Wikipedia
rmwiki
https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Multimedia
Spezial
Discussiun
Utilisader
Utilisader discussiun
Wikipedia
Wikipedia discussiun
Datoteca
Datoteca discussiun
MediaWiki
MediaWiki discussiun
Model
Model discussiun
Agid
Agid discussiun
Categoria
Categoria discussiun
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul Diskussion
Veranstaltung
Veranstaltung Diskussion
Castiel
0
2962
172402
170052
2026-05-08T10:39:53Z
Horgner
1074
172402
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu per repassar}}
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Castiel
|Tip =
|Vopna = Castiel wappen.svg
|Panorama = Castiel 2020.jpg
|Descripziun = Castiel
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Plessur
|Vischnanca = Arosa
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta =
|Autezza = 1085
|Surfatscha =
|Spessezza =
|Fracziuns =
|Cunfina cun =
|NS = 46/50/24.12/N
|EW = 9/36/18.19/E
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7027
|Preselecziun = 081
|UST =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR =
}}
'''Castiel''' ({{Audio|Roh-Castiel.ogg|[kɐˈʃtiə̯l]}}) è in'anteriura vischnanca politica [[svizra]] en il {{chantun|Grischun}}.
==Colliaziuns==
{{Commons|Category:Castiels|Castiels}}
{{Plessur}}
[[Categoria:Arosa]]
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]
059mu8vxslw3dvqnd076rapbh8e38yp
Casti-Vargistagn
0
3035
172401
171279
2026-05-08T10:38:13Z
Horgner
1074
172401
wikitext
text/x-wiki
{{Infochascha Unitad d'administraziun svizra
|Num = Casti-Vargistagn
|Tip =
|Vopna = Casti-Wergenstein wappen.svg
|Panorama = Casti 2012.JPG
|Descripziun = Casti
<!--- ADMINISTRAZIUN --->
|Chantun = GR
|Regiun = Viamala
|Vischnanca = Muntogna da Schons (vischnanca)
|Titel president =
|President =
|Lingua ufficiala =
<!--- TERRITORI --->
|Charta = Karte Gemeinde Casti-Wergenstein 2016.png
|Autezza = 1489
|Surfatscha = 25,62
|Populaziun =
|Data populaziun =
|Spessezza = 2
|Fracziuns = [[Casti (Schons)|Casti]], [[Vargistagn]]<ref>[http://naturpark-beverin.ch/index.php?page=493 Casti-Wergenstein] sin la pagina-web dal [[Parc natiral Beverin]]</ref>
|Cunfina cun =
|NS = 46.625
|EW = 9.42
<!--- AUTRAS INFURMAZIUNS --->
|NP = 7433
|Preselecziun = 081
|UST = 3703
|Abitants =
|Surnum =
|Lingua tradiziunala =
|Dialect =
<!--- INTERNET --->
|Pagina-web =
|eLIR = 183
}}
'''Casti-Vargistagn''' ([[lingua tudestga|tudestg]] ''Casti-Wergenstein'') è in'anteriura vischnanca politica en il {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Colliaziuns ==
{{Commonscat|audio=0|Casti-Vargistagn}}
* [http://naturpark-beverin.ch/index.php?page=493 Casti-Wergenstein] sin la pagina-web dal [[Parc natiral Beverin]]
== Annotaziuns ==
<references />
[[Categoria:Muntogna da Schons]]
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Category:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Category:Val Schons]]
ijjeuoz0ctmt4kxaek7cr2ebvh4co7e
Casti
0
3070
172400
168799
2026-05-08T10:36:49Z
Horgner
1074
172400
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Casti
|FILEPATH_CHARTA = Karte_Gemeinde_Tiefencastel.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Tiefencastel wappen.svg
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Alvra]]
|CIRCUL = [[Alvra (vischnanca)]]
|NP = 7450
|NS = 46/39/00/N
|EW = 9/34/00/E
|AUTEZZA = 851
|SURFATSCHA = 14.85
|ABITANTS = 247
|STAN_ABITANTS = 31 da december 2014
|LINGUA = [[rumantsch]], [[Lingua tudestga|tudestg]]
|WEBSITE = www.tiefencastel.ch
|}}
'''Casti''' (uffizialmain: ''Tiefencastel'') è ina fracziun da la vischnanca da [[Alvra (vischnanca)|Alvra]] en il [[chantun Grischun]] en la [[Svizra]].
Il 1. da schaner 2015 è ella vegnida fusiunada cun las anteriuras vischnancas da [[Alvagni]], [[Alvaschagn]], [[Brinzauls]] , [[Mon]] , [[Stierva]] e [[Surava]] a la nova vischnanca da Alvra (tud. ''Albula'')..
{|cellpadding="2"
|-valign="top"
|[[File:Tiefencastel_Dorf.jpg|thumb|left|Tiefencastel, vista da nord]]
|[[File:Tiefencastel west.jpg|thumb|left|Tiefencastel, vista da vest]]
|}
== Vopna ==
Descripziun: In argient (alv) sut in ansertgel blau sa chatta in chastè cun dus turs ed in portal. Cul chastè medieval che sa chattava a ses temp sil mut-baselgia Suloms odiern explitga la vopna il num da la vischnanca. Il ansertgel blau suravi signifitga la confluenza da l'[[Alvra]] (dretg) e da la [[Gelgia]] (sanester). Las colurs correspundan a las colurs dals baruns da Vaz.
== Geografia ==
Casti è situà en ina foppa ordador la [[Val Alvra]] nua che las vias vers [[Surses]] e vers la Val Alvra davains sa spartan. La vischnanca sa chatta sin in'autezza dad 851 m.s.m. (Hotel Alvra). Il punct il pli bass dal territori communal è sper la riva dal Lai da Niselas sen 825 m.s.m., il punct il pli aut sa chatta radund 200 meters al nordvest dal Piz Mitgel sin 3'100 m.s.m. A Casti conflueschan l'Alvra e la Gelgia.
Tenor la statistica cantunala or da l'onn 1997 sa cumpona il territori communal or da 302 hectaras (20%) surfatscha agricola, 736 hectaras (50%) guaud, 46 hectaras (3%) surfatscha abitada e 401 hectaras (27%) surfatscha betg productiva. La surfatscha agricola sa lascha parter si en 116 hectaras prads ed ers e 186 hectaras pastgiras ed alps.
La lingia Cuira-San Murezzan da la Viafier Retica passa a Casti.
Casti ha diesch vischnancas vischinantas, numnadamain: [[Alvaschagn]], [[Stierva]], [[Mon]], [[Riom-Parsonz]], [[Cunter]], [[Savognin]], [[Filisur]], [[Alvagni]], [[Surava]] e [[Brinzauls]].
== Populaziun ==
=== Linguas ===
Uriundamain era Casti ina vischnanca dal tuttafatg rumantscha. L'onn 1880 faschaivan ils rumantschs or 89% da la populaziun, l'onn 1910 80%. En il fratemp è il dumber sa sminuì ferm. L'onn 1970 discurrivan be anc 53% da la populaziun rumantsch. Oz èn schibain il tudestg sco era il rumantsch linguas uffizials. Discurrì vegn il idiom surmiran.
