Википедия rskwiki https://rsk.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%B8_%D0%B1%D0%BE%D0%BA MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Медий Окреме Розгварка Хаснователь Розгварка зоз хасновательом Википедия Розгварка о Википедиї Файл Розгварка о файлу МедияВики Розгварка о МедияВикию Шаблон Розгварка о шаблону Помоц Розгварка о помоци Катеґория Розгварка о катеґориї TimedText TimedText talk Модул Разговор о модулу Event Event talk 0 1386 22650 14467 2026-11-10T22:58:45Z Томкач Томанович 3030 Віправлинє обмаху 22650 wikitext text/x-wiki {{Инфорамик | headerstyle = background: #ccf; | title = | image = | header1 = <big>Василь Ябур</big> | label2 = | data2 = [[File:Vasilj_Jabur.jpg|280px|alt=Василь Ябур|center]] | label3 = Назвиско | data3 = | label4 = Датум народзеня | data4 = 28. октобра 1936. | label5 = Датум упокоєня | data5 = 1. юния 2025. (88) | label6 = Державянство | data6 = словацке | label7 = Язик творох | data7 = [[русински язик|русински]], словацки, чески | label8 = Висока школа | data8 = Висока школа русийского язика и литератури, Прага | label9 = Универзитет | data9 = Универзитет Коменского, Братислава | label10 = Науково ступнї | data10 = доктор филозофиї (1968), кандидат наукох (1987), доцент (1991) | label11 = Период твореня | data11 = 1959—2023. | label12 = Жанри | data12 = [[линґвистика]], русинистика, образованє | label13 = Поховани | data13 = | label14 = Припознаня | data14 = }} Проф. др '''Василь Ябур''' (*28. октобер 1936—†1. юний 2025) — визначни русински линґвиста, педаґоґ, єден з двох главних кодификаторох русинского язика у Словацкей. == Биоґрафия == Василь Ябур народзел ше 28. октобра 1936. року у Стащини, тедишнєй Чехословацкей. Дипломовал на Високей школи русийского язика и литератури у Праги (1958), а на Универзитету Коменского у Братислави здобул званє доктора филозофиї (1968), кандидата наукох (1987) и доцента (1991). Василь Ябур преподавал на Педаґоґийним институту у Кошицох (1961 – 1964), на Педаґоґийним факултету у [[Прешов|Прешове]] Универзитета Павла Йозефа Шафарика (УПЙШ) у Кошицох (1964 – 1978), на Катедри за язики УПЙШ у Кошицох (1978 – 1988) и на Педаґоґийним институту у Нитри (1988 – 1993). Од 1988. року та по 2023. др Василь Ябур преподавал морфолоґию и синтаксу на сучасним Институту русинского язика и култури Прешовского универзитета у [[Прешов|Прешове]]. Др Василь Ябур, гоч по образованю русийски филолоґ, бул визначни русински линґвиста. На кодификациї русинского литературного язика у Словацкей почал робиц вєдно з доц. Пг др. Юрійом Паньком, од 1990. року. Окрем велького доприношеня кодификациї русинского язика у Словацкей 1995. року, Василь Ябур роками робел, як директор Института за русински язик и културу при [[Русинска оброда|Русинскей оброди]] у Прешове, и помагал у образованю младих карпаторусинистох. Бул перши хтори написал програму за наставу русинского язика у основних школох у Прешовскей обласци. Василь Ябур робел у прешовскей филияли Державного педаґоґийного института у Братислави (1995–1998), и у тим чаше розвил програму за наставу русинского язика у основних школох, хтору одобрело Министерство просвити Словацкей Републики и запровадзена є до школох од 1997. року. Автор є, лєбо коавтор, велїх наукових публикацийох и учебнїкох о русинским язику. == Припознаня и награди == Карпато-русински наукови центер у ЗАД додзелєл Васильови Ябурови Награду святого Кирила и Мефтодия за развой русинского язика 2007.року. Року 2016. године додзелєна му награда Александра Духновича. Прешовски Универзитет му додзелєл Стриберну медалю за животне дїло и окремне доприношенє у науки и образованю 2019. року. Округли стол Русинох Словацкей 2020. року му додзелєл Орден Адолфа Добрянского, 4. шора. Року 2021. предсидателька Словацкей Републики Зузана Чапутова Васильови Ябурови додзелєла Прибинов криж 3. шора за заслуги у кодификациї русинского язика. Универзитет у Прешове го 2024. року одликовал зоз Златну медалю, найвисшим припознаньом универзитета, за окремну наукову и педаґоґийну роботу и розвой Института за русински язик и културу. У януаре 2025. року Русиньска оброда у Словацкей з нагоди 30-рочнїци кодификациї русинского язика у Словацкей додзелєла му Подзекованє. Др Василь Ябур ще упокоєл 1. юния 2025. року у 88. року живота. Поховани є на Городским [[теметов|теметове]] у Кошицох. == Вонкашнї вязи == * [https://www.ruskeslovo.com/upokojel-se-vasilj-jabur/ Упокоєл ше др Василь Ябур (1936–2025).] П. Медвидь. Рутенпрес, ruskeslovo.com, 5. юний 2025. * [https://www.lem.fm/vmer-vasil-yabur-yeden-iz-dvokh-holovnykh-kodifikatoriv-rusinskoho-yazyka/ Вмер Василь Ябур – єден із двох головных кодіфікаторів русиньского языка.] Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 4. 6. 2025 * [https://www.lem.fm/ros-v-teatri-pripomyanula-sobi-30-rokiv-od-kofidikatsiyi-yazyka/ РОС в театрі припомянула собі 30 років од кофідікації языка.] Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 26. 1. 2025. * [https://www.lem.fm/vasil-yabur-distav-pribiniv-krest-iii-klasy-za-kodifikatsiyu-rusinskoho-yazyka/ Василь Ябур дістав Прибинів крест ІІІ. класы за кодіфікацію русиньского языка] Петро Медвідь, вебсайт lem.fm, 27.6 2021 {{DEFAULTSORT: Ябур , Василь }} [[Катеґория:Словацка]] [[Катеґория:Линґвисти]] [[Катеґория:Русинисти]] [[Катеґория:Руски язик]] [[Катеґория:Докторе наукох]] [[Катеґория:Одликовани]] [[Катеґория:Педаґоґи]] [[Катеґория:28. октобер]] [[Катеґория:Народзени 1936]] [[Катеґория:1. юний]] [[Катеґория:Умарли 2025]] 38pjb2uvacjjtg1xqfs9xe674kn40az 0 3865 22646 22628 2026-11-10T18:29:27Z Olirk55 19 Уложени фотоґрафиї 22646 wikitext text/x-wiki [[File:Koncertna sala muzičke škole, Bačka Topola 1000018228.jpg|thumb|Концертна сала музичней школи (ШОМО) у Бачкей Тополї|369x369px]] '''Адреса:''' ул. Главна ч. 84, 24300 Бачка Тополя '''Число телефона''': 024/715-504 '''Е-маил адреса''': somobt@stcable.net '''Интернет бок:''' muzickabtopola.edu.rs Школа за основне музичне образованє у [[Бачка Тополя|Бачкей Тополї]] основана 1966. року. <ref>Bačka Topola”. ''www.btopola.org.rs''. Приступљено 2026-01-16.</ref> Шедзиско Музичней школи находзи ше у адаптованим старим обєкту старим коло 100 роки. Обєкт розполага зоз 10 учалнями и шветочну концертну салу зоз 80 шедзисками, у котрей ше окрем концертох отримує настава [[Солфедьо|солфедя]], [[Теория музики|теориї музики]], проби [[Хор|хора]] и [[Оркестер|оркестрох]], школярски концерти и роботня музичней оводи. Школа ма коло 300 школярох кажди рок. У складзе зоз наставним планом и програму, у нєй наступаю школяре у рамикох школярских концертох и явних годзинох. Тиж так, ту ше поклада и рочни испити, одвиваю ше госцованя зоз других музичних школох и наступи познатих уметнїкох. Значне надпомнуц же рочнє просеково од коло 25 школярох хтори закончую основне музичне образованє у музичней школи, коло пецеро одходза до штреднєй музичней школи на оддїл даєдного з инструментох або теориї музики. Окрем наступох на концертох, талантовани школяре свойо схопносци можу виражиц на рижних фестивалох, змаганьох державного и иножемного уровню. Музична школа у Бачкей Тополї збратимена зоз музичну школу у варошу Сентеш, у Мадярскей. Настава ше отримує и у видвоєних оддзелєньох у местох: {|style="width: 100%" | • Пачир | • Стара Моравица |- | • [[Нове Орахово|Нове Орахово]] | • [[Байша|Байша]] |- | • Мали Идьош, | • Фекетич, |- | • Ловченац | • Ґунарош <ref>[https://osnovneskole.edukacija.rs/drzavne/backa-topola/muzicka-skola-backa-topola „Škola za osnovno muzičko obrazovanje”.] ''Edukacija''. Приступљено 6. 2. 2020.</ref> |} На упису до музичней школи школяре ше можу опредзелїц на напрями/оддїли, односно за ученє грац на инструментох: <table width="310" border="3" cellspacing="2" cellpadding="20" bgcolor="#FFFFFF"align=center> <tr> <td> {| style="background:beige; color:purple" class="wikitable" align=center width=270px |- ! Инструмент !! Роки ученя |- | Соло шпиванє || 2 роки |- | Клавир || 6 роки |- | [[Кларинет]]|| 4 роки |- | Виолина (гушля) || 6 роки |- | Виолончело || 6 роки |- | Флаута || 6 роки |- | [[Ґитара]]|| 6 роки |- | Саксфон || 4 роки |- | Удерни инструменти || 4 роки |} </td> </tr> </table> == История школи == У културним живоце Бачкей Тополї после Другей шветовей войни пришло до назадованя пре общи обставини, а то ше барз одражело и на музичну обласц и културу. Перши значнєйши знаки оживйованя музичного живота городу ше случели концом пейдзешатих рокох, кед дзекуюци ентузиязму ґлумцох, у Бачкей Тополї основана театрална ґрупа котру водзела Мара Димитриєвич. Вона мала шмелосци на репертоар положиц оперети и други музични форми, а за таке виводзенє були потребни и [[Музичар|музичаре]] и [[Шпивач|шпиваче]]. У театралним оркестру були углавним музичаре - аматере. Ту ше нашла Културно-просвитна заєднїца Бачкей Тополї хтора була перши орґанизатор музичного збуваня и образованя. Йован Милетицки, директор основней школи ,,Чаки Лайош``, а тиж и предсидатель Културно-просвитней заєднїци, розказал Драґославови Драґославичови орґанизовац музични едукативни курси и семинари зоз цильом же би ше нащивителє едуковали и були музично образовани. Драґослав Драґославич апеловал на преподавачох же би своїх школярох водзели на покладанє рочних испитох до суботицкей Музичней школи, же би на тот способ здобули и одредзени свидоцства о положених класох. Така система роботи почала 1962. року и тирвала три роки. Тедишнї директор суботицкей Музичней школи, Мирко Цора, на молби бачкотопольским орґанизатором курсох, и нащивительом оможлївел покладанє класних испитох у рамикох тей школи. За тот час велї школяре положели испити и закончели [[Основна музична школа|основну музичну школу]] и предлужели школованє у Штреднєй музичней школи, а з тим ше поступно