Wikipedia scnwiki https://scn.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0ggina_principali MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Mèdia Spiciali Discussioni Utenti Discussioni utenti Wikipedia Discussioni Wikipedia File Discussioni file MediaWiki Discussioni MediaWiki Template Discussioni template Aiutu Discussioni aiutu Catigurìa Discussioni catigurìa Purtali Discussioni purtali Pruggettu Discussioni pruggettu TimedText TimedText talk Mòdulu Discussioni mòdulu Evento Discussioni evento 5 di maiu 0 2070 781689 778421 2026-05-05T19:16:00Z Dostojewskij 18849 /* Nasciuti */ + [[Guia Jelu]] 781689 wikitext text/x-wiki {{Maiu}} == Abbinimenti == * [[1860]]: Risurgimentu talianu: spartenza dâ "Spidizzioni dî Milli" di [[Giuseppi Garibaldi]] di ''Quarto di Genova'' supra du' [[Vapuri (trasportu marittimu)|vapura]], lu ''Piemonte'' e lu ''Lombardo'' * [[1955]] - Ntê [[Stati Uniti]] rapi lu primu parcu di Disneyland == Nasciuti == * [[1813]]: [[Søren Kierkegaard]], filòsufu danisi (m. 1855) * [[1818]]: [[Carlu Marx]], filosufu politicu (m. 1883) * [[1952]]: [[Guia Jelu]], attrici siciliana * [[2003]]: [[Carlos Alcaraz]], jucaturi di [[tennis]] [[File:Partenza da Quarto.jpg|thumb|La partenza dî [[Milli]] di Quartu (Liguria) versu la Sicilia.]] == Morti == * [[1220]]: [[Sant'Àncilu di Girusalemmi]] mori â [[Licata]] * [[1821]]: A l'esiliu di Sant'Elena mori [[Napuliuni Bonaparti]] mhbvsd7qf108y6u5ve9edxke1kthrut Gianni Vezzosi 0 42251 781679 757467 2026-05-05T14:50:30Z Conso22 50875 781679 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #CC0000; color: white;" | '''Gianni Vezzosi''' |- | '''Nomu di nàscita''' || Giovanni Vezzosi |- | '''Natu''' || [[19 di sittèmmiru]] [[1970]] |- | '''Origini''' || {{simbolo|Catania-Stemma.svg}} [[Catania]], [[Sicilia]] |- | '''Gèniri''' || [[Neumelòdicu]] |- | '''Attività''' || [[1988]] – in attività |- | '''Strumentu''' || Vuci |- | '''Etichetta''' || Seamusica, GS Record |} '''Gianni Vezzosi''' (Catania, 19 di sittèmmiru 1970) è un cantanti e cantauturi sicilianu di gèniri [[neumelòdicu]], unu dî cchiù famusi e stimati nta tutta l'Italia. == Biugrafìa == Nasci a [[Catania]] ntô 1970, ma dopu picca jorna la famìgghia si trasfirisci a [[Milanu]], unni Gianni resta nzinu a quannu havi tridici anni. Ntô 1983 turnau a Catania e cuminciau a travagghiari cu so patri. La so' carrera musicali accumincia ntô [[1988]] cu la canzuna ''Complimenti e auguri'', cantata cu Sandra Petruzzelli. Lu primu album veru e propiu, ''Gocce di musica'', è dû 1990 e cunteni lu successu ''Attimi''. D'as sutta a ddu mumentu, la carrera di Vezzosi decolla cu canzuni ca divèntanu "classici" dâ musica neumelòdica comu: ''Mio caro...'', ''A19'' (didicata a l'autustrata Catania-Palermu), ''La fine del mondo'', ''Lettera a papà'' e ''Nun te voglio e te penso'', ca supra YouTube fici miliuna di visualizzazzioni. == Vicenni judiziari == Ntô dicèmmiru dû 2012, Vezzosi vinni arristatu cu l'accusa d'aviri fattu aggrediri n'amicu dâ so' ex conviventi. Lu cantanti s'hà sempri dichiaratu nnuccenti e, dopu un prucessu, vinni assurtu difinitivamenti lu 26 di giugnu dû 2014 parchì lu fattu nun sussisti. Sta spirienza fù cuntata di iddu stissu nta la canzuna ''N°8''. == Discugrafìa == Gianni Vezzosi è unu dî cantanti cchiù prulìfici, cu cchiù di 50 album incisi. Arcuni dî cchiù mpurtanti sunnu: * 1990 – ''Gocce di musica'' * 1994 – ''Una vita... una storia'' * 2003 – ''Mio caro...'' * 2003 – ''Non posso amare te'' * 2005 – ''La mia firma'' * 2006 – ''La fine del mondo'' * 2008 – ''Onore X Amore'' * 2011 – ''Attenti a noi... 2'' (cu [[Gianni Celeste]]) * 2015 – ''Spettacolare'' * 2021 – ''Maestrosamente Vezzosi'' == Culligamenti esterni == * [https://www.youtube.com/user/OfficialSeamusica Canali ufficiali Seamusica supra YouTube] [[Catigurìa:Cantanti siciliani]] [[Catigurìa:Biugrafìi]] [[Catigurìa:Catania]] n148upzow63w86063vcoemd00mplqce Stadiu Àncilu Massiminu 0 45687 781674 667551 2026-05-05T14:12:05Z Conso22 50875 781674 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 280px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #cc0000; color: white;" | '''Stadiu Àncilu Massiminu''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Stadio Angelo Massimino 202302 CurvaSudCoreografia.jpg|250px]] |- | '''Indirizzu''' || Chiazza Vincenzu Spedini, [[Catania]] |- | '''Inaugurazzioni''' || [[1937]] |- | '''Ristrutturazzioni''' || [[1991]], [[1997]], [[2023]] |- | '''Posti''' || 20.881 |- | '''Prupriitariu''' || Comuni di Catania |- | '''Squatri''' || [[Catania Football Club|Catania FC]], [[Atletico Catania]] |- | '''Misure''' || 105 x 68 m |} Lu '''stadiu Àncilu Massiminu''' di [[Catania]], canusciutu ancora oggi comu '''stadiu Cìbali''' dû nomi dû [[Cibali|quartieri]] unni s'attrova, è lu stadiu polispurtivu dâ citati unni joca lu [[Catania Football Club]]. Dû [[2002]] è intitulatu a [[Àncilu Massiminu]], lu storicu prisidenti russazzurru tra lu [[1969]] e lu [[1996]]. È statu macari la casa di l'[[Atletico Catania]] e dâ [[Jolly Componibili Catania]] (squatra di cùlciu fimminili ca vincìu lu [[scudettu]] ntô [[1978]]). È lu terzu stadiu dâ Sicilia pi capienza doppu chiddi di [[Missina]] e [[Palermu]]. == Stòria == Vinni custruitu a pàrtiri dû [[1935]] supra pruggettu di l'architettu Raffaele Leone e vinni inauguiratu lu 28 di nuvèmmiru dû [[1937]] cu la partita di [[Seri C]] tra Catania e Foggia (finìu 1-0). Battezzatu comu "Polisportivo di Cibali", ntô [[1940]] vinni ciamatu "Italo Balbo", ma doppu la fini dû [[fascismu]] turnau ô nomi urigginali. Lu 4 di giugnu [[1961]] fù lu tiatru dâ famusa sprissioni «[[Clamoroso al Cibali!]]», diciuta pi la vittòria dû Catania contru l'Inter di [[Helenio Herrera]]. Ntô [[2023]] lu stadiu fu ristrutturatu tuttu: mìsiru 20.881 seggiulini novi (russi e azzurri), fìciru la pista d'atlètica nova a 8 corsii, tabilluni luminusu novu e spugghiatori muderni. == Capienza == Doppu li travagghi dû 2023, li posti sunnu: * '''Tribuna A''': 3.306 * '''Tribuna B''': 4.448 * '''Curva Sud''': 5.663 * '''Curva Nord''': 6.256 * '''Setturi Ospiti''': 1.208 * '''Tutali''': '''20.881''' == Evènti == === Càlciu === La Nazziunali taliana jocau du' voti ô Massiminu: * [[1998]]: Italia - Slovacchia 3-0 * [[2002]]: Italia - USA 1-0 === Concerti === Assai artisti famusi cantaru ô Cìbali: * [[Claudio Baglioni]] (1985 e 2003) * [[R.E.M.]] (1995 - ùnica tappa in Italia) * [[Luciano Ligabue]] (2014) * [[Ultimo (cantante)|Ultimo]] (2022) == Trasporti == Si pò agghicari cu l'autubussi AMTS o cu