Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Турецькый язык 0 1130 175484 175354 2026-10-26T23:37:33Z Fadssdssd 31646 допис інфобокса 175484 wikitext text/x-wiki {{Delete}}{{Інфобокс язык | name = Турецькый язык | familycolor = Altaic | iso3 = tur | glotto = nucl1301 | nativename = Türkçe, Türk dili | iso2 = tur | iso1 = tr | map = Файл:Idioma_turco.png | glottoname = Turkish | ethnicity = [[Турци|Туркы]] | states = {{TUR}}<br>{{Flagicon|Булгарія}}[[Булгарія]]<br>{{GRC}}<br>{{Flagicon|Румуньско}}[[Румуньско]]<br>{{Flagicon|Ціпрус}}[[Кіпр]]<br>[[Файл:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|межа|20x20пкс|межа|20x20пкс]][[Северный Кіпр]] (часточно вызнаный штат)<ref>[https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D1%82%D1%83%D1%80%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%82%D1%80%D1%81%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%82-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B5-%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%81%D1%8F/3279083 Парламент Турции: признание ТРСК не может больше откладываться] Anadolu Ajansı</ref><br>{{IRQ}}<br>{{SRB}}<br>{{Flagicon|Косово}}[[Косово]] (часточно вызнаный штат)<ref>[https://www.dw.com/en/kosovo-celebrates-15-years-of-independence/a-64747727 Kosovo celebrates 15 years of independence] Deutche Welle</ref><br>{{Flagicon|Сѣверна Македония}}[[Сѣверна Македония|Северна Македонія]]<br>{{Flagicon|Европска унія}}[[Европска унія]] | fam1 = [[Тюрькічны языкы|Тюрькічна]] | fam2 = [[Огузькы языкы|Огузькы]] | nation = {{TUR}}<br>{{Flagicon|Ціпрус}}[[Кіпр]]<br>[[Файл:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|межа|20x20пкс|межа|20x20пкс]][[Северный Кіпр]] | script = [[Латиниця]] (турецьке писмо)<ref>[https://history-maps.com/story/History-of-the-Republic-of-Turkiye/event/Turkish-Alphabet Закон 1353 "Приятя і хоснованя турецького алфавіта"]</ref> | minority = {{Flagicon|Боснія і Герцеґовина}}[[Боснія і Герцеґовина]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/council-of-europe-calls-for-resolute-action-to-protect-regional-and-minority-languages-in-bosnia-and-herzegovina Council of Europe calls for resolute action to protect regional and minority languages in Bosnia and Herzegovina] Рада Европы</ref><br>{{Flagicon|Румуньско}}[[Румуньско]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/european-charter-regional-or-minority-languages/-/minority-languages-in-romania-strong-support-in-education-but-the-population-threshold-for-their-use-in-the-public-administration-is-too-high Европска хартія з реґіоналных і мінорітных языков в Румунсько] Рада Европы</ref><br>{{Flagicon|Косово}}[[Косово]] (дакотры муніціпії)<ref>[https://www.hurriyetdailynews.com/turkish-gains-official-status-in-kosovos-lipjan-municipality-204100 Турецькый язык достає офіціалный статус в муніціпії Ліпян, Косово] Daily News</ref><ref>[https://www.turkiyetoday.com/world/kosovos-n-mitrovica-province-approves-turkish-as-official-language-6014 Kosovo's N. Mitrovica province approves Turkish as official language] Türkiye Today</ref><br>{{Flagicon|Хорватія}}[[Хорватія]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/croatia-minority-languages-widely-used-in-education-but-too-limited-in-public-administration-and-broadcasting Croatia: Minority languages widely used in education, but too limited in public administration and broadcasting] Рада Европы</ref><br>{{GRC}}<ref>[https://minorityrights.org/communities/turks-and-pomaks/ Туркы і помакы в Ґреції Minority Reghts Group] Minority Rights Group</ref><br>{{Flagicon|Сѣверна Македония}}[[Сѣверна Македония|Северна Македонія]] (дакотры громады)<ref>[https://politicon.co/en/interviews/18/turks-in-macedonia-current-situation Turks in Macedonia: current situation] Politicon</ref><br>{{IRQ}}<ref>[https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BC%D0%B8%D1%80/%D0%B2-%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B5-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%80%D0%B5%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0/3495701 В иракском Салахаддине разрешили официальное использование турецкого языка] Anadolu Ajansı</ref><ref>4 статья конштітуції Републікы Ірак</ref> }} '''Турецькый язык''' ({{lang-tr|Türkçe, Türk dili}}) – є турькічный язык хоснованый переважно в [[Турція|Турції]], [[Булгарія|Булгарії]], на [[Кіпр]]і, на теріторії колишнёй Османьской рішы і тыж є языком пару міліонів іміґрантів в країнах [[Европска унія|Европской Унії]]. == Референції == [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Турція]] <references />{{Стыржень}} 1msq29u9wi8pjypf6ts086ify38v0mr 175489 175484 2026-10-26T23:54:39Z Halajkovič 33393 /* */ +шаблона „delete“ уж не є потребна, бо статя ся управує 175489 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс язык | name = Турецькый язык | familycolor = Altaic | iso3 = tur | glotto = nucl1301 | nativename = Türkçe, Türk dili | iso2 = tur | iso1 = tr | map = Файл:Idioma_turco.png | glottoname = Turkish | ethnicity = [[Турци|Туркы]] | states = {{TUR}}<br>{{Flagicon|Булгарія}}[[Булгарія]]<br>{{GRC}}<br>{{Flagicon|Румуньско}}[[Румуньско]]<br>{{Flagicon|Ціпрус}}[[Кіпр]]<br>[[Файл:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|межа|20x20пкс|межа|20x20пкс]][[Северный Кіпр]] (часточно вызнаный штат)<ref>[https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D1%82%D1%83%D1%80%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%82%D1%80%D1%81%D0%BA-%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D0%BE%D0%B6%D0%B5%D1%82-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D1%88%D0%B5-%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D0%B2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%81%D1%8F/3279083 Парламент Турции: признание ТРСК не может больше откладываться] Anadolu Ajansı</ref><br>{{IRQ}}<br>{{SRB}}<br>{{Flagicon|Косово}}[[Косово]] (часточно вызнаный штат)<ref>[https://www.dw.com/en/kosovo-celebrates-15-years-of-independence/a-64747727 Kosovo celebrates 15 years of independence] Deutche Welle</ref><br>{{Flagicon|Сѣверна Македония}}[[Сѣверна Македония|Северна Македонія]]<br>{{Flagicon|Европска унія}}[[Европска унія]] | fam1 = [[Тюрькічны языкы|Тюрькічна]] | fam2 = [[Огузькы языкы|Огузькы]] | nation = {{TUR}}<br>{{Flagicon|Ціпрус}}[[Кіпр]]<br>[[Файл:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|межа|20x20пкс|межа|20x20пкс]] [[Северный Кіпр]] | script = [[Латиниця]] (турецьке писмо)<ref>[https://history-maps.com/story/History-of-the-Republic-of-Turkiye/event/Turkish-Alphabet Закон 1353 "Приятя і хоснованя турецького алфавіта"]</ref> | minority = {{Flagicon|Боснія і Герцеґовина}}[[Боснія і Герцеґовина]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/council-of-europe-calls-for-resolute-action-to-protect-regional-and-minority-languages-in-bosnia-and-herzegovina Council of Europe calls for resolute action to protect regional and minority languages in Bosnia and Herzegovina] Рада Европы</ref><br>{{Flagicon|Румуньско}}[[Румуньско]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/european-charter-regional-or-minority-languages/-/minority-languages-in-romania-strong-support-in-education-but-the-population-threshold-for-their-use-in-the-public-administration-is-too-high Европска хартія з реґіоналных і мінорітных языков в Румунсько] Рада Европы</ref><br>{{Flagicon|Косово}}[[Косово]] (дакотры муніціпії)<ref>[https://www.hurriyetdailynews.com/turkish-gains-official-status-in-kosovos-lipjan-municipality-204100 Турецькый язык достає офіціалный статус в муніціпії Ліпян, Косово] Daily News</ref><ref>[https://www.turkiyetoday.com/world/kosovos-n-mitrovica-province-approves-turkish-as-official-language-6014 Kosovo's N. Mitrovica province approves Turkish as official language] Türkiye Today</ref><br>{{Flagicon|Хорватія}}[[Хорватія]]<ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/croatia-minority-languages-widely-used-in-education-but-too-limited-in-public-administration-and-broadcasting Croatia: Minority languages widely used in education, but too limited in public administration and broadcasting] Рада Европы</ref><br>{{GRC}}<ref>[https://minorityrights.org/communities/turks-and-pomaks/ Туркы і помакы в Ґреції Minority Reghts Group] Minority Rights Group</ref><br>{{Flagicon|Сѣверна Македония}}[[Сѣверна Македония|Северна Македонія]] (дакотры громады)<ref>[https://politicon.co/en/interviews/18/turks-in-macedonia-current-situation Turks in Macedonia: current situation] Politicon</ref><br>{{IRQ}}<ref>[https://www.aa.com.tr/ru/%D0%BC%D0%B8%D1%80/%D0%B2-%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC-%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B5-%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%80%D0%B5%D1%88%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B5-%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%86%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE-%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0/3495701 В иракском Салахаддине разрешили официальное использование турецкого языка] Anadolu Ajansı</ref><ref>4 статья конштітуції Републікы Ірак</ref> }} '''Турецькый язык''' ({{lang-tr|Türkçe, Türk dili}}) є турькічный язык хоснованый переважно в [[Турція|Турції]], [[Булгарія|Булгарії]], на [[Кіпр]]і, на теріторії колишнёй [[Османьска імперія|Османьской імперії]] і тыж є языком пару міліонів іміґрантів в країнах [[Европска унія|Европской унії]]. == Референції == [[Катеґорія:Языкы]] [[Катеґорія:Турція]] <references />{{Стыржень}} ef7m66eunadlzotbzj323g0vce47fjc Шанґгай 0 1213 175486 174468 2026-10-26T23:38:54Z Flipdot 23893 175486 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс місто | штат = КНР | назва = Шанґгай | містна_назва = {{lang-zh|上海}} (курто SH авадь 沪) | тіп = [[Прямо пудпорядковані вароші в КНР|Прямо пудпорядкованый варош]] | образок = {{multiple image |border = infobox |total_width = 290 |perrow = 1/2/2/2 |caption_align = center |image1 = Huangpu Park 20124-Shanghai (32208802494).jpg |caption1 = Горизонт [[Лутяцый]]; зліва [[Oriental Pearl Tower]], справа [[Шанґгайська турня]] |image2 = Shanghai - Yu Garden - 0035.jpg |caption2 = [[Сад Ююан]] |image3 = 2024-Apr Shanghai East Nanjing Road morning 01.jpg |caption3 = [[Нанкінськый путь]] |image4 = 上海展览中心·上海.jpg |caption4 = [[Шанґгайськый выставковый центер]] |image5 = Old City of Shanghai, China (December 2015) - 13.JPG |caption5 = [[Старый варош (Шанґгай)|Старый варош]] |image6 = Shanghai (22098076269).jpg |caption6 = [[Бунд (Шанґгай)|Бунд]] уночи |image7 = Jing'an Temple Shanghai 6.jpg |caption7 = [[Храм Тінʼан]] }} | реґіон = [[Восточный Китай]] | розлога = 6,341 км² (муніціпалітет)<br>14,922.7 км² ([[аґломерація]])<ref name="mofcom">{{cite web |title=Doing Business in China – Survey |url=http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |publisher=Ministry of Commerce of the People's Republic of China |access-date=5 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140526181645/http://english.mofcom.gov.cn/article/zt_business/lanmub/ |archive-date=26 May 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name="landarea">{{cite web |url=http://www.shanghai.gov.cn/shanghai/node23919/node24059/node24061/userobject22ai36484.html |title=地域 |publisher=Government of Shanghai |access-date=4 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508135319/https://www.shtong.gov.cn/difangzhi-front/book/detailNew?oneId=2&bookId=344775&parentNodeId=344806&nodeId=641940&type=-1 |archive-date=8 May 2024 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.shtong.gov.cn/difangzhi-front/book/detailNew?oneId=2&bookId=344775&parentNodeId=344806&nodeId=641942&type=-1 |publisher=Government of Shanghai |title=水文 |access-date=4 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240508141431/https://www.shtong.gov.cn/difangzhi-front/book/detailNew?oneId=2&bookId=344775&parentNodeId=344806&nodeId=641942&type=-1 |archive-date=8 May 2024 |url-status=live }}</ref> | надморьска_вышка = 4–118 м<ref name="topo">{{cite web |title=地域. |url=https://www.shtong.gov.cn/difangzhi-front/book/detailNew?oneId=2&bookId=344775&parentNodeId=344806&nodeId=641940&type=-1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240505092811/https://www.shtong.gov.cn/difangzhi-front/book/detailNew?oneId=2&bookId=344775&parentNodeId=344806&nodeId=641940&type=-1%2A |archive-date=5 May 2024 |access-date=5 May 2024 |publisher=Government of Shanghai}} </ref> | обывательство = 24,874,500<ref>{{Cite web |date=21 March 2024 |title=2023年上海市国民经济和社会发展统计公报 |url=https://tjj.sh.gov.cn/tjgb/20240321/f66c5b25ce604a1f9af755941d5f454a.html |access-date=14 July 2024 |publisher=Shanghai Statistics Bureau |archive-date=30 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240530163249/https://tjj.sh.gov.cn/tjgb/20240321/f66c5b25ce604a1f9af755941d5f454a.html |url-status=live }}</ref> | рік_обывательства = 2023 | часове_пасмо = UTC+08:00 ([[CST]]) | поштовый_код = '''2000'''00–'''2021'''00 | телефонный_код = 21 | веб = {{ubl|[https://www.shanghai.gov.cn shanghai.gov.cn]|[https://english.shanghai.gov.cn en.shanghai.gov.cn]}} }} '''Шанґга́й''' ({{Lang-zh|上海}} [[пінїн]]ом {{Lang|zh_Pinyin|Shànghǎi}}; {{small|[[шанґгайськый китайськый язык|шанґгайськый]] уговор}} {{Audio-IPA|Zh-wuu-2-上海.opus|[zɑ̃˩ hɛ˦]}}, {{small|[[стандартный китайськый язык|стандартный китайськый]] уговор}} {{Audio-IPA|Zh-Shanghai.ogg|[ʂâŋ.xàɪ]}}), курто SH авадь 沪 (''Hù'') ото [[Вароші прямого пудпорядкованя в КНР|варош прямого пудпорядкованя]] в [[Китайська народна республіка|Китайськуй народнуй республіці]]. На 2026.&nbsp;рук у Шанґайови жыє 30,050,000&nbsp;чоловік; се майвеликый варош Китая и пятый майвеликый варош світу подля населеня.<ref>{{Cite web |date=18 November 2025 |title=World Urbanization Prospects 2025: Summary of Results {{!}} DESA Publications |url=https://desapublications.un.org/publications/world-urbanization-prospects-2025-summary-results |access-date=26 May 2026 |website=desapublications.un.org }}</ref> Лежит на южному [[естуар]]ови [[Янґцы]], а [[Хуанґпху]] протікат посередині вароша. Шанґгай є ґлобалным фінансовым, бізнісовым, изглядацькым, научным, технолоґічным, выробовым, транспортным и туристичным центром. [[Шанґгайськый порт]]&nbsp;— майходовый контейнеровый порт у світі.<ref>{{cite web |url=https://www.investmentmonitor.ai/features/busiest-ports-world-container/?cf-view |title=The ten busiest ports in the world by container traffic |website=Investment Monitor |publisher=GlobalData plc |first1=Richard |last1=Gardham |date=17 September 2021 |access-date=31 July 2024 |quote=Located on the Yangtze Delta, the port of Shanghai is the busiest in the world, a position it has held since 2010. }}</ref> Шанґай ся зачинав из рыбарьського села и базарного варощика, и в 19.&nbsp;сторочу дорус до ґлобалного уровня вдяку домашнюй и межинароднуй торговли тай трафному ґеоґрафічному розміщеньови в порті. Варош быв єдным из пяти портув, котрі посиловали удкрыти про торгы з [[Европейці|европейцями]] по [[Перша опіумова война|Першуй опіумовуй войні]], а пак у нюм поклали америцьку, британську (скапчані в єдно [[Шанґгайськоє межинародноє поселеня]]) и [[Французька концесія в Шанґгаї|французьку]] [[Концесія|концесії]]. У 1930.&nbsp;роках Шанґгай став майважным комерційным и фінансовым центром у [[Азія|Азії]]. Бігом [[Друга світова война|Другої світової войны]] по [[Битка за Шанґгай (1937)|битці за Шанґгай]] варош перейшов пуд японськый контроль. По [[Китайська громадянська война|Китайськуй громадянськуй войні]] [[Шанґгайська кампанія|команішты узяли Шанґгай]] и булшину материкового Китая. Бігом [[Студена война|Студеної войны]] торгы ся булшинов правили з другыми соціалістичными державами [[Восточный блок|Восточного блока]], позад чого ґлобалный влив вароша часточно ся стратив. [[Удкрытя Китая світу]], пуддержованоє [[Тенґ Сяопхінґ|Тенґом Сяопхінґом]], привело ид обшырнуй перебудові вароша в 1990.&nbsp;роках, головно в районі [[Пхутунґ]], што простімуловало вернутя інвестіцій. Варош изась став межинародным торговым центром. На днешньый день у вароши діє [[Шанґгайська біржа]]&nbsp;— майвелика [[біржа цінного папіря]] в [[Азійсько-Паціфіцькый реґіон|Азійсько-Паціфіцькум реґіоні]] за [[Торгова капіталізація|торговов капіталізаційов]]; а щи [[Шанґгайська зона слобудных торгув]]&nbsp;— перша така на материковому Китаї. На 2024.&nbsp;рук у Шанґгайови ся розміщовали 13&nbsp;компаній из исписа [[Fortune Global 500]]&nbsp;— тото четвертый майвысокый указник спомежи вшыткых варошув світа.<ref name="FG">{{Cite web |title=Fortune Global 500 |url=https://fortune.com/ranking/global500/2024/ |access-date=22 August 2024 |website=Fortune |archive-date=22 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240822093815/https://fortune.com/ranking/global500/2024/ |url-status=live }}</ref> В Шанґгаї сут дакулько престіжных університетув: [[Університет Футан|Футан]], [[Шанґгай Тяо Тхунґ]] и [[Університет Тхунґті|Тхунґті]].<ref>{{Cite web |title=Results 2024{{!}} Aggregate Ranking of Top Universities (ARTU) |url=https://www.unsw.edu.au/research/artu/artu-results#country=China |access-date=24 November 2025 |website=UNSW Sites |archive-date=15 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250615053027/https://www.unsw.edu.au/research/artu/artu-results#country=China |url-status=live }}</ref> [[Шанґгайськоє метро]], удкрытоє в 1993.&nbsp;році, тото майвелика [[Метро|метрополітенова сіть]] у світі за довготов путий. Шанґгайська архітектура головно вчинена в стилях [[ар деко]] и [[шікумен]]. Попри вто, ож Шанґгай&nbsp;— шестый варош у світі за числом [[хмародер]]ув, у нюм сут ай історичні будовы ги [[Храм бога вароша]], [[Сад Ююан]], історичный район [[Бунд (Шанґгай)|Бунд]]. Шанґгай ся знає ся за місну [[Шанґгайська кухня|кухню]], [[Шанґгайськый язык|язык]] и козмополітну културу. == Референції == {{Reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Кітайской Народной Републікы‎]] iez41vtdpnpvpil08wsnoxn5droxcai Іван Франко 0 2420 175481 166058 2026-10-26T22:54:56Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175481 wikitext text/x-wiki {{ Писатель проста | name = Иван Франко | image = IvanFranko1886.jpg | imagesize =200px | alt = | caption = | pseudonym = | birthname = | birthdate = {{Birth date|1856|8|27}} | birthplace = [[Нагуєвичі|Нагуйевичѣ]], [[Австрийска империя]] {{flagicon|Австрійска імперія}} | deathdate = {{Death date and age|1916|5|28|1856|8|27}} | deathplace = [[Львов]], [[Австро-Мадярщина]] {{flagicon|Австро-Угорьско}} | resting_place = [[Львов]], Лычаковскый теметов | occupation = [[поет]], [[проза]]ик, [[драматик]], [[Публицистика|публициста]], [[перекладатель]], [[ученый]] и [[Политик|политичный дѣятель]] | language = [[Украинскый язык|украинскый]] | nationality = [[Украинцѣ|Украинець]] | ethnicity = | citizenship = австрийске | education = доктор филозофии, 1893 | alma_mater = Вѣденьска универзита | period = 1874–1916 | genre = [[поема]], [[повѣданя]], [[Новела (литература)|новела]] [[драма]] | subject = | movement = реализм | notableworks = | spouse = Олга род. Хоружинска | partner = | children = Андрѣй, Петро, Тарас, Ганна | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | Commons =Ivan Franko }} [[File:Olha and Ivan Franko.png|thumb|262px|{{center|Новоженцѣ Франкове, 1886}}]] [[File:Ivan Franko - later in life.png|thumb|262px|{{center|Франко в старшых роках, 1913}}]] [[File:20-Hryvnia-2003-front.jpg|thumb|262px|{{center|Иван Франко на банковцѣ (2003–2016)}}]] '''Иван Франко''', {{ref-uk}} ''Іван Франко'', *[[27. авґуст|27. август]] [[1856]] — [[28. май]] [[1916]]) — [[Украинскый язык|украинскый]] [[поет]], [[проза]]ик, [[драматик]], [[Публицистика|публициста]], [[перекладатель]], [[ученый]] и [[Политик|политичный дѣятель]].<ref name=EB>Encyclopedia Britannica</ref> == Биографичны податкы == Отець му быв Яков Франко, заможный селянин, ковач, а мати Мария Кульчицка зо схудобнѣлой дробной шляхты, роду Сас.<ref name=BRE>Н. С. Надъярных</ref><ref>{{cite book |author=Ярослав Грицак |title=Пророк у своїй Вітчизні. Франко та його спільнота (1856-1886) |date=2006 |publisher=Критика |location=Київ |isbn=966-7679-96-9 |pages=55, 66 |url=http://irbis-nbuv.gov.ua/ulib/item/UKR0002122}}{{ref-uk}}</ref><ref>Ivan Franko //Encyclopedia of the life and works</ref> Од молодых рокох Франко зачав писати [[верш]]ы и [[Драма|драмы]]. В року1875 поступив на универзиту в [[Львов|Лембергу]] (днесь [[Львовска народна универзита Ивана Франка]]), де ся став [[Социализм|социалистом]] и сполупрацовав з политичныма и литературныма журналами и популистичныма новинками. Активна политична ангажованость, арешт и наступна тюремна вязба перервали его штудии, котры наконець завершив на Вѣденьской универзитѣ в року 1891. Во своих позднѣйшых роках быв вецей критичный ку [[марксизм|марксистичному]] [[социализм]]у и став на позиции украинского [[национализм]]а.<ref name=EB/> На честь Ивана Франка в року 1962 город Станислав быв перейменованый на [[Ивано-Франковск]], в року 1944 районный центер Янов перейменоване на [[Ивано-Франкове|Ивана Франка]], Яновскый район на Ивано-Франковскый,<ref>[https://uk.wikisource.org/wiki/Указ_ПВР_УРСР_від_15.8.1944_«Про_перейменування,_уточнення_та_внесення_змін_в_найменування_деяких_міст,_районних_центрів_і_районів_УРСР» Указ ПВР УРСР від 15.8.1944 «Про перейменування, уточнення та внесення змін в найменування деяких міст, районних центрів і районів УРСР»]</ref> в роках 1952–2009 его родиско [[Нагуйевичѣ]] называло ся ''Ивана Франка (село)''.<ref>[https://web.archive.org/web/20200325184956/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1597-17#Text Постанова Верховної Ради України Про відновлення селу Івана Франка Дрогобицького району Львівської області колишнього найменування]</ref> == Творба == ;Проза{{ref-uk}}: * «Борислав. Картини з життя підгірського народу» (Львов, 1877); * «Галицькі образки» (Львов, 1885); * «В поті чола. Образки з життя робучого люду» (Львов, 1890); * «Obrazki galicyjskie» (Lwów, 1897); * «Коли ще звірі говорили. Казки для дітей» (Львов, 1899); * «Полуйка і інші бориславські оповідання» (Львов, 1899); * «Сім казок» (Львов, 1900); * «Староруські оповідання» (Львов, 1900); * «Добрий заробок і інші оповідання» (Львов, 1902); * «Панталаха і інші оповідання» (Львов, 1902); * «Малий Мирон і інші оповідання» (Львов, 1903); * «З бурливих літ» (Львов, 1903); * «Маніпулянтка і інші оповідання» (Львов, 1904); * «На лоні природи і інші оповідання» (Львов, 1905); * «Збірник творів» (Київ, 1903—1905. Т. 1–3); * «Місія. Чума. Казки і сатири» (Львов, 1906); * «Батьківщина і інші оповідання» ([[Кыёв]], 1911); * «Панщизняний хліб і інші оповідання» (Львов, 1913); * «Рутенці. Типи галицьких русинів із 60-тих та 70-тих рр. мин[улого] в[іку]» (Львов, 1913). ;Поемы{{ref-uk}}: * «Ботокуди» (1880, 1893) * «Замість пролога. Святовечірня казка» (1883) * «Сучасний літопис» (1884) * «Українсько-руська студентська мандрівка літом 1884 року» * «Святий Валентій» (1885) * «Ex nihilio. Монолог атеїста» (1885) * «Панські жарти (Поема з останніх часів панщини)» (1887) * «Смерть Каїна» (1888) * «Лис Микита» (1890) * «Бідний Генріх» (1891) * «Пригоди Дон-Кіхота» (1891) * «П'яниця (Староруська легенда)» (1893) * «Цар і аскет. Індійська легенда» (1893) * «Мандрівка русина з Бідою» (1893) * «Абу-Касимові капці» (1895) * «Похорон» (1897) * «Легенда про святого Маріна» (1897—1914) * «Іван Вишенський» (1898) * «Великі роковини. Пролог, говорений перед ювілейною виставою „Наталки Полтавки“ в пам'ять столітніх відродин української народності» (1898) * «Поема про білу сорочку» (1899) * «Істар» (1899) * «Сатні і Табубу» (1899) * «Ор і Сирчан. Половецька історична сага» (1899; 1914) * «Коваль Бассім. Арабська казка» (1900) * «На Святоюрській горі» (1900) * «Лісова ідилія» (1903) * «Мойсей» (1905) * «Страшний суд» (1906) * «Терен у нозі» (1907; 1913—1914) * «Кончакова слава. Пригоди із літ 1185—87» (1915) == Интересны факты == * Иван Франко быв [[атеизм|атеиста]], але дома го называли Мирон, бо вѣрили, же так може здурити Смерть и жити довже. * Через свой политичный радикализм три раз быв в арештѣ, мусѣв перервати универзитны штудии, а цѣла его универзитна наука тягла ся 15 рокы. * Наперек тому зыскав во [[Вѣдень|Вѣдню]] званя доктора филозофии, а во [[Львов]]ѣ выграв конкурз на мѣсто [[професор]]а, але не быв допущеный до професорства через свою репутацию украинского [[Национализм|националисты]]. * Послѣдны 9 рокы живота быв парализованый и терпѣв на психичну хвороту, але продовжовав диктовати свои творы, котры записовав, переважно, его сын Андрѣй.<ref>Євген Чикаленко</ref><ref>{{cite web |author=Іван Франко |title=Історія моєї хороби |url=https://www.i-franko.name/uk/Biography/IstorijaMojejiXoroby.html |date= |accessdate=2021-08-31}}</ref> == Жерела и одказы == * {{cite web |title=Ivan Franko |url=https://www.britannica.com/biography/Ivan-Franko |publisher='''Encyclopedia Britannica''' |date=23 Aug. 2021 |accessdate=2021-08-29}}{{ref-en}} * {{cite web |title='''Ivan Franko //Encyclopedia of the life and works''' |url=https://www.i-franko.name/en/ |publisher=Микола Жарких (Київ) |date= |accessdate=2021-08-31}}{{ref-en}}{{ref-ru}}{{ref-uk}} * {{Cite book |author='''Н. С. Надъярных''' |title=Большая российская энциклопедия |chapter=ФРАНКО |volume=33 |location=Москва |date=2017 |pages=537–538 |url=https://old.bigenc.ru/literature/text/4735681}}{{ref-ru}} * {{Cite book |author='''Євген Чикаленко''' |editor= |title= Щоденник (1907—1917) |language= |edition= |volume= |chapter=10 квітня 1909 |quote= |location=Львів |publisher=Кооператив ”Червона калина” |date=1931 |series= |pages=75–76 |isbn= |doi= |url=https://chtyvo.org.ua/authors/Chykalenko_Yevhen/Schodennyk_19071917_vyd_1931/ }}{{ref-uk}} {{commons|Category:Ivan Franko}} == Референции == {{reflist}} {{lifetime|1856|1916|Франко, Иван}} [[Катеґорія:Поеты]] [[Катеґорія:Украинскы писателе]] [[Катеґорія:Поеты]] [[Катеґорія:Украинскы поеты]] 3gq159eza2cid8r4q78x5zbya2det3u Русиньска Вікіпедія 0 3583 175465 175421 2026-10-26T20:36:19Z Halajkovič 33393 /* Штатістіка */ 175465 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Вікіпедія | name = Русиньска Вікіпедія | screenshot = Wikipedia-logo-v2-rue.svg | caption = [[Файл:Screencapture of Rusyn Wikipedia.png|175px]] | код = rue | Датум основаня = [[21. януара]] [[2011]] | Датум досягненя 50 тысяч статей = | Кулькость статей = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость редаґовань = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость хоснователїв = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость адміністраторів = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость сторінок = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость файлув = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Depth = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость вибраных статей = | Кулькость добрых статей = | Головна сторінка = [[:rue:|Головна сторінка]] | Дані за: = {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} [[{{CURRENTYEAR}}]]}} '''Руси́ньска Вікіпе́дія''' є [[Русиньскый язык|русиньска]] языкова верзія [[Вікіпедія|Вікіпедії]] – [[інтернет]]овой [[енціклопедія|енціклопедії]] зо слободным обсягом, на котрій творбі як [[автор]]ы і хоснователї сполупрацують добровольны приспівателї. Вєдно з остатныма языковыма верзіями фунґує на [[вікі]] редакчній сістемі MediaWiki, заложенов надаціёв [[Фонд Вікімедія|Wikimedia Foundation]], котра є реґістрована подля законів америцького федералного штату [[Флоріда]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], зо сучасным центром в [[Сан Франциско|Сан Френсиску]], [[Калифорния|Каліфорнія]].<ref>{{Cite web | last = | first = | author = | author-link = | title = „Часто кладжены вопросы“ | url = https://donate.wikipedia.org/wiki/FAQ/sk | publisher = Wikimedia Foundation | date = | update-date = | access-date = 2024-01-17 | location = San Francisco | language = }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Mangu-Ward | first = Katherine | author = | author-link = | title = „Wikipedia and Beyond“ | journal = Reason | journal-link = | url = https://reason.com/2007/05/30/wikipedia-and-beyond/ | issn = | publisher = Reason Foundation | location = Los Angeles | date = 2007-05-30 | access-date = 2024-01-17}}</ref> == Історія == === Вікі-інкубатор (2007–2011) === Історія взнику русиньской Вікіпедії ся зачала в роцї 2007 у рамках проєкту Вікі-інкубатор<ref>[https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 |date=20101210165235 }} // holosy.sk, 1 сентября 2010</ref> – проєкту Надації Вікімедія призначеного на тестованя новых языковых секцій і проєктів перед їх офіціалным спущінём. Проєкту быв придїленый тестовый префікс Wp/rue. 30. апріля 2007 была створена перша тестова статя ([[Курув]]) в русиньскім языку а 16. новембра того істого року ініціатівна ґрупа редакторів створила головну сторінку в тестовім режімі.<ref>поз. [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Головна_сторінка&dir=prev&action=history історія управ головной сторінкы]</ref> В роках 2007–2009 ся проєкт розвивав барз помалы, а в дакотрых періодах ся майже повно заставив через недостатку актівных хоснователїв. Головна чінность в тім періодї ся зосереджовала на переклад сістемовых повідомлїнь мотору MediaWiki на русиньскый язык і на розвой [[Компютерова термінолоґія|компютеровой термінолоґії]]. Єднов з главных барьєр про здобываня новых авторів была [[абсенція]] єднотной кодіфікованой нормы русиньского языка, што выкликало діскусії о выберу діалекту і правопису про писаня енціклопедічных статей. 12. апріля 2008 была подана жадость о отворенї секції в [[Паноньско-русиньскый язык|паноньско-русиньскім языку]].<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn&oldid=955386 Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Жадость лежме не выкликала інтереса і наконець была неприята.<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-27 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034056/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |url-status=live }}</ref> Сітуація ся змінила по приходї хоснователя [[Хоснователь:Gazeb|Gazeb]] в маї 2010, котрый ся актівно пустив до створїня новых статей. Вшыткы но статї были написаны пряшівскым штандартом русиньского языка. 20. марца 2010 была подана жадость о отворїню русиньской секції.<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn&oldid=1901519 Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Єдночасно на порталї Meta-Wiki перебігала діскусія о жадости о створїню самостатной языковой секції („Requests for new languages/Wikipedia Rusyn“). Приверженцї створїня арґументовали потребу проєкту потребов заховати русиньскый язык і придати приступ к інформаціям носителям, котры не можуть овладати іншы языкы реґіону. Крітіци повказовали на діалекталну роздробленость языка (екзістенція пряшівского, [[Лемкӯвськоє письмо|лемківского]], [[Язык Паноньскых Русинів|паноньского]] і іншых варіантів) як на фактор, котрый ускладнить адміністрованя і уніфікацію обсягу.<ref>{{cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn — Meta-Wiki |website=meta.wikimedia.org}}</ref> В роцї 2010 указовачі актівіты в тестовім проєктї значно звышыли. 9. септембра 2010 была досягнута граніця 500 статей а 14. октобра чісло статей досягло 1000.<ref>{{cite web |url=https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D1%8F |title=Русинська Вікіпедія — Вікіпедія |website=uk.wikipedia.org}}</ref> Здобытя тых квантітатівных указовачів і створїня стабілного ядра актівных хоснователїв были вырішалныма факторами про схвалїня жадости. 27. октобра 2010 языковый комітет надації Вікімедія прияв рїшіня в інтересах створїня самостатной секції в русиньскім языку (языковый код ISO 639-3 — „rue“). При гласованю проти отворїня секції ся высловили штыри людей (троя з них аж по рїшіню языкового комітету). Вшыткы увели [[україньскый язык]] як свій [[материньскый язык]].<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-26 |archive-date=2015-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909161054/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |url-status=live }}</ref> Офіціалный пересун даных з Вікі-інкубатора на самостатну домену rue.wikipedia.org і спущіня самостатной секції ся одбыло 23. януара 2011. В часї створїня властной домены обсяговала русиньска Вікіпедія приближно 1190 статей. == Навщівность == {{bar box |title=Штаты подля навщівности русиньской Вікіпедії к януару 2026<ref>[https://stats.wikimedia.org/#/rue.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal%7Ctable%7C2026-01-20~2026-01-21%7C(access)~desktop*mobile-app*mobile-web%7Cmonthly Wikimedia Statistics - Rusyn Вікіпедія - Page views by]</ref> |titlebar=#ddd |width=470px |bars= {{bar percent|{{flagicon|США}} [[США]]|#4682B4| 37.0}} {{bar percent|{{flagicon|Україна}} [[Україна]]|#ADD8E6|16.0}} {{bar percent|{{flagicon|Сінґапур}} [[Сінґапур]]|#B0C4DE|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Індія}} [[Індія]]|#4169E1|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Філіпіны}} [[Філіпіны]]|#F0E68C|2.2}} {{bar percent|{{flagicon|ОСН}} далшы штаты|#808080|39.2}} |caption = (0.0013&nbsp;% з цїлковой навщівности [[Вікіпедія|Вікіпедії]]) }} == Штатістіка == Русиньска верзія к [[{{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|ARTICLES|rue}}|статя|статї|статей}}. Є зареґістрованых {{NUMBEROF|USERS|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|USERS|rue}}|хоснователь|хоснователя|хоснователїв}}, з котрых {{NUMBEROF|ADMINS|rue|N}} мать права адміністратора. Цїлкове чісло сторінок в русиньскій Вікіпедії {{NUMBEROF|PAGES|rue|N}}, чісло управ — {{NUMBEROF|EDITS|rue|N}}, {{#ifexpr:{{NUMBEROF|FILES|rue}}<1|мултімедіалны файлы хыбають|награтых файлів є {{NUMBEROF|FILES|rue|N}}}}.<ref name="s">[[:rue:Special:Statistics|Штатістіка русиньской Вікіпедії]]</ref> В резултатї низкой актівіты мають статї малый розсяг і [[Вікіпедія:Глубина|глубина]] проєкту є мала і представлює {{Depth|rue}} пунктів. Русиньску Вікіпедію навщівує односно мало хоснователїв, кедьже в секції подля общого погляду все хыба велике множство інформацій праві о русинській тематіцї. Велике множство статей, котры суть повинны про кажду Вікіпедію, в русиньскім проєктї іщі не было створено.<ref>{{Cite web|url=http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|title=Повна версія|website=archive.nndiuvi.org.ua|access-date=2017-07-27|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418162811/http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|url-status=dead}}</ref> ;2007: * 30. апріля 2007 — проєкт быв заложеный во Вікі-інкубаторї, створена 1 стаття ([[Курув]]). * 16. новембра 2007 — створена Головна сторінка. ;2010: * 9. септембра 2010 — 500 статей. * 14. октобра 2010 — 1000 статей. ;2011: * 23. януара 2011 — Вікіпедія была отворена на властнім піддоменї. * 9. марца 2011 — 2000 статей. ;2012: * 26. октобра 2011 — 3000 статей. * 29. авґуста 2012 — 4000 статей. ;2013: * 22. януара 2013 — 5000 статей. * 12. апріля 2013 — чісло управ пересягло 100 000. ;2014: * 13. мая 2014 — 6000 статей. ;2016: * 10. новембра 2016 — 5900 статей. ;2017: * 31. марца 2017 — 6000 статей. * 21. юлія 2017 — 6100 статей. ;2018: * 10. юнія 2018 — 6546 статей. ;2019: * 6. марца 2019 — 7000 статей. ;2021: * 27. януара 2021 — 8000 статей. ;2022: * 10. авґуста 2022 — 8385 статей. ;2023: * 3. януара 2023 — 8525 статей. ;2024: * 19. юнія 2024 — 9000 статей. * 10. юлія 2024 — 9100 статей. * 15. октобра 2024 — 9500 статей. * 28. новембра 2024 — 9600 статей. * 31. децембра 2024 — 9700 статей. ;2025: * 20. фебруара 2025 — 9800 статей. * 24. апріля 2025 — 10 000 статей. ;2026: * 28. авґуста 2026 — 10 300 статей. * 24. октобра 2026 — 9587 статей. * 26. октобра 2026 — 9315 статей. ** 26. октобра 2026 — 9000 статей. ** 26. октобра 2026 — 8735 статей. == Поз. тыж == * [[Вікіпедія:Кроніка русиньской Вікіпедії]] == Референції == {{референції}} == Одказы == {{Славяньскы часті Вікіпедії}} * [[Головна сторінка|Русиньска Вікіпедія – Головна сторінка]] * [https://web.archive.org/web/20101210165235/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] * [http://ru.wikinews.org/wiki/Создана_русинская_Википедия Создана русинская Википедия — Вікіновины] {{ref-ru}} * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn Requests for new languages/Wikipedia Rusyn] [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] [[Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії]] 221rwv1hklfhrhumgjuzt0wf4t2u3ch 175466 175465 2026-10-26T20:37:50Z Flipdot 23893 175466 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Вікіпедія | name = Русиньска Вікіпедія | screenshot = Wikipedia-logo-v2-rue.svg | caption = [[Файл:Screencapture of Rusyn Wikipedia.png|175px]] | код = rue | Датум основаня = [[21. януара]] [[2011]] | Датум досягненя 50 тысяч статей = | Кулькость статей = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость редаґовань = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость хоснователїв = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость адміністраторів = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость сторінок = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость файлув = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Depth = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость вибраных статей = | Кулькость добрых статей = | Головна сторінка = [[:rue:|Головна сторінка]] | Дані за: = {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} [[{{CURRENTYEAR}}]]}} '''Руси́ньска Вікіпе́дія''' є [[Русиньскый язык|русиньска]] языкова верзія [[Вікіпедія|Вікіпедії]] – [[інтернет]]овой [[енціклопедія|енціклопедії]] зо слободным обсягом, на котрій творбі як [[автор]]ы і хоснователї сполупрацують добровольны приспівателї. Вєдно з остатныма языковыма верзіями фунґує на [[вікі]] редакчній сістемі MediaWiki, заложенов надаціёв [[Фонд Вікімедія|Wikimedia Foundation]], котра є реґістрована подля законів америцького федералного штату [[Флоріда]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], зо сучасным центром в [[Сан Франциско|Сан Френсиску]], [[Калифорния|Каліфорнія]].<ref>{{Cite web | last = | first = | author = | author-link = | title = „Часто кладжены вопросы“ | url = https://donate.wikipedia.org/wiki/FAQ/sk | publisher = Wikimedia Foundation | date = | update-date = | access-date = 2024-01-17 | location = San Francisco | language = }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Mangu-Ward | first = Katherine | author = | author-link = | title = „Wikipedia and Beyond“ | journal = Reason | journal-link = | url = https://reason.com/2007/05/30/wikipedia-and-beyond/ | issn = | publisher = Reason Foundation | location = Los Angeles | date = 2007-05-30 | access-date = 2024-01-17}}</ref> == Історія == === Вікі-інкубатор (2007–2011) === Історія взнику русиньской Вікіпедії ся зачала в роцї 2007 у рамках проєкту Вікі-інкубатор<ref>[https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 |date=20101210165235 }} // holosy.sk, 1 сентября 2010</ref> – проєкту Надації Вікімедія призначеного на тестованя новых языковых секцій і проєктів перед їх офіціалным спущінём. Проєкту быв придїленый тестовый префікс Wp/rue. 30. апріля 2007 была створена перша тестова статя ([[Курув]]) в русиньскім языку а 16. новембра того істого року ініціатівна ґрупа редакторів створила головну сторінку в тестовім режімі.<ref>поз. [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Головна_сторінка&dir=prev&action=history історія управ головной сторінкы]</ref> В роках 2007–2009 ся проєкт розвивав барз помалы, а в дакотрых періодах ся майже повно заставив через недостатку актівных хоснователїв. Головна чінность в тім періодї ся зосереджовала на переклад сістемовых повідомлїнь мотору MediaWiki на русиньскый язык і на розвой [[Компютерова термінолоґія|компютеровой термінолоґії]]. Єднов з главных барьєр про здобываня новых авторів была [[абсенція]] єднотной кодіфікованой нормы русиньского языка, што выкликало діскусії о выберу діалекту і правопису про писаня енціклопедічных статей. 12. апріля 2008 была подана жадость о отворенї секції в [[Паноньско-русиньскый язык|паноньско-русиньскім языку]].<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn&oldid=955386 Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Жадость лежме не выкликала інтереса і наконець была неприята.<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-27 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034056/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |url-status=live }}</ref> Сітуація ся змінила по приходї хоснователя [[Хоснователь:Gazeb|Gazeb]] в маї 2010, котрый ся актівно пустив до створїня новых статей. Вшыткы но статї были написаны пряшівскым штандартом русиньского языка. 20. марца 2010 была подана жадость о отворїню русиньской секції.<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn&oldid=1901519 Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Єдночасно на порталї Meta-Wiki перебігала діскусія о жадости о створїню самостатной языковой секції („Requests for new languages/Wikipedia Rusyn“). Приверженцї створїня арґументовали потребу проєкту потребов заховати русиньскый язык і придати приступ к інформаціям носителям, котры не можуть овладати іншы языкы реґіону. Крітіци повказовали на діалекталну роздробленость языка (екзістенція пряшівского, [[Лемкӯвськоє письмо|лемківского]], [[Язык Паноньскых Русинів|паноньского]] і іншых варіантів) як на фактор, котрый ускладнить адміністрованя і уніфікацію обсягу.<ref>{{cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn — Meta-Wiki |website=meta.wikimedia.org}}</ref> В роцї 2010 указовачі актівіты в тестовім проєктї значно звышыли. 9. септембра 2010 была досягнута граніця 500 статей а 14. октобра чісло статей досягло 1000.<ref>{{cite web |url=https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D1%8F |title=Русинська Вікіпедія — Вікіпедія |website=uk.wikipedia.org}}</ref> Здобытя тых квантітатівных указовачів і створїня стабілного ядра актівных хоснователїв были вырішалныма факторами про схвалїня жадости. 27. октобра 2010 языковый комітет надації Вікімедія прияв рїшіня в інтересах створїня самостатной секції в русиньскім языку (языковый код ISO 639-3 — „rue“). При гласованю проти отворїня секції ся высловили штыри людей (троя з них аж по рїшіню языкового комітету). Вшыткы увели [[україньскый язык]] як свій [[материньскый язык]].<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-26 |archive-date=2015-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909161054/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |url-status=live }}</ref> Офіціалный пересун даных з Вікі-інкубатора на самостатну домену rue.wikipedia.org і спущіня самостатной секції ся одбыло 23. януара 2011. В часї створїня властной домены обсяговала русиньска Вікіпедія приближно 1190 статей. == Навщівность == {{bar box |title=Штаты подля навщівности русиньской Вікіпедії к януару 2026<ref>[https://stats.wikimedia.org/#/rue.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal%7Ctable%7C2026-01-20~2026-01-21%7C(access)~desktop*mobile-app*mobile-web%7Cmonthly Wikimedia Statistics - Rusyn Вікіпедія - Page views by]</ref> |titlebar=#ddd |width=470px |bars= {{bar percent|{{flagicon|США}} [[США]]|#4682B4| 37.0}} {{bar percent|{{flagicon|Україна}} [[Україна]]|#ADD8E6|16.0}} {{bar percent|{{flagicon|Сінґапур}} [[Сінґапур]]|#B0C4DE|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Індія}} [[Індія]]|#4169E1|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Філіпіны}} [[Філіпіны]]|#F0E68C|2.2}} {{bar percent|{{flagicon|ОСН}} далшы штаты|#808080|39.2}} |caption = (0.0013&nbsp;% з цїлковой навщівности [[Вікіпедія|Вікіпедії]]) }} == Штатістіка == Русиньска верзія к [[{{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|ARTICLES|rue}}|статя|статї|статей}}. Є зареґістрованых {{NUMBEROF|USERS|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|USERS|rue}}|хоснователь|хоснователя|хоснователїв}}, з котрых {{NUMBEROF|ADMINS|rue|N}} мать права адміністратора. Цїлкове чісло сторінок в русиньскій Вікіпедії {{NUMBEROF|PAGES|rue|N}}, чісло управ — {{NUMBEROF|EDITS|rue|N}}, {{#ifexpr:{{NUMBEROF|FILES|rue}}<1|мултімедіалны файлы хыбають|награтых файлів є {{NUMBEROF|FILES|rue|N}}}}.