Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk 0 140 22506 17960 2026-10-28T23:35:48Z Keresturec 18 Уложена нова фотка 22506 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align=right width=300px |+ ! colspan="2" |<big>Др Дюра ПАП</big> |- | colspan="2" |[[Файл:Djura Pap dohtor.jpg|алт=Дюра Пап, дохтор|центар|мини|293x293п]] |- |'''Народзени''' |18. фебруара 1913. року |- |'''Умар''' |29. марца 1961. року (48) |- |'''Державянство''' |югославянске |- |'''Язик творох''' |руски, сербски |- |'''Школа''' |Ґимназия у Новим Вербаше |- |'''Универзитет''' |Медицински факултет Универзитета у Заґребе |- |'''Период твореня''' |1939. по 1961. |- |'''Обласц роботи''' |медицина, здравствене просвищованє, дружтвена активносц |- |'''Поховани''' |На теметове у Руским Керестуре<br /> |- |'''Припознаня''' |Припознанє од '''УНИЦЕФ-а''' за посцигнути резултати у рапидним зменшаню смертельносци новонародзених дзецох |} '''Др Дюра Пап''' (*[[18. фебруар]] 1913—†[[29. марец]] 1961), почитовани дохтор, просвититель жительства у обласци здравства и дружтвено анґажовани роботнїк. == Биоґрафия == Др Дюра Пап (дохтор Пабянка, як го Керестурци волали) народзени у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]] 18. фебруара 1913. року. Родичи, оцец Дионизий Пап (1883-1936) и мац Юла народзена Малацко (1893-1962). Дюра мал младших шестру Любицу (Ибольку) и брата Владислава. Дюра Пап основну школу закончел у родним валВербаше (1932),у ґимназию у Новим [[Вербас|Вербаше]] (1932.) а студиї медицини у Заґребе 1939. року. Обовязни лїкарски стаж окончел у Вельким Бечкереку (Зренянин), а 1941. року приходзи до Руского Керестура, алє є нєодлуга мобилизовани до войска як резервни официр и лїкар. Єден рок робел на Косове. Дюра Пап и Ксения Пап родзена Гирйовати ше винчали у Миклошевцох 29. авґуста 1940. року. У малженстве мали тройо дзеци Дюру, Златка и Иринку. [[Файл:Porodiliste.jpg|alt=др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре|thumb|388x388px|Леона Колбас, матичарка, бабица Юлка и др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре]] По ошлєбодзеню Дюра Пап ше врацел до родного Керестура и у рамикох Здравственей станїци основал Совитовалїще за ваготни жени и положнїци. З нєвистату и практично [[дзень]]-а-ноц роботу у Совитовалїщу посцигнул скоро нєвироятни резултати у наступних рокох, як у своїм валалє, так и у сушедних местох: смертельносц народзених дзецох зведзена на нулу. То спричинєло вельку увагу у медицинских кругох того часу за резултати роботи єдного валалского лїкара, та му аж и УНИЦЕФ додзелєл припознанє и даровал амбуланти у Керестуре найсучаснєйшу комплетну опрему за Совитовалїще. Др Дюра Пап активно участвовал у здравственим просвищованю жительох<ref>[https://www.ruskeslovo.com/%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b2%d0%b0/%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d1%83%d1%81%d0%ba%d0%b5-%d1%81%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%be-2/ Дюра Пап Лїкарски поради], ''Руске слово чис. 1, рок 1, 15. юний 1945,'' бок 4. </ref> у Руским Керестуре и у околних местох, бул активни и у дружтвено-политичних орґанизацийох, а бул и одборнїк Скупштини општини. Др Пап ше нє застановел на тих резултатох, та уж 1950. року обезпечел рентґен апарат, хтори му у дальшей роботи зоз жительством помагал у каждодньовей дияґностики охореньох. Року 1960. пошол до Заґребу на специялизацию з рентґенолоґиї и источашнє робел у Доме здравя ''Максимир'', алє ше, нажаль, барз вчас похорел, найскорей од пошлїдкох виложеносци рентґен зарйох з апарату. Дюра Пап умар у 48. року живота, 29. марца 1961. року. Жителє Руского Керестура, [[Крущич|Крушчичу]], [[Бачки Ґрачац|Бачкого Грачацу]] и [[Косанчич|Косанчичу]] го у барз вельким чишлє випровадзели до вичного дому. == Ґалерия == <gallery> Файл:Djura Pap hraje trubu.jpg|Др Дюра Пап грає на труби Файл:Djura Pap.jpg|Дюра Пап </gallery> == Вонкашнї вязи == * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Руски Керестур (вистка о дипломованю др Дюру Папа)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 24, 16. VI 1939.,'' бок 3. * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Нови професор (у тексту пише же дипломовал др Дюра Пап)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 30, 28. VII 1939.,'' бок 3. == Референци == <references /> {{DEFAULTSORT: Пап , Дюра }} [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Медицина]] [[Катеґория:Дружтвени дїяч]] [[Катеґория:Здравствена култура]] [[Катеґория:Припознаня з иножемства]] [[Катеґория:Народзени 1913]] [[Катеґория:Умарли 1961]] [[Катеґория:18. фебруар]] [[Катеґория:29. марец]] 0qabnhu3rkejozut4r02n7sy8kx1av4 0 1795 22508 18380 2026-10-29T00:07:04Z Keresturec 18 Уложени портрет 22508 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align=right width=300px |+ ! colspan="2" |<big>Мария Будински</big> |- | colspan="2" |[[Файл:Marija Budinski rodz. Sabadoš.jpg|295 px |алт=Мария Будински|center|мини]] |- |'''Народзена''' |12. юлия 1931. |- |'''Умарла''' |6. априла 2018 (87) |- |'''Державянство''' | югославянске, сербске |- |'''Язик творох''' |сербски, руски |- |'''Школа''' |Ґимназия, Суботица |- |'''Универзитет''' |Универзитет, Беоґрад |- |'''Период твореня''' |1956-1996. |- |'''Жанри''' |просвита, прекладанє |- |'''Похована''' |Городски теметов, Нови Сад |- |} '''Мария Будински''' (*12. юлий 1931†[[6. април]] 2018), [[Професор|професорка]] физики, прекладателька. == Биоґрафия == Мария Сабадош народзена 12. юлия 1931. року у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]]. Родичи оцец Йовґен Сабадош и мац Йозефина дзив. Папгаргаї. Мария мала брата Михайла. Основну школу Мария закончела у Руским Керестуре, ґимназию у [[Суботица|Суботици]] 1951. року а студиї физики у Беоґрадзе 1956. року. Мария Сабадош ше одала за [[Мирон Будински|Мирона Будинского]], у малженстве мали дзивку Любку. По дипломованю Мария єден рок робела у основней школи у Руским Керестуре а од 1957. по 1969. рок преподавала физику у ґимназиї ''Йован Йованович Змай'' у Новим Садзе. Потим прешла до Висшей технїчней школи у Новим Садзе дзе робела по пензию. Мария Будински тримала преподаваня зоз физики и у других варошох дзе єй школа мала свойо оддзелєня. За потреби образованя на [[Руски язик|руским]] язику Мария Будински прекладала учебнїки физики на руски язик. Мирон и Мария Будински були члени и почитователє [[Дружтво за руски язик, литературу и културу|Дружтва за руски язик, литературу и културу]] од самого його снованя 1970. року. Мария Будински умарла 6. априла 2018. року. Похована є на Городским [[теметов|теметове]] у Новим Садзе. == Литература == * Тамаш, др Юлиян, „Просвитни роботнїки 1994-1991. року ˮ, Руски Керестур, лїтопис и история (1745-1991), Месна заєднїца Руски Керестур, 1992, бок 414. * ''Руски християнски календар'' 2019. рок, бок 224 {{DEFAULTSORT: Будински , Мария }} [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Наставнїки]] [[Катеґория:12. юлий]] [[Катеґория:Народзени 1931]] [[Катеґория:6. април]] [[Катеґория:Умарли 2018]] d5xlxytelqsn12fii6akj6wqzf71bti 22509 22508 2026-10-29T00:09:08Z Keresturec 18 22509 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align=right width=300px |+ ! colspan="2" |<big>Мария Будински</big> |- | colspan="2" |[[Файл:Marija Budinski rodz. Sabadoš.jpg|295 px |алт=Мария Будински|center|мини]] |- |'''Народзена''' |12. юлия 1931. |- |'''Умарла''' |6. априла 2018 (87) |- |'''Державянство''' | югославянске, сербске |- |'''Язик творох''' |сербски, руски |- |'''Школа''' |Ґимназия, Суботица |- |'''Универзитет''' |Универзитет, Беоґрад |- |'''Период твореня''' |1956-1996. |- |'''Жанри''' |просвита, прекладанє |- |'''Похована''' |Городски теметов, Нови Сад |- |} '''Мария Будински''' (*12. юлий 1931†[[6. април]] 2018), [[Професор|професорка]] физики, прекладателька. == Биоґрафия == Мария Сабадош народзена 12. юлия 1931. року у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]]. Родичи оцец Йовґен Сабадош и мац Йозефина дзив. Папгаргаї. Мария мала брата Михайла. Основну школу Мария закончела у Руским Керестуре, ґимназию у [[Суботица|Суботици]] 1951. року а студиї физики у Беоґрадзе 1956. року. Мария Сабадош ше одала за [[Мирон Будински|Мирона Будинского]], у малженстве мали дзивку Любку. По дипломованю Мария єден рок робела у основней школи у Руским Керестуре а од 1957. по 1969. рок преподавала физику у ґимназиї ''Йован Йованович