Wikipedia
rnwiki
https://rn.wikipedia.org/wiki/Urupapuro_nyamukuru
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Vyisangije
Ikiyago
Uwukoresha
Ikiyago c'uwukoresha
Wikipedia
Ikiyago kuri Wikipedia
Dosiye
Ikiyago kw'idosiye
MediaWiki
Ikiyago kuri MediaWiki
Ingero
Ikiyago cerekeye ingero
Ubufasha
Ikiyago k'ubufasha
Umuce
Ikiyago cerekeye umuce
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Uburundi
0
1539
26965
26011
2026-05-08T23:21:04Z
~2026-27930-94
11425
26965
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Repuburika y’Uburundi<br />République du Burundi<br />Repubilika y'u Burundi <br /> Republic of Burundi'''<br />Jamhuri ya Burundi<br />
Ndungukulu kwa Burundi<big>Burunda Respubliko
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" | [[File:Flag of Burundi.svg|125px]]
| align="center" width="140px" | [[File:Blason du Burundi.svg|125px]]
|-
| align="center" width="140px" |
| align="center" width="140px" |
|}
|-
| align=center colspan=2 | [[File:LocationBurundi.svg|300px]]
|}
'''Repuburika y’Uburundi (Uburundi)''' ni igihugu kiri muri [[Bufirika|Afirika]] y’ubuseruko. Bukikujwe n'[[Urwanda]] mu buraruko; [[Tanzania|Tanzaniya]] mu buseruko hamwe na Repuburika iharanira intwaro rusangi ya Kongo ( [[RDC]] ) mu burengero. Ikiyaga [[Tanganyika]] kiri mu burengero bw’[[Uburundi]] kiri hafi y’umurwa mukuru w'ubutunzi ariwo [[Bujumbura]] kikaba ari ica kabiri kw’isi gifise munsi harehare kure cane.
* ''Izina ry’Igihugu'': Repuburika y’[[Uburundi]];
* ''Umurwa mukuru w'intwaro (Politike)'': [[Bujumbura|Gitega]];
*''Umurwa mukuru w'ubutunzi'': [[Bujumbura]];
* ''Uburinganire'': Ibirometero kwadarato 27.834 (incuro indwi izinga rya Mayoroka);
* ''Abanyagihugu'': 12.100.000 (2019) muri iyi myaka mirongo itatu iheze igitigiri c’abantu caraduze incuro kabiri;
* ''Ukurundana'': Abantu 435 ku kilometero kwadarato: Uburundi buri mu bihugu bifise abantu benshi muri [[Bufirika|Afirika]];
* ''Ukwikukira'': Ku wa mbere Mukakaro 1962 (01/07/1962); (vyakozwe n'Umuganwa Ludoviko GWAGASORE nawe akaba yarasanzwe ari UMUGANWA: umuganwa ni umwana w'umwami)
* ''Icitiro'': Umurundi, Umurundikazi.
== Akahise ==
Abashakashatsi bavuga ko Uburundi bwamyeho nk'igihugu cikwiye kuva mu kinjana ca 16. Mu mwaka w'1903 niho catakaza intahe y’ukwikukira igihe hashikiye abadagi; umwami w’ico gihe [[Mwezi Gisabo]] akaba yasinyanye nabo Amasezerano y’i Kiganda. Haheze ingwano ya mbere y’isi yose caciye gicurwa bufuni na buhoro n'igihugu c’Ububirigi. Uburundi bwarafatanijwe n’igihugu c'[[Urwanda]]: [[Rwanda-Urundi]]. Ku wa 1 Mukakaro 1962 niho casubira kuronka intahe yaco y'ukwikukira irondewe n'umuganwa [[Rudoviko Rwagasore|Rwagasore Rudoviko]] umuhungu w'umwami Mwambutsa Bangiricenge akaba n'umukuru w’umugambwe w'Abadasigana [[UPRONA]]. Uburundi cari igihugu cifashe kandi cagutse. Mu nyuma ku ntwaro y'Ababirigi gitakaza Ubugufi, imwe mu ntara yari nini, ica yegukira igihugu ca Tanzaniya.
Akahise k’Uburundi karanzwe n’igihe c’ubwami bwa kera bwabayeho imbere y’ubukoroni, n’imbibe zitahindutse. Uburundi bwashinze imizi kuva mu kinjana ca 16 canke ca 17 mu karere karimwo abantu kuva mu kimpumbi ca mbere imbere y’umuzo wa Yezu Kirisu. Bwari Ubwami bushingiye ku migenzo n’amategeko kama y’Imana, umwe wese akamenya ico ajejwe ariko kandi ata migenderanire ishemeye n’amakungu iriho. Ico gihugu rero kitagira imihora co muri Afirika y’Ubuseruko, gitumbereye mu karere k’ibiyaga binini kikaba kigizwe n’[[abahutu]] (bangana n’ibice 85%), [[abatutsi]] (bangana n’ibice 14%) n’[[abatwa]] (bangana n’igice 1%) kikaba kirangwa n’imico imwe n’ururimi rumwe. Indimi zizwi kandi zikoreshwa mu kazi ni ikirundi, igifaransa; igiswahili gikoreshwa canecane mu buzima b'urudandazwa.
Kuva Uburundi buronse ukwikukira, bwagize ingorane nyinshi zijanye n’ivy'imibano na poritike zagumye zigaruka ari zo zatumye haba indwano, haba abahungiye mu mahanga abandi bakegeranirizwa hagati mu gihugu, harasamburwa inyubakwa rusangi n’ubutunzi. Ingwano yabaye mu Burundi mu 1993, niyo yabaye ndende cane kandi ni nayo yagize inkurikizi mbi cane ku vyerekeye poritike. Kukaba nkako, uretse ihagarikwa ry’umuzo w'intwaro rusangi n’itituka ry’ivyerekana iterambere mu vyerekeye ubutunzi ico kiza nyene c’intambara cateye, caranatumye haba itituka ry’ubutegetsi n’akaranga mu bice vyinshi vy’igihugu.
