Бикипиэдьийэ sahwiki https://sah.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D2%AF%D1%80%D2%AF%D0%BD_%D1%81%D0%B8%D1%80%D1%8D%D0%B9 MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter Миэдьийэ Аналлаах Ырытыы Кыттааччы Кыттааччы ырытыыта Бикипиэдьийэ Бикипиэдьийэ ырытыыта Билэ Билэ ырытыыта MediaWiki MediaWiki-ни ырытыы Халыып Халыыбы ырытыы Көмө Көмөнү ырытыы Категория Категорияны ырытыы TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 984 429692 402694 2026-07-05T06:43:33Z InternetArchiveBot 20075 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 429692 wikitext text/x-wiki Профессор [[Томскай, Григорий Васильевич|Григорий В. Томскай]] 1988 сыллаахха айбыт оонньуута. Саха сиригэр түргэнник биһирэммитэ, атын дойдуларга биллэн эрэр 2500 версиялаах ЖИПТО (JIPTO – Jeux Intellectuels de Poursuite de Tomski) диэн ааттаах оонньуу базовай, төрүт версията буолар. == Сүрүн өйдөбүл == == JIPTO ассоциация == Г.В. Томскай Париж куоракка 1993 сыллаахха Жипто норуоттар икки ардыларынаа5ы федерациятын (ФИДЖИП - FIDJIP - Federation Internationale du Systeme JIP) тэрийбитэ. == Сигэ == [http://jipto.blogspot.com/ ЕВРОТАЛАНТ-ФИДЖИП] [http://www.jipto.ru/ Мир ЖИПТО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303052930/http://www.jipto.ru/ |date=2007-03-03 }} [http://www.jipto.com/ Monde du JIPTO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070224084632/http://www.jipto.com/ |date=2007-02-24 }} [[Category:Оонньуулар]] eaoluv5a1gamlcqckyxc9hekcmzmiqg 0 11504 429687 391183 2026-07-04T19:54:05Z WordsdontKamizi 29249 /* 80 сыллар */ 429687 wikitext text/x-wiki [[Билэ:Michael Jackson 1984.jpg|thumb|Майкл Джексон (1984)]] '''Майкл Джозеф Джексон''' ({{lang-en|Michael Joseph Jackson}}; [[1958]]–[[2009]]) — аан дойду аатырбыт ырыаһыттарыттан биирдэстэрэ, АХШ артыыһа. Аан дойду [[поп]] музыкатыгар элбэх саҥа хайысхалары киллэрбит киһиннэн биллэр. ''[[Thriller]]'' диэн альбома 13 төгүлүн лауреат аатын ылбыт уонна Гиннес рекортарын кинигэтигэр киирэр<ref>[https://2playmusic.net/collections/128-luchshie-pesni-majkla-dzheksona/ Бастыҥ ырыалар Майкла Джексона]</ref>. == Кылгас биографията == Атырдьах ыйын 29 1958 сыллаахха төрөөбүт ([[АХШ]], [[Индиана]], [[Гэри]]), өлбүт күнэ бэс ыйын 25 күнэ 2009 сылга ([[Лос-Анджелес]], [[АХШ]]). Сэттис оҕонон төрөөбүт. Аан бастаан ырыаһыт быһыытынан 11 сааһыгар биллибит. == 80 сыллар == 1982 сыллаахха Майкл Джексон "Thriller" диэн альбомун таһаарбыта, ол аан дойду устуоруйатыгар саамай атыыланаар альбом буолбута. <ref>{{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/70133-best-selling-album|title=Best-selling album|publisher=Guinness World Records|accessdate=2026-07-04}}</ref> 1983 сыллаахха кини аатырбыт "ый хаамыытын" (Moonwalk) үҥкүүтүн аан бастаан көрдөрбүтэ.