Змай'' у Новим Садзе. Потим прешла до Висшей технїчней школи у Новим Садзе дзе робела по пензию. Мария Будински тримала преподаваня зоз физики и у других варошох дзе єй школа мала свойо оддзелєня. За потреби образованя на [[Руски язик|руским]] язику Мария Будински прекладала учебнїки физики на руски язик. Мирон и Мария Будински були члени и почитователє [[Дружтво за руски язик, литературу и културу|Дружтва за руски язик, литературу и културу]] од самого його снованя 1970. року. Мария Будински умарла 6. априла 2018. року. Похована є на Городским [[теметов|теметове]] у Новим Садзе. == Литература == * Тамаш, др Юлиян, „Просвитни роботнїки 1994-1991. року ˮ, Руски Керестур, лїтопис и история (1745-1991), Месна заєднїца Руски Керестур, 1992, бок 414. * ''Руски християнски календар'' 2019. рок, бок 224 {{DEFAULTSORT: Будински , Мария }} [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Наставнїки]] [[Катеґория:Професоре]] [[Катеґория:12. юлий]] [[Катеґория:Народзени 1931]] [[Катеґория:6. април]] [[Катеґория:Умарли 2018]] a06ajwcna6bl584jxk1ylsq5rpfrvb6 0 3102 22503 22484 2026-10-28T20:44:25Z Olirk55 19 Дополнєнє мвиразох музичней ноттациї 22503 wikitext text/x-wiki Нотни записи [[Композиция|композицийох]] углавним вше хасную музичну нотацию т.є.термини хтори пояшнюю виводзенє музичного дїла. Велї нотацийни мена-термини превжати зоз италиянского язика. Спрам того ту буду начишльовани музични вирази по '''''абецедним шоре:''''' A , B, C, D, E, F, G, I, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, Z. '''<big>A</big>''' * a, à (франц. [а]) — на, у, к, с, (при, у, до, по, пред, сходно тому, у характеру, у стилу.) * ''ab'' (нєм. [ап) — (чита ше , зняц.) одлонїц, оддалїц * ''abaisser'' (франц. [абесе]) — спущиц * ''a cappella'' [а капела] — шпиванє без инструменталного провадзеня.<ref name=":0">[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Должанский, 2000, б. 368.]</ref> * ''a capriccio'' [а капричо] — по жаданю, шлєбоднєйше; музични термин хтори означує и оможлївює одступанє од [[Темпо (музика)|темпа]]. * ''accelerando'' [ачелерандо] (''accel''.) — поступно пошвидшовац.<ref name=":0" /><ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%90%D1%87%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE Аччелерандо] // [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%8C_%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B3%D0%B0%D1%83%D0%B7%D0%B0_%D0%B8_%D0%95%D1%84%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0 Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.</ref> * accentato [ачентато] — з наглашеньом, визначиц.<ref name=":0" /> * acciaccatura [ачакатура] — форшлаґ, виведзени барз швидко злїваюци ше зоз главну ноту * accompagnato [акомпанято] — зоз провадзеньом – хторе муши провадзиц шицки пременки у темпу шпиваня * ''adagietto'' [ададєето] — помали и спокойно-мирно.<ref name=":0" /> * a''dagio'' [ададьо] — помали, спокойно. <ref name=":0" />[3]. * ''adagissimo [ададїсимо] — барз помали'' * ''ad libitum'' (лат. ''ad lib''. [ад либитум] — по жаданю виводзача, шлєбодно [4]. * ''affettuoso'' [афетуозо] — барз нїжно, мегко. [4] * ''affrettando'' [афрэетандо] — понагляюци, и подшвидшуюци [4]. * ''agile'' [адїле] — лєгко, схопно[4]. * ''agitato'' [адїитато] — возбудзено, возбудзуюцо, алармантно [4]. * ''al, alla'' [ал, ала] — у духу [5]. * ''alla breve'' [ала бреве] подзелїц такт нє на 4 штварцини [[Нота|ноти]], алє на 2 половки ноти [5]. * ''alla marcia'' [ала марчиа] — у духу марша, як крочайнїца. * ''alla mazurka'' [ала мазурка] — у духу мазурки. * ''alla mesura'' [ала мезура] — у темпу, тиж ''a tempo'' [6]. * ''alla mеnuetto'' [ала менуето] — у духу [[Менует|менуeта]]. * ''alla polacca'' [алла полка] — у духу полонези [7]. * ''allargando'' [аларґандо] (allarg.) — спомалшовац, широко [5]. * ''allargando un poco'' [аларґандо ун поко] — нєбарз шириц, нє барз спомалшовац. * ''alla valzer'' [ала валцер] — у духу валцера. * ''alla zoppa'' [ала дзопа] — затримуюцо, шпотаюци. [8] * ''allegretto'' [алеґрето] — штреднє швидко, медзи ''allegro'' и ''andante'' [5], умерено живше [3]. * ''allegro'' [алeґро] — швидко. [9] * ''allentand''o [алентандо] — спомалшованє [10]. * altissimo [алтисимо] — бaрз високо. * ''amabile'' [амабиле] — любезно, приємно [11]. * ''amoroso'' [ аморозо ] — нїжно [12]. * ''ancora'' [анкора] — ище, ище раз, ознова. * a''ndante'' [анданте] — мирно, нє понгляц [3]. * ''anime, anima'' [аниме, анима] — з [[Душа|душу]], душевно, емотивно. * ''andantino'' [андантино] — дакус швидше як анданте [11][3]. * ''animando'' [анимандо] — инспиративно, аґилно живше [13]. * ''animato'' [анимато] — одушевено, розрушуюцо, живше[14]. * ''a piacere'' [а пячере] — упутство виводзачу же би нє провадзел строго ритем, односно по власней дзеки и по жаданю [14]. * ''appassionato'' [апасионато] — страстно.[14] * ''appoggiatura'' [аподяатура] — форшлаґ [14], хтори забера даєдну часц звука главней ноти * ''a prima vista'' [а прима виста] — з места (без предходного упознаваня або пририхотваня). * ''arco'' [арко] — грац зоз [[Смик|смиком]] (за розлику од pizzicato) [15]. * a''rdente'' [арденте] — з енерґию грац, енерґично * ''arpeggio'' [арпеджо] (дословно — „як на [[Гарфа|гарфи]]” [15]) — значи же ше ноти у акорду муша грац єдну по єдну-розложено, а нє нараз [16]. * ''assai'' [ассаи] — барз [17]. * ''a tempo'' [а тэемпо] — зоз истим початним темпом, врацанє на предходни темпо [17]. * ''attacca'' [атака] — (на концу часци дїла) такой започац шлїдуюцу часц, без претаргнуца [[Звук|звука]]. [17] '''<big>B</big>''' * ''barbaro'' [барбаро] — дзиво, нємирно [18]. * ''basso continuo'' [басо континуо] — тиж ґенерал-бас. [19] понавяюци исти тон найчастеше [[Бас|басов]] [[тон]] * ''bellicoso'' [беликозо] — борбено, воєно, геройски (20) * ''ben'' [бен] — як потребно, барз або добре и крашнє. (20). * ''bis'' [бис] — повторйованє (2х) уж виведзеней одредзеней часци, або дїла. [21] * ''bisbigliando'' [бисбиляндо] — сциха, шептаюци, технїка граня на гарфи-єдну струну ше потаргує швидко-поцихи даскельо раз * bocca chiusa [бока кюза] — зоз завартима устами (у [[Вокална музика|вокалней музики]]). * brillante [брилтнте] — ясни, шветли, брилїянтни. * ''bruscamente'' [брускаменте] — твардо, круто грубо. [22] * ''buffo'' [буфо] — шмишно. '''<big>C</big>''' * ''calando'' [каландо] — поступно уцихшовац звук, нєставаюци; дакеди источашнє и спомалшовац темпо [22]. * ''cantabile'' [кантабиле] — шпиваюци, розшпивано, пробуюци имитовац [[Шпивач|шпивача]] у цеку граня [22). * ''capo'' [капо] — од початку, тиж ''da capo al Fine''. [23]. * ''coloratura'' [колоратура] — колоратура, зложенша [[Артикулация (музика)|артикулация]] вокалного дїла * ''col pugno'' [коль пуньо] — „з песцу” дуркац, грац по типкох клавиятури зоз песцу * ''come prima'' [коме прима] — як и пред тим * ''come sopra'' [коме сопра] — у початним, першобутним темпу * ''comodo'' [комодо] — „комотно, лагодно”, у штреднїм темпу, * ''con'' [кон] — при, вєдно, (25) * ''con abbandono'' [кон абандоно] — опущено (серб. лежерно) (27) * ''con anima'' [кон анима] — з души, зоз чувством, * ''con amore'' [кон аморе] — з любову, (14) * ''con brio'' [кон брио] — живше, живо, * ''con collera'' [кон колера] — нагнївацо, з гнївом, * ''con dolore'' [кон долоре] — жалосно, зоз жалосцу. * ''con fuoco'' [кон фуоко] — енерґично (серб. са жаром) * ''con moto'' [кон мото] — зоз рухом, рушаньом. * ''con grazia'' [кон грация] — ґрациозно. * ''con slancio'' [кон еланчо] — зоз дзеку, зоз еланом. * ''con sordino'' [кон сордино] — зоз приглушовачом, зоз сордину. * ''con spirito'' [кон спирито] — одушевено. * ''coperti'' [копєрти] — индикация приглушованя удерних инстр. зоз платном [28]. * ''crescendo'' [крещендо] (''cresc.'') — поступно поглашньовац. '''D''' * ''da capo'' [да кaпо] — oд початку. * ''da capo al Fine'' или ''D. C. al Fine'' [да капо ал фине] — од початку по слово ''Fine'' (конєц). * ''deciso'' [дечизо] — одлучно, шмело. * ''decrescendo'' [декрэщендо] (''decresc.'') або ''diminuendo'' [диминуендо] (''dim.'') — поступно сцихшовац гласносц. (31) * ''delicatamente [''деликатаменте''] —'' деликатно, нїжно, осторожно. * ''dell’arco [''дел арко''] —'' грац зоз смиком (процивно як ''pizzicato''). * ''devoto, divoto [''дево́то або диво́то''] —'' благочествено, побожно, (серб. предано), [32][33] * ''dissonanza [''диссонaнца''] —'' [[дисонанца]], нємелодично [3] * ''divisi [''диви́зи''] (div.) —'' подзелїц, подзелєни, смикови [[ансамбл]] ма подзелїц виводзенє єдну часц дїла на ґрупи по инструментох [35]. Процивно од унисона. * ''dolce [долче] —'' нїжно, мило ''[34].'' * ''dolcissimo'' [долчиссимо''] —'' винїмкови нїжно ''[34].'' * dolente [долeнтє] — жалосно, у жалю, з больом [34]. * doloroso [дольоро́зо] — смутно, жалосно * ''D. S. al coda (dal segno'' [36] ''al coda'') [дал сеньо ал кода] — од места означеного зоз знаком S, спрам коди. * ''D. S. al fine'' (''dal segno'' [36] ''al fine'') [дал сеньо ал фине] — од места места, означенного зоз знаком S, до конца. '''<big>E</big>''' * ''elegante [''елегантэ''] —'' елеґантно, крашнє. * ''energico [''енерджико''] —'' одлучно, силно, енерґично. * ''enfatico [''eмфaтико''] —'' зоз наглашеньом * ''eroico [''ероико''] —'' геройски, борбено ''[37].'' * ''espirando [''еспирандо''] —'' бляднєє, нєстава ''[37].'' * ''espressivo [''еспресиво''] — ''виражайно, живописно, експресивно, * ''estinto [''эстинто''] —'' вше слабше, блядо приглушенше ''[38].'' '''<big>F</big>''' * ''facile'' [фaчиле] — лєгко, нє чежко; єдноставно [38] * ''feroce'' [фероче] —дзиво, френетично, нєобуздано, (серб.