Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk Дюра Пап 0 140 22530 22506 2026-10-29T22:39:17Z Olirk55 19 Викивязи 22530 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align=right width=300px |+ ! colspan="2" |<big>Др Дюра ПАП</big> |- | colspan="2" |[[Файл:Djura Pap dohtor.jpg|алт=Дюра Пап, дохтор|центар|мини|293x293п]] |- |'''Народзени''' |18. фебруара 1913. року |- |'''Умар''' |29. марца 1961. року (48) |- |'''Державянство''' |югославянске |- |'''Язик творох''' |руски, сербски |- |'''Школа''' |Ґимназия у Новим Вербаше |- |'''Универзитет''' |Медицински факултет Универзитета у Заґребе |- |'''Период твореня''' |1939. по 1961. |- |'''Обласц роботи''' |медицина, здравствене просвищованє, дружтвена активносц |- |'''Поховани''' |На теметове у Руским Керестуре<br /> |- |'''Припознаня''' |Припознанє од '''УНИЦЕФ-а''' за посцигнути резултати у рапидним зменшаню смертельносци новонародзених дзецох |} '''Др Дюра Пап''' (*[[18. фебруар]] 1913—†[[29. марец]] 1961), почитовани дохтор, просвититель жительства у обласци здравства и дружтвено анґажовани роботнїк. == Биоґрафия == Др Дюра Пап (дохтор Пабянка, як го Керестурци волали) народзени у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]] 18. фебруара 1913. року. Родичи, оцец Дионизий Пап (1883-1936) и мац Юла народзена Малацко (1893-1962). Дюра мал младших шестру Любицу (Ибольку) и брата Владислава. Дюра Пап основну школу закончел у родним валВербаше (1932),у ґимназию у Новим [[Вербас|Вербаше]] (1932.) а студиї медицини у Заґребе 1939. року. Обовязни лїкарски стаж окончел у Вельким Бечкереку (Зренянин), а 1941. року приходзи до Руского Керестура, алє є нєодлуга мобилизовани до войска як резервни официр и лїкар. Єден рок робел на Косове. Дюра Пап и Ксения Пап родзена Гирйовати ше винчали у [[Миклошевци|Миклошевцох]] 29. авґуста 1940. року. У малженстве мали тройо дзеци Дюру, Златка и Иринку. [[Файл:Porodiliste.jpg|alt=др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре|thumb|388x388px|Леона Колбас, матичарка, бабица Юлка и др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре]] По ошлєбодзеню Дюра Пап ше врацел до родного Керестура и у рамикох Здравственей станїци основал Совитовалїще за ваготни жени и положнїци. З нєвистату и практично [[дзень]]-а-ноц роботу у Совитовалїщу посцигнул скоро нєвироятни резултати у наступних рокох, як у своїм валалє, так и у сушедних местох: смертельносц народзених дзецох зведзена на нулу. То спричинєло вельку увагу у медицинских кругох того часу за резултати роботи єдного валалского лїкара, та му аж и УНИЦЕФ додзелєл припознанє и даровал амбуланти у Керестуре найсучаснєйшу комплетну опрему за Совитовалїще. Др Дюра Пап активно участвовал у здравственим просвищованю жительох<ref>[https://www.ruskeslovo.com/%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b2%d0%b0/%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d1%83%d1%81%d0%ba%d0%b5-%d1%81%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%be-2/ Дюра Пап Лїкарски поради], ''Руске слово чис. 1, рок 1, 15. юний 1945,'' бок 4. </ref> у Руским Керестуре и у околних местох, бул активни и у дружтвено-политичних орґанизацийох, а бул и одборнїк Скупштини општини. Др Пап ше нє застановел на тих резултатох, та уж 1950. року обезпечел рентґен апарат, хтори му у дальшей роботи зоз жительством помагал у каждодньовей дияґностики охореньох. Року 1960. пошол до Заґребу на специялизацию з рентґенолоґиї и источашнє робел у Доме здравя ''Максимир'', алє ше, нажаль, барз вчас похорел, найскорей од пошлїдкох виложеносци рентґен зарйох з апарату. Дюра Пап умар у 48. року живота, 29. марца 1961. року. Жителє Руского Керестура, [[Крущич|Крушчичу]], [[Бачки Ґрачац|Бачкого Грачацу]] и [[Косанчич|Косанчичу]] го у барз вельким чишлє випровадзели до вичного дому. == Ґалерия == <gallery> Файл:Djura Pap hraje trubu.jpg|Др Дюра Пап грає на труби Файл:Djura Pap.jpg|Дюра Пап </gallery> == Вонкашнї вязи == * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Руски Керестур (вистка о дипломованю др Дюру Папа)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 24, 16. VI 1939.,'' бок 3. * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Нови професор (у тексту пише же дипломовал др Дюра Пап)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 30, 28. VII 1939.,'' бок 3. == Референци == <references /> {{DEFAULTSORT: Пап , Дюра }} [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Медицина]] [[Катеґория:Дружтвени дїяч]] [[Катеґория:Здравствена култура]] [[Катеґория:Припознаня з иножемства]] [[Катеґория:Народзени 1913]] [[Катеґория:Умарли 1961]] [[Катеґория:18. фебруар]] [[Катеґория:29. марец]] 6vkod0ju7qf3aqn8mee0b9m6lfynvo0 22531 22530 2026-10-29T22:48:14Z Keresturec 18 22531 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" align=right width=300px |+ ! colspan="2" |<big>Др Дюра ПАП</big> |- | colspan="2" |[[Файл:Djura Pap dohtor.jpg|алт=Дюра Пап, дохтор|центар|мини|293x293п]] |- |'''Народзени''' |18. фебруара 1913. року |- |'''Умар''' |29. марца 1961. року (48) |- |'''Державянство''' |югославянске |- |'''Язик творох''' |руски, сербски |- |'''Школа''' |Ґимназия у Новим Вербаше |- |'''Универзитет''' |Медицински факултет Универзитета у Заґребе |- |'''Период твореня''' |1939. по 1961. |- |'''Обласц роботи''' |медицина, здравствене просвищованє, дружтвена активносц |- |'''Поховани''' |На теметове у Руским Керестуре<br /> |- |'''Припознаня''' |Припознанє од '''УНИЦЕФ-а''' за посцигнути резултати у рапидним зменшаню смертельносци новонародзених дзецох |} '''Др Дюра Пап''' (*[[18. фебруар]] 1913—†[[29. марец]] 1961), почитовани дохтор, просвититель жительства у обласци здравства и дружтвено анґажовани роботнїк. == Биоґрафия == Др Дюра Пап (дохтор Пабянка, як го Керестурци волали) народзени у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]] 18. фебруара 1913. року. Родичи, оцец Дионизий Пап (1883-1936) и мац Юла народзена Малацко (1893-1962). Дюра мал младших шестру Любицу (Ибольку) и брата Владислава. Дюра Пап основну школу закончел у родним валалє, а ґимназию у Новим [[Вербас|Вербаше]] (1932), а студиї медицини у Заґребе 1939. року. Обовязни лїкарски стаж окончел у Вельким Бечкереку (Зренянин), а 1941. року приходзи до Руского Керестура, алє є нєодлуга мобилизовани до войска як резервни официр и лїкар. Єден рок робел на Косове. Дюра Пап и Ксения Пап родзена Гирйовати ше винчали у [[Миклошевци|Миклошевцох]] 29. авґуста 1940. року. У малженстве мали тройо дзеци Дюру, Златка и Иринку. [[Файл:Porodiliste.jpg|alt=др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре|thumb|388x388px|Леона Колбас, матичарка, бабица Юлка и др Дюра Пап у породзилїщу у Руским Керестуре]] По ошлєбодзеню Дюра Пап ше врацел до родного Керестура и у рамикох Здравственей станїци основал Совитовалїще за ваготни жени и положнїци. З нєвистату и практично [[дзень]]-а-ноц роботу у Совитовалїщу посцигнул скоро нєвироятни резултати у наступних рокох, як у своїм валалє, так и у сушедних местох: смертельносц народзених дзецох зведзена на нулу. То спричинєло вельку увагу у медицинских кругох того часу за резултати роботи єдного валалского лїкара, та му аж и УНИЦЕФ додзелєл припознанє и даровал амбуланти у Керестуре найсучаснєйшу комплетну опрему за Совитовалїще. Др Дюра Пап активно участвовал у здравственим просвищованю жительох<ref>[https://www.ruskeslovo.com/%d0%b0%d1%80%d1%85%d0%b8%d0%b2%d0%b0/%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b8%d0%bd%d0%b8-%d1%80%d1%83%d1%81%d0%ba%d0%b5-%d1%81%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%be-2/ Дюра Пап Лїкарски поради], ''Руске слово чис. 1, рок 1, 15. юний 1945,'' бок 4. </ref> у Руским Керестуре и у околних местох, бул активни и у дружтвено-политичних орґанизацийох, а бул и одборнїк Скупштини општини. Др Пап ше нє застановел на тих резултатох, та уж 1950. року обезпечел рентґен апарат, хтори му у дальшей роботи зоз жительством помагал у каждодньовей дияґностики охореньох. Року 1960. пошол до Заґребу на специялизацию з рентґенолоґиї и источашнє робел у Доме здравя ''Максимир'', алє ше, нажаль, барз вчас похорел, найскорей од пошлїдкох виложеносци рентґен зарйох з апарату. Дюра Пап умар у 48. року живота, 29. марца 1961. року. Жителє Руского Керестура, [[Крущич|Крушчичу]], [[Бачки Ґрачац|Бачкого Грачацу]] и [[Косанчич|Косанчичу]] го у барз вельким чишлє випровадзели до вичного дому. == Ґалерия == <gallery> Файл:Djura Pap hraje trubu.jpg|Др Дюра Пап грає на труби Файл:Djura Pap.jpg|Дюра Пап </gallery> == Вонкашнї вязи == * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Руски Керестур (вистка о дипломованю др Дюру Папа)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 24, 16. VI 1939.,'' бок 3. * Автор нєпознати [https://zavod.rs/rok-1939/ Нови професор (у тексту пише же дипломовал др Дюра Пап)], ''Руски новини за Русинох Югославиї, рок XVI , чис. 30, 28. VII 1939.,'' бок 3. == Референци == <references /> {{DEFAULTSORT: Пап , Дюра }} [[Катеґория:Руснаци у Сербиї]] [[Катеґория:Керестурци]] [[Катеґория:Медицина]] [[Катеґория:Дружтвени дїяч]] [[Катеґория:Здравствена култура]] [[Катеґория:Припознаня з иножемства]] [[Катеґория:Народзени 1913]] [[Катеґория:Умарли 1961]] [[Катеґория:18. фебруар]] [[Катеґория:29. марец]] nh9v5klzgrwn5mq3kahezdr5aorbi0p Кудзель 0 223 22529 22333 2026-10-29T22:13:41Z Olirk55 19 Корекциї у тексту 22529 wikitext text/x-wiki [[Файл:Kudzelj_20240806_102056.jpg|alt=Kudzelj 20240806 102056|thumb|400x400px|Кудзель, ''Етно клуб, Одняте од забуца'', [[Коцур]]]] '''Кудзель''' (серб. коловрат, преслица, виходнярски ''kudzeľ'', слц. ''praslica'', укр. прядка, кужiль, поль. ''kołowrotek, kᶏdziel'', русий. прялка, чес. ''kolovrat,'' од прслав. ''kqdeľa'') – справа за предзенє. Старши ґенерациї паметаю же [[Руснаци у Сербиї|Руснаци]] скорей хасновали такволану стару кудзель або споднїк. == Историят == Стара кудзель або споднїк ше состої зоз єдней дещички у хторей притвердзена палїчка. На тоту палїчку, крашнє украшену зоз точеньом и интарзию, здзива ше вершнїк. На вершнїку стої влакно. На верху вершнїка привязана пантлїка – сатнїк, зоз хтору ше притвердзує влакно. З єдну руку ше вицагує и реґулує нїтку, а з другу ше окруца [[вреценко]]. [[Файл:Zena u roboti 20240806 102940 (1).jpg|thumb|Жена у роботи, ''Етно клуб, Одняте од забуца'', Коцур|398x398px]] Споднїк ше положи на [[Лавка|лавку]] паточку або инше и жена на ньго шеднє. У зависносци зоз хтору руку вицагує нїтку, на тот бок ше обраци споднїк. Интензивне продукованє и преробок конопи на самим початку 20. вику були єден з факторох хтори допомогли нєставаню споднїка як менєй продуктивного [[Орудиє|орудия]] и прилапйованє кудзелї зоз хтору мож лєгчейше, вецей и лєпше робиц. == Часци кудзелї == Главни часци кудзелї то вершнїк на хторим стої влакно, вреценко