ဝီကီးပီးဒီးယား rkiwiki https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွီးနွီးချက် အသုံးပြုလူ အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက် ဝီကီးပီးဒီးယား ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွီးနွီးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွီးနွီးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက် TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 4962 19424 2026-07-08T16:11:34Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = ကော့မြစ် | name_native = น้ำแม่กก | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Kok River in Amphoe Mae Ai.jpg | image_size = | image_caption = Kok River, Mae Ai District, Chiang Mai Province | map = Topography of northern Thailand.png | map_size = | map_caption..." 19424 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ကော့မြစ် | name_native = น้ำแม่กก | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Kok River in Amphoe Mae Ai.jpg | image_size = | image_caption = Kok River, Mae Ai District, Chiang Mai Province | map = Topography of northern Thailand.png | map_size = | map_caption = Map of the [[Thai highlands]] | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Burma]], [[Thailand]] | subdivision_type2 = State | subdivision_name2 = [[Shan State]], [[Chiang Mai Province]], [[Chiang Rai Province]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = District | subdivision_name4 = [[Mae Ai District|Mae Ai]], [[Mueang Chiang Rai District|Mueang Chiang Rai]], [[Mae Chan District|Mae Chan]], [[Wiang Chai District|Wiang Chai]], [[Chiang Saen District|Chiang Saen]] | subdivision_type5 = City | subdivision_name5 = [[Chiang Rai city]] <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|285|km|mi|abbr=on}} | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= [[Chiang Rai city]] | discharge1_min = {{convert|5|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | discharge1_avg = {{convert|120|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | discharge1_max = {{convert|848|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | discharge2_location= Sob Kok | discharge2_min = | discharge2_avg = {{convert|170|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | discharge2_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = [[Daen Lao Range]], [[Shan State]], [[Burma]] | source1_coordinates= | source1_elevation = | mouth = [[Mekong River]] | mouth_location = Sop Kok, [[Wiang Chai District|Wiang Chai]], [[Chiang Rai Province]] | mouth_coordinates = {{coord|20|14|39|N|100|8|19|E|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|358|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = {{convert|10875|km2|abbr=on}} | tributaries_left = | tributaries_right = [[Fang River|Fang]], [[Lao River, Thailand|Lao River]] | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''ကော့မြစ်''' စွာ အရှိတောင်အာသျှမာ ဖြစ်သန်းစီးဆင်းနီရေ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ==မြစ်လမ်းကြောင်း== မြစ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သျှမ်းပြည်နယ်၊ Daen Lao တောင်တန်းတိက စတင်ဖြစ်တည်လှာရေ။ ယင်းစွာ အရှိဖက် မြန်မာ - ထိုင်းနယ်စပ် သို့ ဆက်ပနာစီးဆင်းကာ ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ နယ်စပ်မြို့ဖြစ်ရေ Tha Ton ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလားရေ။ ယင်းစွာ ချင်းမိုင်စီရင်စု၊ Mae Ai ခရိုင်သို့ စီးဆင်းရေ။ ထိုင်းနိုင်ငံဟိ ဒေမြစ်ဧ့ အစိတ်အပိုင်းအများစုစွာ Chiang Rai စီရင်စုမာ ဖြစ်ကာ ထိုနီရာတွင် Mueang Chiang Rai ခရိုင်ကို ဖြတ်သန်းပြီးကေမာ အရှိမြောက်ဘက်ကို ကွေ့လားကာMae Chan, Wiang Chai နန့် Chiang Saen ခရိုင်တိကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရေ။ ဒေမြစ်စွာ ကျယ်ပနာ တိမ်ပြီး မြစ်ရီစီးဆင်းမှုစွာ နှေးရေ။ Tha Ton နန့် Chiang Rai မြို့အကြားဟိ ခရီးတဝက်ခန့်ဖြစ်ရေ ၆၀၀ မီတာ (၂၀၀၀ ပေ) စွာ ကြည်လင်ရေစိကေချေ စီးဆင်းရေ။ Chiang Rai ဧ့ မြစ်အောက်ပိုင်းဟိ ကီလိုမီစွာတိစွာရို့သစွာ Wiang Chai နံဘေး တူးမြောင်းကာရီသို့ မရောက်ဟိခင်နီရာရေ ကန်တခု ဖြစ်ဗျာယ်ဟိရေ။ ကော့မြစ်စွာ Mekong မြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ လာအိုနယ်စပ်နန့် ရှိဆိုင် Chiang Saen ခရိုင်ဟိ Sop Kok ဧ့ မြစ်ဝမာ တည်ဟိရေ။<ref>{{Cite web |title=Tue Kell Nielsen, ''Kok River Basin, North Thailand'' |url=http://www.kellnielsen.dk/kok/namkok.htm |access-date=14 July 2021 |archive-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714132741/http://www.kellnielsen.dk/kok/namkok.htm }}</ref> Chiang Rai မြို့နံဘေးမာ Phahonyothin လမ်းမစွာ မြစ်ကို ဖြတ်သန်းလားရေ။ Chiang Rai မြို့နံဘေးမာ ကော့မြစ်ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားရေ တန်းထား ငါးစင်း ဟိရေ။ ==မြစ်လက်တက်များ== ကော့မြစ်ဧ့ အဓိက မြစ်လက်တက်တိမာ ဖန့်မြစ်နန့် လာအိုမြစ်ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။<ref>[http://www.tnmckc.org/upload/document/bdp/2/2.7/c-files/Kok-report.pdf Kok River Basin] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160113190330/http://www.tnmckc.org/upload/document/bdp/2/2.7/c-files/Kok-report.pdf |date=2016-01-13 }}</ref> ==ဆည်များ== Chiang Rai ဧ့ အရှိဖက်ဟိ လယ်စိုက်ခင်းတိကို ရေထောက်ပင့်ပီးဖို့ ဂိတ် ၁၁ ခု ပါဟိရေ ဆည်အသီး တခု တည်ဟိရေ။ ဒေဆည်စွာ Hwy 1 တန်းထားဧ့ အရှိဖက် ၁၁ ကီလိုမီတာ (၇ မိုင်) အကွာမာ တည်ဟိရေ။ ယင်းစွာ မြစ်ထဲက ရီကို ကန်ထဲကို ပြောင်းလဲထားရေ။ မိုင်များစွာ ရှည်လျားရေ ဒေဆည်အတွင်းမှာ တနှစ်ဧ့ သျှစ်လကြာ ရီတိကို လှောင်ရေ။ ယင်းချင့်အပြင် မြန်မာဘက်ခြမ်းမာလည်း ဆည်တခု ဆောက်လုပ်ဖို့ စီစိုင်ထားရေ။ ထိုနီရာရေ နယ်စပ်မှ ဖြားဆန်ဘက် ၃၂ ကီလိုမီတာ (၂၀ မိုင်) အကွာမာ တည်ဟိရေ။ ==တော့ဂီယာ== ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] dmddvfdd7q6tbs1fak0x58gw4glsmeg 0 4963 19425 2026-07-08T16:26:44Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{coord|15|49|N|94|42|E|display=title}} '''ပြမလောမြစ်''' <ref>{{GEOnet2|32FA884541243774E0440003BA962ED3|Pyamalaw River (Approved)}}, [[National Geospatial-Intelligence Agency|United States National Geospatial-Intelligence Agency]]</ref>(ပြန်မလော့မြစ်) စွာ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ အနောက်တောင်ဘက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမာ တည်ဟ..." 19425 wikitext text/x-wiki {{coord|15|49|N|94|42|E|display=title}} '''ပြမလောမြစ်''' <ref>{{GEOnet2|32FA884541243774E0440003BA962ED3|Pyamalaw River (Approved)}}, [[National Geospatial-Intelligence Agency|United States National Geospatial-Intelligence Agency]]</ref>(ပြန်မလော့မြစ်) စွာ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ အနောက်တောင်ဘက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးမာ တည်ဟိရေ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။<ref>[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-ne46-16.jpg Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE46-16 Bassein], U.S. Army Map Service, September 1959</ref> ယင်းစွာ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ ပြန်မလောမြစ်စွာ အိမ်မဲမြို့နန့် ဝါးခယ်မမြို့အကြားမာ ဖြစ်တည်စီးဆင်းဗျာယ်ဟိရေ။ ဒေမြစ်မာ [[ကျွန်းကုန်းတန်းထား]]ကို ဖြတ်သန်းဖောက်လုပ်ထားရေ။<ref name="NLoM">[http://missions.itu.int/~myanmar/06nlm/n060423.htm "Priority given to development of the roads after Roads Year was designated"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716072341/http://missions.itu.int/~myanmar/06nlm/n060423.htm |date=2011-07-16 }} ''The New Light of Myanmar'' 23 April 2006</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 3iinm74ocs39a5u5tdqh4866a7muu4n 0 4964 19426 2026-07-08T16:28:36Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Yin Chaung & Yin Chaung Bridge.jpg|thumb|မကွေးမြို့နံဘေးဟိ ယင်းချောင်းနန့် ယင်းချောင်းတန်းထား]] '''ယင်းမြစ်''' ("ယင်းချောင်း" လို့လေ့ ခေါ်) <ref>{{Cite GNS|32FA8844FED33774E0440003BA962ED3|Yin Chaung}} [[National Geospatial-Intelligence Agency|United States National Geospatial-Intelligence Agency]].</ref>..." 19426 wikitext text/x-wiki [[File:Yin Chaung & Yin Chaung Bridge.jpg|thumb|မကွေးမြို့နံဘေးဟိ ယင်းချောင်းနန့် ယင်းချောင်းတန်းထား]] '''ယင်းမြစ်''' ("ယင်းချောင်း" လို့လေ့ ခေါ်) <ref>{{Cite GNS|32FA8844FED33774E0440003BA962ED3|Yin Chaung}} [[National Geospatial-Intelligence Agency|United States National Geospatial-Intelligence Agency]].</ref>စွာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မကွေးတိုင်းမာ တည်ဟိရေ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ နတ်စင်တောင် (၁၂၈၉ ပေ) အနောက်တောင်ဘက် ဆင်ခြီလျှော၊ ဥသျှစ်ကုန်းတောင် (၁၁၀၄ ပေ) နန့် စကြာတောင် (၁၂၃၂ ပေ) ရို့၏ အရှိဖက် ဆင်ခြီလျှော အစဟိစွာရို့မှ မြစ်ဖျားခံကာစီးဆင်းဖြစ်တည်လှာရေ။<ref name="Yenangyaung">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-16.jpg Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NF 46-16 Yenangyaung] U.S. Army Map Service, August 1960</ref> ယင်းမြစ်စွာ နတ်မောက်မြို့ဧ့ တောင်ဘက်နန့် အရာရွာတိကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းဗျာယ်ဟိရေ။ မြစ်စွာ အနောက်ဘက်ကို လတ္တီကျု 20.07° N လှည့်ဗျာယ်ဟိရေ။ တောင်တိကို ကွိကောက်ဖြတ်သန်းကာ မကွေးမြို့အောက်ပိုင်း {{Coord|20|01|03|N|95|00|54|E|region:MM|display=inline,title}} မာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] m79y8d0c63qn0va3jt8pephpbav1762 0 4965 19427 2026-07-08T16:30:24Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river|name=ယောချောင်း|native_name={{native name list |tag1=mm |name1=ယောချောင်း }} <!-- IMAGE & MAP -->|image=|image_caption=|map=|map_caption=|subdivision_type1=Countries|subdivision_name1={{hlist|မြန်မာ|}}|subdivision_type5=Cities|subdivision_name5={{hlist|[[Ulm]]| [[မင်းတပ်]] | [[ကျောက်ထု]] | [[ပေါက်]] | [[ဆိပ်ဖြူ]] |}} <!-- PHYSICAL CHARACTERIST..." 19427 wikitext text/x-wiki {{Infobox river|name=ယောချောင်း|native_name={{native name list |tag1=mm |name1=ယောချောင်း }} <!-- IMAGE & MAP -->|image=|image_caption=|map=|map_caption=|subdivision_type1=Countries|subdivision_name1={{hlist|မြန်မာ|}}|subdivision_type5=Cities|subdivision_name5={{hlist|[[Ulm]]| [[မင်းတပ်]] | [[ကျောက်ထု]] | [[ပေါက်]] | [[ဆိပ်ဖြူ]] |}} <!-- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{convert|850|km|mi|abbr=on}}<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Irrawaddy-River|title=Irrawaddy River|encyclopedia=Encyclopædia Britannica |edition=Online |access-date=30 April 2022}}</ref>|width_min=ချောင်းဖျားပိုင်း ([[Shaung Tha]]) {{cvt|15|m|abbr=on}}; ချောင်းအောက်ပိုင်း {{cvt|400|m|abbr=on}}|width_avg=ချောင်းဖျားပိုင်း {{cvt|300|m|abbr=on}}; ချောင်းရိုး {{cvt|400|m|abbr=on}} to {{cvt|800|m|abbr=on}}; ချောင်းအောက်ပိုင်း {{cvt|900|m|abbr=on}} to {{cvt|1,000|m|abbr=on}}|width_max=ချောင်းအောက်ပိုင်း လမ်းရွာနံဘေး {{cvt|1,500|m|abbr=on}}; ချောင်းအောက်ပိုင်း ချောင်းအဝ ဆိပ်ဖြူနံဘေး {{cvt|2,000|m|abbr=on}}|depth_min={{cvt|1|m|abbr=on}} ချောင်းဖျားပိုင်း|depth_avg=ချောင်းဖျားပိုင်း {{cvt|3|m|abbr=on}}; ချောင်းလည်ပိုင်း {{cvt|5|m|abbr=on}} to {{cvt|10|m|abbr=on}}, {{cvt|15|m|abbr=on}} ([[Iron Gates]]); ချောင်းအောက်ပိုင်း ချောင်းအဝ {{cvt|10|m|abbr=on}}|depth_max=ချောင်းလည်ပိုင်း {{cvt|10|m|abbr=on}}; ချောင်းအောက်ပိုင်း ချောင်းအဝ {{cvt|30|m|abbr=on}}|discharge1_location=ချောင်းအဝ|discharge1_min={{convert|1,790|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge1_avg=(Period: ၁၉၄၈–၂၀၂၂) {{convert|6,510|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge1_max={{convert|15,900|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge2_location=[[ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်]], [[မကွေးတိုင်း]], မြန်မာ<br />{{cvt|30|km}} before town|discharge2_avg={{convert|580|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge3_location=[[ပခုက္ကူမြို့နယ်]], မကွေးတိုင်း , မြန်မာ|discharge3_avg={{convert|1,900|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge4_location=[[ကျောက်ထုမြို့နယ်]], , မကွေးတိုင်း, မြန်မာ <br />{{cvt|30|km}} before town|discharge4_avg={{convert|2,350|m3/s|cuft/s|abbr=on}}|discharge5_location=[[မင်းတပ်မြို့နယ်]], [[ချင်းပြည်နယ်]], မြန်မာ<br />{{cvt|5|km}} north of the town|discharge5_avg={{convert|5,600|m3/s|cuft/s|abbr=on}} <!-- BASIN FEATURES -->|source1=[[ Shon Long Chaung and tributaries | ရွှန်လောင်း (ချောင်း) နန့် ချောင်းလက်တက်များ]]|source1_location=ရှောင်သာရွာ, မင်းတပ်မြို့နယ်, ချင်းပြည်နယ်၊ မြန်မာ|source1_coordinates={{coord|21|31|52|N|93|51|13|E|display=inline}} 21.531223 , 93.853831|source1_elevation={{convert|2500-1400|m|abbr=on}}|source2=[[ ကျောချောင်း ]] နန့် အရာ ချောင်းလက်တက်များ|source2_location=ပေါက်မြို့၊ ပခုက္ကူခရိုင်၊ မကွေးတိုင်း၊ မြန်မာ|source2_coordinates={{coord|21|27|39|N|94|30|44|E|display=inline}} 21.460834 , 94.512261|source2_elevation={{convert|300|m|abbr=on}}|source_confluence_location=ရှောင်သာရွာ, မင်းတပ်မြို့နယ်, ချင်းပြည်နယ်၊ မြန်မာ|source_confluence_coordinates={{coord|21|31|52|N|93|51|13|E|display=inline}} 21.531223 , 93.853831 21°31'52.4028", 093°51'13.7916"|mouth=[[ဧရာဝတီ]]|mouth_location=ဆိပ်ဖြူ|mouth_coordinates={{coord|20|54|13|N|94|48|39|E|display=inline,title}}|basin_size={{convert|50463|km2|abbr=on}}|tributaries_left=[[ကျောချောင်း]]|tributaries_right=[[မောချောင်း]], [[ဆောချောင်း]], [[မြေနီချောင်း]], [[မားမချောင်း]], [[ဝဲမချောင်း]], [[ချစ်ချောင်း]],|bridges=ကျောက်ထုတန်းထား၊ အုန်းတောတန်းထား၊ ရီပြာတန်းထား၊ ကံမားတန်းထား၊ ကံမားတန်းထား (မီးရထား)|name_native=ယောချောင်း|name_native_lang=မြန်မာ}}'''ယောချောင်း''' (ယောမြစ်) စွာ မြန်မာနိုင်ငံ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ <ref>မြန်မာနိုင်ငံ မြီတိုင်းဌာန UTM မြီပုံများ (ချင်းပြည်နယ် မင်းတပ်မြို့နယ်၊ မကွေးတိုင်း ဂန့်ဂေါခရိုင်မြို့နယ်များ နန့်၊ ပခုက္ကူခရိုင် ‌ေါက်၊ ပခုက္ကူ၊ ဆိပ်ဖြူ မြို့နယ်များ)</ref> ယောချောင်းစွာ ချင်းတောင်တန်းမာ မြစ်ဖျားခံရေ။ ပုံတောင်၊ ပုံညာ တောင်တန်းများမာ မြစ်ဖျားခံသော [[ကျောမြစ်|ကျောချောင်း]]နန့် တည်နီရာ {{coord|21|25|13|N|94|36|48|E|display=inline}} မာ တတူတကွ ပေါင်းဆုံပြီး ပိုပြီးကေ ရီစီးအားကောင်းလာရေ။ ပုံမှန်ဆိုလို့ဟိကေ တောင်ဘက်ကို စီးဆင်းနိန်ရေ်လည်း အရှိဖက်သို့ စိကေချေ ဦးတည်ဗျာယ်ဟိရေ။ <ref>[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-12.jpg Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NF 46-12 Myingyin] U.S. Army Map Service, August 1960</ref> == မြစ်ဖျားခံရာဒေသ == ချင်းပြည်နယ်၊ [[နတ်မတောင် အမျိုးသားဟင်းခင်း]]အထဲ၊ မင်းတပ်မြို့နယ်ဧ့ အနောက်-မြောက် ဘက် ၊ မိုင် ၂၀ ခန့် အကွာ ရှောင်သာရွာနံဘေး၊ '''ရွှန်းသွန်ောင်း''' နန့် အရာ ချောင်း ငယ်များ ပေါင်းဆုံရာမှ ယောချောင်း စတင် ဖြစ်ပေါ် စီးဆင်းရေ။ == ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ လမ်း‌ကြောင်း == === မင်းတပ်မြို့နယ် === ယောချောင်း စွာ မင်းတပ်မြို့နယ်အထဲ စတင်မြစ်ဖျားခံရာ ဒေသမှ အရှိတောင်ဖက်၊ မင်းတပ်မြို့ဧ့ မြီက်ဘက် ၅ မိုင်ခန့် အကွာ မာ တောင်ဘက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''မောချောင်း''' နန့် ပေါင်းဆုံပြီး အယှိဖက် တောင်ကြား ထဲကို ဆက်ပနာ စီးဆင်းရေ။ === ကျောက်ထုမြို့နယ် === ယင်းမှ တဆင့် အယှိဖက်သို ဆက်ပနာစီးဆင်းပြီး မကွေးတိုင်း၊ ကျောက်ထုမြို့ နံဘေးမာ မြို့ဧ့ မြောက်ဖက် မှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရေ။ ‌ကျောက်ထုမြို့ မြောက်ဖက်၊ ပန်းဆန်ရွာ နံဘေးမာ တောင်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''သန်းဦးချောင်း'''၊ မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''မိအေးချောင်း'''၊ '''နှောချောင်း'''၊ '''ရေပိုချောင်း'''၊ ကျောက်ထုမြို့ အရှိမြောက်ဖက် မာ တောင်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ချေချောင်း''' ရို့နန့် ပေါင်းဆုံကာ ဆက်ပနာစီးဆင်းရေ။ ကျောက်ထုမြို့နယ်၊ အနိမ့်ရွာ နံဘေးမာ ‌မြောက်-အရှိ-မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''သိမ်ချောင်း'''၊ အယှိဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ကြူချောင်း''' တိနန့် ပေါင်းဆုံပြီး တောင်ဖက်သို့ ကေွ့ ကာ စီးဆင်းရေ။ ကွန်ခင်းရွာ နံဘေးမာ အယှိဖက်မှ '''ဇလိုမချောင်း'''၊ အနောက်ဖက်မှ '''ကလိုချောင်း''' များ စီးဝင်ရေ။ တောင်ဖက်သို့ ဆက်ပနာစီးဆင်းရာ ပေါက်တော နန့် ငှက်ကလေးာင်းရွာ နှစ်ရွာ အကြားမှ ဖြတ်သန်းချိန်ခါ အနောက်တောင် ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ကျော်ချောင်း''' နန့် ပေါင်းဆုံကာ အရှိ-တောင် ဖက်သို့ ကွိကောက် စီးဆင်း ရေ။ ကျင်လိန် ရွာ နံဘေးမာ တောင်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ဆောချောင်း''' နန့် ပေါင်းဆုံကာ အရှိ-တောင်ဖက်သို့ စိကေချေ ဆက်ပနာစီးဆင်းပြီး မြောက်ဖက်သို့ နောက်ထပ် ပြန်ပနာ ‌‌ကွိကောက် စီးဆင်းပြန်ရေ။ ပေါက်မြို့နယ် အစပ် ပေါက်မြို့နယ် သက္ကယ်ကျင်းရွာနံဘေးမာ မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ကွက်ဝန်းချောင်း'''၊ '''ဖလံမကြီးချောင်း''' များ စီးဝင် ပြီး နောက် ပေါက်မြို့နယ် အထဲ ဆက်ပနာစီးဆင်းရေ ။ === ပေါက်မြို့နယ် === တောင်ဖက်မှ စီးလှာသော '''လက်ပန်ချောင်း''' စီးဝင်ရေ။ တဇုရွာ နံဘေးမာ မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ချောင်းနက်ချောင်း''' ၊ တောင်ဖက်မှ '''နဲဝဲချောင်း'''များ စီးဝင်ရေ။ ကင်ဆော့ရွာ နံဘေးမာ တောင်ဖက် ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်အထဲ မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလှာသော '''မြေနီချောင်း''' နန့် ပေါင်းဆုံက မြောက်ဖက်သို့ ကွိကောက် စီးဆင်းရေ ။ ဝင်းချွန်းရွာ နံဘေးမာ မြောက်ဖက်မှ '''ဝင်းချွန်းချောင်း''' စီးဝင်ဗျယ်ဒေးနောက် အရှိမြောက်ဖက်သို့ ဦးတည် စီးဆင်းရေ။ တပ်ကုန်းရွာ နံဘေးမာ အရှိ-တောင် ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''တည်ပင်ချောင်း'''၊ ကျောက္ကာရွာ နံဘေးမာ အနောက်ဖက်မှ '''နှောရင်ချောင်း'''၊ အနောက်-မြောက်ဖက်မှ '''ပစ်မချောင်း''' များ စီးဝင်ရေ။ အ‌ရှေ့တောင် ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ဝန်လိုင်ခြောင်း''' စီးဝင်ဗျယ်ဒေးနောက် ပေါက်မြို့ နံဘေးသို့ စီးဆင်းရေ ။ ပေါက်မြို့ အယှိဖက်မာ တောင် မှ ‌မြောက်သို့ စီးဆင်းစဉ် ပုံတောင် နန့် ပုံညာ တောင်တန်းတိက မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလှာပြီး ပေါက်မြို့ မြောက်ဖက်မှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလှာသော '''ကျောချောင်း'''မကြီး နန့် '''အုန်းတောတောင်စုကျေးရွာ'''နံဘေးမာ ပေါင်းဆုံမိရာ အရှိ-အရှိ-တောင် ဖက်သို့ ကွိကောက်ကာ ဆက်ပနာ စီးဆင်းရေ။ စံဖဲရွာ နံဘေး မြောက်ဖက်မှ '''ရီတိမ်ချောင်း'''၊ သမကျွန်းရွာ နံဘေးမာ မြောက်ဖက်မှ '''ကပြိုချောင်း'''၊ '''အင်ဂဲနီချောင်း'''၊ '''ကျွဲတဲ့ချောင်း''' သုံးချောင်း ပြိုင်တူစီးဝင်ရေ။ ပြင်ချောင်းရွာနံဘေးမာ အရှိ-မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်း‌လာရေ '''နှောဘောက်ချောင်း''' နန့် '''ဝါးတောချောင်း''' နှစ်ချောင်း ပေါင်းဆုံကာ စီးဝင်ရေ ။ နံ့သာရွာ နန့် ‌ကျောင်းကုန်းရွာ နှစ်ရွာကြားမာ အနောက်တောင်ဖက်မှ '''ဝါးတော''' နာမည်နန့်ပင် ချောင်း တချောင်း စီးဝင်ပြန်ရေ။ နတ်စင်ကုန်းရွာ နံဘေးမာ မြောက်ဖက်မှ စီးဆင်းလှာသော '''ကုလားပိချောင်း''' စီးဝင်ဗျယ်ဒေးနောက် တောင်ဖက်သို့ ကွေ့ကာ ပခုက္ကူမြို့နယ်အတွင်းကို ဆက်ပနာစီးဆင်း စွာ ။ === ပခုက္ကူမြို့နယ် === ဂဝံလေးတိုင်ရွာ နံဘေးမာ အယှိဖက်မှ '''လဲတောင်ချောင်း'''၊ အနောက်ဖက်မှ '''ခပင်ချောင်း''' များ စီးဝင်ဗျယ်ဒေးနောက် ပခုက္ကူ နန့် ဆိပ်ဖြူ နယ်စပ်မျှိုင်း အတိုင်း တောင်ဖက်သို့ ဆက်ပနာစီးဆင်းရေ။ === ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် === ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် အင်းကန်ရွာ နံဘေးမာ အနောက်မြောက်ဖက်မှ '''မားမချောင်း''' နန့် အနောက်-တောင်ဖက်မှ '''ကျောက်ကြီးချောင်း'''၊ ပခုက္ကူမြို့နယ် စညောင်ရွာ နံဘေးမာ အရှိမြောက်ဖက်မှ '''စညောင်ချောင်း'''၊ ပခုက္ကူမြို့နယ်၊ဒဲ့ပြားရွာနံဘေးမာအရှိမြောက်ဘက်မှစီးဆင်းလှာသော ရေခါးမချောင်း၊ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် သံပရာပင်ရွာ နံဘေးမာ အနောက်ဖက်မှ '''ဝဲမချောင်း'''၊ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် ရွာမ နန့် ကပိုင်ရွာ အကြားမာ အနောက်မြောက်ဖက်မှ ‌'''ပျောက်ချောင်း'''၊ အနောက်ဖက်မှ '''မှော်ချောင်း'''၊ အနောက်တောင်ဖက်မှ '''ဝန်လိုချောင်း''' သုံးချောင်း တပေါင်းတည်း ပေါင်းဆုံစီးဝင်ရေ။ ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် ဒေါသာရွာ နံဘေးမာ အနောက်ဖက်မှ '''ချစ်ချောင်း''' စီးဝင်ရေ။ == ချောင်းဝ == ယောချောင်းစွာ [[ဆိပ်ဖြူမြို့]] မှ<ref name="Yenangyaung">[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-16.jpg Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NF 46-16 Yenangyaung] U.S. Army Map Service, August 1960</ref> အထက်ဘက် {{coord|20|54|13|N|94|48|39|E|display=inline}} မှ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ ညာဘက် (အနောက်) သို့ စီးဝင်ရေ။ == ချောင်းလက်တက်များ == === အဓိက ချောင်းလက်တက်များ === ==== မြောက်(လက်ဝဲ) ဖက်မှ ==== # ကျောချောင်း ==== တောင် (လက်ယာ) ဖက်မှ ==== # မောချောင်း # ဆောချောင်း # မြေနီချောင်း # မားမချောင်း # ဝဲမချောင်း # ချစ်ချောင်း === ချောင်းလက်တက်ငယ်များ === ==== မြောက်ဖက်မှ ==== {{Columns-list|2=# မိအေးချောင်း # နှောချောင်း # ရေပိုချောင်း # သိမ်ချောင်း # ကြူချောင်း # ဇလိုမချောင်း # ကွတ်ဝန်းချောင်း # ဖလံမကြီးချောင်း # ချောင်းနက်ချောင်း # အမှားခံွန်းချောင်း # တည်ပင်ချောင်း # ဝန်လိုင်ခြောင်း # ရီတိမ်ချောင်း # ကပြိုချောင်း # အင်ဂဲနီချောင်း # ကျွဲတဲ့ချောင်း # နှောဘောက်ချောင်း # ဝါးတော (အရှိ) ချောင်း # ကုလားပိချောင်း # လဲတောင်ချောင်း # စညောင်ချောင်း #}} ==== တောင်ဖက်မှ ==== {{Columns-list|2=# ရွှင်လောင်း‌ချောင်း # သန်းဦးချောင်း # ချေချောင်း # ကလိုချောင်း # ကျော်ချောင်း # လက်ပန်ချောင်း # နဲဝဲချောင်း # နှောရင်ချောင်း # ပစ်မချောင်း # ဝါးတော (အနောက်) ချောင်း # ခပင်ချောင်း # ကျောက်ကြီးချောင်း # ပျောက်ချောင်း # မှော်ချောင်း # ဝန်လိုချောင်း}} အထက် ဖော်ပြပါ ချောင်းတိအပြင် နာမည် မှည့်ခေါ် ထားခြင်း မဟိရေ ချောင်းလက်တက်ငယ် မကန်မဝှန် ဟိနီသိမ့်ရေ ။ == ရာသီဥတု == မြင့်မားရေ ချင်းတောင်တန်းစွာ ယောချောင်း ဒေသ ကို မုတ်သုန်မိုး မရစီရန် ကာကွယ်ထားရေ။ တနည်းဆိုရကေ ယောဒေသစွာ မိုးကွယ်အရပ်၊ မိုးခေါင် ရေရှား ရပ်ဝန်းမာ ပါဝင်ရေ။ ‌ယော ချောင်းစွာ မိုးခေါင်ရေရှား ရပ်ဝန်းကို စိုက်ပျိုးရေ ထောက်ပင့် ပီးဝီရေ အဓိက အသက်သွေး‌ကြော ဖြစ်တေ ။ == ရီစီး ‌ရေဆင်း == ပင်လယ်မျက်နှာပြင်အထွက် ပေ ၈၅၀၀ လှောက်မြင့်ရေ ချင်းတောင်တန်းများ မှ စတင်စီးဆင်းပြီး အမြင့်ပေ ရာဂဏန်းလှောက်ရာ မြင့်ရေ မြီပြန့်သို့ တဟုန်တည်း စီးဆင်းလှာသဖြင့် ‌ယောချောင်းရီ စွာ ရီစီးအလွန်သန်စွာ ။ လူများ၊ တိရစ္ဆာန်များ တနားတခါ မျိုးပါလိဟိရေ ‌။ ရီစီးသန်သဖြင့် ချောင်းဖျားပိုင်းမှ တိုက်စားလာရေ အနည်တိကို သယ်ဆောင်လာကာ ရီမာ ဆောင်း နွေ အခါများမှာပင် များစွာ ကြည်လင်ခြင်းမဟိပေ။ အနည်များပိုင် ‌မြေ ဆီ ဩဇာ ကြွယ်ဝ သဖြင့် စိုက်ပျိုးရီး အတွက် များစွာ သင့် တော်ရေ။ ချောင်းဖျားမှ အနည်တိစွာ မြီမျက်နှာပြင် ပိုပြီးကေညီညာပြန့်ပျူးရေ ပေါက်၊ ပခုက္ကူ၊ ဆိပ်ဖြူ မြို့နယ်များ မာ ပြန်ပနာ ပို့ချသဖြင့် ယင့်ချင့် မြို့နယ်များမာ မိုးအားလုံး ပွင့်လင်းရာသီ စတင်စွာနန့် ချောင်း တလျှောက် သဲသောင်ခုံများ ပေါ်ထွန်း လာစမြဲ ဖြစ်တေ ။ ယင့်ချင့် သဲသောင်ခုံများ ‌ေါ်မာ စိုက်ပျိုရီး လုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ အနည်ပို့ချချိန်မာ ဓာတ်သတ္တုတိလေ့ ပို့ချမှု ဟိသဖြင့် ချောင်းဝ နံဘေး သဲသောင် များမာ ရွှီကျင်ကြသူတိ ဟိရေ ‌။ == စိုက်ပျိုးရီး == ယောချောင်းနန့် ချောင်းလက်တက်တိစွာ ဒေသမား မြို့အရွာရွာရို့ မာ စိုက်ပျိုးရေ အဓိက ပံ့ပိုးပေးရေ အရေးကြီး ‌ရေအရင်းမြစ် ဖြစ်တေ ။ မိုးအားလုံးမာ ‌ပေါ်ထွန်းရေ သဲသောင်များ ထက်မာ စိုက်ပျိုးကတ်တေ ။ ယော ချောင်း တလျှောက် သဲသောင်များမာ ကြက်သွန်(နီ) ကို အဓိက စိုက်ပျိုးကတ်တေ။ ရန်ကုန် နန့် မန္တလေး ကုန်စည်ဒိုင်များမာ ကြက်သွန်နီ ‌ေးနှုန်း များ သတ်မှတ် ထုတ်ပြန် ကြေညာရာမာ ဆိပ်ဖြူကြက်သွန် ကို စံအဖြစ် အဓိကထား အသုံးပြုကတ်တေ ။ အထူးအနိန်နန့် ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် အတွက် ကြက်သွန် စွာ အဓိက စီးပွား‌ေး တခု ဖြစ်တေ။ == ပိုက်ချခြင်း == ပိုက်ချခြင်းလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွီးသူတိဟိရေ။ == ဆည် ကာရီများ == ယောချောင်းမကြီးထက်မာ ဆည် တာ ကာရီများ တည်ဆောက်ထားခြင်း မဟိပါ။ ယကေလေ့ ပေါက်မြို့နယ် '''သီးချောက်အုပ်စု''' '''သီးချောက်ကျေးရွာ''' မာမူ ချောင်းမကြီးမှ ရီကို သွယ်တန်းယူကာ ကျေးရွာပိုင် ရေအားလျှပ်စစ် ထုတ်ယူ သုံးစွဲစွာ ယင်းကနိန်တဆင့် သီးချောက်ကျေးရွာ သပွတ်စုကျေးရွာတိကို ဖြတ်သန်းကာ '''အုန်းတောတောင်စုကျေးရွာ'''မာ အဆုံးသတ်ရေ။ စိုက်ပျိုးရေ လယ်မြီတိအတွက် ရေသွယ်ယူပါသော အဓိက မြောင်းမကြီး ဖြစ်တေ == သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး == ရီစီးသန်သဖြင့် ‌ရီကြောင်းပို့ဆောင်ရီး အတွက် များစွာ အသုံးမဝင်လှပါ၊၊ မိုးခါသားမာ ဝါးဖောင် သစ်ဖောင်များ မျှောရန် အသုံးပြုကတ်တေ။ ချောင်းကို လောင်းတိနန့် ဖြတ်သန်း လားလာခြင်းတိဟိပါယင့်။ ပိုက်ချရာမာ လောင်း အသုံးပြုခြင်းတိဟိပါယင့် ။ == တန်းထားများ == # ကျောက်ထုတန်းထား # အုန်းတောတန်းထား (ပေါက်မြို့နယ်) # ရီပြာတန်းထား (ပေါက်မြို့နယ်) # ကံမားတန်းထား (ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်) # ကံမား မီးရထားတန်းထား (ဆိပ်ဖြူမြို့နယ်) ယင့်ချင့် ကားလမ်း မီးရထားလမ်း တန်းထားကြီးတိအပြင် ကျေးရွာတိဧ့ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ လူကူး ယာယီ ဝါးတန်းထားတိကို ပွင့်လင်းရာသီများမာ ပြုလုပ်သုံးစွဲခြင်းများ ဟိရေ ။ == မြို့များ == ယောချောင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ မြို့တိမာ # မင်းတပ်မြို့ (မြို့မြောက်ဖက် ၅ မိုင်ခန့် အကွာမှ ဖြတ်သန်းစီးဆင်း) # ကျောက်ထုမြို့ # ပေါက်မြို့ နန့် # ဆိပ်ဖြူမြို့ ရို့ဖြစ်တေ။ == ရွာတိ == ယောချောင်း ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ လမ်းကြောင်း တလျှောက်မာ အရွာရွာ ဟိရေ။ === မင်းတပ်မြို့နယ် === # ရှောင်ထရွာ === ကျောက်ထုမြို့နယ် === # အနိမ့်ရွာ # ကွန်ခင်းရွာ # ပေါက်တောရွာ # ငှက်ကလေးာင်းရွာ # ကျင်လိန် ရွာ # === ပေါက်မြို့နယ် === # အုန်းတောတောင်စုကျေးရွာ # စံဖဲရွာ # သမား​တော်ရွာ # ပြင်ချောင်းရွာ # နံ့သာရွာ # ကျောင်းကုန်းရွာ # နတ်စင်ကုန်းရွာ === ပခုက္ကူမြို့နယ် === # ဂဝံလေးတိုင်ရွာ # စညောင်ရွာ # === ဆိပ်ဖြူမြို့နယ် === # အင်းကန် # သံပရာပင် # ရွာမ # ကပိုင် # ဒေါသာ # ပင်းတလဲ # မှိုင်းဇလီကွေ့ # ချောင်းမကြီး # တူရွင်းမျိုး == ယောဒေသ နန့် ‌ယော ယိုင်ကျေးမှု == {{Main article|2=[[ယောနယ်]]}} ယောချောင်း နန့် ယင်းဧ့ မြစ်လက်တက်၊ ချောင်းလက်တက်များ ဖြတ်သန်း စီးဆင်းရာဒေသများ၊ မြစ်ဝှမ်းလွင်ပြင်များ ကို ‌ယောဒေသ ဟု ခေါ်ရေ။ ယောချောင်း နန့် ယင်းဧ့ မြစ်လက်တက်၊ ချောင်းလက်တက်တိကို အမှီပြု စိုက်ပျိုး အသက်မွီး စီးပွားယှာကတ်တေ ဒေသခံ လူမျိုးမာ ယောလူမျိုးများ အများစု ဖြစ်တေ။ မြန်မာ စကား အုပ်စုဝင် ယော ဘာသာစကားကို ပြောဆိုကတ်ရေ။ ကိုယ်ပိုင် ယာဉ်ကျေးမှု ဟိရေ လူမျိုးတမျိုးဖြစ်တေ။ === လူသားအစ ‌ယောဒေသ === ယောဒေသ ကျောချောင်း မြစ်ဖျားခံရာ [[ကျောမြို့]]နံဘေး [[ပုံတောင် တောင်တန်း]] နန့် [[ပုံညာ တောင်တန်း]] ရို့မာ လူသား အဖြစ် သို့ တဆင့်ခြင်း ဆင့်ကဲ ပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စိုင် အထဲ ခေတ်သစ် လူသား အဖြစ် စတင် ရောက်ဟိကာစ လူတူ [[ပရိုင်းမိတ်]] [[ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်း]]များ တွိဟိရရေ ။ အရာ နိုင်ငံများမာ တွိရသော လူတူ ပရိုင်းမိတ်တိထက် စော သဖြင့် လူသားအစ မြန်မာက၊ လူသားအစ ယောဒသ က ဟု ယူဆရရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] {{Myanmar-river-stub}} [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] f4bgrhbxkq213f3gp8x0z75zp2956cr 0 4966 19428 2026-07-08T16:31:47Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = ကျောမြစ် | name_other = ကျောချောင်း | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = | image_size = | image_caption = | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = နိုင..." 19428 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ကျောမြစ် | name_other = ကျောချောင်း | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = | image_size = | image_caption = | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | subdivision_type2 = တိုင်းဒေသကြီး | subdivision_name2 = [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = | source1_coordinates= | source1_elevation = | mouth = [[ယောမြစ်]]၊ [[ပခုက္ကူခရိုင်]] | mouth_location = | mouth_coordinates = {{coord|21|27|17|N|94|30|47|E|display=inline,title}} | mouth_elevation = {{convert|141|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''ကျောမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း [[မကွေးတိုင်းဒေသကြီး]]မာ တည်ဟိရေ မြစ်တခု ဖြစ်တေ။ <ref>{{GEOnet2|32FA88458BC23774E0440003BA962ED3|Kyaw Chaung (Approved - N)}}, {{GEOnet2|32FA88458BC13774E0440003BA962ED3|Kyaw River (Variant - V)}}, [[National Geospatial-Intelligence Agency|United States National Geospatial-Intelligence Agency]]</ref>ဒေမြစ်စွာ [[ယောမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်ပြီးကေ [[ပေါက်မြို့]]ဧ့ အောက်ဖက်မာ ယောမြစ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။<ref>Hunter, William Wilson (editor) (1907) ''Imperial gazetteer of India'' (2nd edition) Clarendon Press, Oxford, England, [https://books.google.com/books?id=JCMKAQAAIAAJ&pg=PA77 page 77], {{OCLC|4542340}}</ref><ref>{{Cite map|author=United States Army Map Service |title=Myingyan, Burma, NF-46-12, topographic map |scale=1:250,000 |date=August 1960 |series=Series U542 |url=http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-12.jpg}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-river-stub}} tcsvmpaddxvnw6g2joxiymz0e53m6w5 0 4967 19429 2026-07-08T16:34:20Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | river_name = မြစ်သာမြစ် | image_name = | image_size = 300 | caption = | image_map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | location = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | origin = [[ချင်းတောင်တန်း]] | basin_countries = မြန်မာနိုင်ငံ | length = | elevation = | mouth = ချင်းတွင်းမြစ..." 19429 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | river_name = မြစ်သာမြစ် | image_name = | image_size = 300 | caption = | image_map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | location = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | origin = [[ချင်းတောင်တန်း]] | basin_countries = မြန်မာနိုင်ငံ | length = | elevation = | mouth = [[ချင်းတွင်းမြစ်]] | mouth_elevation = | mouth_coordinates = {{coord|23|12|26|N|94|19|53|E|display=inline,title}} }} '''မြစ်သာမြစ်''' စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီးကေ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ == မြစ်လမ်းကြောင်း == မြစ်သာမြစ်စွာ [[ချင်းတောင်တန်း]]များထက်မာ မြစ်ဖျားခံကာ [[ကလေးမြို့]]ဧ့ မြောက်ဘက်ကို စီးဆင်းရေ။<ref>[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-nf46-3.jpg "1:250,000 topographic map, Series U542, Mawlaik, Burma; India, NF 46-3"] U.S. Army Map Service, March 1960</ref> [[အချေဝမြို့]]အောက်နားမာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်ဖြစ်ရေ ချင်းတွင်းမြစ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။<ref>Bird, George W. (1897) ''Wanderings in Burma'' F.J. Bright & Son, Bournemouth, England, [http://books.google.co.uk/books?id=ghRXAAAAMAAJ&pg=PA401 page 401], {{OCLC|411015}}</ref> == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} l808514c6v7d52dfus64sy42qpndjqn 0 4968 19430 2026-07-08T16:35:58Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = မဏိပူရမြစ် | image = Manipur River.jpg | image_size = 300px | image_caption = Manipur River flows through Chin Hills near [[Tedim]] Town | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | subdivision_type1 =နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] / [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] |..." 19430 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = မဏိပူရမြစ် | image = Manipur River.jpg | image_size = 300px | image_caption = Manipur River flows through Chin Hills near [[Tedim]] Town | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | subdivision_type1 =နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] / [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] | length = | source1_location = | mouth_location = [[မြစ်သာမြစ်]] | mouth_elevation = | mouth_coordinates = {{coord|22|52|N|94|5|E|display=inline,title}} | tributaries_left = }} '''မဏိပူရမြစ်''' ({{lang-en|Manipur River}}) စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ [[အိန္ဒိယနိုင်ငံ]] လော့တပ်အိုင်မာ မြစ်ဖျားခံကာ [[ချင်းပြည်နယ်]] [[ဖလမ်းမြို့နယ်]]မားမှ တဆင့် မြစ်သာမြစ်နန့် ပေါင်းဆုံကာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} hb8jv8yzn8vjisy9gpigwt0upjvnqvs 0 4969 19431 2026-07-08T16:36:58Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "'''ဥရုမြစ်''' (ဥရုချောင်းလို့လေ့ ခေါ်ဆို) စွာ [[ကချင်ပြည်နယ်]] [[ဟူးကောင်းတောင်ကြား|ဟူးကောင်းလွင်ပြင်]]မှ မြစ်ဖျားခံကာ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]] ထွက်ဝကျေးရွာမာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]အတွင်းက..." 19431 wikitext text/x-wiki '''ဥရုမြစ်''' (ဥရုချောင်းလို့လေ့ ခေါ်ဆို) စွာ [[ကချင်ပြည်နယ်]] [[ဟူးကောင်းတောင်ကြား|ဟူးကောင်းလွင်ပြင်]]မှ မြစ်ဖျားခံကာ [[ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်]] ထွက်ဝကျေးရွာမာ [[ချင်းတွင်းမြစ်]]အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/112284/Chindwin-River|title=Chindwin River|publisher=[[Encyclopædia Britannica]] online|access-date=2008-12-27}}</ref><ref>{{cite book|url= https://books.google.com/books?id=GN9UQMuNQNkC&dq=uyu+river&pg=PA1246|title=Merriam-Webster's Geographical Dictionary|year=1997|publisher=[[Merriam-Webster]] 1997|access-date=2008-12-28 | isbn=978-0-87779-546-9}}</ref> ယင်းဥရုမြစ်စွာ အယင်ကကြည်လင်ခရေ။ လွန်ခရေဆယ်စုနှစ်သုံးခုမှ စတင်ပနာ ဟုမ္မလင်းမြို့နယ်မာ ရွှီသတ္ထုတူးဖော်ရီးများ မာမာကျကျယ် ပြုလုပ်ခရေ။ ထိုလုပ်ငန်းခွင်တိက စွန့်ပစ်သော ဘိတ်ရည်တိကြောင့် ဂုချိန်ခါ အတော်ပင် နောက်နီခရေ။ ဥရုမြစ်ကို အမှီပြုပနာ ခရီးလမ်းလားလာရီးတိလေ့ ပြုလုပ်ကတ်တေ။ ဆိပ်ခုံကြီးတိမာ နောင်ပိုအောင်၊ နမ့်တော၊ ဆယ်ဇင်းဆိပ်ခုံများ ဖြစ်ကတ်တေ။ မိုးခါသားမာ လားလာရီး ခက်ခဲမှုမဟိရေ်လည်း နွေမာမှု စက်လှီတိရာ လားပနာရရေ။ စက်လှီတိစွာလည်း နွေးခါတွက်နမ့်တောအထိသာ လားလာနှိုင်ရေ။ ဥရုမြစ်ဧ့ ပေတထောင်အနက်မာ [[ယူရေနီယမ်]] သတ္ထုများထွက်ဟိကြောင်းလည်း ဆိုရေ။ ၂၀၁၀ခုနှစ်မာ ရုရှားနိုင်ငံ နန့်ပူးပေါင်းပနာ ရှာဖွေရီးများပြုလုပ်ဖို့လို့ ဒို့ကျေးရွာသတင်းစာမာ ဖော်ပြခကေလေ့ လက်တွိမှမူမပြုလုပ်ခကတ်လီ။ သတ္ထုပမာဏနည်းပါးခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်နန့် မကာမိခြင်းတိကြောင့် မထုတ်လုပ်ရေဟု ပြောဆိုမှုတိလည်း ဟိရေ။ == ကိုးကား == {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} 9lanwrx317g4rpznqxog5imcur6y61a 0 4970 19432 2026-07-08T16:38:02Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Geobox|River <!