Вікіпедія ruewiki https://rue.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%BA%D0%B0 MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Медіа Шпеціална Діскузія Хоснователь Діскузія з хоснователём Вікіпедія Діскузія ку Вікіпедії Файл Діскузія ку файлу MediaWiki Діскузія ку MediaWiki Шаблона Діскузія ку шаблонї Поміч Діскузія ку помочі Катеґорія Діскузія ку катеґорії TimedText TimedText talk Модуль Обговорення модуля Подія Обговорення події Народны Новинкы 0 873 176015 173069 2026-11-11T03:13:12Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176015 wikitext text/x-wiki {{Фоторамка|Перше чісло «Народных Новинок» вышло [[21. авґуст|21. авґуста]] [[1991]]. На тот час быв то двойтыжденник, а мав важну улогу в унормованю русиньского языка.<br/> Увидьте фото|align=right|pos=top|width=250 |link=https://scontent-iev1-1.xx.fbcdn.net/v/t39.30808-6/782148121_28564638079808023_2247567036497965929_n.jpg?stp=dst-jpg_tt6&cstp=mx2048x1488&ctp=s2048x1488&_nc_cat=107&ccb=1-7&_nc_sid=127cfc&_nc_ohc=YepFhHHFCX4Q7kNvwHLdcBg&_nc_oc=AdrmubOY3B52zGQmapP2AIAXbazJRxl0tKpRSghqmbvqboYNHEV90rL2Q6XbzNID8VE&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent-iev1-1.xx&_nc_gid=gVSe3MnndLBJo0_Yfxq-wQ&_nc_ss=7f2a8&oh=00_AQHgSHouzWPJkQU-OljludITH4PtoXhy-NXbnBoiGrnlhw&oe=6A978C09}} '''Народны новинкы''' быв [[Русины|русиньскый]] тыжденник на Словакії. Зачали выходити в 1991. роцї як першы пореволучны новинкы на Словакії [[Русиньскый язык|по русиньскы]]. В 1991–2003. роках были пресовым орґаном [[Русиньска оброда|Русиньской оброды на Словакії]]. Од 2017. року ся споїли з новинками [[Інфо Русин]] до єдной ґазеты під назвов [[НН інфо Русин]]. Шефредактором Народных новинок быв [[Александер Зозуляк]]. == Вонкашнї лінкы == * [https://web.archive.org/web/20070205015000/http://narodny-novynky.presov.sk/ Архів чісел за період 2001–2005] * [https://web.archive.org/web/20220127080324/http://rusynacademy.sk/master_rus.html Архів чісел за період 2005–2015] * [https://web.archive.org/web/20251211145717/http://cms3.rusynacademy.sk/?2016-%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B-%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D1%8B Архів чісел за 2016. рік] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Русинскы новинкы]] 4zva7fooxtojgidv5z840mr0r63wlc5 Премія Александра Духновіча 0 3462 176017 173361 2026-11-11T03:49:50Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176017 wikitext text/x-wiki '''Премія [[Александер Духновіч|Александра Духновіча]]''' є дана за нaйлїпшы творы в поезії ці в прозї писаных по русиньскы. Премія помагать хоснованю русиньского языка в творах, котры приносять вызнамный вклад до русиньской красной літературы. Премія є фінанцована [[Штефан Чепа|Штефаном Чепом]] з [[Торонто|Торонта]] і выдавать ся [[Карпато-русиньскый научный центер|Карпато-русиньскым научным центром]] у [[США]]. На теперїшнїй час ся перестала выдавати<ref>{{cite web |author=Петро Медвідь |date=21.4.2022 |url=https://www.lem.fm/rusinskoho-nobela-zasluzhat-sobi-dalshy |title=Русиньского «Нобела» заслужать собі далшы |publisher=lem.fm |language=русиньскы |accessdate=13.8.2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220813115648/https://www.lem.fm/rusinskoho-nobela-zasluzhat-sobi-dalshy/ |archivedate=13.8.2022 }}</ref>. * [[1997]] — [[Дюра Папгаргаї]] * [[1998]] — [[Іван Петровцій]] * [[1999]] — [[Марія Мальцовска]] («[[Під русиньскым небом]]») * [[2000]] — [[Штефан Сухый]] * [[2001]] — [[Іван Калинич]] * [[2002]] — [[Петро Мурянка]] * [[2003]] — [[Николай Ксеняк]] * [[2004]] — [[Владимір Фединишинець]] * [[2005]] — [[Агнета Бучко Папгаргаї]] («Стриберни мотиль») * [[2006]] — [[Любка Сегеди Фалц|Любкa Сeґeди Фaлц]] («Класки») * [[2007]] — [[Славко Вінаї]], [[Наташа Рибович]], [[Іван Медєші|Иван Медєши]] («Трилоґия») * [[2008]] — [[Іріна Гарді-Ковачевіч|Ирина Гарди-Ковачевич]] («Єднозложносц») * [[2009]] — [[Олена Дуць-Файфер]] («По обох странах думкы») * [[2010]] — [[Осиф Кудзей]] («Мудрость жывота», «Байкы забавляйкы», «Байкарёвы думы») * [[2011]] – [[Наталия Канюх]] («Дом мур брудна рика мост») * [[2012]] — [[Юрко Харитун]] («Мої жалї») * [[2013]] – [[Владимир Кирда Болхорвес]] («Опиванє з витром и з огньом») * [[2014]] – [[Штефан Смолей]] («Бурї над Бескидами») * [[2015]] — [[Людміла Шандалова]] («Подьте дїти, што Вам повім») * [[2016]] – [[Василь Ябур]] (за вклад до кодіфікації русиньского языка) == Жрідла == * https://web.archive.org/web/20110522141705/http://www.rusynacademy.sk/ * {{cite web |url=https://rusynlit.sk/index.php/ocinina/ |title=Оцїнїня |website=rusynlit.sk |publisher=[[Сполок русиньскых писателїв Словакії]] }} <references /> [[Катеґорія:Русины]] [[Катеґорія:Премія Александра Духновіча| ]] [[Катеґорія:Награды]] mdpvfinpelzfdnl820k6wx51aw0o5dd Журналістіка 0 4712 176026 121669 2026-11-11T09:20:12Z Halajkovič 33393 +корекція 176026 wikitext text/x-wiki '''Журналістіка''' (або '''журналізм''', обидва слова походять з французьского слова [[журнал]] – [[денник]]) є [[новинарь]]ска робота і продукт того дїяня, котрый приносить інформацію о актуалнім сполоченьскім дїяню і додають коментарї, погляды і повязаности. Тоты, што журналістіку професіонално выконують, кличуть [[журналіста|журналістами]]. == Історія журналістікы == Журналістіка ся зачала розвивати на початку [[нововік]]у, в добі новых заморьскых обявів і розвою торговлї, кедь значіня [[інформація|інформації]] різко ся підняло і [[новина]] ся стала продайным продуктом. Оперед ходило о ручно писаны листы, котры плачены дописователї посылали своїм передплатителям. Далше розшырїня журналістікы бы было неодмыслїтельне без вынайджіня друкованя книжок. Бігом [[ренесанція|ренесанції]] і [[реформація|реформації]] ся надале розвивала ідея „права на інформації“, тота думка пак досягла найвекшого розмаху в [[19. стороча|19.]] і [[20. стороча|20. сторочу]]. Повідаме о „золотім віку журналістікы“. == Сорты журналістікы == Тогды тыж дішло ку діференціації журналістікы подля области, котров ся занимала: [[економія]], [[політіка]], [[громада]], [[забава]], [[култура]], [[шпорт]] і т. д. З наступом новых [[технолоґія|технолоґій]] ([[фотоґрафія]], [[радіо]], [[телевізія]], електронічны медія) ся вывивають стале новы професії, звышує ся розсяг одберателїв такым способом спрацованой інформації і знижує ся час, котрый убігне меджі самов подїёв і інформованю о нїй. {{Стыржень}} [[Катеґорія:Новинарство]] jq01oz7hcc0eeaiolwr8m9rfxqpn664 Міміка 0 6263 176013 164403 2026-11-11T03:08:24Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176013 wikitext text/x-wiki [[Файл:Mécanisme de la physionomie humaine - Planche 04.jpg|thumb|300 px|Експеріменты Ґ. Духенне з міміков тварї (1862)]] '''Міміка''' (з ґрецького ''мімеомаі'', наподобнёвати, представляти) є усвідомлене выражаня тварёв, запрічінене стїгованём тварёвых свалів.Є то – ведля [[ґесто|ґестікулації]] - вызначнов частёв [[нонвербална комунікація|новербалной комунікації]], акторского уменя, [[пантоміма|пантомімы]] і жывого выражаня ся чоловіка. Узко є звязана з [[очный контакт|очным контактом]]. Мімічны способности чоловіка в порівнаню з другыма быдлами міцно підпорує плоска тварь без серсти і богата мускулатура. На выразї тварї мають найвекшу участь очі і ґамбы, зато їх собі акторы звыразнюють малёванём. Тыж зморщене чоло, приджурене око, огорнутый рот або ніс суть просты средства, котрыма швыдко і шпоровливо выразиме свої суджіня і шацованя. Мімічны выразы суть окрем того векшынов незалежны на културї і языцї, таже можуть служыти про дорозуміваня і там, де собі люде языком не розумлять. Людьсков міміков в порівнаню з пріматами ся детайлно занимав [[Чарлз Дарвін]] (у своїй книжцї ''Выражаня емоцій у чоловіка і звірят'', анґліцькы ''The Expression of the Emotions in Man and Animals''), експеріменты з міміков чінив тыж [[Ян Еванґеліста Пуркінє]]. Два з найвыразнїшых мімічных проявів суть: * [[плач]] * [[сміх]] == Одказы == === Референції === <references/> {{Переклад|cs|Mimika|7960705}} === Література === * Křivohlavý, Jaro. ''Jak si navzájem lépe porozumíme''. Svoboda, 1988. 240 str., číslo 25-095-88 * Morris, Desmond. ''Lidský živočich''. Euromedia Group, Praha, 1997, 224 stran, ISBN 80-7176-529-5. === Повязаны статї === * [[Театер]] * [[Актер]] * [[Пантоміма]] === Екстерны одказы === * [https://web.archive.org/web/19991006130501/http://members.aol.com/nonverbal3/facialx.htm Facial Expression at Nonverbal World - en] * [https://web.archive.org/web/20080325055715/http://webdrive.service.emory.edu/groups/research/chimpanzee-cognition/CCL/ethogram.htm Chimpanzee Facial Expression & Vocalizations - en] * [http://research.animationsinstitut.de/ Facial Expression Repertoire - en] * [https://web.archive.org/web/20120505050628/http://gladwell.com/2002/2002_08_05_a_face.htm Annals of Psychology: The Naked Face - en] * [https://web.archive.org/web/20210416183016/http://www.kasrl.org/facial_expression.html Facial Expressions Resources Page - en] * [https://web.archive.org/web/20190908073533/http://kasrl.org/jaffe.html Volně přístupná databáze mimických výrazů - en] *[http://www.payer.de/kommkulturen/kultur041.htm Margarete Payer: Gesichtsausdruck und Blick als Signale - de] {{Стыржень}} __NOTOC__ [[Катеґорія:Антрополоґічны понятя]] [[Катеґорія:Театер]] [[Катеґорія:Невербална комунікація]] 0phj8qyg5mhn0ksdzw9monqwshkst1d Аборт 0 6725 176012 131964 2026-11-11T00:07:02Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176012 wikitext text/x-wiki [[Файл:Human_Embryo_-_Approximately_8_weeks_estimated_gestational_age.jpg|thumb|праворуч|210пкс|6-тыжднёвый [[зародок]], одстраненый в резултатї аборту.]] '''Аборт''' ({{lang-la|abortus}}&nbsp;— потрат)&nbsp;— перерываня жывота зачатой, але іщі не народженой дїтины, в наслїдку чого настане перерываня [[тяж]]і, і одстранїня їй з [[матка|маткы]] до того, як дїтина зможе жыти самостатно. Народжіня дїтины по 28 тыждню тяжі ся называть передчасным породом. Аборт може быти ''мимовольным'' ([[потрат]]) і ''медічным'' (пряме втручаня&nbsp;— [[хірурґ]]ічне ці [[медікамент]]озне). == Література == # ''Тимошенко Л.&nbsp;В.'', Про шкідливість аборту. К., 1956. # ''Кочергинский А. 3.'', Что надо знать об аборте и его последствиях. Кишинев, 1956. {{ref-ru}} # ''Никончик О.&nbsp;К.'', Аборт и его последствия. М., 1956. {{ref-ru}} # ''Петченко А.&nbsp;И.'', Акушерство. К., 1954. {{ref-ru}} # ''Сердюков М.&nbsp;Г.'', Чем вреден и опасен аборт. М., 1954. {{ref-ru}} == Референції == {{reflist}} {{Переклад|uk|Аборт|11085566}} == Вонкашнї лінкы == * [https://web.archive.org/web/20220324001523/https://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=z1155-06 Наказ МОЗ України ''«Про затвердження Інструкції про порядок проведення операції штучного переривання вагітності, форм первинної облікової документації та інструкцій щодо їх заповнення»'', N 183 від 25.03.2009]{{ref-uk}} * [http://www.who.int/reproductive-health/publications/ru/safe_abortion/index.html ''Безпечний аборт'': рекомендації для систем охорони здоров'я з питань політики і практики, 2004], ''[[Всесвітня організація охорони здоров'я]]''{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20091027215936/http://www.medicalabortionconsortium.org/articles/for-women/main-book/?bl=ru ''Інформація для жінок про медикаментозний аборт'', The International Consortium for Medical Abortion (ICMA) Information Package on Medical Abortion]{{ref-ru}} *Denisov BP, Sakevich VI, Jasilioniene A (2012) [http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0049986 Divergent Trends in Abortion and Birth Control Practices in Belarus, Russia and Ukraine. PLoS ONE 7(11): e49986. doi:10.1371/journal.pone.0049986] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Тяж]] [[Катеґорія:Социалны проблемы]] [[Катеґорія:Аборт]] exxot69gawqvima20l5r72fdygtr8qq Анна Плїшкова 0 10321 176024 170363 2026-11-11T09:12:11Z Halajkovič 33393 176024 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Имя=Анна Плїшкова |Чинность=директорка Інштітуту русиньского языка і културы Пряшівской універзіты |Уроджѣня={{Birth date and age|1964|06|27}}<ref name=2J>{{cite web |author= |editor= |date=27. 8. 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LTTbyjMVbh8 |title=DVE JUBILEÁ v SNM-MRK v PREŠOVE - ДВА ЮБІЛЕЇ в СНМ-МРК в ПРЯШОВІ |publisher= |format= |quote= |language= |accessdate=1.9.2024 |archiveurl= |archivedate= }}</ref> |Мѣсто_роджѣня=[[Снина]] |Образчик={{Фоторамка|Увидьте фото |pos=top|align=center|width=90 |link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2024/06/pliskova_anna-750x536.jpg}} |Упокоеня=<!--{{Death date and age|YYYY|MM|DD|1964|06|27}} --> |Мѣсто_погребу= }} '''Анна Плїшкова''' ({{ДН|27.