{| class="prettytable"
|-----
| colspan="7" align="center" bgcolor="#BFEFFF" | '''Linguas a Casti'''
|-----
| rowspan="2" align="left" style="width: 90px;" | '''Lingua''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1980''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 1990''' || colspan="2" align="center" | '''Dumbraziun 2000'''
|-----
| align="right" style="width: 70px;" | '''Abitants''' || align="right" style="width: 70px;"| '''Part''' || align="right" style="width: 70px;"| '''Abitants''' || align="right" style="width: 70px;" | '''Part''' || align="right" style="width: 70px;" | '''Abitants'''|| align="right" style="width: 70px;"| '''Part'''
|-----
|Tudestg || align=right | 138 || align=right | 49.8% || align=right | 113 || align=right | 47.3% || align=right | 134 || align=right | 58.3%
|-----
|Rumantsch || align=right | 124 || align=right | 44.8% || align=right | 102 || align=right | 42.7% || align=right | 87 || align=right | 37.8%
|-----
|Talian || align=right | 9 || align=right | 3.3% || align=right | 9 || align=right | 3.8% || align=right | 3 || align=right | 1.3%
|-----
|'''total''' || align=right | 277 || align=right | 100.0% || align=right | 239 || align=right | 100.0% || align=right | 230 || align=right | 100.0%
|}
=== Confessiun ===
80% da la populaziun è da confessiun catolic-romana e 13% da confessiun evagelic refurmada (dumbraziun 2000). 86% dals abitants èn burgais svizzers (December 2005).
== Colliaziuns ==
{{commons|Category:Tiefencastel|Casti}}
* {{E-LIR|182}}
* [https://web.archive.org/web/20131207021858/http://tiefencastel.ch/index.htm?client_locale=fr_CH Pagina uffiziala da la vischnanca (en rumantsch).]
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Alvra]]
[[Category:Anteriuras vischnancas svizras]]
[[Category:Val d'Alvra]]
8l3pl2udcmaa3p7n0wn6ha2np0s3eap
Castrisch
0
3095
172403
171050
2026-05-08T10:41:15Z
Horgner
1074
172403
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Castrisch
|FILEPATH_CHARTA = Karte_Gemeinde_Castrisch 2007.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = CHE Castrisch COA.svg
|MALETG = Castrisch Mai2009.jpg
|DESCRIPZIUN = Castrisch, vesì davent da [[Falera]]
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Surselva]]
|VISCHNANCA = [[Ilanz/Glion]]
|NP = 7126
|NS = 46/45/59.99/N
|EW = 9/13/0.02/E
|AUTEZZA = 722
|SURFATSCHA = 7.19
|LINGUA = [[rumantsch]] (sursilvan)
|WEBSITE = www.castrisch.ch
|E-LIR = 185
|}}
'''Castrisch''' ({{Audio|roh-sursilvan-Castrisch.ogg|[kɐˈʃtʁiʃ]}}, {{DeS|''Kästris''}}) è in'anteriura vischnanca politica en il {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
[[Categoria:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Ilanz/Glion]]
[[Categoria:Foppa]]
a8arthtagc5qq6c9l479yrhkvn1fkso
Mauren
0
5266
172399
162901
2026-05-08T06:07:42Z
-wuppertaler
23484
photo added
172399
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Lieu en il Liechtenstein
|NUM_LIEU = Mauren
|FILEPATH_CHARTA = Karte Gemeinde Mauren 2007.png
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_VOPNA = Wappen Mauren.svg
|CIRCUL = Unterland
|NP = 9493
|GRAD_DA_LADEZZA = 7560
|GRAD_DA_LUNGHEZZA = 2202
|AUTEZZA = 453
|SURFATSCHA = 7,50
|ABITANTS = 3'836
|STAN_ABITANTS = 31 da december 2008
|SPESSEZZA = 511
|WEBSITE = www.mauren.li/
|}}
[[File:Mauren mit Alpstein.jpg|thumb]]
'''Mauren''' è ina vischnanca dal [[Liechtenstein]].
{{Commonscat}}
{{Navigaziun Vischnancas dal Liechtenstein}}
[[Category:Vischnancas dal Liechtenstein]]
dfxmnctoib3tt8kgcem5ijvi53y8vsx
Cauco
0
6318
172404
170978
2026-05-08T10:42:06Z
Horgner
1074
172404
wikitext
text/x-wiki
{{Lieu_svizzer
|NUM_LIEU = Cauco
|FILEPATH_CHARTA =
|PIXEL = 98px
|FILEPATH_BANDIERA =
|FILEPATH_VOPNA = Cauco wappen.svg
|MALETG = Cauco.JPG
|descripziun_maletg = Cauco
|CHANTUN = GR
|DISTRICT = [[Regiun Moesa]]
|VISCHNANCA = [[Calanca]]
|NP =
|NS = 46/20/06.41/N
|EW = 9/07/16.45/E
|AUTEZZA = 985
|SURFATSCHA =
|ABITANTS =
|STAN_ABITANTS =
|LINGUA =
|WEBSITE =
|E-LIR =
|}}
'''Cauco''' è in'anteriura vischnanca politica en il {{chantun|Grischun}} en [[Svizra]].
== Colliaziuns ==
{{Commonscat}}
[[Category:Lieu en il chantun Grischun]]
[[Categoria:Anteriuras vischnancas svizras]]<!-- now part of Calanca -->
[[Categoria:Calanca]]
0duvnl8hxe4ilhd96613wkq197hb1pw
Utilisader:Bild-Sprache
2
14805
172397
172353
2026-05-07T12:44:26Z
Bild-Sprache
22665
/* Artichels */
172397
wikitext
text/x-wiki
Eau sun ida a scoula a Samedan, inua ch'eau d'he imprais rumauntsch puter. Scu figlia da genituors our da culturas differentas – la mamma da la Bassa ed il bap dal Puschlev – suni creschida sü traunter trais culturas, che haun promouvo mieus interess per quellas. Scu vichipediauna suni activa in la Vichipedia rumauntscha scu eir in la Vichipedia tudas-cha (https://de.wikipedia.org/wiki/Benutzer:Bild-Sprache#Themenschwerpunkt_Re-Form)<gallery mode="packed" heights="160">
Datoteca:Samedan as seen from Crasta Mora.jpg|Engiadin'Ota
Datoteca:Kirche Samedan 4.JPG|Samedan
</gallery>
== Artichels ==
'''Pastiziers e specialitedas engiadinaisas'''
* [[Pastiziers grischunais]]
* [[Tuorta da nuschs]]
* [[Tuorta Engiadinaisa]]
* [[Fuatscha grassa]]
* [[Grassins]]
* [[Iva (licör)]]
'''Musica'''
* [[Fränzli Waser]]
* [[Ils Fränzlis da Tschlin]]
* [[Paulin Nuotclà]]
* [[Chapella Open Air]]
* [[Istorgia da musica dalla Clostra da Mustér|Istorgia da la musica Clostra da Mustér]]
'''Scripturas e scripturs'''
* [[Jessica Zuan]]
* [[Elisabeth Bardill]]
* [[Margarita Uffer]]
'''Films, cineastas e cineasts'''
* [[Susanna Fanzun]]
'''Chesamaints'''
* [[Sgrafit in Engiadina]]
'''Instituziuns'''
* [[Archiv culturel da duonnas dal Grischun]]
* [[Biblioteca da l'abazia benedictina Clostra da Mustér|Biblioteca da l'abazia benedictina Colstra da Mustèr]]
* [[Fundaziun grischuna per la fotografia]]
* [[Fabrica da stoffa Trun]]
'''Natüra ed animels'''
* [[Nuorsa Engiadinaisa]]
* [[Nuorsa Sursilvauna]]
* [[Dschember]]
* [[Iva (plaunta)]]
'''Sport'''
* [[Maraton da skis engiadinais]]
* [[Olympia Bob Run St.Moritz-Celerina]]
'''Artichels in oters idioms'''
* [[Benedetto Vigne]] (Rumantsch Grischun) – in collavuraziun cun oters
* [[Benedetto Vigne (Surmiran)]] – in collavuraziun cun oters
<small>→ [[Utilisader:Bild-Sprache/Nouv artechel]]</small>
myw1ewnqo1aijba424yqubp3akufxbh
Utilisader:Horgner/Arbeitstisch4
2
14861
172405
172231
2026-05-08T10:51:05Z
Horgner
1074
172405
wikitext
text/x-wiki
== categories ==
Last updated on Sun, 3 May 2026 07:14:30 +0000.