la [[Metrupulitana di Catania]] (firmati '''Cìbali''' o '''Milu'''). == Noti == <references /> [[Categoria:Catania]] [[Categoria:Impianti spurtivi dâ Sicilia]] mbok44hpkn13glk68nowtin0cxurs2e Bolognanu 0 46083 781672 705992 2026-05-05T12:10:29Z CommonsDelinker 524 [[commons:User:CommonsDelinker/commands|Bot]]: rimpiazzu la mmàgini Bolognano_2007_-Panorama_frazione_Musellaro_di_Bolognano-_by-RaBoe_01.jpg cu Musellaro_2007_-Panorama_frazione_Musellaro_di_Bolognano-_by-RaBoe_01.jpg 781672 wikitext text/x-wiki [[Mmàggini:Musellaro 2007 -Panorama frazione Musellaro di Bolognano- by-RaBoe 01.jpg|thumb|300px|Viduta dû paisi.]] '''Bolognanu''' è nu [[cumuni|cumuni talianu]] dâ [[pruvincia di Piscara]]. Havi na pupulazzioni di 1'269 abbitanti. {{pruvincia di Piscara}} [[Catigurìa:Cumuni dâ pruvincia di Piscara]] 2lr1k4hbkcorkzbxyvihff1tenpir85 Grand Theft Auto: San Andreas 0 64234 781680 746598 2026-05-05T15:08:24Z Conso22 50875 781680 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 400px; border: 2px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 10px; margin-left: 15px; font-size: 100%; line-height: 1.5em;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: black; color: white; font-size: 130%; padding: 10px;" | '''Grand Theft Auto: San Andreas''' |- | style="width: 30%;" | '''Sviluppu''' || [[Rockstar North]] |- | '''Pubblicazzioni''' || [[Rockstar Games]] |- | '''Serie''' || [[Grand Theft Auto (serie)|Grand Theft Auto]] |- | '''Data nisciuta''' || [[2004]] |- | '''Gèniri''' || Action-adventure |- | '''Piattaformi''' || * [[PlayStation 2]] * [[Xbox]] * [[PC]] * [[Xbox 360]] * [[PlayStation 3]] * [[PlayStation 4]] * [[Nintendo Switch]] * [[Android]] * [[iOS]] |} '''Grand Theft Auto: San Andreas''' è un videujocu d'azzioni e avventura dû [[2004]], sviluppatu di [[Rockstar North]] e pubblicatu di [[Rockstar Games]]. È unu dî capituli cchiù famusi e amati dâ serie ''Grand Theft Auto''. == Trama == Lu jocu è ambientatu ntô [[1992]] ntô statu fittiziu di '''San Andreas'''. Lu prutagunista è '''Carl "CJ" Johnson''', ca turnau a '''Los Santos''' dopu cincu anni passati a [[Liberty City]] pi la morti di so matri. CJ s'attrova custrettu a ristari pi difènniri la so famìgghia e la so gang, li ''Grove Street Families'', dâ corruzzioni dâ pulizzìa (lu gruppu C.R.A.S.H.) e dî gang nemichi comu i Ballas. == Citati == Lu jocu è carattirizzatu di na mappa giganti ca cunteni tri citati ispirati a citati veri dî [[Stati Uniti]]: * '''Los Santos''' (ispirata a [[Los Angeles]]) * '''San Fierro''' (ispirata a [[San Francisco]]) * '''Las Venturas''' (ispirata a [[Las Vegas]]) == Modalità di jocu == Lu jocu fù na rivuluzzioni rispettu ê capituli pricidenti: * '''Pirsunalizzazzioni:''' Si putìa canciari tuttu di CJ: i musculi (facennu palèstra), u grassu (manciandu assai), i vistiti e i tatuaggi. * '''Abilità:''' Si ponnu megghiurari l'abilità di guida e di tìru. * '''Mezzi:''' Si ponnu guidari muturi, aerei, automobili e macari i bicicletti e lu jetpack. == Noti == <references /> [[Catigurìa:Videujochi]] [[Catigurìa:Grand Theft Auto]] 56hmd444bdgxf8a2g0zm37c9lmkx7zm Discussioni mòdulu:Databox 829 67351 781673 2026-05-05T13:23:26Z MediaWiki message delivery 17260 /* Databox has 2 new parameters */ sizzioni nova 781673 wikitext text/x-wiki == Databox has 2 new parameters == ''Sorry for posting in English, you can help by translating it'' The code in this module added 2 new parameters: * <code>useImage</code> * <code>excludeProperties</code> '''How to use them'''<br> Invoke either or both parameters into the template when entering the databox template: '''<nowiki>{{</nowiki>Databox}}''', placing a pipe <code>|</code> and then the parameter name, followed by an equals sign<code>=</code> and ending with the value (no spaces are required), it will have a form like:<br> <nowiki>{{Databox|parameterName=value}}</nowiki> * <code>useImage=</code> <nowiki>{{</nowiki>Databox|useImage=<code>add the [[d:Property:P18|P18 (image)]] filename here</code>}} * <code>excludeProperties=</code> <nowiki>{{</nowiki>Databox|excludeProperties=<code>add comma-separated property ID's here (P105,P171)</code>}} '''Parameter behaviour'''<br> Both parameters when used will make changes to the invoked databox at the local page level.<br> ''They do not affect any other Databoxes on the wiki''. * <code>'''useImage:'''</code> This parameter allows the local databox to choose which image of the item's P18 files to display. A Wikidata item can have multiple files for its property Image (P18). By default, only the most recently uploaded (or Preferred) file will be displayed when a databox is invoked. * <code>'''excludeProperties:'''</code> This parameter allows the local databox to exclude additional properties from being included in the current databox (only). Databox code already contains a global list of properties to exclude from being displayed, this exclusion list affects '''all''' databoxes on the current wiki. Adding or removing properties under '''local site excluded properties = {''' of the code at [[Module:Databox]] will affect all databoxes currently displayed and any future ones. Editors' may want to have more control over what data/properties are shown for individual databoxes to stop it from becoming too long or containing irrelevant data for the current article, page or topic. [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Databox|Databox - additional Parameters]] - More information about these parameters can be found here. <br> [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Databox|User Talk: Databox - additional Parameters]] - Questions and feedback about these parameters are welcome here (or as a reply to this topic).<br> [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny_Benjafield (WMDE)]] on behalf of the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team will be updating the local code for the Template:Databox and Module:Databox pages in the coming weeks. If you do not wish to update to the newest version, please let them know at their [[m:User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|User talk:Danny_Benjafield (WMDE)]] or reply here. Thank you, - [[Utenti:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 15:23, 5 maj 2026 (CEST) <!