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Motown_25:_Yesterday,_Today,_Forever|title=Motown 25: Yesterday, Today, Forever|publisher=Wikipedia|accessdate=2026-07-04}}</ref>. 1987 сыллаахха "Bad" диэн ситиһиилээх альбому таһаарбыта уонна аан дойду устууруйатыгар улахан концертнай тур үлэтин саҕалаабыта. == 90 сыллар == == Эмискэ [[өлүү]]тэ == 2009 сыллаахха бэс ыйын 25 күнүгэр [[Лос-Анджелес]] [[куорат]]тан ([[АХШ]]) Майкл Джексон өлбүт диэн сонун кэлэр. Ити сонун аан дойдуга баара суоҕа 2 чаас иһинэн тарҕанар. Сүрэҕэ тохтообут диэн биллэрэллэр. [[Барбитураттар]]тан өлбүтэ. == Дискографията == * ''Got to Be There'' (1972) * ''Ben'' (1972) * ''Music & Me'' (1973) * ''Forever, Michael'' (1975) * ''Off the Wall'' (1979) * ''Thriller'' (1982) * ''Bad'' (1987) * ''Dangerous'' (1991) * ''HIStory'' (1995) * ''Invincible'' (2001) == Быһаарыылар == {{быһаарыылар}} {{Bio-stub}} {{Song-stub}} [[Категория:Дьон алпаабытынан]] [[Категория:Ырыаһыттар]] [[Категория:1958 сыллаахха төрөөбүттэр]] [[Категория:2009 сыллаахха өлбүттэр]] jfgdwwrfb1x3enev5o3h4b8e6y4uwyz 429688 429687 2026-07-04T19:59:23Z WordsdontKamizi 29249 /* 80 сыллар */ 429688 wikitext text/x-wiki [[Билэ:Michael Jackson 1984.jpg|thumb|Майкл Джексон (1984)]] '''Майкл Джозеф Джексон''' ({{lang-en|Michael Joseph Jackson}}; [[1958]]–[[2009]]) — аан дойду аатырбыт ырыаһыттарыттан биирдэстэрэ, АХШ артыыһа. Аан дойду [[поп]] музыкатыгар элбэх саҥа хайысхалары киллэрбит киһиннэн биллэр. ''[[Thriller]]'' диэн альбома 13 төгүлүн лауреат аатын ылбыт уонна Гиннес рекортарын кинигэтигэр киирэр<ref>[https://2playmusic.net/collections/128-luchshie-pesni-majkla-dzheksona/ Бастыҥ ырыалар Майкла Джексона]</ref>. == Кылгас биографията == Атырдьах ыйын 29 1958 сыллаахха төрөөбүт ([[АХШ]], [[Индиана]], [[Гэри]]), өлбүт күнэ бэс ыйын 25 күнэ 2009 сылга ([[Лос-Анджелес]], [[АХШ]]). Сэттис оҕонон төрөөбүт. Аан бастаан ырыаһыт быһыытынан 11 сааһыгар биллибит. == 80 сыллар == 1982 сыллаахха Майкл Джексон "Thriller" диэн альбомун таһаарбыта, ол аан дойду устуоруйатыгар саамай атыыланаар альбом буолбута. <ref>{{cite web|url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/70133-best-selling-album|title=Best-selling album|publisher=Guinness World Records|accessdate=2026-07-04}}</ref> 1983 сыллаахха кини аатырбыт "ый хаамыытын" (Moonwalk) үҥкүүтүн аан бастаан көрдөрбүтэ.<ref>{{cite web|url=https://www.smoothradio.com/artists/michael-jackson/first-moonwalk-motown-video-1983/|title=The moment Michael Jackson did his first moonwalk on TV and changed music history forever|publisher=Smooth Radio|accessdate=2026-07-04}}</ref> 1987 сыллаахха "Bad" диэн ситиһиилээх альбому таһаарбыта уонна аан дойду устууруйатыгар улахан концертнай тур үлэтин саҕалаабыта. == 90 сыллар == == Эмискэ [[өлүү]]тэ == 2009 сыллаахха бэс ыйын 25 