-- *** Heading *** --> | name = Mu River | native_name = မူးမြစ် | other_name = | category = River <!-- *** Names **** --> | etymology = | nickname = မူးချောင်း <!-- *** Image *** --> | image = Mu River.JPG | image_caption = စစ်ကိုင်း-မုံရွာလမ်း ညောင်ပင်ဝန်းတန်းထားမှ မြင်ကွင်း (ဂျူလိုင် ၂၀၀၈) <!--..." 19432 wikitext text/x-wiki {{Geobox|River <!-- *** Heading *** --> | name = Mu River | native_name = မူးမြစ် | other_name = | category = River <!-- *** Names **** --> | etymology = | nickname = မူးချောင်း <!-- *** Image *** --> | image = Mu River.JPG | image_caption = စစ်ကိုင်း-မုံရွာလမ်း ညောင်ပင်ဝန်းတန်းထားမှ မြင်ကွင်း (ဂျူလိုင် ၂၀၀၈) <!-- *** Country *** --> | country = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | state = | region = | district = | municipality = <!-- *** Family *** --> | parent = | tributary_left = | tributary_right = | city = | landmark = <!-- *** River locations *** --> | source = ကဘောချိုင့်ဝှမ်း | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = [[ဧရာဝတီမြစ်]] | mouth_location = မြင်းမူ| mouth_region = | mouth_country = မြန်မာ | mouth_elevation = | mouth_lat_d = 21| mouth_lat_m = 56| mouth_lat_s = | mouth_lat_NS =N | mouth_long_d = 95| mouth_long_m = 38| mouth_long_s = | mouth_long_EW =E <!-- *** Dimensions *** --> | length = 275 | width = | depth = | volume = | watershed = 12355 | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free fields *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_background = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Footnotes *** --> | footnotes = }} '''မူးမြစ်'''စွာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဧ့လက်တက်ငယ်ဖြစ်ပနာ မိုင် ၁၇ဝ လှောက်ရှည်ဧ့။ ရှီးအခါက မူးမြစ်တလျှောက် မိုးအခါမှ လောင်းငယ်များလားလာနှိုင်ပနာ သစ်ဖောင်များ မျှောရန်အသုံးပြုရေ်လည်း၊ အဂု တူးမြောင်းရေလွှဲဆည်များ ပြုလုပ်ပြီးကေဖြစ်ပနာ လောင်းငယ်များ မလားလာဖိပါ၊၊ ဖောင်တိကိုမူ မျှောပေသိမ့်ရေ။ ဂုချိန်ခါ မူးမြစ်စွာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးအတွက် ရီပီးသွင်းရန် အသုံးဝင်ပြီးကေ အရေးပါလီရေ။ မူးမြစ်စွာ [[ကသာခရိုင်]] [[ဗန်းမောက်မြို့နယ်]] အနောက်တောင်ပိုင်းမှ စတင်ပြီးကေ မြောက်ကပင် တောင်ဘက်ကို စီးဆင်းရေ။ ယကေလေ့ ကသာခရိုင်အထဲဟိ မူးမြစ်တလျှောက်မာ အယင်အခါကပင် ကူးသန်းလားလာခြင်းမဟိခဲ့ပါ၊၊ မူးမြစ်စွာ ကသာခရိုင်မှ ကျော်လွန်လေသော် [[ရွှီဘိုခရိုင်]]မားသို့ ရောက်ကာ အလယ်မှ ဖြတ်သန်းလားပြီးကေ [[စစ်ကိုင်းခရိုင်]]မားသို့ စီးဆင်းလို့ရာစစ်ကိုင်းနယ်နန့် မြင်းမူနယ်ရို့ကို နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ထားပိုင် ဟိနီလီရေ။ [[မြင်းမူမြို့]]နံဘေးမာ ဧရာဝတီမြစ်မားသို့ လင်္ကျာဖက်မှ စီးဝင်ပေါင်းဆုံရေ။ မူးမြစ်စွာ ရီစီးကြောင်း တလျှောက်လုံးမာ ရီစီးသန်လီရေ။ အကွိ့အကောက်လည်း တိစွာ။ နွေအခါမှရီခန်းခြောက်ရေအခါ၊ ချောင်းသာသာ မြစ်ကောင်မချေျှ ဖြစ်ကေလေ့ မိုးခါသားမာ ရေဒလဟော စီးဆင်းရေ။ မူးမြစ်ဧ့ အောက်ခင်းစွာ ကိုင်းပြတ်ငုတ်တို ပေါများပြီးကေ လျှင် သဲသောင်လည်း ဟိရေ။ မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က မူးမြစ်မှ ရီကိုဆည်မြောင်းတိနန့် သွယ်ယူကာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးစီခရေ။ ယကေလေ့မပြင်နှိုင်လောက်ယောင် ပျက်စီးလားပြီဖြစ်ပနာ ဆက်ပနာအသုံးမပြုကတ်တော့ပါ၊၊ မူးဟောင်းဟု ဂုခါရေ။ ၁၉ဝ၆ ခုနှစ်မာ အိန်းဂလိချ် အစိုးရရေ ရွှီဘိုတူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်ရေ။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်မာ ရေဦးတူးမြောင်းကိုဖောက်လုပ်ရေ။ ဒေတူးမြောင်း ၂ ခုအတွက် [[ကဘိုရေလွှဲဆည်]]မှ တဆင့် မူးမြစ်ရီတိကို လွှဲပြောင်းပီးအတွက်နန့် မြစ်ဧ့ကမ်း ၂ ဖက်လုံးဟိ လယ်မြီအတိကို ရေသွင်းပီးနှိုင်ခလီရေ။ တူးမြောင်းရီသောက် ဧရိယာဧကပေါင်းမာ ၃၁၃,ဝဝဝ ခန့် ဖြစ်တေ။ ထိုကြောင့် မူးမြစ်စွာ ရွှီဘိုတူးမြောင်း၊ ရေဦးတူးမြောင်းရို့ကို ရီပီးသွင်းရာမာအရင်းခံဖြစ်ခြင်းကြောင့်ရာကေ ဂုချိန်ခါ အရေးပါလီရေ။ ရှီးအခါက ပိုင် ကုန်သွယ်ရာမာ အရာမရောက်တော့ပါ၊၊ မူးမြစ်အောက်ဘက်ပိုင်း ကမ်းထောင်း တဖက်တချက်မား မိုးအခါမာ မြစ်ရီလွှမ်းတင်နီတတ်ရေ 'မူးတိမ်' တိဟိပါယင့်။ ယင်းရို့ကို အမှီပြုပနာ မုယင်စပါးစိုက်ပျိုးလီရေ။ ရွှီဘိုခရိုင်အထဲ မူးမြစ်ဧ့ လင်္ကျာဖက်ကမ်းထက်မာ [[ရေဦးမြို့]]တည်ဟိရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] f59ozbrrkzsqbpoggzz5s1kpcwsxujf 0 4971 19433 2026-07-08T16:39:01Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | river_name = မြစ်ငယ်မြစ် | image_name = River Myitnge.JPG | image_size = 300 | caption = မြစ်ငယ်မြစ်နန့် ရွှီစာရံဘုရားကို မေမြို့တောင်ပေါ်လမ်းမှ တွိမြင်ရပုံ | image_map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | origin = တရုတ်နိုင..." 19433 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | river_name = မြစ်ငယ်မြစ် | image_name = River Myitnge.JPG | image_size = 300 | caption = မြစ်ငယ်မြစ်နန့် ရွှီစာရံဘုရားကို မေမြို့တောင်ပေါ်လမ်းမှ တွိမြင်ရပုံ | image_map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | origin = [[တရုတ်နိုင်ငံ]] | basin_countries = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | length = <!-- {{convert||km|mi|abbr=on}} --> | elevation = | mouth = [[ဧရာဝတီမြစ်]] | mouth_elevation = {{convert|64|m|ft|abbr=on}} | mouth_lat_d = 21| mouth_lat_m = 51| mouth_lat_s = 49| mouth_lat_NS = N | mouth_long_d = 95| mouth_long_m = 59| mouth_long_s = 28| mouth_long_EW = E }} '''မြစ်ငယ်မြစ်''' (ခေါ်) '''ဒုဋ္ဌဝတီမြစ်''' စွာ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခုဖြစ်တေ။ ပါဠိဘာသာအားဖြင့် ဒုဋ္ဌဝတီ ဆိုစွာမာ မြန်မာအဓိပ္ပာယ်အနိန်နန့် မြစ်ငယ်မြစ် ဟုပင်ဖြစ်တေ။ မြစ်ငယ်မြစ်စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်မှ မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းလှာကာ သျှမ်းပြည်နယ်အရှိမြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်ကျော်ကာ သီပေါမြို့မှ မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းသို့ စီးဝင်လှာကာ အင်းဝမြို့နံဘေးမာ ဧရာဝတီမြစ်နန့် ပေါင်းဆုံရေ။ == မြစ်လက်တက်များ == # ဇော်ဂျီမြစ်စွာ ကျောက်ဆည်မြို့နံဘေးမာ မြစ်ငယ်မြစ်အတွင်းကိုစီးဝင်ရေ။ # ပန်းလောင်မြစ်စွာ အင်းဝနံဘေးမာ မြစ်ငယ်မြစ်နန့် ပေါင်းဆုံရေ။ == မြစ်ကြောင်းတလျှောက် အရေးပါရေမြို့များ == * နမ္မတူ * သိန္နီ * သီပေါ == သမိုင်းထဲကမြစ်ငယ်မြစ် == ပုဂံခေတ် အနော်ရထာမင်း၏ ရှမ်းမိဖုရားစောမွန်လှရေ ပုဂံနန်းတော်မှ အထင်လွှဲနှင်ထုတ်ခံရယားနောက် ဘခင်ဖြစ်သူ သီပေါစော်ဘွား(အုန်းဘောင်စော်ဘွား) ထံကိုအပြန်မာ မြစ်ငယ်မြစ်ကမ်းပေါ်မာ စာတီတဆူကို အဓိဌာန်ပြုတည်ထားခရာ ဒေနိအခါမှ ထိုစာတီကို ရွှီစာရံစာတီ(သို့) ရွှီစာရံဘုရားဟုခေါ်ကတ်တေ။ ထိုစာတီမာ နှစ်စိုင်နှစ်တိုင်းကျင်းပလေ့ဟိရေ ရွှီစာရံဘုရားပွဲမာ အထူးပင်မကြီးကားလှလီရေ။ မင်းသမီးစောမွန်လှအား ဖခင်စော်ဘွားကြီး စောင့်ကြိုနိန်ရေနီရာတွင် တည်ထားရေစာတီ(ဘုရား)မာ ဒေနိမာ ဘော်ကြိုဘုရားဟု အထူးထင်ရှားရေ စာတီ(ဘုရား)ပင်ဖြစ်တေ။ == ဆည်မြောင်းတာကာရီများ == မြစ်ငယ်မြစ်ထက်မာ တည်ဆောက်ထားရေ နာမည်ကျော် ရဲရွာစီမံကိန်းမာ မန္တလေးမြို့ဧ့ အရှိတောင်ဘက် ၃၁ မိုင်အကွာမာတည်ဟိရေ။ အဂုစီမံကိန်းအပြင် အထက်ရဲရွာစီမံကိန်းကိုပါ တည်ဆောက်ဗျာယ် ဟိရေ။ == မြစ်ငယ်မြစ်ကူးတန်းထား == မူလကဟိခရေ မြစ်ငယ်မြစ်ကူး ရထားလမ်းတန်းထားမာ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အထဲက အမေရိကန်လီတပ်ဧ့ ဗုံးကျဲဖျက်ဆီးမှုကြောင့် ပျက်ဆီးခရပြီး စစ်အပြီးမာ ပြန်ပနာတည်ဆောက်ခရေ။ အဂုနောက်ဆုံး ရန်ကုန် - မန္တချေကားလမ်းမပေါ်ဟိတန်းထားသစ်ကြီးမာ အရှည် ၇၀ဝ ပေ၊အကျယ် ၂၇ ပေ ဟိကာ၊ ဇင်းခြင်အကျယ် တဖက် ၆ ပေစီဟိပြီးး ၁၉၉၉ ခုနှစ်က ဖွင့်လှစ်ခခြင်းဖြစ်တေ။ မြစ်ငယ်မြစ် ။ ။ မြစ်ငယ်မြစ်ကို ဒုဋ္ဌဝတီ(တုဋ္ဌဝတီ) မြစ်လို့လေ့ခေါ်ရေ။ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ အရေးကြီးသော မြစ်လက်တက်များမာ တခုအပါအဝင် ဖြစ်တေ။ မိုင်ပေါင်း ၁၃၁ လှောက်ရှည်လျားဧ့။ မြောက်ပိုင်း သျှမ်းပြည်ဧ့ မြောက်သိန္နီနယ်မာ သိန္နီအရှိဖက် ၂၅ မိုင်အကွာ သံလွင် မြစ်နံဘေး တောင်ကုန်းများမာ မြစ်ဖျားခံရေ။ ဦးစွာမာ မြောက်သိန္နီနယ်ကို ဖြတ်ဗျာယ် တောင်ပိုင်းနယ်သို့ စီးဝင်ဗျယ်ဒေးလျှင် သီပေါနယ်မားမာ တောင်ဘက်ကို ဖြတ်ကျော်စီးဆင်းလားလီရေ။ မြောက်သိန္နီနန့် သီပေါနယ်များဟိ အရေးပါသော မြို့တိစွာ ထိုမြစ်ဧ့ ကမ်းထက်မာ တည်ဟိကတ်တေ။ ထိုနောက် မြစ်ငယ်မြစ်စွာ သီပေါနန့် ရပ်စောက်နယ်တိကို နယ်နိမိတ်ပိုင်းခြား သတ်မှတ် စီးဆင်းပြီးကေ တဖန် မန္တလေးနန့် ကျောက်ဆည် ခရိုင်ရို့ကို နယ်နိမိတ် ပိုင်းခြား စီးဆင်းပြန်ပနာ နောက်ဆုံးမှာ မန္တလေးမြို့ဧ့ တောင်ဘက် ၁၂ မိုင်ခန့်အကွာ စစ်ကိုင်းမြို့နန့် ရှိဆိုင်နီရာ အင်းဝမြို့အထက်နားမာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းကို စီးဝင်လီရေ။ သိန္နီနယ်မာ ဖြတ်သန်းလာရေ မြစ်အထက်ပိုင်းကို နမ္မတူမြစ်ဟု ခေါ်ပနာ၊ သီပေါနယ်မာ ဖြတ်သန်းနိန်ရေ မြစ်အလယ်ပိုင်းကို ဒုဋ္ဌဝတီ(တုဋ္ဌဝတီ)ဟု ခေါ်ပြီးကေ အောက်ပိုင်းကို မြစ်ငယ်မြစ်ဟုခေါ်ရေ။ မြစ်ငယ်မြစ်ဟု ခေါ်သော အောက်ပိုင်းမာ လောင်းငယ်တက်စင်းများ လားလာ စုန်ဆန်ရန် အသုံးဝင်ကေလေ့ အထက်ပိုင်းမာ မူကား၊ မြစ်ကျဉ်းများ၊ ကျောက်ဆောင်များ ပေါများရေကြောင့် ကူးသန်းလားလာရန် အလျဉ်းအသုံးမဝင်ချေ။ ယကေလေ့ ကြည်လင် အီးမြရေ ရေအယဉ်ဖြင့် တသွင်သွင် စီးဆင်းနိန်ရေ ဒုဋ္ဌဝတီ (နမ္မတူ)မြစ်မာ သျှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်းဧ့ အလှကျက်သရေကို ဆောင်ရေဟု ဆိုသင့်လီရေ။ ရန်ကုန် - မန္တလေး မီးရထားလမ်းစွာ ဧရာဝတီမြစ်အတွင်းကို မြစ်ငယ်မြစ် စီးဝင်ရေ နီရာနံဘေးမာ ဖြတ်ကျော်လားရေ။ မြစ်ငယ်မြစ်ဧ့ အရေးကြီးသော မြစ်လက်တက်မာ သီပေါမြို့ဧ့ အရှိဖက်နားမာ အရှိဖက်မှ စီးဝင်လှာသော နမ့်မမြစ် ဖြစ်တေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:သျှမ်းပြည်နယ်]] [[Category:မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] cl8swo361fdt8qgis2poet98pqinl1j 0 4972 19434 2026-07-08T16:40:40Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = Zawgyi River | name_native = | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = | nickname = <!---------------------- IMAGE--> | image = Zawgyi_river_near_Mandalay-Shan_Border.jpg | image_size = | image_caption = မန္တ​လေး-ရှမ်း နယ်စပ်နံဘေးမာ ​တွိရစဉ် | image_alt = <!---------------------- M..." 19434 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = Zawgyi River | name_native = | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = | nickname = <!---------------------- IMAGE--> | image = Zawgyi_river_near_Mandalay-Shan_Border.jpg | image_size = | image_caption = မန္တ​လေး-ရှမ်း နယ်စပ်နံဘေးမာ ​တွိရစဉ် | image_alt = <!---------------------- MAPS --> | map = | map_size = | map_caption = | map_alt = | pushpin_map = Myanmar | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= မြန်မာနိုင်ငံဟိ ဇော်ဂျီမြစ်ဧ့ တည်နီရာ | pushpin_map_alt = <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = | subdivision_name5 = <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = | source1_coordinates= <!-- {{Coord|...}} --> | source1_elevation = | mouth = | mouth_location = | mouth_coordinates = {{coord|21|46|N|96|09|E|display=inline, title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} | mouth_elevation = | progression = | river_system = [[မြစ်ငယ်မြစ်]] | basin_size = | basin_landmarks = | basin_population = | tributaries_left = | tributaries_right = | waterbodies = | waterfalls = | bridges = | ports = | custom_label = | custom_data = | extra = }} ဇော်ဂျီမြစ်စွာ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း၊ ပင်းတယမြို့မှ သုံး မိုင်ခန့်ဝီးကွာသော ရေဖြူရွာနံဘေးဟိ တောင်ခြီမာ မြစ်ဖျားခံ ရေ။ ထိုမြစ်ဖျားခံရာနီရာကို ဇော်ဂျီရီထွက်ဟုခေါ်ကတ်တေ။ ထိုနောက် ဇော်ဂျီမြစ်စွာ ပင်းတယနန့် လောက်ဆောက်နယ် ရို့ကို ဖြတ်ပနာ၊ ဆုန်တန်းရွာအထိ အရှိမြောက်သို့တူရူစီးဆင်း လာလီရေ။ ဆုန်တန်းသို့ရောက်ရေအခါ၊ အနောက်ဘက် သို့ တဆစ်ချိုးကွေ့ပြီးရေ်၊ တောင်မင်းကြီးဧ့ မြောက်ဘက် တလျှောက်သို့ စီးဆင်းပြန်ရေ။ ထိုနောက် မောနယ်ဟိမြို့ကြီး ကျေးရွာနယ်မြီ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသရို့ကို ဖြတ်သန်းကာ ကျောက် ဆည်ခရိုင် မြီပြန့်ဒေသမှနိန်ပနာ၊ မြစ်ငယ်မြစ်ထဲကို စီးဆင်းလို့ ရေ။ မြစ်ဧ့ အရှည်အလျားမာ မိုင်ပေါင်း ၁၅ဝ ဖြစ်၏။ ရှမ်းအမျိုးသားရို့က ယင်းမြစ်ကို နမ်းစောကြည်မြစ်ဟု ခေါ်ကြ ရေ။ ဇော်ဂျီမြစ် ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာ ကျောက်ဆည်ခရိုင်ဒေသမာ ဇော်ဂျီမြစ်အပြင် ပန်းလောင်မြစ်၊ စမုန်မြစ်ရို့ပါ စီးဆင်းဗျာယ် ဟိရပြီးကေး၊ ထိုမြစ်ရို့စွာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးကို အထူးကျေး ဇူးပြုကတ်လီရေ။ မြန်မာမင်း ရို့လက်ထက်မာ ထိုဒေသမာ လယ်မားကိုးခရိုင်မာ အပါအဝင်ဖြစ်တေ။ လယ်မားကိုးခရိုင် စွာ စစ်ကိုင်း၊ ပင်းယ၊ အင်းဝ၊ မက္ခရာ၊ ပင်လယ်အစဟိရေ ရှေးမြန်မာမြို့ကြီးတိ၏ ကျောထောက် နောက်ခံဒေသ ဖြစ်ခ ရေ။ ဒေနိန့်ထိအောင်လည်း မြန်မာမင်းများ လက်ထက်က တည်ဆောက်ထားရေ ဆည်ကြီးတိ၏ ကျေးဇုကြောင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းမာ ဖွံ့ဖြိုးဗျာယ်ပင်ဟိနီရေ။ ဇော်ဂျီမြစ်ဝှမ်းမာ နွားတက် တူးမြောင်း၊ ငပြောင်တူးမြောင်း၊ သင်းတွဲတူးမြောင်း၊ မင်းရဲတူးမြောင်း၊ တမုတ်တူးမြောင်းနန့် ဆည်တော် တူးမြောင်းရို့မာ မြန်မာမင်းအဆက်ဆက်ကစပနာ ဒေနိန့်ထိ အသုံးဝင်ပြီးကေဟိရေ တူးမြောင်းများ ဖြစ်ကတ် ရေ။ ဗြိတိသျှရို့ အထက်မြန်မာနိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီးရေ နောက်၊ ခရစ် ၁၉ ရာစုနှစ်နောက်ပိုင်းမာ ယင်းဇော်ဂျီမြစ်ဝှမ်း မာ ဆည်မြောင်းရို့ကို ခေတ်နန့်လျော်စွာ အုတ်ဇမ်းပွတ်ရို့နန့် ပြန်ပနာမွမ်းမံရာ၊ ဖေသာ ၂၃၇၇ဝဝဝဝ ကျပ်ကုန်ကျရေဟု အမှတ်အသားဟိလီရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၄)</ref> [[File:Ngapyaung_Irrigation_Kyaukse.jpg|thumb|​ဇော်ဂျီမြစ်ဧ့ ဆည်​ရေ​သောက်စနစ်တခု]] ==ကိုးကား== <references/> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] e68g9vylfderadm2r763ztt4ezluch3 0 4973 19435 2026-07-08T16:41:44Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = ရွှီလီမြစ်<br />''Nam Mao'' / 瑞丽江 | name_native = | image = River Shweli.JPG | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = ရွှီလီမြစ်ပေါ်မှ တန်းထားတစင်း | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | source1_location = ရှမ်းရ..." 19435 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ရွှီလီမြစ်<br />''Nam Mao'' / 瑞丽江 | name_native = | image = River Shweli.JPG | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = ရွှီလီမြစ်ပေါ်မှ တန်းထားတစင်း | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[ရှမ်းရိုးမ|ရှမ်းတောင်တန်း]] | mouth_location = [[ဧရာဝတီမြစ်]] | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]] | progression = | length = <!