Wikipedia
rnwiki
https://rn.wikipedia.org/wiki/Urupapuro_nyamukuru
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Media
Vyisangije
Ikiyago
Uwukoresha
Ikiyago c'uwukoresha
Wikipedia
Ikiyago kuri Wikipedia
Dosiye
Ikiyago kw'idosiye
MediaWiki
Ikiyago kuri MediaWiki
Ingero
Ikiyago cerekeye ingero
Ubufasha
Ikiyago k'ubufasha
Umuce
Ikiyago cerekeye umuce
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Urupapuro nyamukuru
0
596
27884
27330
2026-07-01T07:11:19Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27884
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:Urupapuro nyamukuru}}
__NOEDITSECTION__ __NOTOC__
{| width="100%" style="background:#f8f9fa; border:6px solid #a7d7f9; border-radius:6px; padding:1em; margin-bottom:1em; text-align:center"
| style="font-size:120%" |
'''Murahawe ikaze''' kuri '''Wikipediya mu rurimi rw'[[Ikirundi]]'''!<br />
Nimwisanzure mu gusoma, mu kwandika no mu gukosora ivyanditswe.<br />
Gushika ubu dufise inyandiko '''[[Special:Statistics|{{NUMBEROFARTICLES}}]]''' mu Kirundi.
| [[File:Flag of Burundi.svg|border|160px]] [[File:Burundi location map.svg|thumb|Ikarata y'Uburundi]]
|}
{| width="100%" style="background:transparent"
|- valign="top"
| width="55%" style="background:#fff; border:3px solid #a7d7f9; border-radius:6px; padding:1em" |
=== Imice ya Wikipediya ===
* [[:Category:Akahise|Akahise]]
* [[:Category:Ubutunzi|Ubutunzi]]
* [[:Category:Imibano|Imibano]]
* [[:Category:Indero|Indero]]
* [[:Category:Ubuhinga|Ubuhinga ngurukana bumenyi]]
* [[:Category:Utugenegene|Utugenegene]]
* [[:Category:Indimi|Indimi]]
=== Kwakira abashasha ===
[[Ivy'ingenzi]] • [[Baza ikibazo]] • [[Amategeko ya Wikipediya]]
| width="45%" style="background:#fff; border:3px solid #a7d7f9; border-radius:6px; padding:1em; text-align:center" |
=== Ifoto y'umunsi ===
[[File:{{#switch:{{CURRENTDAY}}
|1 = BUJUMBURA MARIE 99.jpg
|2 = EGLISE BURUNDI 01.jpg
<!-- Ongerako amafoto: |3 = Canard burundi 21.jpg ... |31 = INKA BURUNDI 15.jpg-->
|#default = INKA BURUNDI 15.jpg
}}|300px|center]]
<small>Ifoto iva kuri [[commons:|Wikimedia Commons]]</small>
|}
== Amakuru arambuye kuri... ==
* [[Uburundi]] · [[Bujumbura]] · [[Gitega]]
* [[Ikiyaga Tanganyika]] · [[Uruzi Ruvubu]] · [[Ikiyaga Rwihinda]]
* [[Ikirundi]] · [[Abarundi]]
* [[Amufe]] · [[Isombe]] · [[Ifi]]
== Ama poroje ya Wikimedia ==
Wikipediya igenzurwa na [[Wikimedia Foundation|Fondasiyo ya Wikimedia]], umuryango udaharanira inyungu, uwucunga n'ayandi ma poroje ya Wikimedia:
* [[commons:|Wikimedia Commons]] — amafoto, amajwi n'ama reresi (video)
* [[wikt:|Wiktionary]] — kazinduzi
* [[n:|Wikinews]] — amakuru
* [[q:|Wikiquote]] — amajambo y'abantu
* [[b:|Wikibooks]] — ibitabo
* [[s:|Wikisource]] — isoko ry'ibitabo
* [[v:|Wikiversity]] — ukwiga
* [[d:|Wikidata]] — ivyatanzwe
* [[m:|Meta-Wiki]] — ihuriro rya Wikimedia
== Indimi Wikipediya ibonekamo ==
Hariho izindi Wikipediya nyinshi mu zindi ndimi. Zimwe muri zo:
* '''+1 000 000''' : [[:en:|English]] · [[:de:|Deutsch]] · [[:fr:|Français]] · [[:es:|Español]] · [[:it:|Italiano]] · [[:ru:|Русский]] · [[:pt:|Português]] · [[:ja:|日本語]]