күнүгэр [[Лос-Анджелес]] [[куорат]]тан ([[АХШ]]) Майкл Джексон өлбүт диэн сонун кэлэр. Ити сонун аан дойдуга баара суоҕа 2 чаас иһинэн тарҕанар. Сүрэҕэ тохтообут диэн биллэрэллэр. [[Барбитураттар]]тан өлбүтэ. == Дискографията == * ''Got to Be There'' (1972) * ''Ben'' (1972) * ''Music & Me'' (1973) * ''Forever, Michael'' (1975) * ''Off the Wall'' (1979) * ''Thriller'' (1982) * ''Bad'' (1987) * ''Dangerous'' (1991) * ''HIStory'' (1995) * ''Invincible'' (2001) == Быһаарыылар == {{быһаарыылар}} {{Bio-stub}} {{Song-stub}} [[Категория:Дьон алпаабытынан]] [[Категория:Ырыаһыттар]] [[Категория:1958 сыллаахха төрөөбүттэр]] [[Категория:2009 сыллаахха өлбүттэр]] mm15ld42tya0nti77nz7l7a59costds 0 13405 429691 351622 2026-07-05T06:17:03Z InternetArchiveBot 20075 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 429691 wikitext text/x-wiki [[Ойуу:ВиртуозыЯкутии.jpg|300px|thumb|right|Саха сирин виртуозтара]] '''Саха сирин виртуозтара''' (Виртуозы Якутии) — инструментальнай классическай музыканы оонньуур ансаамбль. 1994 с. [[Дьокуускай]]га тэриллибит. 2002 с. бастакы компакт-диискэтин таһаарбыт. 2005 с. Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай ансаамбылын аатын ылбыт. 15 сыллаах үбүлүөйүн бэлиэтээн 2009 сылга Арассыыйа 40 куораттарынан турне оҥоро сылдьар. Билигин кини састаабыгар 14-тэн 23-гэр дылы саастаах эдэр музыкааннар киирэллэр. Салайааччылара СӨ үтүөлээх артыыската, профессор Лариса Габышева уонна СӨ искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ, профессор Станислав Афанасенко, концертмейстер — аан дойду куонкурустарын дипломаана Надежда Петрова. Репертуардара Бах, Паганини, Чайковскай, Вивальди, Римскэй-Корсаков, Штраус уонна да атын аатырбыт композитордар айымньыларыттан турар. == Туһаныллыбыт сирдэрэ == * [http://www.nta-nn.ru/news/item/?ID=160666 НТА «Приволжье» биллэриитэ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111221132305/http://www.nta-nn.ru/news/item/?ID=160666 |date=2011-12-21 }} [[Категория:Музыка]] amx93fmsnlflgg5mi9enctuq5t4l8o5 0 36053 429690 330057 2026-07-05T04:38:12Z InternetArchiveBot 20075 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 429690 wikitext text/x-wiki '''Манчаары''' ({{Халыып:Lang-la|Acorus cálamus}}, нууччалыы Аир обыкнове́нный, эбэтэр Аир боло́тный) — Манчаарылар уустарыгар киирэр уу ааттыгар, ууга, бадарааҥҥа үүнэр элбэх сыллаах от [[Көрүҥ (биология)|көрүҥэ]]<ref>[http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Acorus Род ''Acorus'' в базе данных Index Nominum Genericorum (ING)]{{Халыып:Ref-en}}(англ.) <span> </span>(Проверено 18&nbsp;мая&nbsp;2009)</ref>. [[Соҕуруулуу-илин Азия|Соҕуруулуу-Илин Азияҕа]], [[Европа|Европаҕа]], [[Хоту Америка|Хотугу Америкаҕа]], [[Арассыыйа]]ҕа Европа өттүгэр, Сибиир уонна Уһук Илин соҕуруу өттүлэригэр үүнэр. Саха