-- Messaggio inviato da User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki usando l'elenco su https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=30504313 --> ioukdscjhn3xweqh3bwxahhdxbbpwzo Metrupulitana di Catania 0 67352 781675 2026-05-05T14:23:28Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Metrupulitana di Catania''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:L'elettrotreno CT1.CT2-006, denominato "Anna", alla stazione di Giovanni XXIII.jpg|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Cità''' || [[Catania]] |- | '''Gesturi''' ||... 781675 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Metrupulitana di Catania''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:L'elettrotreno CT1.CT2-006, denominato "Anna", alla stazione di Giovanni XXIII.jpg|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Cità''' || [[Catania]] |- | '''Gesturi''' || [[Ferrovia Circumetnea|FCE]] |- | '''Apertura''' || [[1999]] |- | '''Linii''' || 1 |- | '''Stazzioni''' || 12 |- | '''Longhezza''' || 8,7 km |- | '''Scartamentu''' || [[Scartamentu nurmali|1435 mm]] |} La '''metrupulitana di Catania''' è na lìnia di [[metrupulitana]] gistita dâ [[Ferrovia Circumetnea]] (FCE), a sirvizzu dâ citati metrupulitana di [[Catania]]. L'infrastruttura è di tipu "pisanti" e camina quasi tutta sutta terra. Oggi la tratta attiva va dâ stazzioni di '''[[Stesicoro (metropolitana di Catania)|Stisìcuru]]''' nzinu a chidda di '''[[Monte Po (metropolitana di Catania)|Munti Po]]''', pi na longhezza di 8,7 km. Ci sunnu travagghi pi fari arrivari la metru nzinu all'[[Ariuportu di Catania-Funtanarussa|Ariuportu]] e nzinu a '''[[Paternò]]'''. == Stòria == Li travagghi accuminciaru ntô [[1986]] pi trasfurmari lu vecchiu pircursu dâ Circumetnea ca passava ammenzu ê vii dâ citati. La metru vinni inauguirata lu 27 di giugnu dû [[1999]] cu 6 stazzioni (Borgu, Giuffrida, Italia, Galatea, FS e Portu). Ntô [[2016]] vinni graputa la tratta Galatea-Stisìcuru e chidda nova di Giuvanni XXIII (vicinu a la Stazzioni FS). Lu 22 di giugnettu dû [[2024]] vinni graputu lu furgu versu punenti nzinu a '''Munti Po''', passannu pi la stazzioni '''Funtana''' (vicinu l'ospidali Garibaldi). === Lu Cicluni Harry (2026) === Ntô jinnaru dû '''2026''', na botta di malutempu terribbbili purtata dû '''cicluni Harry''' fìci danni gravissimi. Li mariggiati distrujeru lu binarìu ca colla la stazzioni Galatea cu chidda dû '''Portu'''. Stu fattu lassau la metru isolata di l'officina di manutenzioni FCE di '''[[Paternò]]'''. Un trenu mudernu (CT1) arristau bloccatu sutta li detriti e tri treni intra la rimessa dû Portu foru sfasciati di l'acqua, cu un dannu di 8 miliuna di èuru. == Stazzioni attivi == * '''[[Monte Po (metropolitana di Catania)|Munti Po]]''' * '''[[Fontana (metropolitana di Catania)|Funtana]]''' * '''[[Nesima (metropolitana di Catania)|Nèsima]]''' * '''[[San Nullo (metropolitana di Catania)|Santu Nuddu]]''' * '''[[Cibali (metropolitana di Catania)|Cìbali]]''' * '''[[Milo (metropolitana di Catania)|Milu]]''' * '''[[Borgo (metropolitana di Catania)|Borgu]]''' * '''[[Giuffrida (metropolitana di Catania)|Giuffrida]]''' * '''[[Italia (metropolitana di Catania)|Italia]]''' * '''[[Galatea (metropolitana di Catania)|Galatea]]''' * '''[[Giovanni XXIII (metropolitana di Catania)|Giuvanni XXIII]]''' (Stazzioni FS) * '''[[Stesicoro (metropolitana di Catania)|Stisìcuru]]''' == Materiali rutabbili == Li treni usati sunnu elettrotreni muderni: * '''M.88''' (Firema): Li primi treni, ciamati cu li nomi di li domini belliniani (''Norma, Beatrice, Elvira, Zaira''), di ''Rita'' (pi Rita Privitera) e ''Agata'' (la Santa Patrona). * '''CT0''' (Titagarh-Firema): Treni novi trasuti in sirvizzu dû 2022. Unu di chisti è ciamatu ''Anna''. == Trasporti == La metru è culligata cu la [[Metrupulitana di Catania|Metrupulitana]] e cu li linii AMTS. Pi agghicari a '''Paternò''' o '''Misterbiancu''' si ponnu pigghiari li treni dâ Circumetnea o l'autubussi fora citati. == Noti == <references /> [[Categoria:Catania]] [[Categoria:Traspurti in Sicilia]] [[Categoria:Paternò]] h4k3qbb3j1hmqk6z6jqdg1nx7tj22qy Ferrovia Circumetnea 0 67353 781676 2026-05-05T14:26:43Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #cc0000; color: white;" | '''Ferrovia Circumetnea (FCE)''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Mappa ferr Circumetnea.png|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Inìzziu''' || [[Paternò]] (dû 2024) |- | '''Fini''' || [[Riposto|Ripustu]] |- | '''Longhezza'''... 781676 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #cc0000; color: white;" | '''Ferrovia Circumetnea (FCE)''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Mappa ferr Circumetnea.png|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Inìzziu''' || [[Paternò]] (dû 2024) |- | '''Fini''' || [[Riposto|Ripustu]] |- | '''Longhezza''' || 107,4 km |- | '''Scartamentu''' || [[Scartamentu ridottu|950 mm]] |- | '''Apertura''' || [[1895]] |- | '''Gesturi''' || Ministeru dî Trasporti |} La '''ferrovia Circumetnea''' (canusciuta comu '''FCE''' o sempri comu '''"A Litturina"''') è na lìnia ferruviaria a [[scartamentu ridottu]] ca gira firriannu firriannu ntunnu all'[[Etna]], culligannu li paisi ammonti cu [[Catania]] e cu [[Riposto|Ripustu]]. Dû 16 di giugnu dû '''2024''', lu pezzu di ferruvìa ca jiva dû Borgu (Catania) nzinu a '''[[Paternò]]''' fù livatu pi lassari u postu ê travagghi dâ [[Metrupulitana di Catania]]. Oggi, lu capulìnia pi li treni a scartamentu ridottu s'attrova propiu a Paternò. == Stòria == Lu pruggettu nascìu ntô [[1870]] pi vuliri di [[Salvatore Majorana-Calatabiano]]. L'idea era chidda di fari usciri li paisi di l'Etna (comu [[Bronte]], [[Adrano]], [[Biancavilla]] e [[Paternò]]) d'un isulamentu ca durava sèculi. === Apertura dî tratte === * '''Catania Borgu – Adranu''': 2 di frivaru [[1895]] * '''Adranu – Bronte''': 2 di giugnu [[1895]] * '''Giarre – Ripustu''': 25 di nuvèmmiru [[1896]] * '''Catania Portu – Catania Gaito''': 10 di giugnettu [[1898]] Pi custruìri la ferruvìa foru fatti 22 ponti, 22 viadotti e 6 gallerìi. Li primi treni jivanu a vapuri, ma ntô [[1937]] arrivaru li primi automotrici a dìsel dâ FIAT, ca li catanisi ciamaru '''"Litturini"'''. === Dannu dâ lava === La Circumetnea appi a cummàttiri spissu cu la lava di l'Etna: * '''1911''': La lava cumigghiau li binari a [[Piedimonte Etneo|Piedimonte]]. * '''1923''': Interruzzioni tra Rovittello e [[Linguaglossa]]. * '''1928''': La lava distruju l'abitàtu di [[Mascali]]. * '''1981''': Na colata tagghiau la ferruvìa ammeri [[Randazzo]]. == Trasfurmazzioni in Metrupulitana == Dî primi anni '90, la parti bassa dâ Circumetnea (Catania Portu - Borgu) fù trasfurmata picca a picca in metrupulitana a scartamentu nurmali. Lu 17 di giugnu '''2024''', la tratta '''Borgu-Paternò''' fù