* '''+100 000''' : [[:nl:|Nederlands]] · [[:pl:|Polski]] · [[:sv:|Svenska]] · [[:uk:|Українська]] · [[:ar:|العربية]] · [[:zh:|中文]]
* '''Indimi z'Afrika''' : [[:rw:|Kinyarwanda]] · [[:sw:|Kiswahili]] · [[:ln:|Lingála]] · [[:lg:|Luganda]] · [[:zu:|isiZulu]] · [[:ha:|Hausa]]
* '''[[m:List of Wikipedias|Urutonde rwose]]'''
[[Category:Wikipedia]]
__INDEX__
n4mi3s2vilphuwy92gucaddtqpd8mnl
Ikoreshwa ry'amazi mu Mahinguriro
0
5495
27883
27602
2026-06-30T17:13:43Z
NIHEREWENIMANA Richard
7914
#AWC2026
27883
wikitext
text/x-wiki
== '''Intangamarara''' ==
Amazi ni kimwe mu bikoresho nyamukuru bikoreshwa mu buzima bwa buri muntu wese no mw'interambere ry’isi yose. Mu mahinguriro ([[:fr:Industrie|industries]]), [[amazi mu Mahinguriro]] afise akamaro kanini cane gose kuko afasha mu bikorwa bitandukanye birimwo gukora ibidandazwa, gukonjesha amamashini, gusukura ibikoresho no gutanga inguvu nk'umuyagankuba zikoreshwa mu bikorwa bimwe bimwe. Mu gihe iterambere ry’amahinguriro rikomeza kwiyongera, n’ikoreshwa ry’amazi naryo riragenda ryiyongera cane, ivyo bigatuma hakenerwa imigambi yo kuyabungabunga no kuyakoresha neza mugihugu.
[[Dosiye:Old_Sewage_Outfall_at_Hope's_Nose,_Torquay_(2).jpg|border|218x218px|Old Sewage Outfall at Hope's Nose, Torquay (2)]]
== '''Kahise k’ikoreshwa ry’amazi mu mahinguriro''' ==
Kuva kera, amazi yarafashije abantu mu bikorwa vy’ubushakashatsi bitandukanye. Mu bihe vya kera, yarakoreshwa mu gusya ibintu hakoreshejwe inguvu z’amazi (water mills). Mu gihe c’ihinduka ry’amahinguriro (Industrial Revolution) ryo mu kinjana ca 18, amazi yabaye isoko nyamukuru ry’inguvu mu gukoresha amamashini y’amahinguriro.
Mu kinjana ca 20 no mu ca 21, ikoreshwa ry’amazi ryaraguwe n’iterambere ry’ubuhinga, aho amazi atagikoreshwa gusa nk’inguvu, ahubwo anakoreshwa mu gutunganya ibinyobwa, imiti, impuzu, n’ibindi bicuruzwa bitandukanye.
== '''Akamaro k’amazi mu mahinguriro''' ==
=== '''Amazi afise uruhara runini mu mahinguriro:''' ===
''Gutunganya ibicuruzwa'': amazi ni ikintu nyamukuru mu gukora ibinyobwa, ibifungurwa n’imiti.
''Gukonjesha amamashini'': afasha kugabanya ubushuhe bwinshi mu mamashini akora, bigakinga kwononekara.
''Gusukura ibikoresho'': amazi akoreshwa mu gusukura imashini n’ahakorera ibikorwa kugira habe isuku.
''Gukora umwuka canke umuhisha ushushe ([[:fr:Vapeur|vapeur]]):'' ukoreshwa mu gutanga inguvu mu mahinguriro amwe amwe.
''Gutwara no gutandukanya ibintu'': mu mahinguriro amwe, amazi afasha gutwara canke gutandukanya ibikoresho mu nzira y’ikorwa.
== '''Ubwoko bw’amahinguriro akoresha amazi menshi''' ==
=== '''Hari amwamwe mu mahinguriro akenera amazi menshi kurusha ayandi:''' ===
''Amahinguriro y’ibinyobwa'': nk’ay’ukora inzoga n’imitobe.
''Amahinguriro y’ibifungurwa'': guteka, gusukura no gutunganya ibifungurwa.
''Amahinguriro y’impuzu'' ([[:en:Textile_industry|textile industry]]): akoreshwa mu gusiga amarangi no gusukura impuzu.
''Amahinguriro y’imiti'': amazi akoreshwa mu kuvanga no gutunganya imiti.