свирепо) [39]. * ''festivo'' [фестиво] — шветочно. * ''fieramente'' [ферамєнте] — бурйово, пишно, живахно, ароґантно, шмело [40]. * ''fine'' [фине] — конєц. * ''flebile'' [флебиле] — жалосно, плачлїво, смутно. * ''focoso'' [фокозо] — живше, рухомше, страствено [40].. * ''forte'' [форте] (''f'') — гласно, моцно [42]. Понавяня (ff, fff) означую ище векшу гласносц звука [42]. * ''fortissimo'' [фортисимо] (''ff'') — барз гласно, барз моцно, силно [42].. * ''forzando'' [форцаандо] (''fz'') — опатриц ''sforzando''. * ''fresco'' [фреско] — жимно, швижо. * ''funebre'' [фунебре] — смутно, жалосно, * ''furioso'' [фурйозо] — бурно, дзиво, роздражлїво, страствено, [43. '''<big>G</big>''' * ''gaudioso'' [гаудйозо] — радосно. * ''gentile'' [джентииле] — мeгко, нїжно. * ''giocoso'' [дьокозо] — весело, як танєц, духовито. * ''gioioso'' [джойозо] — радосно, весело. * ''giusto'' [джу́сто] — строго, точно. * ''glissando'' [глиссаандо] (скрацено ''gliss.'') — глисандо. * ''grandiose'' [грандиозо] — велїчанствено, велелетно, возвишено, пишно[44]. * ''grave'' [граве] — важно, очежано. * ''grazioso'' [грациозо] — ґрациозно, елеґантно, прицагуюцо. * ''gruppetto'' [групето] — мелодийски украс (орнамент), составени з даскелїх тонох * ''guerriero'' [гуэреро] — вояцки '''<big>I</big>''' * ''imperioso'' [имперйозо] — императивно, упорно, заповедаюцо [49]. * ''impetuoso'' [импетуозо] — импулсивно, страствено, швидко, напнуто [49]. * ''imponente'' [импонентє] — одлучно, виражайно. * ''impotente'' [импотэ́нтэ] — слабо, витрошено, . * ''improvisando'' [импровизандо] — импровизуюцо. * ''in altissimo'' [ин алтисимо] — за [[Октава|октаву]] висше. * ''incalzando'' [инкальцандо] — подшвидшованє и змоцньованє звука.. * ''incrociando'' [инкрочандо] — упутство за виводзенє пасажа прейґ руки (прекриженей) на гарфи або клавиру [49]. * indeciso [индечизо] — нєсиґурно, бояжлїво [49]. * in disparte [ин диспертє] — одвоєно, нєзависно од других (кед виводза вєдно). * in distanza [ин дистанца] — на розстояню. * infurianto [инфурянто] — гнївацо. * ''in lontananza'' [ин лонтананца] — грац як у далєкосци, з далєка * ''in modo di'' [им модо ди] — у стилу * ''innocente'' [иночйонтє] — нєвино, єдноставно * ''insensibile'' [инсенсибиле] — нєобачлїво, нєчувствительно, упутство за моцносц звука лєдво обачлїво тиж так и за темпо * ''intimo'' [интимо] — блїзки, нукашнї, глїбоки, з души, интимни * ''iocoso'' [екозо] — з цихосцу * ''irato'' [ирато] — гнївацо, роздражлїво, розгнївано '''<big>L</big>''' * ''lacrimoso'' [лакримoзо] (дословно — «зоз слизами») — жалосно, плачлїво, смутно * ''lamentando'' [ламентандо] — жалоснєйше, зоз смутком * ''lamentoso'' [ламентозо] — жалосно и смутно * ''largamente'' [ларґаменто] — широко, розцагнуто * ''larghetto'' [ларґето] — достаточно широко, нє барз чежко, як ''largo''. * ''largo'' [ларґо] — барз помали, широко. * ''legato'' [леґато] — «глатко», вязано, повязованє тонох єден за другим. * ''leggiero'' [ледєро] — легко, нїжно, опущено. * ''lento'' [ленто] — помали, розцагнуто. * ''libero'' [либеро] — шлєбодно, нєзависно, природно, лабаво, шмело * ''l’istesso tempo'' [листесо темпо] — у истим темпу * ''loco'' [локо] — грац як написане (звичайно ше хаснує при индикациї '''''8va''''') без преношеня октави. * ''lontano'' [лонтано] — з далєка, на розтояню, оддалєно. * ''lugubre'' [луґубре] — жалобно, злослутно, зморено. * ''luminoso'' [люминозо] — шветлєйше, ясно грац. * ''lusingando'' [лузинґандо] — умилно, розбавено, з любову, ласкаво '''<big>M</big>''' * ''ma'' [ма] — нє. * ''ma non troppo'' [ма нон трпо] — нє, нє пребарз * ''maestoso'' [маестозо] — велїчествено, шветочно. * ''magico'' [мадїко] — маґийно, тайновито. * ''magnifico'' [манїфико] —брилянтни, велїчанствени, велїчезни, луксузни, славни. * ''mezza voce'' [мецо воче] — сполгласа. * ''mezzo'' [мецо] (''m'') — половка, штредок. * ''mezzo forte'' [мецо-форте] (''mf'') — нє барз гласно, штреднє гласно. * ''mezzo piano'' [мецо-пияно] (''mp'') — нє барз цихо. * ''misterioso'' [мистериозо] — таянствено, мистично. * ''mobile'' [мобиле] — Флексибилни, мобилни * ''moderato'' [модерато] — умерено. * ''modesto'' [модесто] — скромно. * ''molto'' [молто] — вецей, достаточно, барз. * ''morendo'' [морендо] — сцигшованє, односно поступно спомалшованє темпа и ослабйованє звучносци. * ''mosso'' [моосо] — анимирано, живше представиц. Кед ше дода друге слово, звекшує ше швидкосц, одушевенє. '''<big>N</big>''' * ''naturale'' [натурaле] (''nat.'') — природно, без напора, без даяких окремних технїкoх; врациц ше на першобутни способ граня (хаснує ше за понїщованє зазначених ознакох о способу граня). * ''nobile'' [нобиле] — благородно. * ''non'' — нє, нє так. * ''non tanto'' — не баш * ''non troppo'' [нон тропо] — нє так, нє пребарз '''<big>O</big>''' * ''ossia'' [осиа] — нє баш... прилаплїва верзя виводзеня одредзеней часци дїла, олєгчованє главного текста. * ''ostinato'' [остинато] — упорни, неумолїви, твардоглави, своєглави; кратки музични образец хтори ше прецагує през цали фалат. * ord [ordinаrio] — узвичаєно, як и звичайно (упутство за врацанє звичайней технїки граня после даякей окремней технїки означенй пред тим - скорей . '''<big>U</big>''' * ''una corda'' [уна корда] (дословно — „єдна струна”) — Ознака за хаснованє лївей педали на клавиру. * ''un poco'' [ун поко] — лєм дакус, дакус. * ''unisono'' [унисоно] або ''unis'' — исти гласи. Процивно — ''divisi'' ''(''цо значи делїц по гласох). '''<big>V</big>''' '''<big>W</big>''' * ''wolno'' [вольно] — польске слово, означує шлєбодно або помали. Стрета ше у писнї ''Слон'' зоз музичного дїла ''Карнавал животньох'' [[Композитор|композитора]] Сен-Санса. Знак хтори ше ридко хаснує. '''<big>Z</big>''' * ''zart'' (нєм. [царт]) — нїжни, слаби, ценки, крегки (звук) <big>'''Q'''</big> * ''quasi'' [квази] — як, такповесц, приблїжно. (76) * ''quieto'' [квието] — спокойно, мирно. == Литература == == Референци == [[Катеґория:Музика]] [[Катеґория:Музични термини]] <references /> [[Катеґория:Музична нотация]] sbvkkrbm9vg0so6hck5x447pi9y0mpg 0 3371 22507 20758 2026-10-28T23:42:52Z Keresturec 18 Уложена фотка 22507 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big> Мария Чакан </big> | label2 = | data2 = [[Файл:Marija Čakan.jpg|центар|мини|299x299п]] | label3 = Назвиско | data3 = Марча | label4 = Датум народзеня | data4 =13. oктoбра 1933. рoку | label5 = Датум упокоєня | data5 =24. юлия 2026 (93) | label6 = Державянство | data6 =югославянске, сербске | label7 = Язик творох | data7 = руски, сербски | label8 = Школа | data8 = Учительска шкoла, Субoтица | label9 = Универзитет | data9 = Висша педаґoґийна шкoла, Нови Сад | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 =1951—1983. | label12 = Жанри | data12 = педаґоґ, просвитни совитнїк, автор учебнїкох | label13 = Похована | data13 =на Городским теметове у Новим Садзе | label14 = Припознаня | data14 = }} '''Мария Чакан''' (*13. oктoбер 1933—†24. юлий 2026), наставнїца, просвитни совитнїк, педаґoґийни дїяч и авторка учебнїкох на [[Руски язик|руским язику]]. == Биоґрафия == Мария Рамач нарoдзена 13. oктoбра 1933. рoку у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]]. Oцец Михал Рамач и мац Веруна рoдз. Сабадoш були землєдїлци. Мария мала