доставало потребних музичних фаховцох хтори ше врацали, и приходзели робиц до школи. Трецого року таки орґанизовани едукативни курси покладали аж 80 школяре. Зоз вельким числом школярох здобула ше потреба же би ше Драґослав Драґославич, котри теди робел як наставнїк у основней школи ,,Чаки Лайош,`` почал бориц за снованє и отверанє Музичней школи у Бачкей Тополї и пошвецел ше такей орґанизаторскей роботи. Достата и одвитуюца политична потримовка зоз општини города. Перши меновани директор школи була Клара Леринц, котра у тей школи остала цали свой роботни вик. Уж пошвидко Музична школа 1966. року отворела свойо видвоєни оддзелєня у Старей Моравици, Пачиру и Новим Орахове. Музична школа 26. фебруара 2027. року будзе преславйовац 60 роки снованя. == Новши часи роботи школи == Школяре бачкотопольскей Основней музичней школи посциговали, а и ище вше посцигую, замерковани резултати на державних, медзинародних и интернационалних змаганьох музичней младежи. Школа зоз поштредованьом Союзу балетских и музичних школох, 2005/2006. року постала член Союзу музичних школох Европи. == Школованє у Музичней школи == Основне музичне образованє тирва шейсц, штири або два роки, у зависносци хтори инструмент школяре виберу при упису, або соло шпиванє хторе напр. тирва лєм два роки. ♦ Од 1. по 3. класу школяре маю наставу за инструмент и солфедьо. ♦ У 4. и 5. класи ше наставна програма преширює зоз предметом хтори обовязни - [[камерна музика]] (оркестер або хор по виборе школяра). ♦ У 6. класи додава ше и предмет Теория музики. ♦ Школа ма и такв. музичну ,,оводу&#39;&#39; за шейсцорочни дзеци, а тиж и предшколске оддзелєнє за дзеци од 7 и 8 роки. == Змаганя == Музична школа орґанизує коло 20 концерти рочнє. Поряднє участвує на рижних змаганьох. 2026. року участвовала на Фестивалу музичних и балетских школох [[Сербия|Сербиї]] у [[Суботица|Суботици]] и була медзи перши 30. Школяре основней музичней школи 2026. року на рижних музичних змаганьох освоєли '''91''' '''награду'''. '''Школски змаганя''' Каждого року ше у маю орґанизує интерне школске змаганє за школярох шицких возростох на шиских инструментох на котрих ше учи у бачкотопольскей Музичней школи. Успишносц школярох, змагательох оценює жири вибрани медзи наставнїками. '''Днї Музики у Бачкей Тополї''' '''1'''. Музична школа Перше змаганє малих музичарох з назву ''Кед цверчки цверча'' орґанизовала 2005. року у катеґориї за виолину, виолончело, контрабас и дисциплину камерней музики. '''2'''. 2008. року отримани и ''Музични хвильки'' за школярох клавира, а 2012. року отримана и ,,Акордеонияда“ за гармоникашох и змаганє ґитаристох з назву ''Нєбово струни.'' Тоти змаганя зоз часом преросли до уровня медзинародних змганьох и тераз ше уж вельо роки отримую у рамикох єдинственей марцовскей манифестациї з назву '''''Днї музики у Бачкей Тополї.''''' Главни орґанизатор (за музични порграм) тей пейцдньовей манифестациї бачкотопольска Музична школа, а отримує ше у [[Дом култури општини Бачка Тополя|Доме култури]] и у Музею општини Бачка Тополя. == Руснаци у Музичней школи Бачка Тополя == Медзи другима уписанима школярами случовало ше же ше уписали до музичней школи и руски дзеци зоз Бачкей Тополї алє и зоз Нового Орахова. На тот способ тоти школяре, поготов висших калсох, ше могли уж паралелно зоз виучованьом инструментох уключиц до оркестри ''КУД-а Петро Кузмяк'' у Н. Орахове або у Б.Тополї до даєдного аматерского дружтва. [[File:Međunarodno pijanističko takmičenje u Pragu 2003., Darko Varga - Diploma za osvojeno laureat-PRVO mesto 1000018491.jpg|thumb|Дарко Варґа - диплома за освоєне перше место, ЛАУРЕАТ на ''Медзинародним змаганю пиянистох'' 2003. у Праги (Р. Ческа).]] Єден зоз барз успишних школярох хтори свойо основне музичне школованє закончел у бачкотопольскей музичней школи бул Дарко Варґа. Учел ше грац на клавиру у класи проф. Маґди Боґданов, солфедьо и теорию учел го Александар Новакович. Дарко Варґа по походзеню зоз Н. Орахова - Руснак. Свой вонїмкови талант предлужел розвивац у штреднєй музичней школи у Суботици у класи професорки Мариї Секель, треба наглашиц же штредню музичну школу закончел за три роки. Д. Варґа вельо допринєсол зоз своїма наградами з рижних змаганьох, рейтинґ своєй школи (основней музичней тиж и штреднєй музичней школи у Суботци) а тиж здобул и пиянистични угляд у своїм штредку. [[File:Varga, Darko Osvojena PRVA nagrada na pijanističkom takmičenju EPTA 2004. god. u Namuru (Belgija) 1000018485.jpg|thumb|Дарко Варґа, ''ЕПТА'' - (''Европске пиянистичне змаганє)'' у Намуру (Белґия) 2004. року ПЕРША награда]] Предлужел далєй виучовац музику и наставу клавира и уписал ше на ''Факултет музичней'' ''уметносци'' у Беоґрадзе у класи мр. проф. Нинослава Живковича дзе тиж осваял вельо награди у Сербиї и у иножемстве (Белґия, Ческа, Україна, Мадярска). После Музичней академиї, мср. студиї закончел на Флориди, а докторат уписал и закончел у Луизияни у ЗАД. Нєшка др. Дарко Варґа реномовани пияниста хтори здобул диплому на державним универзитету у ЗАД и титулу доктора. Жиє и роби у ЗАД на Флориди. Др. Дарко Варґа народзени 13. 