|06|1964}}, [[Снина]], [[Чехословакія]]) є директорка [[Інштітут русиньского языка і културы|Інштітуту русиньского языка і културы]] [[Пряшівска універзіта|Пряшівской універзіты]] (од року 2008), академічна выкладателька, [[Русины|русиньска]] [[Журналістика|журналістка]]. В роцї 1987 закінчіла Філозофічну факулту Універзіты Павла Йозефа Шафаріка в Пряшові&nbsp;— учітельство україньского языка і літературы і словацького языка і літературы, в роках 1987—1991 была редакторков україньскоязычных новинок [[:uk:Нове життя (газета, Пряшів)|Нове життя]], в роках 1991—1998 была редакторков русиньскоязычных періодік&nbsp;— часопису і новинок „Русин“ і „[[Народны Новинкы]]“. В часї, кедь была новинарьков и редакторков, брала участь в роботї над „Орфоґрафічним словником русиньского языка“ (1994). Од року 1999 є высокошкольсков учітельков русиньского языка на Пряшівскій універзітї. В роцї 2006 абсолвовала екстерны штудії на Славістічнім інштітутї Яна Станїслава Словацькой академії наук в Братїславі і під веджінём вызначного словацького лінґвісты універзітного професора ПгДр. Яна Дорулї, др. н., обгаїла докторьску дізертацію на тему „Списовный язык карпатьскых Русинів: проблемы становлїня, кодіфікації, акцептації і сфер функціонованя“. В роцї 2010 ся габілітовала в [[Братїслава|Братїславі]] на Філозофічній факултї Універзіты Яна Амоса Коменьского і здобыла научно-педаґоґічный тітул доценткы в штудійнім одборї „Славяньскы языкы і літературы“ із замірянём на русиньскый язык. Од року 2008 была директорков Інштітуту русиньского языка і културы Пряшівской універзіты. Од року 2010 ся на Пряшівскій універзітї стала ґарантков бакаларьского і маґістерьского штудійного проґраму „Русиньскый язык і література“, а од року 2014 і сполуґарантков докторьского штудійного проґраму Славістіка&nbsp;— русиньскый язык і література. Анна Плїшкова є авторков многых научно-педаґоґічных публікацій; 4 научных моноґрафій, авторков і сполуавторков (вєдно з колеґом і ментором доц. ПгДр. [[Василь Ябур|Василём Ябуром]], к. н., пізнїше і з ПгДр. [[Кветослава Копорова|Кветославов Копоровов]], ПгД.) 5 высокошкольскых і 8 середнёшкольскых учебників і понад 100 научных і одборных домашнїх і загранічных публікацій. За свою роботу у сферї русиністікы была оцїнена Преміёв св. Кіріла і Методїя за розвой русиньского языка, Преміёв Антонія Годинкы за розвой русиньского языка і літературы, Цїнов ректора Пряшівской універзіты i Бронзовов медайлов Пряшівской універзіты за вызначный вклад до наукы і освіты Пряшівской універзіты. За свою научно-педаґоґічну роботу в сферї русиністікы ся в роцї 2008 дістала до персоналной енціклопедії „Who is Who v Slovenskej republike“.<ref>[https://web.archive.org/web/20190907085147/http://www.rusynacademy.sk/rusynski/rusyn_jazyk.html Академія русиньской културы в СР]</ref> == Найвызначнїшы роботы == === Моноґрафії === * Rusínsky jazyk na Slovensku – náčrt vývoja a súčasné problémy. [[Пряшів|Prešov]]: Metodicko-pedagogické centrum, 2007. 116 s. * Русиньскый язык на Словеньску. Пряшів: Світовый конґрес Русинів, 2008. 204 s. * Language and National Identity : Rusyns South of Carpathians. East European Monographs. [[Ню Йорк (місто)|New York]]: Columbia University Press, 2009. 230 s. * Плїшкова, А. – Копорова, К. – Ябур, В: Русиньскый язык : Комплексный опис языквой сістемы в контекстї кодіфікації. Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity, 2019. 476 s. === Научны статї === * Ябур, Василь – Плїшкова, А.: Літературный язык. Пряшівска Русь. In: Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Русиньскый язык. Redaktor naukowy P. R. Magocsi. Opole: Uniwersytet Opolski – Instytut Filologiji Polskiej, 2004, с. 145-209; 2007, с. 147-209, * Соціолінґвістічный аспект. Пряшівска Русь. In: Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Русиньскый язык. Redaktor naukowy P. R. Magocsi. Opole: Uniwersytet Opolski – Instytut Filologiji Polskiej, 2004, с. 319-345; 2007, с. 331-348. * Practical Spheres of the Rusyn Language in Slovakia. In: Studia Slavica Hungarica, 53, 1, [[Будапешт|Budapest]]: Akadémia Kiadó, 2008, с. 95-115. * К функціонованю русиньского языка у выховно-освітній сістемі Словеньской републікы In: Studia Russica, XXIII, Budapest: [[Универзита Лоранда Етвеша|Univerzita L. Etvesa]], 2009, с. 81-94. * Современное состояние русинского литературного языка в Словакии. In: Studia Slavica Hungarica, 55, 1, Budapest: Akadémiai Kiadó, 2010, с. 1-23. * Русиньскый язык на Словеньску 1995 – 2010 : Тенденції зближованя варіантів. In: Річник Руской Бурсы / Rocznik Ruskiej Bursy 2011. [[Ґорліці|Gorlice]]: Stowarzyszenie „Ruska Bursa“ v Gorlicach, VII, 2011, с. 105-114. * Rusínsky jazyk na Slovensku v „treťom“ národnom obrodení. In: Tamaš, J., ed.: Величина малих jезичких, књижевних, културних и историjских традицициjах. Зборник радова. [[Новый Сад|Нови Сад]]: Филозофски факултет - Одсек за русинистику, 2012, с. 339-358. * Materinský jazyk Rusínov na začiatku 21. storočia. In: Społeczeństwo-Kultura-Wartości. Studium społeczne. Polsko-Słowacka seria wydawnicza. Nr 4., r. III. Jarosław-Prešov: Wydawnictwo Państwowej Wyźszej Szkoly Techniczno-Ekonomicznej im. Ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu, 2013, с. 65-84. === Учебникы === * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 1. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. [[Пряшів]]: [[Русиньска оброда]], 2002. 104 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 2. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русиньска оброда, 2003. 120 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 3. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2004. 64 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 4. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2005. 96 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 1.– 4. класы середнїх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2007. 288 c. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык в зеркалї новых правил про основны і середнї школы з навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2005. 128 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A. – Копорова, K.: Русиньска лексіка на основі змін у правилах русиньского языка (Правописный і ґраматічный словник). Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2007. 348 c. == См. тыж == * {{cite web |author=Петро Медвідь |editor= |date=27. 6. 2024 |url=https://www.lem.fm/yubilej-rusinskoj-lingvistky-anny-plishkovoj/ |title=Юбілей русиньской лінґвісткы Анны Плішковой |publisher=LEM.fm |format= |quote= |language= |accessdate=27.6.2024 |archiveurl= |archivedate= }} == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1964||Плїшкова, Анна}} [[Катеґорія:Русиньскы лінґвісты]] [[Катеґорія:Русиньскы педаґоґы]] [[Катеґорія:Русиньскы новинаре]] 99pavpivwoqrdwohfdzgswxrowyr9u1 176025 176024 2026-11-11T09:13:34Z Halajkovič 33393 /* */ 176025 wikitext text/x-wiki {{особа проста |Имя=Анна Плїшкова |Чинность=директорка Інштітуту русиньского языка і културы Пряшівской універзіты |Уроджѣня={{Birth date and age|1964|06|27}}<ref name=2J>{{cite web |author= |editor= |date=27. 8. 2024 |url=https://www.youtube.com/watch?v=LTTbyjMVbh8 |title=DVE JUBILEÁ v SNM-MRK v PREŠOVE - ДВА ЮБІЛЕЇ в СНМ-МРК в ПРЯШОВІ |publisher= |format= |quote= |language= |accessdate=1.9.2024 |archiveurl= |archivedate= }}</ref> |Мѣсто_роджѣня=[[Снина]] |Образчик={{Фоторамка|Увидьте фото |pos=top|align=center|width=90 |link=https://www.lem.fm/wp-content/uploads/2024/06/pliskova_anna-750x536.jpg}} |Упокоеня=<!--{{Death date and age|YYYY|MM|DD|1964|06|27}} --> |Мѣсто_погребу= }} '''Анна Плїшкова''' ({{ДН|27.|06|1964}}, [[Снина]], [[Чехословакія]]) є директорка [[Інштітут русиньского языка і културы|Інштітуту русиньского языка і културы]] [[Пряшівска універзіта|Пряшівской універзіты]] (од року 2008), академічна выкладателька, [[Русины|русиньска]] [[Журналістіка|журналістка]]. В роцї 1987 закінчіла Філозофічну факулту Універзіты Павла Йозефа Шафаріка в Пряшові&nbsp;— учітельство україньского языка і літературы і словацького языка і літературы, в роках 1987—1991 была редакторков україньскоязычных новинок [[:uk:Нове життя (газета, Пряшів)|Нове життя]], в роках 1991—1998 была редакторков русиньскоязычных періодік&nbsp;— часопису і новинок „Русин“ і „[[Народны Новинкы]]“. В часї, кедь была новинарьков и редакторков, брала участь в роботї над „Орфоґрафічним словником русиньского языка“ (1994). Од року 1999 є высокошкольсков учітельков русиньского языка на Пряшівскій універзітї. В роцї 2006 абсолвовала екстерны штудії на Славістічнім інштітутї Яна Станїслава Словацькой академії наук в Братїславі і під веджінём вызначного словацького лінґвісты універзітного професора ПгДр. Яна Дорулї, др. н., обгаїла докторьску дізертацію на тему „Списовный язык карпатьскых Русинів: проблемы становлїня, кодіфікації, акцептації і сфер функціонованя“. В роцї 2010 ся габілітовала в [[Братїслава|Братїславі]] на Філозофічній факултї Універзіты Яна Амоса Коменьского і здобыла научно-педаґоґічный тітул доценткы в штудійнім одборї „Славяньскы языкы і літературы“ із замірянём на русиньскый язык. Од року 2008 была директорков Інштітуту русиньского языка і културы Пряшівской універзіты. Од року 2010 ся на Пряшівскій універзітї стала ґарантков бакаларьского і маґістерьского штудійного проґраму „Русиньскый язык і література“, а од року 2014 і сполуґарантков докторьского штудійного проґраму Славістіка&nbsp;— русиньскый язык і література. Анна Плїшкова є авторков многых научно-педаґоґічных публікацій; 4 научных моноґрафій, авторков і сполуавторков (вєдно з колеґом і ментором доц. ПгДр. [[Василь Ябур|Василём Ябуром]], к. н., пізнїше і з ПгДр. [[Кветослава Копорова|Кветославов Копоровов]], ПгД.) 5 высокошкольскых і 8 середнёшкольскых учебників і понад 100 научных і одборных домашнїх і загранічных публікацій. За свою роботу у сферї русиністікы была оцїнена Преміёв св. Кіріла і Методїя за розвой русиньского языка, Преміёв Антонія Годинкы за розвой русиньского языка і літературы, Цїнов ректора Пряшівской універзіты i Бронзовов медайлов Пряшівской універзіты за вызначный вклад до наукы і освіты Пряшівской універзіты. За свою научно-педаґоґічну роботу в сферї русиністікы ся в роцї 2008 дістала до персоналной енціклопедії „Who is Who v Slovenskej republike“.<ref>[https://web.archive.org/web/20190907085147/http://www.rusynacademy.sk/rusynski/rusyn_jazyk.html Академія русиньской културы в СР]</ref> == Найвызначнїшы роботы == === Моноґрафії === * Rusínsky jazyk na Slovensku – náčrt vývoja a súčasné problémy. [[Пряшів|Prešov]]: Metodicko-pedagogické centrum, 2007. 116 s. * Русиньскый язык на Словеньску. Пряшів: Світовый конґрес Русинів, 2008. 204 s. * Language and National Identity : Rusyns South of Carpathians. East European Monographs. [[Ню Йорк (місто)|New York]]: Columbia University Press, 2009. 230 s. * Плїшкова, А. – Копорова, К. – Ябур, В: Русиньскый язык : Комплексный опис языквой сістемы в контекстї кодіфікації. Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity, 2019. 476 s. === Научны статї === * Ябур, Василь – Плїшкова, А.: Літературный язык. Пряшівска Русь. In: Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Русиньскый язык. Redaktor naukowy P. R. Magocsi. Opole: Uniwersytet Opolski – Instytut Filologiji Polskiej, 2004, с. 145-209; 2007, с. 147-209, * Соціолінґвістічный аспект. Пряшівска Русь. In: Najnowsze dzieje języków słowiańskich. Русиньскый язык. Redaktor naukowy P. R. Magocsi. Opole: Uniwersytet Opolski – Instytut Filologiji Polskiej, 2004, с. 319-345; 2007, с. 331-348. * Practical Spheres of the Rusyn Language in Slovakia. In: Studia Slavica Hungarica, 53, 1, [[Будапешт|Budapest]]: Akadémia Kiadó, 2008, с. 95-115. * К функціонованю русиньского языка у выховно-освітній сістемі Словеньской републікы In: Studia Russica, XXIII, Budapest: [[Универзита Лоранда Етвеша|Univerzita L. Etvesa]], 2009, с. 81-94. * Современное состояние русинского литературного языка в Словакии. In: Studia Slavica Hungarica, 55, 1, Budapest: Akadémiai Kiadó, 2010, с. 1-23. * Русиньскый язык на Словеньску 1995 – 2010 : Тенденції зближованя варіантів. In: Річник Руской Бурсы / Rocznik Ruskiej Bursy 2011. [[Ґорліці|Gorlice]]: Stowarzyszenie „Ruska Bursa“ v Gorlicach, VII, 2011, с. 105-114. * Rusínsky jazyk na Slovensku v „treťom“ národnom obrodení. In: Tamaš, J., ed.: Величина малих jезичких, књижевних, културних и историjских традицициjах. Зборник радова. [[Новый Сад|Нови Сад]]: Филозофски факултет - Одсек за русинистику, 2012, с. 339-358. * Materinský jazyk Rusínov na začiatku 21. storočia. In: Społeczeństwo-Kultura-Wartości. Studium społeczne. Polsko-Słowacka seria wydawnicza. Nr 4., r. III. Jarosław-Prešov: Wydawnictwo Państwowej Wyźszej Szkoly Techniczno-Ekonomicznej im. Ks. Bronisława Markiewicza w Jarosławiu, 2013, с. 65-84. === Учебникы === * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 1. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. [[Пряшів]]: [[Русиньска оброда]], 2002. 104 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 2. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русиньска оброда, 2003. 120 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 3. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2004. 64 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 4. класу середніх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2005. 96 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык про 1.– 4. класы середнїх школ із навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2007. 288 c. * Ябур, В. – Плїшкова, A.: Русиньскый язык в зеркалї новых правил про основны і середнї школы з навчанём русиньского языка. Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2005. 128 с. * Ябур, В. – Плїшкова, A. – Копорова, K.: Русиньска лексіка на основі змін у правилах русиньского языка (Правописный і ґраматічный словник). Пряшів: Русин і Народны новинкы, 2007. 348 c. == См. тыж == * {{cite web |author=Петро Медвідь |editor= |date=27. 6. 2024 |url=https://www.lem.fm/yubilej-rusinskoj-lingvistky-anny-plishkovoj/ |title=Юбілей русиньской лінґвісткы Анны Плішковой |publisher=LEM.fm |format= |quote= |language= |accessdate=27.6.2024 |archiveurl= |archivedate= }} == Референції == {{reflist}} {{Lifetime|1964||Плїшкова, Анна}} [[Катеґорія:Русиньскы лінґвісты]] [[Катеґорія:Русиньскы педаґоґы]] [[Катеґорія:Русиньскы новинаре]] 0x6lbqj2u8sftr6yapovbbltvz9kvco Телефонный код 0 10637 176019 174085 2026-11-11T04:49:57Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176019 wikitext text/x-wiki '''Телефонный код (предвольба)'''&nbsp;— префиксное число, што дозвалять [[телефон]]уючому выволати або прияти межигородны и межинародны телефонны воланя. Код зоны номерации (званый ABC про географично зависимы зоны номерации або DEF&nbsp;— про географично независимы зоны номерации)&nbsp;— три десятковы знакы&nbsp;— тот префикс [[Телефонне число|телефонного числа]], якый указуе межигородный узел звязи. == Смоть тыж == * [[Межинародны телефонны коды]] * [[Телефонны коды Украины]] * [[:en:Telephone numbers in Hungary | Телефонны коды в Мадярщинѣ (англ.)]] * [[:pl:Numery telefoniczne w Polsce | Телефонны коды в Польщѣ (пол.)]] * [[:en:Telephone numbers in Romania | Телефонны коды в Румынии (англ.)]] * [[:sk:Slovenské telefónne predvoľby | Телефонны предвольбы в Словакии (слов.)]] * [[:en:List of dialling codes in Ukraine | Телефонны предвольбы в Украинѣ (англ.)]] == Жерела == * [https://web.archive.org/web/20161203214809/http://zakon5.rada.gov.ua/laws/show/z1284-06 Наказ Міністерства транспорту та зв'язку №&nbsp;1105 від 23.11.2006 «Про затвердження Національного плану нумерації України»] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Телекоммуникация]] [[Катеґорія:Телефонны числа]] iwtk8v6c9h1u3e2o7j3d7u326bhnocn Новосибирск 0 11313 176016 164810 2026-11-11T03:19:57Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176016 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = Центер Сибирского федералного округа |руська назва = Новосибирск |оригинална назва = |застава = Flag of Novosibirsk.svg |опис заставы = |ширина заставы = 100<!-- в пикселах, нп.: 150 --> |герб = Coat of Arms of Novosibirsk.svg |опис герба = <!-- появить ся над фотков --> |ширина герба = <!-- в пикселах, нп.: 100, 150… --> |вид крайны = Держава <!--2.гарадича администрации --> |крайна = Россия |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = 01 |lat_sec = 00 |lon_dir = E |lon_deg = 82 |lon_min = 55 |lon_sec = 00 |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в масштабѣ 3 км/цм --> |размер карты страны = 270 <!-- 0 параметер затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = Ново-Николаевск ''(<1926)'' |вид региона = Область |регион = Новосибирска |вид района = <!--4.гарадича администрации, пусто назначить: Район --> |район = Новосибирскый |вид общины = Городскы районы <!--5.гарадича администрации --> |община = 10 |площа = 502,7<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!--(Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = 150 <!-- в метрах --> |население = 1602915 <!-- лем само число --> |год переписи = 2017 |часовый пояс = +7 |DST = |телефонный код = +7-383 |почтовый индекс = 630ххх |вид идентификатора = ОКАТО <!--инде може быти инша система --> |цифровой идентификатор = 50 401 |категория в Commons = Novosibirsk |сайт = http://новосибирск.рф/ |язык сайта = (русс.) }} [[File:Chkalov Novosibirsk Aviation Plant.jpeg|thumb|294px|{{center|Авиазавод им. В. Чкалова<br/>Монтаж бомбардера Су-34, 2013}}]] [[File:2013-01-26 - panoramio (5).jpg|thumb|294px|{{center|Днешный Новосибирск, 2013}}]] [[File:Opera-and-Ballet-theatre-Novosibirsk.jpg|thumb|294px|{{center|Театер оперы и балета в центрѣ города}}]] '''Новосибирск''' (до р. 1926 — '''Ново-Николаевск''') — [[Городы-миллионникы России|третий подля числа обывательох]] и тринадцятый подля площи город [[Россия|России]]. Административный центер Сибирского федералного округа, Новосибирской области и Новосибирского района<ref name="новосибирский_район">[https://web.archive.org/web/20150714111754/http://www.nso.ru/page/2719 Новосибирскый район ''русс.''. Вычитано 2015-07-10.]</ref>; город е центром [[Новосибирска агломерация|Новосибирской агломерации]]. Торговый, дѣловый, културный, промысловый, транспортный и научный центер федералного вызнаму. Число обывательох — 1 637 266 особ ([https://web.archive.org/web/20250505020344/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/%D0%A1hisl_MO_01-01-2025.xlsx 2025]). ==Полога== Город лежить над [[Новосибирскый водоем|Новосибирскым водоемом]], вытвореным преградов [[Новосибирска гидроелектрарня|Новосибирской гидроелектрарнѣ]] на рѣцѣ [[Обь]]. Территория города, в границях городской межѣ, чинить 502,7 км².<ref>[https://novo-sibirsk.ru/about/numbers/ Новосибирск: обща информация ''русс.'']</ref> ==История== За датум заложѣня Ново-Николаевска (стара назва Новосибирска) ся поважуе [[12. май]] [[1893]], коли зачала ся выставба моста через [[Обь]], де мала пролячи [[Транссибирска магистрала]].<ref>Новосибирск. Железнодорожный район — Новосибирск: «Культурное наследие», 2006. — С. 28 — 30.</ref> Статус города достав в року 1903. В часѣ домовой войны в маю 1918 город быв заятый еднотков [[Чехословацка легия|чехословацкой легии]] и въедно з дакотрыма другыма городами сформовав Автономну Сибирску републику, котра продержала ся до конця рока 1919. Року 1926 достав Ново-Николаевск свою теперѣшну назву, Новосибирск. В часѣ [[Друга світова война|Другой свѣтовой войны]] Новосибирск став ся великым промысловым центром, куды быв евакуованый вызнамный военный промысел, и мав велику ролю в переломѣ хода войны. Напримѣр, во выробѣ нищителя Ил-16, а в далшы рокы значок Як (конштруктера Яковлева), денно ся зготовило 28–30 бойовых аеропланох, а за рокы войны выробили их понад 15 тысяч.<ref>[http://bsk.nios.ru/content/gody-voyny-novosibirsk-v-gody-velikoy-otechestvennoy-voyny-tyl Годы войны: Новосибирск в годы Великой Отечественной войны. Тыл. ''русс.'']{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> В повоенный час в городѣ выробляли бойовый [[Уран (елемент)|уран]].   [[18. май|18. мая]] [[1957]] уряд [[СССР]] постановив организовати в Новосибирску Сибирске оддѣлѣня Академии наук СССР.<ref>[http://novo-sibirsk.ru/about/history/1945-1983/ Новосибирск в рр. 1945–1983 ''русс.'']</ref> ==Економика== Город е вызнамным промысловым центром, в промыслѣ занято понад 400 тыс. особ. Подля обсягу економики, як вызначив Mc Kinsey Global Institute, в року 2010 грубый промысловый продукт Новосибирска чинив 15 млрд. доллары (15 тыс. доллары на едного обывателя).<ref>[https://web.archive.org/web/20160704181404/http://www.mckinsey.com/global-themes/urbanization/urban-world-mapping-the-economic-power-of-cities Urban world: Mapping the economic power of cities. Вычитано 2016-07-07.]</ref> Новосибирск — единкый город [[Сибирь|Сибири]], што мать метро. Фунгуе од [[28. децембер|28. децембра]] [[1985]] и мать днесь 13 штаций и метромост через рѣку [[Обь]], рочно перевозить около 70 тыс. пассажерох. Подля найновшых штудий, днесь Новосибирск практично утратив промыслову шпециализацию, намѣсто того розвивать динамично сектор служб, транспорт, логистику и науку.<ref>Зубаревич Н.В. Крупные города России: лидеры и аутсайдеры // Демоскоп Weekly : журнал. — М.: НИУ ВШЭ, 2013. — № 551—552. — С. 1—17. — ISSN 1726-2887. [http://demoscope.ru/weekly/2013/0551/demoscope551.pdf Доступно онлайн ''pdf'']</ref> == Референции == {{reflist}} [[Катеґорія:Новосибирск]] [[Катеґорія:Населены пункты России]] ko6gsjwi5ilcw05ldnu2ts7xbbfu3pg Фредерик Сенгер 0 13385 176021 162148 2026-11-11T05:03:53Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176021 wikitext text/x-wiki {{Ученый |имя = Фредерик Сенгер |имя оригиналне = Frederick Sanger |образчик = [[Файл:Frederick Sanger2.jpg|250px]] |образчика подпис = |познатый як = единый двоитый Нобелов лавреат з хемии |позната як = |имя при уроджѣню = |уроджѣня = {{Birth date|1918|08|13}} |мѣсто роджѣня = [[Рендком]], [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Споене кральовство]] |упокоеня = {{Death date and age|2013|11|19|1918|08|13}} |мѣсто смерти = [[Кембридж]], [[Споене кральовство Великой Британии и Сѣверной Ирландии|Споене кральовство]] |причина смерти = |сферы наук = биохемия |ученый ступень = |alma mater = [[Кембриджска универзита]] |главны роботы = штруктура инзулина<br>метода находжѣня штруктуры ДНК |честны титулы = |членство в = |одзнакы = Нобелова награда: хемия, 1958<br>Нобелова награда: хемия, 1980 |категория склада = Frederick Sanger }} [[File:Nobel prize medal.svg|50px|left]] '''Фредерик Сенгер''', {{Реф-инфо|[[Англицкый язык|англ.]]}} ''Frederick Sanger'', *[[13. авґуст|13. август]] [[1918]], [[Рендком]], [[Споене кральовство Великой Британии и Ирландии|Споене кральовство]] — †[[19. новембер]] [[2013]], [[Кембридж]], [[Споене кральовство Великой Британии и Сѣверной Ирландии|Споене кральовство]], — быв британскый [[Биохемия|биохемик]]. Дотеперь е единым двоитым [[Нобелова награда|Нобеловым лавреатом]] з [[Хемия|хемии]]. ==Научна карьера== Под вплывом отця, котрый быв практикуючый [[Медик|дохтор]], Фредерик зачаточно хотѣв ся учити на [[Медик|дохтора]], але еще перед тым, як ишов на универзиту, роздумав ся, же лѣпше ся концентруе на едну научну проблему, бо дохторска практика, навспак, потребуе многосторонность. И так на [[Кембриджска универзита|Кембриджской универзитѣ]] выбрав собѣ катедру [[Биохемия|биохемии]], неодовго перед тым закладену Нобеловым лавреатом [[Фредерик Говленд Гопкинс|Ф.Г. Гопкинсом]], де были молоды ентузиастичны учены. По зысканю бакаларьского ступеня (1939) зостав на универзитѣ працовати в [[Биохемия|биохемичной]] лаборатории и продовжати штудии на зысканя доктората (1943). В лаборатории была вывинута шпециалны техникы фракционованя [[протеин]]ох и то дало реалну можность выявити точну хемичну штруктуру сих фундаменталных компонентох живой материи. Сенгеру удало ся вывинути новый метод, зоз котрым ся дало найти штруктуру [[протеин]]ох, зокрема [[инзулин]]у, за што достав свою перву Нобелову награду (1958).<ref>Autobiography.</ref> ==Далшы выгледованя== Около року 1960 Сенгер обернув свою увагу на [[нуклеовы квасы]], [[RNA]] и [[DNA]], и вывинув методы на вызначѣня малых послѣдовностей в [[RNA]]. Робота кулминовала около року 1975 зоз вывоем дидеокси-метода на вызначѣня послѣдовностей в [[DNA]]. В року 1977 Сенгер проуказав ефективность свого метода, коли дешифровав послѣдовность [[нуклеотид]]ох в шпирали [[DNA]] [[бактериофаг]]а ''fx174'', котра ся складовала зоз 5&nbsp;375 [[нуклеотид]]ох. За тым послѣдавало дешифрованя людской [[Митохондриална DNA|митохондриалной DNA]] (16&nbsp;338 [[нуклеотид]]ох) и далшы. Метод быв дале вылѣпшеный и автоматизованый на иншых людскых [[геном]]ах (3 милиарды [[нуклеотид]]ох).<ref name="Био2">Frederick Sanger - Biographical.</ref> Фредерик Сенгер достав свою другу Нобелову награду з [[Хемия|хемии]] в року 1980. В року 1983 пензионовав.<ref name="Био2"/> На честь Фредерика Сенгера названый [[Инштитут Сенгера]], основаный в року 1992, котрый занимать ся [[Генетика|генетичныма]] выгледованями.<ref>[http://www.sanger.ac.uk/]</ref> ==Жерела и одказы== * [http://www.sanger.ac.uk/ The Sanger Institute] * [https://web.archive.org/web/20180922062933/http://almaz.com/nobel/chemistry/1958a.html About the 1958 Nobel Prize] * [https://web.archive.org/web/20180922055404/http://almaz.com/nobel/chemistry/1980c.html About the 1980 Nobel Prize] * [https://web.archive.org/web/20071011093357/http://nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1980/sanger-autobio.html Autobiography] * [https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/chemistry/laureates/1958/sanger-bio.html Frederick Sanger - Biographical.] == Референции == {{reflist}} {{Lifetime|1918|2013|Сенгер, Фредерик}} [[Катеґорія:Нобеловы лавреаты з хемии]] oe9pujd64l0d9l6t87fzisigghf4o79 Надпоручник 0 14469 176014 173061 2026-11-11T03:10:17Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176014 wikitext text/x-wiki [[File:Naramiennik Porucznik land.png|thumb|60px|Польща]] [[File:2 kov - poručnik.png|thumb|60px|Сербия]] [[File:Army-SVK-OF-01a.svg|thumb|60px|Словакия]] [[File:Army-USA-OF-01a.svg|thumb|60px|США]] [[File:CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|thumb|60px|Чехия]] '''Надпоручник''' — военска шаржа, высша од [[поручник]]а а низша од [[капитан (шаржа)|капитан]]а.