братох Дюру, Мироня и [[Юлиян Рамач|Юлина]] и шестри Наталку и Сенку. Oснoвну шкoлу и нїзшу ґимназию закoнчела у Руским Керестуре 1947, а учительску шкoлу у [[Суботица|Субoтици]] 1951. рoку. Два рoки такoй рoбела у oснoвней шкoли у Руским Керестуре, а вец пре кадрoвo пoтреби дoстала стипендию oд Скупштини oпштини [[Кула]] за студиї. Закoнчела Висшу педаґoґийну шкoлу, Ґрупа за сербски язик з рoсийским язикoм, у Нoвим Садзе 1955. рoку и такoй 1955-1956. школского рoку Мария Марча Рамач як наставнїк викладала дзецoм у oснoвней шкoли у Керестуре и руски и сербски язик, як нємацерински. Мария Рамач ше oдала за [[Евгений Чакан|Йoвґена Чакана]], наставнїка и лектoра у НВУ ''Руске слoвo''. Одхoвали и вишкoлoвали три дзивчата, Софию, Марию и Иринку. == Вельки допринос мацеринскому язику == Як наставнїца Мария Чакан ясно видзела же за висши класи oснoвней шкoли нє булo учебнїки за мацерински язик, вежбанки, нашей литератури, преклади, а єдина ґраматика була Кoстельникoва зоз 1924. року. Змисти виберала зoз oбявених антoлoґийoх и ''Пиoнирскей заградки'', вежби виберала зoз сербских метoдикoх и применьoвала их на руски, алє дзеци нє мали у рукoх пoтребни рoбoтни материял, та так настава нє мoгла буц ефикасна як тo Марча жадала. Єдине средствo за умнoжoванє текстoх теди була машина „ґештетнер“. Кед шкoляре дoставали вежби за индивидуалну рoбoту хтoри их пoрушoвали на рoздумoванє, сами заключoвали: „Таке нам дайце“, а тoгo малo булo. Марча барз чувствoвала тoти чежкoсци. У пoзанаставних активнoсцoх Чаканoва, рoзуми ше, вoдзела єден час литературну секцию и шкoлярску библиoтеку, а пoрушала и шкoлски нoвини Дзвoнчoк. У литературней секциї найвецей рoбели шкoляре [[Владислав Надьмитьо|Владислав Надьмитьo]], [[Яков Салак|Якoв Салак]] и Михал Микита, а прихильнoсц и любoв ґу рoбoти у секциї виражoвали и [[Мирон Канюх|Мирoн Канюх]], Ирина Гарди Кoвачевич и други кoтри пoзнєйше зoз свoю писательску рoбoту живoт пoшвецели краснoму слoву, театру и шпиванки. Тoта литературна секция нащивела у єдней нагоди младих литератoх у [[Коцур|Кoцуре]], хтoрих вoдзел [[Професор|прoфесoр]] [[Гавриїл Г. Надь]]. Дoмашнї бешедoвали o твoрчoсци [[Гавриїл Костельник|Гавриїла Кoстельника]], а гoсци гуторели мoнoлoґи зoз Нушичoвих ''Гайдукoх''. Виступ бул у сали Дoма култури и з тей нагoди Марча обачела як тот заєднїцки наступ литературних секцийох емотивно порушал прoфесoра Надя хтори бул цалого живота пoшвецени дзецoм и хторого цешело кажде їх напредoванє. == Унапредзела применку руского язика на шицких польох у процесу образованя == [[Файл:Lastovicki 1.jpg|алт=Ластовички, приручнїк|мини|319x319п|Ластовички, приручнїк за предшкoлске вoспитанє, 1977. рок]] Крoчай напредoк у настави рускoгo язика oзначела рoбoта Микoли М. Кoчиша кед вишoл Слoвнїк и Ґраматика пoд назву Мацеринска бешеда, Часц перша, Ґраматика за пияту и шесту класу oснoвней шкoли у виданю Завoду за видаванє учебнїкoх АПВ, Нови Сад 1965. рoку.<small><ref>Завoд за видаванє учебнїкoх АПВ oснoвани 1964. рoку зoз редакциями за язики нациoналних меншинoх у Вoйвoдини.</ref></small> Пoнеже таки рoбoтни материял нєдoставал за младши вoзрoст, Марча Чаканoва ше прилапела рoбoти и 1967. рoку у Завoду друкoвани кнїжoчки ''Пoуки o язику'' за трецу класу и ''Пoуки o язику'' за штварту класу. Тoти учебнїки, дoпoлньoвани и прерабяни, хаснoвани у шкoлoх зoз наставу на руским язику пo 1985. рoк. Пoд час рoбoти у Пoкраїнским завoду за учебнїки Чаканoва нєпреривнo у дзепoєдних виданьoх автoр, кoавтoр лєбo прекладатель: 1975. рoку Кoчишoву ґраматику за пияту класу, а пoтим и за шесту класу пoд назву ''Руски язик и култура вислoвйoваня'' прилагoдзели ґу пoтребoм наставней прoграми [[Юлиян Рамач|др Юлиян Рамач]] и Мария Чакан; 1981. рoку. 1976. рoку ушорела материял хтoри пoзберали вецей вoспитачки за ''Ластoвички'', приручнїк за предшкoлске вoспитанє, 1977, а потримала и виходзенє ''Ластoвички 2'' (2005). Вєднo з Йoвґенoм Чаканом злoжела учебнїк ''Наш язик'' за першу класу oснoвней шкoли, а 1984. рoку була анґажoвана на вирoбку Читанки за першу класу oснoвней шкoли Красне слoвo. [[Файл:Lastovicki 2.jpg|алт=Ластовички 2, приручнїк |мини|311x311п|Ластовички 2, приручнїк]] Як лектoр oд 1974. пo 1983. рoк Чаканoва препатрела скoрo шицки учебнїки цo ше видавали за oснoвну шкoлу и ґимназию, а тo були преклади зoз сербскoгo язика. Наука ше рoзвивала, а у нас нє булo терминoлoґиї зoз велїх oбласцoх - oд сербскoгo язика, математики, биoлoґиї и др. пo инфoрматику и кoмпютерску технїку. Фахoвци, замoдлєни за пoмoц, знали пoняца, а нє вше знали руски язик, пoгoтoв фахoвo термини, и тота бриґа оставала на єй плєцох. Oкрем учебнїкoх, кед тo булo пoтребне, Марча писала и статї у ''Билтену'' Завoду за oбразoванє и Завoду за учебнїки, у Збoрнїку ''Линґвистични рoбoти'' и других (o Кoчишoви). [[Файл:Marca Ramac treca klasa.jpg|алт=Мария Рамач зоз школярами трецей класи|мини|437x437п|Мария Рамач зоз школярами трецей класи, Руски Керестур]] Oкрем тoгo, сoвитнїцка рoбoта була и инструктивна, а oблапяла и фахoвo усoвершoванє - семинари. За семинари ше Марча oзбильнo пририхтoвала: вше булo oблапене тoлкoванє нoвих прoграмoх, приказoванє учебнїкoх и литератури, ширши педаґoґийни теми, сooбщoванє искуствoх и прoблемoх зoз шкoлскей пракси. Семинари ше тримали за прoсвитних рoбoтнїкoх хтори препoдавали пo руски, як и за гевтих цo рoбели у настави пестoваня рускoгo язика, а oтримoвани су у Сримских Карлoвцoх и Руским Керестуре з пoмoцу фахoвцoх хтoри рoбели на руским язику. Наставнїкoм вше були пoтребни знаня зoз язика, правoпису, рускей литературней и ширшей културней твoрчoсци, алє и o спoсoбу як пoучoвац и мoтивoвац дзеци на наставу рускoгo язика, oкреме у нациoналнo мишаних стредкoх. Таки схoди вше им, як и нєшка, були хаснoвити, а тримали ше пoд час лєтнoгo абo жимскoгo рoзпусту. Марча Чакан ше окреме закладала и потримовала роботу Активу наставнїкох руского язика, а зоз мр Милену Вучетич, совитнїцу зоз Педаґоґийного заводу [[Войводина|Войводини]] и за снованє и роботу Активу вихователькох руского язика у Руским Керестуре. Мария Чаканoва була педаґoґийна [[Дзияк|дїячка]] хтора цали свoй рoбoтни вик пoшвецела виглєдoваню найлєпшoгo спoсoбу як дзецoм и старшим шкoлярoм приблїжиц мацеринске слoвo, научиц их бешедoвац и "рoздумoвац пo руски". Рoбела на таких рoбoтoх дзе єй тo бул задатoк, алє ше Марча зoжила зoз нїм чувствуюци нєпреривнo пoтреби наших дзецoх, наставнїкoх и шкoлoх, чувствуюци же oбезпечoванє жридлoх за ученє рускoгo язика културна пoтреба Руснацoх на прoстoре дзе жию. Марча Чаканова була єдна од сновательох [[Дружтво за руски язик, литературу и културу|Дружтва за руски язик и литературу]] 4. децембра 1970. року у Новим Садзе (у мат. кнїжки Дружтва уписан є под числом 8). Тиж так, теди була и член роботних целох за отверанє Ґимназиї у Руским Керестуре 1970. року. З нагоди 90-рoчнїци oд нарoдзеня, Дружтво 2023. року Мариї Чакановей, маюци у oглядзе єй пoшвеценoсц пoд час цалoгo рoбoтнoгo вику педаґoґийней рoбoти на увoдзеню сучасней настави рускoгo язика додзелєло ''Припoзнанє'', насампредз за єй одважносц и упартoсц у рoбoти и дoпринoшеню теoриї и пракси у oбласци на хтoрей рoбела. А Марча рoбела успишнo дзекуюци свoйoму ширoкoму oбщoму oбразoваню, бoгатей язичней и литературней култури, вше власней пoзитивней вреднoсней oриєнтациї и витирвалoсци. Пoхoпююци пoтреби нашей рускей шкoли, вона нїґда нє одступела од виробку проєктох, гoч єй як на початкох чежкo булo. Вихoд нахoдзела у анґажoваню нoвих наукoвцoх и фаховцох хтoри присцигoвали и младших наставнїкoх хтoри ше упутйoвали дo рoбoти на рецензийoх, складаня приручнїкoх, лектoрoваня и пoд. Пo прирoди циха и скрoмна - зoз свoїм дїлoм дoказала мoц педаґоґийного твoрителя. Марча Чаканова була пензиoнoвана 1983. рoку у Новим Садзе, а останї роки жила у Руским Керестуре. Мария Чакан ше упокоєла 24. юлия 2026. року (93) у Руским Керестуре. Похована є на Городским [[Теметов|теметове]] у Новим Садзе. == БИБЛИOҐРАФИЯ РOБOТOХ МАРИЇ ЧАКАН == 1. Мария Чакан: ''Учебнїк сербскoгoрватскoгo язика'' за штварту класу oснoвней шкoли з наставу на руским язику, Нoви Сад 1957. 2. Мариjа и Евгениjе Чакан: ''Српскохрватски jезик'', уџбеник српскохрватског jезика за четврти разред основне школе са русинским наставним jезиком, Завод за издавање уџбеника 1966. 3. Мариjа и Евгениjе Чакан: ''Српскохрватски jезик'', уџбеник српскохрватског jезика за пети разред основне школе са русинским наставним jезиком, Завод за издавање уџбеника 1966. 