chiusa definitivamènti pi li treni vecchi. Oggi ci sunnu l'autubussi ca fannu stu sirvizzu nzinu a quannu finiscinu la metru. Ntô jinnaru dû '''2026''', accuminciaru a livari li binari a [[Misterbianco|Misterbiancu]] (zona Lineri) pi fari na "Greenway" (na pista ciclabili e pi caminari). == Materiali rutabbili == Duranti la stòria, la FCE usau diversi tipi di treni: * '''Automotrici ADe''': Arrivati ntô 1970, foru li primi elettro-dìsel. * '''Newag Vulcano''': Treni novi arrivati dâ Polonia ntô 2015. * '''RALn 60''': Treni cromati ca vinivanu dî ferruvìi dâ Sicilia cintrali. == Lu Museo di Bronte == A la stazzioni di '''[[Bronte]]''', lu vecchiu dipòsitu fù trasfurmatu ntô '''[[Spazio Espositivo Rotabili Storici]]'''. Intra si ponnu vidiri: * La locomutiva a vapuri n. 10 '''"Mascali"'''. * Du' litturini ALn 56. * Lu vaguni unni viaggiau lu Re Vittoriu Emanuelu III ntô 1911. == Noti == <references /> [[Categoria:Catania]] [[Categoria:Paternò]] [[Categoria:Traspurti in Sicilia]] [[Categoria:Etna]] g4whlo8yxcj5xhqjcagw5xqyrczrb3y Ariuportu di Catania-Funtanarussa 0 67354 781677 2026-05-05T14:32:27Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Ariupurtu di Catania-Funtanarussa "Vincenzo Bellini"''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Catania Airport Panorama.png|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Cità''' || [[Catania]] |- | '''Quarteri''' || Funtanarussa |- | '''IAT... 781677 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Ariupurtu di Catania-Funtanarussa "Vincenzo Bellini"''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Catania Airport Panorama.png|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Cità''' || [[Catania]] |- | '''Quarteri''' || Funtanarussa |- | '''IATA''' || CTA |- | '''ICAO''' || LICC |- | '''Passeggeri''' || 12.369.482 (2025) |- | '''Gesturi''' || SAC |} L' '''Aeroporto di Catania-Fontanarossa "Vincenzo Bellini"''' ([[IATA]]: '''CTA''', [[ICAO]]: '''LICC''') è lu quintu scalu talianu pi trafficu di passeggeri e lu primu dâ [[Sicilia]]. La tratta Catania-Roma è la cchiù trafficata d'Italia e la quarta in Europa. == Stòria == L'ariustazzioni fù inagurata ntô maju dû '''[[1924]]''' di [[Benito Mussolini]]. Ntô doppuguerra, lu trafficu criscìu assai e ntô [[1950]] vinni fatta na nova struttura didicata a [[Filippo Eredia]]. Ntô [[1981]] trasìu in funzioni lu '''Terminal B''' (pruggettu di [[Riccardo Morandi]]), ma cu l'anni addivintau troppu nicu. Pi chistu, lu 5 di maju dû [[2007]] s'inagurau lu '''Terminal A''', assai cchiù granni e mudernu, ntitulatu ô musicista catanisi [[Vincenzo Bellini]]. === Fatti ricenti (2023-2026) === * '''Incendiu 2023:''' Ntâ nuttata tra lu 16 e lu 17 di lugliu 2023, un granni focu ntô Terminal A bluccau lu scalu pi diversi simani, criannu disagi in tutta l'isula.<ref>{{Cita web|url=https://tg24.sky.it/cronaca/2023/07/17/incendio-aeroporto-catania-foto|titolo=Incendio aeroporto Catania|data=17 lugliu 2023}}</ref> * '''Record 2025:''' L'ariupurtu supirau pi la prima vota i 12 miliuna di passeggeri annui.<ref>{{Cita web|url=https://www.aeroporto.catania.it/news|titolo=Dati traffico 2025|accesso=2026}}</ref> * '''Dimulizzioni Morandi:''' Lu 20 di dicèmmiru dû '''2025''' accuminciaru ufficialmenti i travagghi pi sdirrubbari lu vecchiu Terminal Morandi (Terminal B) pi custruìri na struttura nova e cchiù muderna.<ref>{{Cita web|url=https://www.cataniatoday.it/cronaca/aeroporto-demolizione-terminal-morandi.html|titolo=Al via la demolizione dell'aerostazione Morandi|data=20 dicèmmiru 2025}}</ref> == Struttura e Terminal == L'ariupurtu havi tri terminal: * '''Terminal A:''' Lu principali, usatu pi quasi tutti i voli. * '''Terminal B:''' Sdirrubbatu ntô 2026 pi rifallu novu. * '''Terminal C:''' Graputu ntô 2018, usatu principalmenti dâ cumpagnia [[easyJet]]. == Culligamenti == L'ariupurtu è culligatu cu la ferruvìa dâ stazzioni '''Catania Aeroporto Fontanarossa''' (graputa ntô 2021). Ci sunnu macari l'autubussi (Alibus) e i culligamenti dâ Circumetnea ca partinu di '''[[Paternò]]''' e di l'altri paisi etnei. == Noti == <references /> [[Categoria:Catania]] [[Categoria:Traspurti in Sicilia]] [[Categoria:Paternò]] lg8ac6nd9o5i46nf9f5sm5mea7l1c66 Metrupulitana 0 67355 781678 2026-05-05T14:41:20Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Metrupulitana''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Clapham Common Tube Station Platforms - Oct 2007.jpg|250px]] |- | '''Tipuluggìa''' || Trasportu ràpidu di massa |- | '''Sedi''' || Risirvata (sutta terra, supraelevata o 'n superfici) |- |... 781678 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #003399; color: white;" | '''Metrupulitana''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Clapham Common Tube Station Platforms - Oct 2007.jpg|250px]] |- | '''Tipuluggìa''' || Trasportu ràpidu di massa |- | '''Sedi''' || Risirvata (sutta terra, supraelevata o 'n superfici) |- | '''Trazzioni''' || Elèttrica |- | '''Primu servizziu''' || 1863 ([[Londra]]) |} La '''metrupulitana''' (chiamata macari '''metrò''' o '''metro''') è un sistema di [[trasportu pùbblicu]] ràpidu di massa di tipu firruviariu distinatu ê servizzi urbani. È carattirizzata di n'àuta friquenza di corsi e di nu tracciatu tutalmenti siparatu di l'àutri sistemi di tràficu e peduni. == Stòria == La prima linia metrupulitana dû munnu fù chidda di '''[[Londra]]''', chiamata "Underground" o "The Tube", ca accuminciau a opirari lu 10 di jinnaru '''[[1863]]'''. All'inizziu i treni caminàvunu a vapuri. Nta l'Europa cuntinintali, la prima fù chidda di '''[[Budapest]]''' ntô [[1896]], ca fù macari la prima a usari la trazzioni elèttrica. Ntô cuntinenti amiricanu, li primi cità a dutàrisi di stu sistema fùrunu [[Chicago]] ([[1893]]), [[Boston]] ([[1897]]) e [[New York]] ([[1904]]). In [[Amèrica dû Sud]], la cchiù antica è chidda di [[Buenos Aires]] ([[1913]]). == Carattirìstichi == Technicamenti, la metrupulitana è na ferruvìa cu sedi propria, unni lu tràficu è rigulatu di sistemi di signalamentu particulari. Li carattirìstichi principali sunnu: * '''Sedi:''' Pò èssiri sutta terra (gallirìa), supraelevata (viaduttu) o 'n superfici, ma sempri senza attravirsamenti stradali. * '''Trazzioni:''' Quasi sempri elèttrica, furnita di na terza rutaja o di na linia aèria. * '''Guida:''' Ci sunnu sistemi cu cunnucenti o sistemi a guida autumàtica (''driver-less''). * '''Rotajì:''' Spissu s'ùsanu rotajì d'azzaru, ma arcuni sistemi (comu a [[Torinu]] o [[Pariggi]]) ùsanu roti di gomma pi fari menu scrùsciu. == La