ဝီကီးပီးဒီးယား rkiwiki https://rki.wikipedia.org/wiki/%E1%80%A1%E1%80%93%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%85%E1%80%AC%E1%80%99%E1%80%BB%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%94%E1%80%BE%E1%80%AC MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter မီဒီယာ အထူး ဆွီးနွီးချက် အသုံးပြုလူ အသုံးပြုလူ ဆွီးနွီးချက် ဝီကီးပီးဒီးယား ဝီကီးပီးဒီးယား ဆွီးနွီးချက် ဖိုင် ဖိုင် ဆွီးနွီးချက် မီဒီယာဝီကီ မီဒီယာဝီကီ ဆွီးနွီးချက် တမ်းပလိတ် တမ်းပလိတ် ဆွီးနွီးချက် အကူအညီ အကူအညီ ဆွီးနွီးချက် ကဏ္ဍ ကဏ္ဍ ဆွီးနွီးချက် TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 10 486 19501 18944 2026-07-12T13:09:31Z YaThaWinTha 42 19501 wikitext text/x-wiki {{ဝီကီးပီးဒီးယား:Today's featured article/၁၂-၀၇-၂၆}} <!-- {{#invoke:FeaturedArticle|main}} --> {{TFArecentlist| * [[ငြိမ်းချမ်းရီး လမ်းလျှောက်ခြင်း]] * [[ဒေါက်တာဘဒ္ဒန္တဉာဏိဿရ]] * [[ယတြာခေါင်းလောင်း]] * [[သီရိခေတ်]] * [[ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ]] }} {{TFAfooter||Year=၂၀၂၆}} <noinclude> [[ကဏ္ဍ:မူလစာမျက်နှာတမ်းပလက်တိ]] [[Category:Today's featured article]] </noinclude> qj8755ywsugyos97fotdaquh9exzw82 0 5025 19490 2026-07-12T12:49:51Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates..." 19490 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒေမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်တွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို တနားတခါ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းဖြစ်ယင့်အချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းဖြစ်ပနာ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြှပ်မြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခဲ့ကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြှပ်မြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရယား မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] c19c1z31jo6mzfadqd1ykr2ndwyjlto 19503 19490 2026-07-12T13:24:08Z YaThaWinTha 42 19503 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒေမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်တွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို တနားတခါ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းဖြစ်ယင့်အချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းဖြစ်ပနာ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြှပ်မြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခဲ့ကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြှပ်မြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရယား မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 5mrrnlwq83tlex5cxpxxq72kjxzftxl 19504 19503 2026-07-12T13:32:20Z Retkhaberi 224 /* နောက်ခံ */ 19504 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြှပ်မြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခဲ့ကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြှပ်မြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရယား မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] rf0014ktg22757x0ba0fw6ni65nhbvj 19505 19504 2026-07-12T13:36:15Z Retkhaberi 224 /* ထိခိုက်ပျက်စီးမှု */ 19505 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခဲ့ကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြှပ်မြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရယား မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] drl1o5gb0jx4mhadeond9bln3mi3as5 19506 19505 2026-07-12T13:37:08Z Retkhaberi 224 /* နီရပ်စွန့်ခွာရမှု */ 19506 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရယား မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] k197kusyzc3xljioprxcl3a6m22okmz 19507 19506 2026-07-12T13:37:49Z Retkhaberi 224 /* ပညာရီး */ 19507 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအရဲချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] nkyd4a6howdo6e45xflyuf8a4f5l0hr 19508 19507 2026-07-12T13:38:56Z Retkhaberi 224 /* ဆက်သွယ်ရီး */ 19508 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်မားတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 5pwk9x0p94fc5fp0jewtl2k3pvfjro4 19509 19508 2026-07-12T13:39:40Z Retkhaberi 224 /* သောက်သုံးရီ */ 19509 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်တွင်းတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === ချောင်းရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] gow5knzorjdi5b5a77egwumb2np3ps4 19510 19509 2026-07-12T13:41:01Z Retkhaberi 224 /* လူမှုရီး */ 19510 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်တွင်းတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === အညာရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] b6mv4xyg02bsfus451ic1lswfkhzpn9 19511 19510 2026-07-12T13:42:19Z Retkhaberi 224 /* ပညာရီး */ 19511 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြှပ်မြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြှပ်မြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်တွင်းတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === အညာရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြှပ်မြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] igmodwoj67rtzyunn061foumluk499i 19512 19511 2026-07-12T13:44:10Z Retkhaberi 224 19512 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်တွင်းတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === အညာရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 2j1m3dvtpf5taayyp3t364vlskk3hyx 19513 19512 2026-07-12T13:44:47Z Retkhaberi 224 Retkhaberi moved page [[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု]] to [[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည် ရီကြီးမှု]] 19512 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2026}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = Rakhine State Floods 2026.png | image_size = | caption = | native_name = | date = ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]၊ [[ချင်းပြည်နယ်]] (ပလက်ဝမြို့နယ်) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း | reported deaths= အနည်းဆုံး ၇ ဦး | reported injuries = | displaced = လူဦးရွီ ၁၀၀,၀၀၀ ခန့် | property damage= }} '''၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bbc"/><ref name="mizzima-flooding"/> ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni"/> ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="gnlm"/> == နောက်ခံ == ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒီမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်ရေအတွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ အညာရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို မကြာမကြာ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မာ ဖြစ်ပွားခရေ [[ဆိုင်ကလုန်းမိုခါ]]ဧ့ ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုတိကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ အခြီခံအဆောက်အအုံတိစွာ ပြန်ပနာ ထူထောင်နီတုန်းအချိန်မာ အဂုရီဖီး ထပ်မံဖြစ်ပွားလာခြင်းကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေ ဆိုးရွား စီခရေ။ == မိုးလီဝသအခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၅ ရက်နိက စတင်ပနာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မာ အနောက်တောင်မုတ်သုံလီ အားကောင်းလာခပြီးကေ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတလျှောက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခရေ။ ထိုကာလအထဲ အနောက်ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာမာ ဖြစ်ပေါ်နိန်ရေ '''BAVI''' တိုင်ဖွန်းဧ့ သက်ရောက်မှုကြောင့် မုတ်သုံလီ ပိုပြီးကေအားကောင်းလာခကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ မိုးလီဝသဌာနတိက ဖော်ပြခရေ။ တိုင်ဖွန်းစွာ မြန်မာနိုင်ငံသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ခြင်းမဟိကေလေ့ မုတ်သုံလီကို အားဖြည့်ပီးခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးရွာသွန်းမှု ပိုပြီးကေ များပြားစီခရေ။ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရေ ရီလွှမ်းမိုးမှု ကြိုတင်သတိပီးစနစ် (Global Flood Awareness System – GloFAS) ကလေ့ ရခိုင်ဒေသအတွက် ရီလွှမ်းမိုးနိုင်ခြီကို အမြင့်ဆုံးအဆင့်နံဖီး သတ်မှတ်ကာ သတိပီးချက်တိ ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="mizzima-bur"/><ref name="gnlm"/><ref name="dvb-gfas"/> == ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား == {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ || ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်း မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြစ်ရီတိ မြင့်တက်လာရေ။ |- | ၆ ဂျူလိုင် || မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းမြို့နယ်တိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။ |- | ၇ ဂျူလိုင် || ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်လာပြီးကေ ဒေသခံတိ စတင်ရွှိပြောင်းကတ်တေ။ |- | ၈ ဂျူလိုင် || ရီဖီးကျသူဦးရေ တိုးလာကာ စာသင်ကျောင်းတိ ပိတ်ထားရရေ။ |- | ၉ ဂျူလိုင် || GloFAS က ရီလွှမ်းမိုးမှုအန္တရာယ်မြင့်ကြောင်း သတိပီးချက် ထုတ်ပြန်ခရေ။<ref name="gnlm"/> |- | ၁၀ ဂျူလိုင် || ရီဖီးနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ ပေါင်းစပ်ရေ လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ။<ref name="bbc"/> |- | ၁၁ ဂျူလိုင် || ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အရီးပေါ်အထောက်အပံ့တိကို ပိုပြီးကေတိုးချဲ့ ဆောင်ရွက်ခရေ။ |} == ထိခိုက်ပျက်စီးမှု == အညာရီပေါက်မှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဒေသတိကို အဓိကထိခိုက်စီခပြီးကေ မြို့နယ်အများအပြားမာ လူနီအိမ်တိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးကွန်ရက်တိ ပျက်စီးဆုံးယှုံးခရေ။<ref name="bni"/><ref name="mizzima-flooding"/> === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်နန့် ကျေးရွာအများအပြား ရီမြှပ်ခပြီးကေ စာသင်ကျောင်းတိ ယာယီပိတ်ထားရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[မြောက်ဦးမြို့]] || မြို့ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ ကျေးရွာတိနန့် လယ်ယာမြီများ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ကျေးရွာအများအပြား ရီမြုပ်ခရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းကျေးရွာတိမာ ရီဝင်ရောက်ခရေ။ |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိ ရီဖီးကျခရေ။ |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိ ရီလွှမ်းမိုးခရေ။ |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီဖီးကြောင့် လူသီဆုံးမှုဖြစ်ပွားခပြီးကေ ကျေးရွာတိ ရီမြုပ်ခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> |- | [[ဂွမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခရို့ တပြိုင်တည်းဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="bbc"/> |- | [[ပလက်ဝမြို့နယ်]] || ချင်းပြည်နယ်အထဲ ချောင်းရီပေါက်မှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။<ref name="mizzima-eng-afp"/> |} ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မြို့နယ်တိအနက် ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်ရို့မာ ရီကြီးမှုကို အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်ခပြီးကေ မြို့ပေါ်ရပ်ကွက်တိနန့် ကျေးရွာအများအပြား ရက်ပေါင်းများစွာ ရီမြုပ်နီခရေ။<ref name="bbc"/> === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ထိခိုက်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းမီဒီယာတိက ဖော်ပြခရေ။<ref name="bni"/> ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိစွာ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိ၊ စာသင်ကျောင်းတိ၊ မြင့်မားသောနီရာတိနန့် ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bss-afp"/> ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိကြောင့် စစ်ဖီးရှောင်စခန်းအများအပြားစွာလေ့ ရီမြုပ်ခတွက်တာနန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ နှစ်ဆသောအခက်အခဲတိကို ရင်ဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni"/> === သီဆုံးမှု === ဂျူလိုင်လ ၁၂ ရက်နိအထိ ရဟိရေအချက်အလက်တိအရ ရီဖီးနန့် လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ ပေါင်းစပ်ရေအခြီအနီကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ရီကြီးမှုကြောင့်- * ကျောက်တော်မြို့နယ်မာ လူ ၃ ဦး * ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်မာ လူ ၁ ဦး သီဆုံးခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="ludunwayoo"/> ယင်းအပြင် ဂွမြို့နယ်မာ ရီဖီးကာလအထဲ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခရေ အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> === နီရပ်စွန့်ခွာရမှု === ရီကြီးမှုကြောင့် ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်၊ အိမ်ထောင်စု ထောင်ပေါင်းများစွာနန့် လူဦးရွီ တသိန်းခန့်ရို့စွာ ယာယီဖီးလွတ်ရာနီရာတိသို့ ပြောင်းရွိခကတ်ရရေ။<ref name="bni"/> လမ်းတိ ရီမြုပ်နီခြင်းကြောင့် တချို့ကျေးရွာတိသို့ လောင်းနန့်ရာ လားလာနှိုင်ခပြီး အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာနန့် ဆီးဝါးတိ ပို့ဆောင်ရာမာ အခက်အခဲတိ ကြုံတွိခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ပညာရီး === ရီဖီးကြောင့် ပညာရီးကဏ္ဍလည်း သိသိသာသာ ထိခိုက်ခရေ။ ကျောက်တော်မြို့နယ်တခုတည်းမာ စာသင်ကျောင်း ၄၀ နီးပါး ယာယီပိတ်ထားရပြီး မြောက်ဦးနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာလည်း ကျောင်း ၄၀ ကျော် ပိတ်ထားခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> စာသင်ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းတိအဖြစ် အသုံးပြုခကတ်ပြီးကေ ကျောင်းသားထောင်ပေါင်းတိစွာဧ့ သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ရပ်နားခရရေ။ === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ Global Flood Awareness System (GloFAS) ဧ့ သုံးသပ်ချက်အရ စိုက်ပျိုးမြေ ၉,၀၀၀ ဧက (၃,၆၉၆ ဟက်တာ) ခန့် ရီမြုပ်နိုင်ခြီဟိရေ။<ref name="gnlm"/> စပါးစိုက်ခင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိ ဆုံးယှုံးခရေ။ ကျွဲ၊ နွားနန့် မွိးမြူရီးတိရစ္ဆာန်တိ သီဆုံးမှုတိဖြစ်ပေါ်ခကြောင်း ဒေသခံတိက ပြောကြားခရေ။<ref name="mizzima-bur"/> မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပါက စိုက်ပျိုးရီးဆုံးယှုံးမှုစွာ ပိုပြီးကေများပြားလာနှိုင်ကြောင်း သတိပီးခရေ။ === လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး === ရီဖီးကြောင့် မြို့နယ်ချင်းဆက်လမ်းတိ၊ ကျေးရွာချင်းဆက်လမ်းတိနန့် တန်းထားငယ်တိ ရီမြုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပျက်စီးခြင်းတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ တချို့ဒေသတိမာ ကုန်တင်ယာဉ်တိ လားလာလို့ မရတော့ဘဲ လောင်းတိကိုရာ အသုံးပြုခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> === ဆက်သွယ်ရီး === ဖုန်းလိုင်းနန့် မိုဘိုင်းအိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်ခပြီးကေ ဒေသခံတိစွာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ခကတ်တေ။ ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် မိုးလီဝသသတင်းရယူရန် ခက်ခဲခြင်း၊ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးအနီချ ရန် ခက်ခဲခြင်းနန့် မိသားစုတိ အဆက်အသွယ်ပြတ်တောက်ခြင်းစရေ ပြဿနာတိဖြစ်ပေါ်ခရေ။ === အကျိုင်းချုပ် စာရင်းဇယား === {| class="wikitable" |+ အကျိုင်းချုပ် ထိခိုက်မှုစာရင်း ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ရီဖီးကျသူ || ~၁၀၀,၀၀၀+<ref name="bni"/> |- | ထိခိုက်ရေ မြို့နယ် || ၈+<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်ရေ ကျေးရွာ || ၂၀၀+ |- | ယာယီပိတ်ထားရေ စာသင်ကျောင်း || ၈၀+<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးသော စိုက်ပျိုးမြေ || ၉,၀၀၀+ ဧက<ref name="gnlm"/> |- | အတည်ပြုသီဆုံးသူ || ၇+<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |} == ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ == ၂၀၂၆ ခုနှစ် ရခိုင်ပြည်နယ် ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ သဘာဝဖီးအန္တရာယ်တခုတည်းမဟုတ်ဘဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ၊ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာမှု၊ စီးပွားရီးကျဆင်းမှုနန့် အခြီခံဝန်ဆောင်မှုတိ ပြတ်တောက်မှုရို့နန့် တပြိုင်တည်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့တွက်တာနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက '''ပေါင်းစပ် လူသားချင်းစာနာမှုအရီးပေါ်အခြီအနီ''' (''Compound Humanitarian Emergency'') အဖြစ် ဖော်ပြခကတ်တေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့် ထိခိုက်ခံစားနိန်ရရေ ပြည်သူအများစုစွာ အယင်ကပင် ပဋိပက္ခဒဏ်ခံနိန်ရသူတိဖြစ်တွက်တာနန့် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုနန့် မောင်းကာလိုအပ်ချက်တိမာ ပိုပြီးကေမြင့်တက်ပါလတ်တေ။ === စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိ === ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ပြည်ပနီရပ်စွန့်ခွာသူ (Internally Displaced Persons – IDPs) စခန်းတိစွာရေ မြီနိမ့်ပိုင်းဒေသတိမာ တည်ဟိနီတွက်တာနန့် ချောင်းရီပေါက်မှုဒဏ်ကို တိုက်ရိုက်ခံခရရေ။<ref name="bni"/> ရီဖီးကြောင့်- * ယာယီတဲအိမ်တိ ရီမြုပ်ခရေ။ * အစားအစာသိုလှောင်ရုံတိ ပျက်စီးခရေ။ * သောက်သုံးရီအရင်းအမြစ်တိ ညစ်ညမ်းခရေ။ * အိမ်သာနန့် သန့်ယှင်းရီးစနစ်တိ ပျက်စီးခရေ။ * အချေသူငယ်တိနန့် သက်ကြီးရွယ်အိုတိဧ့ ကျမ္မာရီးအန္တရာယ် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် တချို့စခန်းတိသို့ ရက်ပေါင်းများစွာ အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြခရေ။ == ကျမ္မာရီးအခြီအနီ == === ကူးစက်ရောဂါတိ === ချောင်းရီပေါက်ရားကေ ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေအန္တရာယ်တိ သိသိသာသာ မြင့်တက်ပါလတ်တေ။ မြောက်ဦးမြို့နယ်၊ ဝေသာလီကျေးရွာမာ သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် ငှက်ဖျားရို့ အစုလိုက်ဖြစ်ပွားခပြီးကေ လူ ၁၀၀ နီးပါး ဖျားနာခကြောင်း ဒေသတွင်းသတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ရေညစ်ညမ်းမှုကြောင့် ဝမ်းလျှောရောဂါ၊ အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ မြင့်တက်လာကြောင်း ကျမ္မာရီးလုပ်သားတိက သတိပီးခကတ်တေ။ === သောက်သုံးရီ === အုတ်တွင်းတိနန့် ရီကန်တိ ရီလွှမ်းမိုးခံရခြင်းကြောင့် သောက်သုံးရီယှားပါးမှုဖြစ်ပေါ်ခရေ။ ကျေးရွာအများအပြားမာ ရှင်းသန့်သော သောက်သုံးရီ မလောက်ငှခြင်း၊ ရီသန့်ဆီးပြား လိုအပ်ခြင်းနန့် ရီသန့်စက်တိ မဟိခြင်းရို့ကြောင့် ရီကတဆင့် ကူးစက်နှိုင်ရေရောဂါတိဖြစ်ပွားလာဖို့ကို စိုးရိမ်ခကတ်တေ။ === ဆီးဝါးလိုအပ်ချက် === ရီဖီးကျဒေသတိမာ အခြီခံဆီးဝါးတိ၊ အရီးပေါ်ဆရာဝန်တိ၊ ခြင်ထောင်တိ၊ ORS ဓာတ်ဆားရည်နန့် ရီသန့်ဆီးပြားရို့ လိုအပ်နီကြောင်း ဒေသခံကူညီကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိက ထုတ်ပြန်ခရေ။ == ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ == === ULA/AA === ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားပြီးကေ အာရက္ခတပ်တော် (AA) နန့် ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးညှိနှိုင်းရီးရုံး (HDCO) စွာ ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိနန့် ပူးပေါင်းပနာ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ရွှိပြောင်းပီးခြင်း၊ လောင်းတိနန့် ကယ်ဆယ်ရီးဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အရီးပေါ်စားနပ်ရိက္ခာဖြန့်ဝီခြင်း၊ သောက်သုံးရီဖြန့်ဝီခြင်းနန့် ဆီးဝါးပံ့ပိုးခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခရေ။ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိ === ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူငယ်ပရဟိတအဖွဲ့တိ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရီးအသင်းတိ၊ ဘာသာရီးအဖွဲ့အစည်းတိနန့် ဒေသခံစေတနာ့ဝန်ထမ်းတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ပိတ်မိနိန်ရေဒေသခံတိအား ကယ်ဆယ်ခကတ်ပြီးကေ စားနပ်ရိက္ခာ၊ အဝတ်အထည်နန့် သောက်သုံးရီတိ ပံ့ပိုးပေးခကတ်တေ။ === သယ်ယူပို့ဆောင်ရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် ကုန်တင်ယာဉ်တိ ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်းမဟိရေဒေသတိမာ စက်လှီ၊ လက်လှော်လောင်းတိနန့် ရီယာဉ်ငယ်တိကို အသုံးပြုပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးနန့် ထောက်ပင့်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။<ref name="mizzima-flooding"/> == လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတိ == ရီဖီးအခြီအနီဆိုးရွားနီစဉ်အထဲပင် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားခရေ။ ဂျူလိုင်လ ၁၀ ရက်နိမာ ဂွမြို့နယ်၊ ကုလားချောင်းရွာမာ ဖြစ်ပွားခရေ လီကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ၃ နှစ်အရွယ်အချေတဦးအပါအဝင် လူ ၃ ဦး သီဆုံးခပြီးကေ အများအပြား ဒဏ်ရာရဟိခကြောင်း သတင်းတိမာ ဖော်ပြထားရေ။<ref name="afp-courrier"/><ref name="bbc"/> ရီဖီးကြောင့် ရွှိပြောင်းနီကတ်တေ ပြည်သူတိအတွက် လုံခြုံရီးအခြီအနီ ပိုပြီးကေခက်ခဲလာခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကိုလေ့ ထိခိုက်စီခရေ။ == ဆက်သွယ်ရီးနန့် သတင်းအချက်အလက် == ရီကြီးမှုကြောင့် မိုဘိုင်းဖုန်းလိုင်းတိ၊ အိန်တာနက်ဝန်ဆောင်မှုတိနန့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်ခ တွက်တာနန့် ဒေသခံတိစွာ ပြင်ပကမ္ဘာနန့် ဆက်သွယ်ရာမာ အခက်အခဲတိကြုံတွိခကတ်တေ။ တချို့ဒေသတိမာ ဂြိုဟ်တုအိန်တာနက် (Starlink) ကို အသုံးပြုပနာသာ မိုးလီဝသသတင်းတိရယူခြင်း၊ အရီးပေါ်အကူအညီတောင်းခံခြင်းနန့် မိသားစုတိနန့် ဆက်သွယ်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်နိုင်ခရေ။ == ပြည်ပတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးဖြစ်ပွားပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့အစည်းတိ၊ စေတနာ့ဝန်ထမ်းတိနန့် ဒေသခံတိစွာ ပူးပေါင်းပနာ အရီးပေါ်ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ ဒေသခံတိစွာ လောင်းတိနန့်ကယ်ဆယ်ခြင်း၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတိမာ ယာယီနီရာချထားခြင်း၊ အစားအစာချက်ပြုတ်ဝီငှခြင်းနန့် အဝတ်အထည်နန့် အိပ်ယာတိ လှူဒါန်းခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == နိုင်ငံတိုင်းတုံ့ပြန်မှု == ရီဖီးစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူသားချင်းစာနာမှုအခြီအနီကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခတွက်တာနန့် နိုင်ငံတိုင်း လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေအဖွဲ့အစည်းတိက အခြီအနီကို တတက်ကပ်စောင့်ကြည့်ခကတ်တေ။ '''မှတ်ချက်။''' ဒေဆောင်းပါးရီးသားချိန်အထိ ကုလသမဂ္ဂ (UN)၊ IFRC၊ ASEAN၊ OCHA သို့မဟုတ် တခြားနိုင်ငံအဖွဲ့အစည်းတိက ရီဖီးနန့်ပတ်သက်ရေ အသီးစိတ်အကူအညီပီးမှု သို့မဟုတ် ထုတ်ပြန်ချက်တိကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ ကိုးကားတိနန့် မထည့်သွင်းရသိမ့်ပါ။ ရခိုင်ဝီကီးပီးဒီးယား မာ ထည့်သွင်းဖို့ဆိုခကေ ယုံကြည်စိတ်ချရရေ သတင်းရင်းမြစ်တိနန့် အတည်ပြုပြီးမရာ ထည့်သွင်းသင့်ရေ။ == နောက်ဆက်တွဲအကျိုးသက်ရောက်မှု == === လူမှုရီး === အညာရီပေါက်မှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲဟိ ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ နိစိုင်ဘဝ၊ ပညာရီး၊ ကျမ္မာရီးနန့် အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိမာ အချိန်ကာလတခုအထိ ထိခိုက်ခရေ။ ရီပြန်ကျပြီးကေလည်း လူနီအိမ်တိ၊ လယ်ယာမြီတိနန့် အများပြည်သူသုံး အဆောက်အအုံတိကို သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြန်ပနာ ပြုပျင်ရီးလုပ်ငန်းတိ ဆောင်ရွက်ခရရေ။ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ မိသားစုတိအနက် အများစုစွာ စားနပ်ရိက္ခာ၊ သောက်သုံးရီ၊ ဆီးဝါးနန့် အိမ်ဆောက်ဝန်တိကို ဆက်ပနာလိုအပ်နီခကြောင်း ဒေသခံလူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိက ဖော်ပြခရေ။ === စီးပွားရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးနန့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်ရီးလုပ်ငန်းတိ ယာယီရပ်တန့်ခရရေ။ ထိခိုက်မှုတိမာ စပါးစိုက်ခင်းတိပျက်စီးခြင်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စိုက်ခင်းတိရီမြုပ်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းစျီးတိယာယီပိတ်ထားရခြင်း၊ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနှောင့်နှေးခြင်းနန့် အခြီခံစားသောက်ကုန်ဈီးနှုန်းတိ မြင့်တက်လာခြင်းရို့ ပါဝင်ခရေ။ === ပညာရီး === ရေပြန်ကျပြီးကေ ကျောင်းအများစုကို ပြန်ပနာဖွင့်လှစ်နိုင်ခကေလေ့ ရီမြုပ်ခရေ စာသင်ကျောင်းတိမာ သန့်ယှင်းရီးနန့် ပြုပျင်မွမ်းမံရီးလုပ်ငန်းတိကို ဦးစွာဆောင်ရွက်ခရရေ။ ကျောင်းတချို့ကို ယာယီကယ်ဆယ်ရီးစခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခခြင်းကြောင့် သင်ကြားရီးလုပ်ငန်းတိ ပုံမှန်ပြန်ပနာစတင်ရန် အချိန်ယူခရရေ။ == ပြန်ပနာထူထောင်ရီး == ရီဖီးပြီးကေ ဒေသခံအဖွဲ့အစည်းတိနန့် လူမှုကူညီရီးအဖွဲ့တိစွာ လူနီအိမ်တိ သန့်ယှင်းရီး၊ အုဌ်တွင်းတိ ပြန်ပနာသန့်စင်ခြင်း၊ လမ်းတိရှင်းလင်းခြင်း၊ စာသင်ကျောင်းတိ ပြန်ပနာပြုပျင်ခြင်းနန့် လယ်ယာလုပ်ငန်းတိ ပြန်ပနာစတင်နိုင်ဖို့ ကူညီခြင်းရို့ကို အဆင့်လိုက်ဆောင်ရွက်ခကတ်တေ။ == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ၅ ဂျူလိုင် ၂၀၂၆ – လက်ဟိ |- | အဓိကထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bbc"/> |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၂၀၀ ကျော် |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀၀,၀၀၀ ခန့်<ref name="bni"/> |- | သီဆုံးသူ || အနည်းဆုံး ၇ ဦး<ref name="ludunwayoo"/><ref name="afp-courrier"/> |- | ပိတ်ထားရေစာသင်ကျောင်း || ၈၀ ကျော်<ref name="mizzima-flooding"/> |- | ပျက်စီးရေစိုက်ပျိုးမြီ || ၉,၀၀၀ ကျော်ဧက<ref name="gnlm"/> |} == မှတ်စု == {{Notelist}} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="gnlm">{{cite web |title=47% probability of severe flooding in Rakhine exceeding 20-year record |url=https://www.gnlm.com.mm/47-probability-of-severe-flooding-in-rakhine-exceeding-20-year-record/ |website=Global New Light Of Myanmar |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bbc">{{cite web |title=ရခိုင် ၈ မြို့နယ်မှာ ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်ပေါ် |url=https://www.bbc.com/burmese/articles/c3dyjvgvnz1o |website=BBC News မြန်မာ |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="afp-courrier">{{cite web |title=La Birmanie touchée par des inondations, un bébé emporté par les eaux |url=https://www.courrierinternational.com/depeche/la-birmanie-touchee-par-des-inondations-un-bebe-emporte-par-les-eaux.afp.com.20260711.doc.b9wj2nv.xml |website=Courrier international |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bss-afp">{{cite web |title=Myanmar hit with deadly floods |url=https://www.bssnews.net/international/404510 |website=Bangladesh Sangbad Sangstha (BSS) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-bur">{{cite web |title=မြစ် ၅ မြစ် စိုးရိမ်ရေမှတ်အနီး ရောက်နေ၊ မိုးဆက်များနိုင်ကြောင်း သတိပေးထား |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95811 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-eng-afp">{{cite web |title=Myanmar’s Rakhine and Chin states hit with deadly floods |url=https://eng.mizzima.com/2026/07/12/36216 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="mizzima-flooding">{{cite web |title=ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် မိုးကြီးမှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံ ဆိုးဝါးစွာ ကြုံတွေ့နေရပြီး ကားလမ်းများ ပိတ်ဆို့ |url=https://bur.mizzima.com/2026/07/10/95827 |website=Mizzima (မဇ္ဈိမ) |date=2026-07-10 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="dvb-gfas">{{cite web |title=ရခိုင်တွင် စံချိန်တင်ရေကြီး ရေလျှံမှု ဖြစ်နိုင် |url=https://burmese.dvb.no/post/553675 |website=Democratic Voice of Burma (DVB) |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="ludunwayoo">{{cite web |title=ရခိုင်ရေကြီးမှု ငါးရက်ကြာအထိ ရေပြန်မကျဘဲ မိုးကောင်းနေဆဲ၊ သေဆုံးသူ ထပ်တိုးနေ |url=https://www.ludunwayoo.com/news-mm/2026/07/12/162832/ |website=LuduNwayOo |date=2026-07-11 |access-date=2026-07-12}}</ref> <ref name="bni">{{cite web |title=Persistent Heavy Rains and Riverbank Erosion Force Displacement in Rakhine State, Myanmar |url=https://www.bnionline.net/en/news/persistent-heavy-rains-and-riverbank-erosion-force-displacement-rakhine-state-myanmar |website=Burma News International |date=2026-07-09 |access-date=2026-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 2j1m3dvtpf5taayyp3t364vlskk3hyx 14 5026 19491 2026-07-12T12:52:35Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]]" 19491 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]] 6fkdbb1p9brmds3a3g0shhiwyh51qfs 14 5027 19492 2026-07-12T12:54:49Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]] [[ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်]]" 19492 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]] [[ကဏ္ဍ:ပထဝီဝင်]] t17w46mqe3syjeskbpvqyojap8r3mo7 19521 19492 2026-07-12T15:19:43Z YaThaWinTha 42 19521 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] qqap5xxoobxq5vkia5kxpjt6cwztafp 14 5028 19493 2026-07-12T12:55:57Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]]" 19493 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]] 6fkdbb1p9brmds3a3g0shhiwyh51qfs 14 5029 19494 2026-07-12T12:57:51Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]]" 19494 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ခုနှစ်အလိုက်ဖြစ်စဉ်]] 6fkdbb1p9brmds3a3g0shhiwyh51qfs 19495 19494 2026-07-12T12:58:06Z YaThaWinTha 42 19495 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]] q4olcb6wc7wymkhkrab3mr36y9wlm98 14 5030 19496 2026-07-12T13:00:25Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိပြည်နယ်တိ]]" 19496 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံဟိပြည်နယ်တိ]] afm36gxpjatkm81dpfeb9hyya9ppx2n 14 5031 19497 2026-07-12T13:00:46Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]]" 19497 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]] q4olcb6wc7wymkhkrab3mr36y9wlm98 14 5032 19498 2026-07-12T13:01:20Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]]" 19498 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]] q4olcb6wc7wymkhkrab3mr36y9wlm98 14 5033 19499 2026-07-12T13:02:05Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]]" 19499 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:ရခိုင်ပြည်နယ်]] 7aktcg0mhc3wgs6p9zfzpp4xjv8gbi4 4 5034 19500 2026-07-12T13:08:28Z YaThaWinTha 42 Created page with "'''[[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု]]''' စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖ..." 