Kimwe mu bituma indyane zidahera, ni igwirirana ry’abantu mu matongo yaze n’inkurikizi zaryo ku butunzi busanzwe bushimikiye canecane k'uburimyi. Abenegihugu bangana n'imiriyoni umunani ugereranije bagwirirana ku rugero rugwijije na kabiri uko imyaka mirongo itatu iheze, bakagwira kurugero rungana n’ibice bitatu kw'ijana (3%) ku mwaka. Tugereranije, dusanga hafi ica kabiri c’abarundi bafise munsi y’imyaka 15, ibice bingana mirongo icenda kw'ijana (90%) babeshwaho n’uburimyi.
[[File:FLII_Burundi.png|thumb|FLII Burundi]]
Abangana n’ibice mirondo indwi (70%) nabo usanga baronka agahembo kari munsi y’idorari rimwe ry’Abanyamerika ku musi.
Inyuma y’ihagarikwa ry'intwaro rusangi mu 1993, ibihugu bigize kano karere ([[Ubuganda]], Tanzaniya, Afirika y’epfo), bishigikiwe n’amakungu , vyarafashe ingingo yo kugarukana amahoro mu gihugu, ibiganiro vyatumye haba ishirwa ry’igikumu i Arusha ku masezerano y’amahoro n’umwumvikano mu Burundi. Amasezerano y’i Arusha ashimikiye ku mwumvikano n’ubumwe mu gihugu, agategekanya n’ingene abadasangiye ubwoko boserukirwa ata mahinyu. Ishirwa mu ngiro ry’Amasezerano ryabaye intango y’intwaro y’infatakibanza, mu ntambwe yashitseko iyihambaye ikaba yabaye ishikirizwa muri Gitugutu umwaka wa 2001, ry’ibwirizwa shingiro rigenga itunganywa ry’inzego mu kiringo c’amezi 36.
Muri Ruhuhuma umwaka wa 2005, Abarundi barahamagariwe kwemeza irindi bwirizwa shingiro biciye mu matora. Iryo bwirizwa shingiro risubirira iryamaze amezi 36, rirasigura neza ko Uburundi ari irepuburika yigenga, ifise intwaro rusangi kandi itisunga idini na rimwe , " yubahiriza ubudasa bw’amoko n’amadini ". Iryo bwirizwa shingiro rirubahiriza urugero amoko aserukirwa mu vya poritike, mu nzego, mu buzi bwa reta, rikongera rikubahiriza intwaro ihuriyemwo abanyeporitike n’abajejwe umutekano mu gushinga urugero ahahutu n’abatutsi baserukirwako, badasize inyuma kwubahiriza uguserukirwa kw’abakenyezi ku bice 30%.
== Ubutunzi ==
[[File:Burundi_2010_2.jpg|thumb|Burundi 2010 2]]
Uburundi ni igihugu gitunzwe canecane n´uburimyi hamwe n´ubworozi. Ibice mirongo icenda kw'ijana (90%) vy´abarundi nico bakora. Kuva mu 1993 aho ingwano itereye bifatanijwe n´ibihano bwafatiwe mu 1996 n´ibihugu bibanyi vyo kwugara imbibe; ubukene bwariyongereye cane. Ubu Uburundi buriko buranaganaga kuva aho hasinyiwe amasezerano hagati y'imigwi yahora irwanya ubutegetsi hamwe n'igisoda ca reta. Abahinga babona ko Uburundi bufise kazoza keza.
* [[Ubwislamu mu Burundi]]
== Indero ==
[[File:Juego_Burundi.jpg|thumb|Juego Burundi]]
[[Amashure matoya]] : Mu Burundi, abana batangura amashure matoya bafise imyaka itandatu.
Amashure matoya atunganijwe mu myaka itandatu. Umwaka wa gatandatu uherezwa n'ikibazo ca Reta giha abarushije abandi uburenganzira bwo kwiga mu mashure yisumbuye akukira Reta. Abamenye mugabo bataronse ubwo burenganzira, baca biga amashure yisumbuye akukira amakomine. Abo kinaniye barashobora guhitira canke bagaheba kwiga, bakaja kurondera ubuzima mu myuga mitomito. Abenshi muri abo birabagora cane kwiteza imbere kuko baba bavuye mw'ishure bakiri bato kandi ata bumenyi bukwiye bafise.
[[Amashure y'isumbuye]]
Mu Burundi abana batangura amashure yisumbuye bafise imyaka icumi n'ibiri canke icumi n'itatu iyo batahitiye. Mu bisanzwe amashure yisumbuye agizwe n'ibice bibiri. Mu gice ca mbere abana bamara imyaka ine ku ntebe y'ishure.Ivyirwa bikuru bikuru bakurikira ni ibi: 1. Indimi(ikirundi, igifaransa n'icongereza ubu harimwo n'igiswahili): 2. Ibiharuro 3. Akahise 4. Indonda bihugu 5. Uburimyi 6. Kunonora imitsi 7. Ubuhinga
Kugira babandanye igice ca kabiri, bategerezwa kumenya ikibazo co mu mwaka w'icumi. Abafise ubumenyi bujanye n'ibiharuro, barashobora guhitamwo kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'ibiharuro n'ibindi vyirwa bijanye. Abafise amanota meza mu ndimi n'ibindi vyirwa bijanye na bo bashobora kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'indimi. Muri ico gihe, ivyirwa abana biga biba bishimikiye ku ndimi canke ku biharuro. Bitayeko, abana barashobora guhitamwo kwiga amashure y'imyuga. Abana bahisemwo kunonosora ibiharuro canke indimi, bategerezwa gukora ikibazo co mu mwaka w'icumi na gatatu. Ni ikibazo ca Reta gihambaye cane gitanga uburenganzira bwo kwinjira muri kaminuza. (Ariko ivyo vyose kugeza unomusi vyinshi vyarahindutse kubera haje ISHURE SHINGIRO).<ref>{{cite web|url=http://www.university-directory.eu/Burundi/Burundi-Universities.html|title=Amashure kaminuza}}</ref>
<br /><gallery mode="packed" heights="100" class="center">
File:Juego Burundi escondida.jpg
File:Batwa women in Burundi.jpg
File:Burundi tamarillo.jpg
File:Karuzi Burundi goats.jpg
</gallery>
== Notes ==
<references/>
== Liens ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Burundi Uburundi @ Wikimedia Commons]
[[Category:Burundi|*]]
tkisuzq7em1i4y5srvqogsd8i6srgsn
26966
26965
2026-05-08T23:25:31Z
~2026-27930-94
11425
Byahinduwe na [[User:Kxeon]]...