-- {{convert||km}} --> | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|89|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|23|56|49|N|96|17|0|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''ရွှီလီမြစ်'''ကို [[သျှမ်းပြည်နယ်]]မာနမ့်မောင်း၊ [[တရုတ်နိုင်ငံ]]မာ ဧ့ ရွေ့လိကျန်း (瑞丽江)(Rui Li Jiang)ဟုခေါ်ကတ်တေ။ မြစ်ဧ့အစပိုင်းနီရာတချို့စွာ တရုတ်-မြန်မာနယ်နိမိတ်မျှိုင်းအဖြစ် စီးဆင်းရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.law.fsu.edu/library/collection/limitsinseas/IBS042.pdf|title=International Boundary Study No. 42 - November 30, 1964: Burma - China Boundary|publisher=Florida State University|accessdate=2008-10-24|archivedate=28 May 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070528221659/http://www.law.fsu.edu/library/collection/LimitsinSeas/IBS042.pdf}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ ယူနန်ပြည်နယ်ဟိ ကုန်းမြင့်ဒေသများမာ စတင်မြစ်ဖျားခံကာ သျှမ်းပြည်နယ်(မြောက်ပိုင်း) နန့် စစ်ကိုင်းတိုင်း ရို့ကိုဖြတ်သန်းလို့ တကောင်းမြို့မြောက်ဘက် [[ကီလိုမီတာ]] ၆၀ ခန့်အကွာ၊ ကသာမြို့နံဘေးဟိ အင်းရွာမာ နိုင်ငံဧ့ အကြီးဆုံးမြစ်ဖြစ်ရေ [[ဧရာဝတီမြစ်]]အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ == သမိုင်းထဲက ရွှီလီမြစ် == ရွှီလီမြစ်စွာ တိုင်အနွယ်များလို့လေ့ခေါ်ရေ မြန်မာနိုင်ငံမားဟိ သျှမ်းလူမျိုးများ နန့် ကြီးမားရေ ဆက်နွယ်မှုဟိရေ။ မောဝ်ရှမ်းရို့စွာ ပုဂံခေတ်ဦးတည်းကပင် ရွှီလီမြစ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရပ်ဝန်းဒေသတိကို ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ဖို့ ကြိုးပမ်းခကတ်ပြီးကေ ပုဂံမှ [[အနော်ရထာ|အနော်ရထာမင်း]]ဧ့ ဟန့်တားမှုကြောင့် မူလနီရာတိသို့ ပြန်ပနာရောက်ဟိလားခကတ်တေ။<ref name="jn">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MZeZtuaLm1oC&pg=PA416&lpg=PA416&dq=shweli+river&source=web&ots=coFByYl8gT&sig=IEBPkj8_ZNPozXCjikV4v5H1v_U&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=8&ct=result#PPA416,M1|title=Burma Under British Rule and Before|last=Nisbet|first=John|publisher=Adamant Media Corporation, 2005|pages=416|accessdate=2008-10-24 | isbn=978-1-4021-5293-1}}</ref> ယကေလေ့ [[ပုဂံခေတ်]]မကုန်ဆုံးမှီကပင် ရှမ်းရို့၏ ဩဇာအင်အားမာ တစတစကြီးထွားလာကာ ပုဂံခေတ်ကုန်ဆုံးပြီးကေမာ ပေါ်ထွန်းလာရေ [[ပင်းယ-စစ်ကိုင်းခေတ်]]များ ပျက်သုဉ်းရခြင်းကာ မောဝ်ရှမ်းတိ၏ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း သမိုင်းများမာ မှတ်တမ်းတင်ခရေ။ [[တောင်ငူ-ဟံသာဝတီခေတ်]]မာ [[ဘုရင့်နောင်]]ဧ့ သိမ်းသွင်းမှုကြောင့် ရှမ်းရို့စွာ မားယွင်းရေ အယူဘာသာတိမှ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်လာကတ်တေ။ ကုန်းဘောင်ခေတ် ဆင်ဖြူရှင်မင်းလက်ထက်မာဖြစ်ပွားခဲ့ရေ တရုတ်-မြန်မာစစ်ပွဲများမာလည်း ရွှီလီမြစ်စွာ မြန်မာရို့၏ နယ်ချဲ့တွန်းလှန်ရီးသမိုင်းမာ ပါဝင်ခပြန်ရေ။<ref name="jn"/><ref name="GEH">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=vmIVhKXwrFcC&pg=PA322&lpg=PA322&dq=shweli+river&source=web&ots=xnm64A85VG&sig=hqHqBvxJS1-FPyeE3GHGcrxTsGk&hl=en&sa=X&oi=book_result&resnum=10&ct=result#PPA256,M1|title=History of Burma: From the Earliest Times to 10 March 1824|last=Harvey|first=G E|publisher=Asian Educational Services, 2000|pages=165, 254|accessdate=2008-10-24 | isbn=978-81-206-1365-2}}</ref> [[File:ရွှီလီမြစ်.jpg|200px|thumbnail|ရွှီလီမြစ်]] ==ရွှီလီမြစ်== တရုတ်နိုင်ငံမာ မြစ်ဖျားခံပြီးကေ မြန်မာနိုင်ငံ ဧရာဝတီ မြစ်ကြီးထဲကို စီးဝင်သော ထင်ရှားရေ မြစ်လက်တက်ကြီး တခုမာ ရွှီလီမြစ်ဖြစ်ပနာ မြန်မာနိုင်ငံဧ့အရှိတန်းခါးပေါက်ကြီး တခု ဖြစ်တေ။ မိုင်ပေါင်း ၃၅ဝ ခန့် ရှည်လျားဧ့။ ရွှီလီ မြစ်စဉ်အတိုင်း ဆန်တက်ပါက တရုတ်-မြန်မာ နယ်နိမိတ်ကို ဖြတ်သန်းလို့ တရုတ်နိုင်ငံမားသို့ ပေါက်ရေ။ တရုတ်-မြန်မာ လမ်းမကြီးရေ များရေအပိုင်းမာ ရွှီလီမြစ်နန့် နိူင်းပြိုင် သွယ်တန်းဗျာယ် ဟိ၏။ တရုတ်နိုင်ငံ ထိန်ယွေး(မိုးမျှိုင်း)နယ် အရှိမြောက်ဘက် မိုင် ၆ဝ ခန့်အကွာမှ မြစ်ဖျားခံခပြီးကေနောက်၊ အနောက်တောင် ဘက်ကို စီးဆင်းကာ မိုင်းမော၊ နမ့်ခမ်းမြို့များနံဘေးမှ ဖြတ် သန်းလို့ မိုးမိတ်နယ်သို့ ဝင်ဗျယ်ဒေးလျှင် မြစ်ဆုံရွာနံဘေး ရောက်သော အခါ မြောက်ဘက်ကို မြစ်ကြောင်းနောက်ထပ်လှည့်ပနာ ကသာမြို့ တောင်ဘက် မိုင် ၂ဝ ခန့်ကွာဝီးသော အင်းရွာနားမှ ဧရာဝတီ မြစ်ထဲကို ပေါင်းဆုံစီးဝင်ရေ။ ထိုကြောင့် ရွှီလီမြစ်စွာ တရုတ်၊ ရှမ်းနန့် ကချင်ဒေသတိကို ဆက်သွယ်ပီးရေ တန်းခါးပေါက်ကြီးဟု ဆိုရပေမည်။ ရွှီလီမြစ်ကို ချီဖင်လွင်ပြင်သို့ မရောက်မီ တရုတ်ရို့က လွန်ကျန်၊ လွန်ချွန်ကျန်မြစ်ဟု ခေါ်ပနာ ရှမ်းရို့က နမ့်ယန်မြစ် ဟု ခေါ်ရေ။ ချီဖင်လွင်ပြင်ကို ကျော်လှာရေအခါ နမ့်မော မြစ်ဟု ခေါ်ကတ်ပြန်ရေ။ အရှည်အားဖြင့် မိုင် ၂၆ဝ ဟိပြီးကေ တောတောင်စိမ့်စမ်း လျှိုမြောင်ကြားမှ ဖြတ်စီးရရေကြောင့် မြစ်ကျဉ်းများ တံရှင်များ ပေါများသဖြင့် တချို့နီရာမာ ကူးသန်းလားလာရီး ခက်ခဲရေ။ မြစ်ဆုံရွာအောက်ဖက်မာ မြစ်ကြောင်းစွာ အလွန်ကျဉ်းရေ။ မိုးကုတ်နယ် ရွှီညောင် ပင်ရွာနားမှ စီးဆင်းလှာသော ကင်းချောင်းနန့် မိုးမိတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလှာသော နမ့်မိတ်မြစ်ရို့စွာ ပေါင်းဆုံပြီး နောက် မြစ်ဆုံရွာနားမာ ရွှီလီမြစ်ထဲကို ဗယ်ဘက်မှ စီးဝင်ရေ။ အရာထင်ရှားသော မြစ်လက်တက်ဆိုပနာကား မဟိချေ။ ရွှီလီမြစ်စွာ ကူးသန်းလားလာရန် များစွာ အသုံး မဝင်ကေလေ့ ယင်းကို သစ်ဝါးမျှောရန် အသုံးပြုကတ်တေ။ နမ့်ခမ်းမြို့နံဘေး ဆွပ်ခမ်းရွာ အောက်နားမာ ရွှီလီမြစ်စွာ တောင်ကုန်းကို ဖြတ်ပနာ စီးဆင်းရသဖြင့် ကိုက် ၁ဝဝ လှောက်သာ ကျယ်ပနာ တံရှင်များ ကောင်းကောင်းများသဖြင့် လောင်း သင်္ဘောများ လားလာခြင်းမပြုနိုင်ချေ။ ချီဖင်ဒေသ မန်ပင်ရွာ နန့် ဆွပ်ခမ်းရွာကြားမာရာ ကူးသန်းလားလာရန် အသုံးဝင်လေ ရေ။ ဧရာဝတီမြစ်သို့ စီးဝင်ခါနီး ရွှီလီမြစ်ဧ့ အောက်ပိုင်း ဒေသမာ သစ်တောကြီးများ ဟိရေ။ ရွှီလီမြစ်ပေါ်ဟိ ထင်ရှားသော ကတို့ဆိပ်တိမာ နောင်ခမ်း၊ ဆွပ်ခမ်း၊ တကျယ်၊ အေအောကာ၊ တာလီ၊ ပိန်းခ၊ ဖျီပေါ၊ မန်းဆတ်ရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ တချို့စွာ အိမ်ခြေနှစ်ဆယ် အစိတ်သာ ဖြစ်တေ။ မိုင်းမောနန့် နမ့်ခမ်းလွင်ပြင်ဒေသမာ ရွှီလီမြစ်စွာ လွင်ပြင်ကို စီးဆင်းရကေလေ့ အကွိ့အကောက်များသဖြင့် ဖြားသင့်မာပင် အလားအလာ အလွန်နှောင့်နှေးအတွက်နန့် ကုန်း လမ်းခရီးဖြင့်သာ အလားတိစွာ။ ထိုနီရာရှိ ရွှီလီမြစ်ဝှမ်း ဒေသစွာ အရှိနန့် အနောက်မိုင် ၃ဝ ခန့်၊ တောင်နန့်မြောက် ခနစ်မိုင်ခန့် ရှည်လျားရေ။ ရေမျက်နှာပြင်မှ ပေ ၂၄ဝဝ မြင့်သော ချိုင့်ဝှမ်းဒေသဖြစ်ပနာ မိုးခါသားမာ ရေလွှမ်းနီတတ်ရေ။ ထိုဒေသစွာ ရွှီလီမြစ်တလျှောက်မာ လူဦးရွီအများဆုံးဒေသ ဖြစ်တေ။ လူဦးရွီ တသိန်းကျော်လောက် ဟိရေ။ ရွှီလီနယ်ဒေသကို ရှေးနယ်ရှင်စော်ဘွားကြီးများခေတ်မာ မြို့စားပေါင်း ၁၅ ဦးရို့နန့် ခွဲဝီအုပ်ချုပ်ခလီရေ။ လွတ် လပ်ရီးရပြီးကေ နယ်ရှင် သိန္နီစော်ဘွားကြီးက ရွှီလီနယ် ဒေသဟိ နမ့်ခမ်းမြို့မာ ရွှီလီအမတ်တဦးထားဟိကာ မြို့စား တိကို အုပ်ချုပ်စီရေ။ စော်ဘွားများ အာဏာစွန့်လွှတ် ပြီးကေမာမူ နမ့်ခမ်းမြို့မာ နယ်ပိုင်ဝန်ထောက်တဦးနန့် မြို့အုပ်တဦး၊ မူဆယ်မြို့မာ မြို့အုပ်တဦးနန့် လက်ထောက် မြို့အုပ်တဦး ထားဟိပြီးးလျှင် အယင်မြို့စားတိကို တိုက်သူကြီး တိအဖြစ် ဆောင်ရွက်စီရေ။ ရွှီလီမြစ်ဝှမ်းဒေသမာ သျှမ်းလူမျိုး အများဆုံး နီထိုင် ရေ။ ကျန်လူမျိုးရို့မာ ကချင်၊ ပလောင်၊ လီဆူများဖြစ်ပနာ တရုတ်လူမျိုးလည်း မကန်မဝှန် လာရောက်နီထိုင်ကတ်တေ။ ရွှီလီဒေသ ရှမ်းတိစွာ တနီရာမှ တစ်နီရာသို့ ပြောင်း ရွေ့ စီးပွားယှာလေ့ ဟိကတ်တေ။ အထူးအနိန်နန့် သျှမ်းပြည်မြောက် ပိုင်းဟိ လားဟိုး၊ တန့်ယန်း၊ နမ္မတူမြို့များ၊ သျှမ်းပြည်တောင်ပိုင်း ဟိ လင်းခေး၊ ပင်လုံ၊ ကျိုင်းတုံ အစဟိရေ မြို့တိသို့ လားရောက် စီးပွားယှာကတ်တေ။ ထိုမြို့များမာမူ နမ့်ခမ်းရှမ်းဟု မာရေ။ ယင်းရို့စွာ များရေအားဖြင့် ဗုဒ္ဓအယူဝါဒီများ ဖြစ်ကတ်တေ။ တရာခိုင်နှုန်းလှောက်သာ ခရစ်ယန်၊ မွတ်စလင်နန့် နတ်တိကို ကိုးကွယ်သူတိ ဖြစ်ကတ်တေ။ ထိုဒေသဟိ လူအပေါင်း ရို့စွာ မြန်မာနိုင်ငံထက် တရုတ်နိုင်ငံနန့် အဆက်အသွယ် လွယ်ကူသဖြင့် အနီအထိုင် ဓလိထုံးစံ ယိုင်ကျေးမှုရို့စွာ တရုတ်ဆန်ရေ။ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးချိန်မာ ပွဲလမ်းသဘင် ဆင်ယင်ကျင်းပလေ့ဟိကတ်တေ။ စားသောက်ရာမာလည်း တူဖြင့်ပင် စားပနာ၊ ဝတ်ဆင်ရာမာ တရုတ်နိုင်ငံဖြစ် ပစ္စည်းတိကို ဝတ်ဆင်လေ့ ဟိကတ်တေ။ ရွှီလီမြစ်ဝှမ်းဒေသမာ များရေအားဖြင့် လယ်ယာ ကိုင်းကျွန်း လုပ်ကိုင်စားသောက်ကတ်တေ။ ထင်ရှားသော ထွက်ကုန်တိမာ လက်ဖက်ခြောက်၊ ကျောက်ကျော၊ မက်မုံသီး၊ သစ်သော့သီး၊ သစ်အယ်သီး၊ ရေသီး၊ ဓား၊ ဘေးလွယ်အိတ်၊ မက္ကလာ အစဟိစွာရို့ ဖြစ်ကတ်တေ။ ထိုဒေသကို ခရီးလားကြသူတိစွာ တရုတ်ပြည်သူ့ သမ္မတနိုင်ငံဘက်ဟိ ဝမ်တိမ်မြို့အချေနန့် တန်းထားအချေသာ ခြားကေလည်းဟိရေ ပန်ဆိုင်းမြို့ကိုယင်း၊ နမ့်ခမ်းမြို့ဟိ ခွဲစိပ်ကုသ မှုမာ အထူးကျော်ကြားသော ဒေါက်တာဆီးဂရေ့ဧ့ နမ့်ခမ်း ဆီးရုံသို့ယင်း လာရောက်လည်ပတ်ကြည့်ရှုကတ်ရရေ။<ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၁၁)</ref> ==လူဦးရွီ== ရွှီလီဒေသတလျှောက်မာ သျှမ်းလူမျိုးနန့် ပလောင်လူမျိုးတိအားအများဆုံးတွိရရေ။ ယင်းအပြင် ကချင်လူမျိုးတချို့နန့် တရုတ်လူမျိုးစိကေချေလည်းတွိရရေ။ == မျိုးစိတ်များ == ယှားပါးစာရင်းဝင် ရီနီငှက်မျိုးစိတ်တိကို ရွှီလီမြစ်အထဲတွိဟိရရေ။ ယင်းအပြင် ဧရာဝတီမြစ်နန့် နီးသောအရပ်များမာ ရွှိပြောင်းလားလာနီရေ ဧရာဝတီလင်းချူတိကိုလည်း ရံဖန်ရံခါတွိရလိဟိရေ။ == မြစ်ကြောင်းတလျှောက် အရေးပါရေမြို့များ == # မူဆယ် # နမ့်ခမ်း # မိုးမိတ် # မဘိမ်း == ကိုးကား == {{Reflist}} [[Category:တရုတ်နိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 7zpbhl3b2qukt9z95o2r8xv278qe6cz 0 4974 19436 2026-07-08T16:48:49Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{| border="0" cellpadding="2" style="margin-left:7px; width: 24em; font-size: 90%; text-align: left;float:right;border:1px solid #5BBFF4; background-color:#D8F3FE; " |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold;" | '''တာပိန်မြစ်''' |-valign="top" | '''အရှည်''' | |-valign="top" |''' ဖြတ်သန်းရာဒေသ''' |[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] တရုတ်ပြ..." 19436 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="margin-left:7px; width: 24em; font-size: 90%; text-align: left;float:right;border:1px solid #5BBFF4; background-color:#D8F3FE; " |- | colspan="2" style="text-align: center; font-size: 130%; font-weight: bold;" | '''တာပိန်မြစ်''' |-valign="top" | '''အရှည်''' | |-valign="top" |''' ဖြတ်သန်းရာဒေသ''' |[[File:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] [[တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ|တရုတ်နိုင်ငံ]]([[ယူနန်ပြည်နယ်]]) <br/>[[File:Flag of Myanmar.svg|25px]] [[မြန်မာနိုင်ငံ]]([[ကချင်ပြည်နယ်]]) |-valign="top" |'''မြစ်လက်တက်များ''' | |-valign="top" |'''အဆုံးသတ်စီးဝင်ရာ''' |ဧရာဝတီမြစ် |} '''တာပိန်မြစ်'''စွာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်မာ စတင်မြစ်ဖျားခံစီးဆင်းလှာပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]ထဲသို့ စီးဝင်လှာကာ [[ဗန်းမော်မြို့]]နံဘေးမာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ ပထမဆုံးမြစ်လက်တက်လည်းဖြစ်တေ။ တချို့အပိုင်းတိစွာ တရုတ်-မြန်မာ နယ်နိမိတ်အဖြစ် စီးဆင်းရေ။ == နာမည်များ == တာပိန်မြစ်ဧ့ ကချင်နာမည်မာ '''တခေါခ''' ဖြစ်ပြီးကေ၊တရုတ်နာမည်မာ '''တယင်းချန်း''' ဖြစ်တေ။ == ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရီး == ရေအားလျှပ်စစ်အတွက် တာပိန်မြစ်ဧ့ တရုတ်နိုင်ငံဘက်ခြမ်းမာ ဆည်မြောင်းတခုဟိပြီးး မြန်မာအစိုးရနန့် တရုတ်ဒါတန်းကော်ပိုရီးယှင်း ရို့ပူးပေါင်းတည်ဆောက်ဗျာယ်ဟိရေ တာပိန်(၁) နန့် တာပိန်(၂) စီမံကိန်းတိလည်းဟိရေ။ == သမိုင်းထဲက တာပိန်မြစ် == [[ပုဂံခေတ်]]နှောင်းပိုင်းမာ မွန်ဂိုရို့၏ ကျူးကျော်မှုကို တွန်းလှန်ရန် ပုဂံမင်းနရသီဟပတေ့(တရုတ်ပြေးမင်း)ဧ့ တပ်တိစွာ တာပိန်မြစ်မှ တဆင့် ကချင်ပြည်နယ်၊ဗန်းမော်နံဘေးဟိ ငဆောင်ချမ်းသို့ လာရောက်ခကတ်ကြောင်း မာကိုပိုလိုဧ့ မှတ်တမ်းတိအရသိဟိရရေ။ ယင်းအပြင် သမိုင်းတလျှောက် တရုတ်-မြန်မာကုန်သွယ်ရီးမာလည်း တာပိန်မြစ်စွာ အရေးပါခရေ။ တာပိန်မြစ်နန့် ဧရာဝတီမြစ်ရို့ ပေါင်းဆုံရာနီရာတွင် တည်ဟိရေ ဗန်းမော်မြို့စွာလေ့ တချိန်က ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရီးအချက်အချာလည်းဖြစ်ခရေ။ [[ဒုတိယကမ္ဘာစစ်]]အထဲက မဟာမိတ်တပ်များ လီဒိုလမ်းမကြီးကို တည်ဆောက်ရာမာ တာပိန်မြစ်ကူးတန်းထားကိုပါ ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ခကြောင်း မှတ်တမ်းတိအရသိဟိရရေ။ [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:တရုတ်နိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] eusiniia4fvq9ppij08j4htt0yrn1nr 0 4975 19437 2026-07-08T16:59:07Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = မလိခမြစ် | image = Mali Hka River.jpg | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = [[မချမ်းဘောမြို့]]နံဘေးဟိ မေလိခမြစ် | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[ကချင်တောင်တန်း]]..." 19437 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = မလိခမြစ် | image = Mali Hka River.jpg | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = [[မချမ်းဘောမြို့]]နံဘေးဟိ မေလိခမြစ် | map = Irrawaddyrivermap.jpg | map_size = 250 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[ကချင်တောင်တန်း]] | mouth_location = [[မေခမြစ်]]နန့် ပေါင်းဆုံ | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | progression = | length = {{convert|320|km}} | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|150|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|22|42|37|N|97|30|10|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = [[ဧရာဝတီမြစ်]] | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''မေလိခမြစ်''' ('''''မေလိမြစ်''''') စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] မြောက်ဖျားပိုင်း၊ [[ကချင်ပြည်နယ်]]ဧ့ တောင်တန်းများမာ မြစ်ဖျားခံသော မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ၃၂၀ ကီလိုမီတာလှောက် ရှည်လျားပြီး [[မေခမြစ်]]နန့် ပေါင်းဆုံကာ [[ဧရာဝတီမြစ်]]အဖြစ် စီးဆင်းလားရေ။ မေခမြစ်နန့် မေလိခမြစ်ရို့ ပေါင်းဆုံရာဒေသမာ [[မြစ်ဆုံဆည်]]ကို တည်ဆောက်ရန် စတင်ခကတ်တေ။<ref>[http://www.internationalrivers.org/campaigns/irrawaddy-myitsone-dam-0 Irrawaddy Myitsone Dam]</ref> ==ကိုးကား== {{Reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ] {{Myanmar-river-stub}} dh239ha07exyf4xobdospokle6lrbfw 0 4976 19438 2026-07-08T17:00:04Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{coord|16|13|N|95|55|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} '''သံဒိမြစ်''' စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ မြစ်စွာ တချို့နီရာ..." 19438 wikitext text/x-wiki {{coord|16|13|N|95|55|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} '''သံဒိမြစ်''' စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]တောင်ပိုင်း၊ [[ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ [[ဧရာဝတီမြစ်]]ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ မြစ်စွာ တချို့နီရာများမာ ပင်လယ်ရီမျက်နှာပြင်အထက် ၃ မီတာ (၉.၈ ပေ) မှ စီးဆင်းရေ။ ဒေမြစ်ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရာနီရာတိ၏ တစတုရန်းကီလိုမီစွာတိုင်းမာ ပျှမ်းမျှ လူဦးရွီ ၂၂၆ ဦး မှီတင်းနီထိုင်ရေ။<ref name="Thandi River">{{cite web|title=Thandi River|url=http://www.chinci.com/travel/pax/q/1292480/Thandi+River/MM/Myanmar/0/|publisher=Chinci|accessdate=3 September 2013|archivedate=23 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923202901/http://www.chinci.com/travel/pax/q/1292480/Thandi+River/MM/Myanmar/0/}}</ref> ဒေမြစ်ကို သံဒိတ်မြစ်လို့လေ့ သိကတ်တေ။ မြစ်ဖြတ်သန်းနံဘေးအနားဟိ မြို့ရွာတိမာ Kyônda (2.9 km (1.8 mi)), Donyan (8.3 km (5.2 mi)), Kyònbaw (8.6 km (5.3 mi)), Begyi (9 km (5.6 mi)), Kyôndat (10.1 km (6.3 mi)), Nyaungleingôn (10.1 km (6.3 mi)) နန့်သံဒိ (11.4 km (7.1 mi)) ရို့ ပါဝင်ရေ။<ref name=Thandi>{{cite web|title=Thandi River, Ayeyarwady, Myanmar|url=http://travelingluck.com/Asia/Myanmar/Ayeyarwady/_1292480_Thandi%20River.html|accessdate=3 September 2013|archive-date=16 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416013620/http://travelingluck.com/Asia/Myanmar/Ayeyarwady/_1292480_Thandi%20River.html}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] ah82alijvtts3w6embnqpsbs1r2884a 0 4977 19439 2026-07-08T17:00:59Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with " {{Infobox river | name = ရန်ကုန်မြစ် | native_name =လှိုင်မြစ် | name_other = Hlaing River | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Yangon, Yangon River, Myanmar.jpg | image_size = 220px | image_caption = Yangon River | map = | map_size = | map_caption = Yangon River joined by Hlaing River at Hlaing Township..." 