на хторе ше накруца цверну, лабка хтору ше прициска з ногу, циґанка прейґ хторей вертикални ход преходзи до кружного на [[Колєсо|колєше]] и далєй прейґ шнура на вреценко. Накруцованє цверни на вреценко реґулує ше и зоз [[Пирє|пирйом]]. Бачвански Руснаци хасновали ище єдну файту кудзелї, такволану ''швабску кудзель'' або кудзель зоз шрубом. Пре огранїчени можлївосци у роботи и пре мали димензиї, така кудзель пошвидко постала орудиє за мали дзивчата хтори ше учели пресц. Медзи людзми ше хасновало и назву коловрат з истим значеньом – кудзель (всл. ''kolovrate''k, слц. ''kolovrat'', праслав. kolovortъ, од словох коло и верциц. Кед дахто бега, нє мирує, гвари ше: круци ше як коловрат. '''Кудзеляре''' – майстрове цо правели кудзелї волали ше кудзеляре. Окрем кудзельох, вони правели и други предмети з древа хтори були потребни до обисца. За руски обисца и руским женом-ґаздиньом, кудзель була барз значна справа а описана є и у рускей поезиї Еуґениї Врабец: [[File:Мада жена предзе на куделї (Петровци) Db6a1b7b-cf26-4883-b614-d7813fbf0026.jpg|thumb|Сценски приказ младей жени як предзе на кудзелї (сцена зоз програми ''Школски'' 26 в''ечар литератури [[Руснаци у Сербиї|Руснацох]]'' у основней школи у Петровцох, за кудзелю Марина Сеґеди школярка 7 класи (марец 2026. рок, [[Петровци]], [[Горватска|Р. Горватска)]]|450x450px]] [[File:Macerova kudzelj (2026).webm|thumb|250px|right|''Мацерова кудзель'' Еуґениї Врабец на ''Школским'' 26 ''литературним вечаре Руснацох'' отриманим у школи у Петровцох. (марец 2026. рок) Писню пречитала Александра Аризанович школярка 7 класи.]] '''''<big>Мацерова кудзель</big>''''' (Виривок) ''Ище була дзивка кед кудзель достала'' ''же би як и други жени, свою власну кудзель мала.'' ''Предла на нєй вредно, моя мац як дзивка'' ''предла кед уж була жена при лампи, по цмоти,'' ''а колєсо ше обрацало и врецено полнєло.'' ''Часи пришли други и кудзель заспала,'' ''мац моя у варошу за нас платно куповала.'' ''Кудзель красна, лаґована лєм як пиха у куце мировала''. ''Попатрунки на ню, мацер здогадали'' ''на ноци сцерпеня и иншаки часи,'' ''на [[Лада|лади]] полни кед ше дзивки одавали,'' ''на плахти, ручнїчки, [[Хлєбовка|хлєбовки]] и партки...'' Мацерова кудзель вецей нє зробела по цмоти и [[Шветлосц|шветлу]] анї єдну нїтку, алє ту є, у мнє, як шведок значни прешлих [[Дзень|дньох]] и вику, як [[ремесло]] на хторим мац моя роками тримала руку. (Еуґения Врабец, Вуковар 12. 12. 2009.) == Ґалерия == <gallery> Файл:Sambe.jpg|алт=Кудзеля Файл:Hanfstengel.jpg|алт=Кудзельово влакна достати зоз конопи </gallery> == Литература == * Любомир Медєши, ''Руска традиция,'' Нови Сад 2007, б. 253-254 * ''Словнїк руского народного язика I, А – Н,'' Филозофски факултет, Одсек за русинистику, Нови Сад 2017, б. 652 и 613 * Еуґения Врабец, Зборнїк поезиї ''Писнї загойсаного шерца'', видаватель Дружтво Руснацох у Републики Горватскей „Руснак" Вуковар, 2013. рок зоз шедзицком у Петровцох == Вонкашнї вязи == * [https://sh.wikipedia.org/wiki/Preslica Preslica], sh.wikipedia.org [[Катеґория:Обисце]] [[Катеґория:Справа]] [[Катеґория:Ствари у Руским обисцу]] gtt6jrhubc9zmuvyc7c13ai1vl0r8jc Йоган Себастиян Бах 0 2524 22522 19974 2026-10-29T14:11:08Z Keresturec 18 22522 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big>Йоган Себастиян Бах </big> | label2 = | data2 = [[File:Johann Sebastian Bach.jpg|center|thumb|290px|]] Йоган Себастиян Бах (арт портрет Елиясa Ґотлоб Хаусман 1748) | header3 =<big>Особни податки </big> | label4 = Датум народзеня | data4 = | label3 = Датум народзеня | data3 = 21. марец 1685. Айзенах | label4 = Датум народзеня | data4 = | label5 = Датум народзеня | data5 = 21. марец 1685. Айзенах | label6 = Датум упокоєня | data6 = 28. юлий 1750. (65), Лайпциґ | label7 = Державлянство | data7 = Нємецке | label8 = Епоха твореня | data8 = Барок | header9 =<big>Композиторово дїла </big> | label9 = Универзитет | data | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 =1700—1750 | label12 = Жанри | data12 = Вокални и инструемнтални жанри Духовна музика, полифони композициї, клавирски дїла, кантати, прелудиюми, фуґи. | label13 = | data13 = | label14 = Найпознатши дїла | data14 = Ґолдберґ варияциї, Добре темперовани клавир, Токата и фуґа у де-молу, Крачунски ораториюм, Брандербуршски концерти, Музича жертва, Уметносц фуґи, Ария на ґе-струни. | header15 =<big>Бахов потпис </big> | label16 = | data16 = [[File:Johann Sebastian Bach signature.svg|220px]] }}'''Йоган Себастиян Бах''' (нєм. ''Johann Sebastian Bach''); Айзенах, [[21. марец]] 1685. року – Лайпциґ, 28. юлий 1750. року – єден зоз найвизначнєйших нємецких [[Композитор|композиторох]], орґуляш и чембалист зоз епохи барока. Припознати як єден зоз найзначнєйших композиторох и слуп универзалней музичней култури.<ref>autores, Varios (2000). ''Suplemento libros de la Vanguardia „Pasión por Bach“''. La Vanguardia. бок 9.</ref> Його дїла замерковани пре интелектуалну глїбину, технїчне совершенство и уметнїцку естетику – красоту.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Johann-Sebastian-Bach Johann Sebastian Bach]</ref> Єден з перших значнєйших композиторох клавирских дїлох. == Фамелия и Бахов живот == Походзи зоз музичней фамелиї. Бул наймладши зоз осмерих дзецох Йогана Амброзиуса Баха, городского [[Музичар|музичара]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080405172031/http://www.geocities.com/Athens/Forum/5344/lit/Bach-Dokumente.html Документы жизни и деятельности И. С. Баха] составитель Ханс Йоахим Шульце. — М.: Музыка, 1980.</ref> Члени його блїзшей фаемлиї були церковни орґуляше и композиторе. Прето Бах мал можлївосци вчас ше упознац зоз компонованьом и граньом на вецей [[Подзелєнє музичних инструментох|инструментох]]. Й. С. Бах остал вчас без родичох, уж у 9-им року, и бул примушени жиц зоз своїм старшим братом, тиж церковним орґуляшом. Здобул високе образованє у обласци филозофиї и теолоґиї. 1700. року достал стипендию за школованє у школи св. Михаела, дзе пришол до контакту зоз озбильнєйшу музичну културу. После законченого школованя, 1703. року, постал виолиниста и [[дзияк]] у [[Святи храм|церкви]] св. Томи у Лайпциґу.<ref>Über Bach. 1992. стр. 17, 23., Anthologie, Philipp Reclam jun. Stuttgart.</ref>Ту прежил найдлугшу часц живота нєдостаточно порозумени и нє барз почитовани. Грал на орґульох, чембалу, виоли да ґамба (барокна виола) и виолини (гушлї).<ref>Güttler, Hermann. „Humanismus und Musik”. 2. 1946: 827.. ff.</ref> Здобул славу, окрем як винїмкови [[инструменталиста]] тиж и як винїмкови [[Импровизация (музика)|импровизатор]] у тедишнєй барокней епохи.<ref>[https://web.archive.org/web/20080517054843/http://filomusica.com/filo14/paloma.html„JOHANN SEBASTIAN BACH. SU HERENCIA”.] Filomusica. 2001. Архивирано из оригинала 17. 05. 2008. г. Приступљено 03. 05. 2008.</ref> Й. С. Бах ше двараз женєл и з тих двох малженствох мал двацецеро дзеци. Велї з нїх постали тиж значни музичаре. Без огляду же мал вельо дзеци, жадал же би му дзеци були музично образовани и поготов же би знали грац на клавиру – од тих лєгких композицийох за початнїкох, по тоти барз чежки, за концертне виводзенє. Дзепоєдни з його синох зазначели успихи, а їх музични дїла ше виводзи и нєшка на концертох: Вилгелм Фридман Бах (1710—84), Карл Филип Емануел Бах (1714—88), Йоган Кристоф Фридрих Бах (1732—95), Йоган Кристиян Бах (1735—82). Попри синох, визначни школяре Йогана Себастияна Баха були: Йоган Лудвиґ Кребс и Йоган Филип Кирнберґер. == Бахов опус == Опус Й. С. Баха мож подзелїц на три стилски периоди. Перши период: Ученє и усовершованє (1700 – 1713. рок) Концентрує ше на орґулї и клавир и на компонованє церковних кантатох. Приклад му була нємецка инструментална и [[вокална музика]] барока. Период майсторства: (1713 – 1739.) Зєдинює характеристики италиянскей музики барока (ясносц-пречисценосц мелодиї, ритмична динамика) и нємецки стил (розсудзованє, комплексна нукашня структура),<ref>Güttler, Hermann. „Humanismus und Musik”. 2. 1946: 827.. ff.</ref> зоз чим створени ориґинални стил хтори применєл и хасновал у шицких значних музичних формох свойого часу (окрем опери).<ref>[https://www.nezavisne.com/kultura/muzika/Johan-Sebastijan-Bah-muzicki-virtuoz-stub-univerzalne-kulture/652229#google_vignette Johan Sebastijan Bah, muzički virtuoz, stub univerzalne kulture”]</ref> [[File:Gedenktafel Bachhaus-2.jpg|right|thumb|332x332px|Мемориялна плоча на Баховей родней хижи у Айзенаху]] Остатнї период: (1739 – 1750) то период абсолутного совершенства. Пошвецує ше инструемнталней музики, власни полифони стил му постава ище баржей контрапунктични, а сучасносц вплївує на його творчосц. == Й. С. Бах - орґуляш == Й. С. Бах док жил бул познатши як орґуляш. Орґулї то инструмент зоз типками (клавишами) и металнима цивами през хтори преходзи и трепеци [[воздух]] хтори продукує [[звук]] - [[Тон|тони]]. То найвекши и найзложенши инструмент хтори ма 2-7 клавиятури за руки и єдну калвиятуру за ноги (такв. педали) и вельо ґомбички-реґистри за реґулованє звука. Бахов професионални циль першенствено бул же би постал винїмкови орґуляш часу у хторим жил. Музика за инструменти зоз клавиятуру вше мала централне место у його [[Опус (музика)|опусу]]. Жадал и намагал ше же би тоти инструменти добили значносц векши од улоги ''континуа'' у [[Оркестер|оркестру]] так же у своїх числених концертох за чембало, на хторим вироятнє сам грал, уношел солистични часци. Друга характеристика Баховей [[Подзелєнє музики|музики]] то уношенє виртуозних пасажох до виолинскей и орґульскей мелодиї. На майсторски способ комбиновал вокалну и инструменталну музику. == Бахово музични форми (жанри). == [[File:B-a-c-h.svg|right|thumb|313x313px|Музични мотив Bахового презвиска (B-A-C-H)]]У винїмковим плодним и креативним периодзе написал пейц рочни циклуси кантатох за свойо перши шейсц роки пребуваня у Лайпциґу (два циклуси затрацени). Векшина з тих дїлох засновани на библийних стихох хтори ше внєдзелю  читали у лутеранских церквох. Хасновал як инспирацию и популарни  (духовни мелодиї) [[Гимна|гимни]] (''Wachet auf! Ruft uns die Stimme'', ''Nun komm, der Heiden Heiland'').<ref>[https://www.challengerecords.com/ Complete Bach Cantatas vol 20 | Challengerecordsint”. 2008. Приступљено 03. 05. 2008. Сукоб URL]</ref> За свойого живота Й. С. Бах викомпоновал коло 300 кантати хтори ше и нєшка виводза. Кантата и позната його писня ,,Ох, як любим&#39;&#39; то часц векшей композициї з назву ,,Кантата о валалу.&#39;&#39; То длугша композиция за шпиванє зоз [[Корепетиция|инструменталним провадзеньом]], состої ше зоз вецей писньох хтори тематски повязани. Назву достала зоз италиянского слова ,,кантаре&#39;&#39;, а значи шпивац. Єдно зоз познатших дїлох було и вола ше ''бадинери''. Слово о фрацузким танцу, хтори бул популарни у Баховим чаше.<ref> [https://web.archive.org/web/20050112100614/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/life.html Wolff 2000] bok 161–64</ref> '''Бадинери''' состойна часц композициї хтора ше наволує ''свита''. То дїло за окестер, хторе ше состої зоз вецей барокних танцох. Инструмент хтори ше видвоює найчастейше флаута - дуйни древени инструмент. Пред конєц живота постал цемни. Почесне мено му було '''''Майстор над майстрами'''''. Бах у своїх композицийох и зоз полифоним стилом и комплеметарним ритмом по нєшкайши час нєпревозидзени. Музику под час барока ше нотацийно записовало так же [[композитор]] назначел лєм основну конструкцию дїла, а задаток интерпретатора бул же би розвил музични косцанїк и инспиративно ше надовязал зоз своїма музичнима схопносцами и додал мелизми - нотни прикраски и на тот способ импровизовал. Як педаґоґ, творел зборнїки дїлох хтори виглєдую уметнїцки и технїцки можлївосци инструментох и музичних жанрох. Найпознатши приклад таких дїлох то познати два кнїжки (прикладнїки ) '''''Добре темперовани клавир''''', у хторим ше находза прелудиюми и фуґи, розробени и похасновани розлични технїки компонованя у каждим дурским и молским тоналитету. То Анґлийски и Французки свити и партити зоз кетенского периода. Систематично хаснує рижнородну метрику, тиж и тоналитети з повисшовачками и знїжовачками. Експерименти зоз интервалами можу ше чуц у ''Ґолдберг варияцийох''. У дїлу ''Уметносц фуґи'' представени зборнїки можлївосцох технїки компонованя фуґи. == После Баха – открице о 100 роки == После Баховей шмерци, швет подполно забул на ньго. Односно по 19. вик, а теди ше на музичней сцени зявел нємецки композитор Феликс Менделсон (1809-1847). Менделсон случайно єдного дня, кед ше врацал дому, зашол до месарнї купиц месо. Месар замотал месо до виписаного нотного паперу. Менделсона дома зацикавело цо то написане на тим паперу и розмотал месо, вжал папер и шеднул за клавир. Док грал попробовал препознац дїло хторе грає, алє му ше то нє удавало. Збуньовал го ище баржей факт же ше робело о квалитетней и барз добрей композициї и нє могол себе вериц же тото дїло нїґда нє чул. [[File:BWV1001-cropped.jpg|right|thumb|470x470px|Соната за виолину, ч. 1, ге-мол (BWV 1001), рукопис зоз Баховим потписом.]]После рижних нєуспишних способох дознац чийо то дїло до хторого було закруцене месо, врацел ше до истей месарнї и питал ше месарови одкаль му папери до хторих замотує месо. Месаров одвит бул же кед купел тоту хижу, на пойдзе нашол вельо нотни папери и, же би ушпоровал, паковал месо до тих паперох. Менделсон виражел жаданє опатриц кельо на пойдзе ище остало таки папери и кед видзел вельку громаду нотного паперу замодлєл месара най му преда папери, на цо месар зразу пристал. Менделсонови требало три роки же би ушорел шицки композициї. Даєдним композицийом хибели часци, даєдним були помишани боки, а мал бриґи дознац хто автор тих нєвироятних дїлох, прето же у 19. вику нїхто нє чул за Йогана Себастияна Баха. Так же, после трох рокох кед тоту обсяжну роботу закончел, Менделсон вибрал даскельо композициї хтори по його думаню були найлєпши и пририхтал концерт зоз Баховима композициями. Феликс Менделсон Бартолди ознова 1829. организовал виводзенє Баховей ''Пасиї по Матею''.<ref>Christoph Wolff (2007). Johann Sebastian Bach. стр. 8., Fischer-Verlag, Juni.</ref> Менделсон и Брамс пред тим виводзели Бахов клавирски репертоар и на тот способ популаризовали значного композитораи музичара. Теди ше Бах ознова ,,народзел&#39;&#39; и врацел до музики, до музичного швета и ту остал по нєшка. Нєт виводзача хтори нє ма на своїм виводзацким репертоаре даєдну Бахову композицию. Року 1850. основане ,,Бахово здруженє&#39;&#39; (''Bach-Gesellschaft'') зоз мисию позберац и обявиц Бахово дїла.<ref>Vega, Daniel S. Cernuda (2004). Bach: repertorio completo de la música vocal. Cátedra. стр. 11—13. ISBN 978-84-376-2188-3.</ref> Концом 19. и у 20. вику його музика постала нєзаобиходна часц програмох шицких музичних школох, тиж и музичних академийох и конзерваториюмох. == Особни прикмети == Бах щиро и зоз праведносцу уважовал своїх сучашнїкох. Нє удало ше му нїґда стретнуц зоз композитором Ф. Гендлом кед Гендл нащивйовал Нємецку, и пре тото себе нє пребачел и бановал до конца живота. Бах бул скромни, педантни, побожни и велькодушни чловек хтори ше крашнє одношел ґу своїм школяром. Форкел, Бахов биоґраф, гварел же його душевносц и уметнїцка слава вплївовали на тото же його обисце ридко кеди було без госцох. (17) З другого боку, знал буц ,,нагли&#39;&#39; и гнїваци, окреме ґу нє добрим ґаздом и слабим – подлим музичаром. У своїм 20 року у єдней звади вицагнул и упар меч на колеґу, алє их други музичаре роздвоєли. Бах нїч нє робел на популаризациї своїх кантатох и пасийох, и нє його заслуга же тоти дїла сцигли по нас и же су нєшка познати. Сам Бах нє бул свидоми велькосци и значносци своїх дїлох, анї того же постанє симбол музики своєй епохи. Кед компоновал, Бах нє роздумовал о тим чи хор годзен, чи є у можлївосци одшпивац його дїла, анї чи го будзе паства розумиц. Його дїло глїбоко релиґийне  — творел на славу Бога. Часто прикрашовал свойо композициї зоз смислом  „Лєм Господу слава“ (''Soli Deo Gloria'') або „Исусе, помогнї“ (''Jesu Juva''). Йоган Себастиян Бах бул побожни вирнїк, а то значело по лутеранскей традициї же мал особне одношенє зоз Богом. Тото допринєсло же векшу часц його репертоара пошвецел духовней музики, першенствено лутеранскей хорскей гимни. Теолоґийни характеристики - ,,одгуки” видлїви у його дїлох; партита ''Sei Gegrüsset'' составена зоз теми и 11 варияцийох, хтори мож подзелїц на два часци (у єдним по шейсц), а то одвитує лутеранскей казанї (проповиду) заснованей на повторйованю, а може ше толковац и як симбол Христа. Остатнї слова хтори Бах вигварел пред свою шмерц, були: ... '''''Чи останє дацо после мнє'''''? Думал же твори лєм ,,просекову музику&#39;&#39; и нє бул свидоми яке музичне благо охабя за собу. Остатнї период Баховей музики означени зоз обявйованьом ''Вежби за клавир'' ч. 3 (''Clavier-Übung III'') 1739, и тирва по його шмерц 1750, у чаше кед компоновал ''Уметносц фуґи''. У тим дїлу свойого опуса Бах ше пошвецел инструменталней музики, власни стил му постава ище баржей контрапунктски, зоз комплементарим ритмом а обачую ше видлїви знаки тенденциї сучаного/модерного часу.<ref>Boyd y Ramón de Andrés, Malcolm (2001). J.S. Bach Edición 250 aniversario. Volumen I. RBA Coleccionables. стр. 181—183. ISBN 978-84-473-1713-4.</ref> == Бахово нaйпознатши дїла == ♦ Баховo доприношенє теориї музики <ref>[https://exa2397.wordpress.com/2018/04/25/najpoznatija-bahova-dela/ Najpoznatija bahova dela]</ref> <ref>Christoph Wolff (2007). Johann Sebastian Bach. стр. 8., Fischer-Verlag, Juni.</ref>: * Фуґи и канони (Уметносц фуґи) * Дурски и молски тоналитет (Добре темперовани клавир) * Розвой гармониї (Хроматска фантазия и фуґа) * Полифония (соло дїла за флауту, сонати и партити за соло виолину, свити за виолончело) * Инструментация (Брандербуржски концерти) * Творел и мали форми (Зборнїк дїлох за орґулї) и колосални композициї (Пасия по Матею) ♦ Вокални дїла: [[File:Young Bach2.jpg|right|thumb|300px|Й.С.Бах у младосци (1715.)]]* 224 кантати * 10 миси * 7 мотети * 2 закончени пасиї * 3 ораториюми * 188 корали * 4 писнї ''(lieder -'' соло писнї) * 1 кводлибет * 58 духовн розшпиви ♦ Даєдни инструментални дїла: * 9 трио сонати за орґулї * 28 прелиди и токати за орґулї * 10 фуґи и фантазиї за орґулї, * Симфония у ЕФ –дуру * 5 орекстрово свити (увертити) * 6 Брандербуржски концерти * 30 инвенциї и симфониї за чембало * 6 анґлийски свити * 27 свити и партити за чембало * 3 менуети за чембало == Вонкашнї вязи == * [https://web.archive.org/web/20020819204617/http://www.elca.org/co/mosaic/winter02.html Слава само Богу: Живот Ј. С. Баха”.] * [https://web.archive.org/web/20050112100614/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/life.html Бахово образовање и каријера”] web.archive.org/ * [https://web.archive.org/web/20110202152350/http://www.bach-leipzig.de/ Бахов архив у Лајпцигу”.] web.archive.org * [https://web.archive.org/web/20050103013435/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/wtc.html Снимак извођења Добро темперованог клавира”.] web.archive.org * [https://www.rts.rs/magazin/muzika/4032024/bah-je-i-za-dzezere-i-rokere-najvazniji-kompozitor-u-istoriji-muzike.html Бах је и за џезере и рокере најважнији композитор у историји музике] rts.rs * [https://www.umetnickaskola.com/post/bah-zanimljivi-detalji-iz-zivota Bah - zanimljivi detalji iz života čuvenog kompozitora] umetickaskola.com {{Commonscat}} == Референци == <references /> {{DEFAULTSORT: Бах , Йоган Себастиян }} [[Катеґория:Композиторе]] [[Катеґория:Нємецки композиторе]] [[Катеґория:Инструменталисти]] [[Катеґория:Чембалисти]] [[Катеґория:Барокни композиторе]] [[Катеґория:Народзени 1685]] [[Катеґория:21. марец]] [[Катеґория:Умарли 1750]] [[Катеґория:28. юлий]] 3dy2pw6bb16gw9bevs8ewge8jouakai 22523 22522 2026-10-29T15:35:29Z Olirk55 19 Викивязи, корекциї у тексту 22523 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | header1 =<big>Йоган Себастиян Бах </big> | label2 = | data2 = [[File:Johann Sebastian Bach.jpg|center|thumb|290px|]] Йоган Себастиян Бах (арт портрет Елиясa Ґотлоб Хаусман 1748) | header3 =<big>Особни податки </big> | label4 = Датум народзеня | data4 = | label3 = Датум народзеня | data3 = 21. марец 1685. Айзенах | label4 = Датум народзеня | data4 = | label5 = Датум народзеня | data5 = 21. марец 1685. Айзенах | label6 = Датум упокоєня | data6 = 28. юлий 1750. (65), Лайпциґ | label7 = Державлянство | data7 = Нємецке | label8 = Епоха твореня | data8 = Барок | header9 =<big>Композиторово дїла </big> | label9 = Универзитет | data | label10 = Наукови ступень | data10 = | label11 = Период твореня | data11 =1700—1750 | label12 = Жанри | data12 = Вокални и инструемнтални жанри Духовна музика, полифони композициї, клавирски дїла, кантати, прелудиюми, фуґи. | label13 = | data13 = | label14 = Найпознатши дїла | data14 = Ґолдберґ варияциї, Добре темперовани клавир, Токата и фуґа у де-молу, Крачунски ораториюм, Брандербуршски концерти, Музична жертва, Уметносц фуґи, Ария на ґе-струни. | header15 =<big>Бахов потпис </big> | label16 = | data16 = [[File:Johann Sebastian Bach signature.svg|220px]] }}'''Йоган Себастиян Бах''' (нєм. ''Johann Sebastian Bach''); Айзенах, [[21. марец]] 1685. року – Лайпциґ, 28. юлий 1750. року – єден зоз найвизначнєйших нємецких [[Композитор|композиторох]], орґуляш и чембалист зоз епохи барока. Припознати як єден зоз найзначнєйших композиторох и слуп универзалней музичней култури.<ref>autores, Varios (2000). ''Suplemento libros de la Vanguardia „Pasión por Bach“''. La Vanguardia. бок 9.