26966
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Repuburika y’Uburundi<br />République du Burundi<br /> Republic of Burundi'''<br />Jamhuri ya Burundi<br />
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" | [[File:Flag of Burundi.svg|125px]]
| align="center" width="140px" | [[File:Blason du Burundi.svg|125px]]
|-
| align="center" width="140px" |
| align="center" width="140px" |
|}
|-
| align=center colspan=2 | [[File:LocationBurundi.svg|300px]]
|}
'''Repuburika y’Uburundi (Uburundi)''' ni igihugu kiri muri [[Bufirika|Afirika]] y’ubuseruko. Bukikujwe n'[[Urwanda]] mu buraruko; [[Tanzania|Tanzaniya]] mu buseruko hamwe na Repuburika iharanira intwaro rusangi ya Kongo ( [[RDC]] ) mu burengero. Ikiyaga [[Tanganyika]] kiri mu burengero bw’[[Uburundi]] kiri hafi y’umurwa mukuru w'ubutunzi ariwo [[Bujumbura]] kikaba ari ica kabiri kw’isi gifise munsi harehare kure cane.
* ''Izina ry’Igihugu'': Repuburika y’[[Uburundi]];
* ''Umurwa mukuru w'intwaro (Politike)'': [[Bujumbura|Gitega]];
*''Umurwa mukuru w'ubutunzi'': [[Bujumbura]];
* ''Uburinganire'': Ibirometero kwadarato 27.834 (incuro indwi izinga rya Mayoroka);
* ''Abanyagihugu'': 12.100.000 (2019) muri iyi myaka mirongo itatu iheze igitigiri c’abantu caraduze incuro kabiri;
* ''Ukurundana'': Abantu 435 ku kilometero kwadarato: Uburundi buri mu bihugu bifise abantu benshi muri [[Bufirika|Afirika]];
* ''Ukwikukira'': Ku wa mbere Mukakaro 1962 (01/07/1962); (vyakozwe n'Umuganwa Ludoviko GWAGASORE nawe akaba yarasanzwe ari UMUGANWA: umuganwa ni umwana w'umwami)
* ''Icitiro'': Umurundi, Umurundikazi.
== Akahise ==
Abashakashatsi bavuga ko Uburundi bwamyeho nk'igihugu cikwiye kuva mu kinjana ca 16. Mu mwaka w'1903 niho catakaza intahe y’ukwikukira igihe hashikiye abadagi; umwami w’ico gihe [[Mwezi Gisabo]] akaba yasinyanye nabo Amasezerano y’i Kiganda. Haheze ingwano ya mbere y’isi yose caciye gicurwa bufuni na buhoro n'igihugu c’Ububirigi. Uburundi bwarafatanijwe n’igihugu c'[[Urwanda]]: [[Rwanda-Urundi]]. Ku wa 1 Mukakaro 1962 niho casubira kuronka intahe yaco y'ukwikukira irondewe n'umuganwa [[Rudoviko Rwagasore|Rwagasore Rudoviko]] umuhungu w'umwami Mwambutsa Bangiricenge akaba n'umukuru w’umugambwe w'Abadasigana [[UPRONA]]. Uburundi cari igihugu cifashe kandi cagutse. Mu nyuma ku ntwaro y'Ababirigi gitakaza Ubugufi, imwe mu ntara yari nini, ica yegukira igihugu ca Tanzaniya.
Akahise k’Uburundi karanzwe n’igihe c’ubwami bwa kera bwabayeho imbere y’ubukoroni, n’imbibe zitahindutse. Uburundi bwashinze imizi kuva mu kinjana ca 16 canke ca 17 mu karere karimwo abantu kuva mu kimpumbi ca mbere imbere y’umuzo wa Yezu Kirisu. Bwari Ubwami bushingiye ku migenzo n’amategeko kama y’Imana, umwe wese akamenya ico ajejwe ariko kandi ata migenderanire ishemeye n’amakungu iriho. Ico gihugu rero kitagira imihora co muri Afirika y’Ubuseruko, gitumbereye mu karere k’ibiyaga binini kikaba kigizwe n’[[abahutu]] (bangana n’ibice 85%), [[abatutsi]] (bangana n’ibice 14%) n’[[abatwa]] (bangana n’igice 1%) kikaba kirangwa n’imico imwe n’ururimi rumwe. Indimi zizwi kandi zikoreshwa mu kazi ni ikirundi, igifaransa; igiswahili gikoreshwa canecane mu buzima b'urudandazwa.
Kuva Uburundi buronse ukwikukira, bwagize ingorane nyinshi zijanye n’ivy'imibano na poritike zagumye zigaruka ari zo zatumye haba indwano, haba abahungiye mu mahanga abandi bakegeranirizwa hagati mu gihugu, harasamburwa inyubakwa rusangi n’ubutunzi. Ingwano yabaye mu Burundi mu 1993, niyo yabaye ndende cane kandi ni nayo yagize inkurikizi mbi cane ku vyerekeye poritike. Kukaba nkako, uretse ihagarikwa ry’umuzo w'intwaro rusangi n’itituka ry’ivyerekana iterambere mu vyerekeye ubutunzi ico kiza nyene c’intambara cateye, caranatumye haba itituka ry’ubutegetsi n’akaranga mu bice vyinshi vy’igihugu.
Kimwe mu bituma indyane zidahera, ni igwirirana ry’abantu mu matongo yaze n’inkurikizi zaryo ku butunzi busanzwe bushimikiye canecane k'uburimyi. Abenegihugu bangana n'imiriyoni umunani ugereranije bagwirirana ku rugero rugwijije na kabiri uko imyaka mirongo itatu iheze, bakagwira kurugero rungana n’ibice bitatu kw'ijana (3%) ku mwaka. Tugereranije, dusanga hafi ica kabiri c’abarundi bafise munsi y’imyaka 15, ibice bingana mirongo icenda kw'ijana (90%) babeshwaho n’uburimyi.
[[File:FLII_Burundi.png|thumb|FLII Burundi]]
Abangana n’ibice mirondo indwi (70%) nabo usanga baronka agahembo kari munsi y’idorari rimwe ry’Abanyamerika ku musi.