19439 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ရန်ကုန်မြစ် | native_name =လှိုင်မြစ် | name_other = Hlaing River | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Yangon, Yangon River, Myanmar.jpg | image_size = 220px | image_caption = Yangon River | map = | map_size = | map_caption = Yangon River joined by Hlaing River at Hlaing Township, West Yangon | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = မြို့ | subdivision_name5 = [[ရန်ကုန်မြို့]] <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= [[မုတ္တမဂျိုင်တာလောင်]] | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = | source1_coordinates= | source1_elevation = | mouth = | mouth_location = [[ကလမဲပင်လယ်]] | mouth_coordinates = | mouth_elevation = {{convert|0|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''လှိုင်မြစ်''' (ခေါ်) [[မြစ်မခမြစ်]]ကို တနီရာမာ '''ရန်ကုန်မြစ်''' ဟုခေါ်ပနာ တနီရာမာ လှိုင်မြစ်ဟု ခေါ်ရေ။ မြန်မာနိုင်ငံဧ့ စီးပွားရီးမြို့တော်ဖြစ်ရေ [[ရန်ကုန်မြို့]]စွာ ထိုမြစ်ဧ့ ဗယ်ဘက်ကမ်းထက်မာ တည်ဟိရေ။ မြစ်မခမြစ်စွာ ရန်ကုန်မြို့ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၁၅ဝ ခန့်အကွာ [[ပြည်ခရိုင်]]အထဲ အင်းမကန်နန့် မဝီးလှသော နီရာတွင် မြစ်ဖျားခံရေ။ ထိုနောက် အရှိတောင်ဘက် ပြည်၊ သာယာဝတီ၊ အင်းစိန်ခရိုင်ရို့၏ ကုန်းနိမ့်ပိုင်း အလယ်ဗဟိုကို ဖြတ်ပနာ စီးဆင်းလားရေ။ ရန်ကုန် - ပြည် မီးရထားလမ်းနန့် [[ဧရာဝတီမြစ်]]ရို့ကို ခွဲခြာထားဧ့။ ထိုမြစ်ကို မြောက်ဘက်မာ မြစ်မခဟုခေါ်ရေ။ မြစ်မခမြစ်နန့် ဧရာဝတီမြစ်ရို့ကို ရေဝေကုန်းတန်း တခုက ပိုင်းခြာထားရေ။ မြစ်မခမြစ်စွာ [[သာယာဝတီခရိုင်]]မာ အရေးပါသော ရေလမ်းဖြစ်၏။ ထိုမြစ်အတွင်းကို အရှိဖက်ဟိ [[ပဲခူးရိုးမ]]မှ ချောင်းများ စီးဝင်ကတ်တေ။ ထိုနယ်အထဲဟိ သစ်တောတိက သစ်တိကို ထိုမြစ်မှပင် ထုတ်ယူကတ်တေ။ စံရွေးရွာစွာ ထိုနယ်မာ မြစ်ကမ်းထောင်းပေါ်ဟိ အရီးအကြီးဆုံးရွာဖြစ်တေ။ ထိုရွာစွာ သစ်တောအခွန် ဆိပ်လည်းဖြစ်၏။ ထိုနီရာဧ့ တောင်ဖက်မာ ထိုမြစ်ကိုပင် လှိုင်မြစ်ဟု ခေါ်ရေ။ ထိုအပိုင်းဟိ မြစ်အတွင်းမှာ သင်္ဘောငယ်များ ခုတ်မောင်းနှိုင်ရေ။ ဧရာဝတီမြစ်နန့် လှိုင်မြစ်ရို့ကို ချောင်းအမြောက်အမြားက ဆက်သွယ်ပေးဗျာယ် ဟိကတ်တေ။ နောက်ဆုံး ရန်ကုန်မြို့ဧ့ အထက်ဖက်မာ [[ပန်းလှိုင်မြစ်]]စွာ ထိုမြစ်အတွင်းကို စီးဝင်လှာဧ့။ ယင်းပိုင် စီးဝင်လှာသော နီရာရေ [[ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်|ကြည့်မြင်တိုင်]] အနောက်ပိုင်း ဆင်ခြီဖုံးနန့် ရှိဆိုင်လောက်မာ တည်ဟိရေ။ ထိုနောက်မာ ထိုမြစ်ကို ရန်ကုန်မြစ်ဟု ခေါ်ရေ။ [[File:Yangon River.jpg|thumb|[[ရန်ကုန်မြစ်]] (ခေါ်) [[လှိုင်မြစ်]]]] သင်္ဘောကျင်းများ တည်ဟိရာ [[ဒလမြို့]]စွာ မြစ်ဧ့ လက်ျာဘက်ကမ်း [[တွံတေးတူးမြောင်း]]ဧ့ အဝ နံဘေးမာ တည်ဟိရေ။ မြစ်စွာ ရန်ကုန်မြစ်ဧ့ အနေက်ဖက်စွန်းကိုထိပနာ အရှိဖက်သို့ စိကေချေ စောင်းကာ စီးလားရေ။ ယင်းပိုင် စီးလားရာမာ [[ပုဇွန်တောင်ချောင်း]]နန့် [[ပဲခူးမြစ်]]ရို့စွာ ရန်ကုန်မြို့ဧ့ အရှိဖက် ဟေ့စတင်းခေါ် ပင်လယ်ကူးသင်္ဘောများ ကျောက်ချရာ သောင်တိမ်ဧ့ အောက်နားမာ စီးဝင်ကတ်တေ။ ထိုနောက်မာ ရန်ကုန်မြစ်စွာ အရှိတောင်ဘက်ကို စီးလားလီရေ။ ပင်လယ်ကူး သင်္ဘောတိစွာ ရန်ကုန်မြစ်အတွင်းကို ရန်ကုန်မြို့အထိသာ ဝင်ရောက်နှိုင်ကတ်စွာဖြစ်ရာ ၂၁ မိုင် မျှသော ထိုရေလမ်းခရီးကို သင်္ဘောများ ဘေးကင်းစွာ ခုတ်မောင်းနိုင်ဖို့ တတ်ကျွမ်းရေ ရီကြောင်းပြများလိုလီရေ။ <ref>မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၉)</ref> == ကိုးကား == <references/> [[Category:ရန်ကုန်မြို့]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] oil3qi2ocupwgqrwqfl7mu6rdfnv1qq 0 4978 19440 2026-07-08T17:02:22Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Unnamed Road, Thanlyin, Myanmar (Burma) - panoramio (3).jpg|right|thumb|230px|သန်လျင်တန်းထားမှ ပဲခူးမြစ်အား မြင်ရပုံ]] '''ပဲခူးမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံတောင်းပိုင်းမှ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ပဲခူးနန့် [[ရန်ကုန်]]ကို ဖြတ်သ..." 19440 wikitext text/x-wiki [[File:Unnamed Road, Thanlyin, Myanmar (Burma) - panoramio (3).jpg|right|thumb|230px|သန်လျင်တန်းထားမှ ပဲခူးမြစ်အား မြင်ရပုံ]] '''ပဲခူးမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံတောင်းပိုင်းမှ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ ပဲခူးနန့် [[ရန်ကုန်]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းရေ။<ref>Schellinger, Paul E. and Salkin, Robert M. (editors) (1996) "Bago (Myanmar)" ''International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania'' (volume 5) Fitzroy Dearborn Publishers, Chicago, pp. 60-65, [https://books.google.com/books?id=vWLRxJEU49EC&pg=PA60 page 60], ISBN 1-884964-04-4</ref> ပဲခူးမြစ်စွာ [[ပဲခူးရိုးမ]]မှ မြစ်ဖျားခံကာစီးဆင်းပြီး<ref name="Seekins-357">Seekins, Donald M. (2006) ''Historical dictionary of Burma (Myanmar)'' Scarecrow Press, Lanham, Maryland, [https://books.google.com/books?id=zY5F88wiDYYC&pg=PA357 page 357], ISBN 0-8108-5476-7</ref> [[ရန်ကုန်မြစ်]]သို့ စီးဆင်းသော [[မြစ်မခမြစ်]]သို့ စီးဆင်းလားရေ။ ပဲခူးမြစ်နန့် ရန်ကုန်မြစ်ဆုံမာ သန်လျင်မြို့တည်ဟိရေ။ ရန်ကုန်မြို့နန့် သန်လျင်မြို့ကို ကူးသန်းလားလာရန် ပဲခူးမြစ်ကို ဖြတ်သန်းတည်ဆောက်ထားရေ တန်းထားနှစ်စင်းဟိရေ။ ၁၆၀၈ ခုနှစ်မာ မြန်မာလူမျိုးများ ''ငဇင်ကာ'' ဟုသိထားရေ ပေါ်တူဂီလူမျိုး စွန့်စားလီလာသူ Philip de Brito e Nicote စွာ [[ရွှီတိဂုံစာတီ]]သို့ ရောက်ဟိခရေ။ ==ရုပ်ပုံများ== <gallery> File:Bago River between That Pyu Village and Kywae Kue Seik Village.jpg|[[သပြုရွာ၊ ကဝမြို့နယ်|သပြုရွာ]]နန့် ကျွဲကူးဆိပ်ရွာအကြား ပဲခူးမြစ် </gallery> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16|46|23|N|96|12|36|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Bago-geo-stub}} {{Yangon-geo-stub}} 64qui2b5aukrlxq3gxmk0whb9up7swj 0 4979 19441 2026-07-08T17:03:17Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = စစ်တောင်းမြစ် | image = Sittaung River.jpg | image_size = 270 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[ရှမ်းရိုးမ]] | mouth_location =[[မုတ္တမဂျိုင်တာလောင်]]၊ [[ကလမဲပင်လယ်]] | subdivis..." 19441 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = စစ်တောင်းမြစ် | image = Sittaung River.jpg | image_size = 270 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[ရှမ်းရိုးမ]] | mouth_location =[[မုတ္တမဂျိုင်တာလောင်]]၊ [[ကလမဲပင်လယ်]] | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး]] | progression = | length = {{convert|420|km}} | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|0|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|16|57|54|N|96|59|15|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = {{convert|1542|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size = | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''စစ်တောင်းမြစ်'''စွာ ရှမ်းကုန်းမြင့်ဒေသဧ့တောင်ဘက်စွန်းမာ စတင်မြစ်ဖျားခံကာ [[ပဲခူးတိုင်း]]ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပနာ မုတ္တမကွေ့ထဲက ဘင်္ဂလားပင်လယ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ အရှည်အားဖြင့် ၂၆၁မိုင် (၄၂၀ကီလိုမီတာ) ဟိပြီးး အနောက်ဘက် ပဲခူးရိုးမနန့် အရှိဖက် ရှမ်းရိုးမရို့ကြားဟိ မြေနိမ့်လွင်ပြင်ဒေသမာ စီးဆင်းရေ။ မြန်မာနိုင်ငံမာ ၄ခုမြောက်အရှည်ဆုံးမြစ်ဖြစ်တေ။ ရွှီကျင်မြစ်၊သားပြချောင်းရို့စွာစစ်တောင်းမြစ်အတွင်းကိုစီးဝင်ရေ။ ရွှီကျင် မဒေါက် ကွမ်းဆိပ် သိမ်သာလယံရို့ကိုပြေးဆွဲနိန်ရေ စက်လှီတိဟိပါယင့်။ ကားလမ်းများမပေါ်ခင်က မွန်ပြည်နယ်နန့်ပဲခူးတိုင်းကိုဆက်သွယ်ရာမာ အထူးအရေးပါခရေ။ ကွမ်းဆိပ်စွာ ထင်ရှားသော စစ်တောင်းမြစ်ကမ်းရွာကြီးတရွာဖြစ်တေ။ ထူးခြားထင်ရှားရေအချက်မာစစ်တောင်းမြစ်မာ ၂၅ မိုင် (၄၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးကို တနှစ်လုံးလုံး ရေလမ်းခရီးလားလာနှိုင်ရား မိုင်ပေါင်း ၅၅ (၉၀ ကီလိုမီတာ) ခရီးကို တနှစ်မာ ၃-လကြာမျှ ရေလမ်းခရီး လားလာနှိုင်ရေ။ ရီစီးသန်ပနာ နုန်းမြေပို့ချမှုနည်းပါးအတွက်နန့် စစ်တောင်းမြစ်စွာ စိုက်ပျိုးရီးကို ကောင်းစွာအထောက်အကူမပီးနှိုင်ပါ၊၊ ယကေလေ့ ပဲခူးရိုးမမှ ထွက်ဟိရေ သစ်လုံးတိကို မျှောချတင်ပို့ရာမာ အသုံးချကတ်ရေ။ == ဆက်သွယ်ရီး == လားလာဆက်သွယ်ရီး လွယ်ကူစီရန် စစ်တောင်းမြစ်နန့် ပဲခူးမြစ်ကို ဆက်သွယ်ဖောက်လုပ်ထားရေ တူးမြောင်းဟိရေ။ ယင်းအပြင် မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်းနန့် အရှိဖက်ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်တိနန့် ဆက်သွယ်လားလာရီးအတွက် တည်ဆောက်ထားရေ စစ်တောင်းတန်းထားလည်းဟိရေ။ == မြစ်ကြောင်းတလျှောက် မြို့များ == * [[ညောင်လေးပင်မြို့]] * [[တောင်ငူမြို့|တောင်ငူ]] .ထန်းတပင် * မဒေါက်မြို့ * ရွှီကျင် *ဒုံဇရစ်မြို့ *ကွမ်းဆိပ်ရွာ *သူရဲသမိန်ရွာ *သိမ်သာလယံမြို့<ref name=":0" /> <ref name=":0">{{Cite web |title=မော်ကွန်းတင်ပြီးမိတ္တူ |url=http://www.myanmars.net/myanmar/sittaung-river.htm |accessdate=27 April 2009 |archivedate=16 April 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090416025829/http://www.myanmars.net/myanmar/sittaung-river.htm }}</ref> == ရည်ညွှန်းကိုးကား == <references /> [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 3sgjxaapeamp97icqmxy5hnp68boobk 0 4980 19442 2026-07-08T17:04:17Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Ataran suspension bridge.jpg|thumb|မော်လမြိုင်မြို့နံဘေးဟိ [[အတ္တရံတန်းထား]]]] '''အတ္တရံမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံနန့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ကြားမာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင..." 19442 wikitext text/x-wiki [[File:Ataran suspension bridge.jpg|thumb|မော်လမြိုင်မြို့နံဘေးဟိ [[အတ္တရံတန်းထား]]]] '''အတ္တရံမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံနန့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ကြားမာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင့် '''ကာဆတ်မြစ်'''ဟု လူသိများရေ။<ref name=Botia>{{IUCN2014.3|id=180972 |title=Botia kubotai|assessors=Vidthayanon, C. |year=2012 |accessdate=14 March 2015}}</ref> အတ္တရံမြစ်စွာ [[ဂျိုင်းမြစ်]]နန့် [[သံလွင်မြစ်]]ရို့နန့် [[မော်လမြိုင်မြို့]]နံဘေးမာ ပေါင်းစပ်လားရေ။ အတ္တရံမြစ်မာ ငါးမျိုးစိပ်ပေါင်းများစွာကို မြင်ရလေ့ဟိပြီးး<ref name=Botia/><ref>{{IUCN2014.3|id=181168 |title=Parambassis pulcinella |assessors=Vidthayanon, C. |year=2012 |accessdate=14 March 2015}}</ref><ref>{{IUCN2014.3|id=180778 |title=Microdevario kubotai |assessors=Kottelat, M. |year=2012 |accessdate=14 March 2015}}</ref> ယေဘုယျအနိန်နန့် မြောက်အရပ်မှ အနောက်မြောက်ဘက်အတိုင်း စီးဆင်းရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16|31|N|97|39|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} b6sfhs6jgcz78kh4u2ctddjcyxjzc3t 0 4981 19443 2026-07-08T17:05:41Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = ဇမိမြစ် | name_native = | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Zami River.jpg | image_size = | image_caption = ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်မားဟိ ဇမိမြစ် | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map..." 19443 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ဇမိမြစ် | name_native = | name_native_lang = | name_other = | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Zami River.jpg | image_size = | image_caption = ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်မားဟိ ဇမိမြစ် | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption= <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | subdivision_type2 = | subdivision_name2 = | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = ခရိုင် | subdivision_name4 = [[ကော့ကရိတ်ခရိုင်]] | subdivision_type5 = မြို့နယ် | subdivision_name5 = [[ကြာအင်းဆိပ်ကြီးမြို့နယ်]] <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = {{convert|300|km|mi|abbr=on}} | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location= | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = | source1_location = [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | source1_coordinates= {{coord|16|09|N|97|58|E|display=inline}} | source1_elevation = | mouth = [[အတ္တရံမြစ်]] | mouth_location = ချောင်းနှစ်ခွရွာ၊ မွန်ပြည်နယ် | mouth_coordinates = | mouth_elevation = {{convert|7|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''ဇမိမြစ်'''<ref>[http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm "Map of Kayin State"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615013905/http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm |date=2011-06-15 }} Myanmar's net</ref> စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နန့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နယ်စပ်နံဘေး တနင်္သာရီ တောင်တန်းမှ မြစ်ဖျားခံလာရေ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ဇမိမြစ်စွာ ကရင်ပြည်နယ်၊ ဘုရားသုံးဆူမြို့မှ အနောက်ဘက် ၉ မိုင်ခန့်အကွာ ချောင်းဆုံကျေးရွာမှ စတင်မြစ်ဖျားခံကာ ကရင်ပြည်နယ်အနောက်ပိုင်း တောင်ကမြောက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလှာပြီး [[ဝင်းရော်မြစ်]] နန့် ချောင်းနှစ်ခွရွာနံဘေးမာ ပေါင်းစပ်လားကာ [[အတ္တရံမြစ်]] အဖြစ်စီးဆင်းလားရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf|title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီး မြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရေ အချက်အလက်များ|publisher=ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|date=မတ် ၂၀၁၇|accessdate=၃၁ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၈|archivedate=11 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140825/http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-ne47-14.jpg "Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein"] U.S. Army May Service, December 1959 {{coord|16|09|N|97|58|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} d44lnckvsl54pj3fwjc6u7au3vs08tx 0 4982 19444 2026-07-08T17:06:36Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "'''ဝင်းရော်မြစ်'''<ref>[http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm "Map of Kayin State"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615013905/http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm |date=2011-06-15 }} Myanmar's net</ref> စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နန့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နယ်စပ်နံဘေး [[တနင်္သာရီ တောင်တန်း]]..." 19444 wikitext text/x-wiki '''ဝင်းရော်မြစ်'''<ref>[http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm "Map of Kayin State"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615013905/http://www.myanmars.net/myanmar-map/kayin-map.htm |date=2011-06-15 }} Myanmar's net</ref> စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] နန့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]] နယ်စပ်နံဘေး [[တနင်္သာရီ တောင်တန်း]]မှ မြစ်ဖျားခံလာရေ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ဝင်းရော်မြစ်စွာ [[ကရင်ပြည်နယ်]]အနောက်ပိုင်း တောင်ကမြောက်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလှာပြီး [[ဇမိမြစ်]] နန့် ချောင်းနှစ်ခွရွာနံဘေးမာ ပေါင်းစပ်လားကာ [[အတ္တရံမြစ်]] အဖြစ်စီးဆင်းလားရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf|title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီး မြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရေ ...|date=မေ ၂၀၁၇|accessdate=၃၁ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၈|archivedate=11 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140825/http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf}}</ref> == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *[http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/burma/txu-oclc-6924198-ne47-14.jpg "Burma 1:250,000 topographic map, Series U542, NE 47-14, Moulmein"] U.S. Army May Service, December 1959 {{coord|16|09|21|N|097|58|01|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-river-stub}} c36cezsvng7pm64c78g3ai27u6udsed 0 4983 19445 2026-07-08T17:07:34Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Gyaing suspension bridge.jpg|thumb|မွန်ပြည်နယ်နန့် ကရင်ပြည်နယ် နယ်နိမိတ်ပေါ်ဟိ [[ဂျိုင်းတန်းထား (ဇာသပြင်)]]]] '''ဂျိုင်းမြစ်'''စွာ [[ကရင်ပြည်နယ်]]ဟိ [[ဟောင်သရောမြစ်]]နန့် [[လှိုင်းဘွဲ့မြစ်]] မြစ်ရို့ ပေါ..." 19445 wikitext text/x-wiki [[File:Gyaing suspension bridge.jpg|thumb|မွန်ပြည်နယ်နန့် ကရင်ပြည်နယ် နယ်နိမိတ်ပေါ်ဟိ [[ဂျိုင်းတန်းထား (ဇာသပြင်)]]]] '''ဂျိုင်းမြစ်'''စွာ [[ကရင်ပြည်နယ်]]ဟိ [[ဟောင်သရောမြစ်]]နန့် [[လှိုင်းဘွဲ့မြစ်]] မြစ်ရို့ ပေါင်းဆုံပြီး ဖြစ်ပေါ်လှာသော မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ဂျိုင်းမြစ်စွာ မြို့၊ အရွာရွာကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီး [[မွန်ပြည်နယ်]]၊ [[မော်လမြိုင်မြို့]]နံဘေးမာ [[သံလွင်မြစ်]] အတွင်းကို စီးဆင်းလားရေ။<ref>{{cite web|url=http://kicnews.org/2016/10/ကုန္တင္ကားႀကီးမ်ား-ျဖတ္/|title=ကုန်တင်ကားကြီးများ ဖြတ်သန်းရေ ဂျိုင်းမြစ် ဘောတန်းထား ယာယီပြင်ဆင်နေ|author=ကဆောဝါး|date=၂၉ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၆|accessdate=၁၈ မတ် ၂၀၁၈}}</ref> == သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး == === တန်းထားများ === # [[ဂျိုင်းတန်းထား (ဇာသပြင်)|ဂျိုင်း (ဇာသပြင်)တန်းထား]] # ဂျိုင်း (ကော့ကရိတ်)တန်းထား ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-river-stub}} a9m5a917fh8x9ruwrk9ivejz67ah3v8 0 4984 19446 2026-07-08T17:11:04Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Haungthayaw_River.jpg|thumb|250px|Haungtharaw (Haungthayaw River, view from Kya-in bridge]] '''ဟောင်သရောမြစ်'''စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[ဆန်ခပူရီခရိုင်]]မှ မြစ်ဖျားခံလာရေ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ဟောင်သရောမြစ်စွာ မြောက်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလှာပ..." 19446 wikitext text/x-wiki [[File:Haungthayaw_River.jpg|thumb|250px|Haungtharaw (Haungthayaw River, view from Kya-in bridge]] '''ဟောင်သရောမြစ်'''စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[ဆန်ခပူရီခရိုင်]]မှ မြစ်ဖျားခံလာရေ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ဟောင်သရောမြစ်စွာ မြောက်ဘက်အတိုင်းစီးဆင်းလှာပြီး [[ကရင်ပြည်နယ်]]၊ [[ကျုံဒိုးမြို့]]နံဘေးမာ [[လှိုင်းဘွဲ့မြစ်]]နန့် ပေါင်းစပ်လားကာ [[ဂျိုင်းမြစ်]]အဖြစ် စီးဆင်းလားရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf|title=ကြာအင်းဆိပ်ကြီး မြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရေ အချက်အလက်များ|publisher=ကရင်ပြည်နယ် အစိုးရအဖွဲ့|date=မတ် ၂၀၁၇|accessdate=၃၁ ဂျန်နဝါရီ ၂၀၁၈|archivedate=11 March 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180311140825/http://www.kayinstate.gov.mm/sites/default/files/05%20Kyar%20Inn%20Seik%20Kyi%20Township%20Data.pdf}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mba.gov.mm/myanmar3/?q=နီကျန်ခတော့-ဟောင်သရောမြစ်ရီ&calendar_block_month=9&calendar_block_year=2014|title='' နီကျန်ခတော့ ဟောင်သရောမြစ်....