက်တန်းမျိုးစိတ် ၁၃၀ ကျော်နန့် [[ငတောက်တူ]]မျိုးစု ၅၃ စုမှ [[သန္စွာကျောက်တန်း]]ငါးမျိုးစိတ် ၂၂၃ ခု ကျက်စားနီထိုင်ဗျာယ်ဟိရေ။
ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၏ အကူအညီနန့် ဒေသခံတိအား ပညာပီးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်နှိုင်ခရာ နှစ်စိကေချေအထဲ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အနေအခြီများ သိသိသာသာတိုးတက်ခရေ။ [[အယ်နီညို]]ရာသီဥတုအခြီအနီကြောင့်ရေပူနွီးလာသဖြင့် ကျွန်းနံဘေးဟိ ရီတိမ်ပိုင်းသန္စွာကျောက်တန်းများစွာဆုံးရှုံးခရေ။ ထိုအချိန်ကပင် အယင့်ယင် ပြန်ပနာနာလန်ထူနိုင်ဖို့ရီးအတွက် ကြိုးပမ်းခကတ်တေ။ အဂုအချိန်မာ ကော့တောင်စွာ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်ဧ့ ကောင်းဘီယက်သော ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးတချို့အတွက် ကောင်းဘီယက်နီရာဖြစ်တေ။ ကျွန်းထိန်းသိမ်းရီးအဖွဲ့ Save Koh Tao ဧ့အကူအညီနန့်ကျွန်းဧ့ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရေပိုင်အလာများတိုးတက်ပါလတ်တေ။

ကမ္ဘာ့လူကြိုက်အများဆုံးရေငုပ်ရေနီရာတခုအနိန်နန့်ရေအလျောက် ရီအောက်လိလာရီးလုပ်ငန်းတိ၏ ဆိုးကျိုးတိစွာ ကော့တောင် ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဟိ သန္စွာကျောက်တန်းများရှင်သန်ရီးအပေါ်ဆိုးကျိုးသက်ရောက်လှာနှိုင်ရေအတွက် ပိုပြီးကေသထိထားကိုင်တွယ်နီရရေ။ သဘာဝအကြောင်းအချက်တိနန့် ပတ်ဝန်းကျင်အား အလွန်အကျွံအသုံးပြုခြင်းရို့ကြောင့် ဒရူပီလာ ခရုတိနန့် ပခြုပ်ကောင်များ အကောင်ရေတိုးတက်များပြားလာခြင်းကို မကြာခင်နှစ်များအထဲ တွိဟိခရရေ။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ကျွန်းအတွက်အဏ္ဏဝါဇုန်ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းနန့်စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းတိကို ရီးဆွဲခပြီးကေနောက်ပိုင်းမာ ဒေသဆိုင်ရေဥပဒေဖြစ်လာခရေ။ ယကေလေ့စီမံခန့်ခွဲမှုတိုးမြှင့်ခြင်းဧ့အပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုတိကိုအကောင်အထည်ဖော်ရန်မဟိသိမ့်ပါ။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lamb|first=Joleah |author2=James D. True |author3=Srisakul Piromvaragorn|author4=Bette L. Willis|title=Scuba diving damage and intensity of tourist activities increases coral disease prevalence|journal=Biological Conservation|volume=178|pages=88–96|url=https://www.researchgate.net/publication/264557713|doi=10.1016/j.biocon.2014.06.027|year=2014 }}&lt;/ref&gt; 
[[ဖိုင်:Wat Ko Tao.jpg|thumb|ဝပ်ကော့တောင် ကျောင်း]]
ကျွန်းပေါ်ဟိခရီးလားလုပ်ငန်းနန့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလွန်ခရေဆယ်စုနှစ်များစွာကတဆတ်ဆတ်တိုးတက်များပြားလာခရေ်လည်း အများပြည်သူဆိုင်ရေအခြီခံအဆောက်အအုံတိမာအလွန်နောက်ကျကျန်ရစ်ခရေ။ လျှပ်စစ်မီးနန့်ရီချိုရှားပါမုစွာ ပုံမှန်အခြီအနီဖြစ်ပြီးကေ လောက်ငှရေ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲမှုလေ့မဟိချေ။ ဒေကျွန်းထက်မာ နှစ်စိုင် အစိုင်အခဲနန့် အရည် စွန့်ပစ္စည်း တန်ချိန် ၄၂၀၀၀ ခနန့် ထုတ်လုပ်ရေ၊ ရလဒ်အနိန်နန့် စွန့်ပစ်အမှိုက်တန်ချိန် ၄၅၀၀၀လှောက်ဟိရေ အမှိုက်တောင်ကြီးတိအဖြစ် ဟိနီယား စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစက်ရုံတိမာလေ့ အလုပ်မလုပ်ရေအနိန်အထားမာ ဟိနီရေ။
[[ဖိုင်:Koh tao sk.jpg|thumb|စိုင်ရီး ကမ်းခြီ]]
[[ဖိုင်:Blue spotted stingray.jpg|thumb|အပြာရောင် ပုလဲပေါက်များပါရေ လကျောက်]]