[https://petscan.wmflabs.org/?langs%5Flabels%5Fany=&after=&smaller=&search%5Fmax%5Fresults=500&outlinks%5Fany=&sortby=ns%5Ftitle&since%5Frev0=&max%5Fsitelink%5Fcount=&categories=Lieu%20en%20il%20chantun%20Grischun%0D%0A&ns%5B0%5D=1&ores%5Fprob%5Fto=&templates%5Fyes=%0D%0A&sparql%5Fserver=wikidata&min%5Fidentifiers=&max%5Fidentifiers=&depth=0&common%5Fwiki%5Fother=&templates%5Fno=&links%5Fto%5Fno=&interface%5Flanguage=de&referrer%5Fname=&language=rm&combination=union&min%5Fredlink%5Fcount=1&doit=Los%21&show%5Fredirects=no&namespace%5Fconversion=keep&before=&wikidata%5Fsource%5Fsites=&subpage%5Ffilter=either&sitelinks%5Fany=&show%5Fsoft%5Fredirects=no&minlinks=&edits%5Bbots%5D=both&manual%5Flist=&max%5Fstatements=&sitelinks%5Fyes=&ores%5Ftype=any&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&sitelinks%5Fno=&min%5Fsitelink%5Fcount=&project=wikipedia&outlinks%5Fno=&wpiu=any&labels%5Fyes=&output%5Fcompatability=catscan&rxp%5Ffilter=&source%5Fcombination=&search%5Fquery=&format=wiki&edits%5Bflagged%5D=both&search%5Ffilter=&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&ores%5Fprediction=any&created%5Fby=&search%5Fwiki=&larger=&max%5Fage=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=&file%5Fmedia%5Ftypes=&page%5Fimage=any&active%5Ftab=tab%5Foutput&pagepile=&maxlinks=&ores%5Fprob%5Ffrom=&outlinks%5Fyes=&negcats=Vischnancas%20dal%20chantun%20Grischun&manual%5Flist%5Fwiki=&links%5Fto%5Fany=&edits%5Banons%5D=both&common%5Fwiki=auto&langs%5Flabels%5Fyes=&labels%5Fany=&sparql=&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1&langs%5Flabels%5Fno=&sortorder=ascending&output%5Flimit=&wikidata%5Fitem=any&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&labels%5Fno=&links%5Fto%5Fall=&templates%5Fany=&talk%5Fpage%5Fexists=both&min%5Fstatements=&referrer%5Furl= Regenerate this table] or [https://petscan.wmflabs.org/?langs%5Flabels%5Fany=&after=&smaller=&search%5Fmax%5Fresults=500&outlinks%5Fany=&sortby=ns%5Ftitle&since%5Frev0=&max%5Fsitelink%5Fcount=&categories=Lieu%20en%20il%20chantun%20Grischun%0D%0A&ns%5B0%5D=1&ores%5Fprob%5Fto=&templates%5Fyes=%0D%0A&sparql%5Fserver=wikidata&min%5Fidentifiers=&max%5Fidentifiers=&depth=0&common%5Fwiki%5Fother=&templates%5Fno=&links%5Fto%5Fno=&interface%5Flanguage=de&referrer%5Fname=&language=rm&combination=union&min%5Fredlink%5Fcount=1&show%5Fredirects=no&namespace%5Fconversion=keep&before=&wikidata%5Fsource%5Fsites=&subpage%5Ffilter=either&sitelinks%5Fany=&show%5Fsoft%5Fredirects=no&minlinks=&edits%5Bbots%5D=both&manual%5Flist=&max%5Fstatements=&sitelinks%5Fyes=&ores%5Ftype=any&wikidata%5Flabel%5Flanguage=&sitelinks%5Fno=&min%5Fsitelink%5Fcount=&project=wikipedia&outlinks%5Fno=&wpiu=any&labels%5Fyes=&output%5Fcompatability=catscan&rxp%5Ffilter=&source%5Fcombination=&search%5Fquery=&edits%5Bflagged%5D=both&search%5Ffilter=&cb%5Flabels%5Fyes%5Fl=1&ores%5Fprediction=any&created%5Fby=&search%5Fwiki=&larger=&max%5Fage=&wikidata%5Fprop%5Fitem%5Fuse=&file%5Fmedia%5Ftypes=&page%5Fimage=any&active%5Ftab=tab%5Foutput&pagepile=&maxlinks=&ores%5Fprob%5Ffrom=&outlinks%5Fyes=&negcats=Vischnancas%20dal%20chantun%20Grischun&manual%5Flist%5Fwiki=&links%5Fto%5Fany=&edits%5Banons%5D=both&common%5Fwiki=auto&langs%5Flabels%5Fyes=&labels%5Fany=&sparql=&cb%5Flabels%5Fany%5Fl=1&cb%5Flabels%5Fno%5Fl=1&langs%5Flabels%5Fno=&sortorder=ascending&output%5Flimit=&wikidata%5Fitem=any&show%5Fdisambiguation%5Fpages=no&labels%5Fno=&links%5Fto%5Fall=&templates%5Fany=&talk%5Fpage%5Fexists=both&min%5Fstatements=&referrer%5Furl= edit the query].