Inyuma y’ihagarikwa ry'intwaro rusangi mu 1993, ibihugu bigize kano karere ([[Ubuganda]], Tanzaniya, Afirika y’epfo), bishigikiwe n’amakungu , vyarafashe ingingo yo kugarukana amahoro mu gihugu, ibiganiro vyatumye haba ishirwa ry’igikumu i Arusha ku masezerano y’amahoro n’umwumvikano mu Burundi. Amasezerano y’i Arusha ashimikiye ku mwumvikano n’ubumwe mu gihugu, agategekanya n’ingene abadasangiye ubwoko boserukirwa ata mahinyu. Ishirwa mu ngiro ry’Amasezerano ryabaye intango y’intwaro y’infatakibanza, mu ntambwe yashitseko iyihambaye ikaba yabaye ishikirizwa muri Gitugutu umwaka wa 2001, ry’ibwirizwa shingiro rigenga itunganywa ry’inzego mu kiringo c’amezi 36.
Muri Ruhuhuma umwaka wa 2005, Abarundi barahamagariwe kwemeza irindi bwirizwa shingiro biciye mu matora. Iryo bwirizwa shingiro risubirira iryamaze amezi 36, rirasigura neza ko Uburundi ari irepuburika yigenga, ifise intwaro rusangi kandi itisunga idini na rimwe , " yubahiriza ubudasa bw’amoko n’amadini ". Iryo bwirizwa shingiro rirubahiriza urugero amoko aserukirwa mu vya poritike, mu nzego, mu buzi bwa reta, rikongera rikubahiriza intwaro ihuriyemwo abanyeporitike n’abajejwe umutekano mu gushinga urugero ahahutu n’abatutsi baserukirwako, badasize inyuma kwubahiriza uguserukirwa kw’abakenyezi ku bice 30%.
== Ubutunzi ==
[[File:Burundi_2010_2.jpg|thumb|Burundi 2010 2]]
Uburundi ni igihugu gitunzwe canecane n´uburimyi hamwe n´ubworozi. Ibice mirongo icenda kw'ijana (90%) vy´abarundi nico bakora. Kuva mu 1993 aho ingwano itereye bifatanijwe n´ibihano bwafatiwe mu 1996 n´ibihugu bibanyi vyo kwugara imbibe; ubukene bwariyongereye cane. Ubu Uburundi buriko buranaganaga kuva aho hasinyiwe amasezerano hagati y'imigwi yahora irwanya ubutegetsi hamwe n'igisoda ca reta. Abahinga babona ko Uburundi bufise kazoza keza.
* [[Ubwislamu mu Burundi]]
== Indero ==
[[File:Juego_Burundi.jpg|thumb|Juego Burundi]]
[[Amashure matoya]] : Mu Burundi, abana batangura amashure matoya bafise imyaka itandatu.
Amashure matoya atunganijwe mu myaka itandatu. Umwaka wa gatandatu uherezwa n'ikibazo ca Reta giha abarushije abandi uburenganzira bwo kwiga mu mashure yisumbuye akukira Reta. Abamenye mugabo bataronse ubwo burenganzira, baca biga amashure yisumbuye akukira amakomine. Abo kinaniye barashobora guhitira canke bagaheba kwiga, bakaja kurondera ubuzima mu myuga mitomito. Abenshi muri abo birabagora cane kwiteza imbere kuko baba bavuye mw'ishure bakiri bato kandi ata bumenyi bukwiye bafise.
[[Amashure y'isumbuye]]
Mu Burundi abana batangura amashure yisumbuye bafise imyaka icumi n'ibiri canke icumi n'itatu iyo batahitiye. Mu bisanzwe amashure yisumbuye agizwe n'ibice bibiri. Mu gice ca mbere abana bamara imyaka ine ku ntebe y'ishure.Ivyirwa bikuru bikuru bakurikira ni ibi: 1. Indimi(ikirundi, igifaransa n'icongereza ubu harimwo n'igiswahili): 2. Ibiharuro 3. Akahise 4. Indonda bihugu 5. Uburimyi 6. Kunonora imitsi 7. Ubuhinga
Kugira babandanye igice ca kabiri, bategerezwa kumenya ikibazo co mu mwaka w'icumi. Abafise ubumenyi bujanye n'ibiharuro, barashobora guhitamwo kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'ibiharuro n'ibindi vyirwa bijanye. Abafise amanota meza mu ndimi n'ibindi vyirwa bijanye na bo bashobora kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'indimi. Muri ico gihe, ivyirwa abana biga biba bishimikiye ku ndimi canke ku biharuro. Bitayeko, abana barashobora guhitamwo kwiga amashure y'imyuga. Abana bahisemwo kunonosora ibiharuro canke indimi, bategerezwa gukora ikibazo co mu mwaka w'icumi na gatatu. Ni ikibazo ca Reta gihambaye cane gitanga uburenganzira bwo kwinjira muri kaminuza. (Ariko ivyo vyose kugeza unomusi vyinshi vyarahindutse kubera haje ISHURE SHINGIRO).<ref>{{cite web|url=http://www.university-directory.eu/Burundi/Burundi-Universities.html|title=Amashure kaminuza}}</ref>
<br /><gallery mode="packed" heights="100" class="center">
File:Juego Burundi escondida.jpg
File:Batwa women in Burundi.jpg
File:Burundi tamarillo.jpg
File:Karuzi Burundi goats.jpg
</gallery>
== Notes ==
<references/>
== Liens ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Burundi Uburundi @ Wikimedia Commons]
[[Category:Burundi|*]]
px0p279l76xx5apm8vdvys0q6ppda47
26967
26966
2026-05-08T23:26:14Z
~2026-27930-94
11425
26967
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Repuburika y’Uburundi<br />République du Burundi<br />Jamhuri ya Burundi<br />Republic of Burundi'''
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" | [[File:Flag of Burundi.svg|125px]]
| align="center" width="140px" | [[File:Blason du Burundi.svg|125px]]
|-
| align="center" width="140px" |
| align="center" width="140px" |
|}
|-
| align=center colspan=2 | [[File:LocationBurundi.svg|300px]]
|}
'''Repuburika y’Uburundi (Uburundi)''' ni igihugu kiri muri [[Bufirika|Afirika]] y’ubuseruko. Bukikujwe n'[[Urwanda]] mu buraruko; [[Tanzania|Tanzaniya]] mu buseruko hamwe na Repuburika iharanira intwaro rusangi ya Kongo ( [[RDC]] ) mu burengero. Ikiyaga [[Tanganyika]] kiri mu burengero bw’[[Uburundi]] kiri hafi y’umurwa mukuru w'ubutunzi ariwo [[Bujumbura]] kikaba ari ica kabiri kw’isi gifise munsi harehare kure cane.