</ref> Його дїла замерковани пре интелектуалну глїбину, технїчне совершенство и уметнїцку естетику – красоту.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Johann-Sebastian-Bach Johann Sebastian Bach]</ref> Єден з перших значнєйших композиторох клавирских дїлох. == Фамелия и Бахов живот == Походзи зоз музичней фамелиї. Бул наймладши зоз осмерих дзецох Йогана Амброзиуса Баха, городского [[Музичар|музичара]].<ref>[https://web.archive.org/web/20080405172031/http://www.geocities.com/Athens/Forum/5344/lit/Bach-Dokumente.html Документы жизни и деятельности И. С. Баха] составитель Ханс Йоахим Шульце. — М.: Музыка, 1980.</ref> Члени його блїзшей фамелиї були церковни орґуляше и композиторе. Прето Бах мал можлївосци вчас ше упознац зоз компонованьом и граньом на вецей [[Подзелєнє музичних инструментох|инструментох]]. Й. С. Бах остал вчас без родичох, уж у 9-им року, и бул примушени жиц зоз своїм старшим братом, тиж церковним орґуляшом. Здобул високе образованє у обласци филозофиї и теолоґиї. 1700. року достал стипендию за школованє у школи св. Михаела, дзе пришол до контакту зоз озбильнєйшу музичну културу. После законченого школованя, 1703. року, постал виолиниста и [[дзияк]] у [[Святи храм|церкви]] св. Томи у Лайпциґу.<ref>Über Bach. 1992. стр. 17, 23., Anthologie, Philipp Reclam jun. Stuttgart.</ref>Ту прежил найдлугшу часц живота нєдостаточно порозумени и нє барз почитовани. Грал на орґульох, чембалу, виоли да ґамба (барокна виола) и виолини (гушлї).<ref>Güttler, Hermann. „Humanismus und Musik”. 2. 1946: 827.. ff.</ref> Здобул славу, окрем як винїмкови [[инструменталиста]] тиж и як винїмкови [[Импровизация (музика)|импровизатор]] у тедишнєй барокней епохи.<ref>[https://web.archive.org/web/20080517054843/http://filomusica.com/filo14/paloma.html„JOHANN SEBASTIAN BACH. SU HERENCIA”.] Filomusica. 2001. Архивирано из оригинала 17. 05. 2008. г. Приступљено 03. 05. 2008.</ref> Й. С. Бах ше двараз женєл и з тих двох малженствох мал двацецеро дзеци. Велї з нїх постали тиж значни музичаре. Без огляду же мал вельо дзеци, жадал же би му дзеци були музично образовани и поготов же би знали грац на клавиру – од тих лєгких композицийох за початнїкох, по тоти барз чежки, за концертне виводзенє. Дзепоєдни з його синох зазначели успихи, а їх музични дїла ше виводзи и нєшка на концертох: Вилгелм Фридман Бах (1710—84), Карл Филип Емануел Бах (1714—88), Йоган Кристоф Фридрих Бах (1732—95), Йоган Кристиян Бах (1735—82). Попри синох, визначни школяре Йогана Себастияна Баха були: Йоган Лудвиґ Кребс и Йоган Филип Кирнберґер. == Бахов опус == [[Опус (музика)|Опус]] Й. С. Баха мож подзелїц на три стилски периоди. Перши период: Ученє и усовершованє (1700 – 1713. рок) Концентрує ше на [[орґулї]] и клавир и на компонованє церковних кантатох. Приклад му була нємецка инструментална и [[вокална музика]] барока. Период майсторства: (1713 – 1739.) Зєдинює характеристики италиянскей музики барока (ясносц-пречисценосц мелодиї, ритмична [[Динамика (музика)|динамика]]) и нємецки стил (розсудзованє, комплексна нукашня структура),<ref>Güttler, Hermann. „Humanismus und Musik”. 2. 1946: 827.. ff.</ref> зоз чим створени ориґинални стил хтори применєл и хасновал у шицких значних музичних формох свойого часу (окрем опери).<ref>[https://www.nezavisne.com/kultura/muzika/Johan-Sebastijan-Bah-muzicki-virtuoz-stub-univerzalne-kulture/652229#google_vignette Johan Sebastijan Bah, muzički virtuoz, stub univerzalne kulture”]</ref> [[File:Gedenktafel Bachhaus-2.jpg|right|thumb|332x332px|Мемориялна плоча на Баховей родней хижи у Айзенаху]] Остатнї период: (1739 – 1750) то период абсолутного совершенства. Пошвецує ше инструемнталней музики, власни полифони стил му постава ище баржей контрапунктични, а сучасносц вплївує на його творчосц. == Й. С. Бах - орґуляш == Й. С. Бах док жил бул познатши як орґуляш. Орґулї то инструмент зоз типками (клавишами) и металнима цивами през хтори преходзи и трепеци [[воздух]] хтори продукує [[звук]] - [[Тон|тони]]. То найвекши и найзложенши инструмент хтори ма 2-7 клавиятури за руки и єдну калвиятуру за ноги (такв. педали) и вельо ґомбички-реґистри за реґулованє звука. Бахов професионални циль першенствено бул же би постал винїмкови орґуляш часу у хторим жил. Музика за инструменти зоз клавиятуру вше мала централне место у його опусу. Жадал и намагал ше же би тоти [[Подзелєнє музичних инструментох|инструменти]] добили значносц векши од улоги ''континуа'' у [[Оркестер|оркестру]] так же у своїх числених концертох за чембало, на хторим вироятнє сам грал, уношел солистични часци. Друга характеристика Баховей [[Подзелєнє музики|музики]] то уношенє виртуозних пасажох до виолинскей и орґульскей мелодиї. На майсторски способ комбиновал вокалну и инструменталну музику. == Бахово музични форми (жанри). == [[File:B-a-c-h.svg|right|thumb|313x313px|Музични мотив Бахового презвиска (B-A-C-H)]]У винїмковим плодним и креативним периодзе написал пейц рочни циклуси кантатох за свойо перши шейсц роки пребуваня у Лайпциґу (два циклуси затрацени). Векшина з тих дїлох засновани на библийних стихох хтори ше внєдзелю читали у лутеранских церквох. Хасновал як инспирацию и популарни (духовни мелодиї) [[Гимна|гимни]] (''Wachet auf! Ruft uns die Stimme'', ''Nun komm, der Heiden Heiland'').<ref>[https://www.challengerecords.com/ Complete Bach Cantatas vol 20 | Challengerecordsint”. 2008. Приступљено 03. 05. 2008. Сукоб URL]</ref> За свойого живота Й. С. Бах викомпоновал коло 300 кантати хтори ше и нєшка виводза. Кантата и позната його писня ,,Ох, як любим&#39;&#39; то часц векшей композициї з назву ,,Кантата о валалу.&#39;&#39; То длугша композиция за шпиванє зоз [[Корепетиция|инструменталним провадзеньом]], состої ше зоз вецей писньох хтори тематски повязани. Назву достала зоз италиянского слова ,,кантаре&#39;&#39;, а значи шпивац. Єдно зоз познатших дїлох було и вола ше ''бадинери''. Слово о фрацузким танцу, хтори бул популарни у Баховим чаше.<ref> [https://web.archive.org/web/20050112100614/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/life.html Wolff 2000] bok 161–64</ref> '''Бадинери''' состойна часц композициї хтора ше наволує ''свита''. То дїло за окестер, хторе ше состої зоз вецей барокних танцох. Инструмент хтори ше видвоює найчастейше флаута - дуйни древени инструмент. Пред конєц живота Бах постал цемни. Почесне мено му було '''''Майстор над майстрами'''''. Бах у своїх композицийох и зоз полифоним стилом и комплеметарним ритмом по нєшкайши час нєпревозидзени. Музику под час барока ше нотацийно записовало так же [[композитор]] назначел лєм основну конструкцию дїла, а задаток интерпретатора бул же би розвил музични косцанїк и инспиративно ше надовязал зоз своїма музичнима схопносцами и додал мелизми - нотни прикраски и на тот способ импровизовал. Як педаґоґ, творел зборнїки дїлох хтори виглєдую уметнїцки и технїцки можлївосци инструментох и музичних жанрох. Найпознатши приклад таких дїлох то познати два кнїжки (прикладнїки) '''''Добре темперовани клавир''''', у хторим ше находза прелудиюми и фуґи, розробени и похасновани розлични технїки компонованя у каждим дурским и молским тоналитету. То Анґлийски и Французки свити и партити зоз кетенского периода. Систематично хаснує рижнородну метрику, тиж и тоналитети з повисшовачками и знїжовачками. Експерименти зоз интервалами можу ше чуц у ''Ґолдберґ варияцийох''. У дїлу ''Уметносц фуґи'' представени зборнїки можлївосцох технїки компонованя фуґи. == После Баха – открице о 100 роки == После Баховей шмерци, швет подполно забул на ньго. Односно по 19. вик, а теди ше на музичней сцени зявел нємецки композитор Феликс Менделсон (1809-1847). Менделсон случайно єдного дня, кед ше врацал дому, зашол до месарнї купиц месо. Месар замотал месо до виписаного нотного паперу. Менделсона дома зацикавело цо то написане на тим паперу и розмотал месо, вжал папер и шеднул за клавир. Док грал попробовал препознац дїло хторе грає, алє му ше то нє удавало. Збуньовал го ище баржей факт же ше робело о квалитетней и барз добрей композициї и нє могол себе вериц же тото дїло нїґда нє чул. [[File:BWV1001-cropped.jpg|right|thumb|470x470px|Соната за виолину, ч. 1, ґе-мол (BWV 1001), рукопис зоз Баховим потписом.]]После рижних нєуспишних способох дознац чийо то дїло до хторого було закруцене месо, врацел ше до истей месарнї и питал ше месарови одкаль му папери до хторих замотує месо. Месаров одвит бул же кед купел тоту хижу, на пойдзе нашол вельо нотни папери и, же би ушпоровал, паковал месо до тих паперох. Менделсон виражел жаданє опатриц кельо на пойдзе ище остало таки папери и кед видзел вельку громаду нотного паперу замодлєл месара най му преда папери, на цо месар зразу пристал. Менделсонови требало три роки же би ушорел шицки композициї. Даєдним композицийом хибели часци, даєдним були помишани боки, а мал бриґи дознац хто автор тих нєвироятних дїлох, прето же у 19. вику нїхто нє чул за Йогана Себастияна Баха. Так же, после трох рокох кед тоту обсяжну роботу закончел, Менделсон вибрал даскельо композициї хтори по його думаню були найлєпши и пририхтал концерт зоз Баховима композициями. Феликс Менделсон Бартолди ознова 1829. року организовал виводзенє Баховей ''Пасиї по Матею''.<ref>Christoph Wolff (2007). Johann Sebastian Bach. стр. 8., Fischer-Verlag, Juni.</ref> Менделсон и Брамс пред тим виводзели Бахов клавирски репертоар и на тот способ популаризовали значного композитора и музичара. Теди ше Бах ознова ,,народзел&#39;&#39; и врацел до музики, до музичного швета и ту остал по нєшка. Нєт виводзача хтори нє ма на своїм виводзацким репертоаре даєдну Бахову композицию. Року 1850. основане „Бахово здруженє” (''Bach-Gesellschaft'') зоз мисию позберац и обявиц Бахово дїла.<ref>Vega, Daniel S. Cernuda (2004). Bach: repertorio completo de la música vocal. Cátedra. стр. 11—13. ISBN 978-84-376-2188-3.