19500 wikitext text/x-wiki '''[[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု]]''' စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။ ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။ ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒေမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်တွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို တနားတခါ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။{{TFAFULL|၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု}} <noinclude> [[Category:Today's featured article/၂၀၂၆]] </noinclude> fp4s3sbs1w5n181itgxi939yc5mirmf 19502 19500 2026-07-12T13:22:07Z YaThaWinTha 42 19502 wikitext text/x-wiki {{Main page image/TFA|image=File:Rakhine State Floods 2026.png}} '''[[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု]]''' စွာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လအစောပိုင်းမှ စတင်ပနာ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မိုးသည်းထန်စွာ ရက်ပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ကြီးမားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။ ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းနန့် အလယ်ပိုင်းဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ တသိန်းခန့် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၂၀၀ ကျော်က ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။ ယင်းချင့်အပြင် စာသင်ကျောင်းတိ၊ စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်းတိနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နန့် နီးကပ်စွာတည်ဟိတွက်တာနန့် နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိ့ ဟိရေ ဒေသတခုဖြစ်တေ။ ကုလားတန်မြစ်၊ လေးမြို့မြစ်၊ ကစ္ဆပနဒေမြစ်နန့် အရာမြစ်ချောင်းတိစွာ မိုးခါသားမာ အယင့်ယင် ရီမြင့်တက်နိုင်တွက်တာနန့် မြစ်ကမ်းတလျှောက်ဟိ ကျေးရွာတိမာ ချောင်းရီပေါက်မှုအန္တရာယ်ကို တနားတခါ ကြုံတွိရလိ ဟိရေ။{{TFAFULL|၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု}} <noinclude> [[Category:Today's featured article/၂၀၂၆]] </noinclude> 5qt96zzakjwuwujfr3pqt1i6knukwzm 0 5035 19514 2026-07-12T13:44:48Z Retkhaberi 224 Retkhaberi moved page [[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု]] to [[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည် ရီကြီးမှု]] 19514 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[၂၀၂၆ ရခိုင်ပြည် ရီကြီးမှု]] n3uf8ztmasfybl3u2us7pzis6tqj1fn 0 5036 19515 2026-07-12T15:09:46Z YaThaWinTha 42 Created page with "{{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (အထူးအနိန်နန့်..." 19515 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (အထူးအနိန်နန့် မြောက်ဦး၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိ) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ မြစ်ရီတိမြင့်တက်ခြင်း | reported deaths= ဟိရေ (အတိအကျမသိရသိမ့်)<ref name="bni-july24"/>; | reported injuries = | displaced = စုစုပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; (ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ၇,၅၀၀ ဦး ထိခိုက်)<ref name="relief-june"/>; | property damage= လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="fao-storymap"/>; }} '''၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှ ဂျူလိုင်လအထိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ဆိုးရွားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="one-news"/>; ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်အနှံ့ဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ ကျော်မှ ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ယင်းချင့်အပြင် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===နောက်ခံ=== ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းရိုးတန်းမာ တည်ဟိပြီးး နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိဟိရေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မာ မိုးရွာသွန်းမှုကို ပုံမှန်ထက် ပိုပြီးကေ များပြားခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လွန်ခရေ ဆယ်နှစ်အထဲ အမြင့်ဆုံး မိုးရီချိန် ရွာသွန်းခရေလို့ သိရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ၂၀၂၅ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂၈ ရက်နိမာ ဖြစ်ပွားခရေ ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ခ်ျတာဟိ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ ခံနိုင်စွမ်းမာ ကျဆင်းနိန်ပြီးကေ ရီဖီးဒဏ်ကို ပိုပြီးကေ ခံနိုင်ရည်အားနည်းစီခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ယင်းချင့်အပြင် ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်းကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခရေ။<ref name="un-health"/>; ===မိုးလီဝသအခြီအနီ=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှစတင်ပနာ မုတ်သုံမိုးတိ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ စွားထန်စွာရွာသွန်းခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျူလိုင်လဆန်းပိုင်းမာ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပြီး လေးမြို့မြစ်၊ ကုလားတန်မြစ်နန့် ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းရို့ဧ့ ရီတိ စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။<ref name="bni-july29"/>; ဂျူလိုင်လ ၁ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထဲ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတိအရ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ရေလွှမ်းမိုးမှုဧရိယာမာ ဟက်တာ ၂.၃ သန်းကျော်ဟိခပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လထက် နှစ်ဆနီးပါး ပိုပြီးကေများပြားခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား=== {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြို့နယ်အများအပြားမာ ရီကြီးမှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျုန်လ ၁ ရက် – ၁၁ ရက် || ရီဖီးကျသူဦးရေ ၇,၅၀၀ ဦးခန့် ဟိလာရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၇ ရက် || ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာ မြီနိမ့်ဒေသတိ ရီလုံးဝနစ်မြုပ်။<ref name="relief-july9"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၉ ရက် || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခကြောင်း ကျမ္မာရီးအဖွဲ့တိက အစီအစာခံ။<ref name="un-health-pdf"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၃ ရက် || ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ မှ လူဦးရွီ ၁၂,၂၄၉ ဦးနန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံး ထိခိုက်ခကြောင်း HDCO က ထုတ်ပြန်။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၇ ရက် || ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ သံတွဲနန့် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိမာ ရီကြီးမှု ဆက်ပနာဖြစ်ပွား။<ref name="bni-july29"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၃၀ ရက် || ရီတိ တချို့ဒေသတိမာ ပြန်ကျကေလေ့ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းနီ။<ref name="bni-july29"/>; |} ===ထိခိုက်ပျက်စီးမှု=== === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ အောက်ပါမြို့နယ်တိကို အဓိကထိခိုက်စီခရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>;<ref name="one-news"/>; {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] || စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်းတိစွာ ရီမြှပ်မြုပ်၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီး<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || ငါးဈီး ရီမြှပ်မြုပ်၊ ကုန်ဝန်လောင်းာင်ရုံတိ ပျက်စီး၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်<ref name="bni-july29"/>;<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းတလျှောက် ကျေးရွာ ၁၆ ရွာကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="bni-july29"/>; |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july29"/>; |- | [[သံတွဲမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ဒေသတိက ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်း<ref name="bni-july29"/>; |} === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် စုစုပေါင်း လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ကျောက်တော်၊ မင်းပြားနန့် မြောက်ဦးမြို့နယ်တိမာ လူဦးရွီ ၇,၅၀၀ ခန့် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; ဂျူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမာ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ နန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံးရို့ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ရီဖီးကျဒေသတိမာ စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိလေ့ ပါဝင်တွက်နန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ အခက်အခဲများစွာ ဟိဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; === သီဆုံးမှု === ရီဖီးကြောင့် သီဆုံးမှုတိဟိခကြောင်း သိရကေလေ့ အတိအကျ သီဆုံးသူဦးရီကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ အချက်အလက်တိ မရဟိသိမ့်ပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးကဏ္ဍ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနန့် စိုက်ပျိုးရီးအဖွဲ့ (FAO) ဧ့ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ- * ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ စိုက်ပျိုးမြေ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် (ဟက်တာ ၁၂,၀၀၀ ကျော်) ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; * အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ရေမြို့နယ်တိမာ မြောက်ဦး၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် ကျောက်တော်ရို့ဖြစ်တေ။<ref name="fao-storymap"/>; * စပါးစိုက်ခင်းတိနန့် အရာသီးနှံတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဒေသခံတိဧ့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိ ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === အခြီခံအဆောက်အအုံ === ရီဖီးကြောင့် လမ်းတိ၊ တန်းထားတိနန့် ဆက်သွယ်ရီးလိုင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို အဟန့်အတားဖြစ်စီခရေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ရီဖီးကျဒေသအများအပြားသို့ အရီးပေါ်အကူအညီတိ မရောက်ဟိနှိုင်ခပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === ကျမ္မာရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် အောက်ပါကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ စိုးရိမ်မှုတိ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ-<ref name="un-health"/>;<ref name="un-health-pdf"/>; * ရီကတဆင့် ကူးစက်သော ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်း * သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် သန္နိပါတ် ဖြစ်ပွားမှု မြင့်တက်လာခြင်း * အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရေ ရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ * ဆီးဝါးနန့် ကုသရီးဝန်တိ ပြတ်လပ်မှု ===ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ=== === HDCO (ULA/AA) === ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) နန့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးအရဲချ ရီးရုံး (HDCO) က ရီဖီးကျပြည်သူတိအား အရီးပေါ် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ စပါးမျိုးစိနန့် သန့်ယှင်းရီးသုံးဝန်တိ ပံ့ပိုးပီးဖို့ ဒေသခံနန့် နိုင်ငံတိုင်းအဖွဲ့အစည်းတိသို့ အကူအညီတောင်းခံခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === ဒေသခံကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးလုပ်သားတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ရီဖီးကျဒေသခံတိအား ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းပီးခပြီးကေ အခြီခံစားနပ်ရိက္ခာနန့် သောက်သုံးရီတိ ဖြန့်ဝီပီးခရေ။<ref name="bni-july29"/>; === နိုင်ငံတိအကူအညီ === ဥရောပသမဂ္ဂဧ့ အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရီးနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ စစ်ဆင်ရီးတိဌာန (DG ECHO) မှ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ငွီသား၊ မောင်းကာ၊ အခြီခံသုံးဝန်တိနန့် ရှင်းသန့်သောရီတိ ပံ့ပိုးပီးခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစိုင် (WFP) က ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူဦးရွီ ၂၇၀,၀၀၀ အား လာဖို့ခြောက်လအတွက် အကူအညီပီးရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ လိုအပ်ကြောင်း အရီးတကြီးမေတ္တာရပ်ခံခရေ။<ref name="mimu"/>; ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတိက လိုအပ်ချက်စစ်တမ်းတိ ကောက်ယူပြီး ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ ပီးအပ်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခရေ။<ref name="un-health-pdf"/>; == ရီဖီးဧ့ သက်ရောက်မှုနန့် ခေါ်တောင်းမှုတိ == ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ရီဖီးကျပြည်သူတိစွာ အောက်ပါအခက်အခဲတိကို ဟိဆိုင်ခရရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="relief-july9"/>; * အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီနန့် ဆီးဝါးတိ ပြတ်လပ်မှု * ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခြင်း * မာ့ခ်ျလငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူတိဧ့ စီတည့်ခံနိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေခြင်း * ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်း ပိုပြီးကေဆိုးရွားခြင်း == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ ၂၀၂၅ |- | ထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၉၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ပျက်စီးသောစိုက်ပျိုးမြီ || ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="fao-storymap"/>; |} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="bni-july24">{{cite web |title=Over 10,000 people in 90 flooded villages need urgent help |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-10000-people-90-flooded-villages-need-urgent-help |website=Burma News International |date=2025-07-24 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="bni-july29">{{cite web |title=At least 5 Rakhine townships inundated |url=https://www.bnionline.net/en/news/least-5-rakhine-townships-inundated |website=Burma News International |date=2025-07-30 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="one-news">{{cite web |title=Many townships in Rakhine State experiencing flooding |url=https://onenewstvchannel.com/en/agriculture-and-livestock-en/water-en/many-townships-in-rakhine-state-experiencing-flooding/ |website=One News Myanmar |date=2025-07-25 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-july9">{{cite web |title=Myanmar - Heavy flooding affects at least 35,500 people (DG ECHO Partners, UN OCHA) (ECHO Daily Flash of 9 July 2025) |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-heavy-flooding-affects-least-35500-people-dg-echo-partners-un-ocha-echo-daily-flash-9-july-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-07-09 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-june">{{cite web |title=Asia and the Pacific: Weekly Regional Humanitarian Snapshot (3 - 9 June 2025) - Myanmar |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/asia-and-pacific-weekly-regional-humanitarian-snapshot-3-9-june-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="gdacs">{{cite web |title=Overall Green Flood in Myanmar from 25 May 2025 01:00 UTC to 11 Jun 2025 01:00 UTC |url=https://www.gdacs.org/Floods/report.aspx?eventid=1103305&episodeid=2&eventtype=FL |website=Global Disaster Alert and Coordination System |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="fao-storymap">{{cite web |title=Floods in Myanmar, July 2025 |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/7753ec9ff6cd4d0cbf59ea22042fbf57 |website=FAO ArcGIS StoryMaps |date=2025-08-19 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 |url=https://myanmar.un.org/en/299462-myanmar-health-cluster-bulletin-july-2025 |website=United Nations in Myanmar |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health-pdf">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 (PDF) |url=https://reliefweb.int/attachments/a894f8ef-f3b4-4aa2-a231-05e1f2e36aae/Myanmar%20Health%20Cluster%20Bulletin_July2025.pdf |website=ReliefWeb |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="mimu">{{cite web |title=MIMU 5W Exercise |url=https://www.themimu.info/news/mimu-5w-exercise-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%89%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA?page=5 |website=MIMU |date=2025-08-15 |access-date=2025-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] enprfydg41dluie3j5hq67rq2fd3w74 19516 19515 2026-07-12T15:11:09Z YaThaWinTha 42 19516 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (အထူးအနိန်နန့် မြောက်ဦး၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိ) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ မြစ်ရီတိမြင့်တက်ခြင်း | reported deaths= ဟိရေ (အတိအကျမသိရသိမ့်)<ref name="bni-july24"/>; | reported injuries = | displaced = စုစုပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; (ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ၇,၅၀၀ ဦး ထိခိုက်)<ref name="relief-june"/>; | property damage= လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="fao-storymap"/>; }} '''၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှ ဂျူလိုင်လအထိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ဆိုးရွားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="one-news"/>; ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်အနှံ့ဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ ကျော်မှ ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ယင်းချင့်အပြင် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===နောက်ခံ=== ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းရိုးတန်းမာ တည်ဟိပြီးး နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိဟိရေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မာ မိုးရွာသွန်းမှုကို ပုံမှန်ထက် ပိုပြီးကေ များပြားခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လွန်ခရေ ဆယ်နှစ်အထဲ အမြင့်ဆုံး မိုးရီချိန် ရွာသွန်းခရေလို့ သိရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ၂၀၂၅ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂၈ ရက်နိမာ ဖြစ်ပွားခရေ ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ခ်ျတာဟိ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ ခံနိုင်စွမ်းမာ ကျဆင်းနိန်ပြီးကေ ရီဖီးဒဏ်ကို ပိုပြီးကေ ခံနိုင်ရည်အားနည်းစီခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ယင်းချင့်အပြင် ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်းကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခရေ။<ref name="un-health"/>; ===မိုးလီဝသအခြီအနီ=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှစတင်ပနာ မုတ်သုံမိုးတိ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ စွားထန်စွာရွာသွန်းခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျူလိုင်လဆန်းပိုင်းမာ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပြီး လေးမြို့မြစ်၊ ကုလားတန်မြစ်နန့် ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းရို့ဧ့ ရီတိ စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။<ref name="bni-july29"/>; ဂျူလိုင်လ ၁ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထဲ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတိအရ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ရေလွှမ်းမိုးမှုဧရိယာမာ ဟက်တာ ၂.