* ''Izina ry’Igihugu'': Repuburika y’[[Uburundi]];
* ''Umurwa mukuru w'intwaro (Politike)'': [[Bujumbura|Gitega]];
*''Umurwa mukuru w'ubutunzi'': [[Bujumbura]];
* ''Uburinganire'': Ibirometero kwadarato 27.834 (incuro indwi izinga rya Mayoroka);
* ''Abanyagihugu'': 12.100.000 (2019) muri iyi myaka mirongo itatu iheze igitigiri c’abantu caraduze incuro kabiri;
* ''Ukurundana'': Abantu 435 ku kilometero kwadarato: Uburundi buri mu bihugu bifise abantu benshi muri [[Bufirika|Afirika]];
* ''Ukwikukira'': Ku wa mbere Mukakaro 1962 (01/07/1962); (vyakozwe n'Umuganwa Ludoviko GWAGASORE nawe akaba yarasanzwe ari UMUGANWA: umuganwa ni umwana w'umwami)
* ''Icitiro'': Umurundi, Umurundikazi.
== Akahise ==
Abashakashatsi bavuga ko Uburundi bwamyeho nk'igihugu cikwiye kuva mu kinjana ca 16. Mu mwaka w'1903 niho catakaza intahe y’ukwikukira igihe hashikiye abadagi; umwami w’ico gihe [[Mwezi Gisabo]] akaba yasinyanye nabo Amasezerano y’i Kiganda. Haheze ingwano ya mbere y’isi yose caciye gicurwa bufuni na buhoro n'igihugu c’Ububirigi. Uburundi bwarafatanijwe n’igihugu c'[[Urwanda]]: [[Rwanda-Urundi]]. Ku wa 1 Mukakaro 1962 niho casubira kuronka intahe yaco y'ukwikukira irondewe n'umuganwa [[Rudoviko Rwagasore|Rwagasore Rudoviko]] umuhungu w'umwami Mwambutsa Bangiricenge akaba n'umukuru w’umugambwe w'Abadasigana [[UPRONA]]. Uburundi cari igihugu cifashe kandi cagutse. Mu nyuma ku ntwaro y'Ababirigi gitakaza Ubugufi, imwe mu ntara yari nini, ica yegukira igihugu ca Tanzaniya.
Akahise k’Uburundi karanzwe n’igihe c’ubwami bwa kera bwabayeho imbere y’ubukoroni, n’imbibe zitahindutse. Uburundi bwashinze imizi kuva mu kinjana ca 16 canke ca 17 mu karere karimwo abantu kuva mu kimpumbi ca mbere imbere y’umuzo wa Yezu Kirisu. Bwari Ubwami bushingiye ku migenzo n’amategeko kama y’Imana, umwe wese akamenya ico ajejwe ariko kandi ata migenderanire ishemeye n’amakungu iriho. Ico gihugu rero kitagira imihora co muri Afirika y’Ubuseruko, gitumbereye mu karere k’ibiyaga binini kikaba kigizwe n’[[abahutu]] (bangana n’ibice 85%), [[abatutsi]] (bangana n’ibice 14%) n’[[abatwa]] (bangana n’igice 1%) kikaba kirangwa n’imico imwe n’ururimi rumwe. Indimi zizwi kandi zikoreshwa mu kazi ni ikirundi, igifaransa; igiswahili gikoreshwa canecane mu buzima b'urudandazwa.
Kuva Uburundi buronse ukwikukira, bwagize ingorane nyinshi zijanye n’ivy'imibano na poritike zagumye zigaruka ari zo zatumye haba indwano, haba abahungiye mu mahanga abandi bakegeranirizwa hagati mu gihugu, harasamburwa inyubakwa rusangi n’ubutunzi. Ingwano yabaye mu Burundi mu 1993, niyo yabaye ndende cane kandi ni nayo yagize inkurikizi mbi cane ku vyerekeye poritike. Kukaba nkako, uretse ihagarikwa ry’umuzo w'intwaro rusangi n’itituka ry’ivyerekana iterambere mu vyerekeye ubutunzi ico kiza nyene c’intambara cateye, caranatumye haba itituka ry’ubutegetsi n’akaranga mu bice vyinshi vy’igihugu.
Kimwe mu bituma indyane zidahera, ni igwirirana ry’abantu mu matongo yaze n’inkurikizi zaryo ku butunzi busanzwe bushimikiye canecane k'uburimyi. Abenegihugu bangana n'imiriyoni umunani ugereranije bagwirirana ku rugero rugwijije na kabiri uko imyaka mirongo itatu iheze, bakagwira kurugero rungana n’ibice bitatu kw'ijana (3%) ku mwaka. Tugereranije, dusanga hafi ica kabiri c’abarundi bafise munsi y’imyaka 15, ibice bingana mirongo icenda kw'ijana (90%) babeshwaho n’uburimyi.
[[File:FLII_Burundi.png|thumb|FLII Burundi]]
Abangana n’ibice mirondo indwi (70%) nabo usanga baronka agahembo kari munsi y’idorari rimwe ry’Abanyamerika ku musi.
Inyuma y’ihagarikwa ry'intwaro rusangi mu 1993, ibihugu bigize kano karere ([[Ubuganda]], Tanzaniya, Afirika y’epfo), bishigikiwe n’amakungu , vyarafashe ingingo yo kugarukana amahoro mu gihugu, ibiganiro vyatumye haba ishirwa ry’igikumu i Arusha ku masezerano y’amahoro n’umwumvikano mu Burundi. Amasezerano y’i Arusha ashimikiye ku mwumvikano n’ubumwe mu gihugu, agategekanya n’ingene abadasangiye ubwoko boserukirwa ata mahinyu. Ishirwa mu ngiro ry’Amasezerano ryabaye intango y’intwaro y’infatakibanza, mu ntambwe yashitseko iyihambaye ikaba yabaye ishikirizwa muri Gitugutu umwaka wa 2001, ry’ibwirizwa shingiro rigenga itunganywa ry’inzego mu kiringo c’amezi 36.