==ခရီးလားလုပ်ငန်း==

ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ခရီးလားအခန်းကဏ္ဍမာ ကော့တောင်ကျွန်းစွာ အထင်ကရနီရာတခုဖြစ်တေ။ [[ဘန်ကောက်ပို့စ်]] သတင်းစာက ဒေကျွန်းစွာ တနှစ်လျှင် ခရီးလား ၃သန်းမှ ၁၃၂၀၀၀ ခန့် လက်ခံရဟိရေဟု  အတိအကျ မဆုံးဖြတ်နှိုင်ရေ ဖြစ်စီပနာမူ ခရီးလားအာဂန္တု အမြောက်အမြား လက်ခံရဟိရေမာ မုချအမှန်ဖြစ်တေ။

ကျွန်းဧ့ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး(Scuba Diving) နန့် [[ရေပေါ်မျိုး လိလာရီး]]များ(Snorkeling) ၊ တောင်တက်ခရီးတိကြောင့် လူသိမျာထင်ရှားရေ။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိအတွက်အကျော်ကြားဆုံးနီရာမာ ၁.၇ ကီလိုမီတာဟိရေအဖြူရောင်သဲပြင်ရှည်ဟိရေ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းဟိ စိုင်ရီးကမ်းခြီ (Sairee) ဖြစ်တေ။ ကျောက်တုံးကြီးတိနန့်အလယ်အလတ်ဘတ်ဂျက်အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် စားသောက်ဆိုင်များပြန့်ကျဲစွာတည်ဟိရေ။ ကျွန်းဧ့တောင်ဘက်ဟိ ချလောက် ဘန်း​ခေါင် စွာ လူစုလူဝီးတိက ဝေးလို့ တိန်းစွာနီချင်သူတိအကြိုက် ရွီးချယ်စရာနီရာတခုအဖြစ် စွံလာရေ။ သစ်တောများအထဲနန့် ကမ်းခြီများထက်မာတည်ဟိနီကတ်ရေ [[နှမ်းဖတ်ကျောက်]]တောင်ကျောက်တုံးကြီးတိစွာ တောင်တက်သမားများစွာကို သိမ်းသွင်းနိန်ရေ။ ကော့တောင်မာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါ စူးစမ်းလေ့လာစရာ နီရာ ၂၅ ခုကျော်ဟိရေ။ 

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ကော့စမွီ]]နန့် [[ကော့ပငန်းကျွန်း]]ရို့ထက် ဖွံ့ဖြိုးမှုအား နည်းကေလေ့ ဈီးအတော်အသင့်သင့်ရေ စကူးဘားဖုံးဆိုးဘီး (ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးသင်တန်း) သင်တန်းလက်မှတ်လိုရေအထူးအနိန်နန့်အသက်၂၀ကျော်ပတ်ဝန်းကျင် [[ဘူးသီးပိုးအိတ်ဆွဲခရီးလား]]များ(Backpacker) အတွက် အထူးရီပန်းစားလှရေ။ လွန်ခရေ (၂) နှစ်စွာကာလအထဲကျွန်းဧ့လူ ဦး ရေစာရင်းအရအသက်အရွယ်ကြီးလာစွာကိုတွိရရေ။ လွန်ခရေ (၁၀)နှစ်ကျော်က ကျွန်းသို့ပထမဆုံးအကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်သူတိစွာစွာ ဂုချိန်ခါ ယင်းရို့၏မိသားစုတိနန့်တတူပြန်ပနာ လာရောက်လည်ပတ်တတ်ကတ်ရေ။

ယကေလေ့သော့ ၂၀၀၁၄ခုနှစ်မှစပြီးကေ လူသတ်မှုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ့် သတ်သီမှုတိပါဝင်ရေ ခရီးလားများသီဆုံးမှု ဖြစ်စိုင်တိကြောင့် တချို့က ကော့တောင်ကျွန်းသို့ လားရောက်လည်ပတ်ခြင်းကို ယှောင်ရှားရန်အကြံပီးလာကတ်တေ။

==လူဦးရွီ==

ဒေကျွန်းသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရေ ခရီးလားလူထုအား ဝန်ဆောင်မှု ပီးနှိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာအလုပ်သမား ၃၀၀၀ မှ ၅၀၀၀ ခန့်အား ခန့်အပ်ထားရေ။ ထိုကျွန်းမာ နီထိုင်ရေ ထိုင်းမိသားစုအများစုစွာ ရီအောက်ငုပ်ခြင်းသင်တန်းကျောင်းတိ၊ အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် ဘားများ ပိုင်ဆိုင်ကတ်တေ။ &lt;ref&gt; Campbell, Charlie (17 July 2015). &quot;This Septic Isle: Backpackers, Bloodshed and the Secretive World of Koh Tao&quot;. Time. Retrieved 8 October 2017.&lt;/ref&gt;

==ခရီးလားလာရီး==

ခရီးလားယာဉ်အဖြစ် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ကို အဓိကအသုံးပြုကတ်တေ။ ဇာပိုင်ပင်ဆိုစေ ခရီးလားများဟိရေ အဓိကနိန်ရာများမာ ထိခိုက်မှုတိ ဖြစ်စီရေ မော်တော်ဆိုင်ကယ်အား တာဝန်ယူမှုအပြည့်နန့် မောင်းနှင်ရန်လည်း ဆော်အော်ထားကတ်တေ။
[[ဖိုင်:KoTaoMainStreet.JPG|thumb|မင်းလမ်းကြီး၊ ကော့တောင်]]