{| border=1 class='wikitable'
!Title !! Page ID !! Namespace !! Size (bytes) !! Last change !! Wikidata
|-
| [[Acla|Acla]] || 5856 || 0 || 3153 || 20260420134027 || [[:d:Q14566750|Q14566750]]
|-
| [[Almens|Almens]] || 3060 || 0 || 1074 || 20260221203804 || [[:d:Q64226|Q64226]]
|-
| [[Alvagni|Alvagni]] || 3083 || 0 || 7807 || 20260221204634 || [[:d:Q64229|Q64229]]
|-
| [[Alvaschagn|Alvaschagn]] || 3080 || 0 || 5611 || 20260420140730 || [[:d:Q64319|Q64319]]
|-
| [[Andiast|Andiast]] || 3107 || 0 || 2325 || 20260422105950 || [[:d:Q65167|Q65167]]
|-
| [[Ardez|Ardez]] || 2909 || 0 || 2469 || 20260420082744 || [[:d:Q64338|Q64338]]
|-
| [[Arvigo|Arvigo]] || 2998 || 0 || 747 || 20260416111651 || [[:d:Q66036|Q66036]]
|-
| [[Baselgia (Medel/Lucmagn)|Baselgia]] || 5859 || 0 || 1422 || 20260403063705 || [[:d:Q14566788|Q14566788]]
|-
| [[Beiva|Beiva]] || 3065 || 0 || 1006 || 20260221210557 || [[:d:Q68332|Q68332]]
|-
| [[Bondo|Bondo]] || 2935 || 0 || 1414 || 20260420073806 || [[:d:Q660482|Q660482]]
|-
| [[Braggio|Braggio]] || 2997 || 0 || 918 || 20260416075637 || [[:d:Q67286|Q67286]]
|-
| [[Bravuogn|Bravuogn]] || 3086 || 0 || 1694 || 20260222090914 || [[:d:Q68319|Q68319]]
|-
| [[Brinzauls|Brinzauls]] || 3072 || 0 || 2954 || 20260222092044 || [[:d:Q65073|Q65073]]
|-
| [[Calantgil|Calantgil]] || 3028 || 0 || 1266 || 20260420072425 || [[:d:Q669161|Q669161]]
|-
| [[Calfreisen|Calfreisen]] || 2963 || 0 || 885 || 20260416105226 || [[:d:Q65172|Q65172]]
|-
| [[Campocologno|Campocologno]] || 7253 || 0 || 1165 || 20260420072101 || [[:d:Q675655|Q675655]]
|-
| [[Camuns|Camuns]] || 8844 || 0 || 3058 || 20260222094322 || [[:d:Q1031764|Q1031764]]
|-
| [[Cantanaus|Cantanaus]] || 4772 || 0 || 1020 || 20260331054254 || [[:d:Q14566916|Q14566916]]
|-
| [[Casievi|Casievi]] || 4771 || 0 || 1061 || 20260331071738 || [[:d:Q16853448|Q16853448]]
|-
| [[Castasegna|Castasegna]] || 2937 || 0 || 1345 || 20260420072904 || [[:d:Q661499|Q661499]]
|-
| [[Casti|Casti]] || 3070 || 0 || 4810 || 20260222104710 || [[:d:Q64328|Q64328]]
|-
| [[Casti-Vargistagn|Casti-Vargistagn]] || 3035 || 0 || 1761 || 20260421182103 || [[:d:Q65665|Q65665]]
|-
| [[Castiel|Castiel]] || 2962 || 0 || 1275 || 20260401071614 || [[:d:Q65674|Q65674]]
|-
| [[Castrisch|Castrisch]] || 3095 || 0 || 969 || 20260417081541 || [[:d:Q65656|Q65656]]
|-
| [[Cauco|Cauco]] || 6318 || 0 || 830 || 20260416093433 || [[:d:Q65708|Q65708]]
|-
| [[Cavardiras|Cavardiras]] || 4758 || 0 || 1904 || 20260420080131 || [[:d:Q173969|Q173969]]
|-
| [[Champfèr|Champfèr]] || 5991 || 0 || 1436 || 20260414142243 || [[:d:Q676591|Q676591]]
|-
| [[Cinuos-chel|Cinuos-chel]] || 8134 || 0 || 1189 || 20260415054416 || [[:d:Q1092598|Q1092598]]
|-
|
|-
| [[Clugén|Clugén]] || 3032 || 0 || 1357 || 20260420073302 || [[:d:Q669445|Q669445]]
|-
| [[Crusch|Crusch]] || 4225 || 0 || 988 || 20260415060812 || [[:d:Q1142066|Q1142066]]
|-
| [[Cumbel|Cumbel]] || 3119 || 0 || 3272 || 20260420134348 || [[:d:Q66026|Q66026]]
|-
| [[Cunter|Cunter]] || 3074 || 0 || 759 || 20260416091444 || [[:d:Q22549332|Q22549332]]
|-
| [[Dardin|Dardin]] || 4128 || 0 || 8926 || 20260425071853 || [[:d:Q1165775|Q1165775]]
|-
| [[Degen|Degen]] || 3116 || 0 || 1989 || 20260222164620 || [[:d:Q64933|Q64933]]
|-
| [[Donat|Donat]] || 3033 || 0 || 6865 || 20260222165125 || [[:d:Q65102|Q65102]]
|-
| [[Duin|Duin]] || 3114 || 0 || 2646 || 20260420084819 || [[:d:Q65669|Q65669]]
|-
| [[Fanas|Fanas]] || 2951 || 0 || 754 || 20260416112021 || [[:d:Q660057|Q660057]]
|-
| [[Farera (anteriura vischnanca)|Farera]] || 3039 || 0 || 1931 || 20260420080431 || [[:d:Q669218|Q669218]]
|-
| [[Filisur|Filisur]] || 3085 || 0 || 1336 || 20260420155712 || [[:d:Q66214|Q66214]]
|-
| [[Flond|Flond]] || 3097 || 0 || 2081 || 20260420081950 || [[:d:Q662307|Q662307]]
|-
| [[Ftan|Ftan]] || 2907 || 0 || 769 || 20260416111014 || [[:d:Q65375|Q65375]]
|-
| [[Fuldera|Fuldera]] || 2918 || 0 || 1147 || 20260224225400 || [[:d:Q588882|Q588882]]
|-
| [[Griosch|Griosch]] || 10617 || 0 || 3159 || 20260422113419 || [[:d:Q1547000|Q1547000]]
|-
| [[Guarda|Guarda]] || 2913 || 0 || 2182 || 20260420081648 || [[:d:Q65110|Q65110]]
|-
| [[Haldenstein|Haldenstein]] || 2972 || 0 || 1571 || 20260226204539 || [[:d:Q66606|Q66606]]
|-
| [[Igis|Igis]] || 2975 || 0 || 1221 || 20260401065657 || [[:d:Q658739|Q658739]]
|-
| [[Juf|Juf]] || 7415 || 0 || 1313 || 20260401073633 || [[:d:Q691276|Q691276]]
|-
| [[Ladir|Ladir]] || 3103 || 0 || 3244 || 20260226205340 || [[:d:Q64743|Q64743]]
|-
| [[Langwies|Langwies]] || 2956 || 0 || 1109 || 20260226205529 || [[:d:Q64903|Q64903]]
|-
| [[Lavin|Lavin]] || 2914 || 0 || 1946 || 20260420075844 || [[:d:Q65557|Q65557]]
|-
| [[Leggia|Leggia]] || 2991 || 0 || 1314 || 20260429211451 || [[:d:Q64937|Q64937]]
|-
| [[Leun|Leun]] || 2961 || 0 || 1294 || 20260401072314 || [[:d:Q65177|Q65177]]
|-
| [[Lon|Lon]] || 3036 || 0 || 1352 || 20260420161915 || [[:d:Q66694|Q66694]]
|-
