Wikipedia rmwiki https://rm.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pagina_principala MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Multimedia Spezial Discussiun Utilisader Utilisader discussiun Wikipedia Wikipedia discussiun Datoteca Datoteca discussiun MediaWiki MediaWiki discussiun Model Model discussiun Agid Agid discussiun Categoria Categoria discussiun TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Wikipedia:Digidi 2026 4 15010 174891 174868 2026-10-24T19:41:21Z Albinfo 2471 /* Ideas per artitgels */ 174891 wikitext text/x-wiki ==Bainvegni== ===Ideas per artitgels=== * [[Utilisader:Bild-Sprache/«digidi» 2026: Propostas da projects per la Vichipedia]] * [[:Categoria:Vischnancas grischunas - per repassar]] ===Lavurs=== * [[…]] ===Giavischs per translaziuns=== * [[Utilisader:Albinfo/Translaziuns]] i6m6v8p5r9svfq1qjsjxx2r4viyebuk Alas 0 15012 174892 174890 2026-10-25T08:43:43Z Bild-Sprache 22665 174892 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiala, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha. bnmpryr5vgkt2t3biq7t24fefpd4hcx 174893 174892 2026-10-25T08:47:24Z Bild-Sprache 22665 174893 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiala, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Indicaziun da funtaunas == <references /> eikqk74qdhor41ufg4s5pi8l90d576i 174894 174893 2026-10-25T09:11:22Z Bild-Sprache 22665 174894 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiala, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref>Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Indicaziun da funtaunas == <references /> djg1hu45nj4ekjo07wmkuisq8doanu6 174895 174894 2026-10-25T09:15:40Z Bild-Sprache 22665 /* Svilup e precursur d' «ALAS» */ 174895 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiela, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref>Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> ==== Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch ==== == Indicaziun da funtaunas == <references /> tkebe7wvydi1kt8i6k4omt6qhojjyul 174896 174895 2026-10-25T09:22:27Z Bild-Sprache 22665 /* Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch */ 174896 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiela, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref>Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> ==== Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch ==== Aint il muond digitel tuocha il rumauntsch tals uschè numnos «Low-Resource Languages», perche cha in conguel cun las linguas cun ün grand territori linguistic nu existan bgers texts in rumauntsch aint l'internet. == Indicaziun da funtaunas == <references /> kp6lphx5n2f8sjr38db0r36hhaonqqz 174897 174896 2026-10-25T11:13:57Z Bild-Sprache 22665 /* Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch */ 174897 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiela, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref>Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> ==== Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch ==== Aint il muond digitel tuocha il rumauntsch tals uschè numnos «Low-Resource Languages», perche cha in conguel cun las linguas cun ün grand territori linguistic nu existan bgers texts in rumauntsch aint l'internet. Per trener programs da traducziun scu p. ex. «Alas» as drouva numerus texts digitalisos pustüt eir in minch' idiom. Ma la presenza bassa disponibla aint l'internet, cumplicha fich il svilup da sistems da traducziun. == Indicaziun da funtaunas == <references /> nqjxl1faxe9ozrngwiiespc1xm07o2i 174898 174897 2026-10-25T11:32:09Z Bild-Sprache 22665 /* Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch */ 174898 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiela, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref>Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> ==== Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch ==== Aint il muond digitel tuocha il rumauntsch tals uschè numnos «Low-Resource Languages», perche cha in conguel cun las linguas cun ün grand territori linguistic nu existan bgers texts in rumauntsch aint l'internet. Per trener programs da traducziun scu p. ex. «Alas» as drouva numerus texts digitalisos pustüt eir in minch' idiom.