==ကတို့လောင်း==

ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီတိမာ လုံပရာရ(Lomprayah)၊ စီးထရန်(Seatran) နန့် ဆောင်ဆမ်(Songserm) ကုမ္ပဏီရို့ ဖြစ်ကတ်ပြီး ကော့တောင်က 

*[[ဆူရတ်ဌာနီ]] သို့ (နိအချိန်မာ ၄နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၉ နာရီခန့်ကြာမြင့်)
*[[ချွန်ဖို]] (နိအချိန် မာ ၁.၅-၃ နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၇ နာရီခန့် ကြာမြင့်)
*ကော့စမွီ သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၂.၅ နာရီခန့်ကြာမြင့်) 
*ကော့ပငန်း သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၁.၅-၂နာရီခန့်ကြာမြင့်) စသည်အနိန်နန့် အသီးသီးပို့ဆောင်ပီးရေ။

ကတို့လောင်းအားလုံးစွာ ဘန်မဲ့ဟတ်မာ ဆိုက်ကပ်ရေ။ ခရီးချိန်မာ ကတို့လောင်းကုမ္ပဏီက အသုံးပြုရေ လောင်းအမျိုးအစားထက်မာ မူတည်ပနာ ကြာမြင့်ချိန် ကွာရေ။
[[ဖိုင်:Dive Sites of Ko Tao.png|thumb|ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အခြီစိုက်နီရာပြ မြီပုံ]]

==လီကြောင်း==

ကော့တောင်ကျွန်းမာ လီဆိပ်မဟိချေ၊ ယကေလေ့ မြန်နှုန်းမြင့် ကတ္တမာရန် (Catamaran ဆိုစွာမာ လောင်းငယ်နှစ်စင်းဧ့ တဖက်တချက်စီအား အလယ်ကိုယ်ထည်နန့် ချိတ်ဆက်ထားရေ လောင်းအမျိုးအစား) နန့် ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီများချိတ်ဆက်ထားရေ လီဆိပ် ၃ခုမာ လားရောက်စီးနင်းနှိုင်ရေ။

လီဆိပ်တိမာ

*ချွန်ဖို လီဆိပ်  (CJM)
*ကော့စမွီလီဆိပ် (USM)
*ဆူရတ်ဌာနီလီဆိပ် (URT) ရို့ဖြစ်ကတ်တေ။

==မီးရထား==

ချွန်ဖိုသို့ ကတို့လောင်းဖြင့် လားရောက်ပြီး ယင်းကနိန်တဆင့် မီးရထား စီးနှင်နှိုင်ရေ။


==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ ကျွန်းတိ]]</text>
      <sha1>qjwko96mn4fdkjucb0u4j5e47g28aec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>19423</id>
      <parentid>19422</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T03:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Retkhaberi</username>
        <id>224</id>
      </contributor>
      <origin>19423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31077" sha1="a3cmrta8lk1nvc6aawp4yktetm5kus5" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                    = ကော့တောင် (Ko Tao)
| native_name             = เกาะเต่า
| native_name_lang        = 
| settlement_type         = Subdistrict
| image_skyline           = View from New Heaven.JPG
| image_alt               =
| image_caption           = Shark Bay, on the island's south side
| nickname                =
| motto                   =
| image_seal = 
| image_map               = 
| mapsize                 = 
| map_alt                 =
| map_caption             = 
| coordinates             = {{coord|10|5|24|N|99|50|17|E|display=inline}}
| coordinates_footnotes   =
| seat_type               = 
| seat                    = 
| leader_party            =
| leader_title            = 
| leader_name             = 
| area_footnotes          =
| area_total_km2          = 21
| area_rank               = 
| elevation_footnotes     =
| elevation_m             =
| population_footnotes    =
| population_total        = 1,382
| population_as_of        = 
| population_rank         = 
| population_density_km2  = 
| population_density_rank = 
| population_demonym      =
| population_note         =
| pushpin_map             = Thailand &lt;!-- name of a location map as per Template:Location_map --&gt;
| pushpin_label_position  = right &lt;!-- position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --&gt;
| pushpin_map_alt         =
| pushpin_mapsize         =
| pushpin_map_caption     =
| pushpin_map1            =
| pushpin_label_position1 =
| pushpin_map_alt1        =
| pushpin_mapsize1        =
| pushpin_map_caption1    =
| timezone1               = [[Time in Thailand|ICT]]
| utc_offset1             = +7
| iso_code                = 
| website                 =
| footnotes               =
&lt;!-- location ------------------&gt;
| subdivision_type        = နိုင်ငံ
| subdivision_name        = ထိုင်းနိုင်ငံ&lt;!-- the name of the country --&gt;
| subdivision_type1       = [[ပြည်နယ်]]
| subdivision_name1       = ဆူရတ်ဌာနီ
| subdivision_type2       = ခရိုင်
| subdivision_name2       = ကော့ပငန်း &lt;!-- etc., subdivision_type6 / subdivision_name6 --&gt;
}}