06. 1987. року у Любляни. == Други визначни бачкотопольски уметнїки - припознати у нашей жеми и иножемстве == * Шандор Сабо - докторовал на [[Орґулї|орґульох]] у ЗАД, * Шандор Кадар - докторовал на орґульох у Ґрацу * Силвия Тот - закончела на оддзелєню за орґулї у Нємєцкей, * Атила Ґраца - професор клавира у Шведскей * Дарко Варґа - докторовал на клавиру у ЗАД, там жиє и роби, * Кристиан Паладї - Музичну академию закончел у Келну, * Хелґа Нанаши - Музични конзерваторий Франц Лист закончела у Мадярскей на оддзелєню за соло шпиванє, * Андреа Чеке, Дєрдь Немет и Мелита Балинт закончели Музични конзерваторий у Мадярскей, * Кристиян Дудаш - Музични конзерваторий у Мадярскей, * Ноеми Чеке - Музични конзерваторий у Мадярскей... Векшина зоз нїх остали робиц и жиц у варошох и державох у хторих закончели високи школи и здобули академски дипломи. == Директоре школи од снованя по нєшка == {|style="width: 100%" | • 1. Драґослав Драґославич | • 2. Клара Леринц |- | • 3. Ерика Немет | • 4. Йожеф Лухович |- | • 5. Ержебет Вилаґош | • 6. Рожа Диоши |- | • 7. Арабела Диоши | • |} == Литература == • Музична школа Бачка Тополя, '',,Педесет година у служби културе и уметности''``, Библиотека Матице српске, Нови Сад, 1966/2016.ґ. ISBN 978-86-87991-18-7. == Вонкашня вяза == * [https://somobt.5mp.eu/web.php?a=somobt Muzička škola Bačka Topola] somobt.5mp.eu * Pijanista Dr. prof. D. Varga [https://www.youtube.com/watch?v=srsc7ZVFVa0 M.Ravel, Gaspard de la nuit "ONDINE"] youtube.com == Референци == <references /> [[Катеґория:Бачка Тополя]] [[Катеґория:Музичне образованє]] l5cze3occj9n5amn92aeta98pv45lvc 22647 22646 2026-11-10T19:17:20Z Olirk55 19 Виправка у тексту 22647 wikitext text/x-wiki [[File:Koncertna sala muzičke škole, Bačka Topola 1000018228.jpg|thumb|Концертна сала музичней школи (ШОМО) у Бачкей Тополї|369x369px]] '''Адреса:''' ул. Главна ч. 84, 24300 Бачка Тополя '''Число телефона''': 024/715-504 '''Е-маил адреса''': somobt@stcable.net '''Интернет бок:''' muzickabtopola.edu.rs Школа за основне музичне образованє у [[Бачка Тополя|Бачкей Тополї]] основана 1966. року. <ref>Bačka Topola”. ''www.btopola.org.rs''. Приступљено 2026-01-16.</ref> Шедзиско Музичней школи находзи ше у адаптованим старим обєкту старим коло 100 роки. Обєкт розполага зоз 10 учалнями и шветочну концертну салу зоз 80 шедзисками, у котрей ше окрем концертох отримує настава [[Солфедьо|солфедя]], [[Теория музики|теориї музики]], проби [[Хор|хора]] и [[Оркестер|оркестрох]], школярски концерти и роботня музичней оводи. Школа ма коло 300 школярох кажди рок. У складзе зоз наставним планом и програму, у нєй наступаю школяре у рамикох школярских концертох и явних годзинох. Тиж так, ту ше поклада и рочни испити, одвиваю ше госцованя зоз других музичних школох и наступи познатих уметнїкох. Значне надпомнуц же рочнє просеково од коло 25 школярох хтори закончую основне музичне образованє у музичней школи, коло пецеро одходза до штреднєй музичней школи на оддїл даєдного з инструментох або теориї музики. Окрем наступох на концертох, талантовани школяре свойо схопносци можу виражиц на рижних фестивалох, змаганьох державного и иножемного уровню. Музична школа у Бачкей Тополї збратимена зоз музичну школу у варошу Сентеш, у Мадярскей. Настава ше отримує и у видвоєних оддзелєньох у местох: {|style="width: 100%" | • Пачир | • Стара Моравица |- | • [[Нове Орахово|Нове Орахово]] | • [[Байша|Байша]] |- | • Мали Идьош, | • Фекетич, |- | • Ловченац | • Ґунарош <ref>[https://osnovneskole.edukacija.rs/drzavne/backa-topola/muzicka-skola-backa-topola „Škola za osnovno muzičko obrazovanje”.] ''Edukacija''. Приступљено 6. 2. 2020.</ref> |} На упису до музичней школи школяре ше можу опредзелїц на напрями/оддїли, односно за ученє грац на инструментох: <table width="310" border="3" cellspacing="2" cellpadding="20" bgcolor="#FFFFFF"align=center> <tr> <td> {| style="background:beige; color:purple" class="wikitable" align=center width=270px |- ! Инструмент !! Роки ученя |- | Соло шпиванє || 2 роки |- | Клавир || 6 роки |- | [[Кларинет]]|| 4 роки |- | Виолина (гушля) || 6 роки |- | Виолончело || 6 роки |- | Флаута || 6 роки |- | [[Ґитара]]|| 6 роки |- | Саксфон || 4 роки |- | Удерни инструменти || 4 роки |} </td> </tr> </table> == История школи == У културним живоце Бачкей Тополї после Другей шветовей войни пришло до назадованя пре общи обставини, а то ше барз одражело и на музичну обласц и културу. Перши значнєйши знаки оживйованя музичного живота городу ше случели концом пейдзешатих рокох, кед дзекуюци ентузиязму ґлумцох, у Бачкей Тополї основана театрална ґрупа котру водзела Мара Димитриєвич. Вона мала шмелосци на репертоар положиц