<ref>Ottův slovník naučný, том 17, с. 974.</ref><ref>Révai nagy lexikona, том 7, с. 741.</ref> ==Аналог в нынѣшных армадах== {| class="wikitable" |- ! Належность !! Назва шаржы |- | Категория [[NATO]] || OF1a (офицерскый ранг 1а — старшый) |- | [[Польща]] || Porucznik (Поручник) |- | [[РСФСР|Россия]] || Старший лейтенант |- | [[Сербия]] || Поручник |- | [[Словакия]] || Nadporučík (Надпоручик) |- | [[США]] || First Lieutenant (Ферст лютенант) |- | [[Украина]] || Старший лейтенант |- | [[Чехия]] || Nadporučík (Надпоручик) |} ==Аналог в историчных войсках== {| class="wikitable" |- ! Належность !! Назва шаржы |- | [[Австро-Мадярщина]] (1914-1918) || Oberleutnant (Оберлойтнант)<ref>[http://army.armor.kiev.ua/titul/avstria.shtml Таблица званий армии Австро-Венгерской империи (Die kaiserliche und konigliche Armee Oesterreich-Ungarns Reich) 1914-1918г.]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | [[Российска империя]] (1884-1917) || Поручик<ref>[https://web.archive.org/web/20130806073258/http://army.armor.kiev.ua/titul/rusarm1884-1917.php Таблицы званий Русской Армии / Русская армия 1884-1917 гг.]</ref> |} ==Жерела и одказы== * Ottův slovník naučný. Illustrovaná encyklopaedie obecných vědomostí. Díl 1–28. Vyd. J. Otto. V Praze, 1888–1909. * Révai nagy lexikona. 1-21. köt. Révai Testvérek Irodalmi Intézet Részvénytársaság, Budapest. 1911–1935. * [https://web.archive.org/web/20190103035717/http://army.armor.kiev.ua/titul/avstria.shtml Таблица званий армии Австро-Венгерской империи (Die kaiserliche und konigliche Armee Oesterreich-Ungarns Reich) 1914-1918г.] * [https://web.archive.org/web/20130806073258/http://army.armor.kiev.ua/titul/rusarm1884-1917.php Таблицы званий Русской Армии / Русская армия 1884-1917 гг.] == Референции == {{reflist}} {{Стыржень}} [[Катеґорія:Военскы шаржы]] is5opuh7wkcaq5zcauyfew2pallfamg Нагасаки 0 16739 176011 138661 2026-11-10T23:05:54Z Halajkovič 33393 176011 wikitext text/x-wiki {{Локалита |статус = [[Основный город в Японии]] |руська назва = Нагасаки |оригинална назва = {{lang-ja|長崎市}} |застава = Flag of Nagasaki, Nagasaki.svg |опис заставы = |ширина заставы = 90 |герб = Nagasaki Nagasaki chapter.svg |опис герба = |ширина герба = 50 <!-- в пикселах, нп.: 100 --> |вид крайны = Держава<!--2.гарадича администрации --> |крайна = Япония<!-- do not put link here! --> |lat_dir = N |lat_deg =32 |lat_min =47 |lat_sec = <!-- землеписна ширка--> |lon_dir = E |lon_deg =129 |lon_min =52 |lon_sec = <!-- землеписна довжка--> |CoordAddon = |CoordScale = 300000 <!-- мапы укажуть ся в маштабѣ (скалѣ) 3 км/цм --> |размер карты страны = 250 <!-- 0 затлумить выдачу мапы под рамов --> |давны назвы = |вид региона = Остров<!--3.гарадича администрации--> |регион = Кюшю |вид района = Префектура<!--4.гарадича администрации, предволено: Район --> |район = Нагасаки |вид общины = Мер<!--5.гарадича администрации ПОВИННЫЙ ПАРАМЕТЕР!--> |община = Томихиса Тауе |площа = 406,46<!-- в квадр. км --> |вид высоты = Надморска вышка <!-- або: Найвысша точка, Высота центра …--> |высота = <!-- в метрах --> |население = 434 065<!-- лем само число --> |год переписи = 2014 |часовый пояс = +9 |DST = |телефонный код = +81 958 |почтовый индекс = 850-8685 |вид идентификатора = <!-- локална система кодованя територии--> |цифровой идентификатор = |категория в Commons = Nagasaki |сайт = https://www.city.nagasaki.lg.jp/top/p023573.html |язык сайта = {{ref-ja}}{{ref-en}} }} '''Нагасаки''' ({{lang-ja|長崎市}}) — [[основный город в Японии]], на западѣ острова Кюшю.<ref name=Tresnikov>Трёшников А.Ф., сс. 328–328.</ref> == Полога == Морскый [[пристав]] в [[залив]]ѣ Нагасаки при устю рѣкы Ураками. Город розложеный во формѣ амфитеатра на грунках около залива. Невелику ровнинну плоху творить мелиорована долина рѣкы и земля около залива.<ref name=EB>Encyclopædia Britannica</ref> == История == Город екзистуе од [[XII. стороча]].<ref name=Tresnikov/> [[Европане|Европанами]], котры принесли ту [[Католицка Церковь|католицтво]] и стрѣлны оружия, познатый од [[XVI. стороча]]. Понад 200 рокы (1639–1859), коли [[христианство]] было гонене, Нагасаки зоставав едным з двох [[пристав]]ох, отвореных про торговлю з чужоземцями: то причина, же доднесь ся ту захранили выразны слѣды заграничных култур и конфесий.<ref name=EB/> В резултатѣ [[США|америцкого]] [[Атомовы бомбардованя Гирошимы и Нагасаки|атомового бомбардованя]] [[9. авґуст|9. августа]] [[1945]] силно спустошеный, быв позднѣйше обновленый. Историю города указуе Парк Мира и монумент Мира (1955).<ref name=Tresnikov/> Рельеф територии быв причинов того, понад 50% города пережило бомбовый удар<ref name=EB/> и захранили ся памятникы [[XVI. стороча|XVI.]] – [[XIX. стороча]].<ref name=Tresnikov/> == Днешность == Нагасаки — великый центер лодярства и рыболовна база. Иншы промысловы конарѣ суть машинарство, металургия, потравинарство (переважно рыбны конзервы). Город мать универзиту и розличны музеи: стародавного умѣня, торгово-промысловый, ужиткового умѣня, военно-морскый арзенал и др.<ref name=Tresnikov/> == Жерела и одказы == * '''Трёшников А.Ф.''' Географический энциклопедический словарь: Географические названия. /Гл. ред. А. Ф. Трёшников. — 2-е изд., доп. — М.: Сов. энциклопедия, 1989.— 592 с. {{ISBN| 5-85270-057-6}}{{ref-ru}} * {{cite web |title=Nagasaki |publisher='''Encyclopædia Britannica''' |date=August 05, 2020 |url=https://www.britannica.com/place/Nagasaki-Japan |accessdate=2020-08-10}}{{ref-en}} == Референции == {{reflist}} <gallery mode=packed heights=100px> Canal promenade - panoramio (4).jpg|Канал Nagasaki Montage2.jpg|Колаж 20190202 Nagasaki harbor-2.jpg|Гавань 20190202 Nagasaki Mount Inasa view-2.jpg|Выгляд з горы Инаса </gallery> [[Категория:Населены пункты Японии]] tvu7818nqugqfu9ie98z0q3ss60h44e Ґачімучі 0 19467 176001 175517 2026-11-10T15:31:17Z Halajkovič 33393 /* */ 176001 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} '''Ґачімучі''' ({{lang-ja|ガチムチ}} або がちむち, [[ромаджі|ром.]]: Gachimuchi, {{досл}} „мускулный“, „дрїчный“) є інтернетовый мем і субкултура, котра взникла в авґустї 2007 на японьскім відеопорталї Nico Nico Douga. В роцї 2016 ся тот феномен дістав до Рунету, де здобыв властный жывот, а в тім істім часї ся розшырив по цїлім інтернетї. Тот мем выходить з низкобюджетных ґей-порноґрафічных філмів з 90. років 20. стороча і обсягує окрем іншого велике множство мешаповых пародій на популарны музичны композіції і відеокліпы, котры были створены з хоснованём звуковых урывків з порноґрафічных відей, котры суть частёв того [[фендом]]у. njmacnjsicc1p6guroae9cxl166sudx Горонґлаб 0 21078 176009 174392 2026-11-10T21:33:20Z Halajkovič 33393 176009 wikitext text/x-wiki {{НП}} {{непотверджено}} '''Горонґлаб''' (из 1946 по 1995 '''Звонковоє''') — [[село]] у [[Україна|Украйині]], [[Берегівскый район|Берегӯвськый район,]] [[Закарпатска область|Закарпатьска область]]. == Назва == Назва села происходить уд Мадярського ''Harangláb'' што значить "'''Дзвӯнниця'''". == Історія == Село основаноє у [[XIV. стороча|XIV]] стороччови, селом владіла фа́милия Лонъяї. У [[1550]] році село перейшо у реформаторську цирьков, из [[1795]] року вела ся метрична книга села. У [[2001]] році у селі была страшна повінь. Село може быти{{жрідло}} основав мадярськый пӯп<sup>[хто?]</sup> котрый постройив туй дзвӯнницю. == Реліґія == У 1930-ых роках містні [[Русины]] и выходці из [[Хустськый Округ 1919-1938 (Чехословенську)|Хустського]] и инных [[Верховина|верхо̄винськых]] округӯв зачали збирати гроші на стройительство церкови айбо из приходом [[СССР]] уто не удалося реалізовати. У 1960-ых быв заложеный фундамент айбо власть приказала розбити "незаконный" фундамент. У селі ныні є [[Реформаторська Цирьков|реформаторська]] и [[Православна церьков|православна цирьков]]. [[15. октобер|15 окто̄вбра]] [[2023]] року православна цирьков села Горонґлаб у́йшла из мукачӯвськой єпархії УПЦ і перейшла у "закарпатську" єпархію "ПЦУ". tm3bccq8wf9ukt48em7xxcexiic4bx7 176010 176009 2026-11-10T21:37:37Z Halajkovič 33393 🫩 176010 wikitext text/x-wiki {{delete}} {{НП}} {{непотверджено}} '''Горонґлаб''' (из 1946 по 1995 '''Звонковоє''') — [[село]] у [[Україна|Украйині]], [[Берегівскый район|Берегӯвськый район,]] [[Закарпатска область|Закарпатьска область]]. == Назва == Назва села происходить уд Мадярського ''Harangláb'' што значить "'''Дзвӯнниця'''". == Історія == Село основаноє у [[XIV. стороча|XIV]] стороччови, селом владіла фа́милия Лонъяї. У [[1550]] році село перейшо у реформаторську цирьков, из [[1795]] року вела ся метрична книга села. У [[2001]] році у селі была страшна повінь. Село може быти{{жрідло}} основав мадярськый пӯп<sup>[хто?]</sup> котрый постройив туй дзвӯнницю. == Реліґія == У 1930-ых роках містні [[Русины]] и выходці из [[Хустськый Округ 1919-1938 (Чехословенську)|Хустського]] и инных [[Верховина|верхо̄винськых]] округӯв зачали збирати гроші на стройительство церкови айбо из приходом [[СССР]] уто не удалося реалізовати. У 1960-ых быв заложеный фундамент айбо власть приказала розбити "незаконный" фундамент. У селі ныні є [[Реформаторська Цирьков|реформаторська]] и [[Православна церьков|православна цирьков]]. [[15. октобер|15 окто̄вбра]] [[2023]] року православна цирьков села Горонґлаб у́йшла из мукачӯвськой єпархії УПЦ і перейшла у "закарпатську" єпархію "ПЦУ". 5ndtyqdpyl90k0pfl7mh2esdy5bhp8o Гетен 0 21387 176028 165860 2026-11-11T09:55:39Z Halajkovič 33393 176028 wikitext text/x-wiki {{непотверджено}} '''Гетен''' ([[Україньскый язык|укр]]. Гетен) ([[Мадярскый язык|мад]]. Неtyen) — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӱвському районови]] [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1270]]. році. У [[1556]]. році у селі [[Татарьскы удары|Татары]] зничтожили цирьков. У [[XVII. стороча|XVII]]-[[XVIII. стороча|XVIII]] сторочу жытелі села перешли у [[Калвінстська цирьков|Калвінізм]]. У советськый час село ся называло '''Липовоє''' (до [[1995]]. року). == Туристичны міста == * Реформаторська цирьков * деривляна дзвӱнниця * бывша застава приграничникӱв 1920-1930-ых рокӱв. {{stub}} lptgs4op7uznxonc5tt5ofwiighamai Чорнобыльська зона удчуждіня 0 22677 176022 175197 2026-11-11T05:15:54Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176022 wikitext text/x-wiki {{Непотверджено}} '''Чорно́быльська зо́на удчуждіня́'''&nbsp; ([[Україньскый язык|укр]]. Чорнобильська Зона відчудження) ([[Білоруськый язык|біл]]. Зона адчужэння Чарнобыльскай АЭС) ([[Російскый язык|рус]]. Чернобыльская зона отчуждения) — заказана про слободный доступ територія, што зазнала интенсивного знехаріня довгоживущыми радіонуклідами у наслідкови [[Чорнобыльська катастрофа|аварії на Чорнобыльськӱв АЕС]]. Зона установлена у [[1986]], пӱсля евакуації чиляди из 30-кілометрової зоны вокруг станції. Площадь території&nbsp;— 2576,9 км<sup>2</sup>. У зоні удчуждіня, и иппен зоні бизӱвного (мусайного) удселеня проведено закрытя містных рад. == Класіфікація зоны == Чорнобыльська зона включать север Вышгородського района [[Киёвська область|Киёвської области]], де є: сама електростанція, вароші [[Чорнобыль]] тай [[Припять (мѣсто)|Припять]], север Вышгородського района Киёвської области (у тому числі варощик Поліськоє тай варощик Вільча), и иппен часть [[Жытомирьска область|Жытомирської области]] аж до граници из [[Білорусь|Білорусёв]]. == Державноє управліня == Територіёв управлять Державноє аґентство Украйины из управліня зонов удчуждіня, што входить у состав Міністерства еколоґії и природных ресурсӱв Украйины. {{Панорама|Chernobyl and Pripyat - June 2013.jpg|937px|Панорама нынішнёї зонз удчуждіня}} == Сотворіня спеціалного заказника == [[13. авґуст|13. авґуста]] [[2007]]. року [[Президент Украйины]] [[Віктор Ющенко]] пудписав Указ за сотворіня на території площадёв у 48 870 гектарӱв у межох зоны удчуждіня и зоны бизӱвного (мусайного) удселеня ([[Киёвська область]]) общозоолоґічного заказника общодержавного значіня&nbsp;— «Чорнобыльськый спеціалный»<ref>{{Cite web |url=http://www.spadshina.org.ua/index.php?sID=27&itemID=250 |title=Історико-культурні заповідники України. Довідник |access-date=27 квітня 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306142203/http://www.spadshina.org.ua/index.php?sID=27&itemID=250 |archivedate=6 березня 2014 }}</ref>. == Воєнноє хоснованя == У авґустови 2019. року Націонална ґвардія Украйины пудтвердила, што періодично проводить у [[Припять (мѣсто)|Припяти]] воєнні учіня «бій у місті»<ref>{{Cite web |url=https://novynarnia.com/2019/08/01/chornobil-yak-poligon/ |title=Нацгвардія використовує Чорнобиль як полігон |author= |date=2019-08-01 |work=https://novynarnia.com/ |publisher=[[Новинарня]] |archiveurl= |archivedate= |access-date=1 серпня 2019 }}</ref>. 