Muri Ruhuhuma umwaka wa 2005, Abarundi barahamagariwe kwemeza irindi bwirizwa shingiro biciye mu matora. Iryo bwirizwa shingiro risubirira iryamaze amezi 36, rirasigura neza ko Uburundi ari irepuburika yigenga, ifise intwaro rusangi kandi itisunga idini na rimwe , " yubahiriza ubudasa bw’amoko n’amadini ". Iryo bwirizwa shingiro rirubahiriza urugero amoko aserukirwa mu vya poritike, mu nzego, mu buzi bwa reta, rikongera rikubahiriza intwaro ihuriyemwo abanyeporitike n’abajejwe umutekano mu gushinga urugero ahahutu n’abatutsi baserukirwako, badasize inyuma kwubahiriza uguserukirwa kw’abakenyezi ku bice 30%.
== Ubutunzi ==
[[File:Burundi_2010_2.jpg|thumb|Burundi 2010 2]]
Uburundi ni igihugu gitunzwe canecane n´uburimyi hamwe n´ubworozi. Ibice mirongo icenda kw'ijana (90%) vy´abarundi nico bakora. Kuva mu 1993 aho ingwano itereye bifatanijwe n´ibihano bwafatiwe mu 1996 n´ibihugu bibanyi vyo kwugara imbibe; ubukene bwariyongereye cane. Ubu Uburundi buriko buranaganaga kuva aho hasinyiwe amasezerano hagati y'imigwi yahora irwanya ubutegetsi hamwe n'igisoda ca reta. Abahinga babona ko Uburundi bufise kazoza keza.
* [[Ubwislamu mu Burundi]]
== Indero ==
[[File:Juego_Burundi.jpg|thumb|Juego Burundi]]
[[Amashure matoya]] : Mu Burundi, abana batangura amashure matoya bafise imyaka itandatu.
Amashure matoya atunganijwe mu myaka itandatu. Umwaka wa gatandatu uherezwa n'ikibazo ca Reta giha abarushije abandi uburenganzira bwo kwiga mu mashure yisumbuye akukira Reta. Abamenye mugabo bataronse ubwo burenganzira, baca biga amashure yisumbuye akukira amakomine. Abo kinaniye barashobora guhitira canke bagaheba kwiga, bakaja kurondera ubuzima mu myuga mitomito. Abenshi muri abo birabagora cane kwiteza imbere kuko baba bavuye mw'ishure bakiri bato kandi ata bumenyi bukwiye bafise.
[[Amashure y'isumbuye]]
Mu Burundi abana batangura amashure yisumbuye bafise imyaka icumi n'ibiri canke icumi n'itatu iyo batahitiye. Mu bisanzwe amashure yisumbuye agizwe n'ibice bibiri. Mu gice ca mbere abana bamara imyaka ine ku ntebe y'ishure.Ivyirwa bikuru bikuru bakurikira ni ibi: 1. Indimi(ikirundi, igifaransa n'icongereza ubu harimwo n'igiswahili): 2. Ibiharuro 3. Akahise 4. Indonda bihugu 5. Uburimyi 6. Kunonora imitsi 7. Ubuhinga
Kugira babandanye igice ca kabiri, bategerezwa kumenya ikibazo co mu mwaka w'icumi. Abafise ubumenyi bujanye n'ibiharuro, barashobora guhitamwo kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'ibiharuro n'ibindi vyirwa bijanye. Abafise amanota meza mu ndimi n'ibindi vyirwa bijanye na bo bashobora kubandanya amashure yisumbuye mu gisata c'indimi. Muri ico gihe, ivyirwa abana biga biba bishimikiye ku ndimi canke ku biharuro. Bitayeko, abana barashobora guhitamwo kwiga amashure y'imyuga. Abana bahisemwo kunonosora ibiharuro canke indimi, bategerezwa gukora ikibazo co mu mwaka w'icumi na gatatu. Ni ikibazo ca Reta gihambaye cane gitanga uburenganzira bwo kwinjira muri kaminuza. (Ariko ivyo vyose kugeza unomusi vyinshi vyarahindutse kubera haje ISHURE SHINGIRO).<ref>{{cite web|url=http://www.university-directory.eu/Burundi/Burundi-Universities.html|title=Amashure kaminuza}}</ref>
<br /><gallery mode="packed" heights="100" class="center">
File:Juego Burundi escondida.jpg
File:Batwa women in Burundi.jpg
File:Burundi tamarillo.jpg
File:Karuzi Burundi goats.jpg
</gallery>
== Notes ==
<references/>
== Liens ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Burundi Uburundi @ Wikimedia Commons]
[[Category:Burundi|*]]
e8riyqsgkpx7ezg20muaz0cp4fxe4ay
Kanada
0
2720
26972
26953
2026-05-09T01:55:57Z
~2026-27930-94
11425
26972
wikitext
text/x-wiki
[[File:Canada (orthographic projection).svg|thumb|<span style="color:grey">Kanada</span>]]
[[File:Flag of Canada (Pantone).svg|thumb|<span style="color:grey"></span>]]
'''Kanada''' (izina riri mu rurimi rw'i [[Cyongereza]] no mu [[Gifaransa]] : ''Canada'' ) ni [[igihugu]] kinini giherereye mu gice co mu buraruko y’umugabane wa [[Amerika ya Ruguru]] Gikikijwe n’ibahari ya [[Atalantike]] mu buseruko, ibahari ya [[Pasifike]] mu burengero n’ibahari ya [[Arikitike]] mu buraruko. Nico gihugu ca kabiri kinini ku isi mu buringanire nyuma y’u Burusiya, aho gifise uburinganire bwa [[kilometero kare]] 9,984,670. Kanada ihana imbibe na [[Leta Zunze Ubumwe z’Amerika]] mu maja epfo no mu majaruguru y’uburengerazuba, ukaba ariwo mupaka muremure ku isi.
