Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Luigi Sturzo 0 9755 190330 87575 2026-07-11T14:41:50Z IvanScrooge98 9316 /* */ +img 190330 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. 5p836y2ibz4safrojpdyb0bp3n153da 190331 190330 