<ref>Angela Heldstab: ''[https://www.cl.uzh.ch/de/about-us/news/raetoromanisch-mt-explainer.html Forschungs-Blog: So funktioniert maschinelle Übersetzung für Rätoromanisch]''. In: Institut für Computerlinguistik, Universität Zürich (UZH). Consulto ils 25 ottober 2026.</ref> Ma la presenza bassa disponibla aint l'internet, cumplichaiva il svilup da sistems da traducziun fich. Applicaziuns d'IA scu ChatGPT, possedaiva bainschi già tschertas cugnuschentschas, ma quistas nu bastaivan proi na. Perque significha «Alas» ün progress important e represchainta ün' inovited exclusiva per la diversited dal rumauntsch cun sieus idioms e rumauntsch grischun. == Indicaziun da funtaunas == <references /> b5wd3929r6wlw8nj0heryuakpiam235 174899 174898 2026-10-25T11:41:13Z Bild-Sprache 22665 /* Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch */ 174899 wikitext text/x-wiki «'''ALAS'''» es ün sistem da traducziun sün basa d'intelligenza artificiela, chi sustegna la traducziun traunter rumauntsch e tudas-ch scu eir traunter tuot ils tschinch idioms rumauntschs. Que es il prüm sistem da traducziun, chi sustegna per il rumauntsch grischun eir ils tschinch idioms. «ALAS» es miss a disposiziun gratuitamaing e sainza procedura d'anunzcha e registraziun sur la pagina da la Lia Rumantscha.<ref>Men-Duri Ellemunter LR: ''«ALAS» – ün nouv sistem da traducziun per tuot ils idioms e Rumantsch Grischun''. In: [https://www.allegra.online/nr04-sommer-26/pagina-rumantscha/2105-alas-uen-nouv-sistem-da-traducziun-tuot-ils-idioms-e-rumantsch-grischun Allegra], numer 4, ils 14 avuost fin 11 settember 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Svilup e precursur d' «ALAS» == Già l'an 2022 ho la Radiotelevisiun Svizra Rumantscha (RTR) lantscho ed introdüt üna traducziun automatica traunter rumauntsch grischun e tudas-ch, nempe ün program da traducziun, chi d'eira sviluppo tres «UZH spin-off ''Supertext''».<ref>''Übersetzungsprogramm für die rätoromanische Sprache''. In: [https://www.liarumantscha.ch/sites/default/files/2025-04/MM_LR-RTR_Uebersetzungsprogramm%20für%20die%20raetoromanische%20Sprache.pdf Medienmitteilung Lia Rumantscha, RTR], 22 avrigl 2025. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref><ref name=":1">Melanie Nyfeler, Universität Zürich: ''[https://uepo.de/2026/05/19/raetoromanisch-ki-alas-von-uni-zuerich-und-lia-rumantscha-uebersetzt-in-alle-fuenf-varianten/ Rätoromanisch: KI «Alas» von Uni Zürich und Lia Rumantscha übersetzt in alle fünf Varianten]''. In: Das Übersetzungsportal. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> ==== Svidas per l'intelligenza artificiela cun üna lingua pitschna scu il rumauntsch ==== Aint il muond digitel tuocha il rumauntsch tals uschè numnos «Low-Resource Languages», perche cha in conguel cun las linguas cun ün grand territori linguistic nu existan bgers texts in rumauntsch aint l'internet. Per trener programs da traducziun scu p. ex. «Alas» as drouva numerus texts digitalisos pustüt eir in minch' idiom.<ref name=":2">Angela Heldstab: ''[https://www.cl.uzh.ch/de/about-us/news/raetoromanisch-mt-explainer.html Forschungs-Blog: So funktioniert maschinelle Übersetzung für Rätoromanisch]''. In: Institut für Computerlinguistik, Universität Zürich (UZH). Consulto ils 25 ottober 2026.</ref> Ma la presenza bassa disponibla aint l'internet, cumplichaiva il svilup da sistems da traducziun fich. Applicaziuns d'IA scu ChatGPT, possedaiva bainschi già tschertas cugnuschentschas, ma quistas nu bastaivan proi na. Perque significha «Alas» ün progress important e represchainta ün' inovited exclusiva per la diversited dal rumauntsch cun sieus idioms e rumauntsch grischun.<ref name=":2" /><ref name=":1" /><ref>''[https://www.rtr.ch/emissiuns/decodar-nossa-cultura/raetoromanisch/uebersetzungsprogramm-alas-deutsch-in-alle-raetoromanischen-idiome-uebersetzen Übersetzungsprogramm Alas – Deutsch in alle rätoromanischen Idiome übersetzen]''. In: RTR, Telesquard ils 28 avrigl 2026. Consulto ils 25 ottober 2026. </ref> == Indicaziun da funtaunas == <references /> 9avinx6bcque9aegdnqyfym2xckcwuh