сирин киин уонна соҕуруу улуустарыгар үрэх, күөл кытыытыгар, сииктээх бадарааннаах сиргэ үүнэр. Эмтээх үүнээйи быһыытынан уонна аска тума быһыытынан туттуллар. == Биология өттүнэн ойуулааһын == Көнөтүк турар, салаата суох, үс кырыылаах умнастаах [[:ru:Многолетние_растения|элбэх сыллаах от]]  Арассыыйа европатааҕы өттүгэр уһуна  50-тан 120 см диэри буолар эбит<ref name="Губанов">{{Халыып:Кинигэ|автор = Губанов, И. А., Новиков, В. С., Тихомиров, В. Н.|заглавие = Определитель высших растений средней полосы европейской части СССР: Пособие для учителей|ссылка = |место = М.|издательство = Просвещение|год = 1981|страницы = 82|страниц = 237|isbn = }}</ref><ref name="ЛО">{{Халыып:Кинигэ|заглавие = Иллюстрированный определитель растений Ленинградской области|ссылка = |ответственный = Под ред. А. Л. Буданцева и Г. П. Яковлева|место = М.|издательство = Т-во науч. изд. КМК|год = 2006|страницы = 737—739|страниц = 799|isbn = 5-87317-260-9|тираж = 700}}</ref><ref name="ЭДСР">[http://flower.onego.ru/voda/acorus.html Аир обыкновенный в Энциклопедии декоративных садовых растений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090420200525/http://flower.onego.ru/voda/acorus.html |date=2009-04-20 }} <span> </span>(Проверено 18&nbsp;мая&nbsp;2009)</ref> . Төрүт силиһэ модьу, ньолбуһах цилиндр көрүҥнээх, губкатыҥы, туора үүнэр, эрийэ-буруйа, сыыллан тарҕанар, модьута 3 см тиийэр, уһуна 1,5 м диэри, тас өттө хоҥордуҥу эбэтэр күөхтүҥү араҕас, ис өттө кыһыллыҥы маҥан. Алын өттүгэр элбэх быатыҥы 50 см диэри тиийэр силистэрдээх. Төрүт силиһэ сир үөһээ араҥатыгар баар буолар, ардыгар 10 см диэри дириҥҥэ киирэр. Төрүт силиһэ аһытар аһыы амтаннаах; күүстээх сыттаах. == Химическэй тутула == Манчаары сүрүн силиһигэр 5 % кэриҥэ эфир арыылаах, ол иһигэр хас да сесквитерпен киирэр — азарон, β-каламен (10 %), каламенон, каламендиол, изокаламендиол, сесквитерпеновай спирт каламеол, ону таһынан D-камфен (7 %), D-камфора (8,7 %), борнеол (3 %), эвгенол, метилэвгенол, кариофиллен, элемен, куркумен, проазулен, акорон, изоакорон, аколамон, каларен, неокарон, уксуснай уонна валериановай кислоталар, фитонцидтар уонна атын эттиктэр киирэллэр. Эфир арыыларын өлүүтэ диплоид үүнээйилэргэ ортотунан 2,2 %, триплоид — 3,1 %, тетраплоид — 6,8 % буолар<ref name="Турова">{{Халыып:Кинигэ|автор = Турова, А. Д., Сапожникова, Э. Н.|заглавие = Лекарственные растения СССР и их применение|ссылка = |издание = 4-е изд., стереотип|место = М.|издательство = Медицина|год = 1984|страницы = 179—181|страниц = 304|тираж = 100 000}}</ref><ref name="Муравьёва">{{Халыып:Кинигэ|автор = Муравьёва, А. Д., Самылина, И. А., Яковлев, Г. П.|заглавие = Фармакогнозия: Учебник|ссылка = |издание = 4-е изд., перераб. и доп|место = М.