ရေ''|publisher=နယ်စပ်ရီးရာဝန်ကြီးဌာန|date=၉ စတ်တင်ဘာ ၂၀၁၆|accessdate=၃ ဖေဖဝါရီ ၂၀၁၈}}{{Dead link|date=January 2021 }}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} {{coord|16|36|12|N|98|00|25|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} 3bt8o7qcbqlpjl45t9trjgm2l3i5dx3 0 4985 19447 2026-07-08T17:12:14Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "'''သောင်ရင်းမြစ်''' ({{Lang-ksw|သူမွဲကျိ }}) စွာ မြန်မာနိုင်ငံနန့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ကြားမာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင့် '''မူဟ်မြစ် (မိုအိမြစ်)'''ဟု လူသိများရေ။<r..." 19447 wikitext text/x-wiki '''သောင်ရင်းမြစ်''' ({{Lang-ksw|သူမွဲကျိ }}) စွာ မြန်မာနိုင်ငံနန့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]ကြားမာ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းသော မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ ထိုင်းအခေါ်အားဖြင့် '''မူဟ်မြစ် (မိုအိမြစ်)'''ဟု လူသိများရေ။<ref>{{cite web|url=http://www.aec.com.mm/news.php?nid=99|title=နယ်စပ်ကုန်သွယ်မှု တိုးမြှင့်ဖို့အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ ကြိုးပမ်းမှု|accessdate=၁၄ မတ် ၂၀၁၅|archivedate=26 March 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190326184135/http://www.aec.com.mm/news.php?nid=99}}</ref> သောင်ရင်းမြစ်စွာ [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ဖွတ်ဖလခရိုင်]]မှ မြောက်၊ အနောက်မြောက်အရပ်သို့ ဖြတ်သန်းစီးဆင်းလှာပြီး [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ [[ဘားအံခရိုင်]] နန့် [[ထိုင်းနိုင်ငံ]] [[ဆွတ်မူဟ်ခရိုင်]]နံဘေးမာ [[သံလွင်မြစ်]]အထဲစီးဝင်လားရေ။ သောင်ရင်းမြစ်စွာ {{convert|၃၂၇|km|mi}} ရှည်လျားပြီး ငါးမျိုးစိတ်များစွာကိုလေ့ မြင်ရလိဟိရေ။ ==ကိုးကား== {{reflist}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} 8s2su22nf3ata6tc2fk2of39ike70re 0 4986 19448 2026-07-08T17:14:36Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = တန့်မြစ် | image = | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Shan Hills]] | mouth_location = [[Salween]] at [[Ta-hsopteng]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] | progression = | length..." 19448 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = တန့်မြစ် | image = | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Shan Hills]] | mouth_location = [[Salween]] at [[Ta-hsopteng]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] | progression = | length = <!-- {{convert||km}} --> | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|145|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|19|51|43|N|97|44|45|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''တန့်မြစ်''' သို့မဟုတ် '''နမ်တန့်မြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံအရှိပိုင်း သျှမ်းပြည်နယ်မာ တည်ဟိရေ မြစ်တစင်းဖြစ်တေ။ သံလွင်မြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။<ref>[http://www.fao.org/nr/water/aquastat/basins/salween/index.stm FAO - Salween Basin]</ref> ==မြစ်ရီစီးဆင်းမှု== ဒေမြစ်စွာ Mongkung ဧ့ မြောက်ဘက် ရှမ်းတောင်တန်းတိက စတင်ဖြစ်ပေါ်လှာကာ အရှိဖက်သို့ စီးဆင်းပြီးကေမာ တောင်ကဘက်ကို ဆက်ပနာစီးဆင်းကာ Kawnlang, Namsang နန့် လင်းခေး စရေမြို့တိကို ဖြတ်သန်းလားရေ။ Langhko ဒေသဟိ မြစ်ဧ့ အနက်ပိုင်းနီရာကို နမ်တန့်မြောင်း ဟု ခေါ်ကတ်တေ။ ယင်းနီရာရေ ၁၉၀၆ ခုနှစ် မရောက်ခင်ကပင် ဟိခရေ။<ref name="Burma">{{cite book|title=Burma|url=https://books.google.com/books?id=6E41AQAAIAAJ|accessdate=28 September 2011|year=1906}}</ref> တန့်မြစ်စွာ သံလွင်မြစ်နန့် လင်းခေးခရိုင်ဟိ Ta - hsopteng ရွာဧ့ ညာဘက်ခြမ်းမာ ဆုံတွိရေ။ ==သမိုင်း== တန့်မြစ်ကို သျှမ်းလူမျိုးရို့၏ ရိုးရာပုံပြင်ဖြစ်ရေ 'နန်းဦးပြင်နန့် ခွန်ဆန်လီာ' မာ အရာထခါ ဖော်ပြထားရေကို တွိရရေ။ ယင်းရို့စွာ သမိုင်းဒဏ္ဍာရီတိအရ ကျိုင်းတုံ ဇာတိဖြစ်ကတ်တေ။ အရာနီရာများမာမူ ထိုနီရာရေ ခွန်ဆန်လီာ က နန်းဦးပြင် နန့် ပထမဆုံးအကြိမ် တွိဆုံခဲ့ရေနီရာဖြစ်တေဟု ဆိုထားရေ။ မြစ်ကမ်းနားမာ နန်းဦးပြင်စွာ သီဆုံးနိန်ယာဖြစ်ရေ သားငယ်လေးတဦးကို ဖွားမြင်ခရေ။ သူမစွာ အချေဧ့ သီဆုံးခန္ဓာအား မြစ်ထဲကို ပစ်ချလိုက်ကေ ငါးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲလားမေ ဖြစ်သဖြင့် မပစ်ချလိုသဖြင့် ငိုကြွီးမြည်တမ်းခရေ။<ref>[https://books.google.com/books?id=VILAPXjjbhQC&pg=PA350 Gerry Abbot ed. ''The Folk-Tales of Burma: An Introduction''. p. 350]</ref><ref>{{Cite web |title=Kanbawsa - A series of articles on the Shan States of Burma |url=http://www.ibiblio.org/obl/docs/MiMiKhaing-Shan.html |accessdate=16 July 2021 |archivedate=16 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160816212600/http://www.ibiblio.org/obl/docs/MiMiKhaing-Shan.html }}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[http://www.angelfire.com/rock3/shanyouth/body/river.html The Salween River] *[http://www.maplandia.com/burma/shan/langkho/langhko/ Maplandia World Gazetteer] *[http://www.bl.uk/catalogues/indiaofficeselect/JointEnqList.asp?txtPlace=Teng+(river)&strCat=1 Teng River - The British Library - India Office Select Materials] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214141/http://www.bl.uk/catalogues/indiaofficeselect/JointEnqList.asp?txtPlace=Teng+(river)&strCat=1 |date=4 March 2016 }} *[http://www.bl.uk/catalogues/indiaofficeselect/PhotoEnqFull.asp?PrintID=127335 Teng ferry, Laihka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923222411/http://www.bl.uk/catalogues/indiaofficeselect/PhotoEnqFull.asp?PrintID=127335 |date=23 September 2015 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 6jqcrsi4hl10we8ye8q26772vnafat6 0 4987 19449 2026-07-08T17:15:45Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = နမ့်ပန်မြစ် | image = | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Shan Hills]] NE of [[Pangkyehtu]] | mouth_location = [[Salween]] near [[Na-hkilek]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] | progression..." 19449 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = နမ့်ပန်မြစ် | image = | image_size = 250 | image_alt = | image_caption = | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Shan Hills]] NE of [[Pangkyehtu]] | mouth_location = [[Salween]] near [[Na-hkilek]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] | progression = | length = <!-- {{convert||km}} --> | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|240|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|20|57|18|N|98|30|01|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = }} '''နမ့်ပန်မြစ်''' ("ပန့်မြစ်" လို့လေ့ သိကြ) စွာ မြန်မာနိုင်ငံအရှိပိုင်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်ဟိ အဓိက မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ဒေမြစ်စွာ သံလွင်မြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။<ref name="BeachRines1908">{{cite book|last1=Beach|first1=Frederick Converse|authorlink1=Frederick Converse Beach|last2=Rines|first2=George Edwin|authorlink2=George Edwin Rines|title=The Americana: a universal reference library, comprising the arts and sciences, literature, history, biography, geography, commerce, etc., of the world|url=https://books.google.com/books?id=E59RAAAAYAAJ&pg=PT988|accessdate=29 September 2011|edition=Now in the public domain.|year=1908|publisher=Scientific American compiling department|pages=988–}}</ref><ref name="GrigsonGibbs-Smith1957">{{cite book|last1=Grigson|first1=Geoffrey|last2=Gibbs-Smith|first2=Charles Harvard|title=Places: a volume of travel in space and time: places which have delighted, intrigued, and intimidated men|url=https://books.google.com/books?id=NGLWAAAAMAAJ|accessdate=28 September 2011|year=1957|publisher=Hawthorn Books}}</ref> ==မြစ်ရီစီးကြောင်း== Pangkyehtu ဧ့ အရှိမြောက်ဘက်ဟိ တောင်တန်းတိက စတင်ကာ ဒေမြစ်စွာ ဖြစ်ပေါ်လှာခဲ့သရေ။ ယင်းမြစ်စွာ Kunhing မြို့ကို စီးဝင်ရေ။ <ref>[http://www.internationalrivers.org/resources/briefing-current-status-of-dam-projects-on-burma%E2%80%99s-salween-river-7868 Current Status of Dam Projects on Burma’s Salween River]</ref> နမ့်ပန်မြစ်စွာ သံလွန်မြစ်နန့် Na-hkilek ရွာဧ့ ညာဘက်၊ တည်နီရာ 20°57′18″N 98°30′01″E မာ ပင်လယ်ရီမျက်နှာပြင်အထက် ၂၄၀ မီတာ (၇၉၀ ပေ) မာ တွိ့ဆုံရေ။<ref name="Collis1938">{{cite book|last=Collis|first=Maurice|title=Lords of the sunset: a tour in the Shan states|url=https://books.google.com/books?id=j3hCAAAAIAAJ|accessdate=28 September 2011|year=1938|publisher=Dodd, Mead}}</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[http://www.angelfire.com/rock3/shanyouth/body/river.html The Salween River] ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] kv32klc9srd2h5km7qvb1lzinw56nu0 0 4988 19450 2026-07-08T17:18:02Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "'''ရီးမြစ်'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီးကေ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]မှ မြစ်ဖျားခံကာ [[မွန်ပြည်နယ်]]ကမ်းရိုးတန်းဟိ [[ကလမဲပင်လယ်]]မားသို့ စီးဝင်ရေ။ ရီးမြစ်ဝဧ့ အနောက်မြောက..." 19450 wikitext text/x-wiki '''ရီးမြစ်'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီးကေ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]မှ မြစ်ဖျားခံကာ [[မွန်ပြည်နယ်]]ကမ်းရိုးတန်းဟိ [[ကလမဲပင်လယ်]]မားသို့ စီးဝင်ရေ။ ရီးမြစ်ဝဧ့ အနောက်မြောက်ဘက် ၃ ကီလိုမီတာလှောက်မာ [[ဝကျွန်း]] တည်ဟိရေ။<ref>''Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute'' By National Geospatial-intelligence Agency</ref> ရီးမြစ်စွာ မွန်ပြည်နယ်၊ [[ရီးမြို့]]ဧ့ အရှိဖက်ပိုင်းကို ဖြတ်ပနာ စီးဆင်းလားရေ။ == အရာကြည့်ရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ စာရင်း]] == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{coord|15|15|N|97|51|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} 0ks3x0juls4q60u0ow1v00vmdnhwn0q 0 4989 19451 2026-07-08T17:18:56Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Heinze River mouthISS006-E-33652.jpg|thumb|320px|[[NASA]] picture of the Heinze River mouth. The northernmost Heinze Islands can be discerned in the lower left corner]] '''ဟိန်းဇံမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံမာ တည်ဟိရေ မြစ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေမြစ်စွာ တနင်္သာရီတောင်တန်းတိက စတင်ဖြစ်တည်လှာ..." 19451 wikitext text/x-wiki [[File:Heinze River mouthISS006-E-33652.jpg|thumb|320px|[[NASA]] picture of the Heinze River mouth. The northernmost Heinze Islands can be discerned in the lower left corner]] '''ဟိန်းဇံမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံမာ တည်ဟိရေ မြစ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေမြစ်စွာ တနင်္သာရီတောင်တန်းတိက စတင်ဖြစ်တည်လှာခပြီးကေ တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းမာ ကလမဲပင်လယ်အတွင်းကို စီးဝင်ကာ အဆုံးသတ်လားရေ။ ဟိန်းဇံကျွန်းတိစွာ ငယ်ရေကျွန်းစုတခုဖြစ်ပြီးကေ ဟိန်းဇံမြစ်ဧ့ မြစ်ဝမှ SSW ၂၅ ကီလိုမီတာအကွာမာ တည်ဟိရေ။<ref>''Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute'' By National Geospatial-intelligence Agency</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20120426041357/http://www.geocean.fr/fr/metier/ouvrages-maritimes-cotiers/Wharf-Myanmar.pdf Yadana gas Development Project - Wharf construction] *[https://web.archive.org/web/20120426041438/http://www.geocean.fr/fr/metier/ouvrages-maritimes-cotiers/Bridges.pdf Yadana gas Development Project - Bridge construction] {{coord|14|44|N|97|56|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] n4njkgc88i4v377jtec45dea752hhdf 0 4990 19452 2026-07-08T17:19:51Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Tavoy River mouthISS008-E-9791.jpg|thumb|ထားဝယ်မြစ်ဝ]] '''ထားဝယ်မြစ်'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ကာ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]တိက စတင်မြစ်ဖျားခံကာ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] ကမ်းရိုးတန်းဟိ ကလမဲပ..." 19452 wikitext text/x-wiki [[File:Tavoy River mouthISS008-E-9791.jpg|thumb|ထားဝယ်မြစ်ဝ]] '''ထားဝယ်မြစ်'''စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ကာ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]တိက စတင်မြစ်ဖျားခံကာ [[တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] ကမ်းရိုးတန်းဟိ [[ကလမဲပင်လယ်]]မားသို့ စီးဝင်ရေ။ မြစ်ဧ့အဆုံးပိုင်းမာ မြောက်မှ တောင်သို့ စီးဆင်းပြီး ပင်လယ်မားစီးဝင်ရာနီရာတွင် မြစ်ဝကျယ်ကို ဖြစ်ပေါ်စီရေ။ မြစ်ဝဧ့ အနောက်ဘက်ပိုင်းမာ ကျွန်းငယ်ချေတိတည်ဟိရေ။<ref>''Prostar Sailing Directions 2005 India & Bay of Bengal Enroute'' By National Geospatial-intelligence Agency</ref> [[ထားဝယ်မြို့]] စွာ ထားဝယ်မြစ်ဝဧ့ ၄၀ ကီလိုမီတာအကွာမာ တည်ဟိရေ။ == အရာကြည့်ရန် == *မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ == ကိုးကား == {{reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{commons category-inline|Dawei River|ထားဝယ်မြစ်}} * {{coord|13|43|N|98|13|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} 2cg6vh6te4kqtrto97jlvcorypl287i 0 4991 19453 2026-07-08T17:20:44Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = တနင်္သာရီမြစ်ကြီး | image = Great Tenasserim River.jpg | image_size = 260px | image_caption = Great Tenasserim River | map = Greattenasserimrivermap.png | map_size = 260px | map_caption = | source1_location = | mouth_location = [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]၊ [[ကလမဲပင်လယ်]] | subdivision_type1 = နိ..." 19453 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = တနင်္သာရီမြစ်ကြီး | image = Great Tenasserim River.jpg | image_size = 260px | image_caption = Great Tenasserim River | map = Greattenasserimrivermap.png | map_size = 260px | map_caption = | source1_location = | mouth_location = [[မြိတ်မြို့|မြိတ်]]၊ [[ကလမဲပင်လယ်]] | subdivision_type1 = နိုင်ငံ | subdivision_name1 = [[မြန်မာနိုင်ငံ]] | progression = | length = {{convert|300|km|mi}} | source1_elevation = | mouth_elevation = | discharge1_avg ={{convert|1774|m3/s|cuft/s|abbr=on}} | basin_size = | river_system = | tributaries_left = [[တနင်္သာရီမြစ်ငယ်]] | tributaries_right = }} '''တနင်္သာရီမြစ်ကြီး''' ({{lang-en|Great Tenasserim River}}) သို့မဟုတ် '''တနင်္သာရီမြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံ အရှိတောင်ပိုင်းဟိ အဓိကမြစ်တခု ဖြစ်တေ။ ဒေမြစ်စွာ တနင်္သာရီမြို့ကို ဖြတ်သန်းကာ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းကာ မြိတ်မြို့မာ ပင်လယ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ မြစ်စွာ ပင်လယ်ရီမျက်နှာပြင်အထက် ၂၀၇၄ မီတာ (၆၈၀၄ ပေ) တနင်္သာရီတောင်တန်းတိက စတင်ကာ ဖြစ်တည်လှာပြီး ကလမဲပင်လယ်အတွင်းကို စီးဝင်လားရေ။ ဒေမြစ်တည်ဟိရာ နီရာဒေသကို မြန်မာဘာသာစကားဖြင့် တနင်္သာရီဟု ခေါ်ဆိုကတ်ရေ။ ဒေမြစ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ အရှိတောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသမာ တည်ဟိရေ။ ထိုနီရာရေ အရှိဖက်မာ ထိုင်းနိုင်ငံနန့် နယ်စပ်ဖြစ်ပြီးကေ အနောက်ဖက်မာ ကလမဲပင်လယ်ပြင် တည်ဟိရေ။<ref name=River>{{Cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/587139/Tenasserim?anchor=ref141961|title= Tenasserim (in Tenasserim (region, Myanmar)) |accessdate=2010-11-14|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> ဒေဒေသမာ ဒေသမျိုးရင်းစိတ်မဟုတ်ရေ သစ်သီးပင်တိနန့် အရာများပြားရေ လူဦးရွီရို့စွာ ဒေမြစ်ကမ်းမာ မှီတင်းနီထိုင်ကတ်ရေ။<ref name="RoyalAsiatic">{{cite book|last=Royal Asiatic Society of Bengal|title=Journal|url=https://books.google.com/books?id=TiQYAAAAYAAJ&pg=PA851|volume=10 |year=1841|publisher=The Society|page=851}}</ref> မြစ်ဝှမ်းတလျှောက် နီထိုင်ကတ်ရေ လူမျိုးစုများမာ အနောက်ဘက်နန့် မြောက်ဖက်မာ ကရင်လူမျိုးများ၊ တောင်ဖက်မာ ထိုင်းလူမျိုးတိနန့် မြန်မာလူမျိုးတိလေ့နီထိုင်ကတ်ရေ။<ref name=River/> ==ပထဝီသွင်ပြင်== [[File:Great Tenasserim River.png|thumb|left|350px|တနင်္သာရီမြစ်ကြီးဧ့ အောက်ဘက်ပိုင်း မြီပုံ]] တနင်္သာရီမြစ်ကြီးရေ မြန်မာနိုင်ငံ အရှိတောင်ပိုင်းမာ တည်ဟိရေ အဓိကမြစ်ကြီးတိထဲက တခု ဖြစ်တေ။ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနီရေ အရီးအပါဆုံး မြစ်တခု ဖြစ်တေ။<ref name="CE">{{cite encyclopedia|url=https://books.google.com/books?id=dmJAAAAAYAAJ&pg=PA358|encyclopedia=Chambers's Encyclopaedia: A Dictionary of Universal Knowledge for the People, Volume 9|publisher=W. and R. Chambers|page=358|article=Tenasserim |year=1867|title=Chambers's Encyclopaedia: Sound-Vitaceæ}}</ref> ဒေမြစ်စွာ မေတ္တာမြစ်နံဘေး ကမောင်းသွယ်မြစ်နန့် ဘန်းမြစ်ရို့ဆုံရာမာ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာရေ။ ကမောင်းသွယ်မြစ်စွာ တနင်္သာရီတောင်တန်းတိ၏ အမြင့် ၂၀၇၄ မီတာ (၆၈၀၄ ပေ) မှ စတင်ဖြစ်လာရေ။ ဘန်းမြစ်စွာ တောင်ဘက်မှ စီးဆင်းလှာရေ။ မေတ္တာမြစ်စွာ တနင်္သာရီမြစ်ဧ့ မြောက်ဘက်ပိုင်းဟိ အခရာရေ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ မေတ္တာမြစ်စွာ တနင်္သာရီမြစ်နန့် မေတ္တာမြို့ဧ့ အနောက်မြောက် ညာဘက်မာ တွိ့ဆုံရေ။ Tagu, Banlaw, Wunna, Thamihla စရေ အမြို့မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းပြီးကေ သရပုံမြို့နန့် ကဟန်းမြို့ရို့၏ လက်ဘက်ဘက်မြစ်ကမ်းမာ တနင်္သာရီမြစ်နန့် တွိ့ဆုံရေ။<ref>Geological Survey of India, p. 189, 194</ref> တနင်္သာရီမြို့စွာ တနင်္သာရီမြစ်ကြီးဧ့ တောင်ဘက်ကမ်းခြေမာ တည်ဟိရေ။<ref name="Parliament" /> တနင်္သာရီမြို့မာ တနင်္သာရီမြစ်ငယ်စွာ တနင်္သာရီမြစ်ကြီးနန့် တွိဆုံကတ်တေ။ ထိုနီရာမှ ၃၃ မိုင် (၅၃ ကီလိုမီတာ) စီးဆင်းပြီးကေ ကလမဲပင်လယ်ပြင်သို့ မရောက်ဟိမီ မြိတ်မြို့ကို ဖြတ်သန်းလားရေ။ <ref name="Hunter">{{cite book|last=Hunter|first=Sir William Wilson |title=The imperial gazetteer of India|url=https://books.google.com/books?id=ozooAAAAYAAJ&pg=PA26|volume=9|year=1881|publisher=Trübner & co.