<ref name="s">[[:rue:Special:Statistics|Штатістіка русиньской Вікіпедії]]</ref> В резултатї низкой актівіты мають статї малый розсяг і [[Вікіпедія:Глубина|глубина]] проєкту є мала і представлює {{Depth|rue}} пунктів. Русиньску Вікіпедію навщівує односно мало хоснователїв, кедьже в секції подля общого погляду все хыба велике множство інформацій праві о русинській тематіцї. Велике множство статей, котры суть повинны про кажду Вікіпедію, в русиньскім проєктї іщі не было створено.<ref>{{Cite web|url=http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|title=Повна версія|website=archive.nndiuvi.org.ua|access-date=2017-07-27|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418162811/http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|url-status=dead}}</ref> ;2007: * 30. апріля 2007 — проєкт быв заложеный во Вікі-інкубаторї, створена 1 стаття ([[Курув]]). * 16. новембра 2007 — створена Головна сторінка. ;2010: * 9. септембра 2010 — 500 статей. * 14. октобра 2010 — 1000 статей. ;2011: * 23. януара 2011 — Вікіпедія была отворена на властнім піддоменї. * 9. марца 2011 — 2000 статей. ;2012: * 26. октобра 2011 — 3000 статей. * 29. авґуста 2012 — 4000 статей. ;2013: * 22. януара 2013 — 5000 статей. * 12. апріля 2013 — чісло управ пересягло 100 000. ;2014: * 13. мая 2014 — 6000 статей. ;2016: * 10. новембра 2016 — 5900 статей. ;2017: * 31. марца 2017 — 6000 статей. * 21. юлія 2017 — 6100 статей. ;2018: * 10. юнія 2018 — 6546 статей. ;2019: * 6. марца 2019 — 7000 статей. ;2021: * 27. януара 2021 — 8000 статей. ;2022: * 10. авґуста 2022 — 8385 статей. ;2023: * 3. януара 2023 — 8525 статей. ;2024: * 19. юнія 2024 — 9000 статей. * 10. юлія 2024 — 9100 статей. * 15. октобра 2024 — 9500 статей. * 28. новембра 2024 — 9600 статей. * 31. децембра 2024 — 9700 статей. ;2025: * 20. фебруара 2025 — 9800 статей. * 24. апріля 2025 — 10 000 статей. ;2026: * 28. авґуста 2026 — 10 300 статей. * 24. октобра 2026 — 9587 статей. * 26. октобра 2026 — 9315 статей. ** 26. октобра 2026 — 9000 статей. ** 26. октобра 2026 — 8704 статей. == Поз. тыж == * [[Вікіпедія:Кроніка русиньской Вікіпедії]] == Референції == {{референції}} == Одказы == {{Славяньскы часті Вікіпедії}} * [[Головна сторінка|Русиньска Вікіпедія – Головна сторінка]] * [https://web.archive.org/web/20101210165235/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] * [http://ru.wikinews.org/wiki/Создана_русинская_Википедия Создана русинская Википедия — Вікіновины] {{ref-ru}} * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn Requests for new languages/Wikipedia Rusyn] [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] [[Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії]] npncoqkm02n7cylcgqvn9p7sm30ozex 175474 175466 2026-10-26T21:58:02Z Flipdot 23893 175474 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Вікіпедія | name = Русиньска Вікіпедія | screenshot = Wikipedia-logo-v2-rue.svg | caption = [[Файл:Screencapture of Rusyn Wikipedia.png|175px]] | код = rue | Датум основаня = [[21. януара]] [[2011]] | Датум досягненя 50 тысяч статей = | Кулькость статей = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость редаґовань = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость хоснователїв = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость адміністраторів = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость сторінок = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость файлув = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Depth = <!-- не потрібен за наявності коду --> | Кулькость вибраных статей = | Кулькость добрых статей = | Головна сторінка = [[:rue:|Головна сторінка]] | Дані за: = {{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}} [[{{CURRENTYEAR}}]]}} '''Руси́ньска Вікіпе́дія''' є [[Русиньскый язык|русиньска]] языкова верзія [[Вікіпедія|Вікіпедії]] – [[інтернет]]овой [[енціклопедія|енціклопедії]] зо слободным обсягом, на котрій творбі як [[автор]]ы і хоснователї сполупрацують добровольны приспівателї. Вєдно з остатныма языковыма верзіями фунґує на [[вікі]] редакчній сістемі MediaWiki, заложенов надаціёв [[Фонд Вікімедія|Wikimedia Foundation]], котра є реґістрована подля законів америцького федералного штату [[Флоріда]], [[Споєны Штаты Америцькы|США]], зо сучасным центром в [[Сан Франциско|Сан Френсиску]], [[Калифорния|Каліфорнія]].<ref>{{Cite web | last = | first = | author = | author-link = | title = „Часто кладжены вопросы“ | url = https://donate.wikipedia.org/wiki/FAQ/sk | publisher = Wikimedia Foundation | date = | update-date = | access-date = 2024-01-17 | location = San Francisco | language = }}</ref><ref>{{Cite journal | last = Mangu-Ward | first = Katherine | author = | author-link = | title = „Wikipedia and Beyond“ | journal = Reason | journal-link = | url = https://reason.com/2007/05/30/wikipedia-and-beyond/ | issn = | publisher = Reason Foundation | location = Los Angeles | date = 2007-05-30 | access-date = 2024-01-17}}</ref> == Історія == === Вікі-інкубатор (2007–2011) === Історія взнику русиньской Вікіпедії ся зачала в роцї 2007 у рамках проєкту Вікі-інкубатор<ref>[https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20181230203007/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 |date=20101210165235 }} // holosy.sk, 1 сентября 2010</ref> – проєкту Надації Вікімедія призначеного на тестованя новых языковых секцій і проєктів перед їх офіціалным спущінём. Проєкту быв придїленый тестовый префікс Wp/rue. 30. апріля 2007 была створена перша тестова статя ([[Курув]]) в русиньскім языку а 16. новембра того істого року ініціатівна ґрупа редакторів створила головну сторінку в тестовім режімі.<ref>поз. [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Головна_сторінка&dir=prev&action=history історія управ головной сторінкы]</ref> В роках 2007–2009 ся проєкт розвивав барз помалы, а в дакотрых періодах ся майже повно заставив через недостатку актівных хоснователїв. Головна чінность в тім періодї ся зосереджовала на переклад сістемовых повідомлїнь мотору MediaWiki на русиньскый язык і на розвой [[Компютерова термінолоґія|компютеровой термінолоґії]]. Єднов з главных барьєр про здобываня новых авторів была [[абсенція]] єднотной кодіфікованой нормы русиньского языка, што выкликало діскусії о выберу діалекту і правопису про писаня енціклопедічных статей. 12. апріля 2008 была подана жадость о отворенї секції в [[Паноньско-русиньскый язык|паноньско-русиньскім языку]].<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn&oldid=955386 Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Жадость лежме не выкликала інтереса і наконець была неприята.<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Pannonian Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-27 |archive-date=2017-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201034056/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Pannonian_Rusyn |url-status=live }}</ref> Сітуація ся змінила по приходї хоснователя [[Хоснователь:Gazeb|Gazeb]] в маї 2010, котрый ся актівно пустив до створїня новых статей. Вшыткы но статї были написаны пряшівскым штандартом русиньского языка. 20. марца 2010 была подана жадость о отворїню русиньской секції.<ref>[https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn&oldid=1901519 Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом -->]</ref> Єдночасно на порталї Meta-Wiki перебігала діскусія о жадости о створїню самостатной языковой секції („Requests for new languages/Wikipedia Rusyn“). Приверженцї створїня арґументовали потребу проєкту потребов заховати русиньскый язык і придати приступ к інформаціям носителям, котры не можуть овладати іншы языкы реґіону. Крітіци повказовали на діалекталну роздробленость языка (екзістенція пряшівского, [[Лемкӯвськоє письмо|лемківского]], [[Язык Паноньскых Русинів|паноньского]] і іншых варіантів) як на фактор, котрый ускладнить адміністрованя і уніфікацію обсягу.<ref>{{cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn — Meta-Wiki |website=meta.wikimedia.org}}</ref> В роцї 2010 указовачі актівіты в тестовім проєктї значно звышыли. 9. септембра 2010 была досягнута граніця 500 статей а 14. октобра чісло статей досягло 1000.<ref>{{cite web |url=https://uk.wikipedia.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B0_%D0%92%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D1%96%D1%8F |title=Русинська Вікіпедія — Вікіпедія |website=uk.wikipedia.org}}</ref> Здобытя тых квантітатівных указовачів і створїня стабілного ядра актівных хоснователїв были вырішалныма факторами про схвалїня жадости. 27. октобра 2010 языковый комітет надації Вікімедія прияв рїшіня в інтересах створїня самостатной секції в русиньскім языку (языковый код ISO 639-3 — „rue“). При гласованю проти отворїня секції ся высловили штыри людей (троя з них аж по рїшіню языкового комітету). Вшыткы увели [[україньскый язык]] як свій [[материньскый язык]].<ref>{{Cite web |url=https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |title=Requests for new languages/Wikipedia Rusyn - Meta<!-- Тітулок приданый ботом --> |access-date=2017-11-26 |archive-date=2015-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150909161054/https://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn |url-status=live }}</ref> Офіціалный пересун даных з Вікі-інкубатора на самостатну домену rue.wikipedia.org і спущіня самостатной секції ся одбыло 23. януара 2011. В часї створїня властной домены обсяговала русиньска Вікіпедія приближно 1190 статей. == Навщівность == {{bar box |title=Штаты подля навщівности русиньской Вікіпедії к януару 2026<ref>[https://stats.wikimedia.org/#/rue.wikipedia.org/reading/page-views-by-country/normal%7Ctable%7C2026-01-20~2026-01-21%7C(access)~desktop*mobile-app*mobile-web%7Cmonthly Wikimedia Statistics - Rusyn Вікіпедія - Page views by]</ref> |titlebar=#ddd |width=470px |bars= {{bar percent|{{flagicon|США}} [[США]]|#4682B4| 37.0}} {{bar percent|{{flagicon|Україна}} [[Україна]]|#ADD8E6|16.0}} {{bar percent|{{flagicon|Сінґапур}} [[Сінґапур]]|#B0C4DE|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Індія}} [[Індія]]|#4169E1|2.8}} {{bar percent|{{flagicon|Філіпіны}} [[Філіпіны]]|#F0E68C|2.2}} {{bar percent|{{flagicon|ОСН}} далшы штаты|#808080|39.2}} |caption = (0.0013&nbsp;% з цїлковой навщівности [[Вікіпедія|Вікіпедії]]) }} == Штатістіка == Русиньска верзія к [[{{CURRENTDAY}}. {{CURRENTMONTHNAMEGEN}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] обсягує {{NUMBEROF|ARTICLES|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|ARTICLES|rue}}|статя|статї|статей}}. Є зареґістрованых {{NUMBEROF|USERS|rue|N}} {{PLURAL:{{NUMBEROF|USERS|rue}}|хоснователь|хоснователя|хоснователїв}}, з котрых {{NUMBEROF|ADMINS|rue|N}} мать права адміністратора. Цїлкове чісло сторінок в русиньскій Вікіпедії {{NUMBEROF|PAGES|rue|N}}, чісло управ — {{NUMBEROF|EDITS|rue|N}}, {{#ifexpr:{{NUMBEROF|FILES|rue}}<1|мултімедіалны файлы хыбають|награтых файлів є {{NUMBEROF|FILES|rue|N}}}}.<ref name="s">[[:rue:Special:Statistics|Штатістіка русиньской Вікіпедії]]</ref> В резултатї низкой актівіты мають статї малый розсяг і [[Вікіпедія:Глубина|глубина]] проєкту є мала і представлює {{Depth|rue}} пунктів. Русиньску Вікіпедію навщівує односно мало хоснователїв, кедьже в секції подля общого погляду все хыба велике множство інформацій праві о русинській тематіцї. Велике множство статей, котры суть повинны про кажду Вікіпедію, в русиньскім проєктї іщі не было створено.<ref>{{Cite web|url=http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|title=Повна версія|website=archive.nndiuvi.org.ua|access-date=2017-07-27|archive-date=2017-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170418162811/http://archive.nndiuvi.org.ua/fulltext.html?id=2640|url-status=dead}}</ref> ;2007: * 30. апріля 2007 — проєкт быв заложеный во Вікі-інкубаторї, створена 1 стаття ([[Курув]]). * 16. новембра 2007 — створена Головна сторінка. ;2010: * 9. септембра 2010 — 500 статей. * 14. октобра 2010 — 1000 статей. ;2011: * 23. януара 2011 — Вікіпедія была отворена на властнім піддоменї. * 9. марца 2011 — 2000 статей. ;2012: * 26. октобра 2011 — 3000 статей. * 29. авґуста 2012 — 4000 статей. ;2013: * 22. януара 2013 — 5000 статей. * 12. апріля 2013 — чісло управ пересягло 100 000. ;2014: * 13. мая 2014 — 6000 статей. ;2016: * 10. новембра 2016 — 5900 статей. ;2017: * 31. марца 2017 — 6000 статей. * 21. юлія 2017 — 6100 статей. ;2018: * 10. юнія 2018 — 6546 статей. ;2019: * 6. марца 2019 — 7000 статей. ;2021: * 27. януара 2021 — 8000 статей. ;2022: * 10. авґуста 2022 — 8385 статей. ;2023: * 3. януара 2023 — 8525 статей. ;2024: * 19. юнія 2024 — 9000 статей. * 10. юлія 2024 — 9100 статей. * 15. октобра 2024 — 9500 статей. * 28. новембра 2024 — 9600 статей. * 31. децембра 2024 — 9700 статей. ;2025: * 20. фебруара 2025 — 9800 статей. * 24. апріля 2025 — 10 000 статей. ;2026: * 28. авґуста 2026 — 10 300 статей. * 26. октобра 2026 — 8704 статей. == Поз. тыж == * [[Вікіпедія:Кроніка русиньской Вікіпедії]] == Референції == {{референції}} == Одказы == {{Славяньскы часті Вікіпедії}} * [[Головна сторінка|Русиньска Вікіпедія – Головна сторінка]] * [https://web.archive.org/web/20101210165235/http://holosy.sk/rusinska-v%D1%96k%D1%96ped%D1%96ya-sya-rodit-vo-v%D1%96k%D1%96-%D1%96nkubator%D1%97 Русиньска вікіпедія ся родить во вікі-інкубаторї] * [http://ru.wikinews.org/wiki/Создана_русинская_Википедия Создана русинская Википедия — Вікіновины] {{ref-ru}} * [http://meta.wikimedia.org/wiki/Requests_for_new_languages/Wikipedia_Rusyn Requests for new languages/Wikipedia Rusyn] [[Катеґорія:Языковы верзії Вікіпедії]] [[Катеґорія:Славяньскы Вікіпедії]] 99x6u7m43yut5az143dshbsxg4xrde7 Михайло Рошко 0 3736 175495 170954 2026-10-27T02:36:32Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175495 wikitext text/x-wiki {{Пудкарпатськый стандарт}} {{Писатель проста |imagesize=200px |image= Михаил Михайлович Рошко.jpg |name=Михайло Михайлович Рошко |birthdate=24. авґуста 1964 |birthplace=[[Межгорье (Закарпатска область)|Міжгіря]] |occupation=[[Писатель|писатель]], [[Журналістіка|журналіста]], [[Литературознаня|літературознатель]]-американішта<br>ексдепутат Ужгородської варошської рады, ексдекан факултета чужоземної філолоґії [[Ужгородска народна универзита|Ужгородського націоналного університета]]<br>член [[Народный сполок писательох Украины|Націоналної спулкы писателюв Украйины]], член Націоналної спулкы журналістув Украйины |alma_mater=[[Ужгородска народна универзита|Ужгородськый державный університет]] (теперь [[Ужгородськый університет]]) |caption=Михайло Рошко у септемброви 2009. рока }} '''Миха́йло Миха́йлович Рошко́''' ([[Адміністративноє діленя Украины#Штруктура|смт]] [[Межгорье (Закарпатска область)|Міжгіря]], [[Межгорскый район|Міжгірськый район]], [[Закарпатьска область|Закарпатська область]]) є [[українцї|украйинськый]] и [[русины|русинськый]] писатель, [[Литературознаня|літературознатель]]-американішта, журналіста, лавреат літературної премії им.&nbsp;Ф.&nbsp;Потушняка,<ref name="roshk"> [http://mroshko.narod.ru/ Офіціалный сайт писателя] </ref> котрый має творы [[Україньскый язык|по украйинськы]], [[Русиньскый язык|по русинськы]] тай [[Російскый язык|по російськы]]. Ексдекан факултета чужоземної філолоґії [[Ужгородска народна универзита|Ужгородського націоналного університета]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Кафедра романських мов та зарубіжної літератури |at=Ужгородський національний університет |url=https://www.uzhnu.edu.ua/uk/cat/iif-kaffra/staff |language=украйинськы }}</ref> == Жывотопис == Родив ся 24.&nbsp;авґуста 1964 тай урус у [[Межгорье (Закарпатска область)|Міжгірьови]]. Служив у Совєтськуй армії на [[Мадярьско|Мадярах]].<ref name="roshk" /> У 1990.&nbsp;рокови кунчив філолоґічный факултет Ужгородського державного університета, де штудовав [[Російскый язык|російськый язык]] тай літературу,<ref name=":5">{{Cite web |at=PMG.ua |url=https://pmg.ua/dosie/123206-roshko-mykhaylo-mykhaylovych |language=украйинськы |title=Рошко Михайло Михайлович }}</ref> а у період 1990–1995 робив выкладачом російської літературы. У 1995.&nbsp;році завершив штудії анґліцького языка и літературы на факултетови романо-ґерманської філолоґії тай перевюг ся на посаду старшого выкладача катедры французського языка тай зарубіжної літературы того такой факултета. У 1995–1998.&nbsp;роках робив на телевізії у Закарпатськуй областнуй державнуй телерадіокомпанії (теперь „Суспільне Ужгород“).<ref name=":1">{{Cite web |title=Чого тільки вартує його руйнування міфів про закарпатський діалект |at=Українське Закарпаття |url=https://www.facebook.com/UkrZakarpattya/posts/чого-тільки-вартує-його-руйнування-міфів-про-закарпатський-діалектодного-разу-хт/2367840143372921/ |language=украйинськы }}</ref> Член правліня Закарпатської орґанізації [[Народный сполок писательох Украины|Націоналної спулкы писателюв Украйины]], член Націоналної спулкы журналістув Украйины. [[Доцент]], [[Кандидат наук|кандидат філолоґічных наук]], завідовач катедров зарубіжної літературы и французького языка. Быв раз заступником декана, а пак у 2011 и деканом факултета романо-ґерманської філолоґії (теперь факултет чужоземної філолоґії) [[Ужгородска народна универзита|Ужгородського націоналного університета]].<ref name=":0" /> Кандидатська [[Дисертация|дисертація]] была присячена творьбі [[кен Кізі|Кена Кізі]];<ref name="roshk" /> защищав ї Рошко у [[Кієв|Кийові]], в інститутови літературы им.&nbsp;Т.&nbsp;Г.&nbsp;Шевченка НАН Украйины.<ref name=":2">{{Cite web |at=Буквоїд |url=http://bukvoid.com.ua/info/writers/Roshko_Mihaylo.html |language=украйинськы |title=Рошко Михайло }}</ref> У 2024.&nbsp;рокови быв задержаный за братя взяток. На днешньый день иде правовый процес над Михайлом Рошком. Позад того є удстороненый уд посады декана тай заміненый исповнявучов обовязкы декана Сніжанов Голик.<ref name=":3">{{Cite web |at=Медіацентр УжНУ |url=https://mediacenter.uzhnu.edu.ua/news/62855/2024-07-30-62855 |title=На факультеті іноземної філології дипломували бакалаврів |language=украйинськы }}</ref> == Творьба тай нагороды == === Телевізія === Лавреат Першого всеукрайинського телефестивала „Україна — диво дивовижне“ (1996).<ref name=":2" /> Дустав другу премію за телефілм „Землі тяжіння“ (реж.&nbsp;Илія Юрковецькый, опер.&nbsp;Степан Копрушак).<ref name=":1" /> У 1996 проходив стажованя на телестудіях у [[Ню Йорк (штат)|штатови Ню Йорк]], де накрутив телефілм „Як ся маєш, Америко?“, котрый называт першым кіном за [[Споєны Штаты Америцькы|США]] на закарпатськуй телевізії. У 1997.&nbsp;рокови стажовав ся у [[Шкоция|Шкоції]], де накручовав телефілмы „Як ся маєш, Шотландіє?“ тай „Як ся маєш, Англіє?“ (1998).<ref name=":1" /> Пак продовжив серію телефілмом „Як ся маєш, Німеччино?“.<ref name=":2" /> === Краснописемна література === * зберька оповідань „Коли шепоче дощ“ (1991); * зберька оповідань за армійську „дєдовщину“ „Там, где нет женщин“ (1993), щи потовмачена по французькы;<ref name=":2" /><ref name=":4">{{Cite web |title=В Ужгороді Михайло Рошко представив читачам свою «Пастку» |at=Zaholovok.com.ua |url=https://zaholovok.com.ua/v-uzhgorodi-mikhaylo-roshko-predstaviv-chitacham-svoyu-pastku |language=украйинськы }}</ref> * зберька оповідань „Кривавий місяць над Минчелом“ (1999, 2000), за котру у 2000.&nbsp;роковистав лавреатом областної літературної премії им.&nbsp;Ф.&nbsp;Потушняка у жанрі прозы<ref name="roshk" /><ref name=":5" />; * містична повість „Ревнощі з того світу“ (2004)<ref name="roshk"/>; * роман „Потойбічна суперниця“ (2009), за котрый дустав нагороду „Выбор выдавателюв“ уд „Коронації слова“;<ref name="wsm26487"> [http://newsme.com.ua/ukraine/200270/ Ужгородець Михайло Рошко отримав нагороду «Вибір видавців» за роман « потойбічна суперниця »] {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * зберька убраных журналістськых творув „Світами, книжками, серцями“ (2011); * зберька оповідань „Пастка“ (2020), поділена на чотыри розділы: любовні вповіданя; украйинськоязычні верзії оповідань за „дєдовщину“; пудкарпатські трилеры; філозофські роздумы тай медитативні оповіданя. Булшина из творув удну написані молодым Рошком.<ref name=":4" /> Оповіданя друковав у журналах тай ґазетах: „Карпатський Край“, „Дукля“, „Тиса“, „Зелені Карпати“, „Молодь Закарпаття“, „Ужгородський університет“ тай другых; в антолоґіях прозы: „Проза Закарпаття ХХ&nbsp;ст.“ (2004), „Дитяча література Закарпаття“ (2005), „Творчість джинсового покоління“ (2007), „Джинсове покоління II. Корзо“ (2008) тай другых.<ref name="roshk" /><ref name=":2" /> === Научна література === * моноґрафія „Художній світ романів Кена Кізі: ‚Політ над гніздом зозулі‘ та ‚Часом нестерпно кортить‘“ (2002); * „Постмодернізм у зарубіжній літературі“ (2003); * „Розкодування (літературознавчі розвідки)“ (2009, 2010), за котроє у 2011.&nbsp;рокови дустав премію им.&nbsp;Ф.&nbsp;Потушняка;<ref name=":5" /> * булше ги 30&nbsp;стати у фаховых научных уданях.<ref name=":2" /> == Політична карєра == Двараз ся балотовав на депутата: у 2010.&nbsp;рокови быв убратый в Ужгородську варошську раду, а у 2020.&nbsp;рокови ишов на уберанкы у Закарпатську областну раду уд партії „Команда Андрія Балогы“, айбо пруйграв уберанкы.<ref>{{Cite web |title=Рошко Михайло Михайлович |at=ПолітХАБ. Рух „ЧЕСНО“ |url=https://www.chesno.org/politician/109737/ |language=украйинськы }}</ref> == Правовый процес == Подля податкув містного журналісты Віталія Глаголы,<ref>{{Cite web |at=Telegram-канал Віталія Глаголы |url=https://t.me/VGlagola/12025 |language=украйинськы |title=Декана факультету іноземної філології УжНУ Михайла Рошка піймали на хабарі }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://t.me/VGlagola/12029 |at=Віталій Глагола |title=Затриманому декану УжНУ Михайлу Рошку призначили заставу 181 тисячу гривень попри те, що прокуратура просила ₴3 000 000 |language=украйинськы }}</ref> у 2024.&nbsp;рокови Михайлу Рошкови была оглашена пудозра за [https://ips.ligazakon.net/document/VSS00041 частьов №3 статі №368 Криміналного кодекса Украйины] („неправомірна выгода у великому розмірови вадь дуставаня такої выгоды службовов особов, котра занимат удповідалноє положеня…“) за 24&nbsp;трафункы братя взяток на ворошну суму 30&nbsp;000&nbsp;[[Америцькый долар|америцькых доларув]]. Поліція дакулко місяцюв слідила за Рошком тай зафіксовала епізоды братя взяток у службовому кабінетови. Были обникані кабінет Михайла Рошка, його хыжа тай мотор. 1.&nbsp;юлія 2024 слідчый судя Андрій Иванов убрав про Михайла Рошка запобіжну міру 60&nbsp;днув держаня пуд вартов из можностьов заплотити 180&nbsp;000&nbsp;₴ залога — залуг быв нараз внесеный, айбо прокуратура подала апелацію про увеличеня розміра залога до 3&nbsp;міліонув&nbsp;гривень. Моментално Михайло Рошко мусит не лишати населеный пункт, де фактично быват без позволеня слідчого вадь прокурора; голосити слідчому, прокуророви, слідчому судьови тай суду за зміну свойого міста бываня тай роботы; тай здасти орґанам державної власти свої паспорты тай другі документы, котрі давут право на выход за границю. З позиції декана факултета чужоземної філолоґії УжНУ быв удстороненый тай заміненый исповнявучов обовязкы декана Сніжанов Голик.<ref name=":3" /> == Удкликованя == * [https://web.archive.org/web/20150402131124/http://m-roshko.com/ Офіціалный сайт писателя] * [https://web.archive.org/web/20240921151714/https://roshko-m.livejournal.com/ LiveJournal Михайла Рошка] == Референції == <references/> {{DEFAULTSORT:Рошко, Михайло}} [[Катеґорія:Русиньскы писателї]] [[Катеґорія:Русиньскы умелцї]] [[Катеґорія:Украинскы писателе]] [[Катеґорія:Ужгородськый університет]] czewfihlxgrrbsgikt9vj1ho098b3j6 Словенія 0 8714 175469 173959 2026-10-26T21:00:05Z Upwinxp 25871 премєр-міністер 175469 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} {{Інфобокс країна (підк) |native_name={{lang-sl|Republika Slovenija}} |conventional_long_name=Република Словенія | common_name = Словенія |image_flag=Flag of Slovenia.svg |image_coat=Coat of arms of Slovenia.svg |image_map=EU-Slovenia.svg |national_motto= |national_anthem=''[[Zdravljica]]'' <small>(сема строфа)</small> |official_languages=[[Словенськый язык|словенськый]], [[Мадярськый язык|мадярськый]]*, [[Таліянськый язык|таліянськый]]* |capital=[[Любляна]] |largest_city=capital |demonym = [[словенці]] |latd=46 |latm=03 |latNS=N |longd=14 |longm=30 |longEW=E |government_type=парламентська [[Републіка|република]] |leader_title1=президент |leader_name1=[[Наташа Пірц Мусар]] |leader_title2 = премєр-міністер |leader_name2 = [[Янез Янша]] |area_rank=153. |area_magnitude=1_E12 |area_km2=20271 |percent_water=0,7 |population_estimate = 2 094 060 |population_estimate_year = октовбер 2019 |population_estimate_rank = 142. |population_census = 1 964 036 |population_census_year = 2002 |population_density_km2 = 103 |population_density_rank = 80. |GDP_PPP_year = 2018 |GDP_PPP = 75,967 міліарда [[Америцькый долар|доларув США]] |GDP_PPP_per_capita=$36 741 |HDI_year = 2018 |HDI = 0,902 |HDI_category=<span style="color:#090;">дуже высокый</span> |currency=[[Евро]] |currency_code=EUR |utc_offset=+1 |utc_offset_DST=+2 |drives_on= |cctld=[[.si]] |calling_code=+386 |footnotes=* В мадярськых вадь таліянськых общинах. }} '''Словенія''' ({{lang-sl|Slovenija}} [[МФА|[slɔˈʋèːnija]]]), офіціално '''Република Словенія''' ({{lang-sl|Republika Slovenija}}, накурто ''RS'') — [[країна]] в южнуй части [[Середня Европа|Середньої Европы]]. Граничит з [[Італія|Італійов]] на западі, на сівері з [[Австрія|Австрійов]], на сіверо-востоці з [[Мадярщина|Мадярщинов]], а на востоці та юзі з [[Хорватія|Хорватійов]]. Из площов 20 271 км² ся рахує єднов из май малых держав Европы. Столиця и такой майбулшый варош є [[Любляна]]. Словенія має 2,094 млн жителюв. 83% сут [[словенці]] по народности, пак значущі меншины сут [[мадяры]], [[таліяне]], [[ромы]] тай родакы з другых републик [[Югославія|бывшої Югославії]]. У подаєдных общинах [[мадярськый язык|мадярськый]] и [[таліянськый язык]]ы мают офіціалный статус паралелно из цілодержавным [[словенськый язык|словенськым]]. Словенія перша зпомежи републик Югославії уголосила независимусть в юнію 1991 года. В 2004 годі ся причленила до [[ЕУ|Европейського союзу]] и [[НАТО]]. В 2007 годі ся причленила ай до [[Еврозона|Еврозоны]], приявши общу валуту [[евро]]. == Історія == === Правік === [[Файл:Flûte paléolithique (musée national de Slovénie, Ljubljana) (9420310527).jpg|thumb|left|120px|Кустка [[печерный медвідь|печерного медвідя]] з [[Дівє Бабе]], ачей правічна фловта]] Територія теперішньої Словенії была заселена з [[правік]]у. Майстарші признакы людського поселеня ся датуют часом дас сперед 250 тыс. годами. В карстовуй печері [[Дівє Бабе]] ся найшла продіркавлена кустка [[печерный медвідь|печерного медвідя]], котра має датованя дас 42-44 тыс. годув назад; тота кустка ся тримле за [[Фловта з Дівє Бабе|правічну фловту]] и годна быти майстаршым у світі найденым музикалным інструментом. На [[люблянська млака|люблянськуй млаці]] в 2002 годі найшли [[Правічні алпійські жилища на сулаках|остаткы жилищ на сулаках]] віком булш ги 4,5 тыс. годув (теперь ото [[Світова дїдовизна ЮНЕСКО|обєкт світової дідузнины ЮНЕСКО]]), а вєдно з ними майстароє в світі деревляноє колесо. В часі межи [[бронзова доба|бронзовов]] и [[желїзна доба|желізнов добов]] в Словенії были поширені [[културы погребовых урн]] и [[галштатска култура]]. === Старовік (антика) === В [[Старовікый Рим|римську добу]] днешня Словенія была поділена межи провінціями [[Італія (провінція)|Італія]], [[Паннонія]] тай [[Норікум]]. Словенські землі лежали на торговому пути з Італії в Паннонію тай мали оборонноє значеня. Туй были римські поселеня [[Емона]] (теперь [[Любляна]]), Пойтовіо ([[Птуй]]) тай Келея ([[Цельє]]). [[Славяне|Словянські]] племена перейшли в Алпы в VI. стогудю по тому, як удты пушло ґерманськоє племня [[ланґобарды|ланґобардув]]. Приблизно в 620-х годах алпійські словяне были частьов [[Самова держава|Самової державы]]. По Самовуй смерти в 650-х годах словяне теперішньої [[Карінтія|Карінтії]] сформовали независимоє княжество [[Карантанія|Карантанію]]. [[Файл:Klagenfurt Landhaus Großer Wappensaal Fürstenstein 19072006 6295.jpg|thumb|left|190px|[[Прінцув камінь]], символ [[Карантанія|Карантанського княжества]]]] === Середньовік === Карантанці перші змежи словян прияли [[хрістіанство|християнство]] в VII. стогудю. У тот само період ся Карантанія стає вазалом [[Баварія|Баварії]], а май пак вєдно з Баварійов частьов [[Імперія Каролінґув|імперії Каролінґув]]. У наслідну добу алпійські словяне помалы страчают свою автономію, котру в процесі політичної и културної ґерманізації замінят [[Франкы|франкська]] [[феодалізм|феодална система]]. До XIV. стогудя булша часть теперішньої Словенії пудпала пуд владу [[Габсбурґы|Габсбурґської династії]]. Майуплывна містна династія, [[ґровфы Цельські]], уфайтовала ся в 1456 годі. Конець середньовіка ся зазначив [[Османсько-габсбурґські войны|турецьков навалов]]. Недовольнусть феодалнов защитов против туркув и новыми податями привели ид великым селянськым восстаням у 1515 г. и 1572-3 гг. (вєдно з хорватами). === Ранный нововік === Ширеня [[реформация|реформації]] (головно [[лутеранство|лутеранства]]) в XVI. стогудю заклало фундамент розбудовы словенського [[книжный язык|книжного языка]]. Перші книгы по словенськы удав [[Прімож Трубар]] у 1550 годі. Наслідна контрреформація и католицькый абсолутизм загамовали словенську літературу онь до XVIII. стогудя, коли за реформаторської влады [[Мария Терезия|Марії Терезії]] тай сына юй [[Йозеф ІІ.|Йозефа ІІ.]] было заведено повинноє ошколованя из основнов ошколов на словенському языкови. Словенська література оживлят ся такыми фіґурами, як драматик [[Антон Томаж Лінхарт]] и поет [[Валентин Водник]]. [[Файл:Solkanski-most-1906 vir SŽ ŽM Tiri in čas 10-1998.jpg|thumb|[[Солканськый муст]] на ріці [[Сочи]] (1906)]] XV.-XVII. стогудя ся зазначили далшыми спустошуючыми войнами з [[Османьска імперія|Османськов імперійов]], войнами з [[Венеціанська република|Венеціанськов републиков]] из западного боку, тай далшыми восстанями селян. Стогудньый період мира тай розвиваня ся урвав из [[Наполеоновські войны|наполеоновськыми войнами]]. В період 1805-1813 гг. словенські землі (кроме сіверо-восточных) были частьов [[Іллірські провінції|Іллірськых провінцій]] из столицьов у Любляні. Словенськов реакційов на [[Весна народув|весну народув 1848 года]] была платформа автономної [[Изъєдинена Словенія|Изъєдиненої Словенії]]. Другым важным політичным напрямом быв [[іллірізм]], авадь ідея зъєдиненя з остатньыми южными словянами. По 1848 году словенська култура и політика заживают уброженя. Из новыми політичными свободами приходят конфлікты межи поколінями: католиками, лібералами тай соціалістами. У ту само добу ся зачинают ай межиетнічні конфлікты на змішаных словенсько-німецькых тай словенсько-таліянськых територіях, котрі ся пак май розгорят по войні. Починаючи уд 1880 года до першої світової войны еміґровали дас 300 тысяч словенцюв (єден из шести), майбулш у [[США]]. Гурничый опыт еміґранты дуставали щи дома в Словенії, пак робили в Америці банясами: майвелика словенська община ся находит у [[Кливленд, Огайо|Клівленді]] ([[Огайо]]), другі сут у [[Іллінойс]]і, [[Колорадо|Колораді]], [[Міннесота|Міннесоті]], [[Монтана|Монтані]], [[Пенсилвания|Пенсілванії]] тай [[Юта|Юті]]. Попри тум исе быв період індустріалізації. Важным економічным, културным и політичным центром для словенцюв быв ядранськый портовый варош [[Терст]]. === Перша світова война === [[Перша світова война]] принесла Словенії великі страты, май булш позад дванадцяти [[Битвы на ріці Соча|битв на ріці Сочи]], на теперішнюм словенсько-таліянськум пограничу. Соткы тысяч словенцюв рекрутовали в [[австро-мадярськоє войсько]], из них булш ги 30 тысяч загыбли. Соткы тысяч жителюв погранича помістили в [[утікацькый табор|утікацькі таборы]] в Австрії тай Італії. В таліянськых таборах ся з словенськыми втікачами убходили ги з державными ворогами - за час войны дакулько тысяч умерли позад голоду тай хворот. [[Файл:KongressfallofAH.jpg|thumb|left|Уголошеня [[Держава словенцюв, хорватув и сербув|Державы словенцюв, хорватув и сербув]] в [[Любляна|Любляні]]]] 29. октовбра 1918 народні зборы в [[Любляна|Любляні]] и [[хорватськый парламент]] уголосили независимусть [[Держава словенцюв, хорватув и сербув|Державы словенцюв, хорватув и сербув]]. Пак 1. децембра 1918 Держава СХС ся зъєдинила з [[Сербія|Сербійов]] у [[Корольство сербув, хорватув и словенцюв]] (уд 1929 ся стало называти [[Югославія]]). [[Сен-Жерменскый мирный договор|Сен-Жерменськый мирный договор (1919)]] постановив провести [[Карінтійськый референдум|референдум]] в етнічно змішануй южнуй [[Карінтія|Карінтії]], де ся вже бороли австрійські войська з югославськыми. На области проведеня референдума, де приблизно 70% людности были словенці, 59% проголосовали за Австрію (межи тым на южнум березі [[Драва|рікы Дравы]] булшина голосув была за Югославію). Ціла область ся так стала частёв Австрії. [[Рапаллськый договор (1920)]] лишив приблизно 327 тыс. словенцюв (из 1,3 млн) в Італії. По тому, як власть в Італії [[Фашистська Італія|взяли фашисты]], они пудпали пуд насилну [[Таліянізація|таліянізацію]]. Майпознатов в удпорі против фашизма была орґанізація [[ТІҐР]], заоснована в 1927 годі. === Меживойнова доба === Нестойка ситуація в новуй [[Югославія|Югославії]] из єї многыми політичными крізами в цілому ся характеризовала противеньом межи сербськым центром и націоналнов периферійов. У цілу меживойнову добу словенці май пуддержовали [[Словенська людова партія|Словенську людову партію]], котра ся борола за автономію. Словенія як економічно майрозвита часть корольства была його промысловым центром. Єї економіка тай промысел ся щи булше розвили в 1920-ті годы, а май пак доста успішно удреаґовали на [[Велика депресія|економічну крізу 1929 года]]. Силно ся розвив ай туризм: словенські курорты (напр. [[Блед]] вадь [[Роґашка Слатина]]) добили собі світової славы. Два майбулші вароші, Любляна и [[Марібор]], были ґрунтовно модернізовані. Важными представителями модерністичної архітектуры были [[Йоже Плечник]], [[Иван Вурник]] и [[Владимир Шубіц]]. === Друга світова война === {| class="infobox" style="width: 90px; font-size: 86%" | {{Image label begin|image=Provincia di Lubiana1941-1943.jpg|width=350}} {{Image label small|x=0.345|y=0.105|scale=350|text=[[Націстічне Нїмецько|<span style="color:#0645AD;">Нацистська Німеччина</span>]]}} {{Image label small|x=0.915|y=0.058|scale=350|text=[[Мадярське кральовство|<span style="color:#0645AD;">Мадяр-<br/><br/>щина</span>]]}} {{Image label small|x=0.021|y=0.465|scale=350|text=[[Фашистська Італія|<span style="color:#0645AD;">Фаш.<br/><br/>Італія</span>]]}} {{Image label small|x=0.815|y=0.454|scale=350|text=[[Независима держава Хорватія|<span style="color:#0645AD;">Независима<br/><br/>держава<br/><br/>Хорватія</span>]]}} {{Image label end}} |- | У другуй світовуй войні [[Націстічне Нїмецько|нацистська Німеччина]] (барнаста барва) и [[Мадярске кральовство|гортіювська Мадярщина]] (зелена) анексовали території на сівері, а [[фашистська Італія]] на югови (чорно-біла смугаста часть мапы; чорна часть на западі была частьов Італії уд Рапаллського договора 1920 года). По 1943 г. Німеччина забрала собі ай таліянську окупаційну зону. |} [[Державы Оси|Гітлерувська коаліція]] напали на Югославію в апрілю 1941, розбивши ю за дакулько тыжднюв. Словенію поділили межи собов [[Націстічне Нїмецько|Німеччина]] на сівері тай [[Фашистська Італія|Італія]] на югови. Восточный реґіон [[Прекмуря]] (сперед [[Тріанонськый договор|Тріанонськым миром]] часть жуп [[жупа Ваш|Ваш]] и [[жупа Зала|Зала]]) заяла [[Мадярске кральовство|Мадярщина]], а дакулько сел на хорватському гатарови припали [[Независима держава Хорватія|Независимуй державі Хорватії]]. В таліянськуй окупаційнуй зоні ся орґанізовав [[Освободителный фронт Словенії|Освободителный фронт]], часть югославського комуністичного партизанства пуд проводом [[Йосип Броз Тіто|Йосипа Броза Тіта]]. Таліяне против тому спонзоровали містні анти-партизанські отряды. По [[Перемиря межи Італійов и Союзными державами|перемирю межи Італійов и Союзными державами]] в септембру 1943 Німеччина забрала юго-запад Словенії собі тай зъєдинила анти-партизанські отряды в [[Словенськоє домобранство]]. У кунцьови войны на яри 1945 партизаны освободили цілу територію днешньої Словенії (в [[Прекмуря|Прекмурю]] їм помогла ай [[Червена армада]]). В 1947 годі Італія передала Словенії теперішньоє [[Приморя]] по [[Мирный договор з Італійов (1947)|мирному договору]]. Партизаны взяли ай [[Терст]] и часть австрійської [[Карінтія|Карінтії]], айбо сесі реґіоны май пак мусіли лишити позад тиску западных союзникув. У войні загыбли дас 8% словенського населеня. Мала [[жыде|жидувська]] община в [[Прекмуря|Прекмурю]] была унищена в [[голокауст|голокості]] мадярськых жидув в 1944 годі. Нацисты депортовали булш ги 50 тыс. словенцюв, включно з дітьми, насилно переселеными в німецькі родины. Приблизно 30-40 тыс. чоловікув рекрутовали и заслали на восточный фронт. Таліянські власти депортовали 25 тыс. у [[концентрачный лагер|концентрачні лаґры]]. По войні комуністична власть зводила рахункы з своими противниками. Велика часть німцюв тай таліянув утікла из Словенії. === Соціалізм === [[Файл:Razgledanje spomenika u Dražgošama.jpg|thumb|[[Йосип Броз Тіто]] и словенськый політик [[Едвард Кардель]] у селі [[Дразґоше]]]] По войні ся Словенія стала републиков [[СФРЮ|федеративної Югославії]], котра в перші повойнові годы провела [[націоналізація|націоналізацію]] и зачаткы [[колективізація|колективізації]]. В 1948 годі независима політика Югославії стала причинов [[Розкол Тіто-Сталін|конфлікта межи Тітом и Сталіном]]. Противникы режима, межи ними ай словенці, засилали ся в трудові лаґры (майпознатый є [[Голый Оток]]). Уд 1950-х годув Югославія експериментовала из реформами. Личні и економічні свободы в Югославії были май высокі ги в державах [[Совітськый блок|совітського блока]]. Як федеративна република Словенія мала доста широку автономію. По [[Йосип Броз Тіто|Тітовуй]] смерти в 1980 годі ся зачала економічна и політична кріза. Повторив ся політичный конфлікт межи [[Сербія|Сербійов]] з єдного бока, и Словенійов тай [[Хорватія|Хорватійов]] из другого. В апрілю 1990 года Словенія провела перші демократичні выборы, на котрых выграла [[Демос (Словенія)|Демократична опозиція]] з дисидентом [[Йоже Пучник]]ом у чолі. 23. децембра 1990 пройшов [[Референдум за независимусть Словенії (1990)|референдум]] за независимусть, де ю пуддержали 88% цілого населеня. Офіційно ся независимусть уголосила 25. юнія 1991 года. 27. юнія из приходом [[Югославська людова армада|югославської армады]] в Словенію зачала ся [[Десятиденна война]]. На конець юлія югославська армада докус лишила Словенію. === Независима Словенія === В децембрі 1991 года была прията нова [[конституція Словенії]], пак у 1992 законы за [[приватизація|приватизацію]]. У Словенії переход ид [[торжна економіка|торжнуй економіці]] проходив поступно (напротив [[шокова терапія|«шокової терапії»]] в другых покомуністичных державах). Словенія ся причленила до [[ОЗН]] в 1992, до [[ЕУ]] и [[НАТО]] в 2004, тай до [[Еврозона|Еврозоны]] в 2007 годі. == Ґеоґрафія == [[Файл:Relief map of Slovenia.png|thumb|left|Рельєф Словенії]] Словенія лежит у середнюй авадь юго-восточнуй части Европы пуд [[Алпы|Алпійскыми горами]], на березі [[Середоземне море|Середоземного моря]]. На єї території ся стрічат алпійскый, середоземный и континенталный [[клімат]]. Булш ги половина території є заліснена (булшу частку хащ в Европі мают лиш [[Фінландія]] тай [[Швеція]]). В сіверо-западнуй части країны домінуют Алпы з майвысшым верьхом Словенії [[Триглав]]ом (2864 м). Из боку моря на юго-западі лежит [[Крас (плато)|плато Карст (Крас)]] из пудземными ріками тай печерами, як напримір [[Постойнська печера]] ци [[Шкоцъянські печеры]]. Словенськый берег [[Ядранске море|Ядранського моря]] тягне ся дас на 47 км уд [[Італія|Італії]] до [[Хорватія|Хорватії]]. [[Файл:Lake Bohinj (9452094709).jpg|thumb|right|[[Бохінськоє озеро]], майбулшоє озеро Словенії.]] [[Файл:P anguinus2.jpg|thumb|right|[[Proteus anguinus|«Чоловіцьку рыбу»]] мож увидіти в словенськых печерах, напримір у [[Постойнська печера|Постойнськуй печері]].]] Територія Словенії лежит головно в базені [[Чорне море|Чорного моря]] (81%), менша часть у базені [[Ядранске море|Ядранського моря]]. Майдовжі рікы сут [[Сава]], [[Драва]], [[Мура]], [[Колпа]] и [[Соча]]. Кваліта воды ся рахує єднов з майвысшых в Европі, айбо на промысловых и земледілськых територіях знают быти еколоґічні проблемы. === Флора и фавна === Словенія має богату, пестру флору и фавну позад свого положеня на границях біоґеоґрафічных реґіонув. При площи розміром 0,004% поверьха Землі туй є представленый 1% біолоґічных видув. Ссавцюв є 75 видув, межи ними [[Marmota|свистуны]], [[Capra ibex|козорогы]] и [[Rupicapra rupicapra|серны]]. Межи [[Carnivora|драпіжниками]] важні сут [[рысь]], [[мачка дика|дика мачка]], [[лисиця]] тай [[шакал]]. Словенія має дас 40-60 [[вовк]]ув и дас 450 [[бурый медвідь|бурых медвідюв]]. Дуже богата є печерна фавна, в котруй мож найти дакулько десяткув [[ендем|ендемічных видув]]. Из печерных хребетных познатый є лиш самый протей ''[[Proteus anguinus]]'', авадь «чоловіцька рыба». Из [[Cetacea|китовых]] в сіверному Ядрані жиє лиш делфін ''[[Tursiops truncatus]]''. Змежи богатої птичої фавны мож назвати дакулько [[сововы]]х: [[лелит]]а, [[ухан]]а вадь [[пугач]]а. Далшыми прикладами сут [[ястряб]], [[крачун]], [[чорный дятель|чорна]] и [[зелена жовна]] вадь [[бузёк|бузьок]] (майбулш у [[Прекмуря|Прекмурю]]). Містных господарськых звірят є 13, из восьми видув (курка, свиня, пес, кунь, увця, коза, пчола, марга). Межи ними сут [[крашськый овчарськый пес]], [[крайнська пчола]] и [[ліпіцанськый кунь]]. Иде робота над убновленьом популації містного [[Пструг мраморный|пструга мраморного]], котрого утиснули чужі виды [[пструг]]а. У днукашных районах, так ги в цілому в Середнюй Европі, мож найти [[дуб]] и [[бук]]. У горах май ростут [[смерека]], [[ялиця]] и [[сосна]]. [[Липа]] ся рахує за націоналный символ. Границя ліса проходит на высоті 1700-1800 м. В Алпах мож найти всякоє квітя, напр. [[Daphne blagayana|вовчелычку Блаґайову]], [[свічурникы]] (''Gentiana clusii'', ''Gentiana froelichi''), [[Primula auricula|стрінчашку ушкову]], [[Leontopodium nivale|шовкову косицю]], ''[[Cypripedium calceolus]]'', ''[[Fritillaria meleagris]]'' вадь ''[[Pulsatilla grandis]]''. == Політика == {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | width = | image1 = Srečanje predsednika vlade Roberta Goloba z novoizvoljeno predsednico republike Natašo Pirc Musar (52516619515) (cropped).jpg | width1 = 132 | alt1 = Nataša Pirc Musar | caption1 = Президент Републикы Словенії [[Наташа Пірц Мусар]] | image2 = Janez Janša official portrait 2026 (cropped 2).jpg | width2 = 125 | alt2 = Janez Janša | caption2 = Предсідник правительства Републикы Словенії [[Янез Янша]] | total_width = }} Словенія вто [[многопартійна сістема|многопартійна]] [[парламентська демократія]]. [[Голова державы]] є [[президент]], убераный всенародно на пять годув, майбулш на два терміны за собов. Екзекутивну власть має [[правительство Словенії]] (''Vlada Republike Slovenije''), веденоє премєр-міністром. Премєр-міністра и другых мініструв уберат [[Парламент Словенії|Державноє зобраня]], основна палата парламента. [[Парламент Словенії]] ся складує з Державного зобраня тай Державної рады, т.