metrupulitana in Italia == In '''[[Italia]]''', la riti cchiù longa è chidda di [[Metrupulitana di Milanu|Milanu]] (inaugurata ntô 1964). Però, la prima vera metrupulitana taliana fù la [[Metrupulitana di Roma|linea B di Roma]], graputa lu 9 di frivaru '''[[1955]]'''. Àutri cità taliani ca hannu la metrupulitana sunnu: * [[Metrupulitana di Brescia|Brescia]] * [[Metrupulitana di Catania|Catania]] * [[Metrupulitana di Gènuva|Gènuva]] * [[Metrupulitana di Nàpuli|Nàpuli]] * [[Metrupulitana di Torinu|Torinu]] == Curiosità == * Duranti la [[Guerra Fridda]], assai riti fùrunu pruggettati pi fari macari di '''rifuggiu antiatòmicu'''. * Ntô [[2022]], la metrupulitana di [[Kiev]] fù usata dâ pupulazzioni pi prutèggiri dâ guerra. * Lu mètudu di rapprisintari li mappi schematici fù nvintatu di '''Harry Beck''' ntô 1933 pi la metrupulitana di Londra. == Noti == <references /> [[Catigurìa:Trasportu pùbblicu]] [[Catigurìa:Metrupulitana]] 7htz4ub08jnzhaes0dlqeoakyuv7ndd Grand Theft Auto V 0 67356 781681 2026-05-05T15:15:53Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 400px; border: 2px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 10px; margin-left: 15px; font-size: 100%; line-height: 1.5em;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #004d00; color: white; font-size: 130%; padding: 10px;" | '''Grand Theft Auto V''' |- | style="width: 30%;" | '''Sviluppu''' || [[Rockstar North]] |- | '''Pubblicazzioni''' || [[Rockstar Games]] |- | '''Serie''' || [[Grand Theft Auto (serie)|Grand Theft Auto]] |- | '''... 781681 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 400px; border: 2px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 10px; margin-left: 15px; font-size: 100%; line-height: 1.5em;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #004d00; color: white; font-size: 130%; padding: 10px;" | '''Grand Theft Auto V''' |- | style="width: 30%;" | '''Sviluppu''' || [[Rockstar North]] |- | '''Pubblicazzioni''' || [[Rockstar Games]] |- | '''Serie''' || [[Grand Theft Auto (serie)|Grand Theft Auto]] |- | '''Data nisciuta''' || [[17 di sittèmmiru]] [[2013]] |- | '''Gèniri''' || Action-adventure, [[Open World]] |- | '''Piattaformi''' || * [[PlayStation 3]] * [[Xbox 360]] * [[PlayStation 4]] * [[Xbox One]] * [[PC]] ([[Microsoft Windows]]) * [[PlayStation 5]] * [[Xbox Series X e Series S|Xbox Series X/S]] |- | '''Precedutu di''' || [[Grand Theft Auto IV]] |- | '''Siputu di''' || [[Grand Theft Auto VI]] |} '''Grand Theft Auto V''' (canusciutu macari comu '''GTA V''' o '''GTA 5''') è un videujocu d'azzioni e avventura ''open world'' sviluppatu di [[Rockstar North]] e pubblicatu di [[Rockstar Games]]. Nesci ntô [[2013]] e addivintau sùbbitu unu dî jochi cchiù mpurtanti dâ storia, rimpìu record di vinnuti in pochi uri. == Ambientazzioni == Lu jocu è ambientatu nta lu statu fittiziu di '''San Andreas''', ca rapprisenta la [[California]] dû Sud. La mappa è divisa in dui zone principali: * '''Los Santos:''' Na metropoli giganti ispirata a [[Los Angeles]], cu grattaceli, viddi di lussu e quarteri di periferia. * '''Blaine County:''' Na zona rurali cu deserti, muntagni (comu u Monte Chiliad), laghi e picchi paisi isulati. == Trama e Personaggi == Pi la prima vota nta la serie, lu jucaturi cuntrulla tri prutagunisti diversi, ognunu cu la so' pirsunalità e abilità: 1. '''Michael De Santa:''' Un rapinaturi di banchi a riposu ca fici un pattu cu l'[[FBI]] (chiamata FIB ntô jocu). Vivi a Rockford Hills ma è nfilici cu la so' famìgghia. 2. '''Franklin Clinton:''' Un carusu ca campa a Los Santos Sud e cerca di acchianari di liveddu nta la criminalità organizzata. Vidi a Michael comu un mastru. 3. '''Trevor Philips:''' Un pazzu scatinatu ca vivi ntô desertu di Sandy Shores. È un ex piluta e ex socio di Michael, famusu pi la so' violenza mprevidibbili. La storia prìncipi gira attornu ê "Colpi" (''Heists''), missioni cumplessi unni li tri soci hannu a pianificari e fari rapini giganti a banchi o labburatori segreti. == Modalità di jocu == Lu ''gameplay'' offri na libbirtà quasi infinita: * '''Cambiu ràpidu:''' Si pò passari di un personaggiu a n'àutru cu un tastu, vidennu la telecamera ca "vola" di na parti a l'àutra dâ mappa. * '''Attività:''' Si pò fari di tuttu: jucari a tennis, a golf, fari paracadutismu, accattari palazzi, canciari machini e vistiti. * '''Vèstia:''' Ci sunnu cintinara di veiculi: automobili, muturi, aerei, elicòtteri, suttamarini e barchi. == Grand Theft Auto Online == Assai dû successu di GTA V è duvutu a '''GTA Online''', la modalità multijocu. Ccà lu jucaturi crea lu so' personaggiu e pò fari missioni cu l'amici, custruìri un imperu criminali, accattari bunker, night club e casinò. È un mondu ca veni aggiurnatu ancora oji di Rockstar Games. == Record e Successu == GTA V è lu prudottu di ntrattinimentu (non sulu videujochi, ma macari pillìculi) ca fici cchiù sordi nta tutta la storia. Vendìu cchiù di 190 miliuna di copii e vinsi un saccu di premi comu "Jocu di l'Annu". == Noti == <references /> [[Catigurìa:Videujochi]] [[Catigurìa:Grand Theft Auto]] 4bo41jqc0bx6ikwtmqkuse6o93rmytd Xbox One 0 67357 781682 2026-05-05T15:19:39Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 400px; border: 2px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 10px; margin-left: 15px; font-size: 100%; line-height: 1.5em;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #107C10; color: white; font-size: 130%; padding: 10px;" | '''Xbox One''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Microsoft-Xbox-One-Console-wKinect.png|300px]] |- | style="width: 35%;" | '''Prudutturi''' || [[Microsoft]] |- | '''Tipu''' || Console (vide... 781682 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 400px; border: 2px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 10px; margin-left: 15px; font-size: 100%; line-height: 1.5em;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #107C10; color: white; font-size: 130%; padding: 10px;" | '''Xbox One''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Microsoft-Xbox-One-Console-wKinect.png|300px]] |- | style="width: 35%;" | '''Prudutturi''' || [[Microsoft]] |- | '''Tipu''' || [[Console (videogiochi)|Console da tàvulu]] |- | '''Gnirazzioni''' || [[Storia delle console per videogiochi (ottava era)|Ottava gnirazzioni]] |- | '''Data nisciuta''' || [[22 di nuvèmmiru]] [[2013]] |- | '''Dismissioni''' || 2020 |- | '''Media''' || Blu-ray, DVD, CD, HDD/SSD |- | '''Piattaforma Online''' || [[Xbox Network]] |- | '''Precedutu di''' || [[Xbox 360]] |- | '''Siputu di''' || [[Xbox Series