4. Мария и Евґений Чакан: ''Пoуки o язику'' за трецу класу oснoвней шкoли, Завoд за видаванє учебнїкoх АПВ, Нoви Сад 1967. (пoвтoрйoване и дoпoлньoване пo нoвих прoграмoх, пoд наслoвoм „Пoуки з мацеринскoгo язика“ - пo 1985. рoк) 5. Мария и Евґений Чакан: ''Пoуки o язику'' за штварту класу oснoвней шкoли, Завoд за видаванє учебнїкoх АПВ, Нoви Сад 1966. (пoвтoрйoване и меняне пoд наслoвoм „Пoуки з мацеринскoгo язика“ - пo 1985. рoк) 6. Микoла М. Кoчиш, Мария Чакан и Юлиян Рамач: ''Руски язик и култура вислoвйoваня'' за пияту класу oснoвней шкoли (дoпoлнєне виданє), Пoкраїнски завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1975. 7. Микoла М. Кoчиш, Мария Чакан и Юлиян Рамач: ''Руски язик и култура вислoвйoваня'' за шесту класу oснoвней шкoли (дoпoлнєне виданє), Пoкраїнски завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1975. 8. Юлиян Рамач, Мария Чакан, Евґений Чакан: ''Читанка'' за трецу класу ґимназиї, Пoкраїнски завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад, 1972. 9. Юлиян Рамач, Мария Чакан, Евґений Чакан: ''Читанка'' за трецу класу ґимназиї, Пoкраїнски завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1973. 10. Минимални речник српскохрватско-русинског jезика у редакциjи др J. Jерковића и Р. Перинца, превод М. Чакан, Завод за издавање уџбеника, Нови Сад 1981. 11. Мария и Евґений Чакан: ''Наш язик'', пoуки з рускoгo язика за першу класу oснoвнoгo вoспитаня и oбразoваня, Завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1981. 12. Мария Чакан: ''Хижка на курих нoгoх'', сказки, басни и припoведки зoз шветoвей уметнїцкей литератури (вибoр), лектира за другу класу oснoвнoгo вoспитаня и oбразoваня (прелoжели Мария Чакан, Юлиян Рамач и Михал Рамач) 13. Мария Чакан: ''Красне слoвo'', читанка за першу класу oснoвней шкoли, Завoд за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1985. 14. Мария Чакан и Леoна Урoшевич: Педаґoґийна - учебнїцка дїялнoсц Микoли М. Кoчиша, Руски язик и литература (збoрнїк), НВУ "Руске слoвo", Нoви Сад 1979, бoк 27-50. 15. Мария Чакан: Анализа руских читанкoх, Билтен Завoду за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 16. Мария Чакан: Дзецинска литература у настави мацеринскoгo язика и намаганя за єй збoгацoванє, „Шветлoсц“, 1973, 3. бoк, 341-344. 17. Мария Чакан, Евґений Чакан, Юлиян Рамач: ''Читанка'' за другу класу ґимназиї (приказ), Билтен Пoкраїнскoгo завoду за видаванє учебнїкoх, Нoви Сад 1972, 18-19, бoк 7-8 18. Мария Чакан: ''Ґраматика'' за пияту и шесту класу Микoли М. Кoчиша у настави мацеринскoгo язика, Билтен Пoкраїнскoгo завoду за учебнїки, Нoви Сад 1969, 6, бoк 50-53 19. Мария Чакан: ''Писня Бачваня'' (oбрoбoк писнї Г. Кoстельника у oсмей класи), Билтен Пoкраїнскoгo завoду за учебнїки, Нoви Сад 1969, 8, бoк 93-98. == Ґалерия == <gallery> Файл:Olejar Bakov Hornjak 1952.jpg|[[Янко Олеяр]], [[Йоаким Яша Баков|Яша Баков]], [[Михайло Горняк]], Мария Рамач и нєпозната дзивка у Руским Керестуре на початку 1950-их Файл:Nasciva Marci Cakanovej 2023.jpg|Иринка Папуґова у нащиви Марчи Чакановей 2023. року </gallery> == Литература == * Леона Гайдук, ''Мария Чакан, наставнїк и просвитни совитнїк'', Studia Ruthenica 9, Нови Сад, 2004, 250-254. * Тамаш, др Юлиян, „Просвитни роботнїки 1944—1991. рокуˮ, Руски Керестур, лїтопис и история (1745-1991), Месна заєднїца Руски Керестур, 1992, бок 413.<br /> == Вонкашнї вязи == * В. Вуячич, [https://www.ruskeslovo.com/upokojela-se-marija-cakan/ Упокоєла ше Мария Чакан (1933-2026)], Рутенпрес, www.ruskeslovo.com, 26. юлий 2026. * GetTextbooks.co.uk [https://www.gettextbooks.co.uk/author/marija_%c4%8dakan/ Books by Marija Čakan], Website www.gettextbooks.co.uk, 2000 and 2007.<br /> == Референци == <references /> [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Наставнїки]] [[Катеґория:Авторе/Коавторе учебнїкох]] [[Катеґория:Просвитни совитнїки]] [[Катеґория:13. октобер]] [[Катеґория:Народзени 1933]] [[Катеґория:24. юлий]] [[Катеґория:Умарли 2026]] jpxp6sqmry3lt1fj7nur90nocdds3qk 0 3842 22504 22502 2026-10-28T23:08:34Z Keresturec 18 Уложени три фотки 22504 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big> Яким Олеяр </big> | label2 = | data2 = [[Файл:Jakim Olejar.jpg|алт=Яким Олеяр|центар|мини|291x291п]] | label3 = Назвиско | data3 = | label4 = Датум народзеня | data4 = 27. април 1914 | label5 = Датум упокоєня | data5 = 2. юлия 1998 (84) | label6 = Державянство | data6 = угорске, югославянске | label7 = Язик творох | data7 = руски | label8 = Школа | data8 =Учительска школа, Зомбор | label9 = Универзитет | data9 = | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 = 1935—1976. | label12 = Жанри | data12 = образованє, литература, театер, музика | label13 = Поховани | data13 = на Новосадским теметове | label14 = Припознаня | data14 = }} '''Яким Олеяр''' (*27. април 1914—†2. юлий 1998), учитель, [[писатель]], мелоґраф, театрални режисер, хорски дириґент и спртски роботнїк. == Биоґрафия == Яким Олеяр ше народзел [[27. април|27. априла]] 1914. року у [[Дюрдьов|Дюрдьове]]. Основну школу закончел у своїм валалє, два класи ґимназиї закончел приватно, а два класи и малу матуру у Новим Садзе 1929. року. Учительску школу закончел у Сомборе 1934. року. Першу учительску службу, после єдного року чеканя, достал у Шурковцу (Босна), а рок познєйше, зоз закладаньом крижевского владики др Дионизия, премесцени є до [[Петровци|Петровцох]] (1937). Там остал по 1941. рок, кед бул примушени, як Бачван, виселїц ше до свойого краю, бо у новопреглашеней так воланей Нєзависней Держави Горватскей бул третировани як странски державян, та страцел право тирвацого пребуваня на єй териториї. Од 1941. по 1945. рок Яким Олеяр службовал у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]], а од 1945. по 1963. рок у Дюрдьове. Од 1963. по 1976. рок, кед є пензионовани, робел у Новим Садзе, дзе препровадзел и остаток пензионерского живота. [[Файл:20 ročnjica FK Rusin 1943.jpg|мини|459x459п|Зоз преслави 20-рочнїци ''ФК Русин'' 1943. року. Яким Олеяр шедзи пияти з лїва.]] == Олеярова дїялносц у просвити и култури == Яким Олеяр спада до шорох ґенерациї универзалних руских просвитительох, як цо то були його предходнїки и сучаснїки [[Яким Костелник]], о. [[Максимилиян Буїла|Максимилиян Буяла]], о. [[Дюра Биндас]], о. [[Онуфрий Тимко]], [[Янко Фейса]], [[Михайло Ковач]] и велї други. Попри тим же бул учитель, вон бул активни член, а од 1938. по 1941. рок и секретар Управного одбору петровскей Просвити, по потреби бул и хорски [[дириґент]] (а грал на гушлї, котру тримал на специфични способ, на першох), и театрални режисер, декоратер, инспициєнт, хорски [[шпивач]] и ґлумец. А на спортским планє фодбалски тренер и судия. Од 1945. року надалєй бул єден з найактивнєйших членох новооснованей Рускей матки (Керестур, 21. октобра 1945) и єй филияли у Дюрдьове. По єй приключеню до Союзу културно-просвитних дружтвох АП Войводини (1948), Олєяр иницировал и реализовал снованє КПД Тарас Шевченко (котре и нєшка жителє Дюрдьова популарно волаю Матка, як и Руснаци у Новим Садзе свой Руски културни центер). Як писатель и виучователь руских народних обичайох и мелоґраф, свойо написи обявйовал у Руских новинох и часопису ''Наша заградка'', вец у ужгородских новинох ''Неділя'', а од 1945. року по конєц свойого творчого вику у ''Руским слове'', ''Пионирскей заградки, Шветлосци, Народним календаре'' и вуковарскей ''Новей думки''. Видавательна хижа Руске слово видала и три його самостойни кнїжки за дзеци: ''Вивирка чека жиму'' (1975), ''Весели часи'' (сликовнїца 1986) и ''Мали шве''т (сликовнїца, 1986). Заступени є и у даскелїх антолоґийох поезиї за дзеци. Яким Олеяр зложел три читанки (за 1951, 1956 и 1963. рок), ''Буквар'' (1958) и учебнїк ''Наш язик'' (1976). [[Файл:Jakim Olejar zoz tanjecnjikami.jpg|алт=Яким Олеяр зоз танєчнїками|мини|465x465п|Яким Олеяр зоз танєчнїками]] Зоз театралну дїялносцу ше почал занїмац 1937. року кед почал службовац у Петровцох. Там по 1940. рок поставел на сцену 15 театрални фалати. У Руским Керестуре ше зоз театралну дїялносцу од 1941. по 1945. рок занїмали тедишнї [[священїк]] и хорски дириґент [[Ириней Тимко]] и [[Петро Ризнич Дядя|Петро Ризнич]], та им Яким Олеяр лєм помагал у орґанизацийно-технїчних роботох. Його режисерска активносц знова пришла до вираженя 1946. року, кед уж бул у Дюрдьове. Ту вон по 1963. рок поставел на сцену 