</ref> Концом 19. и у 20. вику його музика постала нєзаобиходна часц програмох шицких музичних школох, тиж и музичних академийох и конзерваториюмох. == Особни прикмети == Бах щиро и зоз праведносцу уважовал своїх сучашнїкох. Нє удало ше му нїґда стретнуц ше зоз композитором Ф. Гендлом кед Гендл нащивйовал Нємецку, и пре тото себе нє пребачел и бановал до конца живота. Бах бул скромни, педантни, побожни и велькодушни чловек хтори ше крашнє одношел ґу своїм школяром. Форкел, Бахов биоґраф, гварел же його душевносц и уметнїцка слава вплївовали на тото же його обисце ридко кеди було без госцох. (17) З другого боку, знал буц ,,нагли&#39;&#39; и гнїваци, окреме ґу нє добрим ґаздом и слабим – подлим музичаром. У своїм 20 року у єдней звади вицагнул и упар меч на колеґу, алє их други музичаре роздвоєли. Бах нїч нє робел на популаризациї своїх кантатох и пасийох, и нє його заслуга же тоти дїла сцигли по нас и же су нєшка познати. Сам Бах нє бул свидоми велькосци и значносци своїх дїлох, анї того же постанє симбол музики своєй епохи. Кед компоновал, Бах нє роздумовал о тим чи [[хор]] годзен, чи є у можлївосци одшпивац його дїла, анї чи го будзе паства розумиц. Його дїло глїбоко релиґийне  — творел на славу Бога. Часто прикрашовал свойо композициї зоз смислом  „Лєм Господу слава“ (''Soli Deo Gloria'') або „Исусе, помогнї“ (''Jesu Juva''). Йоган Себастиян Бах бул побожни вирнїк, а то значело по лутеранскей традициї же мал особне одношенє зоз Богом. Тото допринєсло же векшу часц його репертоара пошвецел духовней музики, першенствено лутеранскей хорскей [[Гимна|гимни]]. Теолоґийни характеристики - „одгуки„ видлїви у його дїлох; партита ''Sei Gegrüsset'' составена зоз теми и 11 варияцийох, хтори мож подзелїц на два часци (у єдним по шейсц), а то одвитує лутеранскей казанї (проповиду) заснованей на повторйованю, а може ше толковац и як симбол Христа. Остатнї слова хтори Бах вигварел пред свою шмерц, були: ... '''''Чи останє дацо после мнє'''''? Думал же твори лєм „просекову музику” и нє бул свидоми яке музичне благо охабя за собу. Остатнї период Баховей музики означени зоз обявйованьом ''Вежби за клавир'' ч. 3 (''Clavier-Übung III'') 1739, и тирва по його шмерц 1750, у чаше кед компоновал ''Уметносц фуґи''. У тим дїлу свойого [[Опус (музика)|опуса]] Бах ше пошвецел инструменталней музики, власни стил му постава ище баржей контрапунктски, зоз комплементарим ритмом а обачую ше видлїви знаки тенденциї сучаного/модерного часу.<ref>Boyd y Ramón de Andrés, Malcolm (2001). J.S. Bach Edición 250 aniversario. Volumen I. RBA Coleccionables. стр. 181—183. ISBN 978-84-473-1713-4.</ref> == Бахово нaйпознатши дїла == ♦ '''Баховo доприношенє теориї музики''' <ref>[https://exa2397.wordpress.com/2018/04/25/najpoznatija-bahova-dela/ Najpoznatija bahova dela]</ref> <ref>Christoph Wolff (2007). Johann Sebastian Bach. стр. 8., Fischer-Verlag, Juni.</ref>: * Фуґи и канони (Уметносц фуґи) * Дурски и молски тоналитет (Добре темперовани клавир) * Розвой гармониї (Хроматска фантазия и фуґа) * Полифония (соло дїла за флауту, сонати и партити за соло виолину, свити за виолончело) * Инструментация (Брандербуржски концерти) * Творел и мали форми (Зборнїк дїлох за орґулї) и колосални композициї (Пасия по Матею) ♦ '''Вокални дїла:''' [[File:Young Bach2.jpg|right|thumb|300px|Й.С.Бах у младосци (1715.)]]* 224 кантати * 10 миси * 7 мотети * 2 закончени пасиї * 3 ораториюми * 188 корали * 4 писнї ''(lieder -'' соло писнї) * 1 кводлибет * 58 духовн розшпиви ♦ '''Даєдни инструментални дїла:''' * 9 трио сонати за орґулї * 28 прелиди и токати за орґулї * 10 фуґи и фантазиї за орґулї, * Симфония у ЕФ –дуру * 5 орекстрово свити (увертити) * 6 Брандербуржски концерти * 30 инвенциї и симфониї за чембало * 6 анґлийски свити * 27 свити и партити за чембало * 3 менуети за чембало == Вонкашнї вязи == * [https://web.archive.org/web/20020819204617/http://www.elca.org/co/mosaic/winter02.html Слава само Богу: Живот Ј. С. Баха”.] * [https://web.archive.org/web/20050112100614/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/life.html Бахово образовање и каријера”] web.archive.org/ * [https://web.archive.org/web/20110202152350/http://www.bach-leipzig.de/ Бахов архив у Лајпцигу”.] web.archive.org * [https://web.archive.org/web/20050103013435/http://jan.ucc.nau.edu/~tas3/wtc.html Снимак извођења Добро темперованог клавира”.] web.archive.org * [https://www.rts.rs/magazin/muzika/4032024/bah-je-i-za-dzezere-i-rokere-najvazniji-kompozitor-u-istoriji-muzike.html Бах је и за џезере и рокере најважнији композитор у историји музике] rts.rs * [https://www.umetnickaskola.com/post/bah-zanimljivi-detalji-iz-zivota Bah - zanimljivi detalji iz života čuvenog kompozitora] umetickaskola.com {{Commonscat}} == Референци == <references /> {{DEFAULTSORT: Бах , Йоган Себастиян }} [[Катеґория:Композиторе]] [[Катеґория:Нємецки композиторе]] [[Катеґория:Инструменталисти]] [[Катеґория:Чембалисти]] [[Катеґория:Барокни композиторе]] [[Катеґория:Народзени 1685]] [[Катеґория:21. марец]] [[Катеґория:Умарли 1750]] [[Катеґория:28. юлий]] lgsjfqxy3pfeeqe526u0tf1opwhc6rd Шаблон:Животинї 10 3536 22533 22144 2026-10-30T01:05:00Z Saslavik 1716 Додаванє другей слики 22533 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|220px|alt={{{Опис слики2|{{{Назва|}}}}}}]] {{#if:{{{Опис слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> jcodthsphzq1iishi229goidu6ggx64 22534 22533 2026-10-30T01:27:05Z Saslavik 1716 22534 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|{{{Ширина_слики|220px|alt={{{Опис слики2|{{{Назва|}}}}}}]] {{#if:{{{Опис слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> thqhsowagmj9aoz00abji73m3sifrtr 22535 22534 2026-10-30T01:36:19Z Saslavik 1716 22535 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Опис слики2|{{{Назва|}}}}}}]] {{#if:{{{Опис слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> 91i4pf3xghqsgx3gultbncysvk56t80 22536 22535 2026-10-30T01:50:17Z Saslavik 1716 22536 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> rslj94qbggvc2su2grckz5jgcg4g367 22537 22536 2026-10-30T01:56:04Z Saslavik 1716 22537 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> pq6zf43l66qvb3oy044fm3b82b3nh7g 22538 22537 2026-10-30T01:59:57Z Saslavik 1716 22538 wikitext text/x-wiki <noinclude> То шаблон за инфорамик о животиньох. {{/док}}</noinclude> <includeonly><table class="infobox biota" style="width: 22em; text-align: left; font-size: 88%; line-height: 1.5em; border-spacing: 3px; border: 1px solid #e2c070; background-color: #fffdf5;"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; background-color: #fee8ab; padding: 6px; color: #000000;">{{{Назва|{{PAGENAME}}}}}</th> </tr> {{#if:{{{Латинска назва|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #fff3d1; padding: 3px 5px; font-size: 95%;">{{{Латинска назва}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика}}}|{{{Ширина_слики|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Слика2|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика2}}}|{{{Ширина_слики2|220px}}}|alt={{{Назва|}}}]] {{#if:{{{Опис_слики2|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_слики2}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Статус_очуваня|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Статус загроженосци|Статус очуваня]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 4px 5px;">{{{Статус_очуваня}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Таксономия (биолоґия)|Наукова класификация]]</th> </tr> {{#if:{{{Домен|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; width: 40%; text-align: left; padding: 3px 5px;">Домен:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Домен}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Царство|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Царство:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Царство}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус1|{{{Кладус|}}}}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Кладус2|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Кладус:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Кладус2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Тип|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Тип:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Тип}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Колєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Колєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Колєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подколєно|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подколєно:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подколєно}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Класа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Класа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Класа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подкласа|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подкласа:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подкласа}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Ряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Ряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Ряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подряд|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подряд:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подряд}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Фамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Фамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Фамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфамилия|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфамилия:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Подфамилия}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Род|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Род:</th> <td style="padding: 3px 5px;">{{{Род}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Файта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Файта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Файта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Подфайта|}}}| <tr> <th style="background-color: #fef0cd; text-align: left; padding: 3px 5px;">Подфайта:</th> <td style="padding: 3px 5px; font-style: italic;">{{{Подфайта}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Биномне_мено|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">[[Биномна номенклатура|Биномне мено]]</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-style: italic; font-weight: bold; padding: 4px 5px;">{{{Биномне_мено}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Слика_розпрестартосци|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Ареал розпрестартосци</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 5px;"> [[Файл:{{{Слика_розпрестартосци}}}|220px|alt=Мапа розпрестартосци]] {{#if:{{{Опис_розпрестартосци|}}}|<br /><span style="font-size: 90%;">{{{Опис_розпрестартосци}}}</span>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{Синоними|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background-color: #fbdc93; text-align: center; font-weight: bold; padding: 3px 5px;">Синоними</th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; font-size: 90%; padding: 4px 5px;">{{{Синоними}}}</td> </tr> }} </table></includeonly> <noinclude>[[Катеґория:Шаблони]]</noinclude> efnzckog4oe7zaxia1jz0b7ncovomi4 Пулька 0 3834 22532 22480 2026-10-29T22:48:26Z Olirk55 19 22532 wikitext text/x-wiki {{Животинї | Назва = Пулька | Латинска назва = Meleagris | Слика = Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg | Опис_слики = Одроснути мужяк-пуляк (''Meleagris gallopavo intermedia'') | Статус_очуваня = | Домен = | Царство = Животинї (Animalia) | Колєно = Гордати, (Chordata) | Подколєно = Похребцинаре (Vertebrata) | Класа = Птици (Aves) | Ряд = Кури (Galliformes) | Подряд = Пульки (Meleagridinae) | Фамилия = Фазани (Phasianidae) Gray, 1840 | Род = ''Meleagris'' [[Карл фон Лине|Linnaeus]], 1758 | Файта = ''M. gallopavo'', ''M. ocellata'' | Биномне_мено = | Слика_розпрестартосци = | Опис_розпрестартосци = Ареал розпрестартосци пулькох | Синоними = <div style="text-align: left; padding-left: 15px;"> * ''M. gallopavo'' * ''Cochramus'' Moehring, 1758 * ''Gallopavo'' Brisson, 1760 * ''Pseudotaon'' Billberg, 1828 * ''Meliagris'' Jardine, 1834</div> |Подфамилия=Meleagridinae}} '''Пулька''' ( лат. ''Meleagris''; назва позната у велїх укр. бешедох, та и у лемк. ''рulka''; у слц. диял. ''pul’ka''; лексема пожичена зоз мадь. ''pulyka'' по ХVIII в., док у сиверних мадярских бешедох постояло палаталне ly). Пулька то род вельких птицох зоз шора [[Кура|курох]] (''Galliformes''). Єст два дзиви файти: ♦ єдна зоз Сиверней Америки, то дзива пулька (''Meleagris gallopavo''), ♦ друга зоз Штреднєй Америки, односно з полуострова Юкатан и то юкатанска пулька (''Meleagris ocellata''). Домашня пулька настала з припитомйованьом дзивей пульки зоз Сиверней Америки пред коло 2.000 роками. == История == Пульки були припитомени у старим Мексику пре кулинарствои и пре їх културне и символичне значенє.