24. фебруара 2022. року у ходови Російського вторжіня на Украйину російські вӱйська зайшли на територію зоны удчуєдіня, пересікши границю из Білорусёв. Чорнобыльська атомна електростанція была захвачена, а персонал станції обстав ся у пудвішеному станови. == Ґалерея == {{Панорама|New Safe Confinement March 2016.jpg|937px|Панорама спорудження нового накриття над 4-м блоком}}{{Панорама|THE CHERNOBYL PLANT UKRAINE SEP 2013 (9916365725).jpg|937px|Панорама АЕС після катастрофи}} == Иппен позерайте == * Чорнобыльска атомна електростанція * [[Чорнобыльська катастрофа|Чорнобыльска катастрофа]] * [[Припять (мѣсто)|Припять]] * [[Чорнобыль]] * Новый чорнобыльскый саркофаг * Оформляндія * Чормет * Радіоактивноє знехаріня * [[S.T.A.L.K.E.R. (серія відеоигор)]] * Хащові пожары у Чорнобыльскӯв зоні 2020 == Удкликованя == * [https://dazv.gov.ua/ua Державне Агентство України з управління Зоною Відчуження] * [https://web.archive.org/web/20250223020019/https://cyclop.com.ua/content/view/1100/58/1/15/#32518 Зона безумовного (обов'язкового) відселення] // Юридична енциклопедія : [у 6 т.] / ред. кол.: Ю. С. Шемшученко (відп. ред.) [та ін.]. — К. : Українська енциклопедія ім. М. П. Бажана, 1998. — Т. 2 : Д — Й. — 744 с. — <nowiki>ISBN 966-7492-00-8</nowiki>. * [https://web.archive.org/web/20250223015857/https://cyclop.com.ua/content/view/1100/58/1/16/#33944 Зона відчуження] // Юридична енциклопедія * [https://web.archive.org/web/20090903141112/http://www.chornobyl.in.ua/pollution_rn_ua.htm '''Характеристика зони відчуження ЧАЕС.'''] Детальна інформація про історію створення та сучасний стан покинутих, радіаційно-забрудених територій. * [http://markian.info/ '''Маркіян Камиш''']&nbsp;— український письменник, провідною темою творів якого є Чорнобильська Зона. * [http://lplaces.com/ua '''Репортажі з покинутих містечок та сіл чорнобильської зони відчуження.'''] * [http://glavred.info/print/articles/17684.prn ''Тетяна Катриченко''. Доступний Чорнобиль. На скільки влада планує відкрити зону відчуження? // Главред, 24.12.2010]{{Dead link|date=серпень 2019}} * [http://gazeta.ua/articles/opinions-journal/380049 Юрій АНДРЕЄВ: Придатною для життя 10-кілометрова зона не стане ніколи // Країна, №&nbsp;68 за 22.04.2011] * [http://gazeta.ua/articles/opinions-journal/379752 Чи може Чорнобильська зона бути ефективною&nbsp;— експерт про проблеми ЧАЕС // Країна, №&nbsp;68, 22.04.2011] * https://web.archive.org/web/20190922083438/https://zakon2.rada.gov.ua/laws/show/700/2007. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ Про оголошення природної території загальнозоологічним заказником загальнодержавного значення «Чорнобильський спеціальний». * [https://youtube/tjL0pVYvyGs https://youtu.be/tjL0pVYvyGs]{{Dead link|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Чорнобильська зона відчуження. Жовтень 2019 року. * [https://suspilne.media/683862-mindovkilla-predstavilo-strategiu-rozvitku-cornobilskoi-zoni-vidcuzenna/ Міндовкілля представило стратегію розвитку Чорнобильської зони відчуження] * [https://ips.ligazakon.net/document/KR240049 Про схвалення Стратегії розвитку територій у зоні відчуження і зоні безумовного (обов'язкового) відселення на 2024 - 2032 роки] {{Стыржень}} [[Катеґорія:Кыёвска область]] [[Катеґорія:ЧЗУ]] [[Катеґорія:Чорнобыльська катастрофа]] 1qysesfhx1cbdzx94naw7vuobpoggnn Тересвюськый деревообробный комбінат 0 22834 176020 175515 2026-11-11T04:53:27Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176020 wikitext text/x-wiki '''Тересвюськый деревообробный комбінат (ДОК)''' — промыслена фірма в варощикови [[Тересва]], [[Тячовскый район|Тячувського района]], [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. == Історія == По [[Розпад Австро-Мядярщины|розпадови Австро-Мядярщины]] Тересва лишила ся на теріторії Мадярщины, но в [[Апріль|апрільови]] [[1919]] года ю окуповало румынське вуйсько. У юни 1919 года йих замінило чехословенське вуйсько й в подалшому варощик оказав ся частьов [[Чеськословеньско|Чехословенщины]]<ref name="autogenerated1">Тересва, Тячівський район, Закарпатська область // Історія міст і сіл Української РСР. Закарпатська область. — Київ, Головна редакція УРЕ АН УРСР, 1969.</ref>. Ґеоґрафічне положіня села приспівало розвою туй лісонапаровань и в зачинаньови 1920. году туй зачали роботу державный лісопілный завод и дві малі личні лісопілкы. По тому, гий д Тересви была проложена [[узкоколійна жилізна дорога]], на окрайині поселиня быв зробленый склад піломатеріялу.<ref name="autogenerated1" /> По [[Мюнхенска догварька|Мюнхенської догварькы 1938 года]] убстановка в Чехословенщині убтяжила ся, 14 марця 1939 года была оголошена незалежность [[Перва Словенська Републіка|Словещины]], а потум же [[Карпатьска Україна|Карпатської Украйины]] й в тот же динь мадярські вуйска перейшли в наступ на Пудкарпатя, й Тересва лишила ся в складови Мадярщины.<ref name="autogenerated1" /> 24. октобря 1944. года село заняли части 17. гвардійського стрілкового корпуса РККА, туй быв зобраный Народный комітет, проведена інвентарізація, й в 1945 годови в складови Пудкарпатя Тересва стала частьов [[Союз Совітскых Соціалістічных Републик|СРСР]].<ref name="autogenerated1" /> Дале, лісопільный завод быв націоналізованый. У удповідности из четвертым пятигудньым планом возновліня й розвоя народного ґаздувства СРСР (1945 - 1950 гг.) завод получив нові ублады з [[Москва|Москвы]], [[Ереван|Єревана]], [[Казань|Казані]], [[Уфа|Уфы]], [[Ярославль|Ярославля]] й другых варошу, быв реконструйованы й розширеный, и став майгрубым деревоубробнов фірмов на теріторії Закарпатскої области. Продукційні процесы были механізовані, й аж в 1945. годови завод зробив валової продукції на 356 тыс. [[Рубыль (СРСР)|рублю]], то в слідувучі годы обємы выробляня збулшили ся. Діля вывоза готової продукції уд комбіната д жилізнопутьової штації Тересва были проложині пудїздні путі.<ref name="autogenerated1" /> У [[1968|1968. годови]] ціна выробленої комбінатом продукції склала 5,8 млн. рублю СРСР.<ref name="autogenerated1" /> У [[1969|1969. годови]] было завершино будованя й введеный до ряда корпус мебелного цеха.<ref name="autogenerated1" /> На 1969. гуд основнов продукційов Тересвюського ДОК были ділова деревина й піломатеріялы, также выробляла ся мебел. Продукція комбіната поставляла ся в всі републікы СРСР и експортовала ся в [[ФРГ|ФРН]], [[Франція|Францію]] тай [[Швайц|Швайцарію]].<ref name="autogenerated1" /> У авґустови [[1970|1970. года]] [[Рада міністру УССР]] прийняла рішіня за заміну номенклатуры выпускаючовся продукції дакоторых фірм мінліспрома УССР - и из [[1971|1971 года]] комбінат быв переведеный на выпуск збиралної мебели.<ref>[http://zakon5.rada.gov.ua/laws/show/445-70-п Постановление Совета министров УССР № 445 от 27 августа 1970 г. "Про стан використання виробничих потужностей на промислових підприємствах лісової і деревообробної промисловості"] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> У цілому, в рядянськый час ''Тересвюськый деревообробный комбінат треста "Закарпатлес"'' входив у число ведучых фірм села тай Тячувського района.<ref name="autogenerated1" /><ref>Тересва // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 25. М., «Советская энциклопедия», 1976.</ref><ref>Тересва // Украинская Советская Энциклопедия. том 11 кн.1. Киев, «Украинская Советская энциклопедия», 1984. стр.118</ref> По проголошіню незалежности Украйины, державна фірма была перероблена в удпертоє акціонерноє сполоченство. == Пудміткы == <references /> == Удкликаня == * [https://web.archive.org/web/20241227022308/http://rada.com.ua/rus/catalog/12862/ Сторунка комбіната в каталозі ведучых фірм в Украйины] [[Катеґорія:Тячувськый район]] [[Катеґорія:Фірма]] 1h31l5vo9cwx6i97zlibwt6cu7hbi6g Інтервю 0 22975 176027 175364 2026-11-11T09:22:08Z Halajkovič 33393 /* */ 176027 wikitext text/x-wiki {{Вецезначность|Інтервю (чеперушка)}} [[Файл:10944 Ειρήνη και Άννα Βασιλείου.jpg|міні|Інтервю із спортсменками.]] '''Інтервю́''' ({{Lang-en|interview}})&nbsp;— бесіда авадь письмовоє подаваня інформації за опредїленым планом через безпосередный контакт вывідача (інтервюера) із звідованым (респондент) обовязковов фіксаціёв відповідї. В [[Соціолоґія|соціолоґії]] хоснує ся як єден із основных методїв збераня первотної соціолоґічної інформації. В [[Журналістіка|журналістіцї]] є самостойным жанром, що представляє обществу значущу [[Новины|новину]] у подобі відповідї особы на звіданя [[Новинарь|новинаря]]<ref>[[mwod:interview|interview]]</ref>. Традіційный формат інтервю з двома особами, даколи называный лицём до лиця, дає возмогу ставити прямі звіданя тай уточнёвати відповідї, тым самым інтервюер годен лїпше оцїнити точность тай релевантность відповідий. Се гнучкый формат у тому смыслї, що слїдуючі звіданя мож адаптовати для коректуры передущых відповідий. Крім того, се заберат возможнї выкривеня інформації через другі стороны. == Контексты == * '''Достаня роботы'''. Переговор – се офіціална консултація для оцїнкы кваліфікації кандідата на даяку посаду<ref>[https://work.chron.com/value-importance-job-interview-1660.html The Value or Importance of a Job] </ref>. Єдным із видїв переговора є інтервю за конкретным трафунком, під час якого кандідата звідают ся щось, дают завданя авадь выклик і просят рішити проблему. Технолоґії відкрыли нові возмогы для відбываня інтервю; наприклад, [[відеочет]] дозволив проводити інтервю з кандідатами здалека, через [[інтернет]]. * '''Псіхолоґія'''. [[Псіхолоґія|Псіхолоґы]] хоснуют методы тай технікы інтервюваня, обы порозуміти тай помочи свойым [[Паціент|паціентам]]. Під час псіхіатричного інтервю псіхіатр, псіхолоґ авадь медсестра дают дакілько звідань для довершеня того, що называт ся псіхіатричнов оцїнков. Даколи інтервюер звідат двох людий, сись формат кличе ся парным інтервюванём<ref>[https://kclpure.kcl.ac.uk/portal/en/publications/using-joint-interviews-to-add-analytic-value Using Joint Interviews to Add Analytic Value]</ref>. [[Криминология|Крімінолоґы]] тай детектівы хоснуют коґнітні інтервю з очевидцями тай жертвами, обы попробувати выяснити, що іменно мож спомнити з міста злочина, доты як конкретні припомненя зачнут пропадати у тямцї<ref>Rand Corporation. ([[1975]]) The criminal investigation process (Vol. 1–3). Rand Corporation Technical Report R-1776-DOJ, R-1777-DOJ, Santa Monica, CA</ref>. * '''Журналістіка тай другі медіа.''' Як правило, репортеры, котрі высвітлюют [[Журналістіка|журналістську]] історію, проводят інтервю по [[Телефон|телефону]] тай особно, обы достати інформацію для свої публікації. Репортеры ищи годнї брати інтервю у [[Держава|державных]] [[Чиновник|чиновників]] тай [[Политик|політичных]] кандідатів для етера. У ток- авадь радіо-шоу телеведучый бере інтервю у єдного авадь дакількох чилядника на тему, котру звычаём выберат ведучый, даколи для забавы, а а даколи для інформаційных цїлїв. Такі інтервю часто стирьхают ся<ref>[https://books.google.com.ua/books?id=OQusAgAAQBAJ&q=news+interview+invented&pg=PA1&redir_esc=y#v=snippet&q=news%20interview%20invented&f=false Interviewing for Radio — Jim Beaman]</ref>. == Одкликаня == * (укр.) [https://archive.org/details/literaturoznavchat1/page/n427/mode/1up?view=theater Інтерв'ю] // Літературознавча енцеклопедія : у 2 т. / авт.-уклад. Ю. І. Ковалів. — Київ : ВЦ «Академія», 2007. — А — Л. — С. 427. * (анґл.) Merriam Webster Dictionary, [[mwod:interview|Interview]] , Dictionary definition. h8ld5ffxsa614k7nfsc0nm4kk6si9z4 Сухумі 0 23291 176018 169935 2026-11-11T04:37:29Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176018 wikitext text/x-wiki {{Місто}} '''Суху́мі''' ({{Lang-ab|Аҟәа}}<ref name="СГНА" />, /''а́куа''/, {{Lang-ka|სოხუმი}}, /''соху́мі''/), авадь '''Суху́м'''<ref name="СГНА">{{Книга:СГНА|45, 200}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://bigenc.ru/c/sukhum-764a21|title=Сухум|website=Большая российская энциклопедия|access-date=2023-07-25|archive-date=2023-10-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20231014002954/https://bigenc.ru/c/sukhum-764a21|deadlink=no}}</ref><ref>{{Книга:А.