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ပိုင် ကျွန်းတကျွန်းဖြစ်ပြီးကေ [[ချွမ်ဖိုကျွန်းစု]]ဧ့ အစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်တေ။ [[ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်(ပင်လယ်ကွေ့)]]ဧ့ အနောက်ဖက်မာ တည်ဟိရေ။ ကျွန်းအကျယ်အဝန်းမာ စတုရန်းကီလိုမီတာ ၂၁ကီလိုမီတာ ဟိရေ။ ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ် [[ကော့ပငန်းကျွန်း|အမ်းဖိုးကော့ပငန်း]]ဧ့ ခရိုင်ခွဲဖြစ်တေ။ ၂၀၀၆ခုနှစ် စစ်တမ်းတိအရ လူဦးရွီ ၁၃၈၂ ဦးခန့် နီထိုင်ရေ။ အဓိက လူနီထိုင်ရာဒေသမာ ဘန်းမဲဟတ် ဖြစ်တေ။{{citation needed|date=January 2015}} 

၂၀၀၈ ခုနှစ်မှစပြီးကေ  သံသယဖြစ်ဖွယ် သို့ မဟုတ် မှုခင်းဆိုင်ရေ အခြီအနီများအောက်မာ သီဆုံးခရရေ ခရီးလား အာဂန္တု အနည်းဆုံး ၁၀ ဦးခန့်အား တွိဟိခရပြီးနောက်ပိုင်း  ဒေကျွန်းနာမည်ကို  &quot;သီမင်းကျွန်း&quot;ဟု မီဒီယာတိက ဖော်ပြကတ်တေ။&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mail|first=Pattaya|date=2020-06-16|title=Whale Shark spotted at Koh Tao, island in the Gulf of Thailand|url=https://www.pattayamail.com/thailandnews/whale-shark-spotted-at-koh-tao-island-in-the-gulf-of-thailand-304227|access-date=2020-10-02|website=Pattaya Mail|language=en-US}}&lt;/ref&gt;. 

ဒေကျွန်းဧ့အဓိက စီးပွားရီးမာ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖြစ်ပြီးကေ အထူးအနိန်နန့် [[ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးလုပ်ငန်း]] (Scuba diving) ဖြင့် ထင်ရှားရေ။

==ပထဝီအနိန်အထား==

ကနဦးမာ ဒေကျွန်းမာ ဇာသူလေ့မနီထိုင်ချေ။ ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဒေသတိက ပိုက်ချသမားနန့် လောင်းတိရာ မုန်တိုင်းခိုရန် လာရောက်နီထိုင်ကတ်တေ။ အနောက်တိုင်း မြီပုံဆွဲသူတိနန့် ရီလမ်းသွားတိဧ့ ရှိဟောင်းမြီပုံများမာ ပူလို ဘာဒီယာ ကျွန်းအဖြစ် ရီးသားဖော်ပြထားပြီးသား မလအို-ပိုလီနီးရှားလူမျိုးများ ပထဦးစွာအခြီချနီထိုင်ကတ်ောင်း ညွှန်းဆိုထားရေ။ မြီပုံဟောင်းတိအရတောင်ဘက် - မြောက်ဘက်နန့်မချေကျွန်းဆွယ်ဧ့အရှိဖက်ကမ်းရိုးတန်းမာတည်ဟိပြီးကျွန်းသုံးကျွန်းဟိရေ။ ဒေကျွန်းတိထဲက  မြောက်ဘက်အကျဆုံး နန့်အသီးငယ်ဆုံးနီရာမာ P. Bardia ဖြစ်ပြီးကေ ဒေနာမည်အား၁၉၀၀ ပြည့်နှစ်များအစောပိုင်းအထိအသုံးပြုခရေ။ ကောင်းဘီယက်မြီပုံသာဓကမာ ၁၇၀၁ ရက်စွဲပါ John Thornton ဧ့ တတိယမြောက်စာအုပ် &quot;အိန်းဂလိချ်လီယာဉ်မှူး&quot; မာ ဖော်ပြထားရေ်လည်း စယမ်းဂျိုင်တာလောင်(ပင်လယ်ကွေ့)မြီပုံစွာ ၁၆၇၇ ခုနှစ်ဝန်းကျင်ကပင် ဟိနီယားဖြစ်တေ။  ဝီလျံ ဒမ်ပီယာဧ့ အရှိအင်ဒီးစ်မြီပုံများ(၁၆၉၇ခုနှစ်) မာလည်းကြည့်ရှုနှိုင်ပါသိမ့်ရေ။ မျက်မှောက်ခေတ် တိကျမှန်ကန်မှုစံသတ်မှတ်ချက်အရ ထိုကျွန်းတိကို အစောပိုင်းမြီပုံများမာတိကျစွာနီရာချထားခြင်းမဟိပါ။ ၁၇ ရာစုရီကြောင်းလားလာမှုနန့်မြီပုံရီးဆွဲမှုစွာ  ဒေဒေသအမာ  လောင်ဂျီကျု ၁ ဒီဂရီ သို့ ရေမိုင် ၆၀ ခန့် တိကျရေ '''''Backstaff''''' ကိရိယာ အသုံးပြု ရီးဆွဲခကတ်တေ။ ၁၈၂၇ ခုနှစ်မာထုတ်ဝီခရေ ''(Edinburgh Gazetteer)'' သို့မဟုတ် ပထဝီဆိုင်ရေအဘိဓာန်စာအုပ်စွာ ဒေကျွန်းကိုဖော်ပြပြီးကေ ပထဝီအနိန်အထားကိုဖော်ပြရေ။ Narrative of a Residence in Siam စာအုပ်မာ ဘာဒီယာကျွန်းမာ လူနန့် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ အကြောင်းဖော်ပြထားရေ။ မှတ်တမ်းဧ့အဆိုအရ ကျွန်းဧ့အနောက်ဘက်ခြမ်း ပင်လယ်အော်ဟိ ရွာတရွာမာလယ်ယာမြီတိနန့်နများပင်ဟိရေဟူဧ့။ ဒေစာအုပ်မာ ဘာဒီယာ ကျွန်းဧ့ တဲတိနန့်အုန်းပင်တိကိုဖော်ပြသော ရုပ်ပုံများပါဟိရေ။ ၁၈၀၁ ခုနှစ်မာ ဂျိုးဇက်ဟတ်ဒတ်က ကျွန်းတိကိုလားလာရန်ဒေလမ်းညွှန်တိကိုထည့်သွင်းခရေ။ အနောက်မြောက်မာ ပူလိုကာနွန်နန့် အမြင့်တူရေ ကျွန်းနှစ်ဟိရေ။ ပထမကျွန်းအား [[စန်ကိုရီ]] ဟုခေါ်ပြီးကေ ၇ လိဂ်(၃မိုင်) ဒုတိယကျွန်းအား ဘာဒါ သို့မဟုတ် ဘာဒီယာ ဟုခေါ်ပနာ စန်ကိုရီမှ ၇ လိဂ်ခွဲ ခန့်မာ ဟိရေဟူဧ့။ (၁ လိဂ် စွာ လှောက်မှန်းချေ ရေမိုင် ၃ မိုင် သို့ ၅.၅ကီလိုမီတာ ဟိရေ) &lt;ref&gt;{{cite web |last1=Thornton |first1=John |title=The English Pilot, the Third Book |website=Royal Museums Greenwich |url=http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan |archive-date=3 May 2012 |accessdate=9 October 2020 |archivedate=3 May 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120503114658/http://prints.rmg.co.uk/image/795734/john-seller-john-thornton-william-fisher-john-colson-james-atkinson-a-chart-of-the-trading-part-of-the-east-indies-and-china-with-the-adjacent-islands-from-surrat-to-japan }}&lt;/ref&gt; 