<ref> Nield, David (18. 1. 2018). [https://www.sciencealert.com/humans-weren-t-always-after-turkey-meat „Study Shows That Humans Domesticated Turkeys For Worshipping, Not Eating”.] sciencealert.com. [https://web.archive.org/web/20210422172943/https://www.sciencealert.com/humans-weren-t-always-after-turkey-meat Архивирано] из оригинала 22. 4. 2021. г. Приступљено 21. 1. 2018.</ref> Класичне нахуатлске слово за пульку, ''вуех-коло-тл'' (''guajolote''), ище вше ше хаснує у модерним Мексику попри общого слова ''pavo''. Пульки у Америки припитомели америцки Индиянци скорей приходу Европлянох. До Европи пульки пренєсли Шпаньолци. Нєшка постоя даскльо файти (раси) домашнєй пульки. У Европи ше дзива пулька зявела 1880. року, теди кед ше даскельо матични ята населєли на просторе лєсох маєтку Ґрафениґ у Австриї. Познєйше исти поступок зробени у Мадярскей и у ловищох нєшкайшей Ческей и Словацкей. Пошвидко, прето же у тим чаше, була барз розвита [[тарґовина]] медзи Мадярску и [[Сербия|Сербию]], пульки ше зявели и на просторох Сербиї дзе нашли добри природни условия за живот и обставанє, подобни як и у реґионох свойого походзеня у Сиверней Америки. == Опис == [[File:Turkey - petting zoo - kanagawa 2023 June 25.ogv|right|thumb|247x247px]]Пульки мож препознац по скорових виросткох хтори им виша прейґ джубку. Пулька менша як пуляк и [[Фарба|фарби]] [[Пирє|пиря]] єй нє таки розкошни. Розпон кридлох им 1,5-1,8 [[Метер|метери]]. У дзивини жию у отворених лєсох и польох. Домашня пулька птица нєлєтачка, док дзиви пульки знаю лєциц и по даскельо метери високо и даскельо дзешатки метери далєко. Пульчата о два тижнї як ше вилягню доставаю моцнєйше пирє и уж можу лєтац на кратших оддалєносцох.<ref>[https://www.kidzone.ws/animals/turkey.htm „Animal Facts: Turkeys”.] Приступљено 28. 3. 2013..</ref> == Хаснованє == Месо зоз пульки а поготов файти домашнєй пульки (''Meleagris gallopavo),'' людзе хасную у костираню а пред вельо роками хасновали и пре други причини; пре пирє и косци хтори мали за практичне хаснованє а тиж и културолоґийну примену и симболику.<ref>Speller, Camilla F.; Kemp, Brian M.; Wyatt, Scott D.; Monroe, Cara; Lipe, William D.; Arndt, Ursula M.; Yang, Dongya Y. (16 February 2010). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2840336/ "Ancient mitochondrial DNA analysis reveals complexity of indigenous North American turkey domestication".] Proceedings of the National Academy of Sciences. 107 (7): 2807–2812. [https://en.wikipedia.org/wiki/Bibcode Bibcode:2010PNAS..107.2807S.] [https://en.wikipedia.org/wiki/Digital_object_identifier doi:10.1073/pnas.0909724107]</ref> Домашнї пульки селективно ховани же би досцигли векше и квалитетнєйше количество меса.<ref>[https://web.archive.org/web/20161121094307/http://www.onekind.org/education/animals_a_z/turkey "Amazing Facts About Turkey".] OneKind. [https://web.archive.org/web/20161121094307/http://www.onekind.org/education/animals_a_z/turkey Archived] from the original on 21 November 2016. Retrieved 24 December 2015.</ref> [[File:Turkeyset.JPG|right|thumb|279x279px|Упечена пулька на шветочно поставеним столє.]]Пульче месо праве ґастрономске благо на наших столох. Мож го готовиц на рижни способи: вариц, пражиц, печиц, паховац, а у Америки ше пульку пече лєм на найвекши швета. '''Руски ґаздинї''' тиж ховали пульки праве пре [[Пожива|поживово]] потреби. Часто их ґаздинї з єшенї до жими-по крачунски и новорочни швета тримали на цо меншим пrосторе лєбо под ванґлу и клюкали их пре векшу килажу односно як гварели - же би мали векшу ''живу вагу'', поготов кед их сцели предавац. Велїм ґаздиньом пестованє пулькох бул економски мотив, прето же их предавали (живи або такв. обрани). Ношели их предавац на [[пияц]] у валалє и до околних местох на пияци и так дохдзели до додатного пенєжу за витримованє фамелиї. [[Руснаци у Сербиї|Руснаци]] дакеди тиж готовели єдла зоз пульчого меса. З нїх варели юхи або их пекли у цалє лєбо порезани на фалатки у [[Руски пец|руским пецу]], поготову за векши швета, лєбо даяки домашнї преслави. == Постояци файти == Род содержи два файти: {| class="wikitable" |- ! Слика !! Науково мено !! Звичайне мено !! Дистрибуция |- |[[File:Wild turkey Point Pelee NP 2014.jpg|140px]] || -{''Meleagris gallopavo''}- || Дзива пулька и домашня пулька || Лєси Сиверней Америки, од Мексика (дзе су перши раз припитомени у Мезоамерики)<ref>[https://www.sciencedaily.com/releases/2012/08/120809090706.htm „Earliest use of Mexican turkeys by ancient Maya”.] ''ScienceDaily'' (на језику: енглески). [https://web.archive.org/web/20170923145034/https://www.sciencedaily.com/releases/2012/08/120809090706.htm Архивирано] из оригинала 23. 9. 2017. г. Приступљено 2017-09-23.</ref> ширцом штреднього захода и востока Зединєних Державох по юговосточну Канаду. |- |[[File:Meleagris ocellata -Guatemala-8a.jpg|140px]] || -{''Meleagris ocellata''}- || Юкатанска пулька || Лєси полуострова Юкатан, Мексико<ref>Farner, Donald Stanley; King, James R. (1971). [https://www.sciencedaily.com/releases/2012/08/120809090706.htm Avian biology.] Boston: Academic Press. ISBN 978-0-12-249408-6.</ref> |- | | | | |- ! colspan="4" |Фосилни файти |- | |''Meleagris californica'' |Калифорнийска пулька – Южна Калифорния |(Позни Плеистоцен пренайдзени у сиверозаходней часци ЗАД) - бувши ''Parapavo/Pavo'' |- | |''Meleagris crassipes'' |Нови Мексико |(Позни Плеистоцен пренайдени у сиверозаходней часци Сиверней Америки) |} == Ґалерия == <gallery> Файл:Meleagris gallopavo MHNT.ZOO.2010.11.9.30.jpg|Пульче вайцо Файл:Meleagris ocellata1.jpg|Женка (''Meleagris ocellata''''')''' Файл:Turkeys running (cropped).jpg|Файта чарних пулькох ([[Турска|Турска)]] Файл:Հնդկահավեր.jpg|Мужяки-пуляки ''(Meleagris gallopavo domesticus'') Файл:Wildturkey.jpg|Калифорнийски пуляк </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика II, О – Я'', Нови Сад 2017, б. 368. * [https://retkeknjige.com/farme-curaka-prikaz-knjige/ Farme ćuraka] retkeknjige.com == Вонкашнї вязи == * [https://seljak.me/savjetuje/bijela-holandska-curka-rasa-na-ivici-od-izmuranja Bjela holandska ćurka] seljak.me * [https://opusteno.rs/svet-zivotinja-f109/curka-zanimljivosti-zanimljive-cinjenice-curkama-t47024.html#google_vignette Zanimljivosti o ćurkama] * [https://razmenaznanja.rs/video/curke-crna-amerikanka-bolja-od-belih-tovnih-hibrida/ Ћурке – „Црна американка“ боља од белих товних хибрида!] youtube.com * [https://sokolskekolibe.rs/2021/04/06/domaca-curka/ Домаће ћурке] skolskekolibe.rs * „Gajenje ćuraka i proizvodnja ćurećeg mesa“ (autor: S. Mitrović) – Naučna monografija (Poljoprivredni fakultet, Beograd – Zemun, 1999) == Референци == <references /> {{Commonscat}} [[Катеґория:Домашнї животинї]] [[Катеґория:Птици Европи]] [[Катеґория:Птици Америки]] [[Катеґория:Птици Сербиї]] godf8c2dkxnl2hl59ltiraaxvodwze4 Помиток 0 3843 22515 22511 2026-10-29T12:02:14Z Ksenija234 1651 Ушорйованє вики вязох 22515 wikitext text/x-wiki [[File:Dishcloths.jpg|right|thumb|300px|Помитки за судзину]] '''Помиток''' то ’ренда’ за помиванє (серб. ''крпа за судове, кухињска крпа''; всл. ''pomitek'' „исте”; карп.укр. ''помыток'' „исте”). Помиток бул дараз звичайно памучни або платняни. Нєшка ше хаснує купчи, зоз шпонджиї або микрофиберу. Помитки часто влажни и оможлївю розмножованє бактерийох. Понеже ше з помитком помива судзину од єдзеня, помитки ше рутински инфикую з ешерихию коли и зоз [[Салмонела|салмонелу.]] Студия зоз 2007. року утвердзела же кладзенє помитка або шпонджиї до микрогабовей релни на два [[Минута|минути]] забива 99% живи патоґени. Медзитим, огньогасни служби опоминаю людзох най тото нє робя бо можу спричинїц огень. == Фразеолоґия == • '''як помиток''' (месо и под.): ''Месо було таке тварде, нєупечене як помиток.'' • '''буц вдерени з мокрим помитком''' = буц нє цалком нормални; • '''одруциц дакого як (стари) помиток''' = одруциц як нєпотребну ствар: ''Кед ше уж похорел, гварел ми: Док ши нє годзен робиц, так це одруца як помиток.'' == Литература == ''Словнїк руского народного язика II, О – Я, Нови Сад 2017, б. 231.'' a0l222te6mn1pnj3p8bql5i76if4pw5 Шитар 0 3844 22526 22514 2026-10-29T16:33:21Z Olirk55 19 Уложена табела 22526 wikitext text/x-wiki {{Животинї | Назва = Шитар | Латинска назва = Libellula depressa | Слика = Libellula depressa 06.jpg | Опис_слики = Шитар-Либелула депреса - мужяк | Статус_очуваня = | Домен = Eukaryota | Царство = Животинї (Animalia) | Колєно = Тип Arthropoda | Подколєно = | Класа = Insecta | Ряд = Оdonata | Подряд = Аnisoptera | Фамилия = Libellulidae | Род = Libellula | Файта = L. Depressa | Биномне_мено = Libellula depressa, | Linnaeus, 1758 }} '''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї Libellulidae. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Наукова класификация ( ушориц таблїчку) == Домен: Eukaryota Царство: Animalia Тип: Arthropoda Класа: Insecta Ряд: Оdonata Инфраряд: Аnisoptera Фамилия: Libellulidae Род: Libellula Файта: L. Depressa Биномне мено Libellula depressa Linnaeus, 1758 == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == <references /> [[Катеґория:Инсекти]] [[Катеґория:Биолоґия]] tteuwdj9gulnnhv2u2jf3rb79ytkbs3 22527 22526 2026-10-29T17:06:19Z Olirk55 19 Уложена фотоґрафия 22527 wikitext text/x-wiki {{Животинї | Назва = Шитар | Латинска назва = Libellula depressa | Слика = Libellula depressa 06.jpg | Опис_слики = Шитар-Либелула депреса - мужяк | Статус_очуваня = | Домен = Eukaryota | Царство = Животинї (Animalia) | Тип, колєно = Arthropoda | Подколєно = | Класа = Insecta | Ряд = Оdonata | Подряд = Аnisoptera | Фамилия = Libellulidae | Род = Libellula | Файта = L. Depressa | Биномне_мено = Libellula depressa, Linnaeus, 1758 }}'''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї ''Libellulidae''. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и [[File:Libellula depressa 05.jpg|right|thumb|300px|Шитар-женка, Libellula depressa. Защицене подручє Верешецки Мали рит (Vršački Mali rit)]]колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == <references /> [[Катеґория:Инсекти]] [[Катеґория:Биолоґия]] cnlpptfir39bnfys5uswjo1qykwckk9 22528 22527 2026-10-29T17:53:37Z Olirk55 19 22528 wikitext text/x-wiki {{Животинї | Назва = Шитар | Латинска назва = Libellula depressa | Слика = Libellula depressa 06.jpg | Опис_слики = Шитар-Либелула депреса - мужяк | Статус_очуваня = | Домен = Eukaryota | Царство = Животинї (Animalia) | Тип, колєно = Arthropoda | Подколєно = | Класа = Insecta | Ряд = Оdonata | Подряд = Аnisoptera | Фамилия = Libellulidae | Род = Libellula | Файта = L. Depressa | Биномне_мено = Libellula depressa, Linnaeus, 1758 }}'''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї ''Libellulidae''. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и [[File:Libellula depressa 05.jpg|right|thumb|300px|Шитар-женка, Libellula depressa. Защицене подручє Вершецки Мали рит (Vršački Mali rit)]]колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == <references /> [[Катеґория:Инсекти]] [[Катеґория:Биолоґия]] kwny6cz7psxhac071ly7mansmoqel8p 22539 22528 2026-10-30T02:31:50Z Saslavik 1716 Додата слика 22539 wikitext text/x-wiki {{Животинї | Назва = Шитар | Латинска назва = Libellula depressa | Слика = Libellula depressa 06.jpg | Опис_слики = Шитар ''Libellula depressa'' - самец | Слика2=Libellula depressa 05.jpg | Опис слики2=Шитар ''Libellula depressa'' – самица | Статус_очуваня = | Домен = Eukaryota | Царство = Животинї (Animalia) | Тип, колєно = Arthropoda | Подколєно = | Класа = Insecta | Ряд = Оdonata | Подряд = Аnisoptera | Фамилия = Libellulidae | Род = Libellula | Файта = L. Depressa | Биномне_мено = Libellula depressa, Linnaeus, 1758 |Тип=Arthropoda |Опис_слики2=Шитар ''Libellula depressa'' - самица|Ширина_слики=250п|Ширина_слики2=250п|Слика_розпрестартосци=Libellula depressa - rasprostranjenje u Srbiji.jpg|Опис_розпрестартосци=Мапа розпрестартосци у Сербиї}} '''Шитар'''<ref>[https://nasljedje.org/docs/crvenalista/Lista_potcarstvo_Metazoa.pdf „Crvena lista zaštićene flore i faune Republike Srpske”] (PDF). стр. 8.</ref> (серб. ''вилин коњиц''; лат. ''Libellula depressa'';<ref>Мишић, Милан, ур. (2005). Енциклопедија Британика. В-Ђ. Београд: Народна књига : Политика. стр. 53. ISBN 86-331-2112-3.</ref>) у руснацких валалох сиверней Мадярскей зафиксоване ''ситар''; у слц. диял. ''šitar'' и ''sitar''. Випатрунок кридлох, окреме їх превидносц, нагадує [[шитко]], цо могло порушац наставанє назви) - файта инсекту з фамилиї ''Libellulidae''. Шитар єден з найкрасших инсектох на швеце. == Бивальнїк == ''Libellula depressa'' файта характеристична за стояци води, [[Озеро|озера]] и бари. Часто су єдна з перших файтох цо населюю нови бивальнїк, як цо то новоформовани бари. Шитар ше часто стрета далєко од водового бивальнїку на хторим ше розмножує. == Опис == Самци и самички тей файти маю широки склаяпчисцени абдомен кафовей [[Фарба|фарби]] (при самцох є закрити з белавкастим покровом) зоз жовтима цифрами латерално. Абдомен старших самичкох постава цми. Обидва пари кридлох у основи кафовей фарби. Антехумерални торакални линиї присутни, а длужина заднього кридла коло 35 милиметри. ''Libellula depressa'' барз характеристична по форми и [[File:Libellula depressa 05.jpg|right|thumb|300px|Шитар-женка, Libellula depressa. Защицене подручє Вершецки Мали рит (Vršački Mali rit)]]колорациї и лєгко ю розпознац. Перша обидвох полох цми, скоро чарни, окрем з горнього боку, дзе ше находза два бляди смуги. Кридла превидни, алє основа обидвох парох кридлох офарбена на чарно. Птеростиґма (окреме означенє место на криделку) чарна и видлужена. Найменша файта шитара жиє у восточней Азиї и розпон кридлох єй 2 центи, а кридла найвекшей файти з Гавайох широки 19 центи. == Биолоґия и справованє == Период лєценя шитарох тирва од априла по септембер, алє су найчисленши од мая по юний. Лєца барз швидко, часто досц нїзко над [[Поверхносц|поверхносцу]] води. Можу трепециц у месце, або лєциц назадок. Самци териториялни и боря ше за територию з ривалами истей, алє и других файтох. Паренє ше одвива у [[Воздух|воздуху]], при чим ше формує копула. Паренє кратке (лєм два [[Минута|минути]]), после чого самичка кладзе оплодзени ваїчка до води. Ваїчка ше розвиваю после 4 до 5 тижньох, а лїчинков розвой тирва два роки. Лїчинки ше находза на дну водовей поверхносци, часто укопани до детритусу и мулю, одкаль лєшую за плєном. == Животни циклус == [[File:Plattbauch (Libellula depressa).JPG|right|thumb|262x262px|Млада самичка]] При тей файти паренє тирва барз кратко и одвива ше у лєценю. После пареня самец и самичка ше роздвоюю и самичка сама знєше ваїчка. Тото ше одвива так же самичка з концом свойого бруха маца поверхносц води и у тей хвильки нєше по єдно ваїчко. Розвиванє лїчинки тирва єден до три роки, после чого ше вилягую одроснути єдинки, звичайно вчас на яр. Еґзувиї (остатки [[Скорка|скори]]) зохабяю на припобрежних рошлїнох. == Ґалерия == <gallery> Файл:Platetrum depressum 1 Luc Viatour.JPG Файл:Park prirode Jegrička - crveni vilin konjic u plićaku.jpg Файл:Broad-bodied chaser dragonfly (Libellula depressa) immature male.jpg Файл:Vilin konjic i rosa.jpg </gallery> == Литература == * ''Словнїк руского народного язика, О – Я, Нови Сад 2017, б. 755.'' == Вонкaшнї вязи == • [https://sr.wikipedia.org/sr-ec/Vilin_konjic Vilin konjic] • [https://artnit.net/urbane-%C5%BEivotinje/item/4786-vilin-konjic-jedan-od-najlep%C5%A1ih-insekata-na-svetu.html?tmpl=component&print=1 Vilin konjic jedan od najlepših insekata na svetu] == Референци == <references /> [[Катеґория:Инсекти]] [[Катеґория:Биолоґия]] a0izuup2wuqlo7u3mo0emm88tnnccgf 26. юний 0 3845 22516 2026-10-29T13:00:41Z Keresturec 18 Нови бок: „'''26. юний''' — 177. дзень у року (178. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 188 днї. Подїї 1819 — Француз [[Ернест Мишу]] патентовал першу бициґлу. 1906 — У французким городзе [[Ле Ман]] отримане перше автомобилске Ґран при обегованє. 1…“ 22516 wikitext text/x-wiki '''26. юний''' — 177. дзень у року (178. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 188 днї. Подїї 1819 — Француз [[Ернест Мишу]] патентовал першу бициґлу. 1906 — У французким городзе [[Ле Ман]] отримане перше автомобилске Ґран при обегованє. 1945 — У Сан Франциску представителє 50 жемох, уключуюци и Югославию, подписали Повелю о снованю Зєдинєних нацийох, хтора ступела на моц 24. октобра. 1977 — Америцки шпивач [[Елвис Присли]] отримал свой остатнї концерт у Индиянаполису. Умар два мешаци познєйше. 2000 — Науковци зоз 18 жемох декодирали 85 одсто людского ґенома, зоз чим отворена нова ера у людскей медицини. У наукових кругох у швеце оценєне же дешифрованє людского ґенома представя найвекше одкрице у историї чловечества. Медзинародни дзень борби процив дроґи Медзинародни дзень потримовки жертвом насилства (International Day in Support of Victims of Torture). Народзени 1843 — [[Михаил Джуня]] (*26. юний 1843—†10. юний 1894), учитель и дзияк у Руским Керестуре. 1892 — Народзена америцка писателька [[Перл Бак]] (Гилсборо, ЗАД, 26. юний 1892 –Данби, ЗАД, 6. марец 1973), добитнїца Нобеловей награди за литературу 1938. року. 1921 — [[Йоан Семедий]], владика мукачовски Русинскей грекокатолїцкей церкви у України кед була у илеґалносци и перши официйни владика по обновеню єй леґалней роботи. 1933 — Народзени сербски писатель, ґлумец и новинар, [[Радивой Раша Попов]] (Мокрин, 26. юний 1933 – Беоґрад, 19. април 2017), бул длугорочни телевизийни новинар, познати по улоги пренаходзача зоз телевизийней дзецинскей емисиї Фазони и фори. 1933 — [[Веруна Олеяр Ґрабельшек]] (*26. юний 1933-†12. април 2016), музична редакторка Радио Беоґрада, шпивачка. Спрам даєдних жридлох мож тримац же Верунка Олеяр була, вєдно зоз [[Иринa Давосир Матанович|Ирину Давосир Матанович]], єдна з перших Рускиньох хтори закончели Музичну академию. Понеже крашнє шпивала, мала красни алт, вона була поволана же би за потреби Радио Нового Саду зняла даскельо руски народни шпиванки. Два шпиванки у виводзеня Верунки Олеяр були видати на ґрамофонскей плочи у едициї Войводина шпива, EP 11217. 1939 — Народзел ше [[Йоаким Бики]] (Руски Керестур, 26. юния 1939 – Кула, 7. марец 2024) До Основней школи ходзел на Косанчичу и у Керестуре, штредню електротехнїчну закончел у Панчеве, а Висшу електротехнїчну школу у Суботици. Робел у фабрики Истра у Кули, потим у Штреднєй електро-машинскей школи у Кули, а познєйше як наставнїк у Школи за образованє одроснутих при Роботнїцким универзитету у Кули. Кед основане РКУД Др Гавриїл Костельник Бики бул у ґрупи ентузиястох и єден з найдлугорочнєйших предсидательох того Дружтва. Умарли 1943 — [[Карл Ландштайнер]] (нєм. Karl Landsteiner; Баден Бай Вин, 14. юний 1868 — Ню Йорк, 26. юний 1943) бул австрийско-америцки биолоґ, биохемичар и лїкар єврейского походзеня. Пренаходзач кревових ґрупох и резус фактора кревовей ґрупи. Розвил сучасни систем класификациї кревових групох и їх идентификацию з помоцу аґлутинина резус фактора (Rh), а то омoжлївело реализовац трансфузию креви без загрожованя живота пациєнта. Зоз Ервином Попером открил 1909. року полио вируси. ia4mthgi4gy2dkxwjygj4mdft1dqlj4 27. юний 0 3846 22517 2026-10-29T13:08:15Z Keresturec 18 Нови бок: „'''27. юний''' — 178. дзень у року (179. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 187 днї. Подїї 1997 — На конференциї у Бриселу представителє 95 жемох ше зложели о забрани хаснованя наґазних минох. 2001— бул благословени [[Теодор Ромжа]], р…“ 22517 wikitext text/x-wiki '''27. юний''' — 178. дзень у року (179. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 187 днї. Подїї 1997 — На конференциї у Бриселу представителє 95 жемох ше зложели о забрани хаснованя наґазних минох. 2001— бул благословени [[Теодор Ромжа]], русински мукачовски владика и мученїк. 20007 — у Мукачове Виктор Балоґа зоз Катерину Ющенко шветочно одкрил памятнїк Духновичови (скулптор М. Белень). Народзени 1877 — [[Теодор Ройкович]], священїк, дружтвени, културни и церковни дїяч, публициста, редактор русинских периодичних виданьох. 