ИА|2012|38—39|Сухум}}</ref> (альтеранативні варіанты: '''А́куа'''; '''Соху́мі'''), — прибережный [[варош]] републіканського значіня у [[Републіка Абхазія|Абхазії]]. За адміністративным поділом [[Ґрузія|Ґрузії]] — столиця Абхазької Автономної Републікы, адміністративно-територіалної єдноткы Ґрузії. За адміністративным поділом часточно признаної [[Републіка Абхазія|Републікы Абхазія]], котра де-факто контролює варош, — [[Головне місто|столиця]] часточно признаної державы. Бӱлшина держав у світі признає Сухумі ґрузинськыв територіёв. У май старі часы Сухумі быв столицёв Абхазької ССР и столицёв Абхазької АССР. У VI ст. до н. е. на місті нынішнёго Сухумі закладена была ґрецька колонія '''''Діоскуріа́да''''', котру пак замінила [[Римска империя|римська]] твердыня '''''Себасто́поліс'''''. На зачаткови [[VI. стороча|VI стороча]] варош контроловала [[Візантьска ріша|Візантія]]<ref name="bse" />. У Серидьных віках город '''Цху́мі''' (алтернативноє читаня: Цхум) быв уже у складови Абхазького царства, а потому и Ґрузинського царства<ref name="Котляков" /><ref name="Анчабадзе2">{{Книга |автор=[[Анчабадзе, Георгий Зурабович|З. Анчабадзе]] |ответственный= |год=2010 |isbn= }}</ref>. У [[XVI. стороча|XVI]] — началови [[XIX. стороча|XIX стороча]] варош, што дӱстав потурчену назву '''''Сухум-Кале''''', контроловав ся [[Османьска імперія|Османьскыв имперіёв]] через посередництво місных феодалӱ<ref name="bse" /><ref name="Котляков" />. У [[1810]] році захваченый російськыв армадов перебігом русько-турицької войны 1806—1812 году. У другӱв половині 1840-ых рокӱв одержав офіційный статус [[Місто|вароша]]<ref name="bse" /><ref name="История Абхазии с древнейших времён до наших дней">{{Книга |автор=Бгажба О. Х., Лакоба С. З. |часть=Городская жизнь |год=2007 }}</ref>. [[Обывательство]] на [[януар]] [[2020]] року ся оцінёвало у 65 530 чоловік. == Етимолоґія == У [[Ґрузіньскый язык|ґрузиньскых]] літописях населеный пункт споминать ся, начинавучи из [[VIII. стороча|VIII]] — [[X. стороча|X]]<ref name="bgajba">{{Книга |автор=Х. С. Бгажба. |год=1987 }}</ref> стороч, ге ცხუმი [цхумі]<ref name="bgajba" /> (иппен назва у [[Російскый язык|руському языкови]] передає ся ге Цхум<ref name="names">{{Книга |автор=Ю. Н. Воронов. |год=1980 }}</ref><ref name="bse" /><ref name="orbeli">{{Книга |автор=[[Орбели, Иосиф Абгарович|Орбели И. А.]] |год=1911 }} </ref><ref name="Трубачев">{{Книга |автор=Институт русского языка (Академия наук СССР) |год=1979 }}<br /><br />{{Книга |автор=О. Н. Трубачев. |ответственный=Ответственные редакторы Л. А. Гиндин к И. Б. Еськова |год=1999 |isbn=5-02-011675-0 }} {{Cite web |url=http://www.biblio.nhat-nam.ru/Trubachev_Indoarica.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2010-10-12 |archivedate=2011-09-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110904014144/http://www.biblio.nhat-nam.ru/Trubachev_Indoarica.pdf }} </ref>). Обычно етимолоґію слова зъязувуть из сванетьскым словом «''цхумі»'' — [[граб]]<ref name="Поспелов" />, иппен є и верзія, озвучена, у тому числови, Йосифом Орбелі<ref name="orbeli" /> и, потому, Олегом Трубачовым, за похождіня слова «''цхум»'' уд [[Ґрузіньскый язык|ґрузиньского]], меґрельского и чаньского «''цхум»'' — близникы, удповідавучого за смыслом [[Ґрецькый язык|грецькӯв]] назві Діоскуріады<ref name="Трубачев" />. Построєна у [[1724|1724 році]] [[Османьска імперія|турками]] кріпость и варош зачали называти Сухум-Кале<ref name="bgajba">{{Книга |автор=Х. С. Бгажба. |год=1987 }}<span class="citation no-wikidata" data-ve-ignore="true" data-wikidata-property-id="P1343">''Х. С. Бгажба.''&#x20;Труды. Книга первая.&nbsp;— Сухуми: Алашара, 1987.&nbsp;— С.&nbsp;146.</span></ref>{{Sfn|Документы свидетельствуют|1992}} ([[Турецькый язык|тур.]] «''су»'' — вода, «''хум»'' — пісок, «''кала»'' — кріпость, варош<ref>{{Книга |автор=Бгажба О. Х., Лакоба С. З. |часть=Диоскуриада |год=2007 }}</ref>, по другӯй думци, турицькый «Сухум» мӯг произыйти уд ґрузиньского «Цхумі»). == Історія == Ціла історія вароша має бӯлше ги 2500 рокӯв. На місті великого поселеня<sup>[чійого?]</sup>, у пуднӱжёви трёх гӱр — Яштхвов, Бырцхов и Гвадров — у VI сторочови до нашої еры [[Старовіке Ґрецько|грецькі]] купці из Мілета заклали колонію Дірскуріада (Діоскурія), названу на чисть братӱв Діоскурӱв, Кастора и Полідевка (Поллукса), участникӱв міфічного похода арґонавтӱв на [[Колхида|Колхиду]]. Проведені у кӱнцёви XIX стороча археолоґічні роботы уднайшли предметы, котрі пудтверджувуть, ож туй было античноє поселеня у III—I сторочах до нашої еры. У V—II сторочах до н. е. Діоскурія — важный торговный центр, што мав читаву політичну тай економічну вагу на Западному Кавказови, застачавучи не леш потребы реґіона, айбо и транзитну торговлю из Северным Кавказом. Сесе зазначать античный ґеоґраф и історик Страбон: <blockquote> …Діоскурія є и началом перешийка миже Каспійськым морём тай Понтом, и общым торговым центром для народӱв, што живуть вокруг и май увирьх; туй ся збиравуть, кажуть, 70 народностий… </blockquote> Из [[736|736 року]] поселеня з назвов Цхумі зафіксованоє у складі Абхазького царства, де стає центром Цхумського ериставства<ref name="Анчабадзе">{{Книга |автор=[[Анчабадзе, Георгий Зурабович|З. Анчабадзе]] |год=2010 }}</ref>. У [[1846]] годі Сухум-Кале дустає статус торгового порта, а у [[1848]] годі — статус портового вароша [удкликованя?]. У [[1866]] годі ся поміняла назывка на Сухум<sup>[удкликованя?]</sup>. У 1864 годі, коли російська влада ануловала Абхазькоє княжество, варош стає центром Сухумського воєнного удділа, котрым керує Кутаіськый ґенерал-ґубернатор. Из 1883 года — центр Сухумського округа Кутаіської ґубернії. За час русько-турицької войны 1877—1878 рокӯв [[Турція|Османьска имперія]] попробовала заняти Чорноморьскоє побережя Російської имперії. 2 мая 1877 года турицькый флот зачав бомбардованя вароша и десантованя, позад чого російськый ґарнізон удступив. 20 авґуста формованя ґенералӱв Бабича, Алхазова тай Шелковнікова вернули контрол над Сухумом. У [[1903]] році варош стає центром самоуправного, Сухумського округа, тай пудчинять ся головному фивникови на Кавказі (из 1905 року — намістникови Кавказького края Російської имперії)<ref>{{Cite web |url=https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/4175503 |title=СУХУМСКИЙ ОКРУГ • Большая российская энциклопедия - электронная версия |work=old.bigenc.ru |access-date=2023-07-29 |archivedate=2023-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230729065237/https://old.bigenc.ru/domestic_history/text/4175503 }}</ref>. Позад читавого роста обывательства у 1960-ых и 1970-ых роках активно ся зачала застройка типової жылої и курортної инфраструктур<ref>{{Cite web |url=http://nicko.ru/%d1%81%d1%83%d1%85%d1%83%d0%bc/ |title=Беглый обзор Сухума |access-date=2016-10-10 |archivedate=2016-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161011055142/http://nicko.ru/%d1%81%d1%83%d1%85%d1%83%d0%bc/ }}</ref>, а май у западнӱв, приморськӱв части [[Місто|вароша]]. У авґустови 1990 року у Сухумі пройшов єден из майвеликых тюремных бунтӱв у новітню̄в історії. Арештанты захватили комору из збройов, што была ублаштована у єднуй з камер темниці. Бунташі заяли у заложникы трьох контролеру и зажадали автобусы тай літак. Спеціальні формованя КДБ «Альфа» и спецназ МВД «Витязь» ослободили заложникӱв у ході операції, єден з арештантӱв быв забитый<ref>{{Cite web |url=http://avtonom.org/files/situazion/situazion25.pdf |title=Газета «Ситуация», № 25, январь 2009 г., стр. 3 |access-date=2010-06-12 |archivedate=2011-10-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111026004422/http://avtonom.org/files/situazion/situazion25.pdf }}</ref>. На зачаткови 1990-ых году Сухумі быв єдным из центрӱв ґрузино-абхазького конфлікта. == Обывательство == === Націоналный состав === По списованёви [[1939|1939 року]] обывательство столиці Абхазькой АССР составляло 44 299 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * [[русы]] — 18 580 чол.(41,9 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 8 813 чол.(19,9 %), * грекы — 4 990 чол. (11,3 %), * армяне — 4 322 чол. (9,8 %), * абхазы — 2 415 чол. (5,5 %). По списованёви [[1989|1989 року]] обывательство столиці Абхазькой АССР составляло 119 150 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 49 460 чол. (41,5 %), * [[русы]] — 25 739 чол. (21,6 %), * абхазы — 14 922 чол. (12,5 %), * армяне — 12 242 чол. (10,3 %), * грекы — 7355 чол. (6,2 %). По даным списованя [[2003|2003 року]], проведеного часточно признаныв Републіков Абхазія, у варошови проживало 43 716 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * абхазы — 24 603 чол. (56,3 %), * [[русы]] — 8902 чол. (20,4 %), * армяне — 5565 чол. (12,7 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 1847 чол. (4,2 %), * грекы — 677 чол. (1,5 %). По даным списованя [[2011|2011 года]] обывательство вароша составило 62 914 чоловік, у тому числови<ref name="ethnokavkaz">{{Cite web |url=http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html |title=Этносостав Абхазии |access-date=2009-01-22 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407171653/http://www.ethno-kavkaz.narod.ru/rnabkhazia.html }}</ref>: * абхазы — 42 342 чол. (67,3 %), * [[русы]] — 9288 чол. (14,8 %), * армяне — 6192 чол. (9,8 %), * [[Ґрузіны|ґрузины]] — 1755 чол. (2,8 %), * грекы — 645 чол. (1,0 %). == Валюта == Націонална валюта Абхазії — апсар<ref>{{Cite web |url=https://nb-ra.org/monetyi/ |title=Банк Абхазии - Монеты и банкноты |work=nb-ra.org |access-date=2020-11-24 |archivedate=2020-06-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200618154154/https://nb-ra.org/monetyi/ }}</ref>но вӱн практично не хоснує ся. У бӱлшӱв мірі люди хоснувуть російськый рубль. == Ґалерея == <center> <gallery perrow="5" widths="180" heights="140"> Файл:2014_Suchum,_Sobór_Zwiastowania_(02).jpg|Благовіщенськый собор Файл:2014_Suchum,_Rzymskokatolicki_kościół_św._Szymona_Apostoła_(02).jpg|Римокатолицька цирьков Сятого Апостола Симона Кананіта Файл:2014_Suchum,_Kościół_ewangelicko-luterański_św._Jana_(02).jpg|Єванґеліцько-Лютераньска цирьков Сятого Иоанна Файл:2014_Suchum,_Były_budynek_Rady_Ministrów_Radzieckiej_Abchazji_(03).jpg|Даколишня будова рады міністрӯв советьской Абхазії Файл:2014_Suchum,_Abchaski_Instytut_Badań_Humanistycznych_(01).jpg|Абхазькый институт гуманітарных студій имени Д. И. Гуліа Файл:2014_Suchum,_Hotel_"Rica"_(04).jpg|Гостиниця «Рица». Построєна у [[1914]] році. Файл:2014_Suchum,_Biuro_Prokuratora_Generalnego_Republiki_Abchazji_(03).jpg|Ґенерална прокуратура Републікы Абхазія Файл:2014_Suchum,_Siedziba_rządu_i_prezydenta_Republiki_Abchazji_(01).jpg|Резиденція управы и Президента Републікы Абхазія Файл:2014_Suchum,_Park_imienia_Lenina_(01).jpg|Парк имени [[Володимир Ленін|Леніна]] Файл:2014_Suchum,_Kolumnada_(02).jpg|Колоннада Файл:2014_Suchum,_Nabrzeże_(13).jpg|Вид на санаторії РВСН и МВО из набережной Файл:2014_Suchum,_Rosyjski_Teatr_Dramatyczny.jpg|Російськый драматическый театр Файл:Botanical_garden.Sukhum.jpg|Вхӯд у ботаніческый сад Файл:On_quay._Sukhum.jpg|Набережна Магаджирӯв Файл:Площадь_Свободы.JPG|Площадь Слободы, будова парламента Абхазії Файл:Gorskii_04431u.jpg|Сухумськый ботанічеськый сад у [[1912]] році. Файл:Mayor's_office_Sukhum.JPG|Будова мерії. Файл:Suchumi.jpg|Сухумі. Вид из [[Козмос|космоса]]. Файл:Ge-money-lari-200-rev.jpg|Сухумі на грузиньскӯв купюрі у 200 ларі. Файл:Suhumi_Prokudin-Gorskii.jpg|Вид на Сухумі [[1912]] року. Фото [[Серґей Прокудин-Ґорский|Прокудина-Горьского]] Файл:Petr_Vereschagin_-_Suhum_Cale.jpg|П. П. Верещагін — Сухум-кале (кӯниць XIX стороча) Файл:Railway_station_Suhum.jpg|Желізнодорожна станція Файл:Ресторан_"Нартаа"_03.jpg|Ресторан "Нартаа" </gallery> </center> == Позерайте щи == * [[Площадь Слободы (Сухумі)]] * [[Сухумськый тролейбус]] * [[Абхазькый державный універзитет]] * [[Чорноморьскоє побережя Кавказа]] == Удкликованя == {{Reflist|2}} * [https://web.archive.org/web/20191209160325/https://sukhumcity.ru/ Сайт администрации города Сухум] * {{Cite web |url=http://weathermap.biz/ru/Sukhumi.html |title=Погода в Сухуме |access-date=2008-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090818123011/http://weathermap.biz/ru/Sukhumi.html |archivedate=2009-08-18 }} * [https://web.archive.org/web/20100604080931/http://www.sukhum.ru/ Вебкамера на Проспекте Мира] * {{Cite web |url=http://abhazy.com/suhum.shtml |title=Сухум — столица Абхазии |access-date=2008-04-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100516042526/http://abhazy.com/suhum.shtml |archivedate=2010-05-16 }} * [http://xn--l1ajgaj.net/ Сухум, экскурсии, фотографии города] * {{Cite web |url=http://www.mkra.org/ministerstvo/ |title=Министерство культуры Республики Абхазия |access-date=2012-04-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131017070108/http://mkra.org/ministerstvo/ |archivedate=2013-10-17 }} [[Катеґорія:Головні міста країн Европы]] [[Катеґорія:Міста]] [[Катеґорія:Міста Абхазії]] [[Катеґорія:Міста подля країны]] [[Катеґорія:Міста подля алфавіту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты подля країны]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты Абхазії]] [[Катеґорія:Сухумі]] [[Катеґорія:Курорты Абхазії]] [[Катеґорія:Порты Европы]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] rgaoj0tja1efmy8xhhngmqwy2fiig1e Ґут 0 24610 176023 165970 2026-11-11T05:30:14Z InternetArchiveBot 22034 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 176023 wikitext text/x-wiki '''Ґу́т''' (''у [[1960]]-[[1991]] роках'' — '''''Гара́здӱвка''''')<ref>http://zakon0.rada.gov.ua/laws/show/137/95-%D0%BF%D0%B2 {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ({{Lang-hu|Gút}}) ({{Lang-uk|Гут}}) (до [[1960]] тото были два села — ''Мала Гараздӱвка'' и ''Велика Гараздӱвка'') — [[село]] у [[Берегівскый район|Берегӱвському районови]], [[Закарпатска область|Закарпатської области]], [[Україна|Украйины]]. {{НП|этнохороним=Ґутяне|национальный состав=[[мадяре]]|год переписи=2001|население=1353|прежние имена=Гараздівка, Гараздовка, Kisgút, Nagygút, Kétgút|первое упоминание=1312/1323|внутреннее деление=Великоє Ґутово, Малоє Ґутово}} == Назва == Из [[1960]] до [[1995]]. року назва [[Населеный пункт|населеного пункта]] была&nbsp;— «''Гараздӱвка''».