|издательство = Медицина|год = 2002|страницы = 244—246|страниц = 656|isbn = 5-225-04417-9}}</ref>. == Эмкэ туттуу == Үүнээйи силиһин илиинэн бигээн ылан хомуйуллар. Сонно тута ууга сайҕаан, бысталаан, суонун хайытан куурдуллар. Салгыннаах күлүк сиргэ хатарыллар. Хаппыт силиһи аһыыр баҕаны көбүтэргэ, куртах оһоҕос үлэтин тупсарарга туһаныллар. Биир улахан ньуоска кырбаммыт силиһи биир ыстакаан ууга 10-15 мүнүүтэ мөлтөх уокка оргутан, күҥҥэ 3-4 аһыах иннинэ иһиллэр. 2 нэдиэлэҕэ диэри иһэри сүбэлииллэр. Ангина, ларингит ыарыытыгар, айах куһаҕан сыттаныытыгар сайҕаныахха сөп. Уһуннук арыгылаабыт киһи чэй оҥостон иһэ сырыттаҕына умнугана, иҥиирэ тардара ааһар, быар, бүөр, хабах, таал үлэтэ тупсар. Оттон табахсыт киһи силиһи ыстаан табаҕын быраҕыан сөп.<ref>Андросова Н.П., Черемкин Н.А. 2017 сыллааҕы халандаар</ref> == Быһаарыылар == {{Халыып:Быһаарыылар|2}} [[Категория:Эмтээх үүнэйилэр]] [[Категория:Саха сирин үүнээйилэрэ]] cncmuryin18wk90kd6h7cbf1zuk9hi1 0 45444 429693 357643 2026-07-05T07:04:37Z InternetArchiveBot 20075 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 429693 wikitext text/x-wiki Ташкент башнята '''Ташкеннааҕы телебашня''' - телевизионнай уонна радиовещательнай башня, [[Ташкент]] Юнусабад оройуонугар, метро "Бодомзор" диэн станциятыттан чугас турар. Үрдүгэ - 375 миэтирэ. Кини, [[Киин Азия]], сылдьарга аһаҕас смотровой площадкалаах саамай үрдүк уонна 420 миэтэрэ үрдүктээх Экибастузтааҕы ГРЭС буруотун турбатын кэнниттэн Киин Азияҕа иккис үрдүк тутуу буолар. Маҥнай, телебашня бырайыага Багдадка анаан, куонкурус түмүгүнэн Керим Касем көрдөһүүтүнэн оҥоһуллубута. Ол эрээри, Иракка байыаннай переворот буолбутунан сибээстээн, башня тутуллубакка хаалбыта. Олоххо киирбэккэ хаалбыт бырайыагы, [[Шараф Рашидов]] өйөөбүтэ. Ташкеҥҥа телебашня туруохтаах миэстэтин көрдөөн саҕалаабыттара. Телебашня, 1978 с.саҕаланан, 6 сыл устата тутуллубута. 1985 с. тохсунньу 15 күнүгэр үлэҕэ киллэриллибитэ. * Бырайыак ааптардара - Ю.П.Семашко уонна Н.Г.Терзиев-Царуков. * Конструктордар - Е.П.Морозов уонна М.Д.Мушеев. * Телебашня үрдүгэ - 375 м. * Фундаменын үрдүгэ 11 м. * Муора таһымыттан үрдүгэ - 480 м. * Уопсай ыйааһына 6000 тоннаттан тахса. * Тутуу объёма 55500 кубическай миэтэрэ. Телебашня ыстаалтан оҥоһуллубут. Хас биирдиитэ 93 м.үрдүктээх үс коническай атахха өйөнөр. Эргийэ турар, кыһыл(104 м.үрдүккэ) уонна күөх(98 м.үрдүккэ) турар икки саалалаах ресторааннаах. Төгүрүк смоторовой площадкатын үрдүгэ 94 м. Үс скоростной, Thyssen Krupp концерҥҥа оҥоһуллубут лииптэрдээх. Телебашня сигнала Ташкеҥҥа уонна Ташкент уобалаһыгар бүтүннүү, [[Сырдарья]] уобалаһыгар уонна [[Казахстан]] соҕуруу оройуоннарыгар сорох сирдэригэр эрэ тиийэр. Телебашня элбэх министиэристибэлэр уонна биэдэмистибэлэр, коммерческай тэрилтэлэр сибээстэһэллэригэр туттуллар. Киниэхэ Узбек гидрометрологическай киинин үөһээттэн кэтээн көрөр комплекснай станцията туруоруллубут. 