|page=26}}</ref>မြိတ်မြို့စွာ မြစ်ဧ့ မြစ်ခွဲနှစ်ခုမှ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ ကျွန်းငယ်တခု ဖြစ်တေ။ <ref name= Grosberg>{{Cite book|last= Grosberg|first= Robert Michael|title= Myanmar (Burma)|pages=164–165|accessdate=2010-11-15|url=https://books.google.com/books?id=MZwU0SNKchoC&pg=PA162|publisher=Lonely Planet|year=2005|isbn=978-1-74059-695-4}}</ref>ဒေမြစ်ခွဲတိစွာ တနင်္သာရီမြစ်ဧ့ မြစ်ဝများစွာမှ ကြီးမားရေ အကြီးဆုံးနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ မြိတ်မြို့စွာ မော်ထက်မာ တည်ဟိရေ။ ဒေမြစ်စွာ Tavoy မှ တောင်ဘက် ၁၅၀ မိုင် (၂၄၀ ကီလိုမီတာ) နန့် လီညာမြစ်ဧ့ မြောက်ဘက် ၄၅ မိုင် (၇၂ ကီလိုမီတာ) အကွာမာ ကလမဲပင်လယ်အတွင်းကို စီးဝင်ရေ။ <ref name="Parliament">{{cite book|last=Great Britain. Parliament. House of Commons|title=House of Commons papers|url=https://books.google.com/books?id=dYASAAAAYAAJ&pg=RA2|volume=32 |year=1848|publisher=HMSO|page=2}}</ref><ref>{{cite book|title=Scottish geographical magazine, Volume 23|publisher=[[Royal Scottish Geographical Society]]|year=1907}}</ref>မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသဧ့ ကမ်းရိုးတန်းစွာ ၂၀ မိုင် (၃၂ ကီလိုမီတာ) ဟိည်လျားရေ။ ရီထွက်ပေါက်မြစ်ဝရေ မြိတ်မြို့မာ ၃ မိုင် (၄.၈ ကီလိုမီတာ) အကျယ်ဟိရေ။ မြစ်ကမ်းတိစွာ တချို့နီရာများမာ ဒေါင့်မှန်ကျလုနီးပါး တည်ဟိနိန်ရေ။ အောက်ပိုင်းမြေနိမ့်ဒေသများမာ ကျွန်းငယ်ချေတိ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ။ မြစ်ဧ့ ကျိုင်းမြောင်းရေနီရာများမာ ရီစီးသန်ရေ။ ဖြားရီစွာ တနင်္သာရီမြို့အထက် ၁၀ မိုင် (၁၈ ကီလိုမီတာ) အထိ တက်ရောက်ရေ။ <ref name="Hunter, p. 26">Hunter, p. 26</ref>တနင်္သာရီမြစ်ကြီးဧ့ လက်ဘာဘက်ကမ်းခြေမာ Hti-phan-ko ချောင်း၊ Thuggoo မြစ်နန့် Tonbyaw ချောင်းရို့ တည်ဟိရေ။<ref name="GeoSurveyIndia">{{cite book|last=Geological Survey of India|title=Records of the Geological Survey of India|url=https://books.google.com/books?id=iaIMAAAAYAAJ&pg=PA192|volume=22 |year=1889|publisher=The Survey|page=192}}</ref><ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/243818/Great-Tenasserim-River|article=Great Tenasserim River|encyclopedia =Encyclopædia Britannica|accessdate=2010-11-15|title=Great Tenasserim River &#124; river, Myanmar}}</ref> မြစ်ကမ်းထောင်းရီတိုက်စားမှုစွာ ဒေသဧ့ အထက်ပိုင်းများမာ ဖြစ်ပေါ်ဗျာယ်ဟိရေ။<ref name=River/> ==သမိုင်း== ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းမာ မြန်မာနန့် ထိုင်းအကြားမာ စစ်ပွဲများဖြစ်ပွားခရေ တနင်္သာရီမြစ်ကြီး တည်ဟိရာဒေသစွာ မြန်မာရို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်ကို ရောက်ဟိခရေ။ ပထမ အိန်းဂလိချ်- မြန်မာစစ်ပွဲ (၁၈၂၄ - ၂၆) မာ ဗြိတိသျှရို့စွာ ထိုဒေကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ပြန်ရေ။ မြိတ်မြို့ကို ဗြိတိသျှရို့က သိမ်းပိုက်လိုက်ရေအခါမှ ၁၈၂၆ ခုနှစ်မာ ဗြိတိသျှအိန္ဒိယရို့ ထိန်းချုပ်ပိုင်ဆိုင်ရေ ပထမဆုံးမြို့ ဖြစ်ခရေ။ ယပြီးနောက် ၁၉၄၁ ခုနှစ် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလအထဲ ဂျပန်ရို့စွာ တနင်္သာရီဒေကို သိမ်းပိုက်ခကာ ဒေဒေသစွာလေ့ မြန်မာရို့လက်သို့ ၁၉၄၁ မှ ၁၉၄၅ အထိ ရောက်ဟိခရေ။ စစ်ပြီးကေ ၁၉၄၈ ခုနှစ်ရောက်ဟိပြီးကေမာ ဒေဒေစွာ ဗြိတိသျှရို့၏ လက်အောက်မှ လွတ်မြောက်ကာ လွတ်လပ်ရီးရဟိခရေ။<ref name=River/><ref name= Grosberg/> ==စီးပွားရီးဆိုင်ရေ ဖွံ့ဖြိုးရီး== တနင်္သာရီမြစ်ဝှမ်းမာ စိုက်ပျိုးရီးကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ စပါးစိုက်ခင်းတိစွာ ထားဝယ်မာ အများဆုံး တည်ဟိရေ။<ref name=River/> ယင်းချင့်အပြင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များ၊ အုန်းပင်၊ ရာဘာပင်နန့် ကျွန်းပင်တိလေ့ စိုက်ပျိုးကတ်တေ။ ဆားထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းတိလေ့ လုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ ထားဝယ်မာ သစ်သားနန့် ဝါးထုတ်လုပ်မှုကို အဓိကလုပ်ကိုင်ကတ်တေ။ မြိတ်မြို့စွာ ထိုဒေသမာ ပိုက်ချခြင်းကို အဓိက လုပ်ကိုင်ရေ။ ထိုရဟိလာရေ ငါးတိကို မြို့ဟိ စျီးကွက်သို့ တင်ပို့ ရောင်းချရေ။ ရလဒ်အနိန်နန့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များမာ မြို့စွာ အဆောက်အဦ အသစ်များစွာဖြင့် ဖြစ်လာခရေ။<ref name= Grosberg/> ကြီးမားရေ လောင်းကြီးတိစွာ မြစ်အထဲ လားလာနှိုင်ကတ်ရေ။ <ref name="Hunter, p. 26"/> ===ရင်းမြစ်များ=== မြစ်မာ မက်ဂနိစ်များ ကြွယ်ဝစွာ တည်ဟိရေဟု ဆိုကတ်ရေ။<ref name="CE"/> တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးဧ့ တောင်ဘက်ပိုင်းမာ အိမ်မိုးသွပ်ပြားလည်း တွိရရေ။ ထုတ်ယူပြီးရေ အိမ်မိုးသွပ်ပြားတိကို Heinda မာ တည်ဟိရေ စက်ရုံမာ သန့်စင်ရေ။ ထားဝယ်နန့် မြိတ်နံဘေးမာလည်း Tungsten နန့် သံသတ္ထုမိုင်းတိကို တွိရရေ။ <ref name=Parliament/>မက်ဂနိစ်ကို မြစ်ဧ့ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသမာလည်း တွိရရေ။ အိမ်မိုးသွပ်ပြားကို မားထွက်သတ္ထုတခုအနိန်နန့် မြိတ်နန့် ထားဝယ်ခရိုင်တိ၏ ချိုင့်ဝှမ်းဒေသများမာ တွိရရေ။ ယင်းရို့ကို မြစ်မာဟိနီရေ သွင်ကျောက်ခဲတိက ထုတ်ယူခြင်း ဖြစ်တေ။ သွင်ကျောက်ခဲတိကို ရယူစုဆောင်းပြီး ဆီးကြောရေ။ ယပြီးနောက် ဆီးကြောရေ လုပ်ငန်းစဉ်စွာ ပထမအကြိမ်မာ အိမ်မိုးသွပ်ပြား ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ထွက်ဟိပြီးး ဒုတိယအကြိမ် ဆီးကြောရေအခါမှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်း ထွက်ဟိရေ။ ယင်းပိုင် ထုတ်လုပ်ရေ သတ္ထုတိစွာ များပြားစွာ တည်ဟိပြီး ထုတ်လုပ်လိုက်ရေတိမာလေ့ အလွန်ကောင်းမွန်ရေအရည်အသွီး ဟိကတ်တေ။ ယင်းချင့်အပြင် တောင်ငူချိုင့်ဝှမ်းဒေသမာ ခဲတိကို တွိရရေ။ ထိုဒေသမာ ဂုချိန်ခါ ခဲတိကို ထုတ်ယူဗျာယ်ဟိရေ။<ref name=Burma>{{Cite encyclopedia |url=https://www.1902encyclopedia.com/B/BRI/british-burma.html |title=British Burma (British Burmah) |accessdate=2010-11-15 |encyclopedia=1902encyclopedia.com |archive-date=15 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210715133241/https://www.1902encyclopedia.com/B/BRI/british-burma.html |url-status=dead }}</ref> ===ရေအားလျှပ်စစ်=== ၂၀၀၉ ခုနှစ်မာ မြန်မာအာဏာပိုင်ရို့က မြစ်တလျှောက်မာ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ဖို့ စီမံကိန်းအတွက် ကွင်းဆင်းလို့့လာမှုစတင်ဖို့လို့ ထုတ်ပြန်ခရေ။ ထိုစီမံကိန်းမှ ရဟိဖို့ လျှပ်စစ်အားတိကို ထိုင်းနန့် စင်္ကာပူသို့ တင်ပို့မည် ဖြစ်တေ။ ပထမဆုံးသော ကွင်းဆင်းလို့့လှာမှုကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်မာ KNU က စတင်ပြုလုပ်ခရေ။ နိုင်ငံတော်ပိုင် မြန်မာ့အလင်းသတင်းစာက တနင်္သာရီရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းအတွက် လက်မှတ်ထိုးရေအခမ်းအနားကို ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၉ ရက်နိမာ အမှတ် (၁) မြန်မာ့လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာန၊ ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ အီတလီ - ထိုင်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးကုမ္ပဏီလီမိတက်၊ စင်္ကာပူနိုင်ငံဧ့ Wind Fall Energy Services Ltd. ရို့က လက်မှတ်ရီးထိုးကတ်တေ။ မြန်မာစစ်တပ်နန့် ထိုင်းတာဝန်ဟိသူတိစွာ ၂၀၀၈ ခုနှစ်၊ ဒီဇန်ဘာလမာ ရေဧ့အဆင့်ကို တိုင်းတာခကတ်တေ။ ထိုင်းတတ်ကျွမ်းသူတဦးကို ငှားရမ်းခပြီးကေ မတူညီရေရာသီဥတုနန့် မတူညီရေ နီရာများမာ ဆည်တခုတည်ဆောက်ဖို့အတွက် ကောင်းဘီယက်နီရာတခုကို ရှာဖွီစီခရေ။ လျှပ်စစ် မီဂါဝပ် ၆၀၀ ထုတ်လုပ်နိုင်ဖို့ ဆည်တခုဆောက်လုပ်နိုင်ဖို့ ဖြစ်နှိုင်ခြီဟိရေ နီရာနှစ်ခုကို ရှာဖွီတွိဟိခရေ။ ပထမနီရာစွာ မြစ်ဧ့ အထက်ပိုင်း Ler Pa Doh ရွာမာ ဖြစ်ပြီးကေ၊ ဒုတိယတခုမာ မြစ်ဧ့ အောက်ပိုင်း Muro ရွာမာ ဖြစ်တေ။ ထိုနီရာနှစ်ခုရို့စွာ လောင်းဖြင့်မြစ်ကြောင်းအတိုင်းလားမည်ဆိုခကေ သုံးနာရီကြာမြင့်ရေ။<ref name="Mizzima">{{cite web|url=http://www.mizzima.com/archive/2362-tenasserim-hydropower-project-under-survey.html|title=Tenasserim hydropower project under survey|publisher=Mizzima|accessdate=2010-11-15|archivedate=17 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170517114926/http://www.mizzima.com/archive/2362-tenasserim-hydropower-project-under-survey.html}}</ref> ==ငါးမျိုးစိတ်== [[File:Botia sp Tenasserim.jpg|thumb|The Emperor loach (''[[Botia udomritthiruji]]''), known as ''Botia sp Tanasserim'' before its official description]] ၁၉၉၃ ခုနှစ်မာ တနင်္သာရီမြစ်ကြီးမာ true loaches မိသားစုဝင် ငါးမျိုးစိတ်တိကို ပထမဆုံးအကြိမ် တွိဟိခကတ်တေ။ ယင်းရို့ကို တွိဟိခဲ့ရေသူ၏ နာမည်ကိုစွဲကာ "Kamphol Udomritthiruj" ဟု အမည်ပီးခရေ။ သိပ္ပံနာမည်မာ "Botia udomritthiruji" ဖြစ်တေ။<ref>[http://www.fishbase.org/summary/Botia-udomritthiruji.html FishBase]</ref><ref name=Botia>{{cite web|url=http://www.loaches.com/species-index/botia-unknown01|title=Emperor Botia (Botia udomritthiruji) |author=Martin Thoene|accessdate=2010-11-15|publisher=Loaches>com}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 6k875t75fd9g1edvwwggutlk941t6l5 0 4992 19454 2026-07-08T17:21:34Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "'''လီညာမြစ်''' သို့မဟုတ် '''လေညှာမြစ်''' စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီးကေ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]မာ မြစ်ဖျားခံကာ [[မြိတ်မြို့]]နံဘေး တောင်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာမာ [[ကလမဲပင်လယ်]]..." 19454 wikitext text/x-wiki '''လီညာမြစ်''' သို့မဟုတ် '''လေညှာမြစ်''' စွာ [[မြန်မာနိုင်ငံ]]ဟိ မြစ်တစင်းဖြစ်ပြီးကေ [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]မာ မြစ်ဖျားခံကာ [[မြိတ်မြို့]]နံဘေး တောင်ဘက် ၄၅ မိုင်ခန့်အကွာမာ [[ကလမဲပင်လယ်]]မားသို့ စီးဝင်ရေ။<ref>{{cite book|title=Scottish geographical magazine, Volume 23|publisher=Royal Scottish Geographical Society|year=1907}}</ref> == အရာကြည့်ရန် == *[[မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ စာရင်း]] *[[လီညာ အမျိုးသားဟင်းခင်း]] == ကိုးကား == {{Reflist}} == ပြင်ပလင့်ခ်များ == *{{coord|11|40|N|98|43|E|display=title|region:MM_type:river_source:GNS-enwiki}} [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-geo-stub}} gf1cr0g2gljqlv1hv5p8dr5lmu7q5yp 0 4993 19455 2026-07-08T17:22:26Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "[[File:Mamu, Kra Buri District, Ranong 85110, Thailand - panoramio.jpg|thumb|မာမူဟိ ခလာပူရီမြစ် မြင်ကွင်း, [[ခလာပူရီခရိုင်]]၊ [[ရ​နောင်းစီရင်စု|ရ​နောင်း]]]] '''ခလာပူရီမြစ်''' ({{lang-th|แม่น้ำกระบุรี}}, {{RTGS|''Maenam Kra Buri''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm kràʔ buriː|pron}}; {{lang-my|ပါချ..." 19455 wikitext text/x-wiki [[File:Mamu, Kra Buri District, Ranong 85110, Thailand - panoramio.jpg|thumb|မာမူဟိ ခလာပူရီမြစ် မြင်ကွင်း, [[ခလာပူရီခရိုင်]]၊ [[ရ​နောင်းစီရင်စု|ရ​နောင်း]]]] '''ခလာပူရီမြစ်''' ({{lang-th|แม่น้ำกระบุรี}}, {{RTGS|''Maenam Kra Buri''}}, {{IPA-th|mɛ̂ːnáːm kràʔ buriː|pron}}; {{lang-my|ပါချန်မြစ်}}, [[BGN/PCGN romanization|BGN/PCGN]]: myitkyina, ''Kyan River''), also '''Kra''' ({{lang-th|กระ}}) or '''Pak Chan River''' ({{lang-th|แม่น้ำปากจั่น}}) စွာ မချေကျွန်းဆွယ်ဧ့ အကျိုင်းမြောင်းဆုံးအပိုင်း၊ [[ထိုင်းနိုင်ငံ|ထိုင်း]]နန့် [[မြန်မာနိုင်ငံ|မြန်မာ]]အကြား နယ်နိမိတ်မြစ်ဖြစ်တေ။ ရေအရင်းအမြစ်ကို [[တနင်္သာရီတောင်တန်း]]မှရဟိပြီး [[ထိုင်းနိုင်ငံ]]၊ [[ရနောင်းမြို့]]နန့် [[မြန်မာနိုင်ငံ]]၊ ဗစ်တိုးရီးယားပွိုင့်ခေါ် [[ကော့သောင်းမြို့]]နံဘေး [[ကလမဲပင်လယ်]]ကွေ့သို့ စီးဆင်းလားရေ။ မြစ်ဧ့ရှည်လျားမှုနန့် ထိုင်းနိုင်ငံဧ့အကြီးဆုံး ပြားတောသစ်တောများပါဟိရေ ၆ -ကီလိုမီတာ (၃.၇ မိုင်)ကျယ်ပြန့်သောမြစ်ဝရို့ကြောင့် လူသိများရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ကာကွယ်စောင့်ယှောက်ဧရိယာအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားရေ။ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ခြမ်းဟိ မြစ်ဝတဝိုက်စွာ လမ်နမ်ခလယ်ပူရီ အမျိုးသားဟင်းခင်းဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ထိုင်းနိုင်ငံဧ့ တောင်ဘက် ထိန်းသိမ်းစောင့်ယှောက်နယ်မြီများဖြစ်ရေ လမ်းဆွန်[[ရမ်ဆာဒေသ]]နန့် ရနောင်းဂေဟဖီးမဲ့တောနံဘေးအနားမာဟိရေ လမ်နမ်ခလယ်ပူရီ အမျိုးသားဟင်းခင်းက ဖုံးလွှမ်းထားရေ။ ==ပြင်ပလင့်များ== *[https://web.archive.org/web/20060928193304/http://www.wetlands.org/Thailand/En/listmenu.aspx?id=e79ad2d8-1d07-4780-8925-6010187006f9 Laemson Ramsar site] *[https://web.archive.org/web/20070929120302/http://www.dnp.go.th/parkreserve/asp/style1/default.asp?npid=77&lg=2 Lam Nam Kraburi National Park] *[https://web.archive.org/web/20020723225942/http://www.ranong.go.th/english/biosphere.html Ranong province website on the Ranong Biosphere Reserve] {{coord|10|02|N|98|36|E|type:river_source:dewiki|display=title}} [[Category:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[Category:ကလမဲပင်လယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] {{Myanmar-river-stub}} 8uwkyis7iak86x5xw8djshn4h5y6gn4 0 4994 19456 2026-07-08T17:23:29Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{distinguish|တာပိန်မြစ်}} '''တပိန်မြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်မြီာက်ဘက်ဟိ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ==ဖော်ပြချက်== တပိန်မြစ်စွာ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ ယင်..." 19456 wikitext text/x-wiki {{distinguish|တာပိန်မြစ်}} '''တပိန်မြစ်''' စွာ မြန်မာနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း၊ သျှမ်းပြည်နယ်မြီာက်ဘက်ဟိ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ ==ဖော်ပြချက်== တပိန်မြစ်စွာ ဧရာဝတီမြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ ယင်းစွာ တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်ဧ့ တောင်ထူထပ်ရေ ဒေသတိက မြစ်ဖျားခံ စီးဆင်းရေ။<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=oE-vAgAAQBAJ&pg=PA187&lpg=PA187&dq=Dapein+River#v=onepage&q=Dapein%20River&f=false|title=A Study of China's Foreign Aid: An Asian Perspective|last=Shimomura|first=Y.|last2=Ohashi|first2=H.