''Amahinguriro y’inguvu (ingomero)'': aho amazi akoreshwa mu gukora umuyagankubai ([[:en:Hydroelectricity|hydroelectric power]]).
Mu [[Uburundi|Burundi]], akarorero keza ni [[Brarudi|BRARUDI]], aho amazi ari ikintu nyamukuru mu gukora ibinyobwa bitandukanye.
== '''Ikoreshwa ry’amazi mu mahinguriro yo mu Burundi''' ==
Mu [[Uburundi|Burundi]], amahinguriro akoresha amazi mu bikorwa bitandukanye, cane cane mu gukora ibinyobwa, mu gutunganya ibifungurwa, no mu bikorwa bisaba inguvu. Ariko igihugu kiracafise ikibazo co kubura amazi meza ahagije n’ukubungabunga amazi asanzwe akoreshwa.
Uko ubutunzi n’iterambere ry’amahinguriro bimeze birerekana ko hakenewe imigambi ikomeye yo gukingira amazi no kuyakoresha neza kugira ngo iterambere ribandanye ritabangamiye ndetse n'ibidukikije navyonyene bitabangamiwe.
=== '''Ingaruka z’ikoreshwa nabi ry’amazi''' ===
Naho amazi ari ngirakamaro, kuyakoresha nabi mu mahinguriro birashobora guteza ibibazo bikomeye:
Kwanduza inzuzi n’ibiyaga kubera amazi yanduye ava mu mahinguriro.
Kugabanuka kw’amazi meza abantu bakoresha.
Kwangirika kw’ibinyabuzima vyo mu mazi ([[:en:Fish|fish]], [[:en:Plant|plants]]).
Ingorane z’ubuzima ku bantu baba hafi y’amahinguriro.
Imiryango mpuzamakungu nka United Nations irahimiriza ibihugu gukoresha neza amazi no kurinda ibidukikije.
Gutunganya amazi yanduye
Amahinguriro agezweho akoresha uburyo bwo gutunganya amazi yanduye imbere yo kuyasubiza mu bidukikije. Ivyo birimwo:
Kuyungurura amazi ([[:fr:Filtration_solide-liquide|filtration]])
Kuyasukura hakoreshejwe imiti ([[:en:Water_treatment|chemical treatment]])
Kuyakonjesha canke kuyapima ubuziranenge
Gusubira kuyakoresha mu bikorwa bidahambaye (recycling)
Ibi bifasha kugabanya ihumana ry’ibidukikije no kuziganya amazi.
Uburyo bwo kubungabunga amazi
Kugira amazi agume ahari ku b’igihe kirekire, hakenewe ingamba zikurikira:
Kugabanya ikoreshwa ry’amazi adakenewe.
Gusubira gukoresha amazi amaze gutunganywa.
Gukoresha ubuhinga bugezweho bwo kuziganya amazi.
Gusana aho amazi aseseka mu mahinguriro.
Guhugura abakozi ku kamaro ko kuziganya amazi.
Ibitigiri n’amakuru ngirakamaro
Nk’uko amakuru atangwa n’imiryango mpuzamakungu nka [[:fr:Organisation_des_Nations_unies_pour_l'éducation,_la_science_et_la_culture|UNESCO]] abivuga, inganda zikoresha hafi 20% y’amazi akoreshwa kw’isi, kandi iyi namba iriko iriyongera uko inganda zigenda ziterambere.
== Incamake ==
Amazi ni itunga rikomeye cane mu mahinguriro kuko afasha mu bikorwa vyinshi vy’iterambere ry’ubutunzi. Ariko kubera ko atari menshi kandi atagira uko yiyongera vuba, ni ngombwa kuyakoresha neza no kuyabungabunga. Ibi bizotuma haba iterambere rirama ridahungabanya ibidukikije n’ubuzima bw’abantu.
== References ==
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=UNESCO+Water+Reports&title=Special:Search&ns0=1 UNESCO Water Reports]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Industrial+water+use+studies+%28global+environmental+reports%29&title=Special:Search&ns0=1 United Nations Water Programme (UN-Water)]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=Industrial+water+use+studies+%28global+environmental+reports%29&title=Special:Search&ns0=1 Industrial water use studies (global environmental reports)]
[https://en.wikipedia.org/w/index.php?search=World+Bank+environmental+data+on+water+usage+in+industries&title=Special:Search&ns0=1 World Bank environmental data on water usage in industries]
303y0te5zb9ec220v5zryk1mcuoy2g7