X e Series S]] |} L''''Xbox One''' è na [[Console (videogiochi)|console di videujochi]] pruduciuta di [[Microsoft]]. Presentata ntô [[2013]], fa parti dâ cosiddetta ottava gnirazzioni di console e fu fatta pi cumpètiri cu la [[PlayStation 4]] di [[Sony]] e la [[Wii U]] (e dopu la [[Nintendo Switch]]) di [[Nintendo]]. == Stòria == Lu pruggettu vinni canusciutu all'inizziu cu lu nomu in còdici "Durango". La console vinni prisentata ufficialmenti lu 21 di maju [[2013]]. Lu nomu "One" fù sceltu parchì la Microsoft vulìa fari un sistema "All-in-One" (tuttu in unu), veni a dìri n'apparecchiu ca servia pi jucari, taliari la TV, sèntiri mùsica e navigari supra Internet. All'inizziu ci furu assai polemiche parchì la Microsoft vulìa mèttiri l'obbligu di èssiri sempri culligati a Internet e vulìa bluccari i jochi usati. Pi via dî lamenti dî fan in tuttu lu munnu, la cumpagnìa canciau idea prima dâ nisciuta ufficiali. == Carattirìstichi Tècnichi == L'Xbox One è na machina putenti ca usa n'architettura simili a chidda dî PC: * '''CPU:''' 8 Core x86-64. * '''RAM:''' 8 GB DDR3. * '''Grafica:''' Supportu pi la risoluzzioni Full HD e, nta li mudelli succissivi (One S e One X), macari lu [[4K]]. * '''Hard Disk:''' 500 GB o 1 TB pi sarvari i jochi. * '''Kinect:''' Na telecamera particulari ca permette di cuntrullari lu jocu cu i muvimenti dû corpu e cu la vuci. == Mudelli == Duranti l'anni, furu pruduciuti tri mudelli principali: 1. '''Xbox One (Standard):''' Lu primu mudellu nisciutu ntô 2013. 2. '''Xbox One S:''' Na virsioni cchiù nica e bianca, nisciuta ntô 2016, ca supporta i video in 4K e l'HDR. 3. '''Xbox One X:''' Prisintata ntô 2017 comu "la console cchiù putenti dû munnu", fatta apposta pi jucari propiu in 4K nativu. == Jochi == Arcuni dî jochi cchiù mpurtanti e esclusivi pi st'apparecchiu sunnu: * ''[[Halo 5: Guardians]]'' * ''[[Forza Horizon 3]]'' e ''[[Forza Horizon 4|4]]'' * ''[[Gears of War 4]]'' * ''[[Grand Theft Auto V]]'' (ca fù unu dî jochi cchiù vinnuti macari ccà). == Noti == <references /> [[Catigurìa:Console]] [[Catigurìa:Microsoft]] j4470lu8ngepgehkpq7smvpsrojzhts Delia Buglisi 0 67358 781683 2026-05-05T15:49:03Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #ffcc00; color: black; font-size: 120%;" | '''Delia''' |- | '''Nòmi di battèsimu''' || Delia Buglisi |- | '''Nàscita''' || [[Catania]], [[1999]] |- | '''Urìggini''' || [[Paternò]] |- | '''Gèniri''' || [[Folk]], [[Pop]], [[Soul]] |- | '''Strumentu''' || [[Vuci]], [[Pianuforti]] |- | ''... 781683 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #ffcc00; color: black; font-size: 120%;" | '''Delia''' |- | '''Nòmi di battèsimu''' || Delia Buglisi |- | '''Nàscita''' || [[Catania]], [[1999]] |- | '''Urìggini''' || [[Paternò]] |- | '''Gèniri''' || [[Folk]], [[Pop]], [[Soul]] |- | '''Strumentu''' || [[Vuci]], [[Pianuforti]] |- | '''Anni d'attivitati''' || 2024 - in attività |} '''Delia''', nòmi d'arti di '''Delia Buglisi''' ([[Catania]], [[1999]]), è na cantautrici e musicista siciliana, canusciuta pi la sò participazzioni a lu prugramma [[X Factor (Italia)|X Factor Italia]] ntô 2025. == Biografìa == Nata a Catania e crisciuta a [[Paternò]], Delia accuminciau a studiari mùsica di nica. Studiau pi dudici anni lu [[pianuforti]] clàssicu a lu [[Cunzirvatoriu Vincenzu Bellini]] di Catania. La sò mùsica ammisca lu jazz, lu soul e lu pop cu li ràdichi dâ tradizzioni siciliana, usannu spissu lu [[dialetto siciliano|dialettu sicilianu]] comu lingua pi sprìmiri li sò sentimenti. == Carrèra == Ntô 2024 vincìu na bursa di studiu comu megghiu cantautrici a l'accademia "Isola degli Artisti" e accuminciau a cullabbiurari cu [[Serena Brancale]]. Ntô 2025 participau a la diciannuvèsima edizzioni di ''[[X Factor (Italia)|X Factor]]''. Lu jùdici [[Jake La Furia]] la scigghìu pi la sò scquadra dopu ca idda cantau na virsioni particulari di "Sakura" (di [[Rosalía (cantante)|Rosalía]]) cu parti di lu testu in sicilianu. Arrivau in finali e si classificau a lu terzu postu. Duranti lu prugramma prisintau lu sò pìzzulu inèditu, ''Sicilia Bedda''. Ntô 2026 fù òspiti a lu [[Festival di Sanremo]] duranti la sirata dî cover, unni cantau cu Serena Brancale e la liggenda di lu jazz [[Gregory Porter]]. Ntô stissu annu cantau macari a lu [[Cuncertu di lu Primu Maju]] a Roma. == Discugrafìa == === Sìnguli === * 2025 – ''Sakura'' (X Factor Live Edit) * 2025 – ''Sicilia Bedda'' * 2026 – ''Al mio paese'' (cu Serena Brancale e Levante) == Noti == <references /> == Lijami sterni == * [https://www.youtube.com/watch?v=ucVaNaPkgTA Delia Buglisi - Sakura (X Factor Italia)] [[Catigurìa:Cantanti siciliani]] [[Catigurìa:Mùsica]] [[Catigurìa:Pirsuni di Paternò]] fi9hsyputop9tly512dgpk7s4wlav93 Chiesa di Santa Barbara (Patennò) 0 67359 781684 2026-05-05T15:57:20Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #ffcc00; color: black; font-size: 120%;" | '''Chiesia Santuariu di Santa Barbara''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Chiesa di Santa Barbara a Paternò.jpg|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Riggiuni''' || [[Sicilia]] |- | '''Cumuni''' || [[Paternò]] |... 781684 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #ffcc00; color: black; font-size: 120%;" | '''Chiesia Santuariu di Santa Barbara''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Chiesa di Santa Barbara a Paternò.jpg|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Riggiuni''' || [[Sicilia]] |- | '''Cumuni''' || [[Paternò]] |- | '''Religgiuni''' || [[Chiesia cattòlica]] |- | '''Stili''' || [[Architettura neoclassica|Neoclàssicu]] |- | '''Cunsacrazzioni''' || [[1620]] |} La '''chiesia Santuariu di Santa Barbara''' è un'edificiu religgiusu di [[Paternò]], dedicatu a lu cultu di [[santa Barbara]], prutittrici e [[Santu patrunu|patrona]] dâ citati. È la sedi dâ parrocchia omònima ca apparteni a l'[[arcidiòcisi di Catania]]. == Stòria == Ntô 1576 Santa Barbara fù pruclamata patrona di Paternò parchì i citadini cridìunu ca avìa fattu finiri la [[pesta]]. Lu cultu accuminciau nta la chiesia di l'Itria, ma ntô 1583 l'Università di Paternò accattaù un pìzzulu oratoriu dedicatu a Santa Maria Maddalena e ci spustau lu cultu dâ Santa. Ntô 1669 lu vèscuvu Michelangelo Bonadies la fici addivintari [[parrocchia]]. L'edificiu ca videmu oggi fù pruggettu ntô Settecentu e la facciata fù finuta ntô 1781. Dopu lu [[terrimotu di Missina dû 1908]], la chiesia vinni danniggiata e poi ristaurata. Lu 24 di dicèmmiru dû 2008, un pezzu dâ cupula crullau e la chiesia ristau chiusa pi cincu anni. Vinni riaperta