1986 с.от ыйын 19 күнүгэр, телебашня туттарыгар, В.В.Лобанкин хамандыырдаах, иһигэр"Узбекфильм" киностудия съемочнай группалаах, Ми-8 бөртөлүөт иҥнибит. Вертолёт Анхор канал аттыгар сууллубут. Иһгэр баар 6 киһи өлбүт. Бөртөлүөттэн уһуллубут сэбиэскэй Ташкент панорамата, "Алмазный пояс" диэн киинэ саҕаланар уонна бүтэр кадрдарыгар, титрдарын кытта киирбиттэр. * https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%8F * https://www.tourister.ru/world/asia/uzbekistan/city/tashkent/placeofinterest/26580 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018183050/https://www.tourister.ru/world/asia/uzbekistan/city/tashkent/placeofinterest/26580 |date=2021-10-18 }} * https://www.advantour.com/rus/uzbekistan/tashkent/tv_tower.htm [[Категория:Узбекистан]] [[Категория:Ташкент]] [[Категория: Архитектурнай пааматынньыктар]] [[Категория:Телебашня]] i1ngf13qa6rae1jvxv8vrgp85r3azww 0 45446 429689 355207 2026-07-05T00:55:38Z InternetArchiveBot 20075 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 429689 wikitext text/x-wiki Амир Тимур түмэлэ Тимуридтар устуоруйаларын судаарыстыбаннай түмэлэ - [[Ташкент]] куорат ортотугар турар, [[Амир Тимур]] кэминээҕи Орто Азия устуоруйатыгар уонна кини олохтообут династиятын бэрэстэбиитэллэригэр анаммыт. Түмэл, [[Узбекистан Өрөспүүбүлүкэтин]] "Судаарыстыбаннай уникальнай научнай эбийиэктэр испииһэктэрэ" диэн дөкүмүөҥҥэ киирэр. Түмэлгэ Тимур салайбыт эпохатыгар уонна Тимуридтар династияларыгар сыһыаннаах 5 тыһ.тахса экспонат баар. Тимуридтар устуоруйаларын судаарыстыбаннай түмэлэ, 1996 с.бэрэсидьиэн Ислам Каримов көҕүлээһининэн, Тимур төрөөбүтэ 660 сылын буолар бырааһынньыгын көрсө арыллыбыта. 2006 с.түмэл 10 сылыгар, "10 лет Государственному музею истории тимуридов"-диэн экспозиция арыллыбыта. 2007-2011 сс."Узбекистаҥҥа уонна тас дойдуларга, Тимуридтар кэмнэринээҕи сурук пааматынньыктары үөрэтии"-диэн, фундаментальнай чинчийиилэр бырайыактара толоруллубута. Кини чэрчитинэн Амир Тимур уонна Тимуридтар кэмнэринээҕи рукопистарга сыһыаннаах, атын дойдуларга харалла сытар матырыйааллар уонна сибидиэнньэлэр хомуллубуттара. Түмэл дьиэтэ, муннуктара суох, цилиндирдии моһуоннаах, илиҥҥилии классическай куупаллаах. Үс этээстээҕиттэн, иккиһэ уонна үсүһэ бүүс-бүтүннүү Тимуридтар устуоруйаларыгар анаммыт. Түмэл ис өттө мраморынан, колонналарынан, роспиһынан, илиҥҥи миниатюраларынан, сусальнай көмүһүнэн( 20 киилэ туттуллубут)сиэдэрэйдик киэргэтиллибит, онтон дьиэ бэйэтэ - балдахинынан. Саалалар истиэнэлэрэ - Амир Тимур олоҕун көрдөрөр фрескалар уонна былыргыттан саҕалаан аныгыга диэри дойду олоҕун көрдөрөр хартыыналар. Түмэл киэргэлинэн 8,5 м. үрдүктээх, 106 подвескалаах люстра, эмиэ, буолар. Түмэл сүрүн экспонаттарынан:дьиҥнээҕэ Хазрати Имам ансаамбылыгар киирэр Муйи Муборак медресеҕа