|date=2013-11-20|publisher=Springer|isbn=9781137323774|language=en}}</ref> တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည် အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်း Xinchengxiang ဟိ မြစ်နှစ်စင်းဖြစ်ရေ ဘင်းလန့်မြစ် (Binglang ) နန့် နန္ဒေမြစ် (Nandi) တွိဆုံကာ ဖြစ်တည်လှာရေ။<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/maps/place/Bhamo,+Myanmar+(Burma)/@24.7702207,98.0293659,12.74z/data=!4m5!3m4!1s0x37319a258219c975:0xa3c0013fcb90ba6f!8m2!3d24.2629574!4d97.2383178|title=Google Maps|website=Google Maps|access-date=2017-11-23}}</ref> မြစ်ဧ့ အရှည်ရေ ၁၁၇ ကီလိုမီတာ ဟိရေ။<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/maps/dir///@24.2865205,97.144817,12.39z/data=!4m4!4m3!1m1!4e2!1m0|title=Google Maps|website=Google Maps|access-date=2017-11-23}}</ref> ==ဆည်== ဒေမြစ်မာ တရုတ်ဒတန့်ကုမ္ပဏီနန့် မြန်မာအစိုးရရို့ လုပ်ကိုင်နီရေ ဆည်နှစ်ခု ဟိရေ။ ယင်းရို့စွာ တရုတ်နိုင်ငံနယ်နိမိတ်နန့် နီးကပ်စွာ တည်ဟိရေ။ <ref>{{Cite news|url=http://burmariversnetwork.org/index.php?option=com_content&view=article&id=73&Itemid=88|title=Dapein Dam Construction|access-date=2017-11-21|language=en-gb|accessdate=13 June 2021|archivedate=17 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717132106/https://www.burmariversnetwork.org/index.php?option=com_content&view=article&id=73&Itemid=88}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.china-cdto.com/hwtzweb//indexAction.ndo?action=showPage&id=47760134-D138-8018-5687-2F083C0D2774&super=super|title=中国大唐集团海外投资有限公司|website=www.china-cdto.com|access-date=2017-11-21}}{{Dead link|date=June 2021 }}</ref> ဒေစီမံကိန်းစွာ မြစ်ဧ့ ရီစီးကြောင်းကတဆင့် လျှပ်စစ်ထုတ်ယူနိုင်ဖို့ ဖြစ်တေ။ ဆည်တည်ဆောက်ရီးလုပ်ငန်းတိနန့် ရေလောင်းာင်ကန်အတွက် ရွာမာ နီထိုင်သူတိစွာ အရာနီရာအသစ်တိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref>{{Cite web|url=http://www.china-cdto.com/hwtzweb//indexAction.ndo?action=showPage&id=47760134-D138-8018-5687-2F083C0D2774&super=super|title=中国大唐集团海外投资有限公司|website=www.china-cdto.com|access-date=2017-11-21}}{{Dead link|date=June 2021 }}</ref> လျှပ်စစ်မီးကို မြန်မာနိုင်ငံမာ ထုတ်လုပ်ရေဆိုကေလည်း ၂၀၁၀ ခုနှစ် ဂျုန်လမှ ၂၀၁၁ ခုနှစ်အထိ ထုတ်လုပ်ခရေ စွမ်းအင် 513 kilowatt hours ဧ့ အများစုကို တရုတ်နိုင်ငံ၊ ယူနန်ပြည်နယ်မာအသုံးပြုဖို့ ရောင်းချခရေ။<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/?id=ItF5BgAAQBAJ&pg=PA271&dq=dapein+river+length#v=onepage&q=dapein%20river%20length&f=false|title=China's Internal and External Relations and Lessons for Korea and Asia|last=Ku|first=Jung-Ho Bae, Jae H.|last2=Korea)|first2=Korea Institute for National Unification (South|date=2013-12-31|publisher=길잡이미디어|isbn=9788984797420|language=en}}</ref> ကုလသမဂ္ဂရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရေမူဘောင်အဖွဲ့စွာ နယ်သာလန်နန့် တရုတ်နိုင်ငံအကြား ၂၀၁၀ ခုနှစ်မာ ဒါပိန်မြစ်ထက်မာ ရေစွမ်းအင်သုံးသန့်စင်ရီးစနစ်တခုအတွက် ထောက်ခံခရေ။ ===ဆည်အမှတ် (၁)=== ဒေပထမဆည်စွာ လှောက်မှန်းခြေအမြင့် ၈၃.၅ မီတာ ဟိရေ။ ယင်းစွာ ၂၄၀ မီဂါဝက်ပါဝါကို ထိန်းသိမ်းနိုင်စွမ်း ဟိရေ။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်မှုစွာ ၁၀၆၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ဟိရေ။ ဒေပထမဆုံးဆည် တည်ဆောက်မှုစွာ ရေလောင်းာင်ကန်နန့်အတူ ၂၀၀၅ ခုနှစ်မာ ပြီးစီးခရေ။ ===ဆည်အမှတ် (၂)=== ဒုတိယမြောက်ဆည်စွာ ပထမဆည်မှ ၅၀ကီလိုမီတာ အကွာမာ တည်ဟိရေ။ လျှပ်စစ်မီတာ ၁၆၅ မီဂါဝက်ကို ထိန်းသိမ်းထားနှိုင်ရေ။ နှစ်ပတ်လည် လျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်နိုင်မှုစွာ ၇၇၅ ဂီဂါဝက်နာရီ ဟိရေ။ ကြီးမားရေ ရေလောင်းာင်ကန်ပါဝင်ရေ ဒေဒုတိယဆည် တည်ဆောက်မှုစွာ ၂၀၀၆ခုနှစ်မာ ပြီးစီးခရေ။ ဒေဆည်နှစ်ခု တည်ဆောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်ရေ ယွမ် ၁၀၈ သန်း (၂၀၁၂ ခုနှစ်ကာလ $16,944,984) ကုန်ကျခရေ။ ထုတ်လုပ်မှုဧ့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၉၀ ဖိုးကို တရုတ်ကုမ္ပဏီတိသို့ ရောင်းချခပြီး ကျန်ဟိသူတိကို ပြည်သူတိသို့ ပီးခရေ။<ref>{{Cite news|url=https://www.mmtimes.com/special-features/151-energy-spotlight/2943-current-development-of-major-hydropower-projects.html|title=Current development of major hydropower projects|work=The Myanmar Times|access-date=2017-11-23|language=en|accessdate=13 June 2021|archivedate=13 June 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210613114803/https://www.mmtimes.com/special-features/151-energy-spotlight/2943-current-development-of-major-hydropower-projects.html}}</ref> ===လုံခြုံရီး=== ဒေစီမံကိန်းစွာ ပြဿနာတိနန့် ကြုံတွိခရရေ။ ကချင်လွတ်မြောက်ရီးအဖွဲ့အစည်း (KIO) စွာ ၁၇ နှစ်ကြာရပ်စဲထားရေ အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှုကို ချိုးဖောက်ခကာ ဆည်တည်ဆောက်မှုတိကို လက်လျှော့လားယောင် လုပ်ဆောင်ခရေ။<ref>{{Cite web|url=http://ens-newswire.com/2011/06/15/fighting-erupts-over-chinese-hydropower-dams-in-burma/|title=Fighting Erupts Over Chinese Hydropower Dams in Burma {{!}} ENS|website=ens-newswire.com|language=en-US|access-date=2017-11-21|accessdate=13 June 2021|archivedate=9 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709221047/http://ens-newswire.com/2011/06/15/fighting-erupts-over-chinese-hydropower-dams-in-burma/}}</ref> ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] mgnzfh63wa8ld6z9bb0ht4k104dy3ku 0 4995 19457 2026-07-08T17:25:07Z Htun Warnn Naing 1059 Created page with "{{Infobox river | name = ရောက်မြစ် | name_native = แม่น้ำรวก | image = Golden Triangel at Amphoe Chiang Saen.jpg | image_size = 270 | image_alt = | image_caption = View of the confluence of the Ruak river with the Mekong | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Daen Lao Range]], Shan..." 19457 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ရောက်မြစ် | name_native = แม่น้ำรวก | image = Golden Triangel at Amphoe Chiang Saen.jpg | image_size = 270 | image_alt = | image_caption = View of the confluence of the Ruak river with the Mekong | map = | map_size = 200 | map_alt = | map_caption = | source1_location = [[Daen Lao Range]], [[Shan Hills]] | mouth_location = [[Mekong]] at Ban Sop Ruak, [[Chiang Saen District]] | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[Myanmar]] and [[Thailand]] | progression = | length = <!-- {{convert||km}} --> | source1_elevation = <!-- {{convert||m|ft|abbr=on}} --> | mouth_elevation = {{convert|366|m|ft|abbr=on}} | mouth_coordinates = {{coord|20|21|16|N|100|4|57|E|display=inline,title}} | discharge1_avg = | basin_size = | river_system = | tributaries_left = | tributaries_right = [[Mae Sai River]] }} '''ရောက်မြစ်''' ({{lang-th|แม่น้ำรวก}}, {{RTGS|''Maenam Ruak''}}, {{IPA-th|mɛ̂ː.náːm rûa̯k|pron}}; {{lang-nod|[[File:Lanna-river-Ruak.png|30px]]}}) စွာ ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းမာ တည်ဟိရေ မြစ်တစင်း ဖြစ်တေ။ မဲခေါင်မြစ်ဧ့ မြစ်လက်တက်တခု ဖြစ်တေ။ မြစ်ဝရေ ထိုင်း - မြန်မာနယ်စပ်မာ ဟိပြီးး လာအိုနိုင်ငံဧ့ ရှိဆိုင်မာ တည်ဟိရေ။ ယင်းနီရာကို "ရွှီတြိဂံ" ဟု ခေါ်ဆိုကတ်ပြီး ခရီးလားများ နှစ်သက်သဘောကျရေ နီရာတခုလည်း ဖြစ်တေ။ ==မြစ်ရီစီးကြောင်း== ရောက်မြစ်စွာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ သျှမ်းပြည်နယ်၊ Daen Lao တောင်တန်းတိက မြစ်ဖျားခံ ဖြစ်တည်လှာခရေ။ ထိုင်းနန့် မြန်မာအကြား နယ်စပ်ဒေသမြစ်တစင်း ဖြစ်လာခရေ။ မြစ်စွာ အလျား ၂၆.၇၅ ကီလိုမီတာ (၁၆.၆၂ မိုင်) ရှည်လျားရေ။<ref>[http://www.waymarking.com/waymarks/WM3KG6_CONFLUENCE_Ruak_River_Mekong_River_Chiang_Rai_Thailand Confluence Ruak River - Mekong River]</ref> ==ပြင်ပလင့်များ== *[http://www.icem.com.au/documents/biodiversity/wetlands%20wshop/f.Thailand_wetland_shotlist.ppt.pdf Some Selected Wetlands in the Mekong River Basin of Thailand] *[http://thailandculturecustomguide.org/geography-of-thailand/mainland-artery.html Thai geography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180831141104/http://thailandculturecustomguide.org/geography-of-thailand/mainland-artery.html |date=31 August 2018 }} ==ကိုးကား== {{reflist}} [[ကဏ္ဍ:ထိုင်းနိုင်ငံဟိ မြစ်များ]] [[ကဏ္ဍ:မြစ် နန့် ကမ်းခြီ]] 5tvqdd7b70rq7oavmidhkj6dc0xyx8r 10 4996 19458 2026-07-08T18:12:53Z ~2026-38736-80 1165 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link= Euornithes|Ornithuromorpha |parent=Euornithes }}" 19458 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link= Euornithes|Ornithuromorpha |parent=Euornithes }} hqu545gx2cyrvw8e06kreumgq278w0b 10 4997 19459 2026-07-08T23:31:58Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Euornithes |parent=Ornithothoraces |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19459 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Euornithes |parent=Ornithothoraces |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} mkb1zzi5f3gt839eib3t4br5swvvg0y 10 4998 19460 2026-07-08T23:33:03Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Ornithothoraces |parent=Pygostylia }}" 19460 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Ornithothoraces |parent=Pygostylia }} ngk2srltlc0wcetp1m1fluf52e4342e 10 4999 19461 2026-07-08T23:34:00Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pygostylia |parent=Avebrevicauda }}" 19461 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pygostylia |parent=Avebrevicauda }} lalfmnsflr62106k94ffzsrza5w0ja9 10 5000 19462 2026-07-08T23:35:26Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pygostylia|Avebrevicauda |parent=Avialae }}" 19462 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pygostylia|Avebrevicauda |parent=Avialae }} cf7be1u9uc43cs5wyyh2xz465a6uidt 10 5001 19463 2026-07-08T23:36:08Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avialae |parent=Paraves |always_display = yes }}" 19463 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avialae |parent=Paraves |always_display = yes }} nnv95eb988o6h5qej6mj74950z04ptt 10 5002 19464 2026-07-08T23:36:43Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Paraves |parent=Pennaraptora }}" 19464 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Paraves |parent=Pennaraptora }} bbuonw2gq0ada18uhpciv3vzlbti69w 10 5003 19465 2026-07-08T23:37:33Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pennaraptora |parent=Maniraptora |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19465 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Pennaraptora |parent=Maniraptora |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} f04np16tq9vymnoj4unbxf8qx9fnq0p 10 5004 19466 2026-07-08T23:38:26Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptora |parent=Maniraptoriformes }}" 19466 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptora |parent=Maniraptoriformes }} 2xt5s6ekvmzalu4z12xus9n9p1i7yl7 10 5005 19467 2026-07-08T23:39:17Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptoriformes |parent=Neocoelurosauria }}" 19467 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptoriformes |parent=Neocoelurosauria }} 546dksbur7nh99llcj2zvc5aox5vyip 10 5006 19468 2026-07-08T23:40:09Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Neocoelurosauria |parent=Maniraptoromorpha }}" 19468 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Neocoelurosauria |parent=Maniraptoromorpha }} 814er3kysisph3ogvmj997wucslyk9b 10 5007 19469 2026-07-08T23:40:55Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptoromorpha |parent=Tyrannoraptora |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19469 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Maniraptoromorpha |parent=Tyrannoraptora |extinct=<!--leave blank or delete this line for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} m3b817gbpzhdplz496dty7dcpmjezxc 10 5008 19470 2026-07-08T23:41:48Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Tyrannoraptora |parent=Coelurosauria }}" 19470 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Tyrannoraptora |parent=Coelurosauria }} 9wl6ijm47dq99qop8mpd6r7xi2upxaf 10 5009 19471 2026-07-08T23:42:49Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Coelurosauria |parent=Avetheropoda }}" 19471 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Coelurosauria |parent=Avetheropoda }} fwzcdumyaiz92s7au2f8oobcb1qumzl 10 5010 19472 2026-07-08T23:43:41Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avetheropoda |parent=Orionides }}" 19472 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avetheropoda |parent=Orionides }} 6uh62jfe957njmfvf9pmi7q4wjtmzna 10 5011 19473 2026-07-08T23:44:35Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Orionides |parent=Tetanurae }}" 19473 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Orionides |parent=Tetanurae }} hscu2d21shueb3pqfvqhkh2nbrgi1jt 10 5012 19474 2026-07-08T23:45:19Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Tetanurae |parent=Averostra }}" 19474 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Tetanurae |parent=Averostra }} lkyxopuh2liwned8yumegaug9pean9g 10 5013 19475 2026-07-08T23:45:57Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Averostra |parent=Neotheropoda |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19475 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Averostra |parent=Neotheropoda |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} hwwp8khneer8tjmv4zq9sdiuu6m3afi 10 5014 19476 2026-07-08T23:46:44Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Neotheropoda |parent=Theropoda }}" 19476 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Neotheropoda |parent=Theropoda }} 7odjk1onae64461xjbyqkl0uw82skle 10 5015 19477 2026-07-08T23:47:41Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "<noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=cladus |link=Saurischia |parent=Dinosauria |always_display=yes }}" 19477 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=cladus |link=Saurischia |parent=Dinosauria |always_display=yes }} jb8e8w2n47v2egf4h6vxpa1a3do6c0n 10 5016 19478 2026-07-08T23:48:24Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "<noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Dinosauromorpha |parent=Ornithodira }}" 19478 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Dinosauromorpha |parent=Ornithodira }} 12s4u9c1etan2orq8wtlnvdfjj5wff8 10 5017 19479 2026-07-08T23:49:29Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "<noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avemetatarsalia|Ornithodira |parent=Avemetatarsalia }}" 19479 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{pp-template}}{{High-use}} </noinclude>{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Avemetatarsalia|Ornithodira |parent=Avemetatarsalia }} pqrgmnj1cjj8yw3d8fei6air6zigf9q 10 5018 19480 2026-07-08T23:50:39Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Eucrocopoda |parent=Archosauriformes |extinct=<!--leave blank for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19480 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Eucrocopoda |parent=Archosauriformes |extinct=<!--leave blank for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} fki927qxy2soiej26lu387aazpp55px 10 5019 19481 2026-07-08T23:51:20Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archosauriformes |parent=Crocopoda |always_display= }}<noinclude>{{pp-semi-indef}}</noinclude>" 19481 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archosauriformes |parent=Crocopoda |always_display= }}<noinclude>{{pp-semi-indef}}</noinclude> ovy6ox3sqyi5zhro6dfxewzme48asap 10 5020 19482 2026-07-08T23:52:00Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Crocopoda |parent=Archosauromorpha |extinct=<!--leave blank for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19482 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Crocopoda |parent=Archosauromorpha |extinct=<!--leave blank for "not extinct"; put "yes" for "extinct" --> |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} lu7ta9olsioy72mwxz0kx6kgc83gkff 10 5021 19483 2026-07-08T23:53:03Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archosauromorpha |parent=Archelosauria |always_display= }}<noinclude>{{pp-semi-indef}}</noinclude>" 19483 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archosauromorpha |parent=Archelosauria |always_display= }}<noinclude>{{pp-semi-indef}}</noinclude> m05cqa45pey5og48gh9qyqt1z3fzrj8 10 5022 19484 2026-07-08T23:53:45Z ~2026-38850-56 1167 Created page with "{{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archelosauria |parent=Sauria |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }}" 19484 wikitext text/x-wiki {{Don't edit this line {{{machine code|}}} |rank=clade |link=Archelosauria |parent=Sauria |extinct= |refs=<!--Shown on this page only; don't include <ref> tags --> }} lg1k9sbfzhidmlvguvq929buclyhci2