lu 17 di nuvèmmiru dû 2013 di l'arcivèscuvu [[Salvatore Gristina]]. L'8 di dicèmmiru dû 2024, l'arcivèscuvu [[Luigi Renna]] la fici addivintari ufficialmenti '''Santuariu Diucisanu'''. == Discrizzioni == La facciata è in stili [[Architettura neoclassica|neoclàssicu]] cu decuri barocchi. Ci sunnu i statui di Santa Barbara, San Petru e San Paulu, fatti di Mario Moschetti ntô 1911. I porti sunnu di [[bronzu]] (1991) cu sceni dâ vita dâ Santa. Dintra la pianta è a ottàgunu cu na '''cupula''' àuta quasi 40 metri. L'[[altari maiuri]] (1872) è di màrmuru e dintra na nicchia c'è la statua d'argentu di Santa Barbara dû 1745. Sutta l'altari ci sunnu i reliquie dâ Santa. La chiesia sarva macari lu '''ferculu''' d'argentu ca nesci in prucissioni i jorna 4 e 5 di dicèmmiru e i candilori (portaceri) di lignu doratu. == Noti == <references/> == Bibliugrafìa == * S. Di Matteo - ''Paternò. La storia e la civiltà artistica'' - Palermo, Arbor Edizioni, 2009. {{Paternò}} [[Catigurìa:Chiesie di Paternò]] [[Catigurìa:Santuari dâ Sicilia]] 7612flygqymvxlry8f19eq9c3b69csl 781688 781684 2026-05-05T18:57:20Z Conso22 50875 781688 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #ffcc00; color: black; font-size: 120%;" | '''Chiesia Santuariu di Santa Barbara''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Chiesa di Santa Barbara a Paternò.jpg|250px]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Riggiuni''' || [[Sicilia]] |- | '''Cumuni''' || [[Paternò]] |- | '''Religgiuni''' || [[Chiesia cattòlica]] |- | '''Stili''' || [[Architettura neoclassica|Neoclàssicu]] |- | '''Cunsacrazzioni''' || [[1620]] |} La '''chiesia Santuariu di Santa Barbara''' è un'edificiu religgiusu di [[Paternò]], dedicatu a lu cultu di [[santa Barbara]], prutittrici e [[Santu patrunu|patrona]] dâ citati. È la sedi dâ parrocchia omònima ca apparteni a l'[[arcidiòcisi di Catania]]. == Stòria == Ntô 1576 Santa Barbara fù pruclamata patrona di Paternò parchì i citadini cridìunu ca avìa fattu finiri la [[pesta]]. Lu cultu accuminciau nta la chiesia di l'Itria, ma ntô 1583 l'Università di Paternò accattaù un pìzzulu oratoriu dedicatu a Santa Maria Maddalena e ci spustau lu cultu dâ Santa. Ntô 1669 lu vèscuvu Michelangelo Bonadies la fici addivintari [[parrocchia]]. L'edificiu ca videmu oggi fù pruggettu ntô Settecentu e la facciata fù finuta ntô 1781. Dopu lu [[terrimotu di Missina dû 1908]], la chiesia vinni danniggiata e poi ristaurata. Lu 24 di dicèmmiru dû 2008, un pezzu dâ cupula crullau e la chiesia ristau chiusa pi cincu anni. Vinni riaperta lu 17 di nuvèmmiru dû 2013 di l'arcivèscuvu [[Salvatore Gristina]]. L'8 di dicèmmiru dû 2024, l'arcivèscuvu [[Luigi Renna]] la fici addivintari ufficialmenti '''Santuariu Diucisanu'''. == Discrizzioni == La facciata è in stili [[Architettura neoclassica|neoclàssicu]] cu decuri barocchi. Ci sunnu i statui di Santa Barbara, San Petru e San Paulu, fatti di Mario Moschetti ntô 1911. I porti sunnu di [[bronzu]] (1991) cu sceni dâ vita dâ Santa. Dintra la pianta è a ottàgunu cu na '''cupula''' àuta quasi 40 metri. L'[[altari maiuri]] (1872) è di màrmuru e dintra na nicchia c'è la statua d'argentu di Santa Barbara dû 1745. Sutta l'altari ci sunnu i reliquie dâ Santa. La chiesia sarva macari lu '''ferculu''' d'argentu ca nesci in prucissioni i jorna 4 e 5 di dicèmmiru e i candilori (portaceri) di lignu doratu. == Noti == <references/> == Bibliugrafìa == * S. Di Matteo - ''Paternò. La storia e la civiltà artistica'' - Palermo, Arbor Edizioni, 2009. [[Catigurìa:Chiesie di Paternò]] [[Catigurìa:Santuari dâ Sicilia]] ts32mzgu04hqu669grx0rjyzze1eh0m Paternò calcio 0 67360 781685 2026-05-05T16:09:38Z Conso22 50875 Pàggina nova: {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #E20613; color: white; font-size: 120%; border: 2px solid #003399;" | '''Paternò Càuciu''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Soccer ball.svg|80px]] |- | '''Cità''' || [[Paternò]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Culura''' || Russu e Azzurru 🔴🔵 |- | '... 781685 wikitext text/x-wiki {| style="float: right; width: 300px; border: 1px solid #aaa; background: #f9f9f9; padding: 5px; margin-left: 10px; font-size: 90%;" |- | colspan="2" style="text-align: center; background: #E20613; color: white; font-size: 120%; border: 2px solid #003399;" | '''Paternò Càuciu''' |- | colspan="2" style="text-align: center;" | [[File:Soccer ball.svg|80px]] |- | '''Cità''' || [[Paternò]] |- | '''Statu''' || Italia 🇮🇹 |- | '''Culura''' || Russu e Azzurru 🔴🔵 |- | '''Stadiu''' || [[Stadiu Falcone-Borsellino]] |- | '''Prisidenti''' || Ivan Mazzamuto |- | '''Allenaturi''' || Gaetano Catalano |- | '''Campiunatu''' || [[Seria D]] |} Lu '''Paternò Càuciu''' (ufficialmenti ''Paternò Calcio'') è la principali squatra di càuciu di la citati di [[Paternò]]. Li sò culura suciali sunnu lu russu e l'azzurru e la squatra rapprisenta vanto e tradizzioni pi tutta la pruvincia di [[Catania]]. == Stòria == La squatra nascìu ntô [[1908]] e duranti un sèculu di stòria passau mumenti di granni gloria. Lu piriudu cchiù mpurtanti accuminciau a la fini di l'anni '90, sutta la prisidenza di Marcello Lo Bue. Ntô [[2001]], lu Paternò vincìu lu campiunatu di [[Seria D]] e acchianau nta li prufissiunisti. L'annu dopu, ntâ staggiuni 2001-2002, la squatra fici un veru miràculu sportivu: vincìu macari lu campiunatu di [[Seria C2]], arrivannu pi la prima vota ntâ stòria in [[Seria C1]]. Nta ddu piriudu, lu stadiu era sempri chinu e la citati vivìa un sognu, sfidannu squatri storichi e citati mpurtanti di tutta l'Italia. Dopu qualchi annu di difficultà e fallimenti societari, la squatra rinasciù diversi voti, riniscentu sempri a turnari nta li catigurìi ca mèrita grazzi a la forza dî sò tifusi. Recentimenti, ntô 2024, lu Paternò vincìu la Coppa Italia Dilettanti (fasi riggiunali), cunfirmannu di èssiri una dî squatri cchiù forti dâ Sicilia. == Lu Stadiu == Lu Paternò joca li sò partiti nterni a lu '''[[Stadiu Falcone-Borsellino]]''', situatu nta la zona Salinelle. Lu stadiu pò uspitari circa 4.000 cristiani e havi na tribuna coperta mpurtanti. È unu dî campi cchiù caldi dâ Sicilia pi via dâ vicinanza dû pùbblicu a lu tarrinu di jocu. == Cronustòria dî Campiunata == Lu Paternò havi jucatu nta diversi liveddi dû càuciu talianu: * '''[[Seria C1]]''': Lu màssimu liveddu rungiutu dâ squatra. * '''[[Seria C2]]''': Vincìu stu campiunatu ntô 2002. * '''[[Seria D]]''': Catigurìa unni lu Paternò havi jucatu pi tanti staggiuni. * '''[[Eccellenza Sicilia]]''': Lu liveddu riggiunali unni