၁၈၉၉ ခုနှစ်ဂျုန်လ ၁၈ ရက်နိမာဘုရင် [[ချူလာလောင်ကွန်း]] စွာ ကော့တောင်ကျွန်း သို့လားရောက်ခပြီးကေ စိုင်လီ (Sairee) ကမ်းခြီနံဘေး ဂျော်ပေါခရာဝအော် ဟိ ကျောက်တုံးကြီးထက်မာသူ၏ [[ဘုရင့်တံဆိပ်တော်]] monogram ကိုသက်သီအဖြစ် ချန်ထားခရေ။ ဒေနိခေတ်ထိ ဒေနီရာအား လာရောက်ဖူးမြော်သူတိဟိရေ။

၁၉၃၃ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရီးအကျိုင်းသားတိအား ဒေကျွန်းမာထားဟိရေ။ ၁၉၄၇ ခုနှစ် [[ခွန်အဖိုင်ဝေါင်]] နာမည်ဟိ [[ဝန်ကြီးချုပ်]]စွာ ကျွန်းဟိ အကျိုင်းသားအားလုံးအား တော်ဝင်[[လွတ်ငြိမ်းချမ်းသာခွင့်]]ပီးပြီးကေ လွတ်မြောက်စီခရေ။ ထိုအကျဉ်သားအားလုံးကို ဆူရတ်ဌာနီပြည်နယ်သို့ ခေါ်ဆောင်ခပြီးကေ ကော့တောင်ကျွန်းစွာလေ့ နောက်တကြိမ် စွန့်ပစ်ခြင်းခံခရရေ။ 

၁၉၈၀ ခုနှစ်မာ နိုင်ငံရပ်ခြား ခရီးလားများလာရောက်လည်ပတ်ရာမှ ခရီးလားဒေသအဖြစ်မမြန်ဆဆန်တိုးတက်ပါလတ်တေ။ ၁၉၉၀ ခုနှစ်များအတွင်းမှာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိ့လာစရာနီရာအဖြစ် ထင်ရှားပါလတ်တေ။ 
&lt;ref&gt;{{cite book|title=The Edinburgh Gazetteer, or Geographical Dictionary:...|date=1827|publisher=Longman, Rees, Orme, Brown, and Green|location=London|page=383|url=https://books.google.com/?id=6uea5f4qw4UC&amp;pg=PA383&amp;lpg=PA383&amp;dq=%27The+Edinburgh+Gazetteer%27+bardia#v=onepage&amp;q&amp;f=false|accessdate=2015-01-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Neale|first1=Frederick Arthur|title=Narrative of a Residence in Siam.|date=1852|publisher=Office of the National Illustrated Library|location=London|page=120|url=https://books.google.com/?id=vJsFAQAAIAAJ&amp;pg=PA120&amp;dq=%22Pulo+Bardia%22#v=onepage&amp;q=%22Pulo%20Bardia%22&amp;f=false}}&lt;/ref&gt;

[[ဖိုင်:Ko Tao 2015, febr. - panoramio (9).jpg|thumb|ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်(ပင်လယ်ကွေ့)ဟိ ကော့တောင်ကျွန်း]]

==သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်==

ဒေကျွန်းစွာ [[လိပ်စွန်]]နန့် [[ပြင်သာလိပ်စိမ်း]]တိ၏ အခရာက်စားရာနီရာဖြစ်တေ။ ခရီးလားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုစွာ ထိုဂွက်တိ၏ကျန်းမာရီးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စီခရေ။ ယကေလေ့ ၂၀၀၄ ခုနှစ်မာ [[ထိုင်းတော်ဝင်ရီတပ်]]နန့် ဒေသခံရေအောက်လိလာရီးဆန်တာတိဧ့ညွန့်ပေါင်း KT-DOC ရို့မှစီစိုင်သောမွေးမြူရီးအစီအစိုင်စွာ ကျွန်းဧ့ဂေဟစနစ်သို့ ရာနန့်ချီသော[[လိပ်]]သားပေါက်များ ပြန်ပနာထည့်သွင်းပီးခရေ။ 

Chumpon Pinnacle စွာကျွန်းဧ့အနောက်ဖက်မာဟိရေရေငုပ်ရေနီရာတခုဖြစ်ပြီးကေ ရေငုပ်သူတိအတွက် [[ဝေလငါးမန်း]]နန့် [[ကျွဲငါးမန်း]](Bull Shark)တိအားတိဟိရေ နီရာအဖြစ် ထင်ရှားရေ။ ယကေလေ့ပြီးခရေနှစ်ကပိုပြီးကေပူနွေးသောရေအပူချိန်ကြောင့် ကျွဲငါးမန်းအမြောက်အမြားစွာ ရေအေးရာဒေသတိသို့ပြောင်းရွိလားခကတ်တေ။ ဒေကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်မာ သန္စွာကျောက်တန်းမျိုးစိတ် ၁၃၀ ကျော်နန့် [[ငတောက်တူ]]မျိုးစု ၅၃ စုမှ [[သန္စွာကျောက်တန်း]]ငါးမျိုးစိတ် ၂၂၃ ခု ကျက်စားနီထိုင်ဗျာယ်ဟိရေ။
ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၏ အကူအညီနန့် ဒေသခံတိအား ပညာပီးလုပ်ငန်းများလုပ်ဆောင်နှိုင်ခရာ နှစ်စိကေချေအထဲ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အနေအခြီများ သိသိသာသာတိုးတက်ခရေ။ [[အယ်နီညို]]ရာသီဥတုအခြီအနီကြောင့်ရေပူနွီးလာသဖြင့် ကျွန်းနံဘေးဟိ ရီတိမ်ပိုင်းသန္စွာကျောက်တန်းများစွာဆုံးရှုံးခရေ။ ထိုအချိန်ကပင် အယင့်ယင် ပြန်ပနာနာလန်ထူနိုင်ဖို့ရီးအတွက် ကြိုးပမ်းခကတ်တေ။ အဂုအချိန်မာ ကော့တောင်စွာ ထိုင်းဂျိုင်တာလောင်(ပင်လယ်ကွေ့)ဧ့ ကောင်းဘီယက်သော ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးတချို့အတွက် ကောင်းဘီယက်နီရာဖြစ်တေ။ ကျွန်းထိန်းသိမ်းရီးအဖွဲ့ Save Koh Tao ဧ့အကူအညီနန့်ကျွန်းဧ့ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရေပိုင်အလာများတိုးတက်ပါလတ်တေ။

ကမ္ဘာ့လူကြိုက်အများဆုံးရေငုပ်ရေနီရာတခုအနိန်နန့်ရေအလျောက် ရီအောက်လိလာရီးလုပ်ငန်းတိ၏ ဆိုးကျိုးတိစွာ ကော့တောင် ကျွန်းပတ်ဝန်းကျင်ဟိ သန္စွာကျောက်တန်းများရှင်သန်ရီးအပေါ်ဆိုးကျိုးသက်ရောက်လှာနှိုင်ရေအတွက် ပိုပြီးကေသထိထားကိုင်တွယ်နီရရေ။ သဘာဝအကြောင်းအချက်တိနန့် ပတ်ဝန်းကျင်အား အလွန်အကျွံအသုံးပြုခြင်းရို့ကြောင့် ဒရူပီလာ ခရုတိနန့် ပခြုပ်ကောင်များ အကောင်ရေတိုးတက်များပြားလာခြင်းကို မကြာခင်နှစ်များအထဲ တွိဟိခရရေ။ ၂၀၁၂ခုနှစ် ကျွန်းအတွက်အဏ္ဏဝါဇုန်ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းနန့်စည်းမျှိုင်းစည်းကမ်းတိကို ရီးဆွဲခပြီးကေနောက်ပိုင်းမာ ဒေသဆိုင်ရေဥပဒေဖြစ်လာခရေ။ ယကေလေ့စီမံခန့်ခွဲမှုတိုးမြှင့်ခြင်းဧ့အပြုသဘောဆောင်သောအကျိုးသက်ရောက်မှုတိကိုအကောင်အထည်ဖော်ရန်မဟိသိမ့်ပါ။&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lamb|first=Joleah |author2=James D. True |author3=Srisakul Piromvaragorn|author4=Bette L. Willis|title=Scuba diving damage and intensity of tourist activities increases coral disease prevalence|journal=Biological Conservation|volume=178|pages=88–96|url=https://www.researchgate.net/publication/264557713|doi=10.1016/j.biocon.2014.06.027|year=2014 }}&lt;/ref&gt; 
[[ဖိုင်:Wat Ko Tao.jpg|thumb|ဝပ်ကော့တောင် ကျောင်း]]
ကျွန်းပေါ်ဟိခရီးလားလုပ်ငန်းနန့်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကိုလွန်ခရေဆယ်စုနှစ်များစွာကတဆတ်ဆတ်တိုးတက်များပြားလာခရေ်လည်း အများပြည်သူဆိုင်ရေအခြီခံအဆောက်အအုံတိမာအလွန်နောက်ကျကျန်ရစ်ခရေ။ လျှပ်စစ်မီးနန့်ရီချိုရှားပါမုစွာ ပုံမှန်အခြီအနီဖြစ်ပြီးကေ လောက်ငှရေ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစီမံခန့်ခွဲမှုလေ့မဟိချေ။ ဒေကျွန်းထက်မာ နှစ်စိုင် အစိုင်အခဲနန့် အရည် စွန့်ပစ္စည်း တန်ချိန် ၄၂၀၀၀ ခနန့် ထုတ်လုပ်ရေ၊ ရလဒ်အနိန်နန့် စွန့်ပစ်အမှိုက်တန်ချိန် ၄၅၀၀၀လှောက်ဟိရေ အမှိုက်တောင်ကြီးတိအဖြစ် ဟိနီယား စွန့်ပစ်ပစ္စည်းစက်ရုံတိမာလေ့ အလုပ်မလုပ်ရေအနိန်အထားမာ ဟိနီရေ။
[[ဖိုင်:Koh tao sk.jpg|thumb|စိုင်ရီး ကမ်းခြီ]]
[[ဖိုင်:Blue spotted stingray.jpg|thumb|အပြာရောင် ပုလဲပေါက်များပါရေ လကျောက်]]

