विकिस्रोतः sawikisource https://sa.wikisource.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0%E0%A4%AE%E0%A5%8D MediaWiki 1.47.0-wmf.9 first-letter माध्यमम् विशेषः सम्भाषणम् सदस्यः सदस्यसम्भाषणम् विकिस्रोतः विकिस्रोतःसम्भाषणम् सञ्चिका सञ्चिकासम्भाषणम् मीडियाविकि मीडियाविकिसम्भाषणम् फलकम् फलकसम्भाषणम् साहाय्यम् साहाय्यसम्भाषणम् वर्गः वर्गसम्भाषणम् प्रवेशद्वारम् प्रवेशद्वारसम्भाषणम् लेखकः लेखकसम्भाषणम् पृष्ठम् पृष्ठसम्भाषणम् अनुक्रमणिका अनुक्रमणिकासम्भाषणम् श्रव्यम् श्रव्यसम्भाषणम् TimedText TimedText talk पटलम् पटलसम्भाषणम् Event Event talk 2 25211 417763 417735 2026-07-05T03:44:39Z EmausBot 3495 [[सदस्यः:G(x)]] को दोहरे पुननिर्देशित ठीक किया। 417763 wikitext text/x-wiki #पुनर्निर्दिष्टम् [[सदस्यः:G(x)]] 95d6euwz5uasoehai0z4cdinzeslj5p 104 104379 417761 266941 2026-07-04T13:04:30Z Geeta g hegde 6704 417761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Surekha Kamath" />{{rh|३२०|मनुस्मृतिः।|[ अध्यायः ८}}</noinclude> {{gap}}मनुष्येनि ॥ तत्र मनुष्यमारणे प्राजकस्यानवधानाद्यानेन कृतं शीघ्रमेव चरदण्डोत्तमसाहसं भवेन्न तु मारणरूपः । 'प्राणभृत्सु महत्स्वर्धम्' इति श्रवणात् । गोगजादिषु महत्सु प्राणिषु मारितेषु उत्तमसाहसस्याधं पञ्चगतपणो दण्डो भवेत् ॥ २९६ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>क्षुद्रकाणां पशूनां तु हिंसायां द्विशतो दमः। पञ्चाशत्तु भवेद्दण्डः शुभेषु मृगपक्षिषु ॥ २९७ ।।</poem>}}}} {{gap}}शुद्रेति ॥ क्षुद्रकाणां पन्चूनां जातितो विशेषापदिष्टेतरेषां वनचरादीनां वयसा च किशोरादीनां मारणे द्विशतो दण्डः स्यात् । शुभेषु मृगेषु रुरुपृषतादिषु पक्षिषु च शुकहंससारसादिषु पक्षिषु हतेषु पञ्चाशहण्डो भवेत् ॥ २९७ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>गर्दभाजाविकानां तु दण्डः स्यात्पश्चमापिकः । मापिकस्तु भवेद्दण्डः श्वमूकरनिपातने ॥ २९८ ॥</poem>}}}} {{gap}}गभेति ।। गर्दभच्छागेडकादीनां पुनर्मारणे पञ्जरूप्यमापकपरिमाणो दण्डः न्यात् । नचात्र हैरण्यमाषग्रहणं, उत्तरोत्तरलघुदण्डाभिधानात् । श्वसूकरमारणेपु दुना रौप्यमापपरिमाणो दण्डः स्यात् ॥ २९८ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>भार्या पुत्रश्च दासश्च प्रेष्यो भ्राता च सोदरः। प्राप्तापराधास्ताड्याः स्यू रज्या वेणुदलेन वा ॥२९९॥</poem>}}}} {{gap}}भार्येति ॥ भार्यापुत्रादयः कृतापराधा रज्वा वातिलघुवेणुशलाकया ताड्या भवेयुः । शिक्षार्थं ताडनविधानादन दण्डापवादः ॥ २९९ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>पृष्ठतस्तु शरीरस नोत्तमाओं कथंचन । अतोऽन्यथा तु प्रहरन्प्राप्तः स्याचौरकिल्विषम् ॥ ३०० ॥</poem>}}}} {{gap}}पृष्टन इति ॥ रज्वादिभिरपि देहस्य पृष्टदेशे ताडनीयाः नतु शिरसि । उल अतिरेकेण प्रहरणे वाग्दण्डधनदण्डरूपं चौरदण्डं प्राप्नुयात् ॥ ३०० ॥ {{Block center|{{bold|<poem>एपोऽखिलेनाभिहितो दण्डपारुप्यनिर्णयः । स्तेनस्यातः प्रवक्ष्यामि विधि दण्डविनिर्णये ॥ ३०१॥</poem>}}}} एप इति ॥ एप दण्डपारुप्यनिर्णयो दि.शेपेणोकः । अत जय चौरदण्डविनि- ये विधानं वक्ष्यामि ।। ३०१ ॥ परमं यत्नमातिष्ठेत्स्तेनानां निग्रहे नृपः। स्तेनानां - यशो राष्ट्रं च वर्धते ॥ ३०२॥ परममिति ॥ चौराणां नियमने राजा परममुत्कृष्टं यत्नं कुर्यात् । यस्साञ्चौरनिग्र- हाम्राज्ञः ख्यातिनिरुपद्रवतया राष्ट्रं च वृद्धिमेति ॥ ३०२ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>अभयस्य हि यो दाता स पूज्यः सततं नृपः। सत्रं हि वर्धते तस्य सदैवाभयदक्षिणम् ॥ ३०३ ॥</poem>}}}}<noinclude></noinclude> ex0eyt4zgrhi1mq392cu7zdxz259p9x 417762 417761 2026-07-04T13:07:10Z Geeta g hegde 6704 417762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Surekha Kamath" />{{rh|३२०|मनुस्मृतिः।|[ अध्यायः ८}}</noinclude> {{gap}}मनुष्येनि ॥ तत्र मनुष्यमारणे प्राजकस्यानवधानाद्यानेन कृतं शीघ्रमेव चरदण्डोत्तमसाहसं भवेन्न तु मारणरूपः । 'प्राणभृत्सु महत्स्वर्धम्' इति श्रवणात् । गोगजादिषु महत्सु प्राणिषु मारितेषु उत्तमसाहसस्याधं पञ्चगतपणो दण्डो भवेत् ॥ २९६ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>क्षुद्रकाणां पशूनां तु हिंसायां द्विशतो दमः। पञ्चाशत्तु भवेद्दण्डः शुभेषु मृगपक्षिषु ॥ २९७ ।।</poem>}}}} {{gap}}शुद्रेति ॥ क्षुद्रकाणां पन्चूनां जातितो विशेषापदिष्टेतरेषां वनचरादीनां वयसा च किशोरादीनां मारणे द्विशतो दण्डः स्यात् । शुभेषु मृगेषु रुरुपृषतादिषु पक्षिषु च शुकहंससारसादिषु पक्षिषु हतेषु पञ्चाशहण्डो भवेत् ॥ २९७ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>गर्दभाजाविकानां तु दण्डः स्यात्पश्चमापिकः । मापिकस्तु भवेद्दण्डः श्वमूकरनिपातने ॥ २९८ ॥</poem>}}}} {{gap}}गभेति ।। गर्दभच्छागेडकादीनां पुनर्मारणे पञ्जरूप्यमापकपरिमाणो दण्डः न्यात् । नचात्र हैरण्यमाषग्रहणं, उत्तरोत्तरलघुदण्डाभिधानात् । श्वसूकरमारणेपु दुना रौप्यमापपरिमाणो दण्डः स्यात् ॥ २९८ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>भार्या पुत्रश्च दासश्च प्रेष्यो भ्राता च सोदरः। प्राप्तापराधास्ताड्याः स्यू रज्या वेणुदलेन वा ॥२९९॥</poem>}}}} {{gap}}भार्येति ॥ भार्यापुत्रादयः कृतापराधा रज्वा वातिलघुवेणुशलाकया ताड्या भवेयुः । शिक्षार्थं ताडनविधानादन दण्डापवादः ॥ २९९ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>पृष्ठतस्तु शरीरस नोत्तमाओं कथंचन । अतोऽन्यथा तु प्रहरन्प्राप्तः स्याचौरकिल्विषम् ॥ ३०० ॥</poem>}}}} {{gap}}पृष्टन इति ॥ रज्वादिभिरपि देहस्य पृष्टदेशे ताडनीयाः नतु शिरसि । उल अतिरेकेण प्रहरणे वाग्दण्डधनदण्डरूपं चौरदण्डं प्राप्नुयात् ॥ ३०० ॥ {{Block center|{{bold|<poem>एपोऽखिलेनाभिहितो दण्डपारुप्यनिर्णयः । स्तेनस्यातः प्रवक्ष्यामि विधि दण्डविनिर्णये ॥ ३०१॥</poem>}}}} एप इति ॥ एप दण्डपारुप्यनिर्णयो दि.शेपेणोकः । अत जय चौरदण्डविनि- ये विधानं वक्ष्यामि ।। ३०१ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>परमं यत्नमातिष्ठेत्स्तेनानां निग्रहे नृपः। स्तेनानां - यशो राष्ट्रं च वर्धते ॥ ३०२॥</poem>}}}} परममिति ॥ चौराणां नियमने राजा परममुत्कृष्टं यत्नं कुर्यात् । यस्साञ्चौरनिग्र- हाम्राज्ञः ख्यातिनिरुपद्रवतया राष्ट्रं च वृद्धिमेति ॥ ३०२ ॥ {{Block center|{{bold|<poem>अभयस्य हि यो दाता स पूज्यः सततं नृपः। सत्रं हि वर्धते तस्य सदैवाभयदक्षिणम् ॥ ३०३ ॥</poem>}}}}<noinclude></noinclude> p57691p709sqj781vz9tos1jrvi1c4v