Umugwa mukuru wa Kanada ni Ottawa.
Abantu baja muri Kanada kugira ngo baronke ubuhungiro, bahunga gutotezwa mu bihugu vyabo canke mukarere baherereye mwo.
Abakozi benshi mu kigo gifasha gutura nabo bari abimuka. Benshi bavuga izindi ndimi wongereyeko [[Icongereza]] canke [[Igifaransa]].
Kanada yakira abimukira barenze 200,000 buri mwaka. Abageze kuri bane kw’ijana (4%), ni impunzi kandi zifashwa na Leta. Ivyo birashoboka kubera ikori itangwa n’abandi banyagihugu ba Kanada.
Kanada ikaba ifise abantu bashika 41.575.585 ku mwaka 2025.
[[File:One_Yonge_Street_August_2017.jpg|thumb|One Yonge Street, Toronto, August 2017]]
[[File:Peyto_Lake-Banff_NP-Canada.jpg|thumb|Peyto Lake-Banff NP-Canada]]
[[File:Basílica_de_Notre-Dame,_Montreal,_Canadá,_2017-08-11,_DD_20-22_HDR.jpg|thumb|Basílica de Notre-Dame, Montreal, Canadá, 2017-08-11, DD 20-22 HDR]]
[[Category:Amerika]]
4fxoyyzv1ftxl21yqneypeme18x8n7c
Bujumbura
0
3397
26969
26930
2026-05-08T23:29:05Z
~2026-27930-94
11425
26969
wikitext
text/x-wiki
[[File:BujumburaFromCathedral.jpg|thumbnail|right|250px|Bujumbura]]
'''Bujumbura''' ni umurwa mukuru (w'ubudandaji) w'igihugu c'[[Uburundi]] mu vyerekeye Ubutunzi.
* ''[[Uburinganire]]'': Ibirometero kwadarato 127 ( ijana na mirongo ibiri n'indwi)
* ''[[Abanyagihugu]]'': 1.359.150 (2025)
* ''[[Ukurundana]]'': Abantu 12.859 ku kirometero kwadarato kimwe gusa
Bujumbura ni umurwa mukuru w'[[Uburundi|uburund]]<nowiki/>i muvyerekeye Ubutunzi inyuma y'aho Gitega ibaye umurwa mukuru wa politike. Nico gisagara cambere kinini mu [[Uburundi|Burundi]] kigatera caguka cane. Muri 2008 cari gifise uburinganire bungana n'ibirometero kwadarato 87 ubu naho kikaba kigeze ku birometero kwadarato 127(ijana na mirongo ibiri nk'indwi). Ico gisagara cahora gifise ama komine 13 ( icumi n'atatu) Ubu naho kikaba gifise ama komine 3(atatu) gusa inyuma y'ingaburo nshasha y'ico gisagara. Ayo makomine atatu akaba ari '''Muha''', '''Mukaza''' na '''Ntahangwa'''. Komine Ntahangwa ikaba iherereye mu buraruko bw'ico gisagara ca Bujumbura ikagarukira ku ruzi Ntahangwa, komine Mukaza nayo ikaba iherereye neza neza hagati, ikaba iri hagati y'uruzi Ntahangwa na Muha.Komine Muha Iherereye mu bumanuko bw'ico gisagara ca Bujumbura igahera ku ruzi Muha itera imanuka.
[[Bujumbura]] nyene kikaba arico gisagara kirangwamwo ikibuga c'indege mpuz' amakungu Melchior Ndadaye.
[[File:Bujumbura.jpg|thumb|Bujumbura]]
[[File:BujumburaAirport.jpg|thumb|Aéroport international de Bujumbura]]
[https://web.archive.org/web/20210627200711/https://indundi.com/2020/04/18/burundi-ikibuga-cindege-mpuzamakungu-melchior-ndadaye-kibandanya-cugawe/]
Mubijanye na kahise naho Igisagara ca Bujumbura, ku Badagi n'aba Birigi citwa Usumbura kikaba carigisagara c'ibihugu bibiri navyo bikaba vyari [[Uburundi]] n'[[Urwanda]]. Ariko inyuma y'ukwikura kw'igihugu harabaye ihinduka kuko ivyo bihugu bibiri vyari igihugu kimwe kikaba citwa Rwanda-Urundi, igisagara kikaba Usumbura ikaba ari [[Bujumbura]]. Rero inyuma y'ukwikura [[uburundi]] bwaciye bwitwa [[Uburundi|Burundi]] hama igisaga caco citwa [[Bujumbura]].
----
<gallery class="center" mode="packed">
File:Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (2).jpg
File:View of bujumbura.JPG
File:Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (6).jpg
File:Downtown Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (1).jpg
File:Genevieve's office in Bujumbura - Flickr - Dave Proffer.jpg
File:Neighbourhood of Bujumbura without organised wastewater and waste management (6908380335).jpg
File:Cathédrale Regina Mundi de Bujumbura, 2006.jpg
File:Burundi Bujumbura Airport 01 (15835487740).jpg
</gallery>
[[Category:Burundi]]
[[Category:Bujumbura|*]]
[[File:Leo_2_Bujumbura_(5846644762).jpg|thumb|Leo 2 Bujumbura (5846644762)]]
<br />
rbf2tffbvy58r0po1ejlpxxpjxhcqw4
26970
26969
2026-05-08T23:29:21Z
~2026-27930-94
11425
26970
wikitext
text/x-wiki
[[File:BujumburaFromCathedral.jpg|thumbnail|right|250px|Bujumbura]]
'''Bujumbura''' ni umurwa mukuru (w'ubudandaji) w'igihugu c'[[Uburundi]] mu vyerekeye Ubutunzi.