၃ သန်းကျော်ဟိခပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လထက် နှစ်ဆနီးပါး ပိုပြီးကေများပြားခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား=== {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြို့နယ်အများအပြားမာ ရီကြီးမှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျုန်လ ၁ ရက် – ၁၁ ရက် || ရီဖီးကျသူဦးရေ ၇,၅၀၀ ဦးခန့် ဟိလာရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၇ ရက် || ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာ မြီနိမ့်ဒေသတိ ရီလုံးဝနစ်မြုပ်။<ref name="relief-july9"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၉ ရက် || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခကြောင်း ကျမ္မာရီးအဖွဲ့တိက အစီအစာခံ။<ref name="un-health-pdf"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၃ ရက် || ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ မှ လူဦးရွီ ၁၂,၂၄၉ ဦးနန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံး ထိခိုက်ခကြောင်း HDCO က ထုတ်ပြန်။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၇ ရက် || ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ သံတွဲနန့် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိမာ ရီကြီးမှု ဆက်ပနာဖြစ်ပွား။<ref name="bni-july29"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၃၀ ရက် || ရီတိ တချို့ဒေသတိမာ ပြန်ကျကေလေ့ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းနီ။<ref name="bni-july29"/>; |} ===ထိခိုက်ပျက်စီးမှု=== === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ အောက်ပါမြို့နယ်တိကို အဓိကထိခိုက်စီခရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>;<ref name="one-news"/>; {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] || စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်းတိစွာ ရီမြှပ်မြုပ်၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီး<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || ငါးဈီး ရီမြှပ်မြုပ်၊ ကုန်ဝန်လောင်းာင်ရုံတိ ပျက်စီး၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်<ref name="bni-july29"/>;<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းတလျှောက် ကျေးရွာ ၁၆ ရွာကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="bni-july29"/>; |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july29"/>; |- | [[သံတွဲမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ဒေသတိက ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်း<ref name="bni-july29"/>; |} === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် စုစုပေါင်း လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ကျောက်တော်၊ မင်းပြားနန့် မြောက်ဦးမြို့နယ်တိမာ လူဦးရွီ ၇,၅၀၀ ခန့် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; ဂျူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမာ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ နန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံးရို့ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ရီဖီးကျဒေသတိမာ စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိလေ့ ပါဝင်တွက်နန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ အခက်အခဲများစွာ ဟိဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; === သီဆုံးမှု === ရီဖီးကြောင့် သီဆုံးမှုတိဟိခကြောင်း သိရကေလေ့ အတိအကျ သီဆုံးသူဦးရီကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ အချက်အလက်တိ မရဟိသိမ့်ပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးကဏ္ဍ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနန့် စိုက်ပျိုးရီးအဖွဲ့ (FAO) ဧ့ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ- * ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ စိုက်ပျိုးမြေ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် (ဟက်တာ ၁၂,၀၀၀ ကျော်) ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; * အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ရေမြို့နယ်တိမာ မြောက်ဦး၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် ကျောက်တော်ရို့ဖြစ်တေ။<ref name="fao-storymap"/>; * စပါးစိုက်ခင်းတိနန့် အရာသီးနှံတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဒေသခံတိဧ့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိ ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === အခြီခံအဆောက်အအုံ === ရီဖီးကြောင့် လမ်းတိ၊ တန်းထားတိနန့် ဆက်သွယ်ရီးလိုင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို အဟန့်အတားဖြစ်စီခရေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ရီဖီးကျဒေသအများအပြားသို့ အရီးပေါ်အကူအညီတိ မရောက်ဟိနှိုင်ခပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === ကျမ္မာရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် အောက်ပါကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ စိုးရိမ်မှုတိ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ-<ref name="un-health"/>;<ref name="un-health-pdf"/>; * ရီကတဆင့် ကူးစက်သော ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်း * သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် သန္နိပါတ် ဖြစ်ပွားမှု မြင့်တက်လာခြင်း * အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရေ ရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ * ဆီးဝါးနန့် ကုသရီးဝန်တိ ပြတ်လပ်မှု ===ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ=== === HDCO (ULA/AA) === ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) နန့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးအရဲချ ရီးရုံး (HDCO) က ရီဖီးကျပြည်သူတိအား အရီးပေါ် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ စပါးမျိုးစိနန့် သန့်ယှင်းရီးသုံးဝန်တိ ပံ့ပိုးပီးဖို့ ဒေသခံနန့် နိုင်ငံတိုင်းအဖွဲ့အစည်းတိသို့ အကူအညီတောင်းခံခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === ဒေသခံကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးလုပ်သားတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ရီဖီးကျဒေသခံတိအား ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းပီးခပြီးကေ အခြီခံစားနပ်ရိက္ခာနန့် သောက်သုံးရီတိ ဖြန့်ဝီပီးခရေ။<ref name="bni-july29"/>; === နိုင်ငံတိအကူအညီ === ဥရောပသမဂ္ဂဧ့ အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရီးနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ စစ်ဆင်ရီးတိဌာန (DG ECHO) မှ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ငွီသား၊ မောင်းကာ၊ အခြီခံသုံးဝန်တိနန့် ရှင်းသန့်သောရီတိ ပံ့ပိုးပီးခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစိုင် (WFP) က ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူဦးရွီ ၂၇၀,၀၀၀ အား လာဖို့ခြောက်လအတွက် အကူအညီပီးရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ လိုအပ်ကြောင်း အရီးတကြီးမေတ္တာရပ်ခံခရေ။<ref name="mimu"/>; ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတိက လိုအပ်ချက်စစ်တမ်းတိ ကောက်ယူပြီး ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ ပီးအပ်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခရေ။<ref name="un-health-pdf"/>; == ရီဖီးဧ့ သက်ရောက်မှုနန့် ခေါ်တောင်းမှုတိ == ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ရီဖီးကျပြည်သူတိစွာ အောက်ပါအခက်အခဲတိကို ဟိဆိုင်ခရရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="relief-july9"/>; * အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီနန့် ဆီးဝါးတိ ပြတ်လပ်မှု * ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခြင်း * မာ့ခ်ျလငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူတိဧ့ စီတည့်ခံနိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေခြင်း * ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်း ပိုပြီးကေဆိုးရွားခြင်း == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ ၂၀၂၅ |- | ထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၉၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ပျက်စီးသောစိုက်ပျိုးမြီ || ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="fao-storymap"/>; |} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="bni-july24">{{cite web |title=Over 10,000 people in 90 flooded villages need urgent help |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-10000-people-90-flooded-villages-need-urgent-help |website=Burma News International |date=2025-07-24 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="bni-july29">{{cite web |title=At least 5 Rakhine townships inundated |url=https://www.bnionline.net/en/news/least-5-rakhine-townships-inundated |website=Burma News International |date=2025-07-30 