є. в теорії є двокоморовый, айбо направду парламентські функції має лиш Державноє зобраня. Державноє зобраня має 90 депутатув (по єдному из [[Таліяне|таліянської]] и [[Мадяре|мадярської]] меншин) тай уберат ся на чотыри годы. Державна рада має 40 депутатув, котрі ся непрямо уберают на пять годув и представляют ґрупы інтересув (соціалні, економічні, професійні и реґіоналні). === Адміністративноє діленя === Словенія ся ділит на 212 общин (из котрых 11 сут варошські), котрі сут єдинов формов [[містна самоуправа|містної самоуправы]]. Общины мают доста широку компетенцію, до котрої входят напр. орґанізація спередшколного ученя и основної здоровничої службы, орґанізація ключовых соціалных служб, теріторіалноє планованя. Сістема статистичных єдинок [[NUTS]] ділит Словенію на [[Словенія в класифікації NUTS|два макрореґіоны]] (NUTS-2), котрі ся хоснуют у [[реґіонална політіка ЕУ|реґіоналнуй політиці Евроунії]]. Тоты ся пак ділят на 12 далшых реґіонув (NUTS-3). Неформалні традиційні реґіоны мают коріня в бывшых провінціях [[Австрійска імперія|імперії Габсбурґув]], а то сут [[Приморя]], [[Карінтія]], [[Штаєрмарк]] и [[Крайна]], котра ся дале ділит на Горішню, Долушню и Внуторну Крайну ([[Прекмуря]] было частьов двох [[Жупа (Мадярске кральовство)|мадярськых жуп]]). == Економіка == Словенія має высокый уровень розвитости и стабілный рост економікы. Змежи посткомуністичных держав Словенія має май высокый [[ГДП]] (ВВП) на єдного жителя. Майрозвита часть країны вто середня Словенія из столицьов [[Любляна|Люблянов]]. У 2007. годі Словенія перша змежи новых членув [[ЕУ|ЕС]] прияла валуту [[евро]] (місто [[словенськый толар|словенського толара]]). В 2010. годі ся причленила до [[OECD|Орґанізації економічного сотрудництва и розвою]]. Словенія має добре ошколовану робочу силу и розвиту інфраструктуру. Країна ся находит на важных транспортных путях. Уровень [[Прямі заграничні інвестиції|прямых заграничных інвестицій]] доста низкый, айбо в послідні годы поступно рус. Словенська економіка силно пострадала позад [[Европейська довгова кріза|Европейської довгової крізы]] кунця 2000-х. ГДП зачав назад рости в 2013. годі. Важными секторами промысла сут електроніка, електричный обладунок, хемікалії, лікарські препараты, текстіл, папірь и папірьова продукція, деревляні выробкы и автомобілі. Почти дві третины жителюв роблят у сфері служб. === Туризм === [[Файл:Bled Overview.JPG|thumb|right|[[Бледськоє озеро]] и остров]] Туризм у Словенії вто динамічный сектор економікы, котрый у 2019. годі прямо и непрямо приносив 12,3% цілого [[ГДП]] (ВВП). Вєдно в тому годі было 6,23 млн навщив країны и 15,8 млн ночовань. Туризм достачав 58 тысяч робочых міст. Булшина туристув приходит из великых европейськых рынкув, напримір [[Італія|Італії]], [[Німеччина|Німеччины]], вадь [[Австрія|Австрії]]. Словенія має много розмаїтых природных и културных обєктув для туристув. В столиці [[Любляна|Любляні]] є много вызначных прикладув [[бароко]]вої и [[сецесія|сецесійної]] архітектуры, межи послідньыми сут важні роботы словенського архітектора [[Йоже Плечник]]а. На сіверо-западі ся находят [[Юлійські Алпы]] из [[Бледськоє озеро|Бледськым озером]], долинов рікы [[Соча]], тай горов [[Триглав]], майвысшов у Словенії. Змежи другых верьховинськых ареалув, популарных на лыжованя и вандрованя, мож уділити [[Камницькі Алпы]], [[Караванкы]] тай [[Похоръє]]. Приморськоє [[плато Карст]] дало назву [[карст]]у — природнуй зоні, де вода розтоплює горнину, творячи печеры. Майпознаті печеры в сьому реґіоні сут [[Постойнська печера]] и [[Шкоцъянські печеры]] (на [[Світова дїдовизна ЮНЕСКО|спискови ЮНЕСКО]]). Словенська часть [[Істрія|Істрії]] лежит на березі [[Ядранске море|Ядранського моря]] — туй майважным туристичным пунктом є варош [[Піран]] из архітектуров у стилі венеціанської [[Готична архитектура|ґотикы]]. Береговата країна довкола [[Марібор]]а є позната своим винарьством. Сіверо-восток Словенії богатый на купелі, якыми сут [[Роґашка Слатина]], [[Раденці]], [[Чатеж об Саві]], [[Добрна]] и [[Моравске Топліце]]. Змежи иншых туристичных дестинацій сут історичні вароші [[Птуй]] тай [[Шкофя Лока]], и дакулько замкув, напримір [[Предъямськый замок]]. === Транспорт === [[Файл:Pendolino ETR 310.jpg|thumb|right|[[Хылячый ся поїзд]] [[Pendolino]] ETR 310 на централнуй штації в Любляні]] Словенія має доста великоє число автострад в порувнаню из середньыми числами в [[ЕУ|ЕС]]. Из розвитям системы скорых дорог Словенія ся фактично стала єднов великов [[Аґломерація|аґломераційов]]. Кваліта иншых дорог ся позад неувагы погуршує. Личні автомобілі сут намного май популарні ги масовый общественный транспорт, котрый тоже значно помалів. Желізниця натеперь перестаріла и позад сього не годна повноцінно конкуровати з дорожным транспортом. Основным портом у Словенії є [[Копер]]. У сіверному [[Ядранске море|Ядрані]] исе є майбулшый порт подля контейнерного транспорта (принимат такой 590 тыс. [[TEU]] на гуд). Вєдно з тым Копер є щи центром морського пасажирського транспорта, майчасто скапчаного из [[Італія|Італійов]] и [[Хорватія|Хорватійов]]. Май малі порты сут у [[Ізола|Ізолі]] тай [[Піран]]і. Змежи аеропортув основный є [[Аеропорт Любляна|Аеропорт Йоже Пучника]] в Любляні. Менші межинародні аеропорты сут у [[Марібор]]і и [[Порторож]]у. Майбулшов аеролінійов была державна [[Adria Airways]], айбо в 2019. годі збанкротовала и сперла свою роботу. Попри того Словенія має щи 12 уднушньых аеропортув и єден воєнськый. == Демоґрафія == Густота населеня Словенії — 101 житель на км². Варошськоє населеня числит 65%-79% зависимо уд дефініції. [[Довгота житя|Середня довгота житя]] в 2018 была 81,1 годув (для чоловікув 78,2 а для жун 84 годы). Майвеликі етнічні ґрупы на переписі з 2002 года были: [[словенці]] (83,1%), [[сербы]] (2%), [[хорваты]] (1,8%), [[боснякы]] (1,6%), [[ромы]] (0,4%), [[мадяры]] (0,3%), [[албанцѣ|албанці]] (0,3%), [[македонцѣ|македонці]] (0,2%), [[таліяне]] (0,1%). [[Словенськый язык]], котрый є частьов [[южнословянські языкы|южнословянської ґрупы]], має офіціалный статус на цілуй території Словенії. [[Мадярськый язык|Мадярськый]] и [[таліянськый язык]]ы мают офіціалный статус у змішаных реґіонах попиля мадярського тай таліянського гатарув. [[Ґотшейськый діалект]] нїмецького языка, котрым ся говорило в юго-восточнуй области [[Кочевя]], рахує ся [[Атлас загроженых языкув світу|критично загроженым]]. Ведля даных из 2007 года, 92% словенцюв віком уд 25 до 64 годув знали даякый чужый язык, а 71,8% знали два вадь булше (што была майвысша величина помежи країн ЕС). Из чужых языкув поширені сут хорватськый (знают го 61%), англійськый (56%), німецькый (42%) тай таліянськый (15%). Подля даных из 2018 г., майбулшов реліґійнов общинов сут [[Римокатолицька церьков|римо-католикы]] (73,4%). Значна часть населеня ся вызначат ги [[атеізм|атеїстув]] (14,7%) вадь [[аґностіцізм|аґностикув]] (3,6%). Межи великых реліґійных меншин мож назвати [[Православна церьков|православных]], [[Іслам|мусулманув]] и [[Протестантство|протестантув]] (в [[Прекмуря|Прекмурю]]). В Словенії щи жиє невеликоє число [[Ґрекокатолицька церьков|греко-католикув]] (в [[Біла Країна|Білуй Країні]] на юго-западі) и [[Юдаїзм|юдеюв]] (в [[Любляна|Любляні]]). {{Вароші Словенії}} == Култура == [[Файл:Ivan Grohar - Sejalec.jpg|thumb|right|''Сіяч'' ([[Иван Ґрохар]], 1907) — сесь образ ся став метафоров словенцюв и передав процес трансформації селської културы у вароську.]] === Уміня === ==== Вытварництво ==== За майважный період словенського малярьства ся держат XVIII. и XIX. столітя, коли ся оно розвивало в стілях [[неокласіцізм]]а (Матевж Ланґус), [[бідермаєр]]а (Джузеппе Томінц) и [[романтізм]]а (Міхаел Строй). Першу образову выставу орґанізовала малярька-[[реалізм|реалістка]] [[Івана Кобилца]] на кунцьови XIX. столітя. Змежи малярюв-[[імпресіонізм|імпресіоністув]] ся удзначили Матей Стернен, Матія Яма, Ріхард Якопич тай Иван Ґрохар; змежи [[Експресионизм|експресіоністув]] — Вено Пілон и Тоне Краль. Убнова словенської скулптуры ся зачала уд [[Алойз Ґанґл|Алойза Ґанґла]] (1859–1935), автора люблянськых памнятникув [[Крайна|крайнського]] научника [[Янез Вайкард Валвазор|Янеза Вайкарда Валвазора]] и поета и журналіста [[Валентин Водник|Валентина Водника]], тай статуй Словенського народного театра оперы и балета. По войні скулптуру дале розвивали братя Борис и Зденко Калины тай Якоб Савіншек. Молода версть скулпторув, напр. Янез Болька, Драґо Тршар и Славко Тихец, творили в абстрактнум стілю. Днешні скулпторы, напр. Яков Брдар и Мірсад Беґич, вернули ся ид людськым фіґурам. Змежи обєктув дізайна майбулшу світову славу має деревляный столець [[Rex (столець)|Rex]] (1952) у скандінавському стілю. Сесь столиць авторства дізайнера інтеръєрув Ніка Краля є частьов сталої выставы данського [[Designsmuseum]], майбулшого скандінавського музея дізайна, тай щи є в колекції Музея модерного уміня (MOMA). Як приклад промыслового дізайна мож назвати перші успішні карвінґові [[лыжі]] [[Elan]] SCX (1993), котрі ся стали єдным из майвызначных пунктув в історії лыжного спорта. ==== Архітектура ==== Архітектуру Словенії заступляют у булшині европейські стілі, котрі годні мати окремішні націоналні признакы. Из [[Романска архитектура|романського]] періода (XI-XIII. ст.) сут всокочені дас 180 примірув церькувної и феодалної архітектуры розличных тіпув. Романську архітектуру пак умінила [[Готична архитектура|ґотична]] (XIII-XVI. ст.), котра ся дале ділит на [[венеціанська ґотика|венеціанську ґотику]] в [[Приморя|Приморю]] и тзв. сіверну ґотику в иншых реґіонах Словенії. У тот само середньовічный період ся появила булша часть словенськых варошув. Земльотрясеня 1511. года понищило великоє число старшых архітектурных памняток; наслідна реконструкція (напр. у [[Любляна|Любляні]]) ся держит за переход ид [[Ренесансна архітектура|ренесанснуй архітектурі]]. Словенськый ренесанс обычно має подобу публичных будов, напр. каштелюв ци варошськых хыж. [[Барокова архітектура]] прийшла в Словенію в XVII. столітю вєдно з [[контрреформація|контрреформаційов]]. Спершу ся характерізовала венеціанськым вплывом, пак ся уд другої половкы XVIII. столітя май зачинают ширити віднянські архітектурні ідеї. Словенські барокові будовы были булшым ділом не чисто нові, ай реконструовані из старшої середньовічної архітектуры. За центер словенського барока ся тримле Любляна, де ся удбыла масштабна реновація церьквув и горожанськых хыж. XIX. столітя ся стало в многум зачатком модерної архітектуры. Важноє значеня прияли архітектурна теорія, реґулація будованя. Умножили ся функціоналні тіпы (оздоровні, промыслові итд.), для публичных будов ся появили тіпові проєкты. Для першої половкы столітя характерні [[класіцістічна архітектура|класіцізм]] и [[бідермаєр]]. У Словенії ся по них не зостало много примірув, головно позад незгодливої політічної сітуації в добу наполеоновськых воєн. У другуй половці столітя домінує історізм — спершу як комбінованя елементув розличных стілюв, пузніше ся появляют чисті історічні стілі, з котрых майважніші сут [[неороманіка]], [[неоґотика]], [[неоресенанс]] и [[необароко]]. Перші два ся май часто хосновали для церькувных будов, а неоренесансный стіль быв признаком публичных будов по цілуй Австро-мадярськуй імперії. У контексті урбанізації и націоналізма архітектура дустала щи народні формы, як то позыченый словенцями чеськый ренесанс (напр. Народный дом у [[Марібор]]і) ци німецькый ренесанс (Німецька хыжа в [[Цельє|Целью]]). Дакулько важных примірув неоренесанса были збудовані щи по люблянському земльотрясеню 1895. года, айбо булшоє артістічноє значеня має стіль [[сецесійна архітектура|сецесії]], котрый ся появив иппен у добу обновы города. Земльотрясеня 1895. года в Любляні принесло шкоду, айбо нараз из нев возмогу провести масштабну реновацію. Мусай было розобрати булш ги 10% варощанськых будов, а на їх місті ся появили нові; булшину остатньых будов треба было рекоструовати. У слідуючому 1896. годі быв приятый новый варошськый план. Хоть у публичных новобудовах дале доміновав історізм, пріватный горожанськый капітал удреаґовав на товдышню віднянську мовду, сецесійный стіль. Булшина люблянськых сецесійных обєктув (котрых є над 80) ся появила в період 1901-1909 гг. и сповняла функцію пріватного бываня и пудузятництва. Першый значный обєкт у стілю сецесії быв Змайськый муст, поставленый в 1901 г. Основна часть будов ся помістила в околици улиці ''Miklošičeva cesta'' межи старым центром и желізницьов. Попри [[ар нуво]] в иншых країнах віднянська, а позад того и словенська сецесія має май раціоналні и ґеометричні формы. В Любляні ся сецесія головно проявлят на фасадах, майбулш украшенями из ростинным ци ґеометричным орнаментом. Орнамент ся майчасто концентрує у горішнюй части будовы. В иншых аспектах обычно видко комбінацію з неоренесансом и необароком. Майважні словенські архітекты сього періода сут Макс Фабіані, котрый ся ошколовав у Відню и там участвовав у формованю сецесії, тай Ціріл Метод Кох, котрому належит майбулшоє число тогочасных люблянськых обєктув. За пузню сецесію ся даколи тримле наслідный народный стіль архітекта [[Иван Вурник|Ивана Вурника]]. Другым варошом Словенії по числу сецесійных памняток є [[Мурська Собота]] на [[Прекмуря|Прекмурю]] (товды мадярська часть монархії), котра в 1910. годі не мала ани три тысячі жителюв. Булшину сих памняток сотворив єден архітект, [[Ласлов Токач]]. У великых містах того періода, [[Марібор]]і тай [[Цельє|Целью]], сецесія представлена слабше. На примір [[Ґрац]]а, столиці провінції, туй ищи дале доміновала архітектура історізма, зато обычно видиме лиш окремі елементы сецесії. Подаєдні сецесійні фасады мож найти всяде по Словенії. Май мало сесь стіль представленый на [[Приморя|Приморю]] — там сут лиш єдиничні приміры. ==== Музика ==== ==== Література ==== === Наука и школованя === {{Переклад|sl|Slovenija|5365949|en|Slovenia|976525044}} {{Переклад|sl|Zgodovina Slovenije|5349305|en|History of Slovenia|972687857}} {{Штаты Европы}} {{Европска унія}} {{НАТО}} [[Катеґорія:Країны Европы]] [[Катеґорія:Европска унія]] [[Катеґорія:Країны]] [[Катеґорія:Державы НАТО]] [[Катеґорія:Штаты і теріторії, котры основаны 1991]] jtxgr9qx8zgixh71573plkkqcaju7ez Вікіпедія:Статї-кандідаты на вылучіня 4 9770 175467 175432 2026-10-26T20:45:58Z Rue323 31002 /* Чорногорці у Републіці Сербськӱв */ Відповідь 175467 wikitext text/x-wiki == Статї на переписаня == Выберам сі наслїдуючі статї, котры буду переписовати в першім рядї: [[Битка коло Гуменного]], [[Доба]], [[Князь Лаборець]], [[Краины Осѣ]], [[Російска імперія]], [[Серьбско-косовска кріза (2022)]], [[Словеньска Советьска Републіка]], [[УПА-Запад]], [[Холодна война]], [[Абхазьскый язык]], [[Албаньскый язык]], [[Корейскый язык]], [[Литовскый язык]], [[Монґольскый язык]], [[Нижнёлужіцькый язык]], [[Перзьскый язык]], [[Словіньскый язык]], [[Турецькый язык]], [[Тібет]], [[Країна]], [[Марз]], [[Область]], [[Николай II.]], [[Палестина (чеперушка)]], [[Подґоріца (чеперушка)]], [[Словеньско (чеперушка)]], [[Схізма (чеперушка)]], [[Тайван (чеперушка)]], [[Яналіф]], [[Шептіцькый]], [[Луцькый район]], [[Луцькый район (1940—2020)]], [[Яворівскый раён]], [[Андора ла Веля]], [[Подґоріца]], [[Яналіф (село)]], [[Стрый (город)]], [[Гуцульске повстаня на Різдво 1919]], [[Список десятьроч]], [[Нео]], [[Отець]], [[Кустендільска область]], [[Перніцька область]], [[О]], [[Р]], [[И]], [[Ъ]], [[З]], [[Ж]], [[Параґвай (ріка)]], [[Параґвай (чеперушка)]], [[Лиман]], [[Г]], [[В]], [[Б]]. Статї хоснователя [[User:Fadssdssd|Fadssdssd]] під моїм покровительством: [[Кіш (Хормозган)]], [[Курьск]].--[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 12:56, 24 октобра 2026 (CEST) :Прилучаву ся ид темі переписаня статий: :[[Малацкы]], [[Надькапош]], [[Земплінські Гамры]], [[Добровеличковка]], [[Кишинёв (муніципій)]], [[Сільце (Закарпатська область)|Сільце]], [[Мінська область]], [[Руськоє Порічноє]], [[Чорногорци у Републіці Серьбскӯв|Чорногорци у Републіці Серьбскӱв]], [[Катрун]]. Будуть переписані первым шором. [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 20:01, 24 октобра 2026 (CEST) == Населені пункты (800+) == Даколи ся туй масово удкрывали стыржні за усякі населені пункты з абсолутным мінімумом хосенної інформації. У окремых трафунках сесе была робота творцюв из інтересом ид специфічнуй темі (поз. [[:Катеґорія:Села Волиньской области]], [[:Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску]] {{sic}} и так дале). Час уже указав, ож сякі стыржні ся так и лишают неінформативными. Зато пропоную стерти статі за населені пункты (и адм. єдиниці), де вадь подана лиш рудиментарна інформація, вадь сут иншакі признакы проблемної статі (а зато вна має малый шанс быти повноцінно розвинута), як напр. недотовмачені дарабы, хыбашні жерела и так дале. Не подаю туй статі за поселеня и адм. єдиниці у [[Карпатська Русь|Карпатськуй Руси]] — они бы ся щи мали выліпшити. # населені пункты Словакії: [[Баєров]], [[Баня (окрес Стропков)]], [[Бара]], [[Бартошовцї]], [[Батізовце]], [[Башковцї (окрес Гуменне)]], [[Бела над Цірохов]], [[Бертотовце]], [[Бзенов]], [[Блатна Полянка]], [[Блатны Реметы]], [[Боль]], [[Ботяни]], [[Брегов]], [[Брезов]], [[Бреков]], [[Брестов (окрес Гуменне)]], [[Брестов (окрес Пряшів)]], [[Бретеёвце]], [[Буцлованы]], [[Валаликы]], [[Ванішковцї]], [[Велика Лїсна]], [[Великы Ревіща]], [[Велька Ломнїца]], [[Велька Франкова]], [[Велькі Славков]], [[Велькі Слівнїк]], [[Велькі Шаріш]], [[Велькополя]], [[Віборна]], [[Відрнїк]], [[Вікартовце]], [[Вітяз (окрес Пряшів)]], [[Вітязовцї]], [[Вішна Шебастова]], [[Высокы Татры (місто)]], [[Вышнї Ладічковцї]], [[Вышнї Ружбахы]], [[Вышнїй Кручов]], [[Вышня Воля]], [[Влкова]], [[Влковце]], [[Войняні]], [[Врбов]], [[Гавка]], [[Гажлин]], [[Гай (окрес Кошиці-околиця)]], [[Галиґівцї]], [[Ганїска (окрес Пряшів)]], [[Ганковцї (окрес Бардеёв)]], [[Ганковцї (окрес Гуменне)]], [[Гаргай]], [[Гворка]], [[Гендріховце]], [[Гервартов]], [[Германовце]], [[Гертнік]], [[Гнїздне]], [[Гозелец]], [[Голумнїца]], [[Грабков]], [[Грабовець]], [[Грабовець над Лабірцём]], [[Градїско (окрес Кежмарок)]], [[Грановнїца]], [[Грань]], [[Гргов]], [[Грубов]], [[Гудцовцї]], [[Гунцовце]], [[Ґаболтів]], [[Ґаланта]], [[Ґановце]], [[Ґерлахов (окрес Попрад)]], [[Ґіралтівцї]], [[Ґреґоровце]], [[Демята]], [[Дръєновска Нова Вес]], [[Дубинне]], [[Жаковце]], [[Ждъяр]], [[Жегня]], [[Жіпов]], [[Жупчані]], [[Заборске]], [[Заградне]], [[Залесъє (окрес Кежмарок)]], [[Затїн]], [[Земплін (окрес Требішов)]], [[Земплінські Гамры]], [[Злата Баня]], [[Злате]], [[Капушані]], [[Карна]], [[Кветославов]], [[Кендїце]], [[Клюшов]], [[Колачков]], [[Комарно (Словеньско)]], [[Комаров (окрес Бардеёв)]], [[Копрівніця (окрес Бардеёв)]], [[Кохановцї (окрес Бардеёв)]], [[Коятїце (окрес Пряшів)]], [[Кріжова Вес]], [[Кріжовані]], [[Крісты]], [[Кудлівці]], [[Кукова]], [[Куріма (окрес Бардеёв)]], [[Кучін (окрес Бардеёв)]], [[Лада (окрес Пряшів)]], [[Ладмовце]], [[Лажані]], [[Лацкова]], [[Лелес]], [[Лемешані]], [[Ленартів]], [[Лендак]], [[Лесічек]], [[Лехнїца]], [[Ліпнїкі]], [[Ліптовска Тєплічка]], [[Лічартовце]], [[Ломнічка (окрес Стара Любовня)]], [[Лопухов]], [[Лугіня]], [[Лучівна (окрес Попрад)]], [[Лучіна]], [[Лучка (окрес Свідник)]], [[Любіша]], [[Люботїце]], [[Люботин]], [[Маєре (окрес Кежмарок)]], [[Мала Тырня]], [[Мала Франкова]], [[Малацкы]], [[Мале Тракани]], [[Малі Гореш]], [[Малі Каменец]], [[Малі Слівнїк]], [[Малі Шаріш]], [[Маліше]], [[Малый Славков]], [[Маргань]], [[Матьяшовце]], [[Медзані]], [[Меліата]], [[Менґусовце]], [[Местїско]], [[Мірковце]], [[Міхалкова (окрес Зволен)]], [[Млінїца (село)]], [[Млінчекі]], [[Мокролуг]], [[Мошуров]], [[Надькапош]], [[Нємцовцї (окрес Бардеёв)]], [[Нємцовце (окрес Пряшів)]], [[Нижнї Ружбахы]], [[Нова Лесна]], [[Нова Любовня]], [[Оборін]], [[Овчє]], [[Оградзаны]], [[Ольшавцї]], [[Ондрашовце]], [[Орїхова]], [[Осіков]], [[Остров (окрес Собранцї)]], [[Парховані]], [[Петровані]], [[Пєштяны]], [[Плавеч (окрес Стара Любовня)]], [[Плавніця]], [[Подгорані (окрес Кежмарок)]], [[Подгораны (окрес Пряшів)]], [[Подолинець]], [[Поляковцї]], [[Прібенік]], [[Проч]], [[Пушовце]], [[Радатїце]], [[Радома]], [[Ракусі (окрес Кежмарок)]], [[Раславіцї]], [[Рача]], [[Релёв]], [[Реметьскы Гамры]], [[Ріхвалд]], [[Рокіцані (окрес Пряшів)]], [[Рокытів коло Бардеёва]], [[Русовце]], [[Руська]], [[Свінїце]], [[Свінья]], [[Сватуш]], [[Свержов]], [[Света Марія (окрес Требішов)]], [[Светуше]], [[Світ (місто)]], [[Сеньяковце]], [[Словенска Вес]], [[Словеньска Волова]], [[Смілно]], [[Солнїчка (окрес Требішов)]], [[Спішска Бела]], [[Спішска Стара Весь]], [[Спішска Тепліця]], [[Спішске Быстре]], [[Спішскы Ганушовцї]], [[Спішскый Штявник]], [[Стара Лесна]], [[Стебницька Гута]], [[Стражне]], [[Странє под Татрамі]], [[Стуляны]], [[Суха Долїна]], [[Тарнов]], [[Татранска Яворіна]], [[Ташуля]], [[Тварожна (окрес Кежмарок)]], [[Теръяковце]], [[Тісінець]], [[Тырнава]], [[Топорец]], [[Трочаны]], [[Тугріна]], [[Тулчік]], [[Тураны над Ондавов]], [[Удавске]], [[Фінтїце]], [[Форбасы]], [[Фрічковцї]], [[Фрічовце]], [[Хмелёв]], [[Хмелёвец]], [[Хмельніця]], [[Хміньянска Нова Вес]], [[Хміньянске Якубовані]], [[Хміняні]], [[Цейков (окрес Требішов)]], [[Челёвце (окрес Пряшів)]], [[Червені Клаштор]], [[Червенїца]], [[Чергов]], [[Черна (Кошіцькый край)]], [[Черноє]], [[Чернохов]], [[Шаріська Поруба]], [[Шаріська Трстєна]], [[Шаріське Богдановце]], [[Швабовце]], [[Шіба]], [[Шіндльяр]], [[Шіроке]], [[Штвола]], [[Штєфановце (окрес Пряшів)]], [[Штрба]], [[Шунява]], [[Яблонь]], [[Янов (окрес Пряшів)]], [[Яновік]], [[Яновце (окрес Попрад)]], [[Яновцї]], [[Ясенів]] # окресы, краї Словакії: [[Окрес Бановцї над Бебравов]], [[Окрес Баньска Бістріця]], [[Окрес Баньска Штявніця]], [[Окрес Битча]], [[Окрес Братїслава I]], [[Окрес Братїслава II]], [[Окрес Братїслава III]], [[Окрес Братїслава IV]], [[Окрес Братїслава V]], [[Окрес Брезно]], [[Окрес Великый Кртіш]], [[Окрес Глоговець]], [[Окрес Ґаланта]], [[Окрес Детва]], [[Окрес Долный Кубін]], [[Окрес Дунайска Стреда]], [[Окрес Жарновіця]], [[Окрес Жіліна]], [[Окрес Жяр над Гроном]], [[Окрес Зволен]], [[Окрес Златї Моравцї]], [[Окрес Ілава]], [[Окрес Кисуцьке Нове Место]], [[Окрес Комарно]], [[Окрес Кошіцї I]], [[Окрес Кошіцї II]], [[Окрес Кошіцї III]], [[Окрес Кошіцї IV]], [[Окрес Кошіцї-околіця]], [[Окрес Крупіна]], [[Окрес Левіцї]], [[Окрес Ліптовскый Мікулаш]], [[Окрес Лученєц]], [[Окрес Малацькы]], [[Окрес Мартін]], [[Окрес Миява]], [[Окрес Наместово]], [[Окрес Нїтра]], [[Окрес Нове Место над Вагом]], [[Окрес Партізаньске]], [[Окрес Пезінок]], [[Окрес Пєщаны]], [[Окрес Поважска Бістріця]], [[Окрес Полтар]], [[Окрес Попрад]], [[Окрес Прєвідза]], [[Окрес Пухов]], [[Окрес Ревуця]], [[Окрес Рімавска Собота]], [[Окрес Ружомберок]], [[Окрес Сенець]], [[Окрес Скаліця]], [[Окрес Тврдошін]], [[Окрес Топольчаны]], [[Окрес Тренчін]], [[Окрес Турчаньскы Тепліцї]], [[Окрес Чадця]], [[Окрес Шаля]], [[Банскобыстріцькый край]], [[Братїславскый край]], [[Жіліньскый край]], [[Тырнавскый край]], [[Тренчаньскый край]] # населені пункты Украйины: [[Арсеновичі]], [[Байківцї]], [[Батурин]], [[Бахів]], [[Бискӯв]], [[Битень]], [[Білашів]], [[Білин]], [[Біляковка]], [[Бойкы (Сумська Область)]], [[Борщівка]], [[Бруховичі]], [[Будище]], [[Буркут (Украйина)]], [[Великый Порськ]], [[Велицьк]], [[Верба (Дубеньскый район)]], [[Вербка]], [[Вівчицьк]], [[Відродженя (Покровськый район)]], [[Вінницькі Хуторы]], [[Віпчоє]], [[Высші Лубянкы]], [[Волова (Верховинськый район)]], [[Волошкы]], [[Воля (Ковельскый район)]], [[Воля-Ковельська]], [[Воля-Любитівська]], [[Ворона (Ковельскый район)]], [[Гаёвоє (Кропивницькый район)]], [[Гішин]], [[Голобы]], [[Гончій Брід]], [[Городище]], [[Горохів]], [[Горуцька]], [[Гредькы]], [[Гривяткы]], [[Грынява]], [[Грушівка (Ковельскый район)]], [[Гулівка]], [[Дарівка (Ковельскый район)]], [[Діброва (Ковельскый район)]], [[Дмитрӯвка (Горловськый район)]], [[Добровеличковка]], [[Довгоносы]], [[Довжа́нськ]], [[Доротище]], [[Дроздны]], [[Дубове (Ковельскый район)]], [[Дулова Вес]], [[Жытомир]], [[Жмудче]], [[Завадка (Самбӯрьскый район)]], [[Запоріжя]], [[Зарічноє (Стрыйськый район)]], [[Зарічя]], [[Заячівка]], [[Згары]], [[Зелена]], [[Зелена (Дністровськый район)]], [[Зимно]], [[Зубриця]], [[Ивановці (Дністровськый район)]], [[Іванівка]], [[Кадіївка]], [[Калинівка]], [[Калиновник]], [[Калуш]], [[Калюс (Украйина)]], [[Камянець-Подольскый]], [[Камяньске]], [[Кашівка]], [[Ківерцї]], [[Клехӯвка]], [[Кобакы]], [[Кобасна (село)]], [[Кобылы (окрес Бардеёв)]], [[Ковель]], [[Козаковка (Болеховська вароська рада)]], [[Козлиничі]], [[Колодниця]], [[Колодяжне]], [[Коломыя]], [[Копачі]], [[Коростень]], [[Костопӱль]], [[Костянтинівка]], [[Кошмак]], [[Краматорьск]], [[Красноїльськ]], [[Красноволя]], [[Краснодубя]], [[Кременчук]], [[Кривлин]], [[Кривый Ріг]], [[Кричевичі]], [[Кропивницькый]], [[Кругель]], [[Крушинка]], [[Крынкы (Херсоньска область)]], [[Кухары]], [[Кухче]], [[Лапны]], [[Летичӱв]], [[Лиман]], [[Липа (Калуськый район)]], [[Лисичаньск]], [[Лімна]], [[Ломачанка]], [[Лопушня (Ивано-Франкӱвська область)]], [[Луганьск]], [[Лужкы (Калуськый район)]], [[Луківка]], [[Луцьк]], [[Любитів]], [[Люблинець]], [[Любомль]], [[Любче]], [[Майдан (Ковельскый район)]], [[Макіївка]], [[Максимець]], [[Малый Порськ]], [[Малый Тартолц (село)]], [[Малый Узинь]], [[Маріуполь]], [[Маръянівка]], [[Межовоє (Покровськый район)]], [[Мелітополь]], [[Мельниця]], [[Миколаїв]], [[Мирин]], [[Мислина]], [[Мізоч]], [[Мыта]], [[Мощена]], [[Ніжин]], [[Німшин]], [[Нїкополь]], [[Нововолиньск]], [[Новы Кошары]], [[Новый Мосир]], [[Нужель]], [[Облапы]], [[Одеса]], [[Озерне]], [[Олександрія]], [[Орява]], [[Очеретино]], [[Павлоград]], [[Панка]], [[Партізаньске (Україна)]], [[Первомайськ]], [[Перевалы]], [[Переможноє (Львӱвська область)]], [[Перковичі]], [[Підлїсы]], [[Підріжя]], [[Пісочне]], [[Пістинь]], [[Поворськ]], [[Погінькы]], [[Покровск]], [[Полтава]], [[По̄ляна (Самбӯрськый район)]], [[Поповичі]], [[Прилукы]], [[Пудпӯльноє]], [[Путила]], [[Радошин]], [[Рожище]], [[Рокытниця]], [[Рубіжне]], [[Рудка-Мириньска]], [[Самар]], [[Сарата (Чернівецька область)]], [[Свидникы]], [[Світле]], [[Селище (Звенигородьскый район)]], [[Селідово]], [[Сергії]], [[Ситовичі]], [[Сільце]], [[Сїверьскодонецьк]], [[Скулин]], [[Словяньск]], [[Смереків]], [[Смига]], [[Сміла]], [[Соледар]], [[Соленоє (Покровськый район)]], [[Солотвин]], [[Сопот]], [[Стары Кошары]], [[Старый Мосир]], [[Старомлиновка]], [[Стеблї]], [[Стрілецькоє (Яворовскый район)]], [[Стрый (город)]], [[Суботӯв]], [[Тернопіль]], [[Тойкут]], [[Троянда (село)]], [[Турійськ]], [[Удобноє (Украйина)]], [[Углы]], [[Украйинськоє (Хмільницькый район)]], [[Умань]], [[Устилуг]], [[Уховецьк]], [[Херсон]], [[Хітарь]], [[Хмельницькый]], [[Хрустальный]], [[Цвітова (Калуськый район)]], [[Черемошне]], [[Черкасы]], [[Черкасы (Ковельскый район)]], [[Чернівцї]], [[Чернїгів]], [[Чистякове]], [[Шептіцькый]], [[Шкурат]], [[Шостка]], [[Ясінь (село)]] # районы, области Украйины: [[Біляївськый район (Одеська область)]], [[Выжницькый район]], [[Володимирьскый район]], [[Горохівскый район]], [[Донецькый район]], [[Калуськый район]], [[Камінь-Кашырскый район]], [[Ківерцівскый район]], [[Ковельскый район]], [[Кременецькый раён]], [[Локачиньскый район]], [[Луцькый район]], [[Луцькый район (1940—2020)]], [[Любешівскый район]], [[Любомльскый район]], [[Маневицькый район]], [[Ніжинськый район]], [[Ратнівскый район]], [[Ровненськый район]], [[Рожищеньскый район]], [[Старовижівскый район]], [[Сумськый район (1923—2020)]], [[Турійскый район]], [[Херсонськый район]], [[Хотинськый район]], [[Чернівецькый район]], [[Чернігӱвськый район]], [[Шацькый район]], [[Яворівскый раён]], [[Жытомирьска область]], [[Запорізька область]], [[Ивано-Франкӱвська область]], [[Кіровоградьска область]], [[Луганьска область]], [[Миколаївска область]], [[Полтавска область]], [[Рівненьска область]], [[Сумска область]], [[Тернопільска область]], [[Харьковска область]], [[Херсоньска область]], [[Хмельницька область]], [[Черкаска область]], [[Чернівецька область]], [[Чернїгівска область]] # населені пункты инде на світі: [[Берегы (повіт Татраньскый)]], [[Білкіно]], [[Быстриця (варош)]], [[Боратинець Руські]], [[Бразавіль]], [[Бӯзінґен-ам-Гохрин]], [[Валя-Сяке (Сатмар)]], [[Варош (село)]], [[Вау (Южный Судан)]], [[Вая (варош)]], [[Велика (Чорна Гора)]], [[Великоє Солдатьскоє]], [[Веліко Тьрново]], [[Вера]], [[Вестфілд (Вісконсин)]], [[Винковачки Бановци]], [[Вирьхньый Віков]], [[Вірово]], [[Войшкі]], [[Вулканешты (варош)]], [[Габош]], [[Герінґсдорф]], [[Главный град Подґориця]], [[Годишево]], [[Голубля]], [[Голя (повіт Біла Пудляська)]], [[Городець]], [[Городіськ]], [[Грабарка]], [[Грабово (Томпоєвци)]], [[Грабувець]], [[Гусине]], [[Гусине (община)]], [[Ґданьск]], [[Ґолдап]], [[Ґруйиць]], [[Дивосело]], [[Донгхой]], [[Дравастара]], [[Дрельє]], [[Дрокія]], [[Дунай (Тверьска область)]], [[Енч]], [[Ерфурт]], [[Ефориє Норд]], [[Жерчици]], [[Завикі]], [[Заґреб]], [[Зеніця]], [[Злынка (Росія)]], [[Знаменськоє (Чечня)]], [[Ильїч (Темрюцькый район)]], [[Йеріхон]], [[Кагіра]], [[Кайла (Румыния)]], [[Канюкі]], [[Капске Місто]], [[Караджічево]], [[Каракалпакстан (варощик)]], [[Катрун]], [[Кедайняй]], [[Керестур]], [[Кишинёв (муніципій)]], [[Кіншаса]], [[Кіров (Гомельська область)]], [[Кіш (Хормозган)]], [[Климово (Брянська область)]], [[Кнорыды]], [[Кодань]], [[Кожаны (Подляшье)]], [[Колорадо-Спрінґс]], [[Колут]], [[Кольчин (Люблінськоє Воєводство)]], [[Корека]], [[Короґ]], [[Косово Руське]], [[Костёва]], [[Котор (община)]], [[Краёва]], [[Краков]], [[Круче]], [[Кстово]], [[Курыціба]], [[Курьск]], [[Леово]], [[Лисово]], [[Ліпско]], [[Ліхтенштейні]], [[Лорев]], [[Лугачовіці]], [[Любанішта]], [[Любінь (Люблінськоє воєводство)]], [[Макаркі]], [[Маркушица]], [[Маруа]], [[Меджуречье (Рудо)]], [[Мельник]], [[Меммінґен]], [[Мессіна]], [[Метех]], [[Мичків]], [[Мірошовиці]], [[Мнихів]], [[Мокроє (Пудляшшя)]], [[Мотоль]], [[Мукачово (Башкортостан)]] (+ [[Мукачово (значеня)]]), [[Мурино (Ленінградьска область)]], [[Муром]], [[Найробі]], [[Намӱр]], [[Наройкі]], [[Негославци]], [[Неґловиці]], [[Неґотін (Сербія)]], [[Недзиця]], [[Недзиця-Замок]], [[Несвіжь (Білорусь)]], [[Неум (община)]], [[Нижнїй Новгород]], [[Нікозія]], [[Ніш]], [[Нова Ястрябка]], [[Новый Бор]], [[Нурець]], [[Ньїрьлуґош]], [[Обуда (Будапешт)]], [[Ондриянкі]], [[Орша]], [[Осло]], [[Острово]], [[Павлы]], [[Пама]], [[Паріж]], [[Пачетин]], [[Пенза]], [[Первомайськ (Росія)]], [[Перно]], [[Персенеж]], [[Пётровіце]], [[Подґоріца]], [[Полошково]], [[Посада Рыботицька]], [[Приморьск (Калінінґрадьска область)]], [[Приполярный]], [[Провідєнія]], [[Прошовиці]], [[Пудхащовый (сільськоє поселеня Кубань)]], [[Пустоє (хутор)]], [[Райськ]], [[Ріксґрансен]], [[Рогавка]], [[Рогово]], [[Ропчиці]], [[Румынешті (Ботошань)]], [[Руськоє Порічноє]], [[Рухну (село)]], [[Рыболы]], [[Сібінь]], [[Сабадсалаш]], [[Савіце Руськє]], [[Сатмарчеке]], [[Світлогорськ (Гомельська область)]], [[Сент-Пол (Аляска)]], [[Серочин]], [[Силиго]], [[Синеморец]], [[Сызрань]], [[Слохі]], [[Смоленьск]], [[Софія]], [[Сріємске Лазе]], [[Стара Корнiця]], [[Старе Село]], [[Старый Оскiл]], [[Сток Руські]], [[Сукобін]], [[Сукпак]], [[Сутоморе]], [[Такош (село)]], [[Тарпа]], [[Тегеран]], [[Телеханы]], [[Телушкi]], [[Темір (варош)]], [[Тірана]], [[Тісауйварош]], [[Тіхвін]], [[Топілець]], [[Торсгавн]], [[Тростянка]], [[Трпіня]], [[Туймазы]], [[Туркменобад]], [[Тюмень]], [[Угерськоє Градіштє]], [[Ӱйрек]], [[Улцинь]], [[Улцинь (община)]], [[Уральськ]], [[Ушка (село)]], [[Феріче (Бігор)]], [[Фоча (субреґіон)]], [[Фрамнас (Норрботен)]], [[Ханты-Мансійськ]], [[Харъяга (селище)]], [[Хащі (Польска)]], [[Хеб]], [[Хохлы (Орловська область)]], [[Хошимин]], [[Цвылёво (село)]], [[Цун]], [[Чаковци]], [[Черевкі]], [[Чобанка]], [[Чорна Веліка]], [[Чорна Середня]], [[Чорна Церьковна]], [[Чоснувка]], [[Чреба]], [[Шарлотта Амалія]], [[Шанґгай]], [[Шверін]], [[Шымкент]], [[Шладмінґ]], [[Штрібро]], [[Ягуштово]], [[Ялова (Турція)]], [[Яналіф (село)]], [[Ярослав (варош)]], [[Ярославль]], [[Ярчӯв]], [[Ясло]] # другі адміністративні єдиниці: [[Край Блекiнге]], [[Край Гавлеборг]], [[Край Готланд]], [[Край Даларна]], [[Край Кальмар]], [[Край Кроноберг]], [[Край Норботтен]], [[Край Сконе]], [[Край Халланд]], [[Край Штокголм]], [[Гомельська область]], [[Гродненська область]], [[Ґолдапскый Повіт]], [[Карачаєво-Черкесія]], [[Комі-Пермяцькый округ]], [[Костанайська область]], [[Курська область]], [[Кустендільска область]], [[Кызылордынська область]], [[Лодзькоє воєводство]], [[Мангыстауська область]], [[Мінська область]], [[Модрушско-Фиумска Жупа]], [[Московська ґубернія]], [[Нормандія]], [[Общины Чорной Горы]], [[Округ Рашка]], [[Округ Ряшӯв]], [[Перемышльскый повіт]], [[Перніцька область]], [[Псковська область]], [[Райнланд-Фалц]], [[Републіка Абхазія]], [[Републіка Адыґея]], [[Републіка Алтай]], [[Републіка Бурятія]], [[Републіка Даґестан]], [[Републіка Калмыкія]], [[Реґіон Чубу]], [[Реґіони Мадярщини]], [[Сабольч-Сатмар-Береґ]], [[Саксен-Ваймар]], [[Сасько-Ангалт]], [[Севернє Поріня-Вестфалія]], [[Угерскоє Градіштє (окрес)]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Дуже м вдячный за таку монументалну роботу! Даякоє такоє харіня, хоть само собов не натулько ґенералноє, мав єм на гадці щи у своюй проґрамі в кандидатурі на адміністраторську позицію. Ипен моя ідея ся збулша ограничовала куртыми, неінформативными вадь невікіпедичными статями за поселеня, перекопіровані з украйинської Вікіпедії без держаня стандартув Вікіпедії, айбо сесе сто раз май ліпша понука. :Хоть на першый позур исе ся видит радикалным ступляйом, айбо в довгострочнуй перспективі вун безсомнівно буде на хосен. Ліпше мати менше статий, айбо высокої кваліты ги ворох стыржнюв и, перебачте, смітя. :Маву лиш єдну пропозицію за сесь испис: вижу, ож до нього трафили статі за [[Краков|Кракув]], [[Лайпціґ]], [[Мнихів|Мінхен]], [[Паріж]], [[Софія|Софію]], [[Тегеран]] и [[Тірана|Тірану]]; за мене тото доста важні вароші (а подакотрі з них щи й столиці и скорше всього сут у исписови „статий, котрі бы мала мати кажджа Вікіпедія“), котрі бым пропоновав вмісто стираня уліпшити&nbsp;— хоть бы піціцько, вбы ся не пудняла рука їх утерти гет. Пару такых варошув уже ми ся дало „утягнути“ (з майсвіжого тото, наприклад, [[Соул]]). Много часу бы, думаву, не взяло, айбо вартало бы того. Узяв бым ся за них даже лично. :А попри йсе&nbsp;— цілком пуддержуву. <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:51, 23 октобра 2026 (CEST) ::(Пропустив єм ищи [[Шанґгай]].) <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 3px;padding:3px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:55, 23 октобра 2026 (CEST) == Русинська література (36) == Сесі статі бы мали описовати книгы, айбо посправді подают лиш рудиментарні дані, наприклад: {{Цитат|'''Азбукарня''' - книга поезії про дїти і молодеж од Штефана Сухого. Выдана в роцї 1994.}} Розширив им [[Зелена фатаморґана|єдну сяку статю]], за котру мож было найти критичні матеріалы. За другі книгы ми ся нич не дало доглядати. Докі не є можности написати окремі повноцінні статі, доста буде того, ож сесі титулы з роками выданя названі у біоґрафіях їх авторув, а зато пропоную сякі «вічні стыржні» закрыти. : [[Азбукарня]], [[Аспірін]], [[Аура (книга поезії)]], [[Байкарёвы думы]], [[Байкы-забавляйкы]], [[Бескидьскы співы]], [[Венец стихотворений]], [[Гуслї з явора]], [[Енді сідать на машыну вічности]], [[Єдно виданіє]], [[Жменї родной землї]], [[Квіткы з моёй загородкы]], [[Мамо куп мі книжку]], [[Манна і оскомина]], [[Молитва русина]], [[Мудрость жывота]], [[Не ганьб ся, Русине!]], [[О камюньскых майстрах]], [[Пасхальный дар]], [[Песник для маковецкой руской детви]], [[Під русиньскым небом]], [[Після дождя — сонце]], [[Приповідкова лучка]], [[Русине, віруй!]], [[Русиньскы арабескы]], [[Русиньскый співник]], [[Сад русинської поезії]], [[Слон на Кычарї]], [[Сповідь Русина]], [[Тямте нас!]], [[Цукрикы з материнськов наповнянков]], [[Юрковы пригоды]], [[Як біда Русинів з дому выганяла]], [[Як Руснакы релаксують]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Аж в ушыткых авторув у статях уже сут споминкы за йсі вытворы, та не вижу причины не пуддержати стираня сих стыржнюв. Булшина з сих видав щи й висят уд самого выхода русинської Вікіпедії з Інкубатора… <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:32, 23 октобра 2026 (CEST) == Чеперушкы (44) == Чеперушкы бы ся мали хосновати там, де ''на Русинськуй Вікіпедії'' (не на Украйинськуй!) є дакулько статий из близкыми назвами. Зато пропоную стерти: # чеперушкы, де є лем єден живый мотузок (авадь ни єдного); часто сесе фактично словникові статі, айбо [[:en:WP:WINAD|Вікіпедія не є словник]]: [[Боб (значеня)]], [[Бусхьаки]], [[Документ]], [[Документація]], [[Жарновець]], [[Жилїзный Хрест (значеня)]], [[Круглый (значеня)]], [[Лексикон (чеперушка)]], [[Ліхтенштайн (значіня)]], [[Марс (чеперушка)]], [[Нео]], [[Николай II.]], [[Палестина (чеперушка)]], [[Паралела (чеперушка)]], [[Подґоріца (чеперушка)]], [[Поліморфізм]], [[Постіль (значеня)]], [[Продукція]], [[Руда (значеня)]], [[Склад (значеня)]], [[Словеньско (чеперушка)]], [[Схізма (чеперушка)]], [[Тайван (чеперушка)]], [[Телевізія]], [[Торкы (значеня)]], [[Транспорт]], [[Турі]], [[Украйина (значеня)]], [[Форд]], [[Час (значеня)]], [[Шаш (значеня)]], [[Шаян (значеня)]], [[Юпітер (чеперушка)]], [[Яналіф]], [[Ґрадус (чеперушка)]] # спискы біоґрафій из єдным имньом вадь фамілійов; туй ліпше схосновати гляданя вадь функцію [[Шпеціална:Покажчик за початком назви|Вшыткы сторінкы з початком назв]], а сякі титулы мают подавати інформацію за само имня/фамілію: [[Джон]], [[Евгений]], [[Иван]], [[Йоанн]], [[Йоганн]], [[Николай]], [[Павел]], [[Петер]], [[Поливка]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Як и з другыма двома понуками&nbsp;— маєте мою повну пудпору тай кооперацію. <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:52, 23 октобра 2026 (CEST) __NEWSECTIONLINK__ [[Катеґорія:Вікіпедія]] == Біоґрафічні стыржні (75+) == Додатком ид другым номінаціям бым ищи подав сякі біоґрафічні стыржні, котрі ся за рокы не розвинули до повноцінных статий: : [[Basshunter]], [[Александер Тарасов]], [[Алі Ібн Якхъя]], [[Андре Ґоміс]], [[Андрес Інієста]], [[Валерій Леонтьев]], [[Гєшем Наджафзадє]], [[Ґарет Бейл]], [[Ґеорґ Фрідріх Гендел]], [[Дашгын Ґюльмамедов]], [[Деніс Суарез]], [[Дербак Володимир]], [[Джон Бонем]], [[Дідик, Микула Анатолович]], [[Емiнем]], [[Еріх Муравскый]], [[Жерард Деулофеу]], [[Жерард Піке]], [[Жорді Алба]], [[Иско]], [[Іван Ракітіч]], [[Лаура Алонсо Падін]], [[Ліонел Месі]], [[Луіс Алберто Суарез]], [[Лукас Дінь]], [[Макс Штірнер]], [[Марк-Андре тер Штеґен]], [[Мартін Гавелка]], [[Матео Ковачич]], [[Микола Лисенко]], [[Микулаш Дзурінда]], [[Міґель де Сервантес]], [[Наґіб Магфуз]], [[Настя Ивлєєва]], [[Начо (фотбаліста)]], [[Нелсон Семедо]], [[Ніл Армстронґ]], [[Павло Маскалик]], [[Павол Пенкса]], [[Паулінё]], [[Пауль Станґ]], [[Петер Пучек]], [[Петро Михайлович Кралюк]], [[Петро Оґірко]], [[Понтий Пилат]], [[Публій Овідій Насо]], [[Райми, Али]], [[Рафаель Алькантара]], [[Роза Луксембурґ]], [[Сара Бернар]], [[Святослав I. Іґоревіч]], [[Сергій Татусяк]], [[Серґей Прокудин-Ґорский]], [[Серхіо Бускетс]], [[Серхіо Рамос]], [[Сімеон II]], [[Сінан]], [[Стенлі Кубрік]], [[Сулейман Пышный]], [[Тарас Шевченко]], [[Тім Бернерс-Лі]], [[Тoшірo Міфунe]], [[Умм Кулсум]], [[Усман Дембеле]], [[Федеріко Фелліні]], [[Федор Івановіч Тютчєв]], [[Ференц Пушкаш]], [[Фернан Маґеллан]], [[Фішер, Елза]], [[Франсіско Ґойя]], [[Франсуа Олланд]], [[Франц Боас]], [[Френк Ллойд Райт]], [[Фрідріх Ніцше]], [[Хавієр Маскерано]], [[Шарл де Ґолл]], [[Чанакя]], [[Ян Муха (1982)]] @[[Хоснователь:Eurohunter|Eurohunter]] вижу, ож вы активно редаґуєте статю за Basshunter’а, айбо ци плануєте написати булше до біоґрафії? [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:36, 23 октобра 2026 (CEST) : @[[Хоснователь:Engelseziekte|Хоснователь]] I could try to add something. Would you help with translations? [[Хоснователь:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Діскузія з хоснователём:Eurohunter|діскусія]]) 16:54, 23 октобра 2026 (CEST) ::I could help with that. Even a short sourced overview would be sufficient. [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:58, 23 октобра 2026 (CEST) == Стыржні за земле- и народопис (100+) == Ищи єден додаток ид номінаціям — стыржні из ушилиякых областий фізичної, културної ґеоґрафії, етнолоґії: # фізична ґеоґрафія: [[Адршпашскы скалы]], [[Андаліeн]], [[Балканіды]], [[Бамако]], [[Білоґрадчіцке скалне місто]], [[Біoбіo (ріка)]], [[Быстрый (приток Боржавы)]], [[Блудны скалы]], [[Божы очі]], [[Божый міст]], [[Великы озера]], [[Вигорлат (верх)]], [[Ворота до пекла]], [[Ганё (острӱв)]], [[Грон (ріка)]], [[Ґуаятірі]][[Деветашка яскыня]], [[Думен (гора)]], [[Ірьске море]], [[Калабрія]], [[Калагарі]], [[Камінны грибы]], [[Каракум]], [[Карібске море]], [[Карськоє море]], [[Каспіцьке море]], [[Керкена]], [[Кілва (острӱв)]], [[Кратер]], [[Кюрасао]], [[Лазещина (ріка)]], [[Лядова (ріка)]], [[Міссісіпі (ріка)]], [[Марта-Марґаріта (остров)]], [[Мелницькы піраміды]], [[Мурава (ріка)]], [[Нєва]], [[Ніл]], [[Нішава (ріка)]], [[Ніґер (ріка)]], [[Низкы Бескиды]], [[Ослава]], [[Остров Мен]], [[Параґвай (ріка)]] + [[Параґвай (чеперушка)]]), [[Побиты каміня]], [[Поріча]], [[Порт]], [[Праховскы скалы]], [[Припять (ріка)]] + [[Припять]] (чеперушка), [[Ропа (ріка)]], [[Сасьска Швейцарія]], [[Северный Опасный Риф]], [[Сейна]], [[Скалисты горы]], [[Стобскы піраміды]], [[Сульовскы скалы]], [[Тібет]], [[Фіньскый залив]], [[Фаєрьскы островы]], [[Фрушка гора]], [[Халкідікі]], [[Чорне море]], [[Ясьолка]] # реґіоны: [[Буджак]], [[Ґібралтар]], [[Ґмина]], [[Дубай (емірат)]], [[Емірат]], [[Западна Европа]], [[Країна]], [[Лабірщіна]], [[Мараморош (реґіон)]], [[Марз]], [[Область]], [[Покутя]], [[Прекмуря]], [[Реґіон]], [[Середня Африка]], [[Слобожанщіна]], [[Феццан]], [[Шкандінавія]], [[Южна Африка (реґіон)]] # народы (вкл. історичных): [[Болгары у Росії]], [[Галомачі]], [[Ґрузіны]], [[Зулкадары]], [[Мапуче]], [[Молдаване]], [[Монґолы]], [[Осы (племня)]], [[Поморяны (народ)]], [[Сибирськый старожительскый народ]], [[Слобожане]], [[Словакы]], [[Сотаци]], [[Торкы]], [[Туранци]], [[Украйинці у Туркменістанови]], [[Циґане]], [[Чалдоны]], [[Черезпеняны]], [[Чехы (племня)]], # языкы: [[Абау]], [[Абхазьскый язык]], [[Албаньскый язык]], [[Апма]], [[Ґрецькый алфавіт]], [[Комі-пермяцькый язык]], [[Корейскый язык]], [[Лідневі]], [[Литовскый язык]], [[Монґольскый язык]], [[Нижнёлужіцькый язык]], [[Перзьскый язык]], [[Сибирськый говур]], [[Словіньскый язык]], [[Тамільскый язык]], [[Турецькый язык]], [[Уралскы языкы]], [[Чеськый алфавіт]], [[Шкандінавскы языкы]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:56, 23 октобра 2026 (CEST) :Узяв бым ся май пак переробити подакотрі статі за языкы, айбо уже м си набрав тых дакулько варошув, та пуддержуву стираня сих стыржнюв, а в близкуй будучности, надіву ся, подарит ми ся котрісь из них нормално переписати заново. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:38, 23 октобра 2026 (CEST) == Стыржні за історію (28) == Ищи бым хотів номіновати аналоґічні „вічні стыржні“ з области історії: : [[Битка коло Гуменного]], [[Ґедиміновичі]], [[Ґенералноє Ґубернаторство (Німицько)]], [[Доба]], [[Єттішар]], [[Князь Лаборець]], [[Краины Осѣ]], [[Кубанська Рада]], [[Молдавскый Гусарскый Полк]], [[Німицька инвазия у Люксембурґ]], [[Народы моря]], [[Норік]], [[Орда]], [[Парціум]], [[Пудкарпатьска краёва орґанізація КПЧ]], [[Ракоці]], [[Рейхспрезидент]], [[Република Жулияна]], [[Род Сас]], [[Російска імперія]], [[Список кралїв Кенту]], [[Серьбско-косовска кріза (2022)]], [[Словеньска Советьска Републіка]], [[Стратклайд]], [[Татарьскы удары]], [[Третє болгарьске царьство]], [[УПА-Запад]], [[Холодна война]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 17:07, 23 октобра 2026 (CEST) :Аналоґічно м за. Так ми ся видит, ож кобы котрісь из сих статий были реално жадані, їх бы кось у будучности переробив и ''парадно'' написав, а в днешньому виді вни лиш будут висіти й дале. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:37, 23 октобра 2026 (CEST) :Номіновав єм ищи [[Срібна земля. Хроніка Карпатської України 1919-1939]], видав сюды запарує майліпше. Тоже „вічный“ стыржень, тоже лиш майбазова інформація на пару речінь. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:50, 26 октобра 2026 (CET) == Стыржні за спорт (27) == Номіную нову партію стыржнюв на спортивну тематику. Усі дают лиш рудиментарну інформацію. [[АФК Аякс]], [[ГК Кошыцї]], [[Говерла (футбольный клуб)]], [[Ґолф]], [[Ґрендслем (теніс)]], [[Дôпінг]], [[КР Рейкьявик]], [[Леґія Варшава]], [[Майстровска Ліґа УЕФА]], [[Мальдівы на літньых дітвацькых Олімпійськых играх 2014]], [[Сінь славы словеньского гокея]], [[Сістема Коле]], [[Сіціліанська защита]], [[Середнёевропскый погар]], [[Славія Прага]], [[УЕФА]], [[ФК Бухара]], [[ФК Вадуц]], [[ФК Динамо Київ]], [[ФК Евертон]], [[ФК Колрейн]], [[ФК Монако]], [[ФК Порто]], [[ФК Проґрес]], [[ФК Ружомберок]], [[ФК Ювентус]], [[Фотбалова федерація Косова]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 18:55, 25 октобра 2026 (CET) == Стыржні за буквы кирилиці (23) == У булшины не є ниякого хосенного умісту, дакулько другых ся лишили на стадії недорозвинутого стыржня. [[А]], [[Б]], [[В]], [[Г]], [[Д]], [[Е]], [[Ж]], [[З]], [[И]], [[О]], [[Р]], [[С (кирилиця)]], [[С́]], [[Т]], [[У]], [[Ъ]], [[Ь]], [[Ю]], [[Ѣ]], [[Ѽ]], [[Ґ]], [[Ӥ]], [[Ӱ (кирилиця)]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 18:59, 25 октобра 2026 (CET) :За мене при масштабі русинської Вікіпедії варта раз уліпшити статю за [[кіріліця|кирилицю]] в общому, а пак уже ся брати за окремі буквы. Но тай само собов тото не мали бы быти стыржні. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:32, 25 октобра 2026 (CET) ::При слові, май пак, як докунчу з важными варошами, годен буду поглядати файні жерела на статю за кирилицю. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:33, 25 октобра 2026 (CET) == Брест == [[Брест]]&nbsp;— препаскудної кваліты статя. Жерел по факту не є, айбо накладено лишньых цітовалных муструв так, ож сторунка рябит технічными хыбами. Булшинов обсягу быв перекопірованый из другого ресурса украйинськоязычный текст (ник. історію редаґовань статі), а почти весь русинськоязычный текст написаный из хыбами и скорше всього з власным изглядованьом. Пропонуву стерти. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:30, 26 октобра 2026 (CET) == Чорногорці у Републіці Сербськӱв == [[Чорногорці у Републіці Сербськӱв]] — практично не є ниякої хосенної прозы, а тота, котра є, написана з нарушіньом правил проєкта. Спозад тематикы скорше всього ся иншак обстане такым кылавым стыржньом ищи на довгый час. Подаву на стертя. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:22, 26 октобра 2026 (CET) :Актуално? [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 21:45, 26 октобра 2026 (CET) rxilaigbljkvqqlf6rupbyc6haquc27 175492 175467 2026-10-27T00:43:42Z Flipdot 23893 /* Чорногорці у Републіці Сербськӱв */ Відповідь 175492 wikitext text/x-wiki == Статї на переписаня == Выберам сі наслїдуючі статї, котры буду переписовати в першім рядї: [[Битка коло Гуменного]], [[Доба]], [[Князь Лаборець]], [[Краины Осѣ]], [[Російска імперія]], [[Серьбско-косовска кріза (2022)]], [[Словеньска Советьска Републіка]], [[УПА-Запад]], [[Холодна война]], [[Абхазьскый язык]], [[Албаньскый язык]], [[Корейскый язык]], [[Литовскый язык]], [[Монґольскый язык]], [[Нижнёлужіцькый язык]], [[Перзьскый язык]], [[Словіньскый язык]], [[Турецькый язык]], [[Тібет]], [[Країна]], [[Марз]], [[Область]], [[Николай II.]], [[Палестина (чеперушка)]], [[Подґоріца (чеперушка)]], [[Словеньско (чеперушка)]], [[Схізма (чеперушка)]], [[Тайван (чеперушка)]], [[Яналіф]], [[Шептіцькый]], [[Луцькый район]], [[Луцькый район (1940—2020)]], [[Яворівскый раён]], [[Андора ла Веля]], [[Подґоріца]], [[Яналіф (село)]], [[Стрый (город)]], [[Гуцульске повстаня на Різдво 1919]], [[Список десятьроч]], [[Нео]], [[Отець]], [[Кустендільска область]], [[Перніцька область]], [[О]], [[Р]], [[И]], [[Ъ]], [[З]], [[Ж]], [[Параґвай (ріка)]], [[Параґвай (чеперушка)]], [[Лиман]], [[Г]], [[В]], [[Б]]. Статї хоснователя [[User:Fadssdssd|Fadssdssd]] під моїм покровительством: [[Кіш (Хормозган)]], [[Курьск]].--[[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 12:56, 24 октобра 2026 (CEST) :Прилучаву ся ид темі переписаня статий: :[[Малацкы]], [[Надькапош]], [[Земплінські Гамры]], [[Добровеличковка]], [[Кишинёв (муніципій)]], [[Сільце (Закарпатська область)|Сільце]], [[Мінська область]], [[Руськоє Порічноє]], [[Чорногорци у Републіці Серьбскӯв|Чорногорци у Републіці Серьбскӱв]], [[Катрун]]. Будуть переписані первым шором. [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 20:01, 24 октобра 2026 (CEST) == Населені пункты (800+) == Даколи ся туй масово удкрывали стыржні за усякі населені пункты з абсолутным мінімумом хосенної інформації. У окремых трафунках сесе была робота творцюв из інтересом ид специфічнуй темі (поз. [[:Катеґорія:Села Волиньской области]], [[:Катеґорія:Старорусиньскы села в Польску]] {{sic}} и так дале). Час уже указав, ож сякі стыржні ся так и лишают неінформативными. Зато пропоную стерти статі за населені пункты (и адм. єдиниці), де вадь подана лиш рудиментарна інформація, вадь сут иншакі признакы проблемної статі (а зато вна має малый шанс быти повноцінно розвинута), як напр. недотовмачені дарабы, хыбашні жерела и так дале. Не подаю туй статі за поселеня и адм. єдиниці у [[Карпатська Русь|Карпатськуй Руси]] — они бы ся щи мали выліпшити. # населені пункты Словакії: [[Баєров]], [[Баня (окрес Стропков)]], [[Бара]], [[Бартошовцї]], [[Батізовце]], [[Башковцї (окрес Гуменне)]], [[Бела над Цірохов]], [[Бертотовце]], [[Бзенов]], [[Блатна Полянка]], [[Блатны Реметы]], [[Боль]], [[Ботяни]], [[Брегов]], [[Брезов]], [[Бреков]], [[Брестов (окрес Гуменне)]], [[Брестов (окрес Пряшів)]], [[Бретеёвце]], [[Буцлованы]], [[Валаликы]], [[Ванішковцї]], [[Велика Лїсна]], [[Великы Ревіща]], [[Велька Ломнїца]], [[Велька Франкова]], [[Велькі Славков]], [[Велькі Слівнїк]], [[Велькі Шаріш]], [[Велькополя]], [[Віборна]], [[Відрнїк]], [[Вікартовце]], [[Вітяз (окрес Пряшів)]], [[Вітязовцї]], [[Вішна Шебастова]], [[Высокы Татры (місто)]], [[Вышнї Ладічковцї]], [[Вышнї Ружбахы]], [[Вышнїй Кручов]], [[Вышня Воля]], [[Влкова]], [[Влковце]], [[Войняні]], [[Врбов]], [[Гавка]], [[Гажлин]], [[Гай (окрес Кошиці-околиця)]], [[Галиґівцї]], [[Ганїска (окрес Пряшів)]], [[Ганковцї (окрес Бардеёв)]], [[Ганковцї (окрес Гуменне)]], [[Гаргай]], [[Гворка]], [[Гендріховце]], [[Гервартов]], [[Германовце]], [[Гертнік]], [[Гнїздне]], [[Гозелец]], [[Голумнїца]], [[Грабков]], [[Грабовець]], [[Грабовець над Лабірцём]], [[Градїско (окрес Кежмарок)]], [[Грановнїца]], [[Грань]], [[Гргов]], [[Грубов]], [[Гудцовцї]], [[Гунцовце]], [[Ґаболтів]], [[Ґаланта]], [[Ґановце]], [[Ґерлахов (окрес Попрад)]], [[Ґіралтівцї]], [[Ґреґоровце]], [[Демята]], [[Дръєновска Нова Вес]], [[Дубинне]], [[Жаковце]], [[Ждъяр]], [[Жегня]], [[Жіпов]], [[Жупчані]], [[Заборске]], [[Заградне]], [[Залесъє (окрес Кежмарок)]], [[Затїн]], [[Земплін (окрес Требішов)]], [[Земплінські Гамры]], [[Злата Баня]], [[Злате]], [[Капушані]], [[Карна]], [[Кветославов]], [[Кендїце]], [[Клюшов]], [[Колачков]], [[Комарно (Словеньско)]], [[Комаров (окрес Бардеёв)]], [[Копрівніця (окрес Бардеёв)]], [[Кохановцї (окрес Бардеёв)]], [[Коятїце (окрес Пряшів)]], [[Кріжова Вес]], [[Кріжовані]], [[Крісты]], [[Кудлівці]], [[Кукова]], [[Куріма (окрес Бардеёв)]], [[Кучін (окрес Бардеёв)]], [[Лада (окрес Пряшів)]], [[Ладмовце]], [[Лажані]], [[Лацкова]], [[Лелес]], [[Лемешані]], [[Ленартів]], [[Лендак]], [[Лесічек]], [[Лехнїца]], [[Ліпнїкі]], [[Ліптовска Тєплічка]], [[Лічартовце]], [[Ломнічка (окрес Стара Любовня)]], [[Лопухов]], [[Лугіня]], [[Лучівна (окрес Попрад)]], [[Лучіна]], [[Лучка (окрес Свідник)]], [[Любіша]], [[Люботїце]], [[Люботин]], [[Маєре (окрес Кежмарок)]], [[Мала Тырня]], [[Мала Франкова]], [[Малацкы]], [[Мале Тракани]], [[Малі Гореш]], [[Малі Каменец]], [[Малі Слівнїк]], [[Малі Шаріш]], [[Маліше]], [[Малый Славков]], [[Маргань]], [[Матьяшовце]], [[Медзані]], [[Меліата]], [[Менґусовце]], [[Местїско]], [[Мірковце]], [[Міхалкова (окрес Зволен)]], [[Млінїца (село)]], [[Млінчекі]], [[Мокролуг]], [[Мошуров]], [[Надькапош]], [[Нємцовцї (окрес Бардеёв)]], [[Нємцовце (окрес Пряшів)]], [[Нижнї Ружбахы]], [[Нова Лесна]], [[Нова Любовня]], [[Оборін]], [[Овчє]], [[Оградзаны]], [[Ольшавцї]], [[Ондрашовце]], [[Орїхова]], [[Осіков]], [[Остров (окрес Собранцї)]], [[Парховані]], [[Петровані]], [[Пєштяны]], [[Плавеч (окрес Стара Любовня)]], [[Плавніця]], [[Подгорані (окрес Кежмарок)]], [[Подгораны (окрес Пряшів)]], [[Подолинець]], [[Поляковцї]], [[Прібенік]], [[Проч]], [[Пушовце]], [[Радатїце]], [[Радома]], [[Ракусі (окрес Кежмарок)]], [[Раславіцї]], [[Рача]], [[Релёв]], [[Реметьскы Гамры]], [[Ріхвалд]], [[Рокіцані (окрес Пряшів)]], [[Рокытів коло Бардеёва]], [[Русовце]], [[Руська]], [[Свінїце]], [[Свінья]], [[Сватуш]], [[Свержов]], [[Света Марія (окрес Требішов)]], [[Светуше]], [[Світ (місто)]], [[Сеньяковце]], [[Словенска Вес]], [[Словеньска Волова]], [[Смілно]], [[Солнїчка (окрес Требішов)]], [[Спішска Бела]], [[Спішска Стара Весь]], [[Спішска Тепліця]], [[Спішске Быстре]], [[Спішскы Ганушовцї]], [[Спішскый Штявник]], [[Стара Лесна]], [[Стебницька Гута]], [[Стражне]], [[Странє под Татрамі]], [[Стуляны]], [[Суха Долїна]], [[Тарнов]], [[Татранска Яворіна]], [[Ташуля]], [[Тварожна (окрес Кежмарок)]], [[Теръяковце]], [[Тісінець]], [[Тырнава]], [[Топорец]], [[Трочаны]], [[Тугріна]], [[Тулчік]], [[Тураны над Ондавов]], [[Удавске]], [[Фінтїце]], [[Форбасы]], [[Фрічковцї]], [[Фрічовце]], [[Хмелёв]], [[Хмелёвец]], [[Хмельніця]], [[Хміньянска Нова Вес]], [[Хміньянске Якубовані]], [[Хміняні]], [[Цейков (окрес Требішов)]], [[Челёвце (окрес Пряшів)]], [[Червені Клаштор]], [[Червенїца]], [[Чергов]], [[Черна (Кошіцькый край)]], [[Черноє]], [[Чернохов]], [[Шаріська Поруба]], [[Шаріська Трстєна]], [[Шаріське Богдановце]], [[Швабовце]], [[Шіба]], [[Шіндльяр]], [[Шіроке]], [[Штвола]], [[Штєфановце (окрес Пряшів)]], [[Штрба]], [[Шунява]], [[Яблонь]], [[Янов (окрес Пряшів)]], [[Яновік]], [[Яновце (окрес Попрад)]], [[Яновцї]], [[Ясенів]] # окресы, краї Словакії: [[Окрес Бановцї над Бебравов]], [[Окрес Баньска Бістріця]], [[Окрес Баньска Штявніця]], [[Окрес Битча]], [[Окрес Братїслава I]], [[Окрес Братїслава II]], [[Окрес Братїслава III]], [[Окрес Братїслава IV]], [[Окрес Братїслава V]], [[Окрес Брезно]], [[Окрес Великый Кртіш]], [[Окрес Глоговець]], [[Окрес Ґаланта]], [[Окрес Детва]], [[Окрес Долный Кубін]], [[Окрес Дунайска Стреда]], [[Окрес Жарновіця]], [[Окрес Жіліна]], [[Окрес Жяр над Гроном]], [[Окрес Зволен]], [[Окрес Златї Моравцї]], [[Окрес Ілава]], [[Окрес Кисуцьке Нове Место]], [[Окрес Комарно]], [[Окрес Кошіцї I]], [[Окрес Кошіцї II]], [[Окрес Кошіцї III]], [[Окрес Кошіцї IV]], [[Окрес Кошіцї-околіця]], [[Окрес Крупіна]], [[Окрес Левіцї]], [[Окрес Ліптовскый Мікулаш]], [[Окрес Лученєц]], [[Окрес Малацькы]], [[Окрес Мартін]], [[Окрес Миява]], [[Окрес Наместово]], [[Окрес Нїтра]], [[Окрес Нове Место над Вагом]], [[Окрес Партізаньске]], [[Окрес Пезінок]], [[Окрес Пєщаны]], [[Окрес Поважска Бістріця]], [[Окрес Полтар]], [[Окрес Попрад]], [[Окрес Прєвідза]], [[Окрес Пухов]], [[Окрес Ревуця]], [[Окрес Рімавска Собота]], [[Окрес Ружомберок]], [[Окрес Сенець]], [[Окрес Скаліця]], [[Окрес Тврдошін]], [[Окрес Топольчаны]], [[Окрес Тренчін]], [[Окрес Турчаньскы Тепліцї]], [[Окрес Чадця]], [[Окрес Шаля]], [[Банскобыстріцькый край]], [[Братїславскый край]], [[Жіліньскый край]], [[Тырнавскый край]], [[Тренчаньскый край]] # населені пункты Украйины: [[Арсеновичі]], [[Байківцї]], [[Батурин]], [[Бахів]], [[Бискӯв]], [[Битень]], [[Білашів]], [[Білин]], [[Біляковка]], [[Бойкы (Сумська Область)]], [[Борщівка]], [[Бруховичі]], [[Будище]], [[Буркут (Украйина)]], [[Великый Порськ]], [[Велицьк]], [[Верба (Дубеньскый район)]], [[Вербка]], [[Вівчицьк]], [[Відродженя (Покровськый район)]], [[Вінницькі Хуторы]], [[Віпчоє]], [[Высші Лубянкы]], [[Волова (Верховинськый район)]], [[Волошкы]], [[Воля (Ковельскый район)]], [[Воля-Ковельська]], [[Воля-Любитівська]], [[Ворона (Ковельскый район)]], [[Гаёвоє (Кропивницькый район)]], [[Гішин]], [[Голобы]], [[Гончій Брід]], [[Городище]], [[Горохів]], [[Горуцька]], [[Гредькы]], [[Гривяткы]], [[Грынява]], [[Грушівка (Ковельскый район)]], [[Гулівка]], [[Дарівка (Ковельскый район)]], [[Діброва (Ковельскый район)]], [[Дмитрӯвка (Горловськый район)]], [[Добровеличковка]], [[Довгоносы]], [[Довжа́нськ]], [[Доротище]], [[Дроздны]], [[Дубове (Ковельскый район)]], [[Дулова Вес]], [[Жытомир]], [[Жмудче]], [[Завадка (Самбӯрьскый район)]], [[Запоріжя]], [[Зарічноє (Стрыйськый район)]], [[Зарічя]], [[Заячівка]], [[Згары]], [[Зелена]], [[Зелена (Дністровськый район)]], [[Зимно]], [[Зубриця]], [[Ивановці (Дністровськый район)]], [[Іванівка]], [[Кадіївка]], [[Калинівка]], [[Калиновник]], [[Калуш]], [[Калюс (Украйина)]], [[Камянець-Подольскый]], [[Камяньске]], [[Кашівка]], [[Ківерцї]], [[Клехӯвка]], [[Кобакы]], [[Кобасна (село)]], [[Кобылы (окрес Бардеёв)]], [[Ковель]], [[Козаковка (Болеховська вароська рада)]], [[Козлиничі]], [[Колодниця]], [[Колодяжне]], [[Коломыя]], [[Копачі]], [[Коростень]], [[Костопӱль]], [[Костянтинівка]], [[Кошмак]], [[Краматорьск]], [[Красноїльськ]], [[Красноволя]], [[Краснодубя]], [[Кременчук]], [[Кривлин]], [[Кривый Ріг]], [[Кричевичі]], [[Кропивницькый]], [[Кругель]], [[Крушинка]], [[Крынкы (Херсоньска область)]], [[Кухары]], [[Кухче]], [[Лапны]], [[Летичӱв]], [[Лиман]], [[Липа (Калуськый район)]], [[Лисичаньск]], [[Лімна]], [[Ломачанка]], [[Лопушня (Ивано-Франкӱвська область)]], [[Луганьск]], [[Лужкы (Калуськый район)]], [[Луківка]], [[Луцьк]], [[Любитів]], [[Люблинець]], [[Любомль]], [[Любче]], [[Майдан (Ковельскый район)]], [[Макіївка]], [[Максимець]], [[Малый Порськ]], [[Малый Тартолц (село)]], [[Малый Узинь]], [[Маріуполь]], [[Маръянівка]], [[Межовоє (Покровськый район)]], [[Мелітополь]], [[Мельниця]], [[Миколаїв]], [[Мирин]], [[Мислина]], [[Мізоч]], [[Мыта]], [[Мощена]], [[Ніжин]], [[Німшин]], [[Нїкополь]], [[Нововолиньск]], [[Новы Кошары]], [[Новый Мосир]], [[Нужель]], [[Облапы]], [[Одеса]], [[Озерне]], [[Олександрія]], [[Орява]], [[Очеретино]], [[Павлоград]], [[Панка]], [[Партізаньске (Україна)]], [[Первомайськ]], [[Перевалы]], [[Переможноє (Львӱвська область)]], [[Перковичі]], [[Підлїсы]], [[Підріжя]], [[Пісочне]], [[Пістинь]], [[Поворськ]], [[Погінькы]], [[Покровск]], [[Полтава]], [[По̄ляна (Самбӯрськый район)]], [[Поповичі]], [[Прилукы]], [[Пудпӯльноє]], [[Путила]], [[Радошин]], [[Рожище]], [[Рокытниця]], [[Рубіжне]], [[Рудка-Мириньска]], [[Самар]], [[Сарата (Чернівецька область)]], [[Свидникы]], [[Світле]], [[Селище (Звенигородьскый район)]], [[Селідово]], [[Сергії]], [[Ситовичі]], [[Сільце]], [[Сїверьскодонецьк]], [[Скулин]], [[Словяньск]], [[Смереків]], [[Смига]], [[Сміла]], [[Соледар]], [[Соленоє (Покровськый район)]], [[Солотвин]], [[Сопот]], [[Стары Кошары]], [[Старый Мосир]], [[Старомлиновка]], [[Стеблї]], [[Стрілецькоє (Яворовскый район)]], [[Стрый (город)]], [[Суботӯв]], [[Тернопіль]], [[Тойкут]], [[Троянда (село)]], [[Турійськ]], [[Удобноє (Украйина)]], [[Углы]], [[Украйинськоє (Хмільницькый район)]], [[Умань]], [[Устилуг]], [[Уховецьк]], [[Херсон]], [[Хітарь]], [[Хмельницькый]], [[Хрустальный]], [[Цвітова (Калуськый район)]], [[Черемошне]], [[Черкасы]], [[Черкасы (Ковельскый район)]], [[Чернівцї]], [[Чернїгів]], [[Чистякове]], [[Шептіцькый]], [[Шкурат]], [[Шостка]], [[Ясінь (село)]] # районы, области Украйины: [[Біляївськый район (Одеська область)]], [[Выжницькый район]], [[Володимирьскый район]], [[Горохівскый район]], [[Донецькый район]], [[Калуськый район]], [[Камінь-Кашырскый район]], [[Ківерцівскый район]], [[Ковельскый район]], [[Кременецькый раён]], [[Локачиньскый район]], [[Луцькый район]], [[Луцькый район (1940—2020)]], [[Любешівскый район]], [[Любомльскый район]], [[Маневицькый район]], [[Ніжинськый район]], [[Ратнівскый район]], [[Ровненськый район]], [[Рожищеньскый район]], [[Старовижівскый район]], [[Сумськый район (1923—2020)]], [[Турійскый район]], [[Херсонськый район]], [[Хотинськый район]], [[Чернівецькый район]], [[Чернігӱвськый район]], [[Шацькый район]], [[Яворівскый раён]], [[Жытомирьска область]], [[Запорізька область]], [[Ивано-Франкӱвська область]], [[Кіровоградьска область]], [[Луганьска область]], [[Миколаївска область]], [[Полтавска область]], [[Рівненьска область]], [[Сумска область]], [[Тернопільска область]], [[Харьковска область]], [[Херсоньска область]], [[Хмельницька область]], [[Черкаска область]], [[Чернівецька область]], [[Чернїгівска область]] # населені пункты инде на світі: [[Берегы (повіт Татраньскый)]], [[Білкіно]], [[Быстриця (варош)]], [[Боратинець Руські]], [[Бразавіль]], [[Бӯзінґен-ам-Гохрин]], [[Валя-Сяке (Сатмар)]], [[Варош (село)]], [[Вау (Южный Судан)]], [[Вая (варош)]], [[Велика (Чорна Гора)]], [[Великоє Солдатьскоє]], [[Веліко Тьрново]], [[Вера]], [[Вестфілд (Вісконсин)]], [[Винковачки Бановци]], [[Вирьхньый Віков]], [[Вірово]], [[Войшкі]], [[Вулканешты (варош)]], [[Габош]], [[Герінґсдорф]], [[Главный град Подґориця]], [[Годишево]], [[Голубля]], [[Голя (повіт Біла Пудляська)]], [[Городець]], [[Городіськ]], [[Грабарка]], [[Грабово (Томпоєвци)]], [[Грабувець]], [[Гусине]], [[Гусине (община)]], [[Ґданьск]], [[Ґолдап]], [[Ґруйиць]], [[Дивосело]], [[Донгхой]], [[Дравастара]], [[Дрельє]], [[Дрокія]], [[Дунай (Тверьска область)]], [[Енч]], [[Ерфурт]], [[Ефориє Норд]], [[Жерчици]], [[Завикі]], [[Заґреб]], [[Зеніця]], [[Злынка (Росія)]], [[Знаменськоє (Чечня)]], [[Ильїч (Темрюцькый район)]], [[Йеріхон]], [[Кагіра]], [[Кайла (Румыния)]], [[Канюкі]], [[Капске Місто]], [[Караджічево]], [[Каракалпакстан (варощик)]], [[Катрун]], [[Кедайняй]], [[Керестур]], [[Кишинёв (муніципій)]], [[Кіншаса]], [[Кіров (Гомельська область)]], [[Кіш (Хормозган)]], [[Климово (Брянська область)]], [[Кнорыды]], [[Кодань]], [[Кожаны (Подляшье)]], [[Колорадо-Спрінґс]], [[Колут]], [[Кольчин (Люблінськоє Воєводство)]], [[Корека]], [[Короґ]], [[Косово Руське]], [[Костёва]], [[Котор (община)]], [[Краёва]], [[Краков]], [[Круче]], [[Кстово]], [[Курыціба]], [[Курьск]], [[Леово]], [[Лисово]], [[Ліпско]], [[Ліхтенштейні]], [[Лорев]], [[Лугачовіці]], [[Любанішта]], [[Любінь (Люблінськоє воєводство)]], [[Макаркі]], [[Маркушица]], [[Маруа]], [[Меджуречье (Рудо)]], [[Мельник]], [[Меммінґен]], [[Мессіна]], [[Метех]], [[Мичків]], [[Мірошовиці]], [[Мнихів]], [[Мокроє (Пудляшшя)]], [[Мотоль]], [[Мукачово (Башкортостан)]] (+ [[Мукачово (значеня)]]), [[Мурино (Ленінградьска область)]], [[Муром]], [[Найробі]], [[Намӱр]], [[Наройкі]], [[Негославци]], [[Неґловиці]], [[Неґотін (Сербія)]], [[Недзиця]], [[Недзиця-Замок]], [[Несвіжь (Білорусь)]], [[Неум (община)]], [[Нижнїй Новгород]], [[Нікозія]], [[Ніш]], [[Нова Ястрябка]], [[Новый Бор]], [[Нурець]], [[Ньїрьлуґош]], [[Обуда (Будапешт)]], [[Ондриянкі]], [[Орша]], [[Осло]], [[Острово]], [[Павлы]], [[Пама]], [[Паріж]], [[Пачетин]], [[Пенза]], [[Первомайськ (Росія)]], [[Перно]], [[Персенеж]], [[Пётровіце]], [[Подґоріца]], [[Полошково]], [[Посада Рыботицька]], [[Приморьск (Калінінґрадьска область)]], [[Приполярный]], [[Провідєнія]], [[Прошовиці]], [[Пудхащовый (сільськоє поселеня Кубань)]], [[Пустоє (хутор)]], [[Райськ]], [[Ріксґрансен]], [[Рогавка]], [[Рогово]], [[Ропчиці]], [[Румынешті (Ботошань)]], [[Руськоє Порічноє]], [[Рухну (село)]], [[Рыболы]], [[Сібінь]], [[Сабадсалаш]], [[Савіце Руськє]], [[Сатмарчеке]], [[Світлогорськ (Гомельська область)]], [[Сент-Пол (Аляска)]], [[Серочин]], [[Силиго]], [[Синеморец]], [[Сызрань]], [[Слохі]], [[Смоленьск]], [[Софія]], [[Сріємске Лазе]], [[Стара Корнiця]], [[Старе Село]], [[Старый Оскiл]], [[Сток Руські]], [[Сукобін]], [[Сукпак]], [[Сутоморе]], [[Такош (село)]], [[Тарпа]], [[Тегеран]], [[Телеханы]], [[Телушкi]], [[Темір (варош)]], [[Тірана]], [[Тісауйварош]], [[Тіхвін]], [[Топілець]], [[Торсгавн]], [[Тростянка]], [[Трпіня]], [[Туймазы]], [[Туркменобад]], [[Тюмень]], [[Угерськоє Градіштє]], [[Ӱйрек]], [[Улцинь]], [[Улцинь (община)]], [[Уральськ]], [[Ушка (село)]], [[Феріче (Бігор)]], [[Фоча (субреґіон)]], [[Фрамнас (Норрботен)]], [[Ханты-Мансійськ]], [[Харъяга (селище)]], [[Хащі (Польска)]], [[Хеб]], [[Хохлы (Орловська область)]], [[Хошимин]], [[Цвылёво (село)]], [[Цун]], [[Чаковци]], [[Черевкі]], [[Чобанка]], [[Чорна Веліка]], [[Чорна Середня]], [[Чорна Церьковна]], [[Чоснувка]], [[Чреба]], [[Шарлотта Амалія]], [[Шанґгай]], [[Шверін]], [[Шымкент]], [[Шладмінґ]], [[Штрібро]], [[Ягуштово]], [[Ялова (Турція)]], [[Яналіф (село)]], [[Ярослав (варош)]], [[Ярославль]], [[Ярчӯв]], [[Ясло]] # другі адміністративні єдиниці: [[Край Блекiнге]], [[Край Гавлеборг]], [[Край Готланд]], [[Край Даларна]], [[Край Кальмар]], [[Край Кроноберг]], [[Край Норботтен]], [[Край Сконе]], [[Край Халланд]], [[Край Штокголм]], [[Гомельська область]], [[Гродненська область]], [[Ґолдапскый Повіт]], [[Карачаєво-Черкесія]], [[Комі-Пермяцькый округ]], [[Костанайська область]], [[Курська область]], [[Кустендільска область]], [[Кызылордынська область]], [[Лодзькоє воєводство]], [[Мангыстауська область]], [[Мінська область]], [[Модрушско-Фиумска Жупа]], [[Московська ґубернія]], [[Нормандія]], [[Общины Чорной Горы]], [[Округ Рашка]], [[Округ Ряшӯв]], [[Перемышльскый повіт]], [[Перніцька область]], [[Псковська область]], [[Райнланд-Фалц]], [[Републіка Абхазія]], [[Републіка Адыґея]], [[Републіка Алтай]], [[Републіка Бурятія]], [[Републіка Даґестан]], [[Републіка Калмыкія]], [[Реґіон Чубу]], [[Реґіони Мадярщини]], [[Сабольч-Сатмар-Береґ]], [[Саксен-Ваймар]], [[Сасько-Ангалт]], [[Севернє Поріня-Вестфалія]], [[Угерскоє Градіштє (окрес)]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Дуже м вдячный за таку монументалну роботу! Даякоє такоє харіня, хоть само собов не натулько ґенералноє, мав єм на гадці щи у своюй проґрамі в кандидатурі на адміністраторську позицію. Ипен моя ідея ся збулша ограничовала куртыми, неінформативными вадь невікіпедичными статями за поселеня, перекопіровані з украйинської Вікіпедії без держаня стандартув Вікіпедії, айбо сесе сто раз май ліпша понука. :Хоть на першый позур исе ся видит радикалным ступляйом, айбо в довгострочнуй перспективі вун безсомнівно буде на хосен. Ліпше мати менше статий, айбо высокої кваліты ги ворох стыржнюв и, перебачте, смітя. :Маву лиш єдну пропозицію за сесь испис: вижу, ож до нього трафили статі за [[Краков|Кракув]], [[Лайпціґ]], [[Мнихів|Мінхен]], [[Паріж]], [[Софія|Софію]], [[Тегеран]] и [[Тірана|Тірану]]; за мене тото доста важні вароші (а подакотрі з них щи й столиці и скорше всього сут у исписови „статий, котрі бы мала мати кажджа Вікіпедія“), котрі бым пропоновав вмісто стираня уліпшити&nbsp;— хоть бы піціцько, вбы ся не пудняла рука їх утерти гет. Пару такых варошув уже ми ся дало „утягнути“ (з майсвіжого тото, наприклад, [[Соул]]). Много часу бы, думаву, не взяло, айбо вартало бы того. Узяв бым ся за них даже лично. :А попри йсе&nbsp;— цілком пуддержуву. <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:51, 23 октобра 2026 (CEST) ::(Пропустив єм ищи [[Шанґгай]].) <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 3px;padding:3px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:55, 23 октобра 2026 (CEST) == Русинська література (36) == Сесі статі бы мали описовати книгы, айбо посправді подают лиш рудиментарні дані, наприклад: {{Цитат|'''Азбукарня''' - книга поезії про дїти і молодеж од Штефана Сухого. Выдана в роцї 1994.}} Розширив им [[Зелена фатаморґана|єдну сяку статю]], за котру мож было найти критичні матеріалы. За другі книгы ми ся нич не дало доглядати. Докі не є можности написати окремі повноцінні статі, доста буде того, ож сесі титулы з роками выданя названі у біоґрафіях їх авторув, а зато пропоную сякі «вічні стыржні» закрыти. : [[Азбукарня]], [[Аспірін]], [[Аура (книга поезії)]], [[Байкарёвы думы]], [[Байкы-забавляйкы]], [[Бескидьскы співы]], [[Венец стихотворений]], [[Гуслї з явора]], [[Енді сідать на машыну вічности]], [[Єдно виданіє]], [[Жменї родной землї]], [[Квіткы з моёй загородкы]], [[Мамо куп мі книжку]], [[Манна і оскомина]], [[Молитва русина]], [[Мудрость жывота]], [[Не ганьб ся, Русине!]], [[О камюньскых майстрах]], [[Пасхальный дар]], [[Песник для маковецкой руской детви]], [[Під русиньскым небом]], [[Після дождя — сонце]], [[Приповідкова лучка]], [[Русине, віруй!]], [[Русиньскы арабескы]], [[Русиньскый співник]], [[Сад русинської поезії]], [[Слон на Кычарї]], [[Сповідь Русина]], [[Тямте нас!]], [[Цукрикы з материнськов наповнянков]], [[Юрковы пригоды]], [[Як біда Русинів з дому выганяла]], [[Як Руснакы релаксують]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Аж в ушыткых авторув у статях уже сут споминкы за йсі вытворы, та не вижу причины не пуддержати стираня сих стыржнюв. Булшина з сих видав щи й висят уд самого выхода русинської Вікіпедії з Інкубатора… <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:32, 23 октобра 2026 (CEST) == Чеперушкы (44) == Чеперушкы бы ся мали хосновати там, де ''на Русинськуй Вікіпедії'' (не на Украйинськуй!) є дакулько статий из близкыми назвами. Зато пропоную стерти: # чеперушкы, де є лем єден живый мотузок (авадь ни єдного); часто сесе фактично словникові статі, айбо [[:en:WP:WINAD|Вікіпедія не є словник]]: [[Боб (значеня)]], [[Бусхьаки]], [[Документ]], [[Документація]], [[Жарновець]], [[Жилїзный Хрест (значеня)]], [[Круглый (значеня)]], [[Лексикон (чеперушка)]], [[Ліхтенштайн (значіня)]], [[Марс (чеперушка)]], [[Нео]], [[Николай II.]], [[Палестина (чеперушка)]], [[Паралела (чеперушка)]], [[Подґоріца (чеперушка)]], [[Поліморфізм]], [[Постіль (значеня)]], [[Продукція]], [[Руда (значеня)]], [[Склад (значеня)]], [[Словеньско (чеперушка)]], [[Схізма (чеперушка)]], [[Тайван (чеперушка)]], [[Телевізія]], [[Торкы (значеня)]], [[Транспорт]], [[Турі]], [[Украйина (значеня)]], [[Форд]], [[Час (значеня)]], [[Шаш (значеня)]], [[Шаян (значеня)]], [[Юпітер (чеперушка)]], [[Яналіф]], [[Ґрадус (чеперушка)]] # спискы біоґрафій из єдным имньом вадь фамілійов; туй ліпше схосновати гляданя вадь функцію [[Шпеціална:Покажчик за початком назви|Вшыткы сторінкы з початком назв]], а сякі титулы мают подавати інформацію за само имня/фамілію: [[Джон]], [[Евгений]], [[Иван]], [[Йоанн]], [[Йоганн]], [[Николай]], [[Павел]], [[Петер]], [[Поливка]] --[[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 02:22, 23 октобра 2026 (CEST) :Як и з другыма двома понуками&nbsp;— маєте мою повну пудпору тай кооперацію. <span style="border-bottom:2px solid var(--color-progressive);border-radius: 4px;padding:4px;background-color:color-mix(in srgb, var(--color-base) 10%, transparent)">[[User:Flipdot|Flipdot]]</span> [[User talk:Flipdot|(дискусія)]] 02:52, 23 октобра 2026 (CEST) __NEWSECTIONLINK__ [[Катеґорія:Вікіпедія]] == Біоґрафічні стыржні (75+) == Додатком ид другым номінаціям бым ищи подав сякі біоґрафічні стыржні, котрі ся за рокы не розвинули до повноцінных статий: : [[Basshunter]], [[Александер Тарасов]], [[Алі Ібн Якхъя]], [[Андре Ґоміс]], [[Андрес Інієста]], [[Валерій Леонтьев]], [[Гєшем Наджафзадє]], [[Ґарет Бейл]], [[Ґеорґ Фрідріх Гендел]], [[Дашгын Ґюльмамедов]], [[Деніс Суарез]], [[Дербак Володимир]], [[Джон Бонем]], [[Дідик, Микула Анатолович]], [[Емiнем]], [[Еріх Муравскый]], [[Жерард Деулофеу]], [[Жерард Піке]], [[Жорді Алба]], [[Иско]], [[Іван Ракітіч]], [[Лаура Алонсо Падін]], [[Ліонел Месі]], [[Луіс Алберто Суарез]], [[Лукас Дінь]], [[Макс Штірнер]], [[Марк-Андре тер Штеґен]], [[Мартін Гавелка]], [[Матео Ковачич]], [[Микола Лисенко]], [[Микулаш Дзурінда]], [[Міґель де Сервантес]], [[Наґіб Магфуз]], [[Настя Ивлєєва]], [[Начо (фотбаліста)]], [[Нелсон Семедо]], [[Ніл Армстронґ]], [[Павло Маскалик]], [[Павол Пенкса]], [[Паулінё]], [[Пауль Станґ]], [[Петер Пучек]], [[Петро Михайлович Кралюк]], [[Петро Оґірко]], [[Понтий Пилат]], [[Публій Овідій Насо]], [[Райми, Али]], [[Рафаель Алькантара]], [[Роза Луксембурґ]], [[Сара Бернар]], [[Святослав I. Іґоревіч]], [[Сергій Татусяк]], [[Серґей Прокудин-Ґорский]], [[Серхіо Бускетс]], [[Серхіо Рамос]], [[Сімеон II]], [[Сінан]], [[Стенлі Кубрік]], [[Сулейман Пышный]], [[Тарас Шевченко]], [[Тім Бернерс-Лі]], [[Тoшірo Міфунe]], [[Умм Кулсум]], [[Усман Дембеле]], [[Федеріко Фелліні]], [[Федор Івановіч Тютчєв]], [[Ференц Пушкаш]], [[Фернан Маґеллан]], [[Фішер, Елза]], [[Франсіско Ґойя]], [[Франсуа Олланд]], [[Франц Боас]], [[Френк Ллойд Райт]], [[Фрідріх Ніцше]], [[Хавієр Маскерано]], [[Шарл де Ґолл]], [[Чанакя]], [[Ян Муха (1982)]] @[[Хоснователь:Eurohunter|Eurohunter]] вижу, ож вы активно редаґуєте статю за Basshunter’а, айбо ци плануєте написати булше до біоґрафії? [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:36, 23 октобра 2026 (CEST) : @[[Хоснователь:Engelseziekte|Хоснователь]] I could try to add something. Would you help with translations? [[Хоснователь:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Діскузія з хоснователём:Eurohunter|діскусія]]) 16:54, 23 октобра 2026 (CEST) ::I could help with that. Even a short sourced overview would be sufficient. [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:58, 23 октобра 2026 (CEST) == Стыржні за земле- и народопис (100+) == Ищи єден додаток ид номінаціям — стыржні из ушилиякых областий фізичної, културної ґеоґрафії, етнолоґії: # фізична ґеоґрафія: [[Адршпашскы скалы]], [[Андаліeн]], [[Балканіды]], [[Бамако]], [[Білоґрадчіцке скалне місто]], [[Біoбіo (ріка)]], [[Быстрый (приток Боржавы)]], [[Блудны скалы]], [[Божы очі]], [[Божый міст]], [[Великы озера]], [[Вигорлат (верх)]], [[Ворота до пекла]], [[Ганё (острӱв)]], [[Грон (ріка)]], [[Ґуаятірі]][[Деветашка яскыня]], [[Думен (гора)]], [[Ірьске море]], [[Калабрія]], [[Калагарі]], [[Камінны грибы]], [[Каракум]], [[Карібске море]], [[Карськоє море]], [[Каспіцьке море]], [[Керкена]], [[Кілва (острӱв)]], [[Кратер]], [[Кюрасао]], [[Лазещина (ріка)]], [[Лядова (ріка)]], [[Міссісіпі (ріка)]], [[Марта-Марґаріта (остров)]], [[Мелницькы піраміды]], [[Мурава (ріка)]], [[Нєва]], [[Ніл]], [[Нішава (ріка)]], [[Ніґер (ріка)]], [[Низкы Бескиды]], [[Ослава]], [[Остров Мен]], [[Параґвай (ріка)]] + [[Параґвай (чеперушка)]]), [[Побиты каміня]], [[Поріча]], [[Порт]], [[Праховскы скалы]], [[Припять (ріка)]] + [[Припять]] (чеперушка), [[Ропа (ріка)]], [[Сасьска Швейцарія]], [[Северный Опасный Риф]], [[Сейна]], [[Скалисты горы]], [[Стобскы піраміды]], [[Сульовскы скалы]], [[Тібет]], [[Фіньскый залив]], [[Фаєрьскы островы]], [[Фрушка гора]], [[Халкідікі]], [[Чорне море]], [[Ясьолка]] # реґіоны: [[Буджак]], [[Ґібралтар]], [[Ґмина]], [[Дубай (емірат)]], [[Емірат]], [[Западна Европа]], [[Країна]], [[Лабірщіна]], [[Мараморош (реґіон)]], [[Марз]], [[Область]], [[Покутя]], [[Прекмуря]], [[Реґіон]], [[Середня Африка]], [[Слобожанщіна]], [[Феццан]], [[Шкандінавія]], [[Южна Африка (реґіон)]] # народы (вкл. історичных): [[Болгары у Росії]], [[Галомачі]], [[Ґрузіны]], [[Зулкадары]], [[Мапуче]], [[Молдаване]], [[Монґолы]], [[Осы (племня)]], [[Поморяны (народ)]], [[Сибирськый старожительскый народ]], [[Слобожане]], [[Словакы]], [[Сотаци]], [[Торкы]], [[Туранци]], [[Украйинці у Туркменістанови]], [[Циґане]], [[Чалдоны]], [[Черезпеняны]], [[Чехы (племня)]], # языкы: [[Абау]], [[Абхазьскый язык]], [[Албаньскый язык]], [[Апма]], [[Ґрецькый алфавіт]], [[Комі-пермяцькый язык]], [[Корейскый язык]], [[Лідневі]], [[Литовскый язык]], [[Монґольскый язык]], [[Нижнёлужіцькый язык]], [[Перзьскый язык]], [[Сибирськый говур]], [[Словіньскый язык]], [[Тамільскый язык]], [[Турецькый язык]], [[Уралскы языкы]], [[Чеськый алфавіт]], [[Шкандінавскы языкы]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 16:56, 23 октобра 2026 (CEST) :Узяв бым ся май пак переробити подакотрі статі за языкы, айбо уже м си набрав тых дакулько варошув, та пуддержуву стираня сих стыржнюв, а в близкуй будучности, надіву ся, подарит ми ся котрісь из них нормално переписати заново. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:38, 23 октобра 2026 (CEST) == Стыржні за історію (28) == Ищи бым хотів номіновати аналоґічні „вічні стыржні“ з области історії: : [[Битка коло Гуменного]], [[Ґедиміновичі]], [[Ґенералноє Ґубернаторство (Німицько)]], [[Доба]], [[Єттішар]], [[Князь Лаборець]], [[Краины Осѣ]], [[Кубанська Рада]], [[Молдавскый Гусарскый Полк]], [[Німицька инвазия у Люксембурґ]], [[Народы моря]], [[Норік]], [[Орда]], [[Парціум]], [[Пудкарпатьска краёва орґанізація КПЧ]], [[Ракоці]], [[Рейхспрезидент]], [[Република Жулияна]], [[Род Сас]], [[Російска імперія]], [[Список кралїв Кенту]], [[Серьбско-косовска кріза (2022)]], [[Словеньска Советьска Републіка]], [[Стратклайд]], [[Татарьскы удары]], [[Третє болгарьске царьство]], [[УПА-Запад]], [[Холодна война]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 17:07, 23 октобра 2026 (CEST) :Аналоґічно м за. Так ми ся видит, ож кобы котрісь из сих статий были реално жадані, їх бы кось у будучности переробив и ''парадно'' написав, а в днешньому виді вни лиш будут висіти й дале. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 20:37, 23 октобра 2026 (CEST) :Номіновав єм ищи [[Срібна земля. Хроніка Карпатської України 1919-1939]], видав сюды запарує майліпше. Тоже „вічный“ стыржень, тоже лиш майбазова інформація на пару речінь. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 00:50, 26 октобра 2026 (CET) == Стыржні за спорт (27) == Номіную нову партію стыржнюв на спортивну тематику. Усі дают лиш рудиментарну інформацію. [[АФК Аякс]], [[ГК Кошыцї]], [[Говерла (футбольный клуб)]], [[Ґолф]], [[Ґрендслем (теніс)]], [[Дôпінг]], [[КР Рейкьявик]], [[Леґія Варшава]], [[Майстровска Ліґа УЕФА]], [[Мальдівы на літньых дітвацькых Олімпійськых играх 2014]], [[Сінь славы словеньского гокея]], [[Сістема Коле]], [[Сіціліанська защита]], [[Середнёевропскый погар]], [[Славія Прага]], [[УЕФА]], [[ФК Бухара]], [[ФК Вадуц]], [[ФК Динамо Київ]], [[ФК Евертон]], [[ФК Колрейн]], [[ФК Монако]], [[ФК Порто]], [[ФК Проґрес]], [[ФК Ружомберок]], [[ФК Ювентус]], [[Фотбалова федерація Косова]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 18:55, 25 октобра 2026 (CET) == Стыржні за буквы кирилиці (23) == У булшины не є ниякого хосенного умісту, дакулько другых ся лишили на стадії недорозвинутого стыржня. [[А]], [[Б]], [[В]], [[Г]], [[Д]], [[Е]], [[Ж]], [[З]], [[И]], [[О]], [[Р]], [[С (кирилиця)]], [[С́]], [[Т]], [[У]], [[Ъ]], [[Ь]], [[Ю]], [[Ѣ]], [[Ѽ]], [[Ґ]], [[Ӥ]], [[Ӱ (кирилиця)]] [[Хоснователь:Engelseziekte|Engelseziekte]] ([[Діскузія з хоснователём:Engelseziekte|діскусія]]) 18:59, 25 октобра 2026 (CET) :За мене при масштабі русинської Вікіпедії варта раз уліпшити статю за [[кіріліця|кирилицю]] в общому, а пак уже ся брати за окремі буквы. Но тай само собов тото не мали бы быти стыржні. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:32, 25 октобра 2026 (CET) ::При слові, май пак, як докунчу з важными варошами, годен буду поглядати файні жерела на статю за кирилицю. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 19:33, 25 октобра 2026 (CET) == Брест == [[Брест]]&nbsp;— препаскудної кваліты статя. Жерел по факту не є, айбо накладено лишньых цітовалных муструв так, ож сторунка рябит технічными хыбами. Булшинов обсягу быв перекопірованый из другого ресурса украйинськоязычный текст (ник. історію редаґовань статі), а почти весь русинськоязычный текст написаный из хыбами и скорше всього з власным изглядованьом. Пропонуву стерти. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:30, 26 октобра 2026 (CET) == Чорногорці у Републіці Сербськӱв == [[Чорногорці у Републіці Сербськӱв]] — практично не є ниякої хосенної прозы, а тота, котра є, написана з нарушіньом правил проєкта. Спозад тематикы скорше всього ся иншак обстане такым кылавым стыржньом ищи на довгый час. Подаву на стертя. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 11:22, 26 октобра 2026 (CET) :Актуално? [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 21:45, 26 октобра 2026 (CET) ::Айно. Фактично з усьої тої писанины мож лишити хыба історичну секцію, куртоє перерахованя поселень и таблу з цифрами тай дасти тото до статі за Боснію и Герцеґовину вадь конкретно Республіку Сербську вмісто розпложованя окремых статий за кажджу меншину в кажджуй адміністративнуй єдиниці. ::У актуалнуй ревізії статі наллята „вода“, спозад чого вна ся видит май довгов; на ділі там роздутый обсяг за рахунок повтора інформації (тричі ся в статі повторяє єден и тот самый дараб за 1116 чорногорцюв) и лишньых клавз. Уже не маву, аж чесно, сил провіряти, накулько інформація у статі удповідат жерелам&nbsp;— айбо даже аж удповідат, исе треба перенести до удповідної май общої статі. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 01:43, 27 октобра 2026 (CET) cwzffe24vglo5debsmmynwkhrc4sq58 Олег Голтвяньскый 0 10146 175435 156452 2026-10-26T12:21:31Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 175435 wikitext text/x-wiki {{Везирь | имя = Голтвяньскый Олег | жена = <!-- Хотьяке значѣня, кедь жена --> | образок = Oleg_Goltvyansky.jpg<!-- Имя файла --> | величина_образка = 250px | подпис_под_образком = | пост = | монарх = | президент = | вице-президент = | премьер = | предходник = | наступник = | меживлада = <!-- хотьяке значѣня, кедь еще не зайняв пост --> | зачаток_термина = | конець_термина = | герб = | подпис_герба = | пост2 = | монарх2 = | президент2 = | премьер2 = | зачаток_термина2 = | конець_термина2 = | предходник2 = | наступник2 = <!-- Дале так само з номерами 3-9 --> | датум_уроджѣня = {{birth date|1980|9|8}} | мѣсто_уроджѣня =[[Харьков]], [[Харківска область|Харківской области]], [[УССР]], [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|Совѣтскый Союз]] | датум_смерти = | мѣсто_смерти = | назывка = Цісарь | alma_mater = | едукация = | горожанство = Україна | народность = | партия = [[Україньскый Национальный Союз]] | династия = | род = <!-- алтернатива параметру «династия» --> | мати = | отець = | супруга = | супруг = | дѣти = | своина = | профессия = | шаржа = | вѣра = [[Хрістіанство]] або [[Іслам]] | награды = | премии = | честна титула = | сайт = http://all-goltvyansky.livejournal.com | категория в Commons = Oleg Goltvyansky<!-- Назва категории на Викискладѣ --> }} '''Олег Николаевич Голтвяньскый''' ({{Реф-инфо|[[Україньскый язык|укр.]]}} ''Олег Миколайович Голтвянський''; [[8. септембра]] [[1980]]) — [[Україна|україньскый]] войсковый<ref>https://news.obozrevatel.com/kiyany/prosto-hotel-vnimaniya-kievskomu-terroristu-nanyali-advokata.htm</ref><ref>https://www.depo.ua/rus/politics/nervoviy-zriv-chi-tendentsiya-khto-i-yak-vidreaguvav-na-vchinok-veterana-terorista-belka-201909191031563</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210524213720/http://lubotin-rada.gov.ua/news/id/6378</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303201517/http://magistral-uz.com.ua/articles/prihistok-na-perehresti-dorig.html</ref> і політічний деятель<ref name=":0">https://qorachius.substack.com/p/caesaren</ref>. Участник Євромайдана, войны на Донбасї і [[Инвазия Росії до Україны|русско-українской войны]]. Бувшій голова і єден з головных керівников [[Україньскый Национальный Союз|Україньского Национального Союзу]]. <ref>https://web.archive.org/web/20140307222047/http://ningma.org.ua/attachments/article/771/1390673950385.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160305055353/http://advocat-cons.info/index.php?newsid=17768#.VsrhsvckPbd</ref>. == Биография == Родив ся 8. cептембера 1980 в [[Харьков|Харьковѣ]], [[УССР]]. Од року 1998 став ся участником націстічного руху<ref name=":0" />. Быв выбраный депутатом розличных выбрань<ref>https://exo.in.ua/news/1924</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160716135827/http://lubotin.kharkov.ua/vibori/vibori_2015/</ref>. 2000-х роках веде активну политичну и новинарску чинность<ref name=":0" />. Организовав револучны штрайкы ай иншы акции непокорности<ref>https://web.archive.org/web/20150801223756/http://advocat-cons.info/index.php?newsid=17897#.WJ8uoNZSCM8</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151208230717/http://eajc.org/page661</ref><ref>https://www.057.ua/news/415964/odni-budut-razgonat-lubymi-sposobami-vtorye-gotovat-otvet-ukrainskij-nacionalizm-vs-prizrak-slavanskogo-edinstva-v-harkove</ref>. 24. мая 2012 Голтвяньскый быв арештованый и засудженый за организацию маршу<ref>http://jewseurasia.org/page661</ref>. Еден з организаторох Євромайдана<ref>https://books.google.com.ua/books?id=JMNwBgAAQBAJ&pg=PT136&lpg=PT136&dq=%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B3+%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D1%83+%D0%B2%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD+%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB&source=bl&ots=E25FOgPtfh&sig=ACfU3U31uimpGGtXW3vdnXLRL24Yyeebfw&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiLrorPo-_kAhWCL1AKHZVcDmcQ6AEwBHoECAkQAQ#v=onepage&q=%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B3%20%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D1%83%20%D0%B2%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB&f=false</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190926200237/https://ria.ru/20180924/1529113282.html</ref>. По зачатку войны на Донбасѣ быв поволаный до україньского войска. В року 2020 вернув ся до Харькова, демобилизовав ся и заняв ся газдовством. Але в октобру 2021 быв зась мобилизованый яко велитель контрдиверзийной роты<ref>https://www.ku.fi/artikkeli/4735493-ukrainalaissotilas-kertoo-nato-aseiden-jo-vaikuttavan-taistelukentalla-ilman-euroopan-aseapua-emme-olisi-selvinneet</ref><ref>https://qorachius.substack.com/p/goltwaren</ref><ref>https://hojenomundomilitar.com.br/hoje-no-mundo-militar-entrevista-oleg-goltvyansky-diretamente-do-front-ucraniano/?fbclid=IwAR3vnTYNAZlZtuBx1MAefQoYrBJIGI9XuKkuCqh6UfPbCCN8V5nMj_1auQo{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220609073117/https://www.ukrpress.com.ua/oleh-holtvianskyj-krypta-otlychnyj-sposob-dlia-podderzhky-armyy/</ref>. == Творба == * ''Голтвяньскый О., Оглобля А., Сізов А.'' Вентиляція будівель. Проектування та визначення характеристик систем вентиляції житлових будинків. (uk, en) &nbsp; — [[Кієв|Кыёв]]: 2015. * ''Голтвяньскый О., Оглобля А., Сізов А.'' Вентиляція будівель. Розрахункові методи визначення витрат повітря на вентиляцію будівель з урахуванням інфільтрації (uk, en) &nbsp; — Кыёв: 2015. * ''Голтвянський О.'' Східні традиції державотворення // Становлення Нікейської держави.&nbsp;— Кыёв: 2020. — С. 421-426. — 800 с. — ISBN 978-617-7502-44-8. * ''Голтвянський О.'' [[Теорія]] та практика сучасної юриспруденції // Реформа та політичний процес.&nbsp; — Харьков, 2020. — Т. I. — С. 36-38. — 328 с. * ''Голтвянський О., Кобанець Р.'' Націреальна спецслужба в українському державотворенні // До питання про особливості розвитку сектору безпеки США в умовах нових глобальних викликів.&nbsp;— Кыёв: 2021. — С. 280-286. — 376 с. — ISBN 978-617-7502-02-8. * ''Голтвянський О.'' Актуальні проблеми, пріоритетні напрямки та стратегії розвитку України // Українська енергетика. Реалії та перспективи / О.