<ref>http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/z7503/A005?rdat1=02.09.2014&rf7571=10973</ref>. У [[1946]]. році село Малоє Ґутово и Великоє Ґутово вернули си “історичні” назвы — Мала Гараздӱвка и Велика Гараздӱвка.<ref>https://uk.wikisource.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D0%B0%D0%B7_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D1%96%D1%97_%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D1%97_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8_%D0%A3%D0%A0%D0%A1%D0%A0_%D0%B2%D1%96%D0%B4_25.6.1946_%C2%AB%D0%9F%D1%80%D0%BE_%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B8%D1%85_%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D1%8C_%D1%82%D0%B0_%D1%83%D1%82%D0%BE%D1%87%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8F_%E2%80%A6_%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B2_%E2%80%A6_%D0%97%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D1%97_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%96%C2%BB</ref> == Символіка == ==== Ґерб ==== На щитови, розтятому и перитятому лазурным и челленым, узкый штріберный вписаный крест. У первӱв части три штрібері вовчі икла, вокруг якых золотый гыд из чорными кӱгтёма, што прӱмкнув свӱй хвӱст. У другӱв части штріберна голова вола прямо, из золотыми рогома и чорными очами. У тритьӱв части золотый [[дуб]] из урватым корінём, зеленым листём и золотыми жолудями из зелеными шапочками. У четвертӱв части золота бочка, коло ниї звирьху штріберный заступ у балку. На лазурнӱв девізнӱв ленті — дата основаня села, дата утверждіня ґерба, и назва [[Мадярскый язык|по-мадярськы]] тай [[Україньскый язык|по-украйинськы]].<ref>https://heraldry.com.ua/index.php3?lang=U&id=15617#verh</ref> == Ґеоґрафія == [[Село]] є на [[Сѣвер|северови]] [[Берегівскый район|Берегӱвського района]], у 9,7 кілометрах уд [[Берегово|районного центра]]. Фізична далина до [[Кієв|Киёва]]&nbsp;— 604,5 км. == Присілкы == ==== Вели́коє Ґу́тово (Но́дь Ґу́т) ==== Великоє Ґутово (Нодь Ґут)&nbsp;— бывшоє село у Берегӱвському районови. Зъединеноє из селом Малоє Ґутово при образованёви нового села Ґут рішінём облисповнкома Закарпатської области №&nbsp;264 уд 13.05.1960 Ґут основали два браты из рода Ґуті, які занимал ися [[Рыбоимля|рыбоимлёв]] тай [[Полёваня|охотов]]. 1533: Nagÿ Gwutth, 1541: Nagy gwth, 1550: Nagy Gwth, 1553: Nagy-Gwtth, 1570: Nagÿ Gutth, 1773: Nagy Guth, 1808: Gúth (Kis-, Nagy-), Gutowo (Male-, Welke-), 1851: Gúth (Nagy), 1864/65: Nagy Guth, 1877: Gút (Kis-, Nagy-), 1913: Nagy Gut, 1925: Vel'ky Gút, 1930: Gutovo Malé, Gutovo Veliké, 1944: Kétgút, 1983: Гараздівка, Гараздовка, 1995: Гут. У [[Село|селі]] є реформаторськый храм якый построєный у [[1752]]. році. Долинов села тече канал Мерце. У народови кажуть ож у селі побывав быв великый мадярськый композитор Барток Бийла, и містный жытель Довка Кароль спӱвав му. ==== Мало́є Ґу́тово (Кі́ш Ґу́т) ==== Малоє Ґутово (Кіш Ґут)&nbsp;— бывшоє село у Берегӱвському районови. Зъединеноє из селом Великоє Ґутово у новоє село Ґут облисповнкома Закарпатської области №&nbsp;264 від 13.05.1960 Первый спомин 1312: Guth (ZichyOkm. 1: 136), 1398: Kys Guth (uo. 5: 94), 1530: Gwth (Conscr. Port.), 1541: Kÿſ gwth (uo.), 1550: Cÿſgwth (uo.), 1553: Kys-Gwtth (N. KISS 165), 1570: Kis Gutth (Conscr. Port.), 1773: Kis Guth (LexLoc. 49), 1808: Gúth (Kis-, Nagy-), Gutowo (Male-, Welke-) (LIPSZKY: Rep. 220), 1851: Gúth (Kis) (FÉNYES 2: 60), 1864/65: Kis Guth (PESTY 414), 1877: Gút (Kis-, Nagy-) (Hnt.), 1913: Kis Gut (Hnt.), 1925: Malý Gút, 1930: Gutovo Malé (ComBer. 56-7), 1944: Kétgút (Hnt.), 1983: Гараздівка, Гараздовка (ZO), 1995: Гут. У [[1466]]. році у письменных жрідлах споминать ся замок родины Ґуті, на высочині, огражденоє водов помиже собов Кіш Ґут (Малинькый Ґут) тай Нодь Ґут (Великый Ґут). == Історія == [[Село]] первый раз ся споминать у [[1312]]. році.<ref>http://zamki-kreposti.com.ua/zakarpatskaya-oblast/zamok-gutivar-gut/</ref> [[Файл:ГУТ_-_ЦЕРКВА..jpg|альт=Реформаторська цирьков у с. Ґут, 1830&nbsp;р. |міні|Реформаторська цирьков у с. Ґут, 1830&nbsp;р.]] ===Ґутівар=== [[24. октобер|24. октовбра]] [[1466]]. року первый раз достовірно ся споминать [[замок]] '''Ґу́тівар''' ({{Lang-hu|Guti vár}}). Товды Иржібет, вдова Гуняді Яноша, даровала замок Ґутівар воякови Удварій Антолови на вічноє хоснованя, за вірну службу.<ref>http://zamki-kreposti.com.ua/zakarpatskaya-oblast/zamok-gutivar-gut/</ref> У [[1566]]. році [[Крымськоє ханство|Татары]] спалили село Ґут, и скорше всёго, знищили и Ґутівар, бо у май пӱзньых жрідлах, укріпліня ужек не споминать ся. На тот час замок а за ним и село одержали народну назву '''Кі́ш Му́нкач''' ({{Lang-hu|Kismunkács}}) то є '''Мало́є Мука́чово''' вадь '''Малы́й Му́нкач'''.<ref>http://zamki-kreposti.com.ua/zakarpatskaya-oblast/zamok-gutivar-gut/</ref>. Ищи изнамо ож на місті села Ґут, мадярськый дворянин на имня Ласлов котрый принимав участь у Крестовому походови мав туй своє опшаря.<ref>''Zubánics László. Guti körkép (Falumonográfia) – Ungvár-Budapest: Intermix Kiadó, 2000 – 93 p.''</ref>. У [[XVIII. стороча|XVIII]]. сторочови Андраш Валі пише ож и Малоє Ґутово, и Великоє Ґутово суть [[Село|села]] де живуть [[мадяре]]-калвіністы, у селах росте [[Пшеніця|зерно]], а жытелі села годни продавати свою продукцію у переділах 3 миль уд [[Мукачово|Мукачова]]. Май популарні фамілії: Гуняді, Берценьї, Бернеміса.<ref>http://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/ValyiFenyes-orszagleirasok-81A15/valyi-andras-magyar-orszagnak-leirasa-87F85/,%20https://www.arcanum.com/hu/online-kiadvanyok/ValyiFenyes-orszagleirasok-81A15/valyi-andras-magyar-orszagnak-leirasa-87F85/,%20http://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/ValyiFenyes-orszagleirasok-81A15/valyi-andras-magyar-orszagnak-leirasa-87F85/,%20https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/ValyiFenyes-orszagleirasok-81A15/valyi-andras-magyar-orszagnak-leirasa-87F85/</ref> == Архітектура == На території оборонного укріпліня ныні розмістили ся реформаторська цирьков, дітськый садик, школа, фотьбалноє поле и жилі хыжі. Камняна реформаторська цирьков была учинена у селі у [[1830]]. році на місті невеликої деривляної. У дворови пиля реформаторської церкви є памнятный знак єдносельчанам, убитых у [[Перша світова война|Перву світову войну]]. Такый памнятник є типічный, и даже традиційный про [[Берегівскый район|Берегӱвщину]]. В паркови напротив реформаторської церкви из [[2001]]. року стойить памнятник мадярському королёви Іштванови, у чисть приятя [[Мадяре|мадярами]] [[Хрістіанство|християнства]]. Скулптура короля Іштвана (Stephanus Rex) учинена из метала тай желіза. Поблизь из сив скулптуров находить ся памнятный знак у чисть містных селян, убитых пуд час [[Друга світова война|Другої світової войны]] и у ході сталінськых репресій. [[Файл:ГУТ_-_1_СВІТОВА.jpg|міні|Памнятный знак построєный у чисть єдносельчан, убитых у Перву світову войну.]] [[Файл:ГУТ_-_СТЕФАН.jpg|міні|Памнятник мадярському королёви Іштванови, 2001.&nbsp;року ]] === Археолоґія === У [[1957]]. році у выходнӱв части села найдено скарб [[Стрібро|штріберных]] імітацій тетрадрахм Філіпа ІІ Македонського тай келтські монеты. Скарб уіщав бӱлше сотни монет. За археолоґічными изслідованями, на території мочаря Серня пиля нынішнёго села жили [[келты]]. У южнӱв части и на окрайинах села, на сільськоґаздӱвськых зимлях, розміщена памнятка археолоґії&nbsp;— могылник ([[Куштановицка култура|куштановицька култура]]). На території села суть бывші оборонні укріпіня, які фіґурувуть у археолоґічных жрідлах ге «Ґутівар». Сліды валӱв и шансӱв суть при зтокови річк Серня и Чорна вода. == Обывательство == У [[Село|селі]] на [[2001]]. рӱк живе 1353 людий, из них подля языка:<ref>https://web.archive.org/web/20160305023607/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/Varvalagg.asp?ma=19A050501_02_021&ti=19A050501_02_021.+%D0%EE%E7%EF%EE%E4%B3%EB+%ED%E0%F1%E5%EB%E5%ED%ED%FF+%E7%E0+%F0%B3%E4%ED%EE%FE+%EC%EE%E2%EE%FE%2C+%C7%E0%EA%E0%F0%EF%E0%F2%F1%FC%EA%E0+%EE%E1%EB%E0%F1%F2%FC+%281%2C2%2C3%2C4%29&path=..%2FDatabase%2FCensus%2F05%2F01%2F01%2F&lang=1&xu=&yp=&nr=1&aggfile%281%29=021+%C1%C5%D0%C5%C3I%C2%D1%DC%CA%C8%C9+%D0%C0%C9%CE%CD&prevagg=NNN&mapname=&multilang=uk&aggdir1=</ref> {| class="standard" ! style="background-color:#CD9B9B" |Язык ! style="background-color:#CD9B9B" |Число людий ! style="background-color:#CD9B9B" |Процент |- |[[Мадярскый язык|мадярськый]] | align="right" |1296 | align="right" |95,79&nbsp;% |- |[[Україньскый язык|украйинськый]] | align="right" |51 | align="right" |3,77&nbsp;% |- |[[Російскый язык|руськый]] | align="right" |6 | align="right" |0,44&nbsp;% |} == Удкликованя == [[Катеґорія:Села Закарпатьской области]] [[Катеґорія:Населены пункты подля алфавиту]] [[Катеґорія:Населены пункты]] [[Катеґорія:Населены пункты Украины]] [[Катеґорія:Населены пункты Закарпатской области]] [[Катеґорія:Мадярьскі села на Украйині]] [[Катеґорія:Берегівскый район]] [[Катеґорія:Сторінки з неперевіреними перекладами]] sfqeegtf1oyz710pt4ykabj05z7vpqj Діскузія з хоснователём:LunaIsDaGoat 3 25641 176000 175947 2026-11-10T13:14:57Z LunaIsDaGoat 37355 /* Wikipedia is not a social network, final warning */ Відповідь 176000 wikitext text/x-wiki == Wikipedia is not a social network, final warning == You have already been issued a warning about improper use of Wikipedia user and user talk pages, so I have blanked this page to remove policy breaching content. I will notify you once again that Wikipedia is not a social networking site&nbsp;– while users are allowed to use their user pages and user talk pages to express themselves, they should do so in a way that contributes to Wikipedia or is tangential to such contributions. {{strong|This is not a place to advertise your projects, games, or any other content}}&nbsp;– you are expected to make meaningful edits to Wikipedia articles and {{strong|use your user and user talk pages accordingly, not as a personal webpage, a blog or a social network}}. You can read more on [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:What_Wikipedia_is_not#Wikipedia_is_not_a_blog,_Web_hosting_service,_social_networking_service,_or_memorial_site this English Wikipedia policy page: ''Wikipedia is not a blog, web hosting service, social networking service, or memorial site''] If you continue using Wikipedia as a social network or means of promotion, your account will be blocked. [[Хоснователь:Flipdot|Flipdot]] ([[Діскузія з хоснователём:Flipdot|діскусія]]) 14:48, 7 новембра 2026 (CET) :You can THROW THAT in the dumpster because YOU are leading smth to another wikipedia. [[Хоснователь:LunaIsDaGoat|LunaIsDaGoat]] ([[Діскузія з хоснователём:LunaIsDaGoat|діскусія]]) 14:14, 10 новембра 2026 (CET) 0vhyirjc25wmqvoy0gb2jd3lu9j21vx Ладоґа (озеро) 0 25657 176002 175998 2026-11-10T15:31:33Z Halajkovič 33393 /* */ 176002 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} '''Ла́дога''' ({{Lang-ru|Ладога}} {{IPA|[ˈɫadəɡə]}}, ''Ладожское озеро'' {{IPA|[ˈɫadəʂskəje ˈozʲɪrə]}}, {{Lang-orv|Ладога, Нево}}, {{Lang-fi|Laatokka, Nevajärvi}}, {{Lang-sv|Ladoga}}, [[Карельськый язык|карел.]] ''Luadogu'', [[Вепськый язык|вепс.]] ''Ladog'') — прісноводноє [[озеро]] на [[северозапад|северо-западови]] [[Росія|Росії]], майвеликоє озеро [[Европа|Европы]]. == Етимолоґія == Поведіня назвы «Ладога» до кӱнця не є доведено. По майшыренӱв гіпотезі, оно иде уд [[Балтіцьке море|прибалтійсько]]-[[Фіньскый язык|фінської]] назвы рікы [[Ладожка|Ладожкы]] — ''Alode-jogi'', котру товмачать ге «нижня ріка». Друга верзія веде поведіня назвы уд фінського слова ''aalto'' — «''габа''».<ref>https://djvu.online/file/jZ6VbkSXRObnG</ref><ref>https://rulb.org/en/archive/2-26-2021-june/bilingvizm-kak-tipichnoe-iavlenie-v-toponimii-russkogo-severa</ref> == Ґеоґрафія == Ладога лежить у [[Републіка Карелія|Републіці Карелія]] и [[Ленінґрадська область|Ленінґрадської области]]. Ёго площадь становить дас 18 135 км², объем воды — коло 908 км³. Серидня глубина є 51 м, максимална глубина 230 м. Майглубокі воды суть у севернӱв части озера, товды кой южна часть значно май мілка. Довгота берегової лінії є 1570 км.