оперети и други музични форми, а за таке виводзенє були потребни и [[Музичар|музичаре]] и [[Шпивач|шпиваче]]. У театралним оркестру були углавним музичаре - аматере. Ту ше нашла Културно-просвитна заєднїца Бачкей Тополї хтора була перши орґанизатор музичного збуваня и образованя. Йован Милетицки, директор основней школи ,,Чаки Лайош``, а тиж и предсидатель Културно-просвитней заєднїци, розказал Драґославови Драґославичови орґанизовац музични едукативни курси и семинари зоз цильом же би ше нащивителє едуковали и були музично образовани. Драґослав Драґославич апеловал на преподавачох же би своїх школярох водзели на покладанє рочних испитох до суботицкей Музичней школи, же би на тот способ здобули и одредзени свидоцства о положених класох. Така система роботи почала 1962. року и тирвала три роки. Тедишнї директор суботицкей Музичней школи, Мирко Цора, на молби бачкотопольским орґанизатором курсох, и нащивительом оможлївел покладанє класних испитох у рамикох тей школи. За тот час велї школяре положели испити и закончели [[Основна музична школа|основну музичну школу]] и предлужели школованє у Штреднєй музичней школи, а з тим ше поступно доставало потребних музичних фаховцох хтори ше врацали, и приходзели робиц до школи. Трецого року таки орґанизовани едукативни курси покладали аж 80 школяре. Зоз вельким числом школярох здобула ше потреба же би ше Драґослав Драґославич, котри теди робел як наставнїк у основней школи ,,Чаки Лайош,`` почал бориц за снованє и отверанє Музичней школи у Бачкей Тополї и пошвецел ше такей орґанизаторскей роботи. Достата и одвитуюца политична потримовка зоз општини города. Перши меновани директор школи була Клара Леринц, котра у тей школи остала цали свой роботни вик. Уж пошвидко Музична школа 1966. року отворела свойо видвоєни оддзелєня у Старей Моравици, Пачиру и Новим Орахове. Музична школа 26. фебруара 2027. року будзе преславйовац 60 роки снованя. == Новши часи роботи школи == Школяре бачкотопольскей Основней музичней школи посциговали, а и ище вше посцигую, замерковани резултати на державних, медзинародних и интернационалних змаганьох музичней младежи. Школа зоз поштредованьом Союзу балетских и музичних школох, 2005/2006. року постала член Союзу музичних школох Европи. == Школованє у Музичней школи == Основне музичне образованє тирва шейсц, штири або два роки, у зависносци хтори инструмент школяре виберу при упису, або соло шпиванє хторе напр. тирва лєм два роки. ♦ Од 1. по 3. класу школяре маю наставу за инструмент и солфедьо. ♦ У 4. и 5. класи ше наставна програма преширює зоз предметом хтори обовязни - [[камерна музика]] (оркестер або хор по виборе школяра). ♦ У 6. класи додава ше и предмет Теория музики. ♦ Школа ма и такв. музичну ,,оводу&#39;&#39; за шейсцорочни дзеци, а тиж и предшколске оддзелєнє за дзеци од 7 и 8 роки. == Змаганя == Музична школа орґанизує коло 20 концерти рочнє. Поряднє участвує на рижних змаганьох. 2026. року участвовала на Фестивалу музичних и балетских школох [[Сербия|Сербиї]] у [[Суботица|Суботици]] и була медзи перши 30. Школяре основней музичней школи 2026. року на рижних музичних змаганьох освоєли '''91''' '''награду'''. '''Школски змаганя''' Каждого року ше у маю орґанизує интерне школске змаганє за школярох шицких возростох на шиских инструментох на котрих ше учи у бачкотопольскей Музичней школи. Успишносц школярох, змагательох оценює жири вибрани медзи наставнїками. '''Днї Музики у Бачкей Тополї''' '''1'''. Музична школа Перше змаганє малих музичарох з назву ''Кед цверчки цверча'' орґанизовала 2005. року у катеґориї за виолину, виолончело, контрабас и дисциплину камерней музики. '''2'''. 2008. року отримани и ''Музични хвильки'' за школярох клавира, а 2012. року отримана и ,,Акордеонияда“ за гармоникашох и змаганє ґитаристох з назву ''Нєбово струни.'' Тоти змаганя зоз часом преросли до уровня медзинародних змганьох и тераз ше уж вельо роки отримую у рамикох єдинственей марцовскей манифестациї з назву '''''Днї музики у Бачкей Тополї.''''' Главни орґанизатор (за музични порграм) тей пейцдньовей манифестациї бачкотопольска Музична школа, а отримує ше у [[Дом култури општини Бачка Тополя|Доме култури]] и у Музею општини Бачка Тополя. == Руснаци у Музичней школи Бачка Тополя == Медзи другима уписанима школярами случовало ше же ше уписали до музичней школи и руски дзеци зоз Бачкей Тополї алє и зоз Нового Орахова. На тот способ тоти школяре, поготов висших калсох, ше могли уж паралелно зоз виучованьом инструментох уключиц до оркестри ''КУД-а Петро Кузмяк'' у Н. Орахове або у Б.