С. Волошкіна.;— Кыёв: ІТТА, 2022. — С. 124-126. — 180 с. * ''Голтвянський О.'' Розвиток науки в умовах воєнного стану // Енергетика України в умовах війни та післявоєнного стану.;— Кыёв: 2022. — С. 124-126. — 452 с. * ''Голтвянський О.'' Літні нукові читання // Культура Нікейської імперії.;— Рівне, 2022. — Т. XCI. — С. 136-144. — 542 с. == Референції == {{reflist|2}} {{lifetime|1980||Готвяньскый, Олег}} == Екстерны одказы == * [https://www.facebook.com/Goltvyansky1980 facebook] * [https://twitter.com/goltvyansky twitter] * [https://www.instagram.com/cat_lubotin/ instagram] * [https://web.archive.org/web/20220118234707/http://www.naso.pp.ua/ сайт Україньскый Национальный Союз] [[Катеґорія:Політіци]] [[Катеґорія:Політічны лідеры]] [[Катеґорія:Войсковы особы]] rs8ccu628cbfvpvfv89gqpxri62069g 175455 175435 2026-10-26T16:03:10Z Flipdot 23893 175455 wikitext text/x-wiki {{Везирь | имя = Голтвяньскый Олег | жена = <!-- Хотьяке значѣня, кедь жена --> | образок = Oleg_Goltvyansky.jpg<!-- Имя файла --> | величина_образка = 250px | подпис_под_образком = | пост = | монарх = | президент = | вице-президент = | премьер = | предходник = | наступник = | меживлада = <!-- хотьяке значѣня, кедь еще не зайняв пост --> | зачаток_термина = | конець_термина = | герб = | подпис_герба = | пост2 = | монарх2 = | президент2 = | премьер2 = | зачаток_термина2 = | конець_термина2 = | предходник2 = | наступник2 = <!-- Дале так само з номерами 3-9 --> | датум_уроджѣня = {{birth date|1980|9|8}} | мѣсто_уроджѣня =[[Харьков]], [[Харківска область|Харківской области]], [[УССР]], [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|Совѣтскый Союз]] | датум_смерти = | мѣсто_смерти = | назывка = Цісарь | alma_mater = | едукация = | горожанство = Україна | народность = | партия = [[Україньскый Национальный Союз]] | династия = | род = <!-- алтернатива параметру «династия» --> | мати = | отець = | супруга = | супруг = | дѣти = | своина = | профессия = | шаржа = | вѣра = [[Хрістіанство]] або [[Іслам]] | награды = | премии = | честна титула = | сайт = http://all-goltvyansky.livejournal.com | категория в Commons = Oleg Goltvyansky<!-- Назва категории на Викискладѣ --> }} '''Олег Николаевич Голтвяньскый''' ({{Реф-инфо|[[Україньскый язык|укр.]]}} ''Олег Миколайович Голтвянський''; [[8. септембра]] [[1980]]) — [[Україна|україньскый]] войсковый<ref>https://news.obozrevatel.com/kiyany/prosto-hotel-vnimaniya-kievskomu-terroristu-nanyali-advokata.htm</ref><ref>https://www.depo.ua/rus/politics/nervoviy-zriv-chi-tendentsiya-khto-i-yak-vidreaguvav-na-vchinok-veterana-terorista-belka-201909191031563</ref><ref>https://web.archive.org/web/20210524213720/http://lubotin-rada.gov.ua/news/id/6378</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160303201517/http://magistral-uz.com.ua/articles/prihistok-na-perehresti-dorig.html</ref> і політічний деятель<ref name=":0">https://qorachius.substack.com/p/caesaren</ref>. Участник Євромайдана, войны на Донбасї і [[Инвазия Росії до Україны|русско-українской войны]]. Бувшій голова і єден з головных керівников [[Україньскый Национальный Союз|Україньского Национального Союзу]]. <ref>https://web.archive.org/web/20140307222047/http://ningma.org.ua/attachments/article/771/1390673950385.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160305055353/http://advocat-cons.info/index.php?newsid=17768#.VsrhsvckPbd</ref>. == Биография == Родив ся 8. cептембера 1980 в [[Харьков|Харьковѣ]], [[УССР]]. Од року 1998 став ся участником націстічного руху<ref name=":0" />. Быв выбраный депутатом розличных выбрань<ref>https://exo.in.ua/news/1924</ref><ref>https://web.archive.org/web/20160716135827/http://lubotin.kharkov.ua/vibori/vibori_2015/</ref>. 2000-х роках веде активну политичну и новинарску чинность<ref name=":0" />. Организовав револучны штрайкы ай иншы акции непокорности<ref>https://web.archive.org/web/20150801223756/http://advocat-cons.info/index.php?newsid=17897#.WJ8uoNZSCM8</ref><ref>https://web.archive.org/web/20151208230717/http://eajc.org/page661</ref><ref>https://www.057.ua/news/415964/odni-budut-razgonat-lubymi-sposobami-vtorye-gotovat-otvet-ukrainskij-nacionalizm-vs-prizrak-slavanskogo-edinstva-v-harkove</ref>. 24. мая 2012 Голтвяньскый быв арештованый и засудженый за организацию маршу<ref>http://jewseurasia.org/page661</ref>. Еден з организаторох Євромайдана<ref>https://books.google.com.ua/books?id=JMNwBgAAQBAJ&pg=PT136&lpg=PT136&dq=%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B3+%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D1%83+%D0%B2%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD+%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB&source=bl&ots=E25FOgPtfh&sig=ACfU3U31uimpGGtXW3vdnXLRL24Yyeebfw&hl=ru&sa=X&ved=2ahUKEwiLrorPo-_kAhWCL1AKHZVcDmcQ6AEwBHoECAkQAQ#v=onepage&q=%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B3%20%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%82%D0%B2%D1%8F%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D1%83%20%D0%B2%D1%8B%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BD%20%D1%80%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BB&f=false</ref><ref>https://web.archive.org/web/20190926200237/https://ria.ru/20180924/1529113282.html</ref>. По зачатку войны на Донбасѣ быв поволаный до україньского войска. В року 2020 вернув ся до Харькова, демобилизовав ся и заняв ся газдовством. Але в октобру 2021 быв зась мобилизованый яко велитель контрдиверзийной роты<ref>https://www.ku.fi/artikkeli/4735493-ukrainalaissotilas-kertoo-nato-aseiden-jo-vaikuttavan-taistelukentalla-ilman-euroopan-aseapua-emme-olisi-selvinneet</ref><ref>https://qorachius.substack.com/p/goltwaren</ref><ref>https://hojenomundomilitar.com.br/hoje-no-mundo-militar-entrevista-oleg-goltvyansky-diretamente-do-front-ucraniano/?fbclid=IwAR3vnTYNAZlZtuBx1MAefQoYrBJIGI9XuKkuCqh6UfPbCCN8V5nMj_1auQo{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://web.archive.org/web/20220609073117/https://www.ukrpress.com.ua/oleh-holtvianskyj-krypta-otlychnyj-sposob-dlia-podderzhky-armyy/</ref>. == Творба == * ''Голтвяньскый О., Оглобля А., Сізов А.'' Вентиляція будівель. Проектування та визначення характеристик систем вентиляції житлових будинків. (uk, en) &nbsp; — [[Кієв|Кыёв]]: 2015. * ''Голтвяньскый О., Оглобля А., Сізов А.'' Вентиляція будівель. Розрахункові методи визначення витрат повітря на вентиляцію будівель з урахуванням інфільтрації (uk, en) &nbsp; — Кыёв: 2015. * ''Голтвянський О.'' Східні традиції державотворення // Становлення Нікейської держави.&nbsp;— Кыёв: 2020. — С. 421-426. — 800 с. — ISBN 978-617-7502-44-8. * ''Голтвянський О.'' Теорія та практика сучасної юриспруденції // Реформа та політичний процес.&nbsp; — Харьков, 2020. — Т. I. — С. 36-38. — 328 с. * ''Голтвянський О., Кобанець Р.'' Націреальна спецслужба в українському державотворенні // До питання про особливості розвитку сектору безпеки США в умовах нових глобальних викликів.&nbsp;— Кыёв: 2021. — С. 280-286. — 376 с. — ISBN 978-617-7502-02-8. * ''Голтвянський О.'' Актуальні проблеми, пріоритетні напрямки та стратегії розвитку України // Українська енергетика. Реалії та перспективи / О.С. Волошкіна.;— Кыёв: ІТТА, 2022. — С. 124-126. — 180 с. * ''Голтвянський О.'' Розвиток науки в умовах воєнного стану // Енергетика України в умовах війни та післявоєнного стану.;— Кыёв: 2022. — С. 124-126. — 452 с. * ''Голтвянський О.'' Літні нукові читання // Культура Нікейської імперії.;— Рівне, 2022. — Т. XCI. — С. 136-144. — 542 с. == Референції == {{reflist|2}} {{lifetime|1980||Готвяньскый, Олег}} == Екстерны одказы == * [https://www.facebook.com/Goltvyansky1980 facebook] * [https://twitter.com/goltvyansky twitter] * [https://www.instagram.com/cat_lubotin/ instagram] * [https://web.archive.org/web/20220118234707/http://www.naso.pp.ua/ сайт Україньскый Национальный Союз] [[Катеґорія:Політіци]] [[Катеґорія:Політічны лідеры]] [[Катеґорія:Войсковы особы]] g3u05zqx8aydfg70adra50zh6ysxl48 Мигаль Чикивдя 0 11420 175436 162850 2026-10-26T12:22:06Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 175436 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс писатель <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = Мигаль Чикивдя | image = Чикивдя.jpg | birthname = Михаил Васильович Чикивдя | birthdate = {{Birth date|2000|6|2|df=y}} | birthplace = [[Березникы]], [[Закарпатска область|Закарпатська область]], [[Україна]] | occupation = [[поет]], [[писатель]], [[Публіцістіка|публіцист]] | genre = [[верш]], [[акростих]], [[байка]], [[очерк]], [[поема]] | nationality = [[Русины|Русин]] | language = [[Русиньскый язык|русинськый]] | period = 2016–нынї }} '''Мига́ль Чики́вдя''' є [[Русины|русинськый]] [[поет]], [[писатель]] и [[Публіцістіка|публіциста]], зберач народного фольклора. Член Свалявського Общества Подкарпатськых Русинов, Союза русинськых писателюв Закарпатя (од 2023 року — Русинського літературно-културного общества), Національної спілки журналістів України. Од зачатку літературной діяльности и до типирь, літератор занимає ся поезійов, пише нарисы, занимат ся публіцистиков и етноґрафічнов роботов. Чикивдя первый тко выдав зборник акростихув написаных на [[Русиньскый язык|русинському]] языкови. У 2021 році дустав ступень бакалавра еколоґії в Дрогобицькüм ДПУ ім. Івана Франка. У 2023 році, тамже, дустав ступень маґістра еколоґії. На даный час выдав 11 книжок: пять зберькы поезії, три історичны роботы, дві зберькы давных співанок тай колядок, єдну зберьку акростихув. Реґулярно публікує ся ся в журналі «Отцюзнина», русиньскых алманахах и тд. На теперь ся активно занимат поезійов, пише історичны тай етноґрафічны начеркы, головно про рідну Боржавську долину. Ізглядує народны назывкы Русинув [[Подкарпатя]], переписы людности [[Карпатська Русь|Карпатськой Руси]], зберат [[фолклор]]. Пише русинськов бисідов, айбо читаво історичных и етноґрафічных нарисув, у місну пресу, написав на українському языкови.<blockquote>.''...Помилуй нас, простых руснакӯв,'' ''направ нас всьых на вірну путь,'' ''за нашу зимлю, Русь Карпатську,'' ''Ісусе Христе, не забудь!'' "Тайстринка поезії" (2023) Фраґмент из стиха '''Мигаля Чикивді.''' </blockquote> == Біоґрафія == Мигаль Васильович Чикивдя уродив ся 2 юнія 2000 года у с. [[Березникы]] [[Свалявскый район|Свалявського района]] що на [[Подкарпатя|Подкарпатю]], у простÿй русинськÿй сімї. З діточых году увлікав ся самоботнов русинськов. Йщи выд тоды зачав записовати русинські [[колядкы]] и спüванкы Березникüв У 2016 г. выдав свÿй першый зборник пÿд названім '''«Сад русинськой пезії»''', якый быв [[КРАСНО|красно]] оціненый не лиш унас на Подкарпатю, ай похвально спринятый Світовыми русинськыми Обществами. У томуж годови вступає в Свалявськоє районноє Общество Подкарпатськых русинов, де принимат активноє участіє у ранных заходах. [[Файл:Березники (Свалявський район).jpg|міні|с. Березникы - рудне село поета]] 21 апріля читає свої стихы на Фестивали русинської поезії, якый проходив у Сивлюши за що быв удостоєный  грамотов-подяков од Закарпатського Областного Общества ім. А.Духновича, а 23 апріля  принимає активноє участіє на празнованії Дня Русина, якый прÿйшов у вароши [[Мукачово]], де офіційно быв принятый у Союз русинськых писателю Закарпатя по мимо того получив почесну грамоту і спеціальный приз ім. И.Петровція од Крайового Общества русинов. 6-того октября 2017 рôку выдав другу збірку '''"Співанка русинської душі"''', у яку ввойшло 15 авторськый, 100 народный співанок, давні русинські колядкы и рождественна игра - бетлегем. 15-того децембра 2017 рôку выдав тритій зборник русинськых стихўв "'''Запискы з Боржавськой долины"''' 18 децембра 2017 рôку став первым в исторії обладатильом нарас двох призüв: Приз памняти И. Петровція 2017 и призом побідитиля "народного голосованя" Руської Примії 2017. 30 марта 2018 рôку выдав зборник написаный прôзôв '''"Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"'''. Первых днüв децембра выдав поетичный зборник '''"Русинська сатира"'''. 8 юлія 2019 рóку выпустив истóричну книжку "'''Истóрія Віры Березникӱв".''' == Акростихы == 23 марта 2020 року Мигаль Чикивдя выдав книгу поезії "Акро по-нашому", у котру зайшло сто акростихув на русинському языкови. Наприклад: '''''Р'''ўдна сторона для каждого сята,'' '''''О'''тцюзнино! Ты у нас єдина!'' '''''Д'''иржімся в рокаши,не найде нас біда'' '''''И''' заживе щасливо русинська РОДИНА!'' '''''Н'''изабудьме шуга Богу ся молити,'' '''''А''' Христос спасе, не дасть нас згубити!'' '''С'''олонину и сыриць дусігав з торбинкы, '''О'''гинь красно загурів - тріскотят іскринкы. '''Л'''ишило ся из ліщанкы вытяти рожен, '''О'''й як файно я заїм й сяду си пўд клен. '''Н'''иськы маю серенчу й дуже файну днину, '''И'''пну, дoбру, запашну спіки м солонину. '''Н'''а стулі ищи булькы, сыр и цибулина '''А''' я наллю йщи вина, туй и є гостина. '''Т'''ихинька уже настала нўчка, '''И'''грило звізды світят у небесах. '''Х'''ôчу зась я здріти в твої вўчка '''І'''так файнинькі вижу лиш у снах. '''Я'''снинькый місяць засвітив над нами, '''С'''идиме мы двоє, и журбы ниє. '''Н'''итко не знає, ци ходиме садами, '''І''' шуга не пувість, що миж нами є. '''Н'''ись цілу нўчку будеме мы двоє, '''О'''гні яскраві танцювт на небесах... '''Ч'''икати сонце будеме убоє, '''И''' пўдеме израна, садочком, по росах '''Б'''укўвчик малинькый пўд буком росте, '''У''' густўм хамничку и по долах. '''К'''осиця пахняча коло нього цвіте, п'''Ü'''ду за ним пô всіх горах. '''В'''ўн файно ся спрятав, пўд вялі листочкы, '''Ч'''икат, кôй пüде у кошарчик. '''И'''з грибом біжу через зворы й мосточкы '''К'''расного ни має й базарчик. Акростих "ТАЙСТРИНА" быв напичатаный у 9 выпуску журнала "Отцюзнина". == Література == # "[https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/sad-poezii.html Сад русинськой поезії]" (2016) #[https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/sad-poezii.html "Співанка русинської душі"] (2017) # [https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/zapysky.html "Запискы из Боржавськой долины"] (2017) # [https://knihovnica.rueportal.eu/history/bereznyky.html "Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"] (2018) # "Русинська сатира" (2018) # "Исторія Віры Березникӱв" (2019) # "Акро по-нашому" (2020) # Пӱдузятникы и промысел Довжанського округу" (2020) # "Дарабчикы душі" (2020) # "Русинські колядкы. Давнї" (2021) # "Мелōдїя потока" (2021) # "Голосы русинського Марамороша" (2022) - зборник поезії. Соавтор из Сергійом Тудовшійом тай Иваном Бинячовськым; # "Леґенды давньої Подкарпатськōї Руси" (2022) - зобранї оповідкы, переказы и леґенды; соавтор из Митром Попом и Иваном Бинячовськым; # "Гукливськый лїтопис" (2022) - адаптація днишньов русинськов бисідов. # "Порядный ґазда" (2022) - етноґрафія русинського ґаздованя на прикладї Гōрішньої Боржавы; # Тайстринка поезії (2023) - зборник русинськой поезії; # "Символы Духновича" - історія памнятникув и бюстув Духновичу (2023) === Публіцистичні выданя: === # [https://knihovnica.rueportal.eu/history/bereznyky.html Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"] '''(2018)''' # Исторія Віры Березникӱв" '''(2019)''' # Пӱдузятникы и промысел Довжанського округу" '''(2020)''' # "Символы Духновича" - історія памнятникув и бюстув Духновичу '''(2023)''' == Ссылкы == * [https://web.archive.org/web/20170720133125/http://www.fenixslovo.com/uk/society/culture/15448 Дебют молодого русинського поета Міші Чикивді Вівторок, 18 липня 2017 21:20] * https://web.archive.org/web/20180411000223/http://www.fenixslovo.com/uk/society/culture/14684 * {{cite web|author=Михаїл Чикивдя|datepublished=2.04.2018|url=https://www.rueportal.eu/blog/den-rusyna-2018.html|title =Як было: День Русина 2018|archiveurl=|archivedate=}} *https://rusynsociety.com/2020/12/31/the-carolling-realities-of-today/ *https://rusynsociety.com/2021/06/30/nasi-talanty/ *https://rusynsociety.com/2021/09/01/ecology/ {{DEFAULTSORT:Чикивдя, Мигаль}} {{lifetime|2000||Чикивдя, Мигаль}} [[Катеґорія:Русиньскы поеты]] rh88ykr05elg3kduuxcshvusa22dc9v 175454 175436 2026-10-26T15:59:47Z Flipdot 23893 175454 wikitext text/x-wiki {{Інфобокс писатель <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = Мигаль Чикивдя | image = Чикивдя.jpg | birthname = Михаил Васильович Чикивдя | birthdate = {{Birth date|2000|6|2|df=y}} | birthplace = [[Березникы]], [[Закарпатска область|Закарпатська область]], [[Україна]] | occupation = [[поет]], [[писатель]], [[Публіцістіка|публіцист]] | genre = [[верш]], [[акростих]], [[байка]], [[очерк]], [[поема]] | nationality = [[Русины|Русин]] | language = [[Русиньскый язык|русинськый]] | period = 2016–нынї }} '''Мига́ль Чики́вдя''' є [[Русины|русинськый]] [[поет]], [[писатель]] и [[Публіцістіка|публіциста]], зберач народного фольклора. Член Свалявського Общества Подкарпатськых Русинов, Союза русинськых писателюв Закарпатя (од 2023 року — Русинського літературно-културного общества), Національної спілки журналістів України. Од зачатку літературной діяльности и до типирь, літератор занимає ся поезійов, пише нарисы, занимат ся публіцистиков и етноґрафічнов роботов. Чикивдя первый тко выдав зборник акростихув написаных на [[Русиньскый язык|русинському]] языкови. У 2021 році дустав ступень бакалавра еколоґії в Дрогобицькüм ДПУ ім. Івана Франка. У 2023 році, тамже, дустав ступень маґістра еколоґії. На даный час выдав 11 книжок: пять зберькы поезії, три історичны роботы, дві зберькы давных співанок тай колядок, єдну зберьку акростихув. Реґулярно публікує ся ся в журналі «Отцюзнина», русиньскых алманахах и тд. На теперь ся активно занимат поезійов, пише історичны тай етноґрафічны начеркы, головно про рідну Боржавську долину. Ізглядує народны назывкы Русинув [[Подкарпатя]], переписы людности [[Карпатська Русь|Карпатськой Руси]], зберат [[фолклор]]. Пише русинськов бисідов, айбо читаво історичных и етноґрафічных нарисув, у місну пресу, написав на українському языкови.<blockquote>.''...Помилуй нас, простых руснакӯв,'' ''направ нас всьых на вірну путь,'' ''за нашу зимлю, Русь Карпатську,'' ''Ісусе Христе, не забудь!'' "Тайстринка поезії" (2023) Фраґмент из стиха '''Мигаля Чикивді.''' </blockquote> == Біоґрафія == Мигаль Васильович Чикивдя уродив ся 2 юнія 2000 года у с. [[Березникы]] [[Свалявскый район|Свалявського района]] що на [[Подкарпатя|Подкарпатю]], у простÿй русинськÿй сімї. З діточых году увлікав ся самоботнов русинськов. Йщи выд тоды зачав записовати русинські [[колядкы]] и спüванкы Березникüв У 2016 г. выдав свÿй першый зборник пÿд названім '''«Сад русинськой пезії»''', якый быв красно оціненый не лиш унас на Подкарпатю, ай похвально спринятый Світовыми русинськыми Обществами. У томуж годови вступає в Свалявськоє районноє Общество Подкарпатськых русинов, де принимат активноє участіє у ранных заходах. [[Файл:Березники (Свалявський район).jpg|міні|с. Березникы - рудне село поета]] 21 апріля читає свої стихы на Фестивали русинської поезії, якый проходив у Сивлюши за що быв удостоєный  грамотов-подяков од Закарпатського Областного Общества ім. А.Духновича, а 23 апріля  принимає активноє участіє на празнованії Дня Русина, якый прÿйшов у вароши [[Мукачово]], де офіційно быв принятый у Союз русинськых писателю Закарпатя по мимо того получив почесну грамоту і спеціальный приз ім. И.Петровція од Крайового Общества русинов. 6-того октября 2017 рôку выдав другу збірку '''"Співанка русинської душі"''', у яку ввойшло 15 авторськый, 100 народный співанок, давні русинські колядкы и рождественна игра - бетлегем. 15-того децембра 2017 рôку выдав тритій зборник русинськых стихўв "'''Запискы з Боржавськой долины"''' 18 децембра 2017 рôку став первым в исторії обладатильом нарас двох призüв: Приз памняти И. Петровція 2017 и призом побідитиля "народного голосованя" Руської Примії 2017. 30 марта 2018 рôку выдав зборник написаный прôзôв '''"Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"'''. Первых днüв децембра выдав поетичный зборник '''"Русинська сатира"'''. 8 юлія 2019 рóку выпустив истóричну книжку "'''Истóрія Віры Березникӱв".''' == Акростихы == 23 марта 2020 року Мигаль Чикивдя выдав книгу поезії "Акро по-нашому", у котру зайшло сто акростихув на русинському языкови. Наприклад: '''''Р'''ўдна сторона для каждого сята,'' '''''О'''тцюзнино! Ты у нас єдина!'' '''''Д'''иржімся в рокаши,не найде нас біда'' '''''И''' заживе щасливо русинська РОДИНА!'' '''''Н'''изабудьме шуга Богу ся молити,'' '''''А''' Христос спасе, не дасть нас згубити!'' '''С'''олонину и сыриць дусігав з торбинкы, '''О'''гинь красно загурів - тріскотят іскринкы. '''Л'''ишило ся из ліщанкы вытяти рожен, '''О'''й як файно я заїм й сяду си пўд клен. '''Н'''иськы маю серенчу й дуже файну днину, '''И'''пну, дoбру, запашну спіки м солонину. '''Н'''а стулі ищи булькы, сыр и цибулина '''А''' я наллю йщи вина, туй и є гостина. '''Т'''ихинька уже настала нўчка, '''И'''грило звізды світят у небесах. '''Х'''ôчу зась я здріти в твої вўчка '''І'''так файнинькі вижу лиш у снах. '''Я'''снинькый місяць засвітив над нами, '''С'''идиме мы двоє, и журбы ниє. '''Н'''итко не знає, ци ходиме садами, '''І''' шуга не пувість, що миж нами є. '''Н'''ись цілу нўчку будеме мы двоє, '''О'''гні яскраві танцювт на небесах... '''Ч'''икати сонце будеме убоє, '''И''' пўдеме израна, садочком, по росах '''Б'''укўвчик малинькый пўд буком росте, '''У''' густўм хамничку и по долах. '''К'''осиця пахняча коло нього цвіте, п'''Ü'''ду за ним пô всіх горах. '''В'''ўн файно ся спрятав, пўд вялі листочкы, '''Ч'''икат, кôй пüде у кошарчик. '''И'''з грибом біжу через зворы й мосточкы '''К'''расного ни має й базарчик. Акростих "ТАЙСТРИНА" быв напичатаный у 9 выпуску журнала "Отцюзнина". == Література == # "[https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/sad-poezii.html Сад русинськой поезії]" (2016) #[https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/sad-poezii.html "Співанка русинської душі"] (2017) # [https://knihovnica.rueportal.eu/poetry/zapysky.html "Запискы из Боржавськой долины"] (2017) # [https://knihovnica.rueportal.eu/history/bereznyky.html "Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"] (2018) # "Русинська сатира" (2018) # "Исторія Віры Березникӱв" (2019) # "Акро по-нашому" (2020) # Пӱдузятникы и промысел Довжанського округу" (2020) # "Дарабчикы душі" (2020) # "Русинські колядкы. Давнї" (2021) # "Мелōдїя потока" (2021) # "Голосы русинського Марамороша" (2022) - зборник поезії. Соавтор из Сергійом Тудовшійом тай Иваном Бинячовськым; # "Леґенды давньої Подкарпатськōї Руси" (2022) - зобранї оповідкы, переказы и леґенды; соавтор из Митром Попом и Иваном Бинячовськым; # "Гукливськый лїтопис" (2022) - адаптація днишньов русинськов бисідов. # "Порядный ґазда" (2022) - етноґрафія русинського ґаздованя на прикладї Гōрішньої Боржавы; # Тайстринка поезії (2023) - зборник русинськой поезії; # "Символы Духновича" - історія памнятникув и бюстув Духновичу (2023) === Публіцистичні выданя: === # [https://knihovnica.rueportal.eu/history/bereznyky.html Березникы у давнину. Истôрія и етнокультура"] '''(2018)''' # Исторія Віры Березникӱв" '''(2019)''' # Пӱдузятникы и промысел Довжанського округу" '''(2020)''' # "Символы Духновича" - історія памнятникув и бюстув Духновичу '''(2023)''' == Ссылкы == * [https://web.archive.org/web/20170720133125/http://www.fenixslovo.com/uk/society/culture/15448 Дебют молодого русинського поета Міші Чикивді Вівторок, 18 липня 2017 21:20] * https://web.archive.org/web/20180411000223/http://www.fenixslovo.com/uk/society/culture/14684 * {{cite web|author=Михаїл Чикивдя|datepublished=2.04.2018|url=https://www.rueportal.eu/blog/den-rusyna-2018.html|title =Як было: День Русина 2018|archiveurl=|archivedate=}} *https://rusynsociety.com/2020/12/31/the-carolling-realities-of-today/ *https://rusynsociety.com/2021/06/30/nasi-talanty/ *https://rusynsociety.com/2021/09/01/ecology/ {{DEFAULTSORT:Чикивдя, Мигаль}} {{lifetime|2000||Чикивдя, Мигаль}} [[Катеґорія:Русиньскы поеты]] 2jt88gy9vvqotw10i2d0az3pvz5p04r Пират 0 14162 175480 173318 2026-10-26T22:54:25Z Halajkovič 33393 +поз. [[Пиратство]] 175480 wikitext text/x-wiki #redirect [[Пиратство]] l3nj628vdm4xnyfbucquc7cpjbketjj Юрій Панько 0 15848 175445 170467 2026-10-26T13:01:37Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 175445 wikitext text/x-wiki {{Пряшівскый штандарт}} {{Ученый |noyat = ай |имя = Юрій Панько |имя оригиналне = {{lang-sk|Juraj Paňko}} |образчик = [[Файл:Юрій Панько.png|200px]] |образчика подпис = |познатый як = [[Кодіфікація русиньского языка|кодіфікатор русиньского языка]] {{nobr|про Словакію}} |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date and age|1933|05|03}} |мѣсто роджѣня = [[Рокытів]], [[окрес Гуменне]], [[Чехословакія]] |упокоеня = {{Death date and age|2017|06|22|1933|05|03}} |мѣсто смерти = [[Орябина]], [[окрес Стара Любовня]], [[Словакія]] |причина смерти = |сферы наук = [[лінґвістіка]] |ученый ступень = доктор філозофії (1970); кандідат наук (1991); {{nobr|доцент (1994)}} |alma mater = [[Масарікова універзіта]] |главны роботы = |честны титулы = |членство в = |одзнакы = |категория склада = <!-- лем сама назва, напр.: Marie Curie --> }} '''Юрій Панько''' ({{lang-sk|Juraj Paňko}}; [[3. май]] [[1933]], [[Рокытів коло Гуменного|Гуменьскый Рокытів]], [[Чехословакія]] – [[22. юн]] [[2017]], [[Орябина]], [[Словакія]]) быв вызначный русиньскый філолоґ, лінґвіста, славіста, лексікоґраф, автор сучасного словацько-русиньского словника, першый директор [[Інштітут русиньского языка і културы Пряшівской універзіты|Інштітуту русиньского языка і културы Пряшівской універзіты]]. == Жывотопис == === Молоды рокы і учіня (1933–1957) === Народив ся 3. мая 1933 в русиньскім селї Гуменьскый Рокытів (днесь [[Рокытів коло Гуменного]], [[окрес Гуменне]]) в родинї дрібных рольників. Основну [[Народна школа (Мадярске кралевство)|народну школу]] абсолвовав у своїм роднім селї в роках 1939–1945. Потім ся учів на Штатній російскій ґімназії в Гуменнім (1945–1953), де успішно зложыв матурітны екзамены.<ref name="panko_zivotopis">{{Cite web |title=Životopis |url=https://jurajpanko.wordpress.com/about/zivotopis/ |website=Juraj Paňko |access-date=2026-09-17}}</ref> В роках 1953–1957 ся учів на філолоґічній факултї Высокій педаґоґічній школї в Пряшові в шпеціалізації „<nowiki/>[[україньскый язык]] і література“. Почас учіня брав участь в штудентьскых ставебных бріґадах (конкретно робив на ставбі памнятника Совєтьской армады у [[Свідник]]у).<ref name="panko_zivotopis" /> === Педаґоґічна і академічна чінность (1957–1975) === По завершіню высокой школы в роцї 1957 зачав робити як учітель на єденадцятьрочній середнїй школї в містї Стара Любовня. Од новембра 1957 до апріля 1958 абсолвовав повинну воєньску службу в чеськім містї Домажліцї, по чім ся вернув к учітельскій чінности в Старій Любовни.<ref name="panko_zivotopis" /> Паралелно з педаґоґічнов практіков діштанчно штудовав російскый язык і літературу на філозофічній факултї в Пряшові. В роцї 1962 ся став асістентом і пізнїше фаховым асістентом на катедрї російского языка і літературы Філозофічной факулты Універзіты Павла Йозефа Шафаріка (УПЙШ) в Пряшові. В роках 1964–1968 абсолвовав постґрадуалне учіня на Універзітї Яна Евангелісту Пуркіна в Бырнї (днесь Масарікова універзіта), де ся під веджінём вызначных чеськых славістів шпеціалізовав на компаратівну славістіку і сінтаксісї російского языка. В роцї 1970 на основі докторьской дізертації здобыв научный тітул ПгДр.<ref name="panko_zivotopis" /> === Рокы перенаслїдованя і нормалізації (1975–1989) === По придушіню [[Пражска ярь|Пражской яри]] і зачатку періоду тзв. „нормалізації“ в Чехословакії ся став терчом політічных перевірок. В роцї 1975 быв через свої політічны назоры змушеный зохабити універзіту і дістав заказ публіковати научны роботы. Цїлых 15 років мусив робити мімо сістемы высокошкольской освіты: быв технічным робітником в nemocnici в Старій Любовни, пізнїше учітелём на школї і выхователём в штудентьскій будові в Пряшові.<ref name="panko_zivotopis" /> === Регабілітація і кодіфікація русиньского языка (од року 1990) === По Нїжній револуції на концї року 1989 быв в роцї 1990 цїлком морално і правно регабілітованый і вернув ся на катедру російского языка Філозофічной факулты УПЙШ в Пряшові. В роцї 1991 обгаїв кандідатьску дізертацію і здобыв научный тітул кандідат наук (CSc.), а в роцї 1994 абсолвовав габілітацію на тітул доцента. Чітав лекції о сінтаксісї і контрастівну лінґвістіку аж до одходу на пензію.<ref name="panko_zivotopis" /> В януарї 1993 ся став першым директором новозрядженого Інштітуту русиньского языка і културы при орґанізації <nowiki>„</nowiki>[[Русиньска оброда]]<nowiki>“</nowiki> в [[Пряшів|Пряшові]]. Став на челї ґрупы науковцїв, котры розробили нормы русиньского правопису. В роцї 1992 выдав основне дїло „Нормы русиньского правопису“ а в роцї 1994 в сполуавторстві з [[Василь Ябур|Василём Ябуром]] публіковав „Правила русиньского правопису“ і словник лінґвістічных термінів. Тоты публікації ся стали безпосереднёв научнов основов про офіціалне выголошіня русиньского языка на Словакії 27. януара 1995.<ref name="codification">{{Cite web |title=Codification of the Rusyn language |url=http://www.rusynacademy.sk/english/en_jazyk.html |website=Rusyn Academy of Slovakia |access-date=2026-09-17}}</ref> === Послїднї рокы і лексікоґрафія === По одходї на пензію жыв в селї [[Орябина]] в [[Окрес Стара Любовня|окресї Стара Любовня]]. Послїднї дві десятьроча свого жывота присвятив творчости розсяглого двойтомового „Словацько-русиньского словника“ (1. том вышов в роцї 2012, 2. том в роцї 2015).<ref name="slovnik">{{Cite web |title=Slovensko-rusínsky slovník P-Z |url=https://www.rusynshop.sk/slovensko-rusinsky-slovnik-p-z-doc--phdr--juraj-panko--csc--2/ |website=Rusynshop.sk |access-date=2026-09-17}}</ref> Словник обсягує высше 50 000 словных єдиніць і є найрозсяглїшым лексікоґрафічным дїлом в русиньскій языкознательскій науцї на Словакії. Умер 22. юна 2017 во віцї 84 років. Є похованый на містнім цінтерї в селї Орябина.<ref name="lemfm_obit">{{Cite web |last=Трохановскій |first=Демян |title=Одышол доц. ПгДр. Юрий Панько, кодифікатор русиньского языка (1933-2017) |url=http://www.lem.fm/odyishol-dots-pgdr-yuriy-panko-kodifikator-rusinskogo-yazyika-1933-2017/ |website=Lem.fm |access-date=2023-04-25}}</ref> == Найвызначнїшы роботы == * {{Cite web |author= Юрій Панько |title= К орфоґрафії русиньского языка |url= https://rusin8.webnode.ru/news/a2008-k-orfografiji-rusinskogo-yazyka/ |publisher= InfoРусин 5/2008 ст.&nbsp;8 |accessdate= 2023-04-25}} [https://web.archive.org/web/20200102035252/https://www.ruwega.com/news/a2008-k-orfografiji-rusinskogo-yazyka/ Archived on Jan&nbsp;02&nbsp;2020] * Панько Ю. Нормы русиньского правопису. – Пряшів, 1992. * Панько Ю. Русиньско-русько-україньско-словеньско-польский словник лінґвістічных термінів. – Пряшов, 1994. – С. 21. * Ябур, В., Панько, Ю.: Правила русиньского правопису. Пряшів: Русиньска оброда, 1994. * PAŇKO, Juraj (2012-15) Slovensko-rusínsky slovník/Словацько-русиньскый словник, 2 томів. Prešov: Rusínska obroda na Slovensku. == Жрїдла і одказы == * {{Cite web |last=Трохановскій |first=Демян |title=Одышол доц. ПгДр. Юрий Панько, кодифікатор русиньского языка (1933-2017) |url=http://www.lem.fm/odyishol-dots-pgdr-yuriy-panko-kodifikator-rusinskogo-yazyika-1933-2017/ |website=Lem.fm |access-date=2023-04-25}} {{Lifetime|1933|2017|Панько, Юрій}} [[Катеґорія:Русиньскы лінґвісты]] [[Катеґорія:Русиньскы педаґоґы]] 7f4tul23xz8a4qwt1bsgpk3e0rlmrs4 Гилгамеш 0 15997 175493 141210 2026-10-27T00:48:17Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175493 wikitext text/x-wiki [[File:Myths and legends of Babylonia and Assyria (1916) (14595392370).jpg|thumb|200px|<center>Гилгамеш усмирять лева</center>]] '''Ги́лгаме́ш''' — легендарный герой давновосточной мифологии, пановник города-штату [[Урук]] в [[Шумер]]ѣ (конець [[XXVII. стороча до н. е.]] – зачаток [[XXVI. стороча до н. е.]])<ref name="Афанасьева">Афанасьева В. К.</ref> ==Историчность== Старовѣкый [[Близкый Выход]] ся поважуе за колыску цивилизации. Правѣ тут, в долинах [[Нил]]а, [[Тигрис]]а и [[Евфрат]]а на граници [[4. тысячроча до н. е.|4.]] и [[3. тысячроча до н. е.]] взникли найдавнѣйшы цивилизации, о котрых знаеме.<ref>Ляпустин Б. С.: Цивилизации древнего мира //Большая серия знаний. Древний мир. Средневековье; с. 7.</ref> Ту в [[3. тысячроча до н. е.|3. тысячрочу до н. е.]] взникли [[шумеры|шумерскы]] епичны пѣснѣ о Гилгамешу. Вецеры тек­сты, опуб­ли­ко­ван­ы в наш час, до­зво­ля­ють судити, же Гилгамеш — ре­ал­на ис­то­рична особа, пя­тый пановник I. ди­на­стии го­ро­да-штата [[Урук]] в [[Шу­ме­р]]ѣ (конець [[XXVII. стороча до н. е.]] – зачаток [[XXVI. стороча до н. е.]]). Оче­вид­но, неодовго по смер­ти Гилгамеш был обо­жненый: его имя зо зна­ка­ми, характерныма про божество, трафляють ­ся в тек­стах из [[XXVI. стороча до н. е.]]<ref name="Афанасьева"/> ==Мифология и фолклор== До нашого часу дошли пять куртых пѣсней на керамичных табличках в [[шумерскый язык|шумерском языку]], написаны в первой половцѣ [[2. тысячроча до н. е.]]<ref name=EB>Epic of Gilgamesh</ref> В серединѣ [[XIX. стороча]] были найдены 12 некомплетных табличок на [[аккадскый язык|аккадском (ассиро-вавилонском) языку]], котры складують велику [[Епос о Гилгамешови|епичну поему о Гилгамешови]]. Хыблячы мѣста было мож часточно обновити з шумерскых табличок. Обсягом поемы суть героичны чины Гилгамеша.<ref name=EB/> ==Жерела и одказы== * '''Афанасьева В. К.''' ГИЛЬГАМЕШ // Большая российская энциклопедия. Том 7. Москва, 2007, стр. 125-126. [https://web.archive.org/web/20210412045122/https://bigenc.ru/world_history/text/2360019][https://web.archive.org/web/20230604063131/https://old.bigenc.ru/world_history/text/2360019] * '''Большая серия знаний. Древний мир. Средневековье.''' Сост. Цирульников Л. М. — Москва: ООО «Мир книги». Издательский дом «Современная педагогика», 2005. — 128&nbsp;с: ил. {{ISBN|5-8405-0172-7}} * {{cite web |author= |editor= |date= |url=https://www.britannica.com/topic/Epic-of-Gilgamesh |title='''Epic of Gilgamesh''' |publisher=Encyclopaedia Britannica |format= |quote= |language=[[Англицкый язык|англицкы]] |accessdate=2020-01-23 |archiveurl= |archivedate= }} {{Commonscat|Gilgamesh}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Старовіка Мезопотамия]] dcjclxygyy575eucsfpkoodq0ebej2c Ґрузіны 0 16674 175452 175229 2026-10-26T13:24:26Z ~2026-57157-02 37289 вы что, грузинофоб? 175452 wikitext text/x-wiki {{Народ |group= Ґрузіны |image=[[File:Georgians (montage of 35).jpg|300px]] |population = по світї 5 міліоны |langs = {{center|[[Ґрузіньскый язык]]}} |religions = <center>[[Файл:P christianity.svg|18px]] [[Православна церьков]] }} '''Ґрузíны''', тыж '''Картвелы''' ({{lang-ka|ქართველები}} – самоназва '''Картвелебі''') — на­род, основне обывательство [[Ґрузія|Ґрузія]]. Чісло во світї ся одгадує на 5 міліоны. Основна конфесия — православие. == Референції == *Eastmond, Anthony (2010), Royal Imagery in Medieval Georgia, Penn State Press *Suny, R. G. (1994), The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press *Lang, D. M. (1966), The Georgians, Thames & Hudson *Rayfield, D. (2013), Edge of Empires: A History of Georgia, Reaktion Books *Rapp, S. H. Jr. (2016) The Sasanian World Through Georgian Eyes, Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature, Sam Houston State University, USA, Routledge *Toumanoff, C. (1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press == Література == * {{книга |автор= |часть=Грузины |ссылка часть=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas/0/etno_id/108 |заглавие=Этноатлас Красноярского края |оригинал= |ссылка=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas |викитека= |ответственный=Совет администрации Красноярского края. Управление общественных связей ; гл. ред. [[Рафиков, Рашит Гиззатович|Р. Г. Рафиков]] ; редкол.: [[Кривоногов, Виктор Павлович|В. П. Кривоногов]], Р. Д. Цокаев |издание=2-е изд., перераб. и доп |место=Красноярск |издательство=Платина (PLATINA) |год=2008 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=224 |серия= |isbn=978-5-98624-092-3 |тираж= |ref=Этноатлас Красноярского края|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129041312/http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas|archive-date=2014-11-29}} * {{книга |автор = |часть = Грузины |заглавие = Народы России. Атлас культур и религий |оригинал = |ссылка = |место = М. |издательство = Дизайн. Информация. Картография |год = 2010 |страниц = 320 |isbn = 978-5-287-00718-8 }} * Народы России: живописный альбом, Санкт-Петербург, типография Товарищества «Общественная Польза», 3 декабря 1877, ст. 387 * {{книга |автор = А. С. Чикобава |часть = Иберийско-кавказские языки |заглавие = Языки народов СССР: в 5-ти томах |оригинал = |ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01005603092 |ответственный = Отв. ред. д-р филол. наук Е. А. Бокарев, чл.-кор. АН Груз. ССР, К. В. Ломтатидзе |место = М. |издательство = [[Наука (издательство)|Наука]] |год = 1967 |том = 4 |ref = Чикобава }} * {{статья | автор = Мосенкис Ю.Л. | заглавие = Грузинские племена в Древней Месопотамии | издание = Происхождение языка и культуры: древняя история человечества | тип = Журнал | место = Киев | год = 2007 | номер = 5 | ref = Мосенкис Ю.Л. Грузинские племена в Древней Месопотамии }} {{стыржень}} [[Катеґорія:Народы і етніка]] [[Катеґорія:Грузия]] eo0hwk83ppkg07qevfokouu9hxkpgbe 175453 175452 2026-10-26T13:28:44Z Halajkovič 33393 Зрушена верзія [[Special:Diff/175452|175452]] од хоснователя [[Special:Contributions/~2026-57157-02|~2026-57157-02]] ([[User talk:~2026-57157-02|діскусія]]) +нет, чего вы это взяли? 175453 wikitext text/x-wiki {{delete}} {{Народ |group= Ґрузіны |image=[[File:Georgians (montage of 35).jpg|300px]] |population = по світї 5 міліоны |langs = {{center|[[Ґрузіньскый язык]]}} |religions = <center>[[Файл:P christianity.svg|18px]] [[Православна церьков]] }} '''Ґрузíны''', тыж '''Картвелы''' ({{lang-ka|ქართველები}} – самоназва '''Картвелебі''') — на­род, основне обывательство [[Ґрузія|Ґрузія]]. Чісло во світї ся одгадує на 5 міліоны. Основна конфесия — православие. == Референції == *Eastmond, Anthony (2010), Royal Imagery in Medieval Georgia, Penn State Press *Suny, R. G. (1994), The Making of the Georgian Nation, Indiana University Press *Lang, D. M. (1966), The Georgians, Thames & Hudson *Rayfield, D. (2013), Edge of Empires: A History of Georgia, Reaktion Books *Rapp, S. H. Jr. (2016) The Sasanian World Through Georgian Eyes, Caucasia and the Iranian Commonwealth in Late Antique Georgian Literature, Sam Houston State University, USA, Routledge *Toumanoff, C. (1963) Studies in Christian Caucasian History, Georgetown University Press == Література == * {{книга |автор= |часть=Грузины |ссылка часть=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas/0/etno_id/108 |заглавие=Этноатлас Красноярского края |оригинал= |ссылка=http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas |викитека= |ответственный=Совет администрации Красноярского края. Управление общественных связей ; гл. ред. [[Рафиков, Рашит Гиззатович|Р. Г. Рафиков]] ; редкол.: [[Кривоногов, Виктор Павлович|В. П. Кривоногов]], Р. Д. Цокаев |издание=2-е изд., перераб. и доп |место=Красноярск |издательство=Платина (PLATINA) |год=2008 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=224 |серия= |isbn=978-5-98624-092-3 |тираж= |ref=Этноатлас Красноярского края|archive-url=https://web.archive.org/web/20141129041312/http://www.krskstate.ru/80/narod/etnoatlas|archive-date=2014-11-29}} * {{книга |автор = |часть = Грузины |заглавие = Народы России. Атлас культур и религий |оригинал = |ссылка = |место = М. |издательство = Дизайн. Информация. Картография |год = 2010 |страниц = 320 |isbn = 978-5-287-00718-8 }} * Народы России: живописный альбом, Санкт-Петербург, типография Товарищества «Общественная Польза», 3 декабря 1877, ст. 387 * {{книга |автор = А. С. Чикобава |часть = Иберийско-кавказские языки |заглавие = Языки народов СССР: в 5-ти томах |оригинал = |ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01005603092 |ответственный = Отв. ред. д-р филол. наук Е. А. Бокарев, чл.-кор. АН Груз. ССР, К. В. Ломтатидзе |место = М. |издательство = [[Наука (издательство)|Наука]] |год = 1967 |том = 4 |ref = Чикобава }} * {{статья | автор = Мосенкис Ю.Л. | заглавие = Грузинские племена в Древней Месопотамии | издание = Происхождение языка и культуры: древняя история человечества | тип = Журнал | место = Киев | год = 2007 | номер = 5 | ref = Мосенкис Ю.Л. Грузинские племена в Древней Месопотамии }} {{стыржень}} [[Катеґорія:Народы і етніка]] [[Катеґорія:Грузия]] fck1gjp7xdbp98a6y8kf9nzgux4ha8y De facto 0 16964 175475 122068 2026-10-26T22:40:14Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175475 wikitext text/x-wiki '''De facto''', {{ref-la}} ''de facto'' ''фактично, в реалности'' — широко хоснованый в правництвѣ термин на означѣня в реалности екзистуючых фактох або обстоянь, не зафиксованых в законом предписаной юридичной формѣ, на роздѣл од фактох ''[[de jure]]'', циже фактох, официално засвѣдченых управненыма на то органами (факты уроджѣня, смерти, побраня, розорваня малженства и подобне).<ref name=Semsucenko>Шемшученко Ю. С.</ref> == В меджинародном правѣ == В меджинародном правѣ вызнаня державы ''de facto'' означать часточне вызнаня (на роздѣл од повного вызнаня ''[[de jure]]'') еднов державов иншой державы (або влады), за якым не мусить наступити навязаня дипломатичных односин, а политична и економична сполупраца одбывать ся в ограниченом россягу. Обычайно вызнаня ''de facto'', за собов може предпокладати вызнаня ''[[de jure]]'', таку форму часточного вызнаня практикують в припадѣ, коли можуть настати сомнѣвы о законности або животоспособности державы (або влады), котру хочуть вызнати, або таке вызнаня хочуть ограничити в часѣ ци в россягу.<ref name=Semsucenko/> == Примѣр == ''De facto'' имя 42. [[Президенты США|президента США]] [[Билл Клинтон]]. Але насправдѣ тото назывка, широко и официално поуживана. Його ''[[de jure]]'' имя (подля матрикы) Виллиам Джефферсон Клинтон.<ref>Encyclopædia Britannica</ref> == См. тыж == * [[De jure]] == Жерела и одказы == * Де-факто // Юридична енциклопедія [у 6 томах] / '''Шемшученко Ю. С.''' (відп. ред.) [та ін.] — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998. — Т. 2 : Д — Й. — 744 с. — {{ISBN| 966-7492-00-8}} [https://web.archive.org/web/20160730044416/http://cyclop.com.ua/content/view/1047/58/1/6/#4824 Одчитане 2020-09-20] {{ref-uk}} * {{cite web |title=Bill Clinton |publisher='''Encyclopædia Britannica''' |date=August 15, 2020 |url=https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton |accessdate=2020-09-21}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} [[Категория:Латинскы правны выразы]] [[Категория:Межинародне право]] 90q3e85dalhryq3ruyn6cdqe275mhtf De jure 0 16967 175476 159594 2026-10-26T22:41:30Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175476 wikitext text/x-wiki '''De jure''' або '''де юре''', {{ref-la}} ''de jure'' ''подля права, подля закона''<ref>[https://dai.fmph.uniba.sk/~filit/fvd/de_iure.html Jozef Piaček, Miloš Kravčík: OTVORENÁ FILOZOFICKÁ ENCYKLOPÉDIA {{ref-sk}}]</ref> <ref>[https://www.dictionary.com/browse/de-jure DICTIONARY.COM UNABRIDGED BASED ON THE RANDOM HOUSE UNABRIDGED DICTIONARY, © RANDOM HOUSE, INC. 2020 {{ref-en}}]</ref> — правницкый термин, хоснованый на означѣня реалных ситуаций, обстоянь, фактох, официално засвѣдченых компетентныма державныма органами в предписаной законом юридичной формѣ.<ref name=Semsucenko>Шемшученко Ю. С.