баар, Усман Коранын куоппуйата, ону кытта Амир Тимур төрүөҕүттэн өлүөр диэри олоҕор анаммыт, үс чааска араарыллыбыт панно буолаллар. Түмэл экспонаттара темаларынан холбоспуттар:"Культура и история письменности в Узбекистане", "Город-крепость Шохрурия", "Наше наследие за рубежом", "Амир Тимур-Клавихо-Самрканд", "Эпмзоды из жизни Амира Тимура", "Амир Тимур и Тимуриды - глазами художников", "Эпоха Амира Тимура и Тимуридов с точки зрения ученых и писателей". Узбекистан Национальнай Агенствотын даннайдарынан, 2014 сыл алтынньытыгар түмэл фондугар 5000 тахса экспонат баар этэ. Ол иһигэр - Амир Тимурга уонна Тимуридтар эпохаларыгар сыһыаннаах рукопистар, Амир Тимур гербэтэ ойуулаах уонна Тимуридтар династияларын бэрэстэбиитэллэрин аата чеканкаламмыт үрүҥ көмүс уонна алтан манньыаттар, керамикаттан уонна алтантан оҥоһуктар, этнографическай интэриэһи тардар биридимиэттэр, военачальниктар уонна эрэдэбиэй буойуннар таҥастара, сэриилэһэр сэбиргэллэрэ, ювелирнай оҥоһуктар, музыкальнай үнүстүрүмүөннэр, Улугбек астрономическай үнүстүрүмүөннэрэ уонна да атын элбэх, Тимуридтар эпохаларыгар киирэр култуурунай сыаннастар. Кинилэр оһуордара, өҥнөрө 600 сыл ааспытын да кэннэ, бастакы көрүҥнэрин сүтэрэ иликтэр эбит. Түмэл экспонаттара историческай сыаннастаахтар уонна Амир Тимур судаарыстыбаннай дмэйэтэл эрэ буолбакка, наука, ускуустуба, уонна култуура, ремессленичество, духовность уонна үөрэҕирии кэрэһитэ, араҥаччылааччыта буоларын туоһулууллар. Сыл аайы, түмэл фондун археологическай раскопкаларга булуллубут экспонаттар толорон биэрэллэр. Холобура, 2014 с.ыам ыйа-бэс ыйа, Шахрухия кириэппэс раскопкатыттан 50 единица экспонат киирбитэ. Ону таһынан, түмэлгэ граница таһыгар таһаарыллыбыт артефактары төнүннэрэллэр. Узбекистаҥҥа кэлэр официальнай дэлэгээссийэлэр, судаарыстыба баһылыктара, правительство салайааччылара, парламент дэлэгээссийэлэрэ, норуоттар икки ардыларынааҕы тэриллиилэр бэрэстэбиитэллэрэ, наука уонна култуура диэйэтэллэрэ Тимуридтар устуоруйаларын судаарыстыбаннай түмэлигэр, эмиэ, сылдььаллар. Түмэлгэ туспа хоһу, сылдьыбыт ыалдьыттар бэлэхтэрэ ылар. Түмэл экспонаттара Францияҕа, Германияҕа, АХШка, Австрияҕа буолбут быыстапкаларга кыттыыны ылбыттара. Сыл аҕайы, Тимуридтар устуоруйаларын түмэлигэр тыһыынчанан туристар сылдьаллар. https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D1%81%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2 https://www.tourister.ru/world/asia/uzbekistan/city/tashkent/museum/26425 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301130249/https://www.tourister.ru/world/asia/uzbekistan/city/tashkent/museum/26425 |date=2021-03-01 }} https://www.advantour.com/rus/uzbekistan/tashkent/amir-temur-museum.htm [[Категория:Узбекистан]] [[Категория:Түмэл]] [[Категория:Ташкент]] n33rxdiqdip095u7gh7zllq8q669p2v