* ''[[Uburinganire]]'': Ibirometero kwadarato 127 ( ijana na mirongo ibiri n'indwi)
* ''[[Abanyagihugu]]'': 1.359.150 (2025)
* ''[[Ukurundana]]'': Abantu 12.859 ku kirometero kwadarato kimwe gusa
Bujumbura ni umurwa mukuru w'[[Uburundi|uburund]]<nowiki/>i muvyerekeye Ubutunzi inyuma y'aho Gitega ibaye umurwa mukuru wa politike. Nico gisagara cambere kinini mu [[Uburundi|Burundi]] kigatera caguka cane. Muri 2008 cari gifise uburinganire bungana n'ibirometero kwadarato 87 ubu naho kikaba kigeze ku birometero kwadarato 127(ijana na mirongo ibiri nk'indwi). Ico gisagara cahora gifise ama komine 13 ( icumi n'atatu) Ubu naho kikaba gifise ama komine 3(atatu) gusa inyuma y'ingaburo nshasha y'ico gisagara. Ayo makomine atatu akaba ari '''Muha''', '''Mukaza''' na '''Ntahangwa'''. Komine Ntahangwa ikaba iherereye mu buraruko bw'ico gisagara ca Bujumbura ikagarukira ku ruzi Ntahangwa, komine Mukaza nayo ikaba iherereye neza neza hagati, ikaba iri hagati y'uruzi Ntahangwa na Muha.Komine Muha Iherereye mu bumanuko bw'ico gisagara ca Bujumbura igahera ku ruzi Muha itera imanuka.
[[Bujumbura]] nyene kikaba arico gisagara kirangwamwo ikibuga c'indege mpuz' amakungu Melchior Ndadaye.
[[File:Bujumbura.jpg|thumb|Bujumbura]]
[[File:BujumburaAirport.jpg|thumb|[[Aéroport international de Bujumbura]]]]
[https://web.archive.org/web/20210627200711/https://indundi.com/2020/04/18/burundi-ikibuga-cindege-mpuzamakungu-melchior-ndadaye-kibandanya-cugawe/]
Mubijanye na kahise naho Igisagara ca Bujumbura, ku Badagi n'aba Birigi citwa Usumbura kikaba carigisagara c'ibihugu bibiri navyo bikaba vyari [[Uburundi]] n'[[Urwanda]]. Ariko inyuma y'ukwikura kw'igihugu harabaye ihinduka kuko ivyo bihugu bibiri vyari igihugu kimwe kikaba citwa Rwanda-Urundi, igisagara kikaba Usumbura ikaba ari [[Bujumbura]]. Rero inyuma y'ukwikura [[uburundi]] bwaciye bwitwa [[Uburundi|Burundi]] hama igisaga caco citwa [[Bujumbura]].
----
<gallery class="center" mode="packed">
File:Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (2).jpg
File:View of bujumbura.JPG
File:Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (6).jpg
File:Downtown Bujumbura - Flickr - Dave Proffer (1).jpg
File:Genevieve's office in Bujumbura - Flickr - Dave Proffer.jpg
File:Neighbourhood of Bujumbura without organised wastewater and waste management (6908380335).jpg
File:Cathédrale Regina Mundi de Bujumbura, 2006.jpg
File:Burundi Bujumbura Airport 01 (15835487740).jpg
</gallery>
[[Category:Burundi]]
[[Category:Bujumbura|*]]
[[File:Leo_2_Bujumbura_(5846644762).jpg|thumb|Leo 2 Bujumbura (5846644762)]]
<br />
a8ei0higzed50edtm8h1aefi52yj7ga
Aéroport international de Bujumbura
0
3935
26968
23856
2026-05-08T23:27:58Z
~2026-27930-94
11425
26968
wikitext
text/x-wiki
[[File:BujumburaAirport.jpg|thumbnail|right|250px|Aéroport de Bujumbura Gakumbu]]
'''Aéroport international de Bujumbura''' ([[icongereza]]: (Ubu bacitiriye Melchior NDADAYE)''Bujumbura International Airport'') ni [[ikibuga c'indege]] kiri kubirometero 10 uvuye kumugwa mukuru w'ubutunzi ariwo [[Bujumbura]] mu [[Uburundi]].
Kikaba cuguruwe mu 1952.Italiki ya 1 Mukakaro mu 2019,niho cahindurirwa izina maze citirirwa Melchior Ndadaye, incungu ya demokarasi, umukuru w'igihugu wambere yitorewe n'abanyagihugu kuwa 1 Ruheshi mu 1993 aca agandagurwa muruwo mwaka nyene itariki ya 21 Gitugutu, inyuma y'amezi atatu Gusa ashikiriye ubutegetsi.
[[File:Aeroport_International_de_Bujumbura-Burundi.JPG|thumb|Aeroport International de Bujumbura-Burundi]]
{{Commons}}
Amwe mu makompamanyi aharangurira imirimo twovuga nka:
-Ethiopian Airlines
-Air Burundi
-Kenya Airways
-RwandAir
-Brussels Airlines
-Uganda Airlines
-Air Tanzania
[[Category:Ibibuga c'indege]]
[[Category:Bujumbura]]
[[Category:Burundi]]
ec58id9t9wdlrgnekohsfwpfivo73uf
26971
26968
2026-05-08T23:30:00Z
~2026-27930-94
11425
26971
wikitext
text/x-wiki
[[File:BujumburaAirport.jpg|thumbnail|right|250px|Aéroport de Bujumbura Gakumbu]]
'''Aéroport international de Bujumbura''' ([[icongereza]]: (Ubu bacitiriye Melchior NDADAYE)''Bujumbura International Airport'') ni [[ikibuga c'indege]] kiri kubirometero 10 uvuye kumugwa mukuru w'ubutunzi ariwo [[Bujumbura]] mu [[Uburundi]].
Kikaba cuguruwe mu 1952.Italiki ya 1 Mukakaro mu 2019,niho cahindurirwa izina maze citirirwa Melchior Ndadaye, incungu ya demokarasi, umukuru w'igihugu wambere yitorewe n'abanyagihugu kuwa 1 Ruheshi mu 1993 aca agandagurwa muruwo mwaka nyene itariki ya 21 Gitugutu, inyuma y'amezi atatu Gusa ashikiriye ubutegetsi.
[[File:Aeroport_International_de_Bujumbura-Burundi.JPG|thumb|Aeroport International de Bujumbura-Burundi]]
{{Commons}}
Amwe mu makompamanyi aharangurira imirimo twovuga nka:
* Ethiopian Airlines
* Air Burundi
* Kenya Airways
* RwandAir
* Brussels Airlines
* Uganda Airlines
* Air Tanzania
[[Category:Ibibuga c'indege]]
[[Category:Bujumbura]]
[[Category:Burundi]]
mkwgk23khrqshgxv0jgpei02k3b52f9