<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1470160X02000493</ref> Северні берегы основно скалисті, порізані заливами и невеликыми островами, южні — май низкі и склесті. У севернӱв части суть многочислені островы, майвеликі из якых — Рієккалансарі, Мантсінсаарі и Валаам. Обща площадь островӱв изкладать ~460 км².<ref>https://wldb.ilec.or.jp/Display/html/3499</ref> У Ладогу падуть десяткы рік. Из них майвеликі Свірь, Волхов, Вуокса и Сясь. Из южної части озера утікать ріка [[Нева]], што несе воду у [[Фінськый залив]] [[Балтіцьке море|Балтійського моря]]. Водозборный басейн Ладогы обсягать обшырні території северо-запада [[Росія|Росії]] и часть [[Фіньско|Фінландії]].<ref>https://www.mdpi.com/2072-4292/14/3/659</ref> == Флора и фауна == == Удкликованя == q3fvb0ck983m0szf7feimk534r8san0 176003 176002 2026-11-10T15:35:52Z Halajkovič 33393 /* */ 176003 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} [[File:La2-demis-ladoga.png|thumb|Ладога]] '''Ла́дога''' ({{Lang-ru|Ладога}} {{IPA|[ˈɫadəɡə]}}, ''Ладожское озеро'' {{IPA|[ˈɫadəʂskəje ˈozʲɪrə]}}, {{Lang-orv|Ладога, Нево}}, {{Lang-fi|Laatokka, Nevajärvi}}, {{Lang-sv|Ladoga}}, [[Карельськый язык|карел.]] ''Luadogu'', [[Вепськый язык|вепс.]] ''Ladog'') — прісноводноє [[озеро]] на [[северозапад|северо-западови]] [[Росія|Росії]], майвеликоє озеро [[Европа|Европы]]. == Етимолоґія == Поведіня назвы «Ладога» до кӱнця не є доведено. По майшыренӱв гіпотезі, оно иде уд [[Балтіцьке море|прибалтійсько]]-[[Фіньскый язык|фінської]] назвы рікы [[Ладожка|Ладожкы]] — ''Alode-jogi'', котру товмачать ге «нижня ріка». Друга верзія веде поведіня назвы уд фінського слова ''aalto'' — «''габа''».<ref>https://djvu.online/file/jZ6VbkSXRObnG</ref><ref>https://rulb.org/en/archive/2-26-2021-june/bilingvizm-kak-tipichnoe-iavlenie-v-toponimii-russkogo-severa</ref> == Ґеоґрафія == Ладога лежить у [[Републіка Карелія|Републіці Карелія]] и [[Ленінґрадська область|Ленінґрадської области]]. Ёго площадь становить дас 18 135 км², объем воды — коло 908 км³. Серидня глубина є 51 м, максимална глубина 230 м. Майглубокі воды суть у севернӱв части озера, товды кой южна часть значно май мілка. Довгота берегової лінії є 1570 км.<ref>https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1470160X02000493</ref> Северні берегы основно скалисті, порізані заливами и невеликыми островами, южні — май низкі и склесті. У севернӱв части суть многочислені островы, майвеликі из якых — Рієккалансарі, Мантсінсаарі и Валаам. Обща площадь островӱв изкладать ~460 км².<ref>https://wldb.ilec.or.jp/Display/html/3499</ref> У Ладогу падуть десяткы рік. Из них майвеликі Свірь, Волхов, Вуокса и Сясь. Из южної части озера утікать ріка [[Нева]], што несе воду у [[Фінськый залив]] [[Балтіцьке море|Балтійського моря]]. Водозборный басейн Ладогы обсягать обшырні території северо-запада [[Росія|Росії]] и часть [[Фіньско|Фінландії]].<ref>https://www.mdpi.com/2072-4292/14/3/659</ref> == Флора и фауна == == Удкликованя == tmkkkctkkurgzrh9nx7lt860u4qsps7 176004 176003 2026-11-10T16:29:34Z Halajkovič 33393 +корекція жрїдел 176004 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} [[File:La2-demis-ladoga.png|thumb|Ладога]] '''Ла́дога''' ({{Lang-ru|Ладога}} {{IPA|[ˈɫadəɡə]}}, ''Ладожское озеро'' {{IPA|[ˈɫadəʂskəje ˈozʲɪrə]}}, {{Lang-orv|Ладога, Нево}}, {{Lang-fi|Laatokka, Nevajärvi}}, {{Lang-sv|Ladoga}}, [[Карельськый язык|карел.]] ''Luadogu'', [[Вепськый язык|вепс.]] ''Ladog'') — прісноводноє [[озеро]] на [[северозапад|северо-западови]] [[Росія|Росії]], майвеликоє озеро [[Европа|Европы]].<ref name="ilec">{{cite web |url=https://wldb.ilec.or.jp/Display/html/3499 |title=Lake Ladoga |website=World Lake Database |publisher=International Lake Environment Committee Foundation (ILEC) |language=en}}</ref> == Етимолоґія == Поведіня назвы «Ладога» до кӱнця не є доведено. По майшыренӱв гіпотезі, оно иде уд [[Балтіцьке море|прибалтійсько]]-[[Фіньскый язык|фінської]] назвы рікы [[Ладожка|Ладожкы]] — ''Alode-jogi'', котру товмачать ге «нижня ріка». Друга верзія веде поведіня назвы уд фінського слова ''aalto'' — «''габа''».<ref>{{cite book |last=Джаксон |first=Т. Н. |title=Austr í Görðum: Древнерусские топонимы в древнескандинавских источниках |url=https://djvu.online/file/jZ6VbkSXRObnG |year=2001 |publisher=Языки славянской культуры |location=Москва |isbn=5-94457-022-9 |language=ru}}</ref><ref>{{cite journal |last=Mikhailova |first=L. V. |title=Bilingualism is as the typical phenomenon in toponymy of Russian North |url=https://rulb.org/en/archive/2-26-2021-june/bilingvizm-kak-tipichnoe-iavlenie-v-toponimii-russkogo-severa |journal=Russian Linguistic Bulletin |year=2021 |issue=2 (26) |doi=10.18454/RULB.2021.26.2.33 |language=en}}</ref> == Ґеоґрафія == Ладога лежить у [[Републіка Карелія|Републіці Карелія]] и [[Ленінґрадська область|Ленінґрадської области]]. Ёго площадь становить дас 18 135 км², объем воды — коло 908 км³. Серидня глубина є 51 м, максимална глубина 230 м. Майглубокі воды суть у севернӱв части озера, товды кой южна часть значно май мілка. Довгота берегової лінії є 1570 км.<ref name="ilec" /> Северні берегы основно скалисті, порізані заливами и невеликыми островами, южні — май низкі и склесті. У севернӱв части суть многочислені островы, майвеликі из якых — Рієккалансарі, Мантсінсаарі и Валаам. Обща площадь островӱв изкладать ~460 км².<ref name="ilec" /> У Ладогу падуть десяткы рік. Из них майвеликі Свірь, Волхов, Вуокса и Сясь. Из южної части озера утікать ріка [[Нева]], што несе воду у [[Фінськый залив]] [[Балтіцьке море|Балтійського моря]]. Водозборный басейн Ладогы обсягать обшырні території северо-запада [[Росія|Росії]] и часть [[Фіньско|Фінландії]].<ref>{{cite journal |last1=Kostianoy |first1=A. G. |last2=Lebedev |first2=S. A. |last3=Kostianaia |first3=E. A. |last4=Prokofiev |first4=Y. A. |title=Interannual Variability of Water Level in Two Largest Lakes of Europe |url=https://www.mdpi.com/2072-4292/14/3/659 |journal=Remote Sensing |year=2022 |volume=14 |issue=3 |pages=659 |doi=10.3390/rs14030659 |language=en}}</ref> == Флора и фауна == == Удкликованя == {{reflist}} 97hf8ysvz9wut5w2x58k9muqg8133tr 176005 176004 2026-11-10T18:31:46Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Ладога (озеро)]] на [[Ладоґа (озеро)]] 176004 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} [[File:La2-demis-ladoga.png|thumb|Ладога]] '''Ла́дога''' ({{Lang-ru|Ладога}} {{IPA|[ˈɫadəɡə]}}, ''Ладожское озеро'' {{IPA|[ˈɫadəʂskəje ˈozʲɪrə]}}, {{Lang-orv|Ладога, Нево}}, {{Lang-fi|Laatokka, Nevajärvi}}, {{Lang-sv|Ladoga}}, [[Карельськый язык|карел.]] ''Luadogu'', [[Вепськый язык|вепс.]] ''Ladog'') — прісноводноє [[озеро]] на [[северозапад|северо-западови]] [[Росія|Росії]], майвеликоє озеро [[Европа|Европы]].<ref name="ilec">{{cite web |url=https://wldb.ilec.or.jp/Display/html/3499 |title=Lake Ladoga |website=World Lake Database |publisher=International Lake Environment Committee Foundation (ILEC) |language=en}}</ref> == Етимолоґія == Поведіня назвы «Ладога» до кӱнця не є доведено. По майшыренӱв гіпотезі, оно иде уд [[Балтіцьке море|прибалтійсько]]-[[Фіньскый язык|фінської]] назвы рікы [[Ладожка|Ладожкы]] — ''Alode-jogi'', котру товмачать ге «нижня ріка». Друга верзія веде поведіня назвы уд фінського слова ''aalto'' — «''габа''».<ref>{{cite book |last=Джаксон |first=Т. Н. |title=Austr í Görðum: Древнерусские топонимы в древнескандинавских источниках |url=https://djvu.online/file/jZ6VbkSXRObnG |year=2001 |publisher=Языки славянской культуры |location=Москва |isbn=5-94457-022-9 |language=ru}}</ref><ref>{{cite journal |last=Mikhailova |first=L. V. |title=Bilingualism is as the typical phenomenon in toponymy of Russian North |url=https://rulb.org/en/archive/2-26-2021-june/bilingvizm-kak-tipichnoe-iavlenie-v-toponimii-russkogo-severa |journal=Russian Linguistic Bulletin |year=2021 |issue=2 (26) |doi=10.18454/RULB.2021.26.2.33 |language=en}}</ref> == Ґеоґрафія == Ладога лежить у [[Републіка Карелія|Републіці Карелія]] и [[Ленінґрадська область|Ленінґрадської области]]. Ёго площадь становить дас 18 135 км², объем воды — коло 908 км³. Серидня глубина є 51 м, максимална глубина 230 м. Майглубокі воды суть у севернӱв части озера, товды кой южна часть значно май мілка. Довгота берегової лінії є 1570 км.<ref name="ilec" /> Северні берегы основно скалисті, порізані заливами и невеликыми островами, южні — май низкі и склесті. У севернӱв части суть многочислені островы, майвеликі из якых — Рієккалансарі, Мантсінсаарі и Валаам. Обща площадь островӱв изкладать ~460 км².<ref name="ilec" /> У Ладогу падуть десяткы рік. Из них майвеликі Свірь, Волхов, Вуокса и Сясь. Из южної части озера утікать ріка [[Нева]], што несе воду у [[Фінськый залив]] [[Балтіцьке море|Балтійського моря]]. Водозборный басейн Ладогы обсягать обшырні території северо-запада [[Росія|Росії]] и часть [[Фіньско|Фінландії]].<ref>{{cite journal |last1=Kostianoy |first1=A. G. |last2=Lebedev |first2=S. A. |last3=Kostianaia |first3=E. A. |last4=Prokofiev |first4=Y. A. |title=Interannual Variability of Water Level in Two Largest Lakes of Europe |url=https://www.mdpi.com/2072-4292/14/3/659 |journal=Remote Sensing |year=2022 |volume=14 |issue=3 |pages=659 |doi=10.3390/rs14030659 |language=en}}</ref> == Флора и фауна == == Удкликованя == {{reflist}} 97hf8ysvz9wut5w2x58k9muqg8133tr 176007 176005 2026-11-10T18:32:36Z Rue323 31002 176007 wikitext text/x-wiki {{В розробку}} [[File:La2-demis-ladoga.png|thumb|Ладоюа]] '''Ла́доґа''' ({{Lang-ru|Ладога}} {{IPA|[ˈɫadəɡə]}}, ''Ладожское озеро'' {{IPA|[ˈɫadəʂskəje ˈozʲɪrə]}}, {{Lang-orv|Ладога, Нево}}, {{Lang-fi|Laatokka, Nevajärvi}}, {{Lang-sv|Ladoga}}, [[Карельськый язык|карел.]] ''Luadogu'', [[Вепськый язык|вепс.]] ''Ladog'') — прісноводноє [[озеро]] на [[северозапад|северо-западови]] [[Росія|Росії]], майвеликоє озеро [[Европа|Европы]].<ref name="ilec">{{cite web |url=https://wldb.ilec.or.jp/Display/html/3499 |title=Lake Ladoga |website=World Lake Database |publisher=International Lake Environment Committee Foundation (ILEC) |language=en}}</ref> == Етимолоґія == Поведіня назвы «Ладоґа» до кӱнця не є доведено. По майшыренӱв гіпотезі, оно иде уд [[Балтіцьке море|прибалтійсько]]-[[Фіньскый язык|фінської]] назвы рікы [[Ладожка|Ладожкы]] — ''Alode-jogi'', котру товмачать ге «нижня ріка». Друга верзія веде поведіня назвы уд фінського слова ''aalto'' — «''габа''».<ref>{{cite book |last=Джаксон |first=Т. Н. |title=Austr í Görðum: Древнерусские топонимы в древнескандинавских источниках |url=https://djvu.online/file/jZ6VbkSXRObnG |year=2001 |publisher=Языки славянской культуры |location=Москва |isbn=5-94457-022-9 |language=ru}}</ref><ref>{{cite journal |last=Mikhailova |first=L. V. |title=Bilingualism is as the typical phenomenon in toponymy of Russian North |url=https://rulb.org/en/archive/2-26-2021-june/bilingvizm-kak-tipichnoe-iavlenie-v-toponimii-russkogo-severa |journal=Russian Linguistic Bulletin |year=2021 |issue=2 (26) |doi=10.18454/RULB.2021.26.2.33 |language=en}}</ref> == Ґеоґрафія == Ладоґа лежить у [[Републіка Карелія|Републіці Карелія]] и [[Ленінґрадська область|Ленінґрадської области]]. Ёго площадь становить дас 18 135 км², объем воды — коло 908 км³. Серидня глубина є 51 м, максимална глубина 230 м. Майглубокі воды суть у севернӱв части озера, товды кой южна часть значно май мілка. Довгота берегової лінії є 1570 км.<ref name="ilec" /> Северні берегы основно скалисті, порізані заливами и невеликыми островами, южні — май низкі и склесті. У севернӱв части суть многочислені островы, майвеликі из якых — Рієккалансарі, Мантсінсаарі и Валаам. Обща площадь островӱв изкладать ~460 км².<ref name="ilec" /> У Ладоґу падуть десяткы рік. Из них майвеликі Свірь, Волхов, Вуокса и Сясь. Из южної части озера утікать ріка [[Нева]], што несе воду у [[Фінськый залив]] [[Балтіцьке море|Балтійського моря]]. Водозборный басейн Ладогы обсягать обшырні території северо-запада [[Росія|Росії]] и часть [[Фіньско|Фінландії]].<ref>{{cite journal |last1=Kostianoy |first1=A. G. |last2=Lebedev |first2=S. A. |last3=Kostianaia |first3=E. A. |last4=Prokofiev |first4=Y. A. |title=Interannual Variability of Water Level in Two Largest Lakes of Europe |url=https://www.mdpi.com/2072-4292/14/3/659 |journal=Remote Sensing |year=2022 |volume=14 |issue=3 |pages=659 |doi=10.3390/rs14030659 |language=en}}</ref> == Флора и фауна == == Удкликованя == {{reflist}} akiadl6ruqwoh909ob71c2qa37ouy4l Ладога (озеро) 0 25658 176006 2026-11-10T18:31:46Z Rue323 31002 Rue323 переменовав сторінку [[Ладога (озеро)]] на [[Ладоґа (озеро)]] 176006 wikitext text/x-wiki #ПЕРЕНАПРАВЛЕННЯ [[Ладоґа (озеро)]] sr02m8jwur9xgae5k6uvu2xl55j3rtu Пряшовськый край 0 25659 176008 2026-11-10T21:21:50Z Halajkovič 33393 Напрямлїня на [[Пряшівскый край]] 176008 wikitext text/x-wiki #redirect [[Пряшівскый край]] g8yr7jt10ozgnbhhbvfa79u06cp519j