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="one-news">{{cite web |title=Many townships in Rakhine State experiencing flooding |url=https://onenewstvchannel.com/en/agriculture-and-livestock-en/water-en/many-townships-in-rakhine-state-experiencing-flooding/ |website=One News Myanmar |date=2025-07-25 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-july9">{{cite web |title=Myanmar - Heavy flooding affects at least 35,500 people (DG ECHO Partners, UN OCHA) (ECHO Daily Flash of 9 July 2025) |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-heavy-flooding-affects-least-35500-people-dg-echo-partners-un-ocha-echo-daily-flash-9-july-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-07-09 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-june">{{cite web |title=Asia and the Pacific: Weekly Regional Humanitarian Snapshot (3 - 9 June 2025) - Myanmar |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/asia-and-pacific-weekly-regional-humanitarian-snapshot-3-9-june-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="gdacs">{{cite web |title=Overall Green Flood in Myanmar from 25 May 2025 01:00 UTC to 11 Jun 2025 01:00 UTC |url=https://www.gdacs.org/Floods/report.aspx?eventid=1103305&episodeid=2&eventtype=FL |website=Global Disaster Alert and Coordination System |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="fao-storymap">{{cite web |title=Floods in Myanmar, July 2025 |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/7753ec9ff6cd4d0cbf59ea22042fbf57 |website=FAO ArcGIS StoryMaps |date=2025-08-19 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 |url=https://myanmar.un.org/en/299462-myanmar-health-cluster-bulletin-july-2025 |website=United Nations in Myanmar |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health-pdf">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 (PDF) |url=https://reliefweb.int/attachments/a894f8ef-f3b4-4aa2-a231-05e1f2e36aae/Myanmar%20Health%20Cluster%20Bulletin_July2025.pdf |website=ReliefWeb |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="mimu">{{cite web |title=MIMU 5W Exercise |url=https://www.themimu.info/news/mimu-5w-exercise-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%89%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA?page=5 |website=MIMU |date=2025-08-15 |access-date=2025-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 0ediessvuas0v9gfql2mrar1mwpwt9f 19517 19516 2026-07-12T15:13:18Z YaThaWinTha 42 19517 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox event | title = ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု | image = | image_size = | caption = | native_name = | date = ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ | location = [[ရခိုင်ပြည်နယ်]] (အထူးအနိန်နန့် မြောက်ဦး၊ ကျောက်တော်၊ မင်းပြား၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ ရသေ့တောင်၊ ဘူးသီးတောင်၊ မောင်တော၊ တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိ) | coordinates = | type = ချောင်းရီပေါက်မှု | cause = မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ မြစ်ရီတိမြင့်တက်ခြင်း | reported deaths= ဟိရေ (အတိအကျမသိရသိမ့်)<ref name="bni-july24"/>; | reported injuries = | displaced = စုစုပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; (ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ၇,၅၀၀ ဦး ထိခိုက်)<ref name="relief-june"/>; | property damage= လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="fao-storymap"/>; }} '''၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု'''စွာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှ ဂျူလိုင်လအထိ [[ရခိုင်ပြည်နယ်]]တဝန်းမာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ဆိုးရွားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="one-news"/>; ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်အနှံ့ဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ ကျော်မှ ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ယင်းချင့်အပြင် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===နောက်ခံ=== ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းရိုးတန်းမာ တည်ဟိပြီးး နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိဟိရေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မာ မိုးရွာသွန်းမှုကို ပုံမှန်ထက် ပိုပြီးကေ များပြားခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လွန်ခရေ ဆယ်နှစ်အထဲ အမြင့်ဆုံး မိုးရီချိန် ရွာသွန်းခရေလို့ သိရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ၂၀၂၅ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂၈ ရက်နိမာ ဖြစ်ပွားခရေ ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ခ်ျတာဟိ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ ခံနိုင်စွမ်းမာ ကျဆင်းနိန်ပြီးကေ ရီဖီးဒဏ်ကို ပိုပြီးကေ ခံနိုင်ရည်အားနည်းစီခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ယင်းချင့်အပြင် ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်းကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခရေ။<ref name="un-health"/>; ===မိုးလီဝသအခြီအနီ=== ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှစတင်ပနာ မုတ်သုံမိုးတိ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ စွားထန်စွာရွာသွန်းခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျူလိုင်လဆန်းပိုင်းမာ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပြီး လေးမြို့မြစ်၊ ကုလားတန်မြစ်နန့် ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းရို့ဧ့ ရီတိ စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။<ref name="bni-july29"/>; ဂျူလိုင်လ ၁ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထဲ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတိအရ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ရေလွှမ်းမိုးမှုဧရိယာမာ ဟက်တာ ၂.၃ သန်းကျော်ဟိခပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လထက် နှစ်ဆနီးပါး ပိုပြီးကေများပြားခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; ===ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား=== {| class="wikitable" |+ ဖြစ်ရပ်မှတ်တမ်း ! ရက်စွဲ !! ဖြစ်စိုင် |- | ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြို့နယ်အများအပြားမာ ရီကြီးမှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျုန်လ ၁ ရက် – ၁၁ ရက် || ရီဖီးကျသူဦးရေ ၇,၅၀၀ ဦးခန့် ဟိလာရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၇ ရက် || ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာ မြီနိမ့်ဒေသတိ ရီလုံးဝနစ်မြုပ်။<ref name="relief-july9"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၉ ရက် || ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခကြောင်း ကျမ္မာရီးအဖွဲ့တိက အစီအစာခံ။<ref name="un-health-pdf"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၃ ရက် || ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ မှ လူဦးရွီ ၁၂,၂၄၉ ဦးနန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံး ထိခိုက်ခကြောင်း HDCO က ထုတ်ပြန်။<ref name="bni-july24"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၂၇ ရက် || ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ သံတွဲနန့် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိမာ ရီကြီးမှု ဆက်ပနာဖြစ်ပွား။<ref name="bni-july29"/>; |- | ဂျူလိုင်လ ၃၀ ရက် || ရီတိ တချို့ဒေသတိမာ ပြန်ကျကေလေ့ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းနီ။<ref name="bni-july29"/>; |} ===ထိခိုက်ပျက်စီးမှု=== === ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ === ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ အောက်ပါမြို့နယ်တိကို အဓိကထိခိုက်စီခရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>;<ref name="one-news"/>; {| class="wikitable sortable" |+ ထိခိုက်ခံရရေ မြို့နယ်တိ ! မြို့နယ် !! ထိခိုက်မှု |- | [[မြောက်ဦးမြို့နယ်]] || စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်းတိစွာ ရီမြှပ်မြုပ်၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီး<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ကျောက်တော်မြို့နယ်]] || ငါးဈီး ရီမြှပ်မြုပ်၊ ကုန်ဝန်လောင်းာင်ရုံတိ ပျက်စီး၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်<ref name="bni-july29"/>;<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[မင်းပြားမြို့နယ်]] || ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းတလျှောက် ကျေးရွာ ၁၆ ရွာကျော် ရီမြှပ်မြုပ်<ref name="bni-july29"/>; |- | [[ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်]] || လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်<ref name="fao-storymap"/>; |- | [[ရသေ့တောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[ဘူးသီးတောင်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[မောင်တောမြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july24"/>; |- | [[တောင်ကုတ်မြို့နယ်]] || ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ<ref name="bni-july29"/>; |- | [[သံတွဲမြို့နယ်]] || မြီနိမ့်ဒေသတိက ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်း<ref name="bni-july29"/>; |} === လူဦးရွီထိခိုက်မှု === ရီဖီးကြောင့် စုစုပေါင်း လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ကျောက်တော်၊ မင်းပြားနန့် မြောက်ဦးမြို့နယ်တိမာ လူဦးရွီ ၇,၅၀၀ ခန့် ထိခိုက်ခရေ။<ref name="gdacs"/>;<ref name="relief-june"/>; ဂျူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမာ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ နန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံးရို့ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; ရီဖီးကျဒေသတိမာ စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိလေ့ ပါဝင်တွက်နန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ အခက်အခဲများစွာ ဟိဆိုင်ခရရေ။<ref name="bni-july24"/>; === သီဆုံးမှု === ရီဖီးကြောင့် သီဆုံးမှုတိဟိခကြောင်း သိရကေလေ့ အတိအကျ သီဆုံးသူဦးရီကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ အချက်အလက်တိ မရဟိသိမ့်ပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === စိုက်ပျိုးရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးကဏ္ဍ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနန့် စိုက်ပျိုးရီးအဖွဲ့ (FAO) ဧ့ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ- * ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ စိုက်ပျိုးမြေ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် (ဟက်တာ ၁၂,၀၀၀ ကျော်) ရီမြှပ်မြုပ်ခရေ။<ref name="fao-storymap"/>; * အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်ရေမြို့နယ်တိမာ မြောက်ဦး၊ ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် ကျောက်တော်ရို့ဖြစ်တေ။<ref name="fao-storymap"/>; * စပါးစိုက်ခင်းတိနန့် အရာသီးနှံတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ဒေသခံတိဧ့ အသက်မွီးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းတိ ထိခိုက်ခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === အခြီခံအဆောက်အအုံ === ရီဖီးကြောင့် လမ်းတိ၊ တန်းထားတိနန့် ဆက်သွယ်ရီးလိုင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို အဟန့်အတားဖြစ်စီခရေ။<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ရီဖီးကျဒေသအများအပြားသို့ အရီးပေါ်အကူအညီတိ မရောက်ဟိနှိုင်ခပါ၊၊<ref name="bni-july24"/>; === ကျမ္မာရီး === ရီကြီးမှုကြောင့် အောက်ပါကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ စိုးရိမ်မှုတိ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ-<ref name="un-health"/>;<ref name="un-health-pdf"/>; * ရီကတဆင့် ကူးစက်သော ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်း * သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် သန္နိပါတ် ဖြစ်ပွားမှု မြင့်တက်လာခြင်း * အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရေ ရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ * ဆီးဝါးနန့် ကုသရီးဝန်တိ ပြတ်လပ်မှု ===ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ=== === HDCO (ULA/AA) === ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) နန့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးအရဲချ ရီးရုံး (HDCO) က ရီဖီးကျပြည်သူတိအား အရီးပေါ် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ စပါးမျိုးစိနန့် သန့်ယှင်းရီးသုံးဝန်တိ ပံ့ပိုးပီးဖို့ ဒေသခံနန့် နိုင်ငံတိုင်းအဖွဲ့အစည်းတိသို့ အကူအညီတောင်းခံခရေ။<ref name="bni-july24"/>; === ဒေသခံကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိ === ဒေသခံလူမှုကူညီရီးလုပ်သားတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ရီဖီးကျဒေသခံတိအား ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းပီးခပြီးကေ အခြီခံစားနပ်ရိက္ခာနန့် သောက်သုံးရီတိ ဖြန့်ဝီပီးခရေ။<ref name="bni-july29"/>; === နိုင်ငံတိအကူအညီ === ဥရောပသမဂ္ဂဧ့ အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရီးနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ စစ်ဆင်ရီးတိဌာန (DG ECHO) မှ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ငွီသား၊ မောင်းကာ၊ အခြီခံသုံးဝန်တိနန့် ရှင်းသန့်သောရီတိ ပံ့ပိုးပီးခရေ။<ref name="relief-july9"/>; ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစိုင် (WFP) က ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူဦးရွီ ၂၇၀,၀၀၀ အား လာဖို့ခြောက်လအတွက် အကူအညီပီးရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ လိုအပ်ကြောင်း အရီးတကြီးမေတ္တာရပ်ခံခရေ။<ref name="mimu"/>; ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတိက လိုအပ်ချက်စစ်တမ်းတိ ကောက်ယူပြီး ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ ပီးအပ်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခရေ။<ref name="un-health-pdf"/>; == ရီဖီးဧ့ သက်ရောက်မှုနန့် ခေါ်တောင်းမှုတိ == ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ရီဖီးကျပြည်သူတိစွာ အောက်ပါအခက်အခဲတိကို ဟိဆိုင်ခရရေ-<ref name="bni-july24"/>;<ref name="relief-july9"/>; * အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီနန့် ဆီးဝါးတိ ပြတ်လပ်မှု * ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခြင်း * မာ့ခ်ျလငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူတိဧ့ စီတည့်ခံနိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေခြင်း * ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်း ပိုပြီးကေဆိုးရွားခြင်း == စာရင်းဇယား == {| class="wikitable" |+ ၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှု အကျိုင်းချုပ် ! အချက် !! အချက်အလက် |- | ဖြစ်ပွားရီကာလ || ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ ၂၀၂၅ |- | ထိခိုက်သောမြို့နယ် || ၈ ခုထက်မနည်း<ref name="bni-july24"/>;<ref name="bni-july29"/>; |- | ထိခိုက်သောကျေးရွာ || ၉၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ရီဖီးကျသူ || ၁၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="bni-july24"/>; |- | ပျက်စီးသောစိုက်ပျိုးမြီ || ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော်<ref name="fao-storymap"/>; |} == ကိုးကား == {{Reflist|refs= <ref name="bni-july24">{{cite web |title=Over 10,000 people in 90 flooded villages need urgent help |url=https://www.bnionline.net/en/news/over-10000-people-90-flooded-villages-need-urgent-help |website=Burma News International |date=2025-07-24 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="bni-july29">{{cite web |title=At least 5 Rakhine townships inundated |url=https://www.bnionline.net/en/news/least-5-rakhine-townships-inundated |website=Burma News International |date=2025-07-30 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="one-news">{{cite web |title=Many townships in Rakhine State experiencing flooding |url=https://onenewstvchannel.com/en/agriculture-and-livestock-en/water-en/many-townships-in-rakhine-state-experiencing-flooding/ |website=One News Myanmar |date=2025-07-25 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-july9">{{cite web |title=Myanmar - Heavy flooding affects at least 35,500 people (DG ECHO Partners, UN OCHA) (ECHO Daily Flash of 9 July 2025) |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/myanmar-heavy-flooding-affects-least-35500-people-dg-echo-partners-un-ocha-echo-daily-flash-9-july-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-07-09 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="relief-june">{{cite web |title=Asia and the Pacific: Weekly Regional Humanitarian Snapshot (3 - 9 June 2025) - Myanmar |url=https://reliefweb.int/report/myanmar/asia-and-pacific-weekly-regional-humanitarian-snapshot-3-9-june-2025 |website=ReliefWeb |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="gdacs">{{cite web |title=Overall Green Flood in Myanmar from 25 May 2025 01:00 UTC to 11 Jun 2025 01:00 UTC |url=https://www.gdacs.org/Floods/report.aspx?eventid=1103305&episodeid=2&eventtype=FL |website=Global Disaster Alert and Coordination System |date=2025-06-11 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="fao-storymap">{{cite web |title=Floods in Myanmar, July 2025 |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/7753ec9ff6cd4d0cbf59ea22042fbf57 |website=FAO ArcGIS StoryMaps |date=2025-08-19 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 |url=https://myanmar.un.org/en/299462-myanmar-health-cluster-bulletin-july-2025 |website=United Nations in Myanmar |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="un-health-pdf">{{cite web |title=Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 (PDF) |url=https://reliefweb.int/attachments/a894f8ef-f3b4-4aa2-a231-05e1f2e36aae/Myanmar%20Health%20Cluster%20Bulletin_July2025.pdf |website=ReliefWeb |date=2025-07-31 |access-date=2025-07-12}}</ref> <ref name="mimu">{{cite web |title=MIMU 5W Exercise |url=https://www.themimu.info/news/mimu-5w-exercise-%E1%80%A1%E1%80%95%E1%80%90%E1%80%BA%E1%80%85%E1%80%89%E1%80%BA%E1%80%9E%E1%80%85%E1%80%BA-%E1%80%9C%E1%80%AC%E1%80%95%E1%80%AB%E1%80%90%E1%80%B1%E1%80%AC%E1%80%B7%E1%80%99%E1%80%9A%E1%80%BA?page=5 |website=MIMU |date=2025-08-15 |access-date=2025-07-12}}</ref> }} [[Category:၂၀၂၅ ခုနှစ် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] [[Category:၂၀၂၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်]] [[Category:မြန်မာနိုင်ငံဟိ ရီကြီးရီလျှံမှုတိ]] [[Category:ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ သဘာဝဖီအန္တရာယ်တိ]] 5osfxonluxjpgu03wwx905z0ol8k5co 14 5037 19518 2026-07-12T15:14:35Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]]" 19518 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:မြန်မာနိုင်ငံ]] q4olcb6wc7wymkhkrab3mr36y9wlm98 14 5038 19519 2026-07-12T15:18:36Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]]" 19519 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:သဘာဝ]] h2tvuo2kv30noypc6fi4clggv7gy6f1 14 5039 19520 2026-07-12T15:19:13Z YaThaWinTha 42 Created page with "[[ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]]" 19520 wikitext text/x-wiki [[ကဏ္ဍ:သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တိ]] qqap5xxoobxq5vkia5kxpjt6cwztafp