Тополї до даєдного аматерского дружтва. [[File:Međunarodno pijanističko takmičenje u Pragu 2003., Darko Varga - Diploma za osvojeno laureat-PRVO mesto 1000018491.jpg|thumb|Дарко Варґа, диплома за освоєне треце место на ''Медзинародним змаганю пиянистох'' 2003. у Праги (Р. Ческа).]] Єден зоз барз успишних школярох хтори свойо основне музичне школованє закончел у бачкотопольскей музичней школи бул Дарко Варґа. Учел ше грац на клавиру у класи проф. Маґди Боґданов, солфедьо и теорию учел го Александар Новакович. Дарко Варґа по походзеню зоз Н. Орахова - Руснак. Свой вонїмкови талант предлужел розвивац у штреднєй музичней школи у Суботици у класи професорки Мариї Секель, треба наглашиц же штредню музичну школу закончел за три роки. Д. Варґа вельо допринєсол зоз своїма наградами з рижних змаганьох, рейтинґ своєй школи (основней музичней тиж и штреднєй музичней школи у Суботци) а тиж здобул и пиянистични угляд у своїм штредку. [[File:Varga, Darko Osvojena PRVA nagrada na pijanističkom takmičenju EPTA 2004. god. u Namuru (Belgija) 1000018485.jpg|thumb|Дарко Варґа, ''ЕПТА'' - (''Европске пиянистичне змаганє)'' у Намуру (Белґия) 2004. року ПЕРША награда]] Предлужел далєй виучовац музику и наставу клавира и уписал ше на ''Факултет музичней'' ''уметносци'' у Беоґрадзе у класи мр. проф. Нинослава Живковича дзе тиж освойовал вельо награди у Сербиї и у иножемстве (Белґия, Ческа, Україна, Мадярска, Италия, Горватска). После Музичней академиї, мср. студиї закончел на Флориди, а докторат уписал и закончел у Луизияни у ЗАД. Нєшка др. Дарко Варґа реномовани пияниста хтори здобул диплому на державним универзитету у ЗАД и титулу доктора. Жиє и роби у ЗАД на Флориди. Др. Дарко Варґа народзени 13. 06. 1987. року у Любляни. == Други визначни бачкотопольски уметнїки - припознати у нашей жеми и иножемстве == * Шандор Сабо - докторовал на [[Орґулї|орґульох]] у ЗАД, * Шандор Кадар - докторовал на орґульох у Ґрацу * Силвия Тот - закончела на оддзелєню за орґулї у Нємєцкей, * Атила Ґраца - професор клавира у Шведскей * Дарко Варґа - докторовал на клавиру у ЗАД, там жиє и роби, * Кристиан Паладї - Музичну академию закончел у Келну, * Хелґа Нанаши - Музични конзерваторий Франц Лист закончела у Мадярскей на оддзелєню за соло шпиванє, * Андреа Чеке, Дєрдь Немет и Мелита Балинт закончели Музични конзерваторий у Мадярскей, * Кристиян Дудаш - Музични конзерваторий у Мадярскей, * Ноеми Чеке - Музични конзерваторий у Мадярскей... Векшина зоз нїх остали робиц и жиц у варошох и державох у хторих закончели високи школи и здобули академски дипломи. == Директоре школи од снованя по нєшка == {|style="width: 100%" | • 1. Драґослав Драґославич | • 2. Клара Леринц |- | • 3. Ерика Немет | • 4. Йожеф Лухович |- | • 5. Ержебет Вилаґош | • 6. Рожа Диоши |- | • 7. Арабела Диоши | • |} == Литература == • Музична школа Бачка Тополя, '',,Педесет година у служби културе и уметности''``, Библиотека Матице српске, Нови Сад, 1966/2016.ґ. ISBN 978-86-87991-18-7. == Вонкашня вяза == * [https://somobt.5mp.eu/web.php?a=somobt Muzička škola Bačka Topola] somobt.5mp.eu * Pijanista Dr. prof. D. Varga [https://www.youtube.com/watch?v=srsc7ZVFVa0 M.Ravel, Gaspard de la nuit "ONDINE"] youtube.com == Референци == <references /> [[Катеґория:Бачка Тополя]] [[Катеґория:Музичне образованє]] 0gr1j5797mbpac6i9omc429i0ejqh5a 0 3871 22651 22644 2026-11-10T23:43:42Z Keresturec 18 Форматованє текста 22651 wikitext text/x-wiki {{Уметнїки | Мено = Ярослав Пап | Полне мено = | Слика = .jpg FOTO | Опис слики = Ярослав Пап | Други мена = | Датум народзеня = 7 юлий 1957. | Место народзеня = Лалить | Держава народзеня = СФР Югославия, | Датум шмерци = 16. авґуст 2021 (64) | Место шмерци = Специялни резерват природи Горнє Подунавє | Держава шмерци = Р. Сербия | Обласц = фоторепортер, уметнїк фотоґрафиї (1984—2021) | Школованє = Штредня фотоґрафска школа ''Дьордє Зличич'', Нови Сад | Познати дїла = <div style="text-align: left; padding-left: 15px;"> * фото-репортажа з Румуниї о паду Н. Чаушескуа (1990.), * ''Cпортскa фотоґрафия рока'' у Югославиї (1996.), * фотоґрафия рока у катеґориї Природа, ''Сарньов скок'' (2006.), * фото-репортажa НАТО-бомбардованю и други дїла назначени у тексту. | Награди и припознаня = Октоберска награда варошу Нового Саду | Вебсайт = }} '''Ярослав Пап''' (*7. юлий 1957— †16. авґуст 2021), фоторепортер, редактор фотоґрафиї, уметнїк фотоґрафиї, єден зоз найпознатших и найлєпших фоторепортерох нє лєм у Сербиї, алє и у ширшим окруженю. == Биоґрафия == Ярослав Пап народзени 7. юлия 1957. року у [[Лалить|Лалитю]]. Оцец... и мац ... Ярослав закончел основну школу у родзеним валалє. Штредню фотоґрафску школу ''Дьордє Зличич'' закончел у Новим Садзе.<ref>Војводине, Јавна медијска установа ЈМУ Радио-телевизија. [https://www.rtv.rs/sr_ci/vojvodina/novi-sad/preminuo-jaroslav-pap-jedan-od-najvecih-fotoreportera-ne-samo-u-srbiji-nego-i-u-sirem-okruzenju_1264609.html „Preminuo Jaroslav Pap, jedan od najvećih fotoreportera ne samo u Srbiji, nego i u širem okruženju”]. ЈМУ Радио-телевизија Војводине.