==ခရီးလားလုပ်ငန်း==

ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ခရီးလားအခန်းကဏ္ဍမာ ကော့တောင်ကျွန်းစွာ အထင်ကရနီရာတခုဖြစ်တေ။ [[ဘန်ကောက်ပို့စ်]] သတင်းစာက ဒေကျွန်းစွာ တနှစ်လျှင် ခရီးလား ၃သန်းမှ ၁၃၂၀၀၀ ခန့် လက်ခံရဟိရေဟု  အတိအကျ မဆုံးဖြတ်နှိုင်ရေ ဖြစ်စီပနာမူ ခရီးလားအာဂန္တု အမြောက်အမြား လက်ခံရဟိရေမာ မုချအမှန်ဖြစ်တေ။

ကျွန်းဧ့ ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး(Scuba Diving) နန့် [[ရေပေါ်မျိုး လိလာရီး]]များ(Snorkeling) ၊ တောင်တက်ခရီးတိကြောင့် လူသိမျာထင်ရှားရေ။ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်တိအတွက်အကျော်ကြားဆုံးနီရာမာ ၁.၇ ကီလိုမီတာဟိရေအဖြူရောင်သဲပြင်ရှည်ဟိရေ အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းဟိ စိုင်ရီးကမ်းခြီ (Sairee) ဖြစ်တေ။ ကျောက်တုံးကြီးတိနန့်အလယ်အလတ်ဘတ်ဂျက်အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် စားသောက်ဆိုင်များပြန့်ကျဲစွာတည်ဟိရေ။ ကျွန်းဧ့တောင်ဘက်ဟိ ချလောက် ဘန်း​ခေါင် စွာ လူစုလူဝီးတိက ဝေးလို့ တိန်းစွာနီချင်သူတိအကြိုက် ရွီးချယ်စရာနီရာတခုအဖြစ် စွံလာရေ။ သစ်တောများအထဲနန့် ကမ်းခြီများထက်မာတည်ဟိနီကတ်ရေ [[နှမ်းဖတ်ကျောက်]]တောင်ကျောက်တုံးကြီးတိစွာ တောင်တက်သမားများစွာကို သိမ်းသွင်းနိန်ရေ။ ကော့တောင်မာ ရီအောက်အဏ္ဏဝါ စူးစမ်းလေ့လာစရာ နီရာ ၂၅ ခုကျော်ဟိရေ။ 

ကော့တောင်ကျွန်းစွာ [[ကော့စမွီ]]နန့် [[ကော့ပငန်းကျွန်း]]ရို့ထက် ဖွံ့ဖြိုးမှုအား နည်းကေလေ့ ဈီးအတော်အသင့်သင့်ရေ စကူးဘားဖုံးဆိုးဘီး (ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီးသင်တန်း) သင်တန်းလက်မှတ်လိုရေအထူးအနိန်နန့်အသက်၂၀ကျော်ပတ်ဝန်းကျင် [[ဘူးသီးပိုးအိတ်ဆွဲခရီးလား]]များ(Backpacker) အတွက် အထူးရီပန်းစားလှရေ။ လွန်ခရေ (၂) နှစ်စွာကာလအထဲကျွန်းဧ့လူ ဦး ရေစာရင်းအရအသက်အရွယ်ကြီးလာစွာကိုတွိရရေ။ လွန်ခရေ (၁၀)နှစ်ကျော်က ကျွန်းသို့ပထမဆုံးအကြိမ်လာရောက်လည်ပတ်သူတိစွာစွာ ဂုချိန်ခါ ယင်းရို့၏မိသားစုတိနန့်တတူပြန်ပနာ လာရောက်လည်ပတ်တတ်ကတ်ရေ။