</ref> == В меджинародном правѣ == В меджинародном правѣ ''de jure'' означать повне, на роздѣл од часточного ([[de facto]]), официалне вызнаня еднов державов иншой державы (або влады), што предпокладать дипломатичны односины и обмѣн дипломатичныма представителями высшого рангу меджи сима [[держава]]ми, а тыж вызнаня вшиткых прав и повинностей, якы подля меджинародного права належать объекту вызнаня.<ref name=Semsucenko/> == Примѣр == ''De facto'' имя 42. [[Президенты США|президента США]] [[Билл Клинтон]]. Але насправдѣ тото назывка, широко и официално поуживана. Його '''''de jure''''' имя (подля матрикы) Виллиам Джефферсон Клинтон.<ref>Encyclopædia Britannica</ref> == См. тыж == * [[De facto]] == Жерела и одказы == * Де-юре // Юридична енциклопедія [у 6 томах] / '''Шемшученко Ю. С.''' (відп. ред.) [та ін.] — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998. — Т. 2 : Д — Й. — 744 с. — {{ISBN| 966-7492-00-8}} [https://web.archive.org/web/20201123165043/https://cyclop.com.ua/content/view/1047/58/1/15/#18980 Одчитане 2020-09-21] {{ref-uk}} * {{cite web |title=Bill Clinton |publisher='''Encyclopædia Britannica''' |date=August 15, 2020 |url=https://www.britannica.com/biography/Bill-Clinton |accessdate=2020-09-21}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} [[Категория:Латинскы правны выразы]] [[Категория:Межинародне право]] 3inhwehwe707a6xqljtvvceaxmmpl3q Суд in absentia 0 16971 175498 122135 2026-10-27T04:11:16Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175498 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|In absentia|}} '''Суд in absentia''' — слуханя кавзы в судѣ первого ступня за одсутства обжалованого.<ref name=Micheenko>Михеєнко М. М.</ref> В року 2016 Меджинародна асоциация адвокатох (IBA) выпрацовала анализу припадох суда in absentia и рекомендации, напрямены на дотриманя штандардох прав чоловѣка и справедливого судового процеса, дотычно кавз того типа.<ref>Coalition for the International Criminal Court</ref> == Припады допустимости == Суд in absentia допустимый лем в позарядовых припадах: коли обжалованый перебывать за границями державы, выгынать ся ставлѣню ся до суду, або держава перебываня одмѣтуе його екстрадицию; коли сам обжалованый просить слухати кавзу без його притомности (в припадѣ дробных проступкох, за якы не може быти збавленый волѣ). Авшак суд мать право и в том припадѣ вызнати поставлѣня ся до суду обжалованого облигатным.<ref>Напримѣр, ст. 262 Криминално-процесуалного кодексу Украины.</ref><ref name=Micheenko/> == Порядок суда == Суд in absentia одбывать ся подля универзалных правил. Суд выголошуе и анализуе свѣдчѣня обжалованого, кедь были запротоколованы в процесѣ выслуху и попередного росслѣду, а тыж присланы ним писомны свѣдчѣня або його свѣдчѣня, поданы чужов державов подля догоды о взаимной юридичной помочи. Апелация против россудку, постановлѣню або рѣшѣню суда участниками судового процеса in absentia, як и поданя прокурора докончують ся в общому порядку.<ref name=Micheenko/> == Жерела и одказы == * '''Михеєнко М. М.''': Заочний судовий розгляд кримінальної справи // Юридична енциклопедія {{nowrap|[у 6 томах]}} / {{nowrap|Шемшученко Ю. С. (відп. ред.)}} [та ін.] — К.: Українська енциклопедія {{nowrap|ім. М. П. Бажана}}, 1998. — Т. 2 : Д — Й. — 744 с. — {{ISBN| 966-7492-00-8}} [https://web.archive.org/web/20160809124345/http://cyclop.com.ua/content/view/1086/58/1/5/#7308 Одчитане 2020-09-22] {{ref-uk}} * {{cite web |title=Trials in absentia and international criminal justice |publisher='''Coalition for the International Criminal Court''' |date=05 OCTOBER 2016 |url=http://www.coalitionfortheicc.org/news/20161005/trials-absentia-and-international-criminal-justice |accessdate=2020-09-22}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} [[Категория:Право]] h39tmqwwtc2manp76h3zzo2lkrtw3l6 Юрий Калман Жаткович 0 17105 175499 167376 2026-10-27T11:00:12Z Halajkovič 33393 +приданя жрїдел подля датуму народжіня 175499 wikitext text/x-wiki {{Особа проста |Имя=Юрий Калман Жаткович |Имя_оригиналне=Zsatkovics György Kálmán {{ref-hu}} |Категория_склада=Rusyn historians |Образчик=[[File:ZsatkovicsGyK.png|200px]] |Чинность=[[священик]], [[историк]], [[писатель]], [[етнограф]], [[товмач]] |Уроджѣня={{Birth date|1855|10|14}} |Мѣсто_роджѣня=[[Унгвар]], [[Жупа Унг]],<br> [[Мадярске кральовство]] |Упокоеня={{Death date and age|1920|09|25|1855|10|14}} |Мѣсто_смерти=[[Стройно]], [[Чехословакия]], [[Подкарпатска Русь]] |Причина_смерти= |Мѣсто_погребу=там же }} '''Юрий Калман Жаткович''', {{ref-hu}} ''Zsatkovics György Kálmán'' (*&nbsp;[[14. октобер]] [[1855]],<ref>{{cite book|last=Szinnyei|first=József|title=Magyar írók élete és munkái|volume=14|location=Budapest|publisher=Hornyánszky|date=1914|chapter=Zsatkovics Kálmán|url=https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-irok-elete-es-munkai-szinnyei-jozsef-7891B/z-B6369/zsatkovics-kalman-B73D6/|language=hu}}</ref><ref>{{cite web|url=https://history.org.ua/?termin=Zhatkovych_Yu|title=Жаткович Юрій-Кальман|website=Енциклопедія історії України (Інститут історії України НАН України)|language=uk}}</ref><ref>{{cite web|last=Вовченко|first=Галина|title=Погляди Ю. Жатковича на мову в праці «Замітки етнографическіє о Угорскихъ Руськихъ»|url=https://dspace.uzhnu.edu.ua/bitstreams/9a4bd47b-cde0-4337-b33c-320296f6d337/download|publisher=Ужгородський національний університет|language=uk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.biblioteka.uz.ua/zak/show.php?showFull=73|title=Жаткович Юрій-Калман Юрійович|website=Закарпатська обласна універсальна наукова бібліотека ім. Ф. Потушняка|language=uk}}</ref> [[Унгвар]], [[Мадярске кральовство]] – †&nbsp;[[25. септембер]] [[1920]], [[Стройно]], [[Чехословакия]]) — [[Грекокатолицка Церковь|грекокатолицкый]] [[священик]], [[историк]], [[писатель]], [[етнограф]], [[товмач]], [[Стрый (родина)|стрый]] [[Григорий Жаткович|Григория Жатковича]], губернатора.<ref name=ZsGyK>Zsatkovics György Kálmán</ref><ref name=Pop>Иван Поп</ref><ref name=Mazurok2007>Олег Мазурок (2007)</ref> == Биография == === Родина === Походив з родины [[Пѣвцоучитель|пѣвцоучителя]] Унгварской учительской [[Семинария|семинарии]] и дяка катедралного собора Юрия Жатковича, чий отець быв [[священик]]ом в [[Пряшовска грекокатолицка архиепархия|Пряшовской грекокатолицкой епархии]]. Род Жатковичох походив з [[Жатківцї|Жатковцьох]] [[Окрес Пряшів|Пряшовского окресу]] и дав ряд познатых културных и сполоченскых дѣячи. В року 1861 родина перенесла ся до [[Великы Лучкы|Великых Лучок]], а в року 1874 — до Дравець (днесь часть [[Ужгород]]а). В року 1876 умерла му мати, Павлина, родж. Неймети, а в року 1881 —и отець.<ref name=Mazurok2001>Олег Мазурок (2001)</ref> === Школы и служба === Юрий Калман Жаткович закончив [[Гимназия|гимназию]] (1876) и духовну [[Семинария|семинарию]] (1881) в [[Унгвар]]ѣ. Рукоположеный в священство 27. марца 1881.<ref name=ZsGyK/> Служив [[Парохия|парохом]] в селах [[Великый Раковець]] (1881–1885), [[Иза]] (1885–1887), [[Стройно]] (1887–1920). Од року 1898 до кончины быв деканом Свалявского деканата.<ref name=Mazurok2007/> === Научна и сполоченска чинность === Быв автором великого числа научных и научно-популарных робот з истории, историографии, етнографии, крайопису. Мав активну корешпонденцию з {{nowrap|[[Иван Франко|И. Франком]]}}, {{nowrap|[[Володимир Гнатюк|В. Гнатюком]]}}, {{nowrap|[[Евген Перфецкый|Е. Перфецкым]]}}, {{nowrap|[[Гиадор Стрипскый|Г. Стрипскым]]}}, {{nowrap|[[Михаил Врабель|М. Врабельом]]}} и др.<ref name=Mazurok2007/> Во своей сполоченской чинности продовжовав традицию подкарпатскых будительох, выгледовав [[История|историю]] и [[Етнография|етнографию]] [[Русины|Русинох]], свои роботы публиковав в ''Листку'' [[Евген Фенцик|Евгена Фенцика]] и ''Мѣсяцесловах'',<ref name=Pop/> мадярскых научных журналах, новинках, а тыж в [[галич]]скых выданях, але велика часть его робот зостала в рукописах. Иншов вызнамнов сторонов его чинности были товмачѣня русского и украинского краснописемства на мадярскый язык.<ref name=Mazurok2007/> За свои научны досягнутя быв выбраный членом [[НТШ]] во Львовѣ, членом Мадярского историчного общества в Будапештѣ.<ref name=Pop/> {{Цитат 2|Якый авторитетный быв Ю. К. Жаткович, видко з того, же каждый политичный напрям хотѣв го мати за свого: и [[мадярон|мадярофилы]], и [[украинофил]]ы (В. Бирчак), и [[русофил]]ы (Е. Недзѣльскый.) | {{Цитат 3|Оригинал {{ref-uk}}|Свідченням того, наскільки авторитетним був Юрій Жаткович серед закарпатської інтелігенції, є прагнення представників багатьох політичних напрямів взяти його у свій табір. [[Мадярон]]и вважали його своїм. [[Украинофил|Українофіл]]и (В. Бірчак) — своїм, [[Русофил|москвофіли]] (Є. Недзельський) — своїм. |О. Мазурок (2010), cc. 8–9}}}} == Выбор з творбы == На основѣ жерел:<ref name=Pop/><ref>О. Мазурок (2010), cc. 126–128</ref> * 1880 A körtvélyesi protoarchimandria történelme //Magyar Sion<br>(История грушовской протоархимандрии) * 1884 Az Egri püspökség befolyása és а munkácsi egyházmegye küzdelme e befolyás ellen //Századok<br>(Вплыв Ягерского епископства и бойованя Мукачовской епархии против него, перекладена Русинами в США: ''Jagerskoje vľijanije: bor'ba protiv toho v istorii mukačevskoj greceskoho obrjada diocezii'', 1933) * 1890 «Нѣсколько слов о русских, живущих в Угорщинѣ» //Крестный мѣсяцеслов на 1890 г. — Унгвар, 1889; * 1890 «А magyarországi ruszinok történetírásának történelme» //Századok<br>(История русинской историографии укр. переклад 1999) * 1890 Князь Федор Коріатович //Листок; * 1893 Іосиф Де-Камелис, епископ Мукачевскій //Мѣсяцеслов на 1893 г. — Унгвар, 1892; * 1894 Михаил-Мануил Ольшавскій, епископ Мукачевскій, апостолскій [[викарь|викарій]] //Мѣсяцеслов на 1894 г. — Унгвар, 1893; * 1895 Vázlatok a magyarországi oroszok életéből //Budapesti Szemle<br>(Начеркы зоз живота угорскых Русинох); * 1896 Етнографическій очерк угро-русских<br>(Укр. переклад: Замітки етнографічні з Угорської Руси //Етнографічний збірник. — Львів, 1896) * 1898 Іоанн Брадач, епископ Мукачевскій //Мѣсяцеслов на 1898 г. — Унгвар, 1897; * 1900 Malmos beregmegyei község parasztgazdáinak monográfiája // Századok. – Budapest, 1900. – № 63<br>(Монография Стройны) * 1900 A kis orosz irodalom történetének rövid vázlata //Kelet. –Ungvár, 1900 (Очерк истории украинской литературы) * 1902 Григорий Таркович //Мѣсяцеслов на 1902 г. — Унгвар, 1901; * 1903 Воеводство крайнянское //Мѣсяцеслов на 1903 г. — Унгвар, 1902; * 1904 Василий Тарасович и князь Франциск Раковцій //Мѣсяцеслов на 1904 г. — Унгвар, 1903; * 1905 Malmos, Beregmegyei község parasztgazdáinak monografiája // Görög Kat. Hirlap. – Ungvár, 1905. – 10-12 old.<br>(Монография Стройны) * 1906 Рукоположеніе в епископы Георгія Гавріила Блажовскаго //Мѣсяцеслов на 1906 г. — Унгвар, 1905; * 1906 Исторія монастыря Грушевского //Мѣсяцеслов на 1906 г. — Унгвар, 1905; == Жерела и одказы == * '''Олег Мазурок''' (2001): Юрій Жаткович як історик та етнограф. — Ужгород: УжНУ, 2001 — 292 с. {{ISBN|966-7400-13-0}}{{ref-uk}} Сс. 9–25. * '''Олег Мазурок''' (2007): Жаткович Юрій Юрійович //Енциклопедія Закарпаття. Визначні особи ХХ століття. Закарпатський осередок НТШ. Під наук. ред. Довганича О.Д. — Ужгород: «Гражда», 2007 — 400 c. {{ISBN| 978-966-8924-33-0}}{{ref-uk}} Сс. 127–128. * '''Олег Мазурок''' (2010): "...Найбільш учений і найбільш компетентний в етнографічних справах священик-русин у цілій Угорщині" (До 155-річчя від дня народження Юрія Жатковича) — Ужгород: Карпатська Вежа, 2010 {{ISBN| 978-966-8269-23-3}}{{ref-uk}} [https://shron1.chtyvo.org.ua/Mazurok_Oleh/Naibilsh_uchenyi_i_naibilsh_kompetentnyi_v_etnohrafichnykh_spravakh_sviaschenyk-rusyn_u_tsilii_Uhors.pdf?PHPSESSID=d4348269d03e5a9123923bf1f83bdce7 PDF, фото] * '''Иван Поп''': Жаткович Юрий Калман //Поп, Иван: Энциклопедия Подкарпатской Руси. — Ужгород: Изд-во В.Падяка, 2001. — 431 с. {{ISBN| 966-7838-23-4}} {{ref-ru}} С. 173. * {{cite web |title='''Zsatkovics György Kálmán''' |url=https://opac-nevter.pim.hu/record/-/record/PIM80535 |publisher=Petőfi Irodalmi Múzeum |accessdate=2020-10-11}}{{ref-hu}} == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1855|1920|Жаткович, Юрий Калман}} [[Категория:Русиньскы писателї]] dio6vsg4tnvfsu8rbi7juf0g46oi4y3 Incognito 0 17323 175477 171537 2026-10-26T22:45:12Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175477 wikitext text/x-wiki '''Incognito''' (од {{ref-la}} ''in-cognitus'' ''незвѣстный, непознатый'')<ref>Дворецкий И. Х., с. 508.</ref> — особа, обычайно официальна, котра скрывать (не зо злочинныма намѣрами) свое правдиве имя, выступаючи под вымышленым именом.<ref name=Semsucenko>Шемшученко Ю. С.</ref> Тыж ся хоснуе на означѣня поступованя або дѣй, котры суть чинены таков особов, напримѣр: путовати ''incognito''.<ref name=Semsucenko/> Пановници и члены их родин часто звыкли путовати ''incognito''. Кедь пановник путуе ''incognito'', його пановницкый статус не належить брати на увагу, лем го трактовати яко приватну особу.<ref>Révai nagy lexikona, т. 10, с. 580.</ref> В роках 1697–1698 российскый царь [[Петро Великый|Петро І.]] быв первым российскым царьом, котрый про свои особенны интересы лишив просторы России. Путовав яко вояк в шаржи десятника, меном Петро Михайлов в числѣ великой 250-членной дипломатичной выправы, в челѣ котрой официално стояли иншы особы, што му дало можность видѣти и дознати ся овельо вецей, як кедь бы быв путовав яко царь. {{Цитат 2|Собственно говоря, посѣтивъ въ 1697 и 1698 годахъ Германію, Голландію и Англію, Петръ съигралъ грандіозную комедію, подъ невидимкою incognito освободивъ себя отъ царственныхъ обязанностей и возложивъ на своихъ представителей всю докуку оффиціальныхъ сношеній съ иностранными государствами и дворами.| М. А. Веневитиновъ: Русскіе въ Голландіи. Великое посольство 1697–1698. Москва, 1897. С.&nbsp;3.<ref>[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Русские_в_Голландии_Великое_посольство_1697-1698_гг._1897.djvu&page=14&uselang=rue]</ref>}} == Жерела и одказы == * '''Révai nagy lexikona'''. 10.&nbsp;köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest, 1914 {{ref-hu}} C.&nbsp;580. * '''Дворецкий И. Х.''' Латинско-русский словарь. Изд. второе. М: «Русский язык», 1976. {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20160730050807/http://cyclop.com.ua/content/view/1105/58/1/14/#28833 Інкогніто] //Юридична енциклопедія : [у 6&nbsp;т.] / ред. кол. '''Шемшученко Ю. С.''' (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998. — Т.&nbsp;2 : Д — Й. — 744&nbsp;с. — {{ISBN| 966-7492-00-8}}.{{ref-uk}} == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Латинскы правны выразы]] 4i85dygqblsbfjf61c63h18o1805djo Spotify 0 19804 175437 158353 2026-10-26T12:22:44Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:1|1|0 */ 175437 wikitext text/x-wiki [[Файл:2024 Spotify Logo.svg|thumb|right|{{center|лоґо Spotify}}]] '''Spotify''' ({{lang-rue|Спотіфай}}) — шведьска<ref name="spotify1">{{Cite web |title=Contact |url=https://www.spotify.com/us/about-us/contact/ |access-date=20 February 2022 |publisher=Spotify |archive-date=9 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709201431/https://www.spotify.com/us/about-us/contact/ |url-status=live }}</ref> авдіострімінгова і медійна служба, заложена 23. апріля 2006 Даніелём Еком і Мартіном Лоренцоном.<ref>{{Cite web |date=14 October 2016 |title=Spotify UK revenues surge to almost £190m as mobile subscriptions take off |url=http://www.theguardian.com/media/2016/oct/14/spotify-uk-revenues-surge-to-almost-190m-as-mobile-subscriptions-take-off |access-date=6 August 2021 |website=The Guardian |language=en |archive-date=17 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220717195247/https://www.theguardian.com/media/2016/oct/14/spotify-uk-revenues-surge-to-almost-190m-as-mobile-subscriptions-take-off |url-status=live }}</ref> Она є єдным з найвекшых сервісів про стрімованю музикы, з 626 міліонами актівных хоснователїв місячно, вєдно з 246 міліонами платячіх предплатітелїв, од юна 2024.<ref name="QFR" /><ref name="Spotify company info2">{{Cite web |date=31 March 2024 |title=Company Info |url=https://newsroom.spotify.com/company-info/ |access-date=2 February 2022 |website=Spotify For the Record |archive-date=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/ |url-status=live }}</ref> Spotify є (через голдінґ котрый зареґістрованый в містї [[Луксембург (город)|Луксембурзї]], '''Spotify Technology S.A.'''<ref name="sec" />) на Нюйорьскій фондовій бурзы в формі америцькых депозітарьных потверджінь. Spotify понукать ціфровый авдіообсяг з обмедженым авторьскым правом, в тім чіслї веце як 100 міліонів пісень і шість міліонів підкастів, од записуючіх штудій і медійных компаній.<ref name="Spotify company info2" /> Як безплатный сервіс, основны функції суть безплатны з рекламами і обмедженым контролём, кедьже додатковы функції, як офлайн слуханя і слуханя без рекламы, суть понуканы через выплаченого предплатітелёго. Хоснователї можуть шукати [[Музика|музику]] подля артіста, албума або жанру, і можуть створёвати, едітовати і дїлити ся плейлістами. == Доступность == [[Файл:Availability of Spotify in the World.svg|thumb|праворуч|450px|{{center| Штаты, в котрых доступный Spotify}}]] Spotify є доступным веце европскых штатах, так само як в [[Африка|Африцї]], [[Америка|Америцї]], [[Азія|Азії]] і Океанії, з цалковым доступом в 184 рынках.<ref>{{Cite web |title=About Spotify |url=https://newsroom.spotify.com/company-info/ |access-date=10 January 2022 |website=Spotify |language=en-US |archive-date=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930060609/https://newsroom.spotify.com/company-info/ |url-status=live }}</ref> Ёго хоснователї і предплатітелї суть веце переважно в [[Споєны Штаты Америцькы|Споєных штатах]] і [[Европа|Европі]], што разом творить около 53% хоснователїв і 67% приходу.<ref>{{Cite web |title=Spotify Q3 2022 investor presentation |url=https://s29.q4cdn.com/175625835/files/doc_financials/2022/q3/Q3-2022-Shareholder-Deck-FINAL-LOCKED.pdf |access-date=7 January 2023 |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123020252/https://s29.q4cdn.com/175625835/files/doc_financials/2022/q3/Q3-2022-Shareholder-Deck-FINAL-LOCKED.pdf |url-status=live }}</ref> Жадной присутности в контіненталнім Кітаї, де рынок домінує QQ Music. Сервіс є доступный на веце прістроях, включаючі Windows, macOS і Linux компютеры, iOS і Android смартфоны і т. д.<ref>{{Cite web |title=Spotify Music |url=https://channelstore.roku.com/details/19977/spotify |access-date=12 November 2018 |website=Roku Channel Store |publisher=Roku |archive-date=28 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200928012717/https://channelstore.roku.com/details/19977/spotify |url-status=live }}</ref> Од децембра 2023, Spotify быв 47.-ый найчастїше найнавщівляна вебова сторінка в світї, з 24,78% ёго трафіку приходячого зо Споєных штатів, слїдуючі [[Бразілія]] з 6,51%, подля даных од Semrush.<ref>{{Cite web|title=Top websites|url=https://www.semrush.com/trending-websites/global/all|website=Semrush|access-date=25 December 2023|archive-date=19 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231219181830/https://www.semrush.com/trending-websites/global/all|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.semrush.com/website/spotify.com/overview/?source=trending-websites|title=spotify.com|website=[[semrush]]|access-date=25 December 2023|archive-date=25 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231225141959/https://www.semrush.com/website/spotify.com/overview/?source=trending-websites|url-status=live}}</ref> На одміну од фізічного продажу або продажу од переглядів, што платить артістам фіксну цїну за пісню або албум, Spotify платить роялті подля чісла стрімів артістів як пропорція цалкового чісла стрімів пісень. Он оддає приближно 70% од свого цалкового приходу властникам прав (часто записуючым штудіям), котры потім платять артістам подля індівідуалных договорів.<ref name=":22">{{Cite news |last=Sehgal |first=Kabir |date=26 January 2018 |title=Spotify and Apple Music should become record labels so musicians can make a fair living |publisher=CNBC |url=https://www.cnbc.com/2018/01/26/how-spotify-apple-music-can-pay-musicians-more-commentary.html |access-date=21 November 2018 |archive-date=24 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200224043025/https://www.cnbc.com/2018/01/26/how-spotify-apple-music-can-pay-musicians-more-commentary.html |url-status=live }}</ref> Хоць дакотры музиканты высловили вывертаня проти штруктуры роялті Spotify і єй вплив на продажі албумів, іншы хвалять сервіс за понуку законной алтернатівы на бої з піратством і за награду артістів каждый раз, кедь їх музика є грана.<ref>{{Cite journal |last=Swanson |first=Kate |year=2013 |title=A Case Study on Spotify: Exploring Perceptions of the Music Streaming Service |url=http://www.meiea.org/Journal/Vol13/Swanson |journal=Journal of the Music and Entertainment Industry Educators Association |volume=13 |issue=1 |pages=207–230 |doi=10.25101/13.10 |doi-access=free |access-date=5 November 2023 |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201024516/https://www.meiea.org/Journal/Vol13/Swanson |url-status=live }}</ref> == Референції == {{референції}} 0o3o0smufkqpxsd09em92al2mvhxv91 Василь Сарканич 0 20284 175447 167767 2026-10-26T13:02:40Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 175447 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Имя=Василь Сарканич |Образчик=[[File:Сарканич В.В.jpg|210px]] |Категория_склада=Vasyl Vasylovych Sarkanych |Чинность=[[педагог]] |Уроджѣня={{Birth date|1923|08|10}} |Мѣсто_роджѣня=[[Шелестово]] |Упокоеня={{Death date and age|2008|3|5|1923|09|30|}} |Мѣсто_смерти=[[Свалява]] |Мѣсто_погребу= }} [[Файл:Sarkanych V.V.jpg|міні|Меморіална табла на фасаді Свалявської варошської рады (2013 р.)|260px]] '''Васи́ль Сарка́нич''' ({{ДН|10.|08|1923}}, [[Шелестово]], [[Підкарпатьска Русь]], [[Чеськословеньско]]&nbsp;– {{ДС|5.|03|2008}}, [[Свалява]], [[Мукачівскый район]] [[Закарпатьска область]], [[Україна]])&nbsp;— именитый [[Закарпатьска область|закарпатськый]] [[педаґоґ]], локалный [[політік|політик]] [[варош]]а [[Свалява|Свалявы]], общественный дїятель Третього карпаторусинського ренесанса. == Животопис == Василь Сарканич ся родив 10.&nbsp;авґуста 1923.&nbsp;рока в селови [[Шелестово]] на Мукачувщині у багатодітнув родині, де было шестеро діти. В 1929.&nbsp;році фамілія Сарканичув переїхала жити в Сваляву (хоть перші 1,5&nbsp;рокы багатодітна родина жила в селі Драчино), де отець Василя ся устроив на роботу старшого кочегара хімзаводу фірмы «Сольва». У Сваляві малый Василь Сарканич учив ся в народнув школі, а пак штудійовав у горожанці. В 1941.&nbsp;році Василь Сарканич поступив у школу з обробкы метала в Севлюши, де ся вчив 3&nbsp;рокы. У 1943.&nbsp;році Василь Сарканич пуйшов на роботу в Будапешт на ливарный завод Вайса Манфріда. Мавучи добру освіту, робив не простым робочым, а контрольором фунґованя станкув. Позад сього заробляв доста файно (750&nbsp;пенґывув на місяць) на вті часы. В Будапешті пережив бомбардованя вароша. На отцюзнину Василь Сарканич ся вернув такой по войні, в 1945.&nbsp;році. Вже восени того ж года продовжив свої наукы на 4.&nbsp;курсі Севлюської школы металообробкы, котра на тот час яла ся звати Виноградівськым технікумом. Послїдь штудованя в Селюши быв направленый на роботу в депо [[Чоп]], де робив техніком при майстрови по ремонту паровозув. Туй доста добрі ся ознакомив из совецьков системов фунґованя желїзничного транспорта. Майпотум Василь Сарканич зачав робити началником механічного цеха на заводі им. С. Кірова у селі Кольчино, што на Мукачувщині. Из 1.&nbsp;септембра 1949.&nbsp;рока Василь Сарканич зачав свуй пятьдесятгудньый карьєрный путь у Свалявському профтехучилищи. Туйка проробив ипен до 1999.&nbsp;года. Спершу ги майстер выробничого ученя, пак&nbsp;– старшый майстер, майпотум&nbsp;– заступник директора, директор професійно-технічного училища № 9 (ныні&nbsp;– Свалявськый професійный будовничый ліцей). За час 30-рочного перебываня Василя Сарканича на посаді директора Свалявського професійно-технічного училища было збудовано учебный корпус (1970), інтернат, адмінкорпус, проведено реконструкцію майстерень выробничого ученя (1972). Ученикы училища&nbsp;– призеры областних спортивных олімпіад, конкурсув технічної и художньої творчости (1972–1982). Духовому оркестру училища присвоєно званя «Народный» (1986). Наладжені ипні межинародні партнерські контакты з аналогічными учебными установами [[Словакия|Словакії]] (1972), [[Литва|Литвы]] (1973) й [[Росія|Росії]] (1973). Василь Сарканич&nbsp;– отличник профтехничного образованя СРСР (1973) и УРСР (1982). Одзначеный орденом Трудового Черленого прапора (1981), многыма медаліями. == Общественно-културна робота == У 1990.&nbsp;роках Василь Сарканич активно зачав ся анґажовати у карпаторусинськоє общественноє двиганя. Майже 11&nbsp;рокув возглавляв Свалявськоє общество подкарпатськых русинув. Быв такой и заступником головы Свалявського районного Общества им. А. Духновича, членом Правліня Сойму подкарпатськых русинув. У 2003–2004.&nbsp;учебному році за пудпоры Карпато-русинського общества США, под веденьом головы Свалявського общаства подкарпатськых русинув Василя Сарканича и координатора Проґрамы русинськых неділных школ у Закарпаті [[Павел Роберт Маґочій|Павла Роберта Маґочія]] отворили ся перші пробні 9&nbsp;класув, де 200&nbsp;ученикув учили історію и културну дїдузнину своих предкув&nbsp;– карпатськых русинув. Василь Сарканич&nbsp;– делеґат чотырьох Світовых Конґресув Русинув. Василь Сарканич быв депутатом Свалявської варошської рады 5-ти скликань. Почесный горожанин Свалявы (2003). Василь Сарканич умер 5.&nbsp;марта 2008.&nbsp;года. У 2013.&nbsp;році, на день Свалявы (21.&nbsp;септембра, храмовоє сято Руздва Богородиці), на будові Свалявської варошської рады Василю Сарканичу была одкрыта памнятна табла.<ref>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sarkanych_V.V.jpg</ref> == Родина == Супруга, Терезія Василівна (15.05.1929), робила касірьом, нормовалницьов у Свалявському професійно-технічному училищі № 9. Сыны: Михаил (12.11.1957) – головный инженер ТОВ «Плосківський завод мінеральних вод», голова Свалявської районної орґанізації «Союз Чорнобиль України» (1997); удостоєный ордена «За заслуги» III-го ступеня; Александр (10.09.1959) – [[Медик|дохтор]]-терапевт, головный дохтор ТОВ «Сузір’я» (санаторій «Квітка полонини», с. Солочин). == Жерела == * Сарканич Василь Васильович. Навчально-методичний центр професійно-технічної освіти у Закарпатській області. Персоналії. URL: http://zpto.ues.net.ua/index.php/about-us/personalities/item/993-personalii{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Федикович Павло, Тидір Федір. Професія людяності Василя Сарканича. ''Свалявська формула успіху. Нариси'' / Упорядкування, вступна стаття Павла Федиковича. [[Ужгород]]: Карпати, 2008. С. 251–265. * Зан Михайло. Сторочный юбілей славного карпаторусина из Свалявы. Дата оновлення: 09.08.2023. ''Лем. FM.'' URL: https://www.lem.fm/storochnyj-yubilej-slavnoho-karpatorusina-iz-svalyavy/?fbclid=IwAR3jJ_Hc9YLcTeqMHM18ulmkITTfZw91l_tq0RTni6nOudgZucaQ16viL7o * Зан Михайло. Сарканич Василь Васильович. ''rueportal.'' Дата оновлення: 09.08.2023. URL: https://rueportal.eu/wiki/sarkanyc-vasyl-vasylovyc.html?fbclid=IwAR3nR4tBdbe_fEzgDwwc3HhhFOVro6ZS4_W34VQOaCnQ02NuObgUuKDbRoE * Рішко Микола. Від простого викладача - до директора. ''Новини Закарпаття.'' 2023. 12 серпня (№ 31 (5046). С. 8. URL: http://novzak.uz.ua/news/vid-prostogo-vykladacha-do-dyrektora-vasyl-sarkanych-kotromu-vypovnylosya-by-100-pratsyuvav-u-systemi-ptu-50-rokiv/?fbclid=IwAR1mCAI3TCcQGBYV6G1oQmYWLw4kF-HXG-2iF32Q24pWRbHTLrtomI54zd8{{Dead link|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite web |author= |editor= |date= |url=https://www.youtube.com/watch?v=FWJhWn45XDQ |title=Новины за Авґуст 2023 — Обзоры новин карпатськых русинів за місяць! |publisher= Карпаторусинська Нація |format= |quote=Сарканич Василь Васильович (10.08.1923, с.Шелестово – 05. 03. 2008, Свалява) — карпаторусинськый педаґоґ, політик, общественный діятель, директор Свалявського професійно-ткхнічного учипища. Делегат чотырьох Світовых конгресув Русинув. |language= |accessdate=24.07.2026 |archiveurl= |archivedate= }} == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1923|2008|Сарканич, Василь}} [[Катеґорія:Русиньскы педаґоґы]] [[Катеґорія:Русиньскы народны дїятелї]] sbdlj589xofkib6yc3nn1g1tusk2qkc Нарушеня нику 0 21202 175496 156230 2026-10-27T02:52:39Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175496 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tommy_Edison_blind_cooking.jpg|альт=Томмі Едісон, сліпый кінокритик, демонструє, як сліпый челядник годен сам паровати їдіня.|міні|359x359пкс|Томмі Едісон, сліпый кінокритик, демонструє, як сліпый челядник годен сам паровати їдіня.]] '''Нарушеня нику''' тото часточна вадь повна страта нику, можности видіти. Без лічіня ци помучных засобув ги корекційні аксесуары на [[Око|очі]], асистивных направ тай медичної помочи, нарушеня нику годно усложняти кажджоденні занятя, у тому числі читаня тай хожіня.<ref>{{Cite web |date=2021-08-10 |title=Vision Impairment and Blindness {{!}} Examination-Based Studies {{!}} Information on Data Sources {{!}} Vision and Eye Health Surveillance System {{!}} Vision Health Initiative (VHI) {{!}} CDC |url=https://www.cdc.gov/visionhealth/vehss/data/studies/vision-impairment-and-blindness.html |access-date=2022-03-03 |website=www.cdc.gov |language=en-us }}</ref> Терміны '''слабозря́чость''' авадь '''сліпота'''́ часто ся хоснувут на такі нарушеня нику, котрі дуже тяжко ся кориґувут авадь не лічат ся домак тай читаво вливавут на кажджоденный жывут.<ref>{{Cite journal|last1=Jeon|first1=Byoung-Jin|last2=Cha|first2=Tae-hyun|date=June 2013|title=The Effects of Balance of Low Vision Patients on Activities of Daily Living|journal=Journal of Physical Therapy Science|volume=25|issue=6|pages=693–696|doi=10.1589/jpts.25.693|issn=0915-5287|pmc=3804998|pmid=24259832}}</ref> Окрем фурташных нарушень сут дочасні, як наприклад ''amaurosis fugax'' (дочасна безбольова страта нику в окови), котрі указувут на серйозні проблемы из [[Здоровя|здоровльом]].<ref>{{cite web |title=Visually Impaired People (VIP) - Education & Engagement |url=https://www.bats.org.uk/our-work/education-engagement/visually-impaired-people-vip |publisher=Bat ConservationTrust |access-date=2023-01-16 |language=en }}</ref><ref>{{cite web |title=Home page |url=https://warringtonvip.co.uk/ |website= |publisher=Warrington VIP Centre |access-date=2023-01-16 }}</ref><ref>{{cite journal|last1=Rountree|first1=Helen|title=Working with a VIP (Visually Impaired Person)|journal=IH World|date=Autumn 2018|volume=45|url=https://ihworld.com/ih-journal/issues/issue-45/working-with-a-vip-visually-impaired-person/|access-date=2023-01-16|language=en}}</ref> Майчастыма причинами нарушеня нику у світі сут рефракційні вады (43%), катаракта (33%) тай ґлавкома (2%).<ref name="WHO2014">{{cite web |title=Visual impairment and blindness Fact Sheet N°282 |url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/ |access-date=23 May 2015 |date=August 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150512062236/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/ |archive-date=12 May 2015 }}</ref> Межи рефракційными вадами сут близкорукость, далековидность, презбіопія тай астиґматізмус.<ref name="WHO2014" /> Катаракта є майпошыренов причинов сліпоты. Сут ай другі розлады, котрі можут привести д проблемам из ником, наприклад макуларна деґенерація з роками, діабетична ретинопатія, замгленя рогувкы, сліпота у дітинстві тай шор інфекцій.<ref name="WHO2012Data">{{cite book|title=GLOBAL DATA ON VISUAL IMPAIRMENTS 2010|date=2012|publisher=WHO|page=6|url=https://www.who.int/blindness/GLOBALDATAFINALforweb.pdf?ua=1|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150331221058/http://www.who.int/blindness/GLOBALDATAFINALforweb.pdf?ua=1|archive-date=2015-03-31}}</ref> Окрем того, нарушеня нику годні быти спричинені проблемами з [[Мозоґ|мозґом]], інсултами, передчасным рожденьом тай травмами.<ref name="Leh2012">{{cite journal|vauthors=Lehman SS|title=Cortical visual impairment in children: identification, evaluation and diagnosis|journal=Current Opinion in Ophthalmology|volume=23|issue=5|pages=384–7|date=September 2012|pmid=22805225|doi=10.1097/ICU.0b013e3283566b4b|s2cid=33865357}}</ref> Подля податкув ВООЗ, 80% нарушень нику пуддавут ся лічіню.<ref name="WHO2014" /> На 2015.&nbsp;рук, 940&nbsp;міліонув людий у світі мали якыйись ступінь страты нику.<ref name="GBD2015Pre">{{cite journal|vauthors=Vos T, Allen C, Arora M, Barber RM, Bhutta ZA, Brown A, etal|collaboration=GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators|title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015|journal=Lancet|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|date=October 2016|pmid=27733282|pmc=5055577|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6}}</ref> 246&nbsp;міліонув были слабозрячі тай 39&nbsp;міліонув&nbsp;— сліпі.<ref name="WHO2014" /> Число трафункув нарушеня нику упало по 1990.&nbsp;роках.<ref name="WHO2014" /> == Дефініція == У 2010.&nbsp;рокови ВООЗ поміняла дефініцію нарушеня нику тай теперь она ся збігат из дефініційов ICD-11, єденадцятої ревізії Межинародної класифікації бетегув.<ref>{{Cite web |title=World report on vision |url=https://www.who.int/publications-detail-redirect/9789241516570 |access-date=2022-03-03 |website=World Health Organization |language=en }}</ref> === Класифікація === На дистанції: * Катеґорія 0: удсутноє вадь легкоє нарушеня нику&nbsp;— острота нику ліпша ги 6/18; * Катеґорія 1: середньоє нарушеня нику&nbsp;— острота нику гурша ги 6/18 тай ліпша ги 6/60; * Катеґорія 2: тяжкоє нарушеня нику&nbsp;— острота нику гурша ги 6/60 тай ліпша ги 3/60; * Катеґорія 3: сліпота&nbsp;— острота нику гурша ги 3/60 тай ліпша ги 1/60; * Катеґорія 4: сліпота&nbsp;— острота нику гурша ги 1/60 тай є сприятя світла; * Катеґорія 5: сліпота&nbsp;— сліпота без сприятя світла. Зблизка: * Острота нику зблизка гурша ги N6 авадь M&nbsp;0.8 при 40&nbsp;см. ==== Украйина ==== В Украйині подля наказа Міністерства охороны здоровля №&nbsp;561 за 05.09.2011 ''„Про затвердження Інструкції про встановлення груп інвалідності“''<ref>https://web.archive.org/web/20250121210944/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1295-11#Text</ref> тай постановы Кабінета Мініструв Украйины №&nbsp;10 за 21.01.2015 ''„Про затвердження переліку анатомічних дефектів, інших необоротних порушень функцій органів і систем організму, станів та захворювань, за яких відповідна група [...]“''<ref>https://web.archive.org/web/20190413110123/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/10-2015-%25D0%25BF#Text</ref> сліпотов ся рахує „острота нику з переноснов корекційов менше 0.05 авадь концентричноє зуженя поля нику до 10&nbsp;ґрадусув уд точкы фіксації.“ == Причины == Майчасті причины нарушень нику по світови у 2010.&nbsp;рокови были:<ref name="WHO2012Data" /> # Рефракційні вады (42%) # Катаракта (33%) # Ґлавкома (2%) # Макуларна деґенерація из роками (1%) # Замгленя рогувкы (1%) # Діабетична ретинопатія (1%) # Сліпота у дітинстві # Трахома (1%) # Невызначена причина (18%) Майчасті причины сліпоты по світови у 2010.&nbsp;рокови были:<ref name="WHO2012Data" /> # Катаракта (51%) # Ґлавкома (8%) # Макуларна деґенерація из роками (5%) # Замгленя рогувкы (4%) # Сліпота у дітинстві (4%) # Рефракційні вады (3%) # Трахома (3%) # Діабетична ретинопатія (1%) # Невызначена причина (21%) Коло 90% людий из нарушенями нику жыют у розвивавучых ся крайинах.<ref name="WHO2014" /> Макуларна деґенерація из роками, ґлавкома тай діабетична ретинопатія сут майчастыма причинами сліпоты у розвитых крайинах.<ref name="Bunce">{{cite journal|vauthors=Bunce C, Wormald R|title=Leading causes of certification for blindness and partial sight in England & Wales|journal=BMC Public Health|volume=6|pages=58|date=March 2006|pmid=16524463|pmc=1420283|doi=10.1186/1471-2458-6-58|doi-access=free}}</ref> == Ґалерія == <gallery widths="180" heights="180"> Файл:Tommy Edison blind cooking.jpg|Томмі Едісон, сліпый кінокритик, демонструє, як сліпый челядник годен сам паровати їдіня. Файл:Long cane folded.jpg|Довга складна бота Файл:Caoguia2006.jpg|Сліпый чоловік из свойим псом-поводырьом у Брасілії, [[Бразілія|Бразилія]]. Файл:Blind girl feels shape of vehicle near Mana village, Uttarakhand.jpg|Сліпа дівочка пытат мотор, обы почуствовати його форму, коло села Мана, Уттараханд, [[Індія]]. Файл:Visually impaired girl negotiating a rock while rock climbing.jpg|Дівочка з нарушеньом нику улізат на скалу Файл:Watch for the blind2.jpg|Годинка про людий из нарушенями нику, из ґравірованьом брайльовым шрифтом </gallery> == Ник. щи == * [[Інвалідность]] * [[Паралімпійські бавища]] == Референції == <references /> rbow48h7ybovzw5z9qdc2w7a3qayoi6 Малацкы 0 21782 175468 175295 2026-10-26T20:56:49Z Rue323 31002 175468 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto</ref><ref>https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * Мадяре — 98 * * * == Удкликованя == <references/> [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 3yf3rhwio1n6i20es4zx29pufyl0h6k 175470 175468 2026-10-26T21:02:06Z Rue323 31002 /* Обывательство */ 175470 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto</ref><ref>https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * Чехы — 174 * Мадяре — 98 * Украйинці — 28 *Цигани — 20 *Сербы — 19 * Русы — 15 == Удкликованя == <references/> [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] aca9l26tnvg2qallysilold688r4do9 175471 175470 2026-10-26T21:04:30Z Rue323 31002 /* Обывательство */ 175471 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto</ref><ref>https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * [[Чехы]] — 174 * [[Мадяре]] — 98 * [[Українцї|Украйинці]] — 28 *[[Циґане|Цигани]] — 20 *[[Сербы]] — 19 * [[Русы]] — 15 * [[Поляци|Полякы]] — 14 * [[Русины]] — 7 * [[Хорваты|Горваты]] — 6 * [[Болгары|Булґары]] — 5 * [[Німці]] — 5 * [[Мораване]] — 5 * [[Евреи|Жиды]] — 1 * Другі — 120 * Не указали 1.489 == Удкликованя == <references/> [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] dke0crwtpjo1eouzn8j00v3p562oym7 175473 175471 2026-10-26T21:08:51Z Rue323 31002 /* Обывательство */ 175473 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto</ref><ref>https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * [[Чехы]] — 174 * [[Мадяре]] — 98 * [[Українцї|Украйинці]] — 28 *[[Циґане|Цигани]] — 20 *[[Сербы]] — 19 * [[Русы]] — 15 * [[Поляци|Полякы]] — 14 * [[Русины]] — 7 * [[Хорваты|Горваты]] — 6 * [[Болгары|Булґары]] — 5 * [[Німці]] — 5 * [[Мораване]] — 5 * [[Евреи|Жиды]] — 1 * Другі — 120 * Не указали — 1.489 == Удкликованя == <references/> [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 0yljfa69jg2lqc5wct4kbjyrojsj8ww 175485 175473 2026-10-26T23:37:42Z Halajkovič 33393 +корекція 175485 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto</ref><ref>https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * [[Чехы]] — 174 * [[Мадяре]] — 98 * [[Українцї|Украйинці]] — 28 *[[Циґане|Цигани]] — 20 *[[Сербы]] — 19 * [[Русы]] — 15 * [[Поляци|Полякы]] — 14 * [[Русины]] — 7 * [[Хорваты|Горваты]] — 6 * [[Болгары|Булґары]] — 5 * [[Німці]] — 5 * [[Мораване]] — 5 * [[Евреи|Жиды]] — 1 * Другі — 120 * Не указали — 1.489 == Удкликованя == {{reflist}} [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] to32rmjmcm4qz89c9rsm1kxulls2by2 175487 175485 2026-10-26T23:49:15Z Halajkovič 33393 /* Обывательство */ 175487 wikitext text/x-wiki {{НП}} '''Малацкы́''' ({{Lang-sk|Malacky}}, {{Lang-hu|Malacka}}, {{Lang-de|Malatzka, Kirchlee, Kyrchle}})&nbsp;— [[Місто|варош]], адміністративный центр окреса [[Окрес Малацькы|Малацкы]], в [[Братїславскый край|Братіславського края]], [[Словеньско|Словенщины]]. == Назва == У дарчӱв ґрамоті [[Мадярске кральовство|мадярського краля]] [[Андраш. II|Андраша. II]] споминать ся поселеня Maliscapotoca, назва котрого иде уд [[Малинськый потӱк|Малинського потока]]. У документах [[1231]]. року стрічать ся назва Malučká (Maluchka), уд котрого поступно образовала ся типирішня форма Malacky.<ref>https://www.slovensko.sk/sk/institucie/o-institucii/informacie-o-obci/_38bd849f-cf81-4e6a-ae1b-6974379c7d4a</ref> == Ґеоґрафія == Малацкы лежать на [[Югозапад|юго-западови]] [[Словеньско|Словенщины]], в Братіславському краёви, и суть адміністративным центром єдноименного окреса. Варош находить ся у южнӱв части Загорськӱв низині, миже ріков Морава на западови и [[Малі Карпаты|Малыми Карпатами]] на выходови. Площадь вароша становить 23,6 км². Малацкы лежать у історичнӱв области [[Загоря]]. Окрес вароша має соснові хащі, піщані дуны и водоємы. На выходови возвышавуть ся Малі Карпаты, а на запад уд вароша тече Морава, образувуща державну границю [[Словеньско|Словенщины]] из [[Австрія|Австріёв]].<ref>https://tikmalacky.sk/spoznajte-malacky</ref> == Історія == Територія Малацкӱв была заселена ищи у [[старовік]]. Археолоґічні изслідованя уявили римсько-варварські погребеня, славянські поселеня великоморавського періода, и находкы [[XI. стороча|XI]]–[[XII. стороча|XII]]. стороч. [[Місто|Варош]] первый раз ся споминать у [[1206]]. році. Товды мадярськый краль Андраш. II передав часть приграничных земиль Александрови из рода Гонт-Познан. У документови споминало ся поселеня Maliscapotoca коло Малинського потока. У [[Середновік|сериднёвік]] через Малацкы проходила важна торговая дорога, што спойила [[Братїслава|Братіславу]] из [[Шаштін-Страже|Шаштіном]], [[Брно|Брном]] и [[Оломовц|Оломовцом]]. Дякувучи ипнӱв полозі поселеня поступно розвивало ся ге торговый центр. У [[1566]]. році император [[Максиміліан. II]] дав право проводити у Малацках [[Ярмарок|ярмаркы]]. У середині [[XVI. стороча|XVI]]. стороча варош и Плавицька домінія перейшли у ґаздӱвство рода Балаш, а у [[1622]]. році — рода Палфі.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> У [[1624]]. році Пал Палфі зачав ставбу ренесансного замка, потӱм переробленого у класичному стілови. У [[1653]]. році пиля нёго быв заложеный францісканськый монастырь из костелом Непорочного Зачатя Дівы Марії. У [[XVII. стороча|XVII]]. сторочови Малацкы стали центром земиль Палфійӱв и містом проведіня реґуларных ярмарок.<ref>https://slovakia.travel/en/malacky</ref> У [[XVIII. стороча|XVIII]]–[[XIX. стороча|XIX]]. сторочах варош продовжав развивати ся. У 1787. році у Малацках жило 2152 людий и стояла 231 хыжа. Протягом XIX. стороча туй появили ся ткацькі майстерні, пілорамы, тиґлодяр, палинчарня и мыловарня. У 1885. році Малацкы стали адміністративным центром края. У [[1810]]. році через варош проходили вӱйська [[Наполеон Бонапарт|Наполеона]]. У [[1831]]. році епідемія корелы призвела ид загыбели 397 жытельӱв. У [[1866]]. році пуд час австро-пруської войны у варошови стояли пруські вӱйська, по чому Малацкы опят пострадали уд епідемії [[Корела|корелы]]. У час [[Друга світова война|Другої світової войны]] варош зазнав бомбардовань Пӱсля войны туй зачали робити нові промыслові пудприємства, што помогло розшырінёви вароша.