| [[Lumbrein|Lumbrein]] || 3111 || 0 || 2580 || 20260420083841 || [[:d:Q65718|Q65718]]
|-
| [[Luven|Luven]] || 3096 || 0 || 1893 || 20260226211508 || [[:d:Q66881|Q66881]]
|-
| [[Lü|Lü]] || 2920 || 0 || 2574 || 20260226215612 || [[:d:Q669205|Q669205]]
|-
| [[Malix|Malix]] || 2968 || 0 || 905 || 20260419064454 || [[:d:Q660153|Q660153]]
|-
| [[Malögia|Malögia]] || 7337 || 0 || 1403 || 20260415054121 || [[:d:Q669477|Q669477]]
|-
| [[Martina|Martina]] || 4221 || 0 || 961 || 20260419062617 || [[:d:Q687875|Q687875]]
|-
| [[Mastrils|Mastrils]] || 2976 || 0 || 1206 || 20260401070351 || [[:d:Q659822|Q659822]]
|-
| [[Maton|Maton]] || 3037 || 0 || 4918 || 20260228213713 || [[:d:Q64954|Q64954]]
|-
| [[Molinis|Molinis]] || 2958 || 0 || 1226 || 20260401071105 || [[:d:Q69023|Q69023]]
|-
| [[Mon|Mon]] || 3079 || 0 || 1055 || 20260417080515 || [[:d:Q65361|Q65361]]
|-
| [[Mulegns|Mulegns]] || 3066 || 0 || 767 || 20260416110947 || [[:d:Q65706|Q65706]]
|-
| [[Mundaun|Mundaun]] || 9192 || 0 || 943 || 20260429212601 || [[:d:Q70669|Q70669]]
|-
| [[Murissen|Murissen]] || 3118 || 0 || 919 || 20260419074027 || [[:d:Q65377|Q65377]]
|-
| [[Murmarera|Murmarera]] || 3069 || 0 || 1601 || 20260228215404 || [[:d:Q65112|Q65112]]
|-
| [[Mut|Mut]] || 3077 || 0 || 1569 || 20260429210859 || [[:d:Q64908|Q64908]]
|-
| [[Müstair|Müstair]] || 2922 || 0 || 1420 || 20260228215749 || [[:d:Q1959393|Q1959393]]
|-
| [[Nufenen|Nufenen]] || 3027 || 0 || 1397 || 20260420162323 || [[:d:Q65241|Q65241]]
|-
| [[Pagig|Pagig]] || 2960 || 0 || 778 || 20260419073602 || [[:d:Q669188|Q669188]]
|-
| [[Pany|Pany]] || 10864 || 0 || 2009 || 20260420080732 || [[:d:Q2050044|Q2050044]]
|-
| [[Parpan|Parpan]] || 2969 || 0 || 880 || 20260419064222 || [[:d:Q659960|Q659960]]
|-
| [[Pasqual|Pasqual]] || 3057 || 0 || 866 || 20260417081617 || [[:d:Q64895|Q64895]]
|-
| [[Peist|Peist]] || 2957 || 0 || 1206 || 20260331085654 || [[:d:Q66034|Q66034]]
|-
| [[Pignia|Pignia]] || 3031 || 0 || 1043 || 20260419074421 || [[:d:Q669488|Q669488]]
|-
| [[Pigniu|Pigniu]] || 3105 || 0 || 839 || 20260416103735 || [[:d:Q69795|Q69795]]
|-
| [[Pitasch|Pitasch]] || 3094 || 0 || 1643 || 20260301145957 || [[:d:Q65076|Q65076]]
|-
| [[Plaunca|Plaunca]] || 4773 || 0 || 1036 || 20260331072655 || [[:d:Q14566903|Q14566903]]
|-
| [[Praden|Praden]] || 2966 || 0 || 1373 || 20260429201913 || [[:d:Q526602|Q526602]]
|-
| [[Pratval|Pratval]] || 3061 || 0 || 957 || 20260401090839 || [[:d:Q64682|Q64682]]
|-
| [[Preaz|Preaz]] || 3051 || 0 || 829 || 20260416112730 || [[:d:Q659907|Q659907]]
|-
| [[Preda|Preda]] || 9106 || 0 || 1977 || 20260403064821 || [[:d:Q692850|Q692850]]
|-
| [[Pugaus|Pugaus]] || 4770 || 0 || 2504 || 20260420095622 || [[:d:Q16853450|Q16853450]]
|-
| [[Purtagn|Purtagn]] || 3046 || 0 || 784 || 20260416105105 || [[:d:Q659899|Q659899]]
|-
| [[Rabius|Rabius]] || 10652 || 0 || 1597 || 20260401080327 || [[:d:Q3415941|Q3415941]]
|-
| [[Ramosch|Ramosch]] || 2908 || 0 || 1055 || 20260415055847 || [[:d:Q65089|Q65089]]
|-
| [[Riein|Riein]] || 3092 || 0 || 812 || 20260416104556 || [[:d:Q65652|Q65652]]
|-
| [[Riom-Parsonz|Riom-Parsonz]] || 3075 || 0 || 7688 || 20260301192327 || [[:d:Q65233|Q65233]]
|-
| [[Roten|Roten]] || 3058 || 0 || 1003 || 20260401090816 || [[:d:Q64659|Q64659]]
|-
| [[Rueun|Rueun]] || 3104 || 0 || 5178 || 20260301192838 || [[:d:Q66003|Q66003]]
|-
| [[Ruschein|Ruschein]] || 3100 || 0 || 2531 || 20260420083456 || [[:d:Q66006|Q66006]]
|-
| [[Saas en il Partenz|Saas en il Partenz]] || 2941 || 0 || 1722 || 20260302140609 || [[:d:Q64651|Q64651]]
|-
| [[Salouf|Salouf]] || 3076 || 0 || 788 || 20260416111037 || [[:d:Q67032|Q67032]]
|-
| [[San Bernardin|San Bernardin]] || 4087 || 0 || 1628 || 20260420075403 || [[:d:Q687945|Q687945]]
|-
| [[Sankt Peter|Sankt Peter]] || 2959 || 0 || 893 || 20260419075813 || [[:d:Q660335|Q660335]]
|-
| [[Sankt Peter-Pagig|Sankt Peter-Pagig]] || 4841 || 0 || 1337 || 20260401073027 || [[:d:Q70657|Q70657]]
|-
| [[Santa Maria Val Müstair|Santa Maria Val Müstair]] || 2921 || 0 || 1419 || 20260302141905 || [[:d:Q659972|Q659972]]
|-
| [[Sarn|Sarn]] || 3047 || 0 || 895 || 20260417080049 || [[:d:Q659815|Q659815]]
|-
| [[Savognin|Savognin]] || 3073 || 0 || 4305 || 20260420135813 || [[:d:Q65096|Q65096]]
|-
| [[Says|Says]] || 2970 || 0 || 1431 || 20260401074222 || [[:d:Q512542|Q512542]]
|-
| [[Sched|Sched]] || 3053 || 0 || 1122 || 20260419075215 || [[:d:Q660187|Q660187]]
|-
| [[Schlans|Schlans]] || 3123 || 0 || 803 || 20260416110044 || [[:d:Q660047|Q660047]]
|-
| [[Schnaus|Schnaus]] || 3099 || 0 || 3043 || 20260303203045 || [[:d:Q65694|Q65694]]
|-
| [[Sedrun|Sedrun]] || 4767 || 0 || 1649 || 20260420074505 || [[:d:Q689484|Q689484]]
|-
| [[Selma|Selma]] || 2999 || 0 || 1011 || 20260419074818 || [[:d:Q66342|Q66342]]
|-
| [[Sent|Sent]] || 2904 || 0 || 3438 || 20260303214355 || [[:d:Q69709|Q69709]]
|-
| [[Seraplana|Seraplana]] || 10713 || 0 || 2374 || 20260422110613 || [[:d:Q879497|Q879497]]
|-