ယကေလေ့သော့ ၂၀၀၁၄ခုနှစ်မှစပြီးကေ လူသတ်မှုနန့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ့် သတ်သီမှုတိပါဝင်ရေ ခရီးလားများသီဆုံးမှု ဖြစ်စိုင်တိကြောင့် တချို့က ကော့တောင်ကျွန်းသို့ လားရောက်လည်ပတ်ခြင်းကို ယှောင်ရှားရန်အကြံပီးလာကတ်တေ။

==လူဦးရွီ==

ဒေကျွန်းသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရေ ခရီးလားလူထုအား ဝန်ဆောင်မှု ပီးနှိုင်ဖို့အတွက် မြန်မာအလုပ်သမား ၃၀၀၀ မှ ၅၀၀၀ ခန့်အား ခန့်အပ်ထားရေ။ ထိုကျွန်းမာ နီထိုင်ရေ ထိုင်းမိသားစုအများစုစွာ ရီအောက်ငုပ်ခြင်းသင်တန်းကျောင်းတိ၊ အပန်းဖြီစခန်းတိနန့် ဘားများ ပိုင်ဆိုင်ကတ်တေ။ &lt;ref&gt; Campbell, Charlie (17 July 2015). &quot;This Septic Isle: Backpackers, Bloodshed and the Secretive World of Koh Tao&quot;. Time. Retrieved 8 October 2017.&lt;/ref&gt;

==ခရီးလားလာရီး==

ခရီးလားယာဉ်အဖြစ် မော်တော်ဆိုင်ကယ်ကို အဓိကအသုံးပြုကတ်တေ။ ဇာပိုင်ပင်ဆိုစေ ခရီးလားများဟိရေ အဓိကနိန်ရာများမာ ထိခိုက်မှုတိ ဖြစ်စီရေ မော်တော်ဆိုင်ကယ်အား တာဝန်ယူမှုအပြည့်နန့် မောင်းနှင်ရန်လည်း ဆော်အော်ထားကတ်တေ။
[[ဖိုင်:KoTaoMainStreet.JPG|thumb|မင်းလမ်းကြီး၊ ကော့တောင်]]

==ကတို့လောင်း==

ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီတိမာ လုံပရာရ(Lomprayah)၊ စီးထရန်(Seatran) နန့် ဆောင်ဆမ်(Songserm) ကုမ္ပဏီရို့ ဖြစ်ကတ်ပြီး ကော့တောင်က 

*[[ဆူရတ်ဌာနီ]] သို့ (နိအချိန်မာ ၄နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၉ နာရီခန့်ကြာမြင့်)
*[[ချွန်ဖို]] (နိအချိန် မာ ၁.၅-၃ နာရီခန့်၊ ညအချိန်မာ ၇ နာရီခန့် ကြာမြင့်)
*ကော့စမွီ သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၂.၅ နာရီခန့်ကြာမြင့်) 
*ကော့ပငန်း သို့ (လှောက်မှန်းချေ ၁.၅-၂နာရီခန့်ကြာမြင့်) စသည်အနိန်နန့် အသီးသီးပို့ဆောင်ပီးရေ။

ကတို့လောင်းအားလုံးစွာ ဘန်မဲ့ဟတ်မာ ဆိုက်ကပ်ရေ။ ခရီးချိန်မာ ကတို့လောင်းကုမ္ပဏီက အသုံးပြုရေ လောင်းအမျိုးအစားထက်မာ မူတည်ပနာ ကြာမြင့်ချိန် ကွာရေ။
[[ဖိုင်:Dive Sites of Ko Tao.png|thumb|ရီအောက်အဏ္ဏဝါလိလာရီး အခြီစိုက်နီရာပြ မြီပုံ]]

==လီကြောင်း==

ကော့တောင်ကျွန်းမာ လီဆိပ်မဟိချေ၊ ယကေလေ့ မြန်နှုန်းမြင့် ကတ္တမာရန် (Catamaran ဆိုစွာမာ လောင်းငယ်နှစ်စင်းဧ့ တဖက်တချက်စီအား အလယ်ကိုယ်ထည်နန့် ချိတ်ဆက်ထားရေ လောင်းအမျိုးအစား) နန့် ကတို့လောင်း ကုမ္ပဏီများချိတ်ဆက်ထားရေ လီဆိပ် ၃ခုမာ လားရောက်စီးနင်းနှိုင်ရေ။

လီဆိပ်တိမာ

*ချွန်ဖို လီဆိပ်  (CJM)
*ကော့စမွီလီဆိပ် (USM)
*ဆူရတ်ဌာနီလီဆိပ် (URT) ရို့ဖြစ်ကတ်တေ။

==မီးရထား==

ချွန်ဖိုသို့ ကတို့လောင်းဖြင့် လားရောက်ပြီး ယင်းကနိန်တဆင့် မီးရထား စီးနှင်နှိုင်ရေ။


==ကိုးကား==
&lt;references/&gt;

[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြို့တိ]]
[[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ ကျွန်းတိ]]</text>
      <sha1>a3cmrta8lk1nvc6aawp4yktetm5kus5</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>