<ref>https://malacky.sk/mesto/o-meste/historia-mesta/</ref> == Обывательство == У [[Місто|варошови]] на [[2021]]. рӱк жило 18,935 людий, из них:<ref>{{cite web|url=https://malacky.sk/vysledky-scitania-obyvatelov-za-nase-mesto/|title=Výsledky sčítania obyvatelov za naše mesto|website=Malacky.sk — oficiálna stránka mesta|date=2022-01-21|language=sk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://telepulesek.adatbank.sk/telepules/malacka-malacky/|title=Malacka [Malacky] — Népszámlálási adatok (2021)|website=Szlovákiai Magyar Adatbank|language=hu}}</ref> * [[Словакы|Словены]] — 16.929 * [[Чехы]] — 174 * [[Мадяре]] — 98 * [[Українцї|Украйинці]] — 28 * [[Циґане|Цигани]] — 20 * [[Сербы]] — 19 * [[Русы]] — 15 * [[Поляци|Полякы]] — 14 * [[Русины]] — 7 * [[Хорваты|Горваты]] — 6 * [[Болгары|Булґары]] — 5 * [[Німці]] — 5 * [[Мораване]] — 5 * [[Евреи|Жиды]] — 1 * Другі — 120 * Не указали — 1.489 == Удкликованя == {{reflist}} [[Катеґорія:Міста Словеньска]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] 3482oa7x2w2h7j8vj1dbriurhy5sszv Боснякы у Сербії 0 22304 175449 173483 2026-10-26T13:08:12Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Боснякы у Сербиї]] на [[Боснякы у Сербії]] 173483 wikitext text/x-wiki '''Боснякы́ у Се́рбиї''' ([[Босняцькый язык|босн]]. Bošnjaci u Srbiji) ([[Хорватьскый язык|горв]]. Bošnjaci Srbije) ([[Серьбскый язык|серб]]. Бошњаци у Србији) — [[Націонална меншина|націонална меншына]] у [[Сербія|Сербиї]]. У основі живуть они у [[Реґіон|реґіонови]] [[Санджак]], коло [[Косово|Косова]]. == Політика == [[Файл:Prvomajska_ulica_sa_pogledom_na_Altun-alem_džamiju.JPG|праворуч|міні|301x301пкс| Улиця Первомайська у Новому Пазарови]] Перва велика політична орґанізація боснякӯв из Санджака одбыла ся на конференції у Сєници, яка одбыла ся у [[Авґуст|авґустови]] [[1917]] року пуд час [[Австро-Угорьско|ракусько-мадярьской]] окупації Санджака. Боснійські представникы на конференції рішили просити ракусько-мадярьску власть удокремити Санджак и Новшй Пазар уд Сербії и Чорной Горы и припоциьи го ку Босні и Герцеґовині авадь хоть бы надати ёму автономію у реґіонови.{{Sfn|Kamberović|2009}} По кӯнцёви [[Перша світова война|Первой світовой во̄йны]] и сотвореня [[Кральовство Югославия|Кралёвства сербӯв, горватӯв и словенцю̄в]] у 1918 році реґіон Санджак иппен став частёв новосотвореной крайны. На выборах до Конституційной асамблеї, што одбылися у 1920 році, боснякы у Санджакови проголосовали за Народну радикалну партію. Головныв причинов пуддержка радикалӯв стала обіцянка, дана парі вплывовых боснякӯв, одердати компенсацію за зтрату земиль пуд час аґрарной реформы.{{Sfn|Crnovršanin|Sadiković|2001}} Мусулмане у Санджакови орґанізовали ся въедно из албанцями у партію Джеміет, яка была на території [[Косово|Косова]], [[Сѣверна Македония|Северной Македонії]] и Санджака. Главныв цілёв Джеміета была защита интересӯв боснякӯі и албан̄в. Джеміет было основано у 1919 році у [[Скопие|Скопию]] и главлено [[Неджип Драга|Неджипом Драгов]], а потӯм ёго братом [[Фергат Бей Драга|Фергатом Бей Драгов]]. По основаню партії у Скопию її удділеня скоро были основані у Косово, Санджакови. Окружні и общинні удділення у Санджакови были основаны на зборах Джеміета, што одбыли ся у Новому Пазарови у 1922 році. Стріча была дуже популарна, и она хотіла босняцьку єдность намісто розкола разными політичными партіями. Єдныв из майважных політичных фігур боснякӯв у частині Санджаку, розташованій у Сербії, був муфтій [[Муамер Зукорлич]], який керував відродженням боснійської територіальної та інституційної організації в Сербії, Чорногорії та Боснії та Герцеговині. == Реліґія == По переписови [[2011]] року, почти усі боснякы у [[Сербія|Сербиї]] є [[Могамедан|мусулманами]] (99,5&nbsp;%). Инні не є реліґійными авадь не заявили за свою [[Реліґія|реліґію]].<ref>{{Cite web |url=https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CERD/Shared%20Documents/SRB/INT_CERD_ADR_SRB_24619_E.doc |title=Population by national affiliation and religion, Census 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210308091439/https://tbinternet.ohchr.org/Treaties/CERD/Shared%20Documents/SRB/INT_CERD_ADR_SRB_24619_E.doc |archivedate=2021-03-08 |access-date=2018-12-26 }}</ref> [[Боснякы]] складавуть основу (75&nbsp;%) [[Іслам в Сербії|мусулманьской общины у Сербиї]], товды кой векшына другых мусулман є етнічными [[Албанцѣ|албанцями]] авадь [[Циґане|циганами]]. == Демоґрафія == Боснякы, етнічна меншина, у основі проживавуть у юго-западнӯв Сербиї, у реґіонови Санджак, якый ныні розділеный миже державами [[Сербія]] и [[Чорна Гора]]. Боснякы, які у языкови самі ся называвуть ''санджакліє'', є векшына у трёх из шести общин сербськой части Санджака: Новый Пазар (77,1&nbsp;%), Тутін (90&nbsp;%) и Сєніца (73,8&nbsp;%) и складають общу векшыну 59,6&nbsp;%. Варош Новый Пазар є културным центром Боснякӯв у Сербиї. Много Боснякӯв из реґіона Санджак переїхали у [[Турція|Турцію]] по падіню Османьской ріші. За многі рокы велика община боснякӯв из реґіона Санджак у́їхала у другі крайны, такі ге [[Боснія і Герцеґовина|Босна и Герцеґовина]], [[Турція]], [[Нїмецько|Німицько]], [[Швеція|Свеньско]], [[Споєны Штаты Америцькы|ЗША]], [[Канада]], [[Австралія]] и т.д. Другу ґрупу утворюювуть боснякы, які прибыли из Босны и Герцеґовины до великых варошӯв Сербиї за [[XX. стороча|XX]] стороча ге економічні и мижеюгославські міґранты. Ныні векшына боснякӯв є мусулманами-сунітами и держать ханафітську секту, майвеликої и майстарої исламської юриспруденції у сунітському исламови. Даякі у сёму реґіонови, які ідентифікувуть себе ге боснякы, роблять исе позад реліґійной ідентичность ге мусулмане, айбо є етнічными [[Албанцѣ|албанцями]] и живуть у селах (Бороштиця, Доліче, Угао), котры є реґіонови Пештер. Они приняли боснійську ідентичность пуд час переписӯв через змішаны бракы у період екзістованя [[Социалистична Федеративна Република Югославия|СФР Югославії]] авадь через соціално-політичну дискримінацію албанцю̄в по розпадови [[Социалистична Федеративна Република Югославия|СФРЮ]]. == Знамі Родаци == * [[Еюп Ґанич]] — бывшый [[Презідент|президент]] Федерації Босны и Герцеґовины * [[Расім Ляїч]] — віце-премєр-міністр управы Сербиї и міністр вонкашной и уднушнёй торговлі и телекомунікацій * [[Сулейман Углянин]] — президент Партії дії Санджака и Боснійськой націоналной рады. * [[Діна Джанкович]] — міс [[Сербия и Чорна Гора|Сербія и Чорна Гора]] [[2005]]. == Иппен позерайте == * [[Боснійсько-сербьскі удношіня]] * [[Боснякы Чорной Горы]] * [[Ислам у Сербиї|Тслам у Сербиї]] * [[Мусулмане (народ)]] * [[Выход мусулман из Сербиї (1862)]] == Удкликованя == {{Reflist}} === Жрідла ===   * [http://www.bosniak.org/ Конгрес боснійців Північної Америки] * [https://web.archive.org/web/20141103162241/http://sandzakpress.net/ Sandzakpress.net] [[Катеґорія:Народы і етніка]] [[Катеґорія:Народы Сербії]] [[Катеґорія:Боснія і Герцеґовина]] aqdxxw6jr7zjiqr4z76lddp1fsut3yg Хоснователь:Fadssdssd 2 22349 175438 174207 2026-10-26T12:31:58Z Fadssdssd 31646 175438 wikitext text/x-wiki {{Babel|ru|uk-4|rue-2|en-2|cu-1}}Я є хоснователь з Херсоньской області. Ся припоїв им [[14. новембра]] [[2024]], нині cя хосную [[Пряшівськый діалект русиньского|пряшівскым]], [[Пудкарпатськый діалект русинської|підкарпатскым]] і [[Русиньскы діалекты|іншыми діалектамы]] русиньскої. Также я є редактор і читатель [[Україньска Вікіпедія|Україньской]], [[Російска Вікіпедія|Руской]], [[Старославяньска Вікіпедія|Старославяньской]]<ref>[[:cu:Польꙃєватєл҄ь:Fadssdssd|Польꙃєватєл҄ь:Fadssdssd · Википєдїꙗ]]</ref> Вікіпедії. == Переклады і статї == Маю я много перекладеных і вытвореных статей, котрі доповняють многоякость [[Русиньска Вікіпедія|тото Вікіпедії]]. * [[UTC+2:00]] * [[UTC+3:00]] * [[ТЕТ (телеканал)]] {{Міряч статей|10|10|gender=Він}} == Референції == 7fy9nudn5ou7jdkobwyha3rov5x6fxu Чорногорці у Републіці Сербськӱв 0 22389 175439 175431 2026-10-26T12:37:29Z Rue323 31002 175439 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорци]] у [[Републіка Сербска|Републіці Серьбскӯв]]''' ({{lang-sr|Црногорци у Републици Српској / Crnogorci u Republici Srpskoj}}) — [[Горожанство|горожане]] чорногорьского происхождіня, проживавущі и роблящі на території [[Републіка Сербска|Републікы Серьбской]]. [[Чорногорцѣ|Чорногорци]] признані єдным из 12 націоналных меншин Републікы Серьбской, их интересы защищать Совіт націоналных меншин Републікы Сербской. У Републіці Серьбскӯв проживать 1116 чорногорцю̄в, по данным переписа [[Обывательство|обывательства]] [[2013]] року. == Історія == Чорногорці переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя Югославії. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв Герцеґовині чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из Чорныв Горов.<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У XX. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин Босны и Герцеґовины. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії чорногорці, македонці и словенці стали народностными меншинами Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У Баня-Луці у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у Требінє — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык и реліґія == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали чорногорськый язык ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> Бӱлшина чорногорцьӱв у Републіці Сербськӱв суть православными християнами. == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] 47974xrwqxan7ckupd1o8c8ka9kiscx 175440 175439 2026-10-26T12:40:19Z Rue323 31002 175440 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорци]] у [[Републіка Сербска|Републіці Серьбскӯв]]''' ({{lang-sr|Црногорци у Републици Српској / Crnogorci u Republici Srpskoj}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == Чорногорці переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя Югославії. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв Герцеґовині чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из Чорныв Горов.<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У XX. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин Босны и Герцеґовины. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії чорногорці, македонці и словенці стали народностными меншинами Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У Баня-Луці у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у Требінє — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык и реліґія == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали чорногорськый язык ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> Бӱлшина чорногорцьӱв у Републіці Сербськӱв суть православными християнами. == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] sy8qg2bo1fbszsylxoxvpofj04vtp25 175441 175440 2026-10-26T12:40:44Z Rue323 31002 175441 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{lang-sr|Црногорци у Републици Српској / Crnogorci u Republici Srpskoj}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == Чорногорці переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя Югославії. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв Герцеґовині чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из Чорныв Горов.<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У XX. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин Босны и Герцеґовины. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії чорногорці, македонці и словенці стали народностными меншинами Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У Баня-Луці у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у Требінє — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык и реліґія == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали чорногорськый язык ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> Бӱлшина чорногорцьӱв у Републіці Сербськӱв суть православными християнами. == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] lyx5e5juz8yw6ol8jla5vr9ffelpc01 175442 175441 2026-10-26T12:45:37Z Rue323 31002 175442 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык и реліґія == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> Бӱлшина чорногорцьӱв у Републіці Сербськӱв суть [[Православна церьков|православными християнами]]. == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] i6pg976vlaqkv0zfhsz6ls9yalr2pv0 175443 175442 2026-10-26T12:47:50Z Rue323 31002 /* Язык и реліґія */ 175443 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык и реліґія == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] e5dayp30byt8lwa0wghhg26l3zrt1qk 175444 175443 2026-10-26T12:48:01Z Rue323 31002 /* Язык и реліґія */ 175444 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref>https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina</ref> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] jcytuymu3ejxd5abxuxhe6946afxzll 175448 175444 2026-10-26T13:04:09Z Rue323 31002 175448 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської. У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013). == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref>[https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015. https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.]</ref> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref name="Preservation2023">[https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska (Bosnia and Herzegovina)]</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref>https://www.scribd.com/document/497223705/Statisti%C4%8Dki-godi%C5%A1njak-Republike-Srpske-2020</ref> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref name="Preservation2023" /> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref>https://www.snm.rs.ba/crnogorci</ref> == Язык == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref>https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf</ref> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] 05nbogn77mngg48mcb8msf45qkjkc0h 175464 175448 2026-10-26T18:09:58Z Halajkovič 33393 +корекція і доповнїня 175464 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської.<ref name="SNM">{{Cite web|url=https://www.snm.rs.ba/crnogorci/|title=Crnogorci|website=Savez nacionalnih manjina Republike Srpske|language=sr}}</ref> У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013).<ref name="RZS2017">{{Cite web|url=https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf|title=Статистички годишњак Републике Српске 2017.|publisher=Републички завод за статистику Републике Српске|location=Бања Лука|date=2017|language=sr}}</ref> == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref name="ParlamentBiH">{{Cite web|url=https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.|title=Nacionalne manjine u Bosni i Hercegovini – Izvještaj Vijeća nacionalnih manjina Bosne i Hercegovine o položaju nacionalnih manjina 2010.–2015.|publisher=Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|location=Sarajevo|date=2016|language=bs}}</ref><ref name="SNM" /> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref name="Preservation2022">{{Cite journal|last1=Medar-Tanjga|first1=Irena|last2=Delić|first2=Dragica|date=2022|title=The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska (Bosnia and Herzegovina)|journal=Izvestiya Rossiiskoi Akademii Nauk. Seriya Geograficheskaya|volume=86|issue=5|pages=687–696|url=https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina|language=en}}</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref name="Popis2013">Попис становништва, домаћинстава и станова у Републици Српској 2013. године: Резултати пописа — Градови, општине, насељена мјеста / Републички завод за статистику Републике Српске. — Бања Лука, 2016.</ref><ref name="RZS2017" /> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref name="Preservation2022" /><ref name="Popis2013" /> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref name="ParlamentBiH" /><ref name="SNM" /> == Язык == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref name="Popis2013" /><ref name="RZS2017" /> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] bsevvexqos6ef6bbwq2x4k3nxfrkyzb 175490 175464 2026-10-27T00:09:24Z Halajkovič 33393 /* */ 175490 wikitext text/x-wiki '''[[Чорногорцѣ|Чорногорці]] у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]''' ({{Lang-cnr|Crnogorci u Republici Srpskoj}}, {{lang-sr|Црногорци у Републици Српској}}) — горожане [[Чорногорцѣ|чорногорської народности]], котрі живуть у [[Републіка Сербска|Републіці Сербськӱв]]. Чорногорці суть єдныв из 12 етнічных меншин Републікы Сербської, их интересы защищать Совіт народностных меншин Републікы Сербської.<ref name="SNM">{{Cite web|url=https://www.snm.rs.ba/crnogorci/|title=Crnogorci|website=Savez nacionalnih manjina Republike Srpske|language=sr}}</ref> У Републіці Сербськӱв живе 1116 чорногорцьӱв, подля посліднёго списованя обывательства (2013).<ref name="RZS2017">{{Cite web|url=https://www.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/godisnjak/2017/StatistickiGodisnjak_2017_WEB.pdf|title=Статистички годишњак Републике Српске 2017.|publisher=Републички завод за статистику Републике Српске|location=Бања Лука|date=2017|language=sr}}</ref><ref>[http://www2.rzs.rs.ba/static/uploads/bilteni/popis/etnicka_nacionalna_pripadnost_veroispovest_maternji_jezik/Rezultati_Popisa_2013_Etnicka_Nacionalna_Pripadnost_Vjeroispovijest_Maternji_Jezik_WEB.pdf Попис становништва, домаћинстава и станова у Републици Српској 2013. године: Етничка/национална припадност, вјероисповијест и матерњи језик]</ref> == Історія == [[Чорногорцѣ|Чорногорці]] переселяли ся на територію днишнёї Републікы Сербської ка-май у рокы єствованя [[Югославія|Югославії]]. Переселіня было позад роботы, ошколованя и типічным обміном людности мижк югославськыми републіками. У выходнӱв [[Герцеґовина|Герцеґовині]] чорногорська община зфромовала ся у варошах тай общинах, што мали границю вадь даяку комунікацію из [[Чорна Гора|Чорныв Горов]].<ref name="ParlamentBiH">{{Cite web|url=https://www.parlament.ba/Publication/Read/5337?pageId=241&title=nacionalne-manjine-u-bosni-i-hercegovini---izvjestaj-vijeca-nacionalnih-manjina-bosne-i-hercegovine-o-polozaju-nacionalnih-manjina-2010.---2015.|title=Nacionalne manjine u Bosni i Hercegovini – Izvještaj Vijeća nacionalnih manjina Bosne i Hercegovine o položaju nacionalnih manjina 2010.–2015.|publisher=Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|location=Sarajevo|date=2016|language=bs}}</ref><ref name="SNM" /> У [[XX. стороча|XX]]. сторочови чорногорці стали офіціално єдныв из народностных меншин [[Боснія і Герцеґовина|Босны и Герцеґовины]]. За податками "The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska", по розпадови Югославії '''чорногорці''', [[Македонцѣ|македонці]] и [[словенці]] стали [[Націонална меншина|народностными меншинам]]<nowiki/>и Републікы Сербської.<ref name="Preservation2022">{{Cite journal|last1=Medar-Tanjga|first1=Irena|last2=Delić|first2=Dragica|date=2022|title=The Preservation of the Ethnic Identity of New Minorities in the Republic of Srpska (Bosnia and Herzegovina)|journal=Izvestiya Rossiiskoi Akademii Nauk. Seriya Geograficheskaya|volume=86|issue=5|pages=687–696|url=https://www.researchgate.net/publication/367190904_The_Preservation_of_the_Ethnic_Identity_of_New_Minorities_in_the_Republic_of_Srpska_Bosnia_and_Herzegovina|language=en}}</ref> == Число и розселіня == Подля спосованя обывательства 2013. року, проведеної Републіканськым институтом статистикы Републікы Сербської, 1 116 чиляди указали чорногорську народность. Миже них было 622 чоловікы и 494 жоны.<ref name="Popis2013">Попис становништва, домаћинстава и станова у Републици Српској 2013. године: Резултати пописа — Градови, општине, насељена мјеста / Републички завод за статистику Републике Српске. — Бања Лука, 2016.</ref><ref name="RZS2017" /> Согласно податкам списованя обывательства Републікы Сербської, чорногорці жили доста розсягло по цілӱв републіці. У [[Баня Лука|Баня Луці]] у 2013. році нараховали 323 чорногорці, у [[Требінє]] — 214.<ref name="Preservation2022" /><ref name="Popis2013" /> У выходнӱв Герцеґовине чорногорці жили у Требінє, Білече, Ґацко, Невесіни и Любіни, Фочи и Чайниче. Исі наседені пункты суть записані ге міста концентрації чорногорцьӱв у матеріалах Орґанізації по безопасности и сотрудництва у Европі за народностні меншины Босны и Герцеґовины.<ref name="ParlamentBiH" /><ref name="SNM" /> == Язык == На списованёви обывательства 2013. року, 99 горожан Републікы Сербської указали [[Чорногорьскый язык|чорногорськый язык]] ге рӱдный: 53 чоловікы и 46 жӱн. Число чорногорцьӱв — 1 116, хоснованя чорногорського языка самыми чорногорцями є низкым.<ref name="Popis2013" /><ref name="RZS2017" /> == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:Чорна Гора]] [[Катеґорія:Чорногорци]] [[Катеґорія:Народы і етніка]] lvow2zo7gy7amoyafg03brhz1aha76y Вітебська область 0 22519 175491 173414 2026-10-27T00:33:48Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175491 wikitext text/x-wiki {{Регион}} '''Ві́тебська о́бласть''' ({{Lang-be|Віцебская вобласць}}, {{Lang-ru|Витебская область}}, {{Lang-pl|Obwód witebski}}, {{Lang-lv|Vitebskas apgabals}}) — [[область]] у [[Білорусь|Білоруси]]. Адміністративный центр — [[Вітебськ]]. == Ґеоґрафія == Вітебська область лежить на северови [[Білорусь|Білоруси]] и межить из [[Росія|Росіёв]], [[Латвія|Латвіёв]] и [[Літва|Литвов]]. Адміністративный центр — варош [[Вітебськ]]. Площадь области изкладать приблизно 40,1 тыс. км².<ref>https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/005/391.htm</ref> Бӱлша часть її території удносить ся ид [[Білоруськоє Поозеря|Білоруському Поозерёви]], про котроє характерно чередованя низин, горбистых рувнин, вышин и мореновых пасмӱв. Область знама великшм числом озер: сереґ майбӱлшых — Освейськоє, Лукомськоє, Дривяты, Дрисвяты, Снуды и Струсто.<ref>https://www.km.ru/turizm/encyclopedia/vitebskaya-oblast</ref> Майбӱлша ріка реґіона — [[Западна Двіна]], што тече через [[Вітебськ]] и другі населені пункты. Южна и выходна части области споєні из поводём [[Днїпр|Дніпра]]. Хащі основно [[Смеречина|смерекові]] и мішані; на території области суть народный парк «Браславські озера» и часть [[Березинськый біосферный заповідник|Березинського біосферного заповідника]].<ref>https://www.km.ru/turizm/encyclopedia/vitebskaya-oblast</ref> == Історія == Територія днишнёї Вітебської области у [[Середновік|Сериднёвік]] была як у Полоцькому так у Вітебському княжествах. Дале пак она входила у Великоє княжество Литовськоє, а по [[Люблінська унія|Люблінськӱв унії]] [[1569]]. року — у [[Польско-литовска уния (1569–1795)|Річ Посполиту]]. По розділах Річи Посполитої усі тоті зимлі оказали ся пуд властёв [[Російска імперія|Російської имперії]].<ref>https://www.evitebsk.com/wiki/%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C</ref><ref>https://gufo.me/dict/geographical_names/%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C</ref>{{Небизувноє жерело}} У [[1924]]. році основна часть території бывшої Витебської ґубернії была передана из [[РСФСР]] у [[Білоруська ССР|Білоруську ССР]]. [[15. януар|15. януара]] [[1938]]. року Вітебська область была образована ге адміністративно-територіална єдиниця у [[Білоруська ССР|БССР]]. У [[1944]]. році часть території была передана у новосотворену [[Полоцька область|Полоцьку область]], котра у [[1954]]. році была скасована; її районы были розділені миже сосідньыми областями.<ref>https://www.evitebsk.com/wiki/%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C</ref>{{Небизувноє жерело}} Пуд час [[Друга світова война|Другої світової войны]] область была окупована німицькыми вӱйськами. На її території діяли партизанські формованя, а многі населені пункты зазнали великых порух уд боёвых дійств и каратильных операцій. По войні доста скоро удновили ся вароші, промысел, транспорт и сільськоє ґаздӱвство. Из [[1991]]. року Вітебська область є частёв независної [[Білорусь|Републікы Білорусь]].<ref>https://monoreel.ru/%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Обывательство == У [[Область|области]] на [[2019]]. рӱк живе 1 135 731 чилядниик, из них 77,2% жили у варошах и 22,8 жили у селах.<ref>https://documents1.worldbank.org/curated/en/244621616390741872/pdf/Long-Term-Care-in-Belarus.pdf</ref> Из них подля народности:<ref>[https://new.cisstat.org/documents/20143/415623/%D0%9D%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9%2B%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%2B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%2B%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8%2B%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8C.pdf/f9643793-204c-aeff-2d2e-ce92dd526d4d?t=1643201279185 Списованя у Білоруси 2019. року]</ref> * [[Білорусы]] — 934.925 * [[Русы]] — 138.075 * [[Українцї|Украйинці]] — 17.993 * [[Поляци|Полякы]] — 9.806 * [[Евреи|Жиды]] — 1.561 * [[Циґане|Цигани]] — 1.231 * [[Туркмены]] — 1.178 * [[Литовці]] — 944 * [[Армяне]] — 940 * [[Азербайджанці]] — 599 * [[Латыші]] — 388 * [[Молдаване]] — 306 * [[Німці]] — 291 * [[Ґрузіны|Ґрузины]] — 235 * [[Узбекы]] — 205 * [[Арабы]] — 198 * [[Китайці]] — 156 * [[Таджикы]] — 133 * [[Казахы]] — 117 * [[Чуваші]] — 113 <gallery class="left" heights="160px" widths="220px"> Файл:Belarusians_in_Viciebskaja_voblasć,_Belarus_(2009_census).png|alt=Доля білорусӱв по районах|Доля [[Білорусины|білорусӱв]] по районах     Файл:Russians_in_Viciebskaja_voblasć,_Belarus_(2009_census).png|alt=Доля русӱв по районах|Доля [[Русы|русӱв]] по районах  Файл:Poles_in_Viciebskaja_voblasć,_Belarus_(2009_census).png|Доля [[Поляци|полякӱв]] по районах </gallery> == Реліґія == У области історично представлені [[Православна церьков|православіє]], [[Римокатолицька церьков|католіцизм]] и [[старообрядство]], тыж разні [[Протестантство|протестантські]] общины, [[Юдаїзм|иудаізм]] тай [[Іслам|ислам]]. [[Православна церьков|Православні]] общины майбӱлш многочислені; католіцизм май шыреный на западови области, де живуть [[Поляци|полякы]]. А старообрядці же селили ся туй ищи сотні рокӱв типирь.<ref>https://www.ompds.ru/wp-content/uploads/2018/06/Sbornik_nauchnykh_statey_Religia_i_obschestvo-12.pdf</ref> Подля публікацій сайта Katolik.life, на зачаток [[2025]]. року у Вітебськӱв области фунґовали 525 зареґістрованых реліґійных общин, представлявшых 18 конфесій. Сереґ них было 280 [[Православна церьков|православных]] общин, 85 [[Римокатолицька церьков|римо-католицькых]], 48 общин [[Евангельска церков|християн віры єванґельської]] и другі реліґійні орґанізації. Исі цифры указувуть лиш число самых общин, а не число вірувущых; офіціалноє списованя обывательства не дає статистикы по реліґійнӱв принадлежности жытельӱв Вітебської области.<ref>[https://katolik.life/rus/news/tserkov/item/5729-poyavilas-statistika-po-chislu-obshchin-v-regionakh-belarusi-skolko-prikhodov-uzhe-ne-proshli-registratsiyu.html https://katolik.life]</ref> == Вызнамні міста == * [[Софійськый собор (Полоцьк)]]&nbsp;— єден из майзначных памнятникӱв історії и архітектуры [[Білорусь|Білоруси]], и історії добы Полоцького княжества. * [[Народный парк „Браславські озера“]]&nbsp;— природный край из многочислеными озерами, хащами и островами, популарна про припочинок и туризм. * Меморіалный комплекс „Прорыв“&nbsp;— памнятноє місто, присяченоє партизанам и памняти дійствам [[Друга світова война|Другої світової войны]].<ref>https://tur-ray.ru/vitebskaya-oblast-dostoprimechatelnosti.html</ref> == Иппен позерайте == * [[Вітебськоє княжество]] * [[Вітебськоє воєводство]] * [[Адміністративноє діліня Білоруси|Адміністративноє діленя Білоруси]] * [[Полоцько-Лепелська партизанська зона|Полоцько-Лепелска партизанська зона]] * [[Каратильна операція «Зимнёє чаровство»]] * [[Каратильна операція «Ярьськый праздник»]] == Удкликованя == {{Reflist}} [[Катеґорія:1938]] [[Катеґорія:Основаны 1938]] [[Катеґорія:Вітебська область]] [[Катеґорія:Білорусія]] [[Катеґорія:Области Білоруси]] [[Катеґорія:Административны части Білоруси]] 0mwylrqss42j9accysrqnxnx8lghbbz Державна служба штатістікы Украйины 0 22937 175494 175130 2026-10-27T01:05:29Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175494 wikitext text/x-wiki {| class="infobox vcard" style="width: 300px; border: 1px solid #aaa; background-color: #f9f9f9;" ! colspan="2" class="infobox-above fn org" style="background:#ccccff; font-weight:bold; text-align:center; font-size:120%;" | Державна служба штатістікы Украйины |- | colspan="2" class="infobox-subheader" style="background:#ccccff; font-size:110%; font-weight: bold; text-align:center;" | (Держстат Украйины) |- | colspan="2" class="infobox-image" style="text-align:center;" | [[Файл:Flag_of_the_State_Statistics_Service_of_Ukraine.png|150x150px]] |- | colspan="2" class="infobox-image" style="text-align:center;" | [[Файл:Emblem_of_the_State_Statistics_Service_of_Ukraine.png|151x151px]] |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | Сполочна інформація |- ! class="infobox-label" scope="row" | Крайина | class="infobox-data" | [[Файл:Flag_of_Ukraine.svg|20x20px]] [[Україна|Украйина]] |- ! class="infobox-label" scope="row" | Дата зотворїня | class="infobox-data" | [[1920]] |- ! class="infobox-label" scope="row" | Головуют діяльностёв | class="infobox-data" | [[Міністр Кабінету Міністрів України|Міністр Кабінет Міністру Украйины]], [[Віце-прем’єр-міністр України - Міністр цифрової трансформації|Віце-прем’єр-міністр Украйины - Міністр цифрової трансформації]]<ref>Постанова Кабінету Міністрів України від 25 березня 2020 року №&nbsp;274 [https://web.archive.org/web/20250118113855/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/274-2020-%D0%BF «Про визначення питань, що належать до компетенції Першого віце-прем’єр-міністра України та віце-прем’єр-міністрів України»].</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Штаб-квартіра | class="infobox-data" | ул. Шота Руставелї, 3, м. [[Кієв|Кыюв]], 01601, Украйина |- ! class="infobox-label" scope="row" | Годовый бюджет | class="infobox-data" | 1 677 162 800 ₴<ref name="[https://zakon.rada.gov.ua/laws/file/text/110/f530966n246.xlsx https://zakon.rada.gov.ua/laws/file/text/110/f530966n246.xlsx]<span class=&quot;wef_low_priority_links&quot;&gt;</span&gt;<div style=&quot;display:none&quot;&gt;</div&gt;">https://web.archive.org/web/20250430162732/https://zakon.rada.gov.ua/laws/file/text/110/f530966n246.xlsx</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Голова | class="infobox-data" | [[Арсен Макарчук]]<ref>Розпорядження Кабінету Міністрів України від 07 березня 2025 року №&nbsp;193-р [https://web.archive.org/web/20250312113955/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/193-2025-%D1%80 «Про призначення Макарчука А.В. Головою Державної служби статистики України»].</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Заступник Головы | class="infobox-data" | [[Жук Ірина Миколаївна|Ірина Жук]]<ref>Розпорядження Кабінету Міністрів України від 13 жовтня 2014 року №&nbsp;952-р [https://web.archive.org/web/20250608192119/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/952-2014-%D1%80 «Про призначення Жук І.М. заступником Голови Державної служби статистики України»].</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Заступник Головы | class="infobox-data" | [[Віктор Полїщук]]<ref>Розпорядження Кабінету Міністрів України від 29 грудня 2021 року №&nbsp;1769-р [https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1769-2021-р «Про призначення Поліщука В.П. заступником Голови Державної служби статистики України»].</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Заступник Головы із звідань цифрового розвоя, цифровых трансформацій і цифровізації | class="infobox-data" | [[Рудько Артем Олексійович|Артем Рудько]]<ref>Розпорядження Кабінету Міністрів України від 26 січня 2022 року №&nbsp;86-р [https://web.archive.org/web/20250508052436/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/86-2022-%D1%80 «Про призначення Рудька А.О. заступником Голови Державної служби статистики України з питань цифрового розвитку, цифрових трансформацій і цифровізації»].</ref> |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Код ЄДРПОУ]] | class="infobox-data" | 37507880 |- ! colspan="2" class="infobox-header" style="background:#efefef; text-align:center; font-weight:bold;" | [http://www.ukrstat.gov.ua/ ukrstat.gov.ua] |- | colspan="2" class="infobox-full-data" style="text-align:center;" | <mapframe align="center" width="260" height="260" zoom="16" longitude="30.5291" latitude="50.4389"></mapframe> |} '''Державна служба штатістікы Украйины''' ('''Держстат Украйины''', бывшый ''Держа́вный коміте́т штатíстікы Укрáйины, Держкомштат Украйины'')&nbsp;— націоналный орґан штатістікы Украйины, централный орґан оконавчої власти з шпеціялным статусом, діялность котрого коордінує ся міністром Кабінету Міністру Украйины. Позвалят провединя у житя державної політікы в галузи штатістікы, зотворіня и правилноє функціонованя сполочнодержавної сістемы економіко-штатістічної информації на теріторії [[Україна|Украйины]]. Є шпеціялно оправненым централним орґаном оконавчої власти у галузи [[Штатістіка|штатістікы]]. Держстат Украйины зотворено путьом реорґанізації Державного комітета штатістікы Украйины за час адміністратівної реформы [[2010]] года. == Структура == Ид структурї Державної службы штатістікы Украйины надлежат: * Главноє управліня штатістікы пудприять * Управліня штатістікы промысловості * Управліня штатістікы инвестіцій тай постройкы * Управліня штруктурної штатістікы * Управліня сполоченої информації * Управліня методолоґії тай планованя * Управліня націоналных ровашу * Управліня штатістікы услуг тай соціялных проґрам * Управліня штатістікы роботы * Управліня штатістікы населиня * Управліня штатістікы силського ґаздувства тай мілія * Управліня штатістікы купчіня * Управліня штатістікы вонкашнього купчіня * Управліня штатістікы фінансу * Управліня штатістікы цін * Управліня штатістікы заграничных крайин тай меженародного зотрудництва * Управліня зглядованя мілій житя домашньых ґаздувств * Управліня реґіоналної штатістікы * Управліня информатізації == Никайте втож == * [[Штатістіка]] == Пудміткы == <references responsive="1"></references> {{Reflist}} == Жрідла == * Енциклопедія українознавства : Словникова частина : [в 11 т.] / Наукове товариство імені Шевченка ; гол. ред. проф., д-р Володимир Кубійович. — Париж — Нью-Йорк : Молоде життя, 1955—1995. — <nowiki>ISBN 5-7707-4049-3</nowiki>. * Енциклопедія нар. господарства Укр. РСР. 4 т. К. 1969&nbsp;— 12; Первый всеукраинский статистический съезд 16—28 ноября 1925 г. Стенографический отчет. X. 1925; Статистический словарь. м. 1956. == Удказы == * {{Переклад|язык=uk|статя=Державна служба статистики України}} * [https://web.archive.org/web/20160805191510/http://cyclop.com.ua/content/view/1043/58/1/8/#17180 Державна служба штатістікы Украйины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160805191510/http://cyclop.com.ua/content/view/1043/58/1/8/#17180|date=5 серпня 2016}} // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998. — Т. 2 : Д — Й. — 744 с. — <nowiki>ISBN 966-7492-00-8</nowiki>. * [http://www.ukrstat.gov.ua/ www.ukrstat.gov.ua] — офіційный сайт «Державна служба статистики України». [[Катеґорія:Штатістіка]] [[Катеґорія:Націоналні орґаны Украйин]] h80npf9zd6ks8rn04ywxayddvqt4vqm Резолуція 0 22974 175497 175389 2026-10-27T03:36:24Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 175497 wikitext text/x-wiki {{Стыржень}} '''Резолу́ція''' ({{Lang-la|resolutio}} „рішеня“, від {{Lang|la|resolvere}} „рішити“) тото [[Документ (право)|документ]], що фіксує рішеня, постановліня. Майчасто резолуцію приймают на зборах, нарадах, зъїздах, конференціях; єї вміщают у конци [[Протокол (документы)|протоколу]] авадь пишут окремо і додают до нёго. Сим терміном ся може кликати ай письмовоє указаня керовника сповнителю про характер, форму тай термін исповненя документа. Елементами названого реквізіту є покуртана назва установы-діставача документа, реґістраційный індекс, [[дата]] (за потребы&nbsp;— [[година]] і [[минута]]), приход документа. Складує ся з такых елементів: * фамілія сповнителя; * дії; * термін на сповненя; * дата приятя резолуції; * підпис руководителя. [[Файл:17750324 Resolution - In Provincial Congress - John Hancock - The Virginia Gazette.jpg|міні|Резолуція Конґресу провінції Масачусетс від 24.&nbsp;марца 1775.&nbsp;рока, підписана Джоном Генкоком за пару тыжнїв до битв при Лексінґтоні тай Конкорді, призыват до переведеня колонії у „повный боронителный стан“. Резолуціям часто передуют пункты „Зачим…“<ref>''he Virginia Gazette''. Williamsburg, Virginia. April 21, 1775. p. 15.</ref>, котрі говорят про причины авадь обґрунтованя резолуції.]] Резолуція розміщає ся на площі реквізіту „адресат“ авадь на инакій свободній площі письма. == У корпораціях == У [[Корпорація|корпораціях]] письмовоє рішеня иппен на хосен у трафунку рады діректорів корпорації, котра звычаём мусит дати свій соглас на купованя авадь продаваня нерухомости корпораціёв. Сякоє рішеня, высвідченоє секретарём корпорації, ґарантує другій сторонї угоды, що продаж быв бизувно соглашеный. Инакі приклады включают рішеня про одобреня відкрытя банковых контів авадь соглас на выпуск акцій корпорації. == Жерела == * https://web.archive.org/web/20111222032421/http://zakony.com.ua/lawbase.html?catid=8554 == Література == * Т.&nbsp;І.&nbsp;Шинкаренко. Резолюція // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т./Редкол.:Л.&nbsp;В.&nbsp;Губерський (голова) та ін.&nbsp;— К.:Знання України, 2004&nbsp;— Т.2&nbsp;— 812с. ISBN 966-316-045-4 == Одкликаня == * [https://web.archive.org/web/20250601184837/https://cyclop.com.ua/content/view/1292/58/1/7/#15613 Резолюція] // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 2003. — Т. 5 : П — С. — 736 с. — <nowiki>ISBN 966-7492-05-2</nowiki>. * Резолюція // Літературознавча енциклопедія : у 2 т. / авт.-уклад. Ю. І. Ковалів. — Київ : ВЦ «Академія», 2007. — М — Я. — С. 311. [[Катеґорія:Дїловодство]] nk8awqd3z3djvflblx385ilkndwyare Анімація 0 23940 175446 175052 2026-10-26T13:02:03Z CLXpotato 37255 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 175446 wikitext text/x-wiki {{Перекласти/дня|20261023114419}} [[Файл:Animexample3edit.png|міні|Мультиплікація скачущого м’яча з 6 кадрів.]] '''Анімація''' (од лат. ''animātiō'' — «одушевлїня») або '''мультиплікація''' (од лат. ''multiplicatio'' — «множіня») — то технічны способы створїня ілузії рухомых образів через швыдков змінов неподвижных кадрів (од 12 до 30 кадрів за секунду). Анімаційне кіно, як і ігрове, є [[Вид (біолоґія)|видом]] художнього кіна. == Історія == === Передісторія === Перші спробы передати рух у малюнку были щи в античні часы. У першуй половині XIX стороча вчены (Жозеф Плато, Симон фон Штампфер) створили пристрої фенакістископ та стробоскоп, де дикы з малюнками обертали ся, створюючи ілюзію руху. * 30 авґуста 1877 — день народженя мальованої анімації (патент Еміля Рейно). * 1892 — Рейно відкривать «Оптичный театр». * 1898 — першый ляльковый фільм «Цирк ліліпутів». * 1906 — Джеймс Блектон выпускать «Комічні фазы смішных тварів» на кіноплівцї. * 1908 — Еміль Коль створює «Фантасмаґорію» з першым структурованым сюжетом. * 1910 — Владислав Старевич знімать першый у світї обємный мультфільм про жуків («Прекрасна Люканіда»). === Кінематографічна анімація === У 1914 році Уінзор Маккей створив динозавра Ґерті — першого героя з яскравым характером. Він же запровадив поділ праці: сам малював рух, а помічник — фон. З розвитком технікы появились мультстанкы — апараты для покадрової зйомкы на плівку. Важным кроком стало винайденя перфорованого целулоїду (Рауль Барр), што дозволило точно фіксувати листы з малюнками. === Дальшый розвиток === * 1928 — Уолт Дісней створює Міккі Мауса. Выходить першый звуковый мультфільм «Пароплавчик Віллі». * 1932 — першый кольоровый мультфільм («Квіты і дерева»). * 1937 — Дісней выпускать «Білосніжку і семеро ґномів» — величезный успіх і світова популярность. * 1940 — початок серії «Том і Джеррі» (Ханна і Барбера). * 1958 — Осаму Тедзука закладать основы японського аніме. * 1960 — «Флінтстоуны» — першый мультсеріал для дорослых. * 1969 — Роман Качанов створює образ Чебурашкы. * 1990 — старт серіалу «Сімпсоны». * 1995 — «Історія іграшок» (Pixar) — першый у світї повнометражный компютерный (3D) мультфільм. * 1999 — «Старик і море» Олександра Петрова став першым мультфільмом для формату IMAX (у 2000 році дістав «<nowiki/>[[Оскар]]<nowiki/>»). == Термінологія == Хоць термін «анімація» є майпоширенішый у світї, у бывшому [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] довгый час хосновали назву «мультиплікація». Як каже знамый мультиплікатор Федор Хитрук, се повязано з давньов технолоґіёв (щи до класичного малюваня), коли фіґуркы складали з окремых елементів — подібно до аплікації. Через подобность звуків тоту галузь назвали мультиплікаціёв. На днесь основна класифікація розличать 2D-анімація; 3D-анімація; та Покадрова анімація (stop-motion). Є і спецфічні виды, што потребують окремых знань: голкова, пісочна ци анімація на водї. Сама stop-motion ділить ся на пластилінову, лялькову, паперову тош. Анімаційный фільм часто кличуть скорочено — мультфільм (або по-простому — «мультик»). [[Файл:Animhorse.gif|міні|Приклад короткої анімації]] == Основны техникы == === Мальована анімація === Класичный вид, де художник малює на паперї ци плїнци кожну фазу руху персонажа (фазовка). Потїм рисункы фотографують і злучають у фільм. === Компютерна мальована анімація (2D) === * Растрова: малюваня прямо на компютері ци сканованя паперовых рисунків. * Flash-анімація: техніка на базї проґрам Adobe Flash. Днесь застаріла, бо Adobe припинила підтримку Flash Player у 2021 році. === Покадрова анімація (Stop-motion) === Фотографуваня неподвижных обєктів з їх мінімалнов змінов між кадрами. * Лялькова: створює ся з помочов ляльок-акторів. Першый таку анімацію зробив Олександр Ширяєв у 1906 році. * Пластилінова: обєкты лїплять ся і міняють ся з пластиліну. * Пісочна: малюваня порошком (пісок, сїль, кава) на склї з підсвітков. * Іншы подїлы: Lego-анімація, піксіляція (з живыми акторами), фрізлайт (робота зо світлом). === Тримірна компютерна анімація (3D) === Вид компютерної ґрафікы. Тут не малюють, а моделюють обєкты у віртуальному просторі, настраюють світло, матеріалы і законы фізикы. Се схоже на роботу гончаря у віртуальному світї. ky91klu3qwotmpjdzfc3jq7siptmiye 175456 175446 2026-10-26T16:06:36Z Flipdot 23893 175456 wikitext text/x-wiki {{Перекласти/дня|20261023114419}} [[Файл:Animexample3edit.png|міні|Мультиплікація скачущого м’яча з 6 кадрів.]] '''Анімація''' (од лат. ''animātiō'' — «одушевлїня») або '''мультиплікація''' (од лат. ''multiplicatio'' — «множіня») — то технічны способы створїня ілузії рухомых образів через швыдков змінов неподвижных кадрів (од 12 до 30 кадрів за секунду). Анімаційне кіно, як і ігрове, є видом художнього кіна. == Історія == === Передісторія === Перші спробы передати рух у малюнку были щи в античні часы. У першуй половині XIX стороча вчены (Жозеф Плато, Симон фон Штампфер) створили пристрої фенакістископ та стробоскоп, де дикы з малюнками обертали ся, створюючи ілюзію руху. * 30 авґуста 1877 — день народженя мальованої анімації (патент Еміля Рейно). * 1892 — Рейно відкривать «Оптичный театр». * 1898 — першый ляльковый фільм «Цирк ліліпутів». * 1906 — Джеймс Блектон выпускать «Комічні фазы смішных тварів» на кіноплівцї. * 1908 — Еміль Коль створює «Фантасмаґорію» з першым структурованым сюжетом. * 1910 — Владислав Старевич знімать першый у світї обємный мультфільм про жуків («Прекрасна Люканіда»). === Кінематографічна анімація === У 1914 році Уінзор Маккей створив динозавра Ґерті — першого героя з яскравым характером. Він же запровадив поділ праці: сам малював рух, а помічник — фон. З розвитком технікы появились мультстанкы — апараты для покадрової зйомкы на плівку. Важным кроком стало винайденя перфорованого целулоїду (Рауль Барр), што дозволило точно фіксувати листы з малюнками. === Дальшый розвиток === * 1928 — Уолт Дісней створює Міккі Мауса. Выходить першый звуковый мультфільм «Пароплавчик Віллі». * 1932 — першый кольоровый мультфільм («Квіты і дерева»). * 1937 — Дісней выпускать «Білосніжку і семеро ґномів» — величезный успіх і світова популярность. * 1940 — початок серії «Том і Джеррі» (Ханна і Барбера). * 1958 — Осаму Тедзука закладать основы японського аніме. * 1960 — «Флінтстоуны» — першый мультсеріал для дорослых. * 1969 — Роман Качанов створює образ Чебурашкы. * 1990 — старт серіалу «Сімпсоны». * 1995 — «Історія іграшок» (Pixar) — першый у світї повнометражный компютерный (3D) мультфільм. * 1999 — «Старик і море» Олександра Петрова став першым мультфільмом для формату IMAX (у 2000 році дістав «<nowiki/>[[Оскар]]<nowiki/>»). == Термінологія == Хоць термін «анімація» є майпоширенішый у світї, у бывшому [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СССР]] довгый час хосновали назву «мультиплікація». Як каже знамый мультиплікатор Федор Хитрук, се повязано з давньов технолоґіёв (щи до класичного малюваня), коли фіґуркы складали з окремых елементів — подібно до аплікації. Через подобность звуків тоту галузь назвали мультиплікаціёв. На днесь основна класифікація розличать 2D-анімація; 3D-анімація; та Покадрова анімація (stop-motion). Є і спецфічні виды, што потребують окремых знань: голкова, пісочна ци анімація на водї. Сама stop-motion ділить ся на пластилінову, лялькову, паперову тош. Анімаційный фільм часто кличуть скорочено — мультфільм (або по-простому — «мультик»). [[Файл:Animhorse.gif|міні|Приклад короткої анімації]] == Основны техникы == === Мальована анімація === Класичный вид, де художник малює на паперї ци плїнци кожну фазу руху персонажа (фазовка). Потїм рисункы фотографують і злучають у фільм. === Компютерна мальована анімація (2D) === * Растрова: малюваня прямо на компютері ци сканованя паперовых рисунків. * Flash-анімація: техніка на базї проґрам Adobe Flash. Днесь застаріла, бо Adobe припинила підтримку Flash Player у 2021 році. === Покадрова анімація (Stop-motion) === Фотографуваня неподвижных обєктів з їх мінімалнов змінов між кадрами. * Лялькова: створює ся з помочов ляльок-акторів. Першый таку анімацію зробив Олександр Ширяєв у 1906 році. * Пластилінова: обєкты лїплять ся і міняють ся з пластиліну. * Пісочна: малюваня порошком (пісок, сїль, кава) на склї з підсвітков. * Іншы подїлы: Lego-анімація, піксіляція (з живыми акторами), фрізлайт (робота зо світлом). === Тримірна компютерна анімація (3D) === Вид компютерної ґрафікы. Тут не малюють, а моделюють обєкты у віртуальному просторі, настраюють світло, матеріалы і законы фізикы. Се схоже на роботу гончаря у віртуальному світї. m6wdiprsrvihku8gjqdx34hnhag4xhp Діскузія з хоснователём:CLXpotato 3 25582 175451 175111 2026-10-26T13:12:15Z CLXpotato 37255 /* weekli chek */ нова секція 175451 wikitext text/x-wiki == helo == hi [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 16:26, 22 октобра 2026 (CEST) :Hello! [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:30, 22 октобра 2026 (CEST) ::how are u [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 18:50, 22 октобра 2026 (CEST) :::one of the users of the Rusyn Wikipedia, and who are you? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:11, 22 октобра 2026 (CEST) ::::some random who stepped on the foot of the Carpathian rusyn Wikipedia page brattya [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:19, 23 октобра 2026 (CEST) :::::oh wait can u delete that comment pls [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:21, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::Was this discussion page created by mistake? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 14:28, 23 октобра 2026 (CEST) :::::::то огромни маґнети. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:52, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::::и нє лєм простор алє у мнє [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 15:00, 23 октобра 2026 (CEST) :::::::::Сьте паноньскый Русин (подля вашой ґраматікы)? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 15:12, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::::::хтори ше рушаю у процивним напряме. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 15:25, 23 октобра 2026 (CEST) = a = EDIT SOURCE MESSAGE THIS IS A TEST PLS DELETE ASAP == ... --- ... == .... . .-.. .---. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 20:02, 23 октобра 2026 (CEST) == weekli chek == noo ppostz yet [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:12, 26 октобра 2026 (CET) 8be3pkge8odic5b1bn8p3uvl8uprxdd 175457 175451 2026-10-26T16:10:11Z Flipdot 23893 /* Welcome to Rusyn Wikipedia */ нова секція 175457 wikitext text/x-wiki == helo == hi [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 16:26, 22 октобра 2026 (CEST) :Hello! [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 17:30, 22 октобра 2026 (CEST) ::how are u [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 18:50, 22 октобра 2026 (CEST) :::one of the users of the Rusyn Wikipedia, and who are you? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 19:11, 22 октобра 2026 (CEST) ::::some random who stepped on the foot of the Carpathian rusyn Wikipedia page brattya [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:19, 23 октобра 2026 (CEST) :::::oh wait can u delete that comment pls [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:21, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::Was this discussion page created by mistake? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 14:28, 23 октобра 2026 (CEST) :::::::то огромни маґнети. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:52, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::::и нє лєм простор алє у мнє [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 15:00, 23 октобра 2026 (CEST) :::::::::Сьте паноньскый Русин (подля вашой ґраматікы)? [[Хоснователь:Halajkovič|<span style="color:#000">H</span><span style="color:#1a1a1a">a</span><span style="color:#333">l</span><span style="color:#4d4d4d">a</span><span style="color:#666">j</span><span style="color:#808080">k</span><span style="color:#999">o</span><span style="color:#aaa">v</span><span style="color:#b5b5b5">i</span><span style="color:#bbb">č</span>]] ([[Діскузія з хоснователём:Halajkovič|<span style="color:#bbb">д</span><span style="color:#a0a0a0">і</span><span style="color:#808080">с</span><span style="color:#606060">к</span><span style="color:#404040">у</span><span style="color:#202020">с</span><span style="color:#1a1a1a">і</span><span style="color:#000">я</span>]]) 15:12, 23 октобра 2026 (CEST) ::::::::::хтори ше рушаю у процивним напряме. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 15:25, 23 октобра 2026 (CEST) = a = EDIT SOURCE MESSAGE THIS IS A TEST PLS DELETE ASAP == ... --- ... == .... . .-.. .---. [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 20:02, 23 октобра 2026 (CEST) == weekli chek == noo ppostz yet [[Хоснователь:CLXpotato|CLXpotato]] ([[Діскузія з хоснователём:CLXpotato|діскусія]]) 14:12, 26 октобра 2026 (CET) == Welcome to Rusyn Wikipedia == Hi and welcome to Rusyn Wikipedia. I see you have already tried out the edit suggestion feature, however like any automated tool on Wikipedia it requires competent human supervision. Certain edits you've made with the tool are erroneous (such as linking „вид“ in the meaning of ''a type'' of something to the article on ''species in biology'', „Теорія“ in the title of a work to the article on ''theory'' as a general concept). I have removed some of these links. What's your knowledge level of Rusyn? Do you need any help starting out, or maybe questions you'd like to ask? [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 17:10, 26 октобра 2026 (CET) hmaep7bwhnmpyc7yc3qsiu16oc2yt5w Діскузія:Малацкы 1 25621 175472 175319 2026-10-26T21:07:03Z Rue323 31002 /* Демоґрафічный склад */ Відповідь 175472 wikitext text/x-wiki == Демоґрафічный склад == Изась тота сама проблема, што и в [[Земплінські Гамры]]&nbsp;— на демоґрафічный склад подані дві референції, з котрых ниєдна, так узират, не потвержує слова, котрі юй ся приписувут: [https://rue.wikipedia.org/w/index.php?title=Малацкы&curid=21782&diff=175295&oldid=175285 діф.] Наприклад ни у єдному з двох жерел не вижу ни року 2024, ни названого у статі числа обывательства, но тай у першому жерелі иншакый процент словакув у населеньови села. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 23:38, 25 октобра 2026 (CET) :Поправив им [[Хоснователь:Rue323|Rue323]] ([[Діскузія з хоснователём:Rue323|діскусія]]) 22:07, 26 октобра 2026 (CET) oy8mobnx2fcybpvbe0ocn5fofkx5u8r Боснякы у Сербиї 0 25624 175450 2026-10-26T13:08:12Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Боснякы у Сербиї]] на [[Боснякы у Сербії]] 175450 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Боснякы у Сербії]] sern6d41nf4l4dxztg23hze6dij6v05 Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut 3 25625 175458 2026-10-26T17:42:13Z Ilikemynewhaircut 37295 /* Hi! */ нова секція 175458 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) 88qvbf0wdgrtk95obsdwrl0ctssb2f4 175459 175458 2026-10-26T17:46:25Z Ilikemynewhaircut 37295 /* zmist */ нова секція 175459 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) == zmist == Vstup Hi!! 1 komentar [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:46, 26 октобра 2026 (CET) 9fl3sd2j8xqbak945yqowy7ysy0bbdu 175460 175459 2026-10-26T17:54:55Z Ilikemynewhaircut 37295 /* zmist */ Відповідь 175460 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) == zmist == Vstup Hi!! 1 komentar [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:46, 26 октобра 2026 (CET) :10 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:54, 26 октобра 2026 (CET) jj5pmf3ni7orwod3607ef3ups38ak5o 175461 175460 2026-10-26T17:56:31Z Ilikemynewhaircut 37295 /* zmist */ Відповідь 175461 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) == zmist == Vstup Hi!! 1 komentar [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:46, 26 октобра 2026 (CET) :10 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:54, 26 октобра 2026 (CET) ::14 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) fmt1z9jdnzcemed6blz9pq7408f3rj2 175462 175461 2026-10-26T17:56:39Z Ilikemynewhaircut 37295 /* zmist */ Відповідь 175462 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) == zmist == Vstup Hi!! 1 komentar [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:46, 26 октобра 2026 (CET) :10 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:54, 26 октобра 2026 (CET) ::14 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) :::64 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) sb192g1ffiwtm12zbcz7nbc9yd1qn4y 175463 175462 2026-10-26T17:56:54Z Ilikemynewhaircut 37295 /* zmist */ Відповідь 175463 wikitext text/x-wiki == Hi! == Hello! [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:42, 26 октобра 2026 (CET) == zmist == Vstup Hi!! 1 komentar [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:46, 26 октобра 2026 (CET) :10 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:54, 26 октобра 2026 (CET) ::14 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) :::64 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) ::::2795 [[Хоснователь:Ilikemynewhaircut|Ilikemynewhaircut]] ([[Діскузія з хоснователём:Ilikemynewhaircut|діскусія]]) 18:56, 26 октобра 2026 (CET) 5c8ed6g5zk8klddr9s7xcybfty9p1zc Пиратство 0 25626 175478 2026-10-26T22:51:32Z Halajkovič 33393 Створена сторінка: '''Пиратство''' (од {{lang-la|pirata}} з {{lang-el|πειρατής|peiratēs}}, од [[часослова]] — πειράομαι ''peiráomai'' — 'пробовати; подникати'<ref>H. G. Lidell, R. Scott: A GREEK-ENGLISH LEXICON. 8th edition. NEW YORK, CHICAGO, CINCINNATI, 1897. P. 1168.</ref>) — акт рабованя або злочинного насилства, котрый допущають нападници на ло... 175478 wikitext text/x-wiki '''Пиратство''' (од {{lang-la|pirata}} з {{lang-el|πειρατής|peiratēs}}, од [[часослова]] — πειράομαι ''peiráomai'' — 'пробовати; подникати'<ref>H. G. Lidell, R. Scott: A GREEK-ENGLISH LEXICON. 8th edition. NEW YORK, CHICAGO, CINCINNATI, 1897. P. 1168.</ref>) — акт рабованя або злочинного насилства, котрый допущають нападници на лодях або човнах проти иншой лоди або побережной области, звычайно з умыслом украсти ладунок а цѣнный товар або захватити заложникох. Тоты, котры допущають пиратскы акты, ся называють пираты а лодѣ поуживаны на пиратство ся называють пиратскы лодѣ. Найстаршы здокументованы припады пиратства сягяють до 14. стороча до н. е., кедь „морскы народы“, група наморскых розбойникох, напали на лодѣ цивилизаций в Егейском а Средоземном морѣ. Узкы протокы, котры заставлюють лодѣ на заданы трасы, уж довго створюють можности про пиратство,<ref>{{cite book|last1= Pennell|first1= C. R.|chapter= The Geography of Piracy: Northern Morocco in the Mod-Nineteenth Century|editor1-last= Pennell|editor1-first= C. R.|title= Bandits at Sea: A Pirates Reader|url= https://books.google.com/books?id=uB7ODGowJ3AC|publisher= NYU Press|date=2001|page= 56 |isbn=978-0-8147-6678-1|quote= Sea raiders [...] were most active where the maritime environment gave them most opportunity. Narrow straits, which funneled shipping into places where [[ambush]] was easy, and escape less chancy, called the pirates into certain areas.}}</ref> як ай про корзарство а атакы на обходны лодѣ. Меджи историчных прикладох такых областей належать воды Гибралтару, Мелацка протока, Мадагаскар, Аденскый залив а Ламаншска протока, котрых географичны условия упростили пиратскы атакы.<ref>{{cite book|last1= Heebøll-Holm|first1= Thomas|author-link1= Thomas Heebøll-Holm|title= Ports, Piracy and Maritime War: Piracy in the English Channel and the Atlantic, c. 1280–c. 1330|url= https://books.google.com/books?id=jw7OWyAN--QC|series= Medieval Law and Its Practice|location= Leiden|publisher= Brill|date= 2013|page= 67|isbn= 978-90-04-24816-8|quote= [...] through their extensive piracies the Portsmen [of the Cinque Ports] were experts in predatory actions at sea. [...] Furthermore, the geostrategic location of the [Cinque] Ports on the English coast closest to the Continent meant that the Ports [...] could effectively control the Narrow Seas.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|title=TEDx Talk: What is Piracy?|access-date=October 23, 2014|archive-date=June 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142442/http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|url-status=live}}</ref> Понятя „пиратство“ ся зазвычай односить на морскы пиратство, хоть ся тото понятя розширило а поужывать ся ай на означѣня актох чиненых на певнинѣ,<ref>{{cite book |last1=Arquilla |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |title=Insurgents, Raiders, and Bandits: How Masters of Irregular Warfare Have Shaped Our World |date=2011 |publisher=Ivan R. Dee |isbn=978-1-56663-908-8 |page=242 |quote=From ancient high seas pirates to 'road agents' and a host of other bush and mountain pass brigands, bandits have been with us for ages. |author-link1=John Arquilla |access-date=March 5, 2015 |archive-date=January 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112023509/https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |url-status=live }}</ref> во воздусѣ, в компютеровых сѣтях а (в научной фантастицѣ) во вселенѣ. Пиратство звычайно не обсягуе злочины учинены злочинцьом на властном лоди (напр. рабованя), як ай корзарство, котре предпокладать дозволѣня державной влады. == История == === Старовѣкый свѣт === Морске пиратство взникло сучасно зо зачатками морской плавбы а морского обходу. Найстаршы здокументованы свѣдчѣня походять з 14. аж 12. стороча до н. е., кедь племена тзв. „морскых народох“ подникали набѣгы на побережны осады а лодѣ в Егейском а Средоземном морѣ, чим грозили Египту а Хетитской империи.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=10–15|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> В епоху класичного старовѣку были главныма центрами пиратства порѣзаны побережа Илирии (выходне побережа [[Ядранске море|Ядранского моря]]), Креты а Киликии ([[юговыход]] [[Мала Азія|Малой Азии]]). В 1. сторочу до н. е. киликийскы пираты створили розсяглу сѣть укрѣпленых баз, парализовали достачаня зерна до Рима а брали до заятя вызнамных Римлян за выкуп (конкретно около року 75 до н. е. быв в их заятю ай молодый [[Юлий Цезарь]]). На бой проти той угрозы прияв римскый сенат в року 67 до н. е. Габиниовый закон („Lex Gabinia“), котрый удѣлив надзвычайны правомоци велительови Гнеюсови Помпеюсови Великому; за три мѣсяцѣ вычистили Средоземне море од главных пиратскых флотил.<ref>{{cite book|last=de Souza|first=Philip|title=Piracy in the Graeco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|date=1999|pages=97–178|isbn=978-0-521-48137-3|language=en}}</ref> === Середновѣк === По занику Западной римской империи ся пиратство розширило на главны морскы трасы Европы а Азии: * '''Северна а западна Европа:''' В 8. – 11. сторочу шкандинавскы мореплавцѣ ([[Вікінґове|Викингове]]) пустошили побережа а рѣчны дорогы Британскых островох, Франкского кральовства а Средоземя. Потом, на конци 14. стороча, пособило в Балтском а Северном морѣ здружѣня „виталийскых братов“ (меджи нима ай знамый корзар а пират Клаус Штертебекер), проти котрому бойовала Ганзова уния.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=26–47|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> * '''Средоземне море:''' З розшированьом арабскых завойовань а почас [[Крижарскы выправы|крижарскых выправ]] ся в регионѣ розпутала взаемна корзарска война меджи христианскыма а мусулманскыма флотилами, а на побережы Далмации пособили славянскы пиратскы громады — Неретваны (9.–10. стороча) а потом Ускоци (16. стороча).<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=38–54|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> * '''Выходна а южновыходна Азия:''' Од 13. до 16. стороча терпѣли моря около Японского архипелагу, Корейского полуострова а Китая атаками „вако“ — змѣшаных оддѣлох японскых, китайскый а корейскый контрабандистох а морскых розбойникох.<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=55–68|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> == Меджинародне право == В меджинародном [[Право|правѣ]] пиратство — незаконне заятя, рабунок або потоплѣня торговой або цивилной шифы, учиненый во вольному [[Море|морю]] приватныма або державныма кораблями; яко пиратство ся квалификуе нападнутя под час [[Война|войны]] шиф, понорок, човнох и военскых летадел на торговы шифы невтралных держав. Нормы меджинародного [[Право|права]] в бою з пиратством были кодификованы в Женевской конвенции о вольном [[Море|морю]] з року 1958<ref>{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20450/volume-450-I-6465-English.pdf|title=Convention on the High Seas. Done at Geneva on 29 April 1958|website=United Nations Treaty Series|volume=450|pages=82–92|date=1958|language=en}}</ref> и в Конвенции [[ОЗН]] з морского [[Право|права]] року 1982.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf|title=United Nations Convention on the Law of the Sea (Articles 100–107)|publisher=United Nations|date=1982|pages=60–62|language=en}}</ref><ref>{{cite book|title=Большой энциклопедический словарь|chapter=Пиратство|editor-last=Прохоров|editor-first=А. М.|location=Москва|publisher=Советская энциклопедия|date=1993|page=1006|isbn=5-85270-015-0|language=ru}}</ref> == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Пираты]] 583yqpufap2n81ra488pva3wysl8wvi 175479 175478 2026-10-26T22:53:12Z Halajkovič 33393 +прапор 175479 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Edward England.svg|thumb|upright=1.35|Традичный пиратскый прапор „[[Jolly Roger]]“]] '''Пиратство''' (од {{lang-la|pirata}} з {{lang-el|πειρατής|peiratēs}}, од [[часослова]] — πειράομαι ''peiráomai'' — 'пробовати; подникати'<ref>H. G. Lidell, R. Scott: A GREEK-ENGLISH LEXICON. 8th edition. NEW YORK, CHICAGO, CINCINNATI, 1897. P. 1168.</ref>) — акт рабованя або злочинного насилства, котрый допущають нападници на лодях або човнах проти иншой лоди або побережной области, звычайно з умыслом украсти ладунок а цѣнный товар або захватити заложникох. Тоты, котры допущають пиратскы акты, ся называють пираты а лодѣ поуживаны на пиратство ся называють пиратскы лодѣ. Найстаршы здокументованы припады пиратства сягяють до 14. стороча до н. е., кедь „морскы народы“, група наморскых розбойникох, напали на лодѣ цивилизаций в Егейском а Средоземном морѣ. Узкы протокы, котры заставлюють лодѣ на заданы трасы, уж довго створюють можности про пиратство,<ref>{{cite book|last1= Pennell|first1= C. R.|chapter= The Geography of Piracy: Northern Morocco in the Mod-Nineteenth Century|editor1-last= Pennell|editor1-first= C. R.|title= Bandits at Sea: A Pirates Reader|url= https://books.google.com/books?id=uB7ODGowJ3AC|publisher= NYU Press|date=2001|page= 56 |isbn=978-0-8147-6678-1|quote= Sea raiders [...] were most active where the maritime environment gave them most opportunity. Narrow straits, which funneled shipping into places where [[ambush]] was easy, and escape less chancy, called the pirates into certain areas.}}</ref> як ай про корзарство а атакы на обходны лодѣ. Меджи историчных прикладох такых областей належать воды Гибралтару, Мелацка протока, Мадагаскар, Аденскый залив а Ламаншска протока, котрых географичны условия упростили пиратскы атакы.<ref>{{cite book|last1= Heebøll-Holm|first1= Thomas|author-link1= Thomas Heebøll-Holm|title= Ports, Piracy and Maritime War: Piracy in the English Channel and the Atlantic, c. 1280–c. 1330|url= https://books.google.com/books?id=jw7OWyAN--QC|series= Medieval Law and Its Practice|location= Leiden|publisher= Brill|date= 2013|page= 67|isbn= 978-90-04-24816-8|quote= [...] through their extensive piracies the Portsmen [of the Cinque Ports] were experts in predatory actions at sea. [...] Furthermore, the geostrategic location of the [Cinque] Ports on the English coast closest to the Continent meant that the Ports [...] could effectively control the Narrow Seas.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|title=TEDx Talk: What is Piracy?|access-date=October 23, 2014|archive-date=June 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142442/http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|url-status=live}}</ref> Понятя „пиратство“ ся зазвычай односить на морскы пиратство, хоть ся тото понятя розширило а поужывать ся ай на означѣня актох чиненых на певнинѣ,<ref>{{cite book |last1=Arquilla |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |title=Insurgents, Raiders, and Bandits: How Masters of Irregular Warfare Have Shaped Our World |date=2011 |publisher=Ivan R. Dee |isbn=978-1-56663-908-8 |page=242 |quote=From ancient high seas pirates to 'road agents' and a host of other bush and mountain pass brigands, bandits have been with us for ages. |author-link1=John Arquilla |access-date=March 5, 2015 |archive-date=January 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112023509/https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |url-status=live }}</ref> во воздусѣ, в компютеровых сѣтях а (в научной фантастицѣ) во вселенѣ. Пиратство звычайно не обсягуе злочины учинены злочинцьом на властном лоди (напр. рабованя), як ай корзарство, котре предпокладать дозволѣня державной влады. == История == === Старовѣкый свѣт === Морске пиратство взникло сучасно зо зачатками морской плавбы а морского обходу. Найстаршы здокументованы свѣдчѣня походять з 14. аж 12. стороча до н. е., кедь племена тзв. „морскых народох“ подникали набѣгы на побережны осады а лодѣ в Егейском а Средоземном морѣ, чим грозили Египту а Хетитской империи.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=10–15|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> В епоху класичного старовѣку были главныма центрами пиратства порѣзаны побережа Илирии (выходне побережа [[Ядранске море|Ядранского моря]]), Креты а Киликии ([[юговыход]] [[Мала Азія|Малой Азии]]). В 1. сторочу до н. е. киликийскы пираты створили розсяглу сѣть укрѣпленых баз, парализовали достачаня зерна до Рима а брали до заятя вызнамных Римлян за выкуп (конкретно около року 75 до н. е. быв в их заятю ай молодый [[Юлий Цезарь]]). На бой проти той угрозы прияв римскый сенат в року 67 до н. е. Габиниовый закон („Lex Gabinia“), котрый удѣлив надзвычайны правомоци велительови Гнеюсови Помпеюсови Великому; за три мѣсяцѣ вычистили Средоземне море од главных пиратскых флотил.<ref>{{cite book|last=de Souza|first=Philip|title=Piracy in the Graeco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|date=1999|pages=97–178|isbn=978-0-521-48137-3|language=en}}</ref> === Середновѣк === По занику Западной римской империи ся пиратство розширило на главны морскы трасы Европы а Азии: * '''Северна а западна Европа:''' В 8. – 11. сторочу шкандинавскы мореплавцѣ ([[Вікінґове|Викингове]]) пустошили побережа а рѣчны дорогы Британскых островох, Франкского кральовства а Средоземя. Потом, на конци 14. стороча, пособило в Балтском а Северном морѣ здружѣня „виталийскых братов“ (меджи нима ай знамый корзар а пират Клаус Штертебекер), проти котрому бойовала Ганзова уния.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=26–47|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> * '''Средоземне море:''' З розшированьом арабскых завойовань а почас [[Крижарскы выправы|крижарскых выправ]] ся в регионѣ розпутала взаемна корзарска война меджи христианскыма а мусулманскыма флотилами, а на побережы Далмации пособили славянскы пиратскы громады — Неретваны (9.–10. стороча) а потом Ускоци (16. стороча).<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=38–54|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> * '''Выходна а южновыходна Азия:''' Од 13. до 16. стороча терпѣли моря около Японского архипелагу, Корейского полуострова а Китая атаками „вако“ — змѣшаных оддѣлох японскых, китайскый а корейскый контрабандистох а морскых розбойникох.<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=55–68|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> == Меджинародне право == В меджинародном [[Право|правѣ]] пиратство — незаконне заятя, рабунок або потоплѣня торговой або цивилной шифы, учиненый во вольному [[Море|морю]] приватныма або державныма кораблями; яко пиратство ся квалификуе нападнутя под час [[Война|войны]] шиф, понорок, човнох и военскых летадел на торговы шифы невтралных держав. Нормы меджинародного [[Право|права]] в бою з пиратством были кодификованы в Женевской конвенции о вольном [[Море|морю]] з року 1958<ref>{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20450/volume-450-I-6465-English.pdf|title=Convention on the High Seas. Done at Geneva on 29 April 1958|website=United Nations Treaty Series|volume=450|pages=82–92|date=1958|language=en}}</ref> и в Конвенции [[ОЗН]] з морского [[Право|права]] року 1982.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf|title=United Nations Convention on the Law of the Sea (Articles 100–107)|publisher=United Nations|date=1982|pages=60–62|language=en}}</ref><ref>{{cite book|title=Большой энциклопедический словарь|chapter=Пиратство|editor-last=Прохоров|editor-first=А. М.|location=Москва|publisher=Советская энциклопедия|date=1993|page=1006|isbn=5-85270-015-0|language=ru}}</ref> == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Пираты]] 5zykguukrjrk4hq9xlcpc3gq5ha5h9i 175482 175479 2026-10-26T22:58:46Z Halajkovič 33393 175482 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Edward England.svg|thumb|upright=1.35|Традичный пиратскый прапор <nowiki>„</nowiki>[[Jolly Roger]]<nowiki>“</nowiki>]] '''Пиратство''' (од {{lang-la|pirata}} з {{lang-el|πειρατής|peiratēs}}, од [[часослова]] — πειράομαι ''peiráomai'' — 'пробовати; подникати'<ref>H. G. Lidell, R. Scott: A GREEK-ENGLISH LEXICON. 8th edition. NEW YORK, CHICAGO, CINCINNATI, 1897. P. 1168.</ref>) — акт рабованя або злочинного насилства, котрый допущають нападници на лодях або човнах проти иншой лоди або побережной области, звычайно з умыслом украсти ладунок а цѣнный товар або захватити заложникох. Тоты, котры допущають пиратскы акты, ся называють пираты а лодѣ поуживаны на пиратство ся называють пиратскы лодѣ. Найстаршы здокументованы припады пиратства сягяють до 14. стороча до н. е., кедь „морскы народы“, група наморскых розбойникох, напали на лодѣ цивилизаций в Егейском а Средоземном морѣ. Узкы протокы, котры заставлюють лодѣ на заданы трасы, уж довго створюють можности про пиратство,<ref>{{cite book|last1= Pennell|first1= C. R.|chapter= The Geography of Piracy: Northern Morocco in the Mod-Nineteenth Century|editor1-last= Pennell|editor1-first= C. R.|title= Bandits at Sea: A Pirates Reader|url= https://books.google.com/books?id=uB7ODGowJ3AC|publisher= NYU Press|date=2001|page= 56 |isbn=978-0-8147-6678-1|quote= Sea raiders [...] were most active where the maritime environment gave them most opportunity. Narrow straits, which funneled shipping into places where [[ambush]] was easy, and escape less chancy, called the pirates into certain areas.}}</ref> як ай про корзарство а атакы на обходны лодѣ. Меджи историчных прикладох такых областей належать воды Гибралтару, Мелацка протока, Мадагаскар, Аденскый залив а Ламаншска протока, котрых географичны условия упростили пиратскы атакы.<ref>{{cite book|last1= Heebøll-Holm|first1= Thomas|author-link1= Thomas Heebøll-Holm|title= Ports, Piracy and Maritime War: Piracy in the English Channel and the Atlantic, c. 1280–c. 1330|url= https://books.google.com/books?id=jw7OWyAN--QC|series= Medieval Law and Its Practice|location= Leiden|publisher= Brill|date= 2013|page= 67|isbn= 978-90-04-24816-8|quote= [...] through their extensive piracies the Portsmen [of the Cinque Ports] were experts in predatory actions at sea. [...] Furthermore, the geostrategic location of the [Cinque] Ports on the English coast closest to the Continent meant that the Ports [...] could effectively control the Narrow Seas.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|title=TEDx Talk: What is Piracy?|access-date=October 23, 2014|archive-date=June 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142442/http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|url-status=live}}</ref> Понятя „пиратство“ ся зазвычай односить на морскы пиратство, хоть ся тото понятя розширило а поужывать ся ай на означѣня актох чиненых на певнинѣ,<ref>{{cite book |last1=Arquilla |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |title=Insurgents, Raiders, and Bandits: How Masters of Irregular Warfare Have Shaped Our World |date=2011 |publisher=Ivan R. Dee |isbn=978-1-56663-908-8 |page=242 |quote=From ancient high seas pirates to 'road agents' and a host of other bush and mountain pass brigands, bandits have been with us for ages. |author-link1=John Arquilla |access-date=March 5, 2015 |archive-date=January 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112023509/https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |url-status=live }}</ref> во воздусѣ, в компютеровых сѣтях а (в научной фантастицѣ) во вселенѣ. Пиратство звычайно не обсягуе злочины учинены злочинцьом на властном лоди (напр. рабованя), як ай корзарство, котре предпокладать дозволѣня державной влады. == История == === Старовѣкый свѣт === Морске пиратство взникло сучасно зо зачатками морской плавбы а морского обходу. Найстаршы здокументованы свѣдчѣня походять з 14. аж 12. стороча до н. е., кедь племена тзв. „морскых народох“ подникали набѣгы на побережны осады а лодѣ в Егейском а Средоземном морѣ, чим грозили Египту а Хетитской империи.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=10–15|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> В епоху класичного старовѣку были главныма центрами пиратства порѣзаны побережа Илирии (выходне побережа [[Ядранске море|Ядранского моря]]), Креты а Киликии ([[юговыход]] [[Мала Азія|Малой Азии]]). В 1. сторочу до н. е. киликийскы пираты створили розсяглу сѣть укрѣпленых баз, парализовали достачаня зерна до Рима а брали до заятя вызнамных Римлян за выкуп (конкретно около року 75 до н. е. быв в их заятю ай молодый [[Юлий Цезарь]]). На бой проти той угрозы прияв римскый сенат в року 67 до н. е. Габиниовый закон („Lex Gabinia“), котрый удѣлив надзвычайны правомоци велительови Гнеюсови Помпеюсови Великому; за три мѣсяцѣ вычистили Средоземне море од главных пиратскых флотил.<ref>{{cite book|last=de Souza|first=Philip|title=Piracy in the Graeco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|date=1999|pages=97–178|isbn=978-0-521-48137-3|language=en}}</ref> === Середновѣк === По занику Западной римской империи ся пиратство розширило на главны морскы трасы Европы а Азии: * '''Северна а западна Европа:''' В 8. – 11. сторочу шкандинавскы мореплавцѣ ([[Вікінґове|Викингове]]) пустошили побережа а рѣчны дорогы Британскых островох, Франкского кральовства а Средоземя. Потом, на конци 14. стороча, пособило в Балтском а Северном морѣ здружѣня „виталийскых братов“ (меджи нима ай знамый корзар а пират Клаус Штертебекер), проти котрому бойовала Ганзова уния.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=26–47|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> * '''Средоземне море:''' З розшированьом арабскых завойовань а почас [[Крижарскы выправы|крижарскых выправ]] ся в регионѣ розпутала взаемна корзарска война меджи христианскыма а мусулманскыма флотилами, а на побережы Далмации пособили славянскы пиратскы громады — Неретваны (9.–10. стороча) а потом Ускоци (16. стороча).<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=38–54|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> * '''Выходна а южновыходна Азия:''' Од 13. до 16. стороча терпѣли моря около Японского архипелагу, Корейского полуострова а Китая атаками „вако“ — змѣшаных оддѣлох японскых, китайскый а корейскый контрабандистох а морскых розбойникох.<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=55–68|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> == Меджинародне право == В меджинародном [[Право|правѣ]] пиратство — незаконне заятя, рабунок або потоплѣня торговой або цивилной шифы, учиненый во вольному [[Море|морю]] приватныма або державныма кораблями; яко пиратство ся квалификуе нападнутя под час [[Война|войны]] шиф, понорок, човнох и военскых летадел на торговы шифы невтралных держав. Нормы меджинародного [[Право|права]] в бою з пиратством были кодификованы в Женевской конвенции о вольном [[Море|морю]] з року 1958<ref>{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20450/volume-450-I-6465-English.pdf|title=Convention on the High Seas. Done at Geneva on 29 April 1958|website=United Nations Treaty Series|volume=450|pages=82–92|date=1958|language=en}}</ref> и в Конвенции [[ОЗН]] з морского [[Право|права]] року 1982.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf|title=United Nations Convention on the Law of the Sea (Articles 100–107)|publisher=United Nations|date=1982|pages=60–62|language=en}}</ref><ref>{{cite book|title=Большой энциклопедический словарь|chapter=Пиратство|editor-last=Прохоров|editor-first=А. М.|location=Москва|publisher=Советская энциклопедия|date=1993|page=1006|isbn=5-85270-015-0|language=ru}}</ref> == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Пираты]] 2srruh0koyqu5ipj4j055blp3iugyeg 175483 175482 2026-10-26T23:04:51Z Halajkovič 33393 175483 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Edward England.svg|thumb|upright=1.35|Традичный пиратскый прапор <nowiki>„</nowiki>[[Jolly Roger]]<nowiki>“</nowiki>]] '''Пиратство''' (од {{lang-la|pirata}} з {{lang-el|πειρατής|peiratēs}}, од [[часослова]] — πειράομαι ''peiráomai'' — 'пробовати; подникати'<ref>H. G. Lidell, R. Scott: A GREEK-ENGLISH LEXICON. 8th edition. NEW YORK, CHICAGO, CINCINNATI, 1897. P. 1168.</ref>) — акт рабованя або злочинного насилства, котрый допущають нападници на лодях або човнах проти иншой лоди або побережной области, звычайно з умыслом украсти ладунок а цѣнный товар або захватити заложникох. Тоты, котры допущають пиратскы акты, ся называють пираты а лодѣ поуживаны на пиратство ся называють пиратскы лодѣ. Найстаршы здокументованы припады пиратства сягяють до 14. стороча до н. е., кедь „морскы народы“, група наморскых розбойникох, напали на лодѣ цивилизаций в Егейском а Средоземном морѣ. Узкы протокы, котры заставлюють лодѣ на заданы трасы, уж довго створюють можности про пиратство,<ref>{{cite book|last1= Pennell|first1= C. R.|chapter= The Geography of Piracy: Northern Morocco in the Mod-Nineteenth Century|editor1-last= Pennell|editor1-first= C. R.|title= Bandits at Sea: A Pirates Reader|url= https://books.google.com/books?id=uB7ODGowJ3AC|publisher= NYU Press|date=2001|page= 56 |isbn=978-0-8147-6678-1|quote= Sea raiders [...] were most active where the maritime environment gave them most opportunity. Narrow straits, which funneled shipping into places where [[ambush]] was easy, and escape less chancy, called the pirates into certain areas.}}</ref> як ай про корзарство а атакы на обходны лодѣ. Меджи историчных прикладох такых областей належать воды Гибралтару, Мелацка протока, Мадагаскар, Аденскый залив а Ламаншска протока, котрых географичны условия упростили пиратскы атакы.<ref>{{cite book|last1= Heebøll-Holm|first1= Thomas|author-link1= Thomas Heebøll-Holm|title= Ports, Piracy and Maritime War: Piracy in the English Channel and the Atlantic, c. 1280–c. 1330|url= https://books.google.com/books?id=jw7OWyAN--QC|series= Medieval Law and Its Practice|location= Leiden|publisher= Brill|date= 2013|page= 67|isbn= 978-90-04-24816-8|quote= [...] through their extensive piracies the Portsmen [of the Cinque Ports] were experts in predatory actions at sea. [...] Furthermore, the geostrategic location of the [Cinque] Ports on the English coast closest to the Continent meant that the Ports [...] could effectively control the Narrow Seas.}}</ref><ref>{{cite web|url=https://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|title=TEDx Talk: What is Piracy?|access-date=October 23, 2014|archive-date=June 18, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200618142442/http://tedxtalks.ted.com/video/What-is-Piracy-Jean-Philippe-Ve|url-status=live}}</ref> Понятя „пиратство“ ся зазвычай односить на морске пиратство, хоть ся тото понятя розширило а поужывать ся ай на означѣня актох чиненых на певнинѣ,<ref>{{cite book |last1=Arquilla |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |title=Insurgents, Raiders, and Bandits: How Masters of Irregular Warfare Have Shaped Our World |date=2011 |publisher=Ivan R. Dee |isbn=978-1-56663-908-8 |page=242 |quote=From ancient high seas pirates to 'road agents' and a host of other bush and mountain pass brigands, bandits have been with us for ages. |author-link1=John Arquilla |access-date=March 5, 2015 |archive-date=January 12, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230112023509/https://books.google.com/books?id=XzzBvVpXXJsC |url-status=live }}</ref> во воздусѣ, в компютеровых сѣтях а (в научной фантастицѣ) во вселенѣ. Пиратство звычайно не обсягуе злочины учинены злочинцьом на властном лоди (напр. рабованя), як ай корзарство, котре предпокладать дозволѣня державной влады. == История == === Старовѣкый свѣт === Морске пиратство взникло сучасно зо зачатками морской плавбы а морского обходу. Найстаршы здокументованы свѣдчѣня походять з 14. аж 12. стороча до н. е., кедь племена тзв. „морскых народох“ подникали набѣгы на побережны осады а лодѣ в Егейском а Средоземном морѣ, чим грозили Египту а Хетитской империи.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=10–15|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> В епоху класичного старовѣку были главныма центрами пиратства порѣзаны побережа Илирии (выходне побережа [[Ядранске море|Ядранского моря]]), Креты а Киликии ([[юговыход]] [[Мала Азія|Малой Азии]]). В 1. сторочу до н. е. киликийскы пираты створили розсяглу сѣть укрѣпленых баз, парализовали достачаня зерна до Рима а брали до заятя вызнамных Римлян за выкуп (конкретно около року 75 до н. е. быв в их заятю ай молодый [[Юлий Цезарь]]). На бой проти той угрозы прияв римскый сенат в року 67 до н. е. Габиниовый закон („Lex Gabinia“), котрый удѣлив надзвычайны правомоци велительови Гнеюсови Помпеюсови Великому; за три мѣсяцѣ вычистили Средоземне море од главных пиратскых флотил.<ref>{{cite book|last=de Souza|first=Philip|title=Piracy in the Graeco-Roman World|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|date=1999|pages=97–178|isbn=978-0-521-48137-3|language=en}}</ref> === Середновѣк === По занику Западной римской империи ся пиратство розширило на главны морскы трасы Европы а Азии: * '''Северна а западна Европа:''' В 8. – 11. сторочу шкандинавскы мореплавцѣ ([[Вікінґове|Викингове]]) пустошили побережа а рѣчны дорогы Британскых островох, Франкского кральовства а Средоземя. Потом, на конци 14. стороча, пособило в Балтском а Северном морѣ здружѣня „виталийскых братов“ (меджи нима ай знамый корзар а пират Клаус Штертебекер), проти котрому бойовала Ганзова уния.<ref>{{cite book|last=Konstam|first=Angus|title=Piracy: The Complete History|location=Botley, Oxford|publisher=Osprey Publishing|date=2008|pages=26–47|isbn=978-1-84603-240-0|language=en}}</ref> * '''Средоземне море:''' З розшированьом арабскых завойовань а почас [[Крижарскы выправы|крижарскых выправ]] ся в регионѣ розпутала взаемна корзарска война меджи христианскыма а мусулманскыма флотилами, а на побережы Далмации пособили славянскы пиратскы громады — Неретваны (9.–10. стороча) а потом Ускоци (16. стороча).<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=38–54|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> * '''Выходна а южновыходна Азия:''' Од 13. до 16. стороча терпѣли моря около Японского архипелагу, Корейского полуострова а Китая атаками „вако“ — змѣшаных оддѣлох японскых, китайскый а корейскый контрабандистох а морскых розбойникох.<ref>{{cite book|last=Lehr|first=Peter|title=Pirates: A New History, from Vikings to Somali Raiders|location=New Haven|publisher=Yale University Press|date=2019|pages=55–68|isbn=978-0-300-18074-9|language=en}}</ref> == Меджинародне право == В меджинародном [[Право|правѣ]] пиратство — незаконне заятя, рабунок або потоплѣня торговой або цивилной шифы, учиненый во вольному [[Море|морю]] приватныма або державныма кораблями; яко пиратство ся квалификуе нападнутя под час [[Война|войны]] шиф, понорок, човнох и военскых летадел на торговы шифы невтралных держав. Нормы меджинародного [[Право|права]] в бою з пиратством были кодификованы в Женевской конвенции о вольном [[Море|морю]] з року 1958<ref>{{cite web|url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20450/volume-450-I-6465-English.pdf|title=Convention on the High Seas. Done at Geneva on 29 April 1958|website=United Nations Treaty Series|volume=450|pages=82–92|date=1958|language=en}}</ref> и в Конвенции [[ОЗН]] з морского [[Право|права]] року 1982.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf|title=United Nations Convention on the Law of the Sea (Articles 100–107)|publisher=United Nations|date=1982|pages=60–62|language=en}}</ref><ref>{{cite book|title=Большой энциклопедический словарь|chapter=Пиратство|editor-last=Прохоров|editor-first=А. М.|location=Москва|publisher=Советская энциклопедия|date=1993|page=1006|isbn=5-85270-015-0|language=ru}}</ref> == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Пираты]] enn2e7eg58bhmmksw2xdujb6ok0iq57 Китайська народна республіка 0 25627 175488 2026-10-26T23:50:19Z Flipdot 23893 Напрямлїня на [[Китайска людова република]] 175488 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Китайска людова република]] 8urqwtw81l4ioykgbvk5g9sc2t1upwk