| [[Sevgein|Sevgein]] || 3093 || 0 || 926 || 20260402181041 || [[:d:Q65703|Q65703]]
|-
| [[Siat|Siat]] || 3108 || 0 || 2959 || 20260303220052 || [[:d:Q65716|Q65716]]
|-
| [[Soglio|Soglio]] || 2936 || 0 || 832 || 20260416095024 || [[:d:Q688511|Q688511]]
|-
| [[Sogn Martin|Sogn Martin]] || 3112 || 0 || 1796 || 20260421184050 || [[:d:Q64813|Q64813]]
|-
| [[Sontg Antönia|Sontg Antönia]] || 2947 || 0 || 917 || 20260417075009 || [[:d:Q65057|Q65057]]
|-
| [[Sour|Sour]] || 3067 || 0 || 845 || 20260416095743 || [[:d:Q29840|Q29840]]
|-
| [[Spleia|Spleia]] || 3026 || 0 || 1448 || 20260421174328 || [[:d:Q64195|Q64195]]
|-
| [[Stampa|Stampa]] || 2934 || 0 || 835 || 20260416111058 || [[:d:Q688507|Q688507]]
|-
| [[Stierva|Stierva]] || 3078 || 0 || 848 || 20260416102943 || [[:d:Q65107|Q65107]]
|-
| [[Strada (Dardin)|Strada]] || 4774 || 0 || 1063 || 20260331072940 || [[:d:Q14566909|Q14566909]]
|-
| [[Strada en Engiadina|Strada en Engiadina]] || 4954 || 0 || 1161 || 20260331084912 || [[:d:Q1646249|Q1646249]]
|-
| [[Strada en Surselva|Strada en Surselva]] || 4955 || 0 || 1162 || 20260331082706 || [[:d:Q15849370|Q15849370]]
|-
| [[Stussavgia|Stussavgia]] || 3091 || 0 || 985 || 20260419063108 || [[:d:Q64368|Q64368]]
|-
| [[Sur En (Ardez)|Sur En]] || 10776 || 0 || 2090 || 20260420081005 || [[:d:Q1489230|Q1489230]]
|-
| [[Sur En (Sent)|Sur En]] || 4224 || 0 || 1171 || 20260331084936 || [[:d:Q2368339|Q2368339]]
|-
| [[Suraua|Suraua]] || 3113 || 0 || 5839 || 20260303230400 || [[:d:Q64898|Q64898]]
|-
| [[Surava|Surava]] || 3082 || 0 || 857 || 20260416104110 || [[:d:Q65434|Q65434]]
|-
| [[Surcasti|Surcasti]] || 8846 || 0 || 3455 || 20260420134726 || [[:d:Q692791|Q692791]]
|-
| [[Surcuolm|Surcuolm]] || 4584 || 0 || 861 || 20260416105707 || [[:d:Q662456|Q662456]]
|-
| [[Surrein (Sumvitg)|Surrein]] || 14573 || 0 || 1660 || 20260401075902 || [[:d:Q22699664|Q22699664]]
|-
| [[Sursaissa|Sursaissa]] || 3109 || 0 || 1010 || 20260429212823 || [[:d:Q64314|Q64314]]
|-
| [[Susch|Susch]] || 2915 || 0 || 830 || 20260416094829 || [[:d:Q66164|Q66164]]
|-
| [[Tarasp|Tarasp]] || 2912 || 0 || 900 || 20260416094504 || [[:d:Q68372|Q68372]]
|-
| [[Tartar|Tartar]] || 3048 || 0 || 979 || 20260419065102 || [[:d:Q662259|Q662259]]
|-
| [[Tavau Tain|Tavau Tain]] || 3087 || 0 || 2531 || 20260422111312 || [[:d:Q660093|Q660093]]
|-
| [[Tenna|Tenna]] || 3090 || 0 || 948 || 20260401090909 || [[:d:Q66226|Q66226]]
|-
| [[Tersnaus|Tersnaus]] || 8848 || 0 || 3459 || 20260420134921 || [[:d:Q1651737|Q1651737]]
|-
| [[Tinizong-Rona|Tinizong-Rona]] || 3068 || 0 || 2833 || 20260304223233 || [[:d:Q65640|Q65640]]
|-
| [[Tràn|Tràn]] || 3055 || 0 || 868 || 20260419080403 || [[:d:Q660168|Q660168]]
|-
| [[Tschiertschen|Tschiertschen]] || 2965 || 0 || 954 || 20260416112907 || [[:d:Q662427|Q662427]]
|-
| [[Tschiertschen-Praden|Tschiertschen-Praden]] || 9131 || 0 || 1510 || 20260429124740 || [[:d:Q70508|Q70508]]
|-
| [[Tschierv|Tschierv]] || 2917 || 0 || 2733 || 20260306194335 || [[:d:Q669454|Q669454]]
|-
| [[Tschlin|Tschlin]] || 2910 || 0 || 5405 || 20260420140417 || [[:d:Q65083|Q65083]]
|-
| [[Tumegl|Tumegl]] || 7954 || 0 || 1543 || 20260429131340 || [[:d:Q70693|Q70693]]
|-
| [[Tumegl (anteriura vischnanca)|Tumegl]] || 3056 || 0 || 2335 || 20260422110411 || [[:d:Q2198347|Q2198347]]
|-
| [[Uors-Peiden|Uors-Peiden]] || 8850 || 0 || 4290 || 20260420140110 || [[:d:Q772510|Q772510]]
|-
| [[Valchava|Valchava]] || 2919 || 0 || 1272 || 20260307195534 || [[:d:Q662439|Q662439]]
|-
| [[Valendau|Valendau]] || 3089 || 0 || 3370 || 20260429131252 || [[:d:Q65549|Q65549]]
|-
| [[Valragn|Valragn]] || 3024 || 0 || 1457 || 20260421174604 || [[:d:Q64886|Q64886]]
|-
| [[Valzeina|Valzeina]] || 2952 || 0 || 838 || 20260416110631 || [[:d:Q526832|Q526832]]
|-
| [[Vella|Vella]] || 3117 || 0 || 3891 || 20260308211526 || [[:d:Q65395|Q65395]]
|-
| [[Verdabbio|Verdabbio]] || 2993 || 0 || 1319 || 20260420141248 || [[:d:Q65469|Q65469]]
|-
| [[Versomi|Versomi]] || 3088 || 0 || 1005 || 20260308211957 || [[:d:Q64796|Q64796]]
|-
| [[Veulden|Veulden]] || 3052 || 0 || 1222 || 20260420071304 || [[:d:Q660097|Q660097]]
|-
| [[Vicosoprano|Vicosoprano]] || 8146 || 0 || 8502 || 20260308212434 || [[:d:Q660433|Q660433]]
|-
| [[Vignogn|Vignogn]] || 3115 || 0 || 906 || 20260416113620 || [[:d:Q65567|Q65567]]
|-
| [[Vinadi|Vinadi]] || 4222 || 0 || 2929 || 20260420154641 || [[:d:Q1298803|Q1298803]]
|-
| [[Vnà|Vnà]] || 10607 || 0 || 1671 || 20260414140702 || [[:d:Q692724|Q692724]]
|-
| [[Vrin|Vrin]] || 3110 || 0 || 1421 || 20260420074120 || [[:d:Q659856|Q659856]]
|-
| [[Vuorz|Vuorz]] || 3106 || 0 || 1748 || 20260421181524 || [[:d:Q64559|Q64559]]
|-
| [[Zuort|Zuort]] || 4958 || 0 || 1492 || 20260401075052 || [[:d:Q230207|Q230207]]
|}
lu7ckoad0ah3gi92h8yl9tf6uzz5o3c
Benedetto Vigne
0
14890
172398
172396
2026-05-07T17:10:29Z
Bild-Sprache
22665
/* Vita e lavur */
172398
wikitext
text/x-wiki