20 театрални фалати рижних жанрох. По чишлє режираних и виведзених театралних фалатох Яким Олеяр забера друге место (после Ризнича, а опрез Михайла Ковача). И попри того же вон у Новим Садзе як учитель робел у сербских оддзелєньох, позберал коло себе руских школярох и робел зоз нїма на културно-просвитним планє у рамикох Културно-уметнїцкого дружтва Максим Горки, а и сам бул член [[Хор|хору]] през вецей роки. Єден є зоз сновательох манифестациї ''Червене пупче'' у рамикох [[Фестивал рускей култури Червена ружа|Фестивала култури ''Червена ружа'']] и през вецей роки бул член Совиту и Предсидатльства фестивала а 11 роки (од 1971 по 1981) Яким Олеяр бул член Комисиї за ''Червене пупче'', од того 9 роки бул єй предсидатель и руководитель самей манифестациї. По своїх опредзелєньох Яким Олеяр цалого животa бул активиста українскей ориєнтациї медзи войводянскима [[Руснаци у Сербиї|Руснацами]]. Яким Олеяр умар у Новим Садзе 2. юлия 1998. року, у 84. року живота. Поховани є на новосадским Новим [[Теметов|теметове]]. {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |КОМПОЗИЦИЇ ЯКИМА ОЛЕЯРА |- ! colspan="4" |У народним духу |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор текста''' |- |1 |1986 |Tам под лєсом |Яким Олеяр |- ! colspan="4" |ЧЕРВЕНЕ ПУПЧЕ |- |1 |1971. |Жабки |Яким Олеяр |- |2. |1971. |Ганча и бабка |<div style="text-align: center;">" |- |3. |1972. |Кавбой |<div style="text-align: center;">" |- |4. |1972. |Дїдо Децембер |Михайло Ковач |- |5. |1974. |Коминяр |Яким Олеяр |- |6 |1976. |Витрик |<div style="text-align: center;">" |- |7. |1980. |Балони |<div style="text-align: center;">" |- |8. |1980. |Пахульки |<div style="text-align: center;">''" |- |9. |1986. |Ой, витайце ластовички |Гавриїл Г. Надь |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |ТЕКСТИ ПИСНЬОХ |- ! colspan="4" |Червене пупче |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор музики''' |- |1. |1970. |Коминяр |Ириней Тимко |- |2. |1970. |Пекар |Юрий Цимбора |- |3. |1971. |Ловар |Мария Новакович Стрибер |- |4. |1978. |Кандур |Ириней Тимко |- |5. |1988. |Байбер |Тат'яна Каменїцки |- |6. |2002. |Колїсанка |Татиана Холошняй-Барна |- |7. |2002. |Лєсов дохтор |Татиана Барна |- |8. |2006. |Моєй мамочки |Любомир Загорянски |- |9. | |Єшень |Юрий Цимбора |} == Ґалерия == == Литература == * Др Юлиян Тамаш: История рускей литератури, Завод за уџбенике и наставна средства – Београд, 1997, б. 278 и 590-591. * Дюра Латяк: Театрални живот Руснацох, часц І, Театрални музей Войводини и НВУ Руске слово Нови Сад, 2003, боки 326-334. * Штефан Гудак: ПЕТРОВЦИ, жридло и розсаднїк рускей и українскей култури, просвити и уметносци у Републики Горватскей, Видаватель КУД Яким Гарди Петровци, 2004, особлїво боки 12-13, 38-50 и 292-293. * Ирина Гарди Ковачевич, Препатрунок стану дзецинскей литератури, Творчосц, Нови Сад, 5, 1979, боки 28-42. * Роман Миз, З мемоарох Якима Олеяра, Шветлосц ч. 4, 1970, б. 368-371. * М. Сеґеди, Зоз активносцу нє престава, Мисао ч. 46, рок II, Нови Сад, 16. новембер 1975, б. 6. * Янко Рац, Дарунок наймладшим читачом, Шветлосц, Нови Сад, ч. 3, ХIII, юлий-септембер, 1975, б. 233-234. == Вонкашнї вязи == * Александра Деянови, Саша Сабадош, [https://rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/index.php/rs/article/view/71 ТЕАТРАЛНА ДЇЯЛНОСЦ ЯКИМА ОЛЕЯРА], Русинистични студиї, rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/, [S.l.], v. 7, n. 7, p. 77-91, jan. 2024, ISSN 2560-3612. * [https://zavod.rs/wp-content/uploads/2019/04/CERVENA-RUZA-II-WEB.pdf Яким Олеяр (биоґрафия и список композицийох)], Червена ружа 1962-2011, Том II, Завод за културу войводянских Руснацох, Нови Сад, 2014, б. 520. * Н. С. Стаценко, [https://esu.com.ua/article-76409 Олеяр Яким], Енциклопедія Сучасної України, [Електронний ресурс] / редкол. : І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2022. * Любица Гаргай, [https://savezrusina.hr/site/assets/files/2138/vjencic_64.pdf 15 роки од шмерци учителя Якима Олеяра], Союз Русинох и Укрaїнцох Републики Горвaтскей, Венчик ч. 64, 2013. savezrusina.hr [[Катеґория:Дюрдьовчанє]] [[Катеґория:Учителє]] [[Катеґория:Режисере]] [[Катеґория:Дїяче у култури]] [[Катеґория:Мелоґрафи]] [[Катеґория:Дириґенти]] t3kymescsu44dt5spkh9zjoe2pcpipu 22505 22504 2026-10-28T23:16:31Z Keresturec 18 Уложени пар катеґориї 22505 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big> Яким Олеяр </big> | label2 = | data2 = [[Файл:Jakim Olejar.jpg|алт=Яким Олеяр|центар|мини|291x291п]] | label3 = Назвиско | data3 = | label4 = Датум народзеня | data4 = 27. април 1914 | label5 = Датум упокоєня | data5 = 2. юлия 1998 (84) | label6 = Державянство | data6 = угорске, югославянске | label7 = Язик творох | data7 = руски | label8 = Школа | data8 =Учительска школа, Зомбор | label9 = Универзитет | data9 = | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 = 1935—1976. | label12 = Жанри | data12 = образованє, литература, театер, музика | label13 = Поховани | data13 = на Новосадским теметове | label14 = Припознаня | data14 = }} '''Яким Олеяр''' (*27. април 1914—†2. юлий 1998), учитель, [[писатель]], мелоґраф, театрални режисер, хорски дириґент и спртски роботнїк. == Биоґрафия == Яким Олеяр ше народзел [[27. април|27. априла]] 1914. року у [[Дюрдьов|Дюрдьове]]. Основну школу закончел у своїм валалє, два класи ґимназиї закончел приватно, а два класи и малу матуру у Новим Садзе 1929. року. Учительску школу закончел у Сомборе 1934. року. Першу учительску службу, после єдного року чеканя, достал у Шурковцу (Босна), а рок познєйше, зоз закладаньом крижевского владики др Дионизия, премесцени є до [[Петровци|Петровцох]] (1937). Там остал по 1941. рок, кед бул примушени, як Бачван, виселїц ше до свойого краю, бо у новопреглашеней так воланей Нєзависней Держави Горватскей бул третировани як странски державян, та страцел право тирвацого пребуваня на єй териториї. Од 1941. по 1945. рок Яким Олеяр службовал у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]], а од 1945. по 1963. рок у Дюрдьове. Од 1963. по 1976. рок, кед є пензионовани, робел у Новим Садзе, дзе препровадзел и остаток пензионерского живота. [[Файл:20 ročnjica FK Rusin 1943.jpg|мини|459x459п|Зоз преслави 20-рочнїци ''ФК Русин'' 1943. року. Яким Олеяр шедзи пияти з лїва.]] == Олеярова дїялносц у просвити и култури == Яким Олеяр спада до шорох ґенерациї универзалних руских просвитительох, як цо то були його предходнїки и сучаснїки [[Яким Костелник]], о. [[Максимилиян Буїла|Максимилиян Буяла]], о. [[Дюра Биндас]], о. [[Онуфрий Тимко]], [[Янко Фейса]], [[Михайло Ковач]] и велї други. Попри тим же бул учитель, вон бул активни член, а од 1938. по 1941. рок и секретар Управного одбору петровскей Просвити, по потреби бул и хорски [[дириґент]] (а грал на гушлї, котру тримал на специфични способ, на першох), и театрални режисер, декоратер, инспициєнт, хорски [[шпивач]] и ґлумец. А на спортским планє фодбалски тренер и судия. Од 1945. року надалєй бул єден з найактивнєйших членох новооснованей Рускей матки (Керестур, 21. октобра 1945) и єй филияли у Дюрдьове. По єй приключеню до Союзу културно-просвитних дружтвох АП Войводини (1948), Олєяр иницировал и реализовал снованє КПД Тарас Шевченко (котре и нєшка жителє Дюрдьова популарно волаю Матка, як и Руснаци у Новим Садзе свой Руски културни центер). Як писатель и виучователь руских народних обичайох и мелоґраф, свойо написи обявйовал у Руских новинох и часопису ''Наша заградка'', вец у ужгородских новинох ''Неділя'', а од 1945. року по конєц свойого творчого вику у ''Руским слове'', ''Пионирскей заградки, Шветлосци, Народним календаре'' и вуковарскей ''Новей думки''. Видавательна хижа Руске слово видала и три його самостойни кнїжки за дзеци: ''Вивирка чека жиму'' (1975), ''Весели часи'' (сликовнїца 1986) и ''Мали шве''т (сликовнїца, 1986). Заступени є и у даскелїх антолоґийох поезиї за дзеци. Яким Олеяр зложел три читанки (за 1951, 1956 и 1963. рок), ''Буквар'' (1958) и учебнїк ''Наш язик'' (1976). [[Файл:Jakim Olejar zoz tanjecnjikami.jpg|алт=Яким Олеяр зоз танєчнїками|мини|465x465п|Яким Олеяр зоз танєчнїками]] Зоз театралну дїялносцу ше почал занїмац 1937. року кед почал службовац у Петровцох. Там по 1940. рок поставел на сцену 15 театрални фалати. У Руским Керестуре ше зоз театралну дїялносцу од 1941. по 1945. рок занїмали тедишнї [[священїк]] и хорски дириґент [[Ириней Тимко]] и [[Петро Ризнич Дядя|Петро