spissu havi duminatu. == Tifuseria == La tifuseria dû Paternò è canusciuta pi èssiri assai attaccata a la magghia. Lu gruppu storicu sunnu i ''Rangers'', nati ntô 1978, ca pi dicennii purtaru li culura russazzurri in tutta Italia. Ci sunnu macari autri gruppi ultras ca sustèninu la squatra cu cori e passioni nta ogni partita. == Palmarès == * '''Campiunatu talianu di [[Seria C2]]:''' 1 (2001-2002) * '''Campiunatu talianu di [[Seria D]]:''' 1 (2000-2001) * '''Coppa Italia Dilettanti Sicilia:''' 1 (2023-2024) == Vuci currilati == * [[Paternò]] [[Catigurìa:Càuciu]] [[Catigurìa:Squatri di càuciu siciliani]] [[Catigurìa:Pirsuni di Paternò]] nfzf15y58g6mow9x8ngvmhdobm1445n Kebab 0 67361 781686 2026-05-05T18:26:39Z Conso22 50875 Pàggina nova: <noinclude>{{Protetta}}</noinclude> [[File:Lula kebab 2.jpg|thumb|right|250px|Un tipu di Kebab (Lula kebab)]] U '''kebab''' è un piattu chi veni dû [[Mediu Orienti]] fattu cu carni di [[pècura]] o d'[[agniddu]] arrustuta. Divintò famusu nta tuttu u mundu grazzi ê migrazzioni. == Etimuluggìa e storia == L'urìggini dû kebab è ligata ô fattu ca nta tanti zoni di l'Orienti u lignu pi cucinari era picca. A palora 'kebab' veni dû [[Persia|persianu]]: secunnu a tradizz... 781686 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Protetta}}</noinclude> [[File:Lula kebab 2.jpg|thumb|right|250px|Un tipu di Kebab (Lula kebab)]] U '''kebab''' è un piattu chi veni dû [[Mediu Orienti]] fattu cu carni di [[pècura]] o d'[[agniddu]] arrustuta. Divintò famusu nta tuttu u mundu grazzi ê migrazzioni. == Etimuluggìa e storia == L'urìggini dû kebab è ligata ô fattu ca nta tanti zoni di l'Orienti u lignu pi cucinari era picca. A palora 'kebab' veni dû [[Persia|persianu]]: secunnu a tradizzioni àraba, u piattu u fìciru i surdati persiani chi usàvanu i so spadi pi arrustiri a carni supra u focu quannu eranu fora in campu. == Varietà == === Döner kebab === U ''döner kebab'' è a virsioni cchiù canusciuta nti l'Europa. U nomi voli dìciri "kebab chi gira", picchì a carni veni misa nti un pirtusu addiritta chi furrìa mentri s'arrùstiri. === Dürüm kebab === U ''dürüm kebab'' (chi voli dìciri "kebab incartatu") è comu u döner, ma veni sirvutu dintra na [[yufka]], chi è un pani suttili tipu na [[piadina]]. == Voci correlate == * [[Gyros]] * [[Shawarma]] * [[Spitu]] [[Categoria:Cucina mediorientale]] [[Categoria:Panini cu carni]] phstwyjuzo351jzqjs00046m80x1ned Piadina 0 67362 781687 2026-05-05T18:41:25Z Conso22 50875 Pàggina nova: <noinclude>{{Protetta}}</noinclude> [[File:Piadina.jpg|thumb|right|250px|Na piadina rumagnola]] A '''piadina rumagnola''' o '''piada''' è un [[Alimentu|prodottu alimentari]] tìpicu dâ [[Romagna]]. È fatta cu na sfogghia suttili di [[farina]] di granu, [[struttu]] (o ogghiu di aliva), [[Bicarbunatu di sodiu|bicarbunatu]] e acqua. Veni cucinata supra na petra tunda chi si chiama "testo" o supra na piastra di mitallu. U pueta [[Giovanni Pascoli]] diceva ca era «u pani,... 781687 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Protetta}}</noinclude> [[File:Piadina.jpg|thumb|right|250px|Na piadina rumagnola]] A '''piadina rumagnola''' o '''piada''' è un [[Alimentu|prodottu alimentari]] tìpicu dâ [[Romagna]]. È fatta cu na sfogghia suttili di [[farina]] di granu, [[struttu]] (o ogghiu di aliva), [[Bicarbunatu di sodiu|bicarbunatu]] e acqua. Veni cucinata supra na petra tunda chi si chiama "testo" o supra na piastra di mitallu. U pueta [[Giovanni Pascoli]] diceva ca era «u pani, anzi u cibbu nazziunali dî Rumagnoli». == Urìggini == I primi tistimunianzi dâ piadina risàlunu ô 1371. Secunnu a storia, era u pani dî pòviri chi si facìa senza livatu. == Varietà == Ci sunnu dui tipi principali: * A '''piadina rumagnola''': chi è cchiù grossa e tìpica di Forlì e Ravenna. * A '''piadina riminisi''': chi è cchiù suttili e si po' pìari (chiddha di Rimini). == Voci correlate == * [[Crescione]] * [[Cucina rumagnola]] [[Categoria:Cucina rumagnola]] [[Categoria:Pani talianu]] csetoquszpjl2bgkprh04137ynxf0uk Nazziunali di càuciu dî Dui Sicilî 0 67363 781690 2026-05-05T19:30:25Z Conso22 50875 Pàggina nova: [[File:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|thumb|right|250px|Bandera dû Regnu dî Dui Sicilî]] La '''nazziunali di càuciu dî Dui Sicilî''' è la squatra di [[càuciu]] rapprisintativa dî [[Dui Sicilî]], tirritoriu furmatu dâ parti [[Sud Italia|miridiunali]] di l'Italia e dâ [[Sicilia]]. La squatra è cuntrullata dâ ''Regno delle Due Sicilie FA''. Siccomu li Dui Sicilî nun sunnu un statu canusciutu ufficialmenti, la squatra nun è membru dâ [[FIFA]... 781690 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of the Kingdom of the Two Sicilies (1816).svg|thumb|right|250px|Bandera dû Regnu dî Dui Sicilî]] La '''nazziunali di càuciu dî Dui Sicilî''' è la squatra di [[càuciu]] rapprisintativa dî [[Dui Sicilî]], tirritoriu furmatu dâ parti [[Sud Italia|miridiunali]] di l'Italia e dâ [[Sicilia]]. La squatra è cuntrullata dâ ''Regno delle Due Sicilie FA''. Siccomu li Dui Sicilî nun sunnu un statu canusciutu ufficialmenti, la squatra nun è membru dâ [[FIFA]] nì dâ [[UEFA]], e donca nun pò juchari u [[Campiunatu munniali di càuciu|Munniali]] o l'[[Campiunatu europeu di càuciu|Europeu]]. == Storia == La nazziunali fu funnata ntô dicèmmiru 2008 pi nizziativa di Guglielmo Di Grezia e Antonio Pagano. Lu primu incontru ufficiali fu jucatu lu 30 d'aprili 2009 contra la Nazziunali dâ Padania a [[Darfo Boario Terme]]. Ntô 2010 la squatra participau â '''VIVA World Cup 2010''', unni arrivau ô quartu postu dopu aviri persu la finali pû terzu postu contra l'Occitania. Dopu un piriudu di pausa, ntô 2020 Massimo Amitrano rifunnau la fidirazzioni. Jucatura famusi comu [[Nicola Mora]], [[Fabiano Santacroce]] e [[Emanuele Calaiò]] fìciru parti di stu pruggettu. Ntô jinnaru 2026, la fidirazzioni ha annunciatu di trasiri nâ nova urganizzazzioni ''Football Alliance of Territorial Identities'' (FATI).<ref>{{Cita web|url=https://lavocedelparlamento.it/nasce-fati-football-alliance-of-territorial-identities/|titolo=Nasce FATI, Football Alliance of Territorial Identities|lingua=it}}</ref> == Risurtati principali == * '''VIVA World Cup 2010''': Quartu postu. * '''Trofeu dû Meditirràniu''': Campiuni ntô 2010, 2011 e 2012. == Allinnatùri == * Michele Riviello (2009–2011) * [[Gianfranco Napolitano]] (2012) * [[Gennaro Iezzo]] (2021) * [[Ludovico Lanzilli]] (2021–oggi) == Note == <references/> [[Categoria:Càuciu nâ Sicilia]] [[Categoria:Sud Italia]] [[Categoria:Nazziunali di càuciu nun FIFA]] pfhk2sra41j5dezk1pmz1tu1u5z6jyk