</ref> Зоз [[Фотоґрафия|фотоґрафию]] ше професийно почал занїмац 1984. року у редакциї новосадского ''Дневнику'' дзе прешол драгу од фоторепортера-приправнїка по редактора фотоґрафиї. Од 2013. року робел як фоторепортер и редактор фотоґрафиї у Новинскей аґенциї ''Танюґ'', а од 2018. року у [[Радио-телевизия Войводини|Радио-телевизиї ''Войводина''.]] У богатей кариєри, медзи иншим, провадзел и знїмал подїї вязани за револуцию у Румуниї концом осемдзешатих, войново збуваня у Восточней Славониї, Баранї и заходним Сриме на початку дзеведзешатих и аґресию НАТО алиянски на СР Югославию 1999. року. Вецей як 1.000 його фотоґрафиї о тих подїйох емитовани у жеми и иножемстве, прейґ найеминентнєйших шветових новинских аґенцийох зоз хторима сотрудзовал, од Асошиєтед преса по Ройтерс. Коло штири децениї континуовано провадзел и зазначовал и шицки други подїї, од локалних по медзинародни. Як руски жец, часто зазначовал и подїї у рускей националней заєднїци насампредз у [[Руски Керестур|Руским Керестуре]], а активно сотрудзовал и зоз НВУ ''Руске слово''. Ярослав Пап бул у малженстве зоз Ксению родз. Орос. Мали сина Андрея на хторого Ярослав пренєсол любов ґу обєктиву и хтори уж навелько крача по оцових шлїдох. Заш лєм, Ярославова перша и права фоторепортеска любов було фотоґрафованє природи, насампредз у [[Войводина|Войводини]]. На стотки його фотоґрафиї рошлїнского и животиньского швета обявени у найеминентнєйших домашнїх и иножемних часописох пошвецених природи, цо му принєсло и винїмкови медзинародни угляд и видзвигло го до синониму автора вершинскей фотоґрафиї природи. Мал вецей як 60 самостойни вистави, а бул и снователь Фотоґрафского руху ''Фото лови'' хтори зазберує насампредз младих фотоґрафох хтори ришели, як и вон, жиц зоз природу и у природи, а нє коло нєй. Под час барз богатей кариєри, Ярослав Пап достал велї визначни домашнї и медзинародни припознаня. Здруженє новинарох Сербиї (УНС) додзелює рочну награду ''Ярослав Пап'' за фотоґрафию. Културни центер Войводини ''Милош Црнянски'' 2020. року видал його ексклузивну моноґрафию ''Войводина – штири рочни часци'' у хторей облапени розкошни и нєповторлїви опус велького майстра, а ровнїна хтору безгранїчно любел представена у шицких єй найкрасших и найрозкошнєйших ниянсох. Ярослав Пап нєсподзивано умар 16 авґустa 2021. року на роботним задатку у ловиску ''Казук'', у Специялним резервату природи ''Горнє Подунавє'', у хторим децениями зазначовал прекрасни слики природи хтори обишли цали швет. == Награди == ♦ Перша награда за фото-репортажу з Румуниї о паду Н. Чаушескуа (''Дневник'', 1990) ♦ Перша награда за спортску фотоґрафию рока у Югославиї (''Танюґ'', 1996) ♦ Друга награда за фото-репортажу НАТО-бомбардованє (Прес центер Войски Югославиї) ♦ Перша награда на конкурсу Еколоґия за фотоґрафию трованє [[Тиса (рика)|Тиси]] з циянидом (''Дневник'' 2001) ♦ Перша награда за фотоґрафию рока у катеґориї Природа за ''Сарньов скок'' (Аґенция ''Бета'', 2006) ♦ Награда Фотоґрафия рока за найдуховитшу фотоґрафию (Аґенция ''Бета'', 2008) ♦ Награди Златна Ника за фотоґрафию ''Рано, лєс, рика'' и ''Вилїви на Дунаю 2013'' (Фестивал новинарскей репортажи ИНТЕРФЕР, 2012. и 2013) ♦ Награда Желєни лїсток (Радио Беоґрад и Рух горякох Войводини, 2014) ♦ Фоторепортерска награда з нагоди Дня Танюґа (2017) ♦ Награда Златне пирко (Дружтво новинарох Войводини, 2017) ♦ Перша награда за колекцию фотоґрафийох ''Живот у Еврореґиї Дунай-Караш-Мориш-Тиса'' (2017) ♦ Октоберска награда варошу Нового Саду (постгумно) <ref>Скупштина града Новог Сада.</ref> == Вонкашнї вязи == * РТВ [https://www.ruskeslovo.com/%d1%83%d0%bc%d0%b0%d1%80-%d1%8f%d1%80%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2-%d0%bf%d0%b0%d0%bf-1957-2021/ Умар Ярослав Пап (1957-2021)], Рутенпрес, ruskeslovo.com, 17. авґуст 2021. * [https://www.shutterstock.com/de/g/Jaroslav+Pap?dd_referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Erstklassige Bilder von Jaroslav Pap Photography], shutterstock.com, 10. jini 2018. * [https://stock.adobe.com/contributor/207763429/jaroslav-pap?asset_id=269524767 Jaroslav Pap], stock.adobe.com * Dragan Kujundžić [https://www.facebook.com/photo/?fbid=10225714078787713&set=a.1596802768958 Foto: Jaroslav Pap], Facebook, facebook.com, 16. avgust 2021. * Lovački saveti (video), [https://www.facebook.com/reel/1076047579489260 Lov fotoaparatom na zečeve]. Profil Lovački saveti, facebook.com, 20. decembar 2020. * Lovački saveti (video), [https://www.facebook.com/reel/1321798974696755 Lov fotoaparatom, fazani i jarebice], Profil Lovački saveti, facebook.com, 24. april 2020. * [https://www.dnevnik.rs/vesti/drustvo/omaz-prirodi-njenom-hronicaru-backom-monostoru-cuveni-fotoreporter-jaroslav-pap-dobio-spomen-tablu-2025-05-25 ЧУВЕНИ ФОТОРЕПОРТЕР ЈАРОСЛАВ ПАП ДОБИО СПОМЕН-ТАБЛУ У БАЧКОМ МОНОШТОРУ!], dnevnik.rs, 25.05.2025 == Референци == hblal2cn1yi1rtz00c1v197wuzzgn7j 0 3872 22648 2026-11-10T21:08:25Z Olirk55 19 Нови бок: „черенєц хл.