Ризнич]], та им Яким Олеяр лєм помагал у орґанизацийно-технїчних роботох. Його режисерска активносц знова пришла до вираженя 1946. року, кед уж бул у Дюрдьове. Ту вон по 1963. рок поставел на сцену 20 театрални фалати рижних жанрох. По чишлє режираних и виведзених театралних фалатох Яким Олеяр забера друге место (после Ризнича, а опрез Михайла Ковача). И попри того же вон у Новим Садзе як учитель робел у сербских оддзелєньох, позберал коло себе руских школярох и робел зоз нїма на културно-просвитним планє у рамикох Културно-уметнїцкого дружтва Максим Горки, а и сам бул член [[Хор|хору]] през вецей роки. Єден є зоз сновательох манифестациї ''Червене пупче'' у рамикох [[Фестивал рускей култури Червена ружа|Фестивала култури ''Червена ружа'']] и през вецей роки бул член Совиту и Предсидатльства фестивала а 11 роки (од 1971 по 1981) Яким Олеяр бул член Комисиї за ''Червене пупче'', од того 9 роки бул єй предсидатель и руководитель самей манифестациї. По своїх опредзелєньох Яким Олеяр цалого животa бул активиста українскей ориєнтациї медзи войводянскима [[Руснаци у Сербиї|Руснацами]]. Яким Олеяр умар у Новим Садзе 2. юлия 1998. року, у 84. року живота. Поховани є на новосадским Новим [[Теметов|теметове]]. {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |КОМПОЗИЦИЇ ЯКИМА ОЛЕЯРА |- ! colspan="4" |У народним духу |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор текста''' |- |1 |1986 |Tам под лєсом |Яким Олеяр |- ! colspan="4" |ЧЕРВЕНЕ ПУПЧЕ |- |1 |1971. |Жабки |Яким Олеяр |- |2. |1971. |Ганча и бабка |<div style="text-align: center;">" |- |3. |1972. |Кавбой |<div style="text-align: center;">" |- |4. |1972. |Дїдо Децембер |Михайло Ковач |- |5. |1974. |Коминяр |Яким Олеяр |- |6 |1976. |Витрик |<div style="text-align: center;">" |- |7. |1980. |Балони |<div style="text-align: center;">" |- |8. |1980. |Пахульки |<div style="text-align: center;">''" |- |9. |1986. |Ой, витайце ластовички |Гавриїл Г. Надь |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |ТЕКСТИ ПИСНЬОХ |- ! colspan="4" |Червене пупче |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор музики''' |- |1. |1970. |Коминяр |Ириней Тимко |- |2. |1970. |Пекар |Юрий Цимбора |- |3. |1971. |Ловар |Мария Новакович Стрибер |- |4. |1978. |Кандур |Ириней Тимко |- |5. |1988. |Байбер |Тат'яна Каменїцки |- |6. |2002. |Колїсанка |Татиана Холошняй-Барна |- |7. |2002. |Лєсов дохтор |Татиана Барна |- |8. |2006. |Моєй мамочки |Любомир Загорянски |- |9. | |Єшень |Юрий Цимбора |} == Ґалерия == == Литература == * Др Юлиян Тамаш: История рускей литератури, Завод за уџбенике и наставна средства – Београд, 1997, б. 278 и 590-591. * Дюра Латяк: Театрални живот Руснацох, часц І, Театрални музей Войводини и НВУ Руске слово Нови Сад, 2003, боки 326-334. * Штефан Гудак: ПЕТРОВЦИ, жридло и розсаднїк рускей и українскей култури, просвити и уметносци у Републики Горватскей, Видаватель КУД Яким Гарди Петровци, 2004, особлїво боки 12-13, 38-50 и 292-293. * Ирина Гарди Ковачевич, Препатрунок стану дзецинскей литератури, Творчосц, Нови Сад, 5, 1979, боки 28-42. * Роман Миз, З мемоарох Якима Олеяра, Шветлосц ч. 4, 1970, б. 368-371. * М. Сеґеди, Зоз активносцу нє престава, Мисао ч. 46, рок II, Нови Сад, 16. новембер 1975, б. 6. * Янко Рац, Дарунок наймладшим читачом, Шветлосц, Нови Сад, ч. 3, ХIII, юлий-септембер, 1975, б. 233-234. == Вонкашнї вязи == * Александра Деянови, Саша Сабадош, [https://rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/index.php/rs/article/view/71 ТЕАТРАЛНА ДЇЯЛНОСЦ ЯКИМА ОЛЕЯРА], Русинистични студиї, rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/, [S.l.], v. 7, n. 7, p. 77-91, jan. 2024, ISSN 2560-3612. * [https://zavod.rs/wp-content/uploads/2019/04/CERVENA-RUZA-II-WEB.pdf Яким Олеяр (биоґрафия и список композицийох)], Червена ружа 1962-2011, Том II, Завод за културу войводянских Руснацох, Нови Сад, 2014, б. 520. * Н. С. Стаценко, [https://esu.com.ua/article-76409 Олеяр Яким], Енциклопедія Сучасної України, [Електронний ресурс] / редкол. : І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2022. * Любица Гаргай, [https://savezrusina.hr/site/assets/files/2138/vjencic_64.pdf 15 роки од шмерци учителя Якима Олеяра], Союз Русинох и Укрaїнцох Републики Горвaтскей, Венчик ч. 64, 2013. savezrusina.hr [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Дюрдьовчанє]] [[Катеґория:Учителє]] [[Катеґория:Режисере]] [[Катеґория:Дїяче у култури]] [[Катеґория:Мелоґрафи]] [[Катеґория:Дириґенти]] [[Катеґория:27. април]] [[Катеґория:Народзени 1914]] [[Катеґория:2. юлий]] [[Катеґория:Умарли 1998]] n30p40r5js38acj4bcp7si2bfdw0c0h 22510 22505 2026-10-29T00:14:16Z Keresturec 18 Уложени фотки до Ґалериї 22510 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big> Яким Олеяр </big> | label2 = | data2 = [[Файл:Jakim Olejar.jpg|алт=Яким Олеяр|центар|мини|291x291п]] | label3 = Назвиско | data3 = | label4 = Датум народзеня | data4 = 27. април 1914 | label5 = Датум упокоєня | data5 = 2. юлия 1998 (84) | label6 = Державянство | data6 = угорске, югославянске | label7 = Язик творох | data7 = руски | label8 = Школа | data8 =Учительска школа, Зомбор | label9 = Универзитет | data9 = | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 = 1935—1976. | label12 = Жанри | data12 = образованє, литература, театер, музика | label13 = Поховани | data13 = на Новосадским теметове | label14 = Припознаня | data14 = }} '''Яким Олеяр''' (*27. април 1914—†2. юлий 1998), учитель, [[писатель]], мелоґраф, театрални режисер, хорски дириґент и спртски роботнїк. == Биоґрафия == Яким Олеяр ше народзел [[27. април|27. априла]] 1914. року у [[Дюрдьов|Дюрдьове]]. Основну школу закончел у своїм валалє, два класи ґимназиї закончел приватно, а два класи и малу матуру у Новим Садзе 1929. року. Учительску школу закончел у Сомборе 1934. року. Першу учительску службу, после єдного року чеканя, достал у Шурковцу (Босна), а рок познєйше, зоз закладаньом крижевского владики др Дионизия, премесцени є до [[Петровци|Петровцох]] (1937). Там остал по 1941. рок, кед бул примушени, як Бачван, виселїц ше до свойого краю, бо у новопреглашеней так воланей Нєзависней Держави Горватскей бул третировани як странски державян, та страцел право тирвацого пребуваня на єй териториї. Од 1941. по 1945. рок Яким Олеяр службовал у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]], а од 1945. по 1963. рок у Дюрдьове. Од 1963. по 1976. рок, кед є пензионовани, робел у Новим Садзе, дзе препровадзел и остаток пензионерского живота. [[Файл:20 ročnjica FK Rusin 1943.jpg|мини|459x459п|Зоз преслави 20-рочнїци ''ФК Русин'' 1943. року. Яким Олеяр шедзи пияти з лїва.]] == Олеярова дїялносц у просвити и култури == Яким Олеяр спада до шорох ґенерациї универзалних руских просвитительох, як цо то були його предходнїки и сучаснїки [[Яким Костелник]], о. [[Максимилиян Буїла|Максимилиян Буяла]], о. [[Дюра Биндас]], о. [[Онуфрий Тимко]], [[Янко Фейса]], [[Михайло Ковач]] и велї други. Попри тим же бул учитель, вон бул активни член, а од 1938. по 1941. рок и секретар Управного одбору петровскей Просвити, по потреби бул и хорски [[дириґент]] (а грал на гушлї, котру тримал на специфични способ, на першох), и театрални режисер, декоратер, инспициєнт, хорски [[шпивач]] и ґлумец. А на спортским планє фодбалски тренер и судия. Од 1945. року надалєй бул єден з найактивнєйших членох новооснованей Рускей матки (Керестур, 21. октобра 1945) и єй филияли у Дюрдьове. По єй приключеню до Союзу културно-просвитних дружтвох АП Войводини (1948), Олєяр иницировал и реализовал снованє КПД Тарас Шевченко (котре и нєшка жителє Дюрдьова популарно волаю Матка, як и Руснаци у Новим Садзе свой Руски културни центер). Як писатель и виучователь руских народних обичайох и мелоґраф, свойо написи обявйовал у Руских новинох и часопису ''Наша заградка'', вец у ужгородских новинох ''Неділя'', а од 1945. року по конєц свойого творчого вику у ''Руским слове'', ''Пионирскей заградки, Шветлосци, Народним календаре'' и вуковарскей ''Новей думки''. Видавательна хижа Руске слово видала и три його самостойни кнїжки за дзеци: ''Вивирка чека жиму'' (1975), ''Весели часи'' (сликовнїца 1986) и ''Мали шве''т (сликовнїца, 1986). Заступени є и у даскелїх антолоґийох поезиї за дзеци. Яким Олеяр зложел три читанки (за 1951, 1956 и 1963. рок), ''Буквар'' (1958) и учебнїк ''Наш язик'' (1976). [[Файл:Jakim Olejar zoz tanjecnjikami.jpg|алт=Яким Олеяр зоз танєчнїками|мини|465x465п|Яким