{{Idiom|rumantsch grischun|lemma2=Benedetto Vigne (Surmiran)|idiom2=surmiran}}[[Datoteca:Benedetto Vigne.jpg|miniatura|Benedetto «Benni» Vigne, ''Sechseläuten'' a Turitg, l'onn 2026]]
'''Benedetto «Benni» Vigne''', naschì ils 18 da settember 1951 a Belluno ([[Italia]]), creschì a [[Salouf]]/Surses<ref>''Benedetto Vigne''. En: [https://www.ediziun-apart.ch/auturs-as/ Ediziun Apart]. Consultà ils 23 d'avrigl 2026</ref>, sesent dapi 1973 a [[Turitg]], autur, rockadur/chantautur, schurnalist e redactur da radio. El vala sco in dals pioniers dal rock rumantsch.<ref>Laura Decurtins: Chantai rumantsch! Zur musikalischen Selbst(er)findung Romanischbündens. En: Ediziun Chronos, Turitg 2019, ISBN 978-3-0340-1501-1</ref> El ha però er sa profilà sco literat, sco recensent e sco iniziant dad events da tuttas colurs. Consequentamain scriva il [[surmiran]] – danor sias chanzuns – ses texts per [[rumantsch grischun]].<ref name=":0">''Benedetto Vigne''. En: [https://www.viceversaliteratur.ch/author/17933 viceversa litteratura], 2018. Consultà ils 20 d'avrigl 2026</ref>
== Vita e lavur ==
Gia durant ses temp da gimnasiast (a la scola claustrala da [[Mustér|Mustèr]])<ref name=":0" /> – nua ch'el ha contribuì ils onns 1970 e 1980 a l'[[Istorgia da la musica Clostra da Mustér|istorgia da musica da la claustra da Mustèr]] – sunava e chantava il ghitarrist autodidact en diversas gruppas da saut u divertiment. Il december 1971 ha el participà cun ils ''New Commons'' – ina pura gruppa da rock – ad in Festival da Pop a Cuira. En lur repertori figurava la chanzun ''Puranchel'', cumponida da Benedetto tenor ina poesia da Pader Alexander Lozza. Rock per rumantsch – il novum.
Suenter spender in pèr onns pli calms a [[Turitg]], deditgads a studis e lavurs occasiunalas, è Benedetto Vigne, animà da [[Paulin Nuotclà]], sa rendì l'atun 1977 cun amis ed amias musicistas en il studio ''Sunrise a Kirchberg SG'' per registrar là ses emprim album, la LP ''carezzas''. Il gieu da pleds en il num dals interprets ''benni & others'' reflectava la maschaida da chanzuns englaisas e surmiranas.<ref>Dominic Pohle: ''[https://www.rtr.ch/cultura/musica/raetoromanische-musik-benedetto-vigne Purtret Benedetto Vigne]''. En: Rätoromanischen Musik, RTR (Radio Televisiun Rumantsch), ils 23 d'avrigl 2025. Consultà ils 20 d'avrigl 2026.</ref> Subsequentamain è naschida la gruppa cun medem num, ina band ch'ha savì sa nudar en la scena da punk turitgaisa, malgrà ses stil pulitamain different.
=== Ils onns 1980 ===
L'onn 1985 ha la [[televisiun rumantscha]] decidì da producir in emprim videoclip rumantsch. Tschernì per quel intent ha il reschissur [[Elmar Deflorin]] la chanzun ''La glioir da Pasca'' da Benni Vigne ch'era gist lez mument senza atgna gruppa. Er quai damai ina premiera.<ref name=":1">Laura Decurtins: Chantai rumantsch! Zur musikalischen Selbst(er)findung Romanischbündens. Paginas: 365–369 e paginas: 378–379 e paginas: 385–389. Ediziun Chronos, Turitg 2019. ISBN 978-3-0340-1501-1</ref> Ils onns sequents ha Benedetto organisà ensemen cun [[Marco Capeder]] pliras Notgs da Rock aifer las miraglias nivas dal Casti da Riom, preschentond ina giada schizunt ils ''Züri West'', da lezs dis quasi anc nunenconuschents. 1988 én ''benni & others'' vegnids reactivads, adaptond cun il temp il nov num ''Vagabunts''.<ref name=":1" />
=== Ils onns 1990 e 2000 ===
Ensemen cun [[Flurin Spescha]] e Clo [[Duri Bezzola]] ha Benedetto Vigne fundà l'onn 1990 ils [[Dis da litteratura Domat|Dis da Litteratura]] a [[Domat]], in pitschen festival ch'è bainspert daventà ina da las pli impurtantas occurenzas culturalas da la [[Rumantschia]].<ref name=":0" /> Benedetto era savens respunsabel per spectachels, uschia er 2001 per las ''Prisas-Reprisas-Surprisas'',<ref>Lain fabular – ils Beatles per rumantsch. En: Südostschweiz. Ils 14 da settember 2014. Consultà ils 3 da matg 2026.</ref> ina revue da hits internaziunals tuts translatads per rumantsch ed interpretads da la cuminanza rumantscha da rock, pop e folk, davent da Paulin Nuotclà fin tar [[Mario Pacchioli]]. In mez onn pli tard è quella parada ida a sa preschentar a la Expo.02 a [[Bienna]].
Or dal ravugl da las Prisas è naschì in dals pli temeraris projects da Benedetto Vigne, l'album dubel Lain Fabular – ils Beatles per Rumantsch, cumparì l'onn 2005 cun l'agid da l'editur e graficist [[Gion Fry]] en il rom da la chasa [[Ediziun Apart]]. 27 chanzuns dal famus quartet, tuttas translatadas da Benedetto en rumantsch grischun,<ref>''[https://www.e-newspaperarchives.ch/?a=d&d=EDP20040701-01.2.27&e=-------de-20--1--img-txIN--------0----- Beatles per rumauntsch]''. En: e-Newspaper Archives.ch. Engadiner Post, ils 1 da fanadur 2004. Consultà ils 20 d'avrigl 2026</ref> èn vegnidas interpretadas en differents stils da numerus musicists e musicistas, tranter quels er intgins betg rumantschs, per exempel Stephan Eicher, ch'ha chantà la Elena Ratti (Eleanor Rigby), accompagnà dals [[Ils Fränzlis da Tschlin|Fränzlis da Tschlin]].