1930 — Народзел ше [[Мирон Колошняї]] (Руски Керестур, 27. юний 1930 – Нови Сад, 19. май 2009). Мирон Колошняї основну школу закончел у Лалитю, а нїзшу ґимназию у Руским Керестуре. Индустрийну стредньо-технїчну школу закончел у Новим Садзе и почал студирац права. Мирон Колошняї континуовано писал поезию, прекладал зоз сербского на руски язик и обявйовал у шицких руских периодикох. Заступени є у Антолоґиї поезиї зоз 1963. року, у антолоґиї поезиї за дзеци по сербски, рускей Антолоґиї поезиї зоз 1984. року, антолоґиї рускей поезиї по мадярски, антолоґиї поезиї за дзеци по македонски, у рускей антолоґиї поезиї за дзеци „Хмара на верху тополї” 1990. року и антолоґиї за дзеци „Мамко, куп ми кнїжку” 1995. року. 1964 — [[Ана Плишкова]], директорка Института русинского язика и култури Прешовского универзитета, русинска журналистка. 1969 — [[Михал Гудак]], словацки модератор и ґлумец русинскей народносци. Умарли 1965 — [[Василь Латта]], педаґоґ, линґвиста. 2001 — [[Степан Попович]], русински дохтор-педиятер, дзецински гирурґ, кандидат медицинских наукох. 2025 — [[Ярослав Сисак]] (*28. май 1939-†27. юний 2025), ґлумец, режисер, длугорочни директор Театру Александра Духновича, прекладатель театралних текстох на русински язик и дружтвени дїяч медзи Русинами у Словацкей. Ярослав Сисак мал медзи Руснацами тедишнєй Югославиї а нєшкайшей Сербиї велїх приятельох зоз хторима отримовал тварди контакти. Дзекуюци тим вязом Ярослав Сисак за Руски народни театер „Петро Ризнич Дядя” на сцену поставел два представи: Агафия, старого попа дзивка [[Дюра Папгаргаї |Дюри Папгаргая]], 1992. року и На дну [[Максим Горки |Максима Горкого]], 2002. року. 639tpcc5ka1ga02yul61za1nvrojsl7 28. юний 0 3847 22518 2026-10-29T13:12:05Z Keresturec 18 Нови бок: „'''28. юний''' — 179. дзень у року (180. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 186 днї. Подїї 1389 — На Косовим полю збула ше пресудна битка сербского и турского войска, хтора означела початок конца нєзависней сербскей держави и отво…“ 22518 wikitext text/x-wiki '''28. юний''' — 179. дзень у року (180. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 186 днї. Подїї 1389 — На Косовим полю збула ше пресудна битка сербского и турского войска, хтора означела початок конца нєзависней сербскей держави и отворела дзвери Турком за дальше предзеранє до Европи. 1914 — У Сараєве [[Ґаврило Принцип]] забил австроугорского пристолонашлїднїка Франца Фердинанда, цо Австро-Угорска вихасновала за напад на Сербию, зоз чим почала Перша шветова война. 1919 — У Версаю на Мировней конференциї подписани мировни контракт з поражену Нємецку, зоз чим и урядово закончена Перша шветова война. 1921 — Уставотворна скупштина Кральовини Сербох, Горватох и Словенцох вигласала Видовдански устав, хтори важел до 1929. року. 1950 — Пущена до транспорту драга Беоґрад – Заґреб, наволана Авто-драга Братство-єдинство, у чиєй вибудови участвовали добродзечни младежски роботни бриґади зоз цалей тедишнєй Югославиї. 1960 — Основани Универзитет у Новим Садзе, хтори почал робиц вєшенї истого року. 2001 — Гаґскому трибуналу виручени бувши югославянски предсидатель [[Слободан Милошевич]]. Народзени 1577 — Народзени фламански маляр [[Петер Паул Рубенс]] (Зиґен, Нємецка, 28. юний 1577 – Антверпен, Белґия, 30. май 1640) єден з майстрох барока, хтори зєдинєл найлєпши традициї сиверняцкого и италиянского малярства. 1712 — [[Жан-Жак Русо]], французки филозоф и писатель. 1929 — [[Теодор Ґоч]], лемковски културни и дружтвени дїяч, основатель и вельорочни надзорнїк Музея лемковскей култури у Зиндрановей. Умарли 1974 — [[Яким Костелник |Яким (Йоаким) Костелник]] (*1889—†28. юний 1974), учитель, културни дїяч, зачатнїк орґанизованого културно-просвитного живота у Миклошевцох. 2021 — Проф. др [[Юлиян Малацко]] (*15. марец. 1937—†28. юний 2021) у академскей явносци познати як перши доктор наукох у обласци физичней култури у Войводини, шветови науковец у обласци спорта. o8lewm1sqmbqfn4kpnirrun3cyutj2u 29. юний 0 3848 22519 2026-10-29T13:15:41Z Keresturec 18 Нови бок: „'''29. юний''' — 180. дзень у року (191. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 185 днї. Подїї 1613 — Згорел лондонски театер Ґлоб док виводзена перша представа Шекспирового фалата Генри осми. 1855 — У Лондону вишло перше число новинох…“ 22519 wikitext text/x-wiki '''29. юний''' — 180. дзень у року (191. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 185 днї. Подїї 1613 — Згорел лондонски театер Ґлоб док виводзена перша представа Шекспирового фалата Генри осми. 1855 — У Лондону вишло перше число новинох ''Дейли телеґраф''. 1945 — подписана догварка ЧСР и СССР о Закарпатскей Укриїни. 1994 — У Софиї у Болгарскей подписана Медзинародна конвенция о защити рики [[Дунай]]. Конвенцию подписала Медзинародна комисия за защиту рики Дунай (International Commision for the Protection of the Danube River; ICPDR) у чиїм составе 14 держави: Нємецка, Австрия, Словацка, Ческа, Мадярска, Словения, Горватска, Сербия, Босна и Герцеґовина, Чарна Гора, Румуния, Болгарскя, Молдавия и Україна. Нєшка Медзинародни дзень рики Дунай. Народзени 1798 — Народзел ше италиянски писатель [[Дякомо Леопарди]] (Реканати, 29. юний 1798 – Напуль, нєшка Италия, 14. юний 1837), лирски поета италиянского романтизма и єден з найзначнєйших у европскей поезиї XIX вику. 1873 — Народзел ше писатель и политичар [[Петар Кочич]] (Стричичи, при Баня Луки, 29. юний 1877 – Беоґрад, 27. авґуст 1916). 1883 — [[Николай Бескид]], священїк, историчар, литературознавец и русофил. 1900 — Народзел ше писатель [[Антоан Мари Роже де Сент Еґзипери]] (Лион, Французка, 29. юний 1900 – Марсей, Французка, 31. юлий 1944), автор романа за дзеци Мали принц. 1922 — Народзел ше писатель [[Васко Попа]] (Ґребенац, 29. юний 1922 – Беоґрад, 5. януар 1991). Умарли h8t5m8ko4nfdgs35m85m3lso7yr02oi 22525 22519 2026-10-29T15:46:12Z Olirk55 19 Ушорйованє, медзинаслови, викивязи 22525 wikitext text/x-wiki '''29. юний''' — 180. [[дзень]] у року (191. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 185 днї. == Подїї == * 1613 — Згорел лондонски театер Ґлоб док виводзена перша представа Шекспирового фалата ''Генри осми''. * 1855 — У Лондону вишло перше число новинох ''Дейли телеґраф''. * 1945 — подписана догварка ЧСР и СССР о Закарпатскей Укриїни. * 1994 — У Софиї у Болгарскей подписана Медзинародна конвенция о защити рики [[Дунай]]. Конвенцию подписала Медзинародна комисия за защиту рики Дунай (''International Commision for the Protection of the Danube River; ICPDR'') у чиїм составе 14 держави: Нємецка, Австрия, Словацка, Ческа, Мадярска, Словения, [[Горватска]], [[Сербия|Р. Сербия]], Босна и Герцеґовина, Чарна Гора, Румуния, Болгарскя, Молдавия и Україна. * Нєшка Медзинародни дзень рики Дунай. == Народзени == * 1798 — Народзел ше италиянски [[писатель]] [[Дякомо Леопарди]] (Реканати, 29. юний 1798 – Напуль, нєшка Италия, 14. юний 1837), лирски [[поета]] италиянского романтизма и єден з найзначнєйших у европскей поезиї XIX вику. * 1873 — Народзел ше писатель и политичар [[Петар Кочич]] (Стричичи, при Баня Луки, 29. юний 1877 – Беоґрад, 27. авґуст 1916). * 1883 — [[Николай Бескид]], [[священїк]], историчар, литературознавец и русофил. * 1900 — Народзел ше писатель [[Антоан Мари Роже де Сент Еґзипери]] (Лион, Французка, 29. юний 1900 – Марсей, Французка, 31. юлий 1944), автор романа за дзеци ''Мали принц''. * 1922 — Народзел ше писатель [[Васко Попа]] (Ґребенац, 29. юний 1922 – Беоґрад, [[5. януар]] 1991). == Умарли == e4t3pws748r3gpzskb0nm9j4j25hlzp 30. юний 0 3849 22520 2026-10-29T13:19:01Z Keresturec 18 Нови бок: „'''30. юний''' — 181. дзень у року (182. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 184 днї. Подїї 1859 — Чарлс Блондин пред 25 тисячи патрачами прешол зоз ЗАД до Канади по штранґу розопятим над Нияґаровима водопадами. 1902 — у Унґваре формо…“ 22520 wikitext text/x-wiki '''30. юний''' — 181. дзень у року (182. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 184 днї. Подїї 1859 — Чарлс Блондин пред 25 тисячи патрачами прешол зоз ЗАД до Канади по штранґу розопятим над Нияґаровима водопадами. 1902 — у Унґваре формоване акцонерске дружтво Унио, хторе видавало русински кнїжки и периодику. 1905 — [[Алберт Айнштайн]] обявел статю о електродинамики гомбацих целох у хторей представел окремну релативносц. 1936 — вишол з друку роман [[Марґарет Мичел |Марґарети Мичел]] Прегвижджало з витром, хтори постал найпредаванши роман у цалим швеце. 1963 — Кардинал Дьовани Батиста Монтини устолїчени як папа [[Павле Шести]], чий понтификат означени зоз запровадзованьом идеї о помиреню з другима християнскима церквами. 2001 — Югославянска ґлумица Тияна Кондич достала Златну арену за найлєпшу женску улогу на филмским фестивалу у Пули у Горватскей, за филм Наташа. То було перше участвованє филма зоз Союзней Републики Югославиї на тим фестивалу после розпаду бувшей Югославиї. Нєшка ше означує Медзинародни дзень [[астероїд|астероїдох]]. Зєдинєни нациї тот дзень преглашели 2014. року як здогадованє на Тунґуску експлозию хтора ше случела 30. юния 1908. року, кед ше збили астероиди у восточносибирскей тайґи. Народзени Умарли 1890 — [[Ото фон Бизмарк]], перши министер Прускей (1862-1890) и перши спомедзи нємецких канцеларох (1871-1890). 1959 — [[Александер Грабар]], орнитолоґ. f6gokg70m6zupha96cck9lkfnimkhf8 22524 22520 2026-10-29T15:41:16Z Olirk55 19 Ушорйованє, медзинаслови 22524 wikitext text/x-wiki '''30. юний''' — 181. [[дзень]] у року (182. дзень у преступним року) по Ґреґориянским календаре. До конца рока єст ище 184 днї. == Подїї == * 1859 — Чарлс Блондин пред 25 тисячи патрачами прешол зоз ЗАД до Канади по штранґу розопятим над Нияґаровима водопадами. * 1902 — у Унґваре формоване акцонерске дружтво Унио, хторе видавало русински кнїжки и периодику. * 1905 — [[Алберт Айнштайн]] обявел статю о електродинамики гомбацих целох у хторей представел окремну релативносц. * 1936 — вишол з друку роман [[Марґарет Мичел |Марґарети Мичел]] ''Прегвижджало з витром'', хтори постал найпредаванши роман у цалим швеце. * 1963 — Кардинал Дьовани Батиста Монтини устолїчени як папа [[Павле Шести]], чий понтификат означени зоз запровадзованьом идеї о помиреню з другима християнскима [[Святи храм|церквами]]. * 2001 — Югославянска ґлумица Тияна Кондич достала Златну арену за найлєпшу женску улогу на филмским фестивалу у Пули у [[Горватска|Горватскей]], за филм Наташа. То було перше участвованє филма зоз Союзней Републики Югославиї на тим фестивалу после розпаду бувшей Югославиї. * Нєшка ше означує Медзинародни дзень [[астероїд|астероїдох]]. Зєдинєни нациї тот дзень преглашели 2014. року як здогадованє на Тунґуску експлозию хтора ше случела 30. юния 1908. року, кед ше збили астероиди у восточносибирскей тайґи. == Народзени == == Умарли == * 1890 — [[Ото фон Бизмарк]], перши министер Прускей (1862-1890) и перши спомедзи нємецких канцеларох (1871-1890). * 1959 — [[Александер Грабар]], орнитолоґ. ma7ws0pig7e69dazodg8tcgmj967fhz