Олеяр зоз танєчнїками]] Зоз театралну дїялносцу ше почал занїмац 1937. року кед почал службовац у Петровцох. Там по 1940. рок поставел на сцену 15 театрални фалати. У Руским Керестуре ше зоз театралну дїялносцу од 1941. по 1945. рок занїмали тедишнї [[священїк]] и хорски дириґент [[Ириней Тимко]] и [[Петро Ризнич Дядя|Петро Ризнич]], та им Яким Олеяр лєм помагал у орґанизацийно-технїчних роботох. Його режисерска активносц знова пришла до вираженя 1946. року, кед уж бул у Дюрдьове. Ту вон по 1963. рок поставел на сцену 20 театрални фалати рижних жанрох. По чишлє режираних и виведзених театралних фалатох Яким Олеяр забера друге место (после Ризнича, а опрез Михайла Ковача). И попри того же вон у Новим Садзе як учитель робел у сербских оддзелєньох, позберал коло себе руских школярох и робел зоз нїма на културно-просвитним планє у рамикох Културно-уметнїцкого дружтва Максим Горки, а и сам бул член [[Хор|хору]] през вецей роки. Єден є зоз сновательох манифестациї ''Червене пупче'' у рамикох [[Фестивал рускей култури Червена ружа|Фестивала култури ''Червена ружа'']] и през вецей роки бул член Совиту и Предсидатльства фестивала а 11 роки (од 1971 по 1981) Яким Олеяр бул член Комисиї за ''Червене пупче'', од того 9 роки бул єй предсидатель и руководитель самей манифестациї. По своїх опредзелєньох Яким Олеяр цалого животa бул активиста українскей ориєнтациї медзи войводянскима [[Руснаци у Сербиї|Руснацами]]. Яким Олеяр умар у Новим Садзе 2. юлия 1998. року, у 84. року живота. Поховани є на новосадским Новим [[Теметов|теметове]]. {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |КОМПОЗИЦИЇ ЯКИМА ОЛЕЯРА |- ! colspan="4" |У народним духу |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор текста''' |- |1 |1986 |Tам под лєсом |Яким Олеяр |- ! colspan="4" |ЧЕРВЕНЕ ПУПЧЕ |- |1 |1971. |Жабки |Яким Олеяр |- |2. |1971. |Ганча и бабка |<div style="text-align: center;">" |- |3. |1972. |Кавбой |<div style="text-align: center;">" |- |4. |1972. |Дїдо Децембер |Михайло Ковач |- |5. |1974. |Коминяр |Яким Олеяр |- |6 |1976. |Витрик |<div style="text-align: center;">" |- |7. |1980. |Балони |<div style="text-align: center;">" |- |8. |1980. |Пахульки |<div style="text-align: center;">''" |- |9. |1986. |Ой, витайце ластовички |Гавриїл Г. Надь |} {| class="wikitable" |+ ! colspan="4" |ТЕКСТИ ПИСНЬОХ |- ! colspan="4" |Червене пупче |- |'''ч.''' |<div style="text-align: center;">'''Рок''' |<div style="text-align: center;">'''Наслов писнї''' |<div style="text-align: center;">'''Автор музики''' |- |1. |1970. |Коминяр |Ириней Тимко |- |2. |1970. |Пекар |Юрий Цимбора |- |3. |1971. |Ловар |Мария Новакович Стрибер |- |4. |1978. |Кандур |Ириней Тимко |- |5. |1988. |Байбер |Тат'яна Каменїцки |- |6. |2002. |Колїсанка |Татиана Холошняй-Барна |- |7. |2002. |Лєсов дохтор |Татиана Барна |- |8. |2006. |Моєй мамочки |Любомир Загорянски |- |9. | |Єшень |Юрий Цимбора |} == Ґалерия == <gallery> Файл:Jakim Olejar 1943.jpg|Яким Олеяр 1943. року Файл:Hor Kalotov 1942.jpg|Калотов хор 1942, року, Яким Олеяр цалком на право, </gallery> == Литература == * Др Юлиян Тамаш: История рускей литератури, Завод за уџбенике и наставна средства – Београд, 1997, б. 278 и 590-591. * Дюра Латяк: Театрални живот Руснацох, часц І, Театрални музей Войводини и НВУ Руске слово Нови Сад, 2003, боки 326-334. * Штефан Гудак: ПЕТРОВЦИ, жридло и розсаднїк рускей и українскей култури, просвити и уметносци у Републики Горватскей, Видаватель КУД Яким Гарди Петровци, 2004, особлїво боки 12-13, 38-50 и 292-293. * Ирина Гарди Ковачевич, Препатрунок стану дзецинскей литератури, Творчосц, Нови Сад, 5, 1979, боки 28-42. * Роман Миз, З мемоарох Якима Олеяра, Шветлосц ч. 4, 1970, б. 368-371. * М. Сеґеди, Зоз активносцу нє престава, Мисао ч. 46, рок II, Нови Сад, 16. новембер 1975, б. 6. * Янко Рац, Дарунок наймладшим читачом, Шветлосц, Нови Сад, ч. 3, ХIII, юлий-септембер, 1975, б. 233-234. == Вонкашнї вязи == * Александра Деянови, Саша Сабадош, [https://rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/index.php/rs/article/view/71 ТЕАТРАЛНА ДЇЯЛНОСЦ ЯКИМА ОЛЕЯРА], Русинистични студиї, rusinisticnistudi.ff.uns.ac.rs/, [S.l.], v. 7, n. 7, p. 77-91, jan. 2024, ISSN 2560-3612. * [https://zavod.rs/wp-content/uploads/2019/04/CERVENA-RUZA-II-WEB.pdf Яким Олеяр (биоґрафия и список композицийох)], Червена ружа 1962-2011, Том II, Завод за културу войводянских Руснацох, Нови Сад, 2014, б. 520. * Н. С. Стаценко, [https://esu.com.ua/article-76409 Олеяр Яким], Енциклопедія Сучасної України, [Електронний ресурс] / редкол. : І. М. Дзюба, А. І. Жуковський, М. Г. Железняк [та ін.] ; НАН України, НТШ. – Київ: Інститут енциклопедичних досліджень НАН України, 2022. * Любица Гаргай, [https://savezrusina.hr/site/assets/files/2138/vjencic_64.pdf 15 роки од шмерци учителя Якима Олеяра], Союз Русинох и Укрaїнцох Републики Горвaтскей, Венчик ч. 64, 2013. savezrusina.hr [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Дюрдьовчанє]] [[Катеґория:Учителє]] [[Катеґория:Режисере]] [[Катеґория:Дїяче у култури]] [[Катеґория:Мелоґрафи]] [[Катеґория:Дириґенти]] [[Катеґория:27. април]] [[Катеґория:Народзени 1914]] [[Катеґория:2. юлий]] [[Катеґория:Умарли 1998]] p8bw2s9ahvb0b3m6jumj44b23vexomv 0 3843 22511 2026-10-29T09:15:27Z Ksenija234 1651 (Геленка М.) Нова статя 22511 wikitext text/x-wiki [[File:Dishcloths.jpg|right|thumb|300px|Помитки за судзину]] '''Помиток''' то ’ренда’ за помиванє (серб. ''крпа за судове, кухињска крпа''; всл. ''pomitek'' „исте”; карп.укр. ''помыток'' „исте”). Помиток бул дараз звичайно памучни або платняни. Нєшка ше хаснує купчи, зоз шпонджиї або микрофиберу. Помитки часто влажни и оможлївю розмножованє бактерийох. Понеже ше з помитком помива судзину од єдзеня, помитки ше рутински инфикую з ешерихию коли и зоз салмонелу. Студия зоз 2007. року утвердзела же кладзенє помитка або шпонджиї до микрогабовей релни на два минути забива 99% живи патоґени. Медзитим, огньогасни служби опоминаю людзох най тото нє робя бо можу спричинїц огень. == Фразеолоґия == • '''як помиток''' (месо и под.): ''Месо було таке тварде, нєупечене як помиток.'' • '''буц вдерени з мокрим помитком''' = буц нє цалком нормални; • '''одруциц дакого як (стари) помиток''' = одруциц як нєпотребну ствар: ''Кед ше уж похорел, гварел ми: Док ши нє годзен робиц, так це одруца як помиток.'' == Литература == ''Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 231.'' og7ydcxfxgwwed37xmsvpqwhc7vggug 0 3844 22512 2026-10-29T11:54:25Z Ksenija234 1651 Ушорйованє нового тексту (Г. Медєши и дацо я додала), вики вязи.. 22512 wikitext text/x-wiki '''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї Libellulidae. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Наукова класификация == Домен: Eukaryota Царство: Animalia Тип: Arthropoda Класа: Insecta Ряд: Оdonata Инфраряд: Аnisoptera Фамилия: Libellulidae Род: Libellula Файта: L. Depressa Биномне мено Libellula depressa Linnaeus, 1758 == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == 1. [https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8. 2. Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3. 5q968mg0s0jfm8g9ldotfg5yl2p95ho 22513 22512 2026-10-29T11:56:14Z Ksenija234 1651 Ушориц таблїчку 22513 wikitext text/x-wiki '''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї Libellulidae. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Наукова класификация ( ушориц таблїчку) == Домен: Eukaryota Царство: Animalia Тип: Arthropoda Класа: Insecta Ряд: Оdonata Инфраряд: Аnisoptera Фамилия: Libellulidae Род: Libellula Файта: L. Depressa Биномне мено Libellula depressa Linnaeus, 1758 == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == 1. [https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8. 2. Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3. 70bbriipeahw02tafyvph7hu7agh3so 22514 22513 2026-10-29T11:58:40Z Ksenija234 1651 Ушорйованєванє референцох 22514 wikitext text/x-wiki '''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї Libellulidae. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Наукова класификация ( ушориц таблїчку) == Домен: Eukaryota Царство: Animalia Тип: Arthropoda Класа: Insecta Ряд: Оdonata Инфраряд: Аnisoptera Фамилия: Libellulidae Род: Libellula Файта: L. Depressa Биномне мено Libellula depressa Linnaeus, 1758 == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == lskgistbjlfr9az50svsv9egcf7put0