Gia l'onn 1991 era Benedetto Vigne vegnì engaschà sco collavuratur da [[RTR]], respectiv dal radio rumantsch<ref>''[https://www.rtr.ch/cultura/nossa-litteratura-benedetto-vigne Benedetto Vigne]''. En: Nossa Litteratura, RTR (Radio Televisiun Rumantsch), ils 14 da schaner 2015. Consultà ils 20 d'avrigl 2026</ref>, l'emprim sco redactur da musica, pli tard er anc sco moderatur. Cun il temp ha el sviluppà atgnas emissiuns u rubricas sco ''Las Perlas'' e ''La Truvaglia''. Er è el stà coach da la retscha ''Top Pop Rumantsch'', chanzuns modernas producidas aposta per il radio. Per quel intent ha el scrit intginas chanzuns, uschia il text da ''Dus pass'' cun me per Olivia Spinatsch u l'entira cumposiziun da Tgei? per Thomas «Tartaruga» Cathomen. L'onn 2011 ha Benedetto producì in agen Top Pop (Trubadur) en duett cun Paulin Nuotclà, a chaschun da lur 60avel anniversari.
Da 2012 fin 2026 ha Benedetto «Benni» Vigne sunà bass en la band da ses ami e collega [[Elmar Deflorin]] (Ex-[[Hades]] & cumparsa prominenta en la seria ''L'ultim Rumantsch''). Suenter Corona era la gruppa reducida ad in pur trio da rock rumantsch (cun [[Thomas Gloor]] a la ghitarra) cun num ''El Mar Treis''.
==== Cudeschs ====
Er sche Benedetto aveva gia publitgà dapi onns divers texts en gasettas u revistas e scrit Impuls (curtas rubricas litteraras) per RTR – ses emprim vair cudesch cumpara pir l'onn 2006: ''Istorgias da Trantertemp'', ina rimnada da apunta tals Impuls. I suondan pli tard ina collecziun da haiku (poesias curtischmas tenor tradiziun giapunaisa) e lura il romanet ''Ils ventganov da settember''. Er ses ultim portatun ''Melodias da mi'tatta'' è accumpagnà d'in cudesch, in'autobiografia musicala da l'autur.<ref>''[https://www.rtr.ch/cultura/nossa-litteratura-benedetto-vigne Nossa litteratura – Benedetto Vigne]''. En: RTR (Radio Televisiun Rumantsch), ils 14 da schaner 2015, actualisà ils 9 da november 2015. Consultà ils 3 da matg 2026.</ref>
=== Intermediaziun da cultura dals onns 2020 ===
L'onn 2025 puspè in project temerari: Benedetto lantscha, cun agid da plirs commembers u simpatisants da l'uniun ''CRB (Cultura Rumantscha en la Bassa)'', il ''Festivalet'' – dus dis da cultura rumantscha enamez la citad da Turitg. Ina premiera er quest grondius eveniment. In onn pli tard ha Benedetto concipì, en num dal comité dal ''Festivalet'', il program da cultura grischuna a chaschun dal ''Sechseläuten'' a Turitg.<ref>''[https://www.festivalet.ch/ueber-uns Über uns]''. En: festivalet.ch. Consultà ils 20 d'avrigl 2026</ref><ref>''[https://gastkanton-graubuenden.ch/programm/ Sechsilüüta 2026 – Programm–Übersicht]''. Ils 10 da december 2025. Consultà ils 20 d'avrigl 2026.</ref>
=== Persunalias ===
Dapi 1994 è Benedetto Vigne maridà.
== Ovras ==
=== Portatuns ===
* Benni & others: Carezzas (LP, Sunrise, 1978)
* Benni Vigne: Or da schlers e baraccas (cassetta, U.R.S., 1985)
* Vagabunts: 11 polaroids (CD, Corazoo, 1995)
* (div. int.) Lain fabular – ils Beatles per rumantsch (2 CDs, Ediziun Apart, 2005)
* Benni & otras: Melodias da mi'tatta (CD & cudesch, Ediziun Apart, 2023)
=== Cudeschs ===
* Camminando, camminando (biografia intervistica dal cantautore Pippo Pollina – facteon, 1997, tudestg).
* Istorgias da Trantertemp (texts curts, Ediziun Apart, 2006)
* Diari giapunais (haiku, Ediziun Apart, 2016)
* Ils ventganov da settember (roman, Ediziun Apart, 2018)
* Melodias da mi'tatta (autobio musicala & CD, Ediziun Apart, 2023)
=== Translaziuns ===
* Il president da Valdei (libretto da l'opera da chombra da Robert Grossmann, tenor Gian Fontana, CD, Jecklin + Co. AG, 3-413750-01-9, 1988)
* La calamita (comic, tenor L'aimant da Lucas Harari, Ediziun Apart, 2019)
* Gabriel de Gabrieli ed il Gabrielor (graphic novel, tenor Gianni Bertossa, Ediziun Apart, 2001)
== Premis ==
* Premi Term Bal (per il text Presumablamain (2001)
* Premi da rencouschientscha dal Chantun Grischun (2002)
* [[Premi grischun da litteratura]] (2007)
== Weblinks ==
* RTR Musica: ''[https://www.youtube.com/watch?v=c9dgFzeKC3g&list=RDMMc9dgFzeKC3g&start_radio=1 La glior da Pasca – Benedetto Vigne]'' sin youtube, ils 17 d'avrigl 2022. (Emprim videoclip da musica rumantscha grischun)
* ''[https://nossaistorgia.ch/documents/01k818rn0re2r9n8sr24jnyjyf Valanavot – rock surmiran ils 18 da settember 1976]''. En: nossa istorgia, RTR. (Benedetto Vigne cun la gruppa Lemming cun il toc Vagabund a chaschun da l'emissiun televisiun rumantscha ''Nos talents'', 1976) . Consultà ils 3 da matg 2026.
* ''[https://www.rtr.ch/play/tv/cuntrasts/video/benedetto-vigne?urn=urn:rtr:video:2e31e2c5-f1c8-4713-b9a6-09798ee4effc Benedetto Vigne]''. En: RTR, emissiun ''Cuntrasts'', ils 8 d'october 1995. Consultà ils 3 da matg 2026.
* ''[https://nossaistorgia.ch/documents/01k818qkthtfckh5wh73kygfrk La chanzun da ballape rumantscha: Balla balla balla]''. En: nossa istorgia, RTR, ils 20 da matg 2008. Consultà ils 3 da matg 2026.
* ''[https://www.rtr.ch/play/tv/cuntrasts/video/co-en-ils-dis-da-litteratura-a-domat-sa-sviluppads-ils-ultims-25-onns?urn=urn:rtr:video:8731daa9-0fee-4544-a8f0-6fb4f95821bf Co èn ils Dis da litteratura a Domat sa sviluppads ils ultims 25 onns?]'', ils 8 da november 2015. En: RTR, emissiun Cuntrasts. Consultà ils 3 da matg 2026.
* Flurin Badel: ''[https://www.rtr.ch/audio/impuls/fotografia-purtret-da-famiglia-da-benedetto-vigne?id=AUDI20250120_NR_0003 «Fotografia – purtret da famiglia» da Benedetto Vigne].'' En: RTR, ils 20 da schaner 2025. Consultà ils 3 da matg 2026.
== Indicaziun da las funtaunas ==
<references />
[[Categoria:Musica]]
[[Categoria:Musica (Svizra)]]
[[Categoria:Musica rumantscha]]
[[Categoria:Litteratura]]
[[Categoria:Litteratura svizra]]
[[Categoria:Litteratura rumantscha]]
[[Categoria:Persunas rumantschas]]
laewlvqeetp9gjnep0gr0q1s8gg7jmn