род, то файта рибарскей мрежи приправеней на конєц палїци”. || Слц. диял. čereň и čerenec „исте”, чес. čeřen „исте”, поль. cierzeniec „исте”, серб. черенац „исте”. Общеславянски рибарски термин.  Праслав. čerěnъ. черенка мн. „ручка ножа, бичака'' Опис Черенєц…“ 22648 wikitext text/x-wiki черенєц хл.род, то файта рибарскей мрежи приправеней на конєц палїци”. || Слц. диял. čereň и čerenec „исте”, чес. čeřen „исте”, поль. cierzeniec „исте”, серб. черенац „исте”. Общеславянски рибарски термин.  Праслав. čerěnъ. черенка мн. „ручка ножа, бичака'' Опис Черенєц то файта меньшей рибарскей мрежи штироугластей або кружней форми, хтора причверсцена на прекрижени дакус зогнути палїци або металну конструкцию. [1, 2] Характеристики и хаснованє: • Черенєц ше найчастейше хаснує за лапанє рибох и малих, дробних рибкох, хтори служа за живи мамок/примамку за векши риби як цо то харча, чука або шуль [1] • • Виробок: Черенєц може буц класични квадратни (напр., мерох 80х80 cm або 1x1 метер, часто зоз дакус подзигнутима концами або „оградочку“ же би риби нє сцекли, або заварти типи у форми мрежастих замкох зоз вецей отворами за уход рибох (познати як bait net). [1, 2, 3, 4] Опрему за черенєц и за правенє истих мож набавиц у предавальньох риболовацкей опреми. Технїка хаснованя черенца єдноставна, алє вимага даскельо схопни рухи того хто го хаснує же би ше так налапало цо вецей риби за кратки час. Функционованє мрежи череньца • Спущованє череньца до води : • До штредку мрежи череньца ше положи дакус поживи -хлєба як мамок (же би доплївали рибки), мрежа ше потим помали и поцихи спомоцу палїци спущи до води на дно. Палїца дакус длугша а на нєй, на верху конструкциї привязани зоз шпарґу або дротом мрежасти черенєц. После одредзеного часу кед ше риби назбераю потребно черенєц барз швидко подзвигнуц. Риба хтора ше ту найдзе або войдзе до мрежи ту остава ,,заробена'' у дну череньца. [1, 2] • Подзвигованє черенца Швиткосц подзвигованя череньца значна: Кед ше рибар одлучи подзвигнуц/дзвигнуц черенєц, дзвиганє муши буц нагле, швидке у континуитету. Перши рух дзвиганя муши буц ,,експлозивни'' же би ше країчки дзвигли и же би онєможлївели плїванє рибох –же би нє сцекли. Пре тото практичнєйши череньци зоз такв. оградочку на рубу мрежи прето же вец ше риби нє можу лєгко вишлїснуц и одплївац. • 8muzeixmih4io06tbugxjsdj68bc5wr 22649 22648 2026-11-10T22:13:42Z Olirk55 19 Форматированњ бока, викивзѕи 22649 wikitext text/x-wiki '''Черенєц''' (''хл. род''), то файта рибарскей мрежи приправеней на конєц палїци. (серб. ''черенац'', слц. диял. ''čereň'' и ''čerenec'', чес. ''čeřen'', поль. ''cierzeniec)''. Общеславянски рибарски термин. Праслав. ''čerěnъ''. черенка мн.-ручка ножа, бичака == Опис == Черенєц то файта меншей рибарскей мрежи штироугловей або кружней форми, хтора причверсцена на прекрижени дакус зогнути палїци або металну конструкцию. ♦ '''Характеристики и хаснованє''' Черенєц ше найчастейше хаснує за лапанє рибох и малих, дробних рибкох, хтори служа за живи мамок/примамку за векши риби як цо то харча, чука або шуль и под. ♦ '''Виробок''' Черенєц може буц класични квадратни (напр., мерох 80х80 cm або 1x1 [[метер]]<ref>[https://octopus.rs/index.php?route=product/product&product_id=5734 FORMAX ČERENAC 100X100 ]</ref>, а часто и зоз дакус подзигнутима концами або „оградочку“ же би риби нє сцекли. Постоя заварти типи у форми мрежастих замкох зоз вецей отворами за уход рибох (познати як ''bait net''). Опрему за черенєц и за виробок и правенє истих мож набавиц у предавальньох риболовацкей опреми. Технїка хаснованя черенца єдноставна, алє вимага даскельо схопни рухи того хто го хаснує же би ше так налапало цо вецей риби за кратки час. == Функционованє мрежи черенца == ♦ '''Спущованє черенца до води ''': До штредку мрежи черенца ше положи дакус [[Пожива|поживи]] -хлєба як мамок (же би доплївали рибки), мрежа ше потим помали и поцихи спомоцу палїци спущи до води на дно. Палїца дакус длугша а на нєй, на верху конструкциї привязани зоз шпарґу або дротом мрежасти черенєц. После одредзеного часу кед ше риби назбераю потребно черенєц барз швидко подзвигнуц. Риба хтора ше ту найдзе або войдзе до мрежи ту остава „заробена“ у дну черенца. [1, 2] ♦ '''Подзвигованє черенца''' Швиткосц подзвигованя черенца значна.<ref>[https://www.pcelica.co.rs/ribe/tehnike/podizanje.php Ribolov podizanjem]</ref> Кед ше рибар одлучи подзвигнуц/дзвигнуц черенєц, дзвиганє муши буц нагле, швидке и у континуитету. Перши рух дзвиганя муши буц „,експлозивни“ же би ше країчки дзвигли и же би онєможлївели плїванє рибох –же би нє сцекли. Пре тото, практичнєйши черенци зоз такв. оградочку на рубу мрежи прето же ше теди риби нє можу лєгко вишлїснуц и одплївац. == Литература == ''Словнїк руского нардного язика О-Я''. Нови Сад 2017, б. 713 ''Сербско-руски словнїк'' Н.Сад, б. 791 == Вонкашня вяза == * [https://deonribolov.com/oprema/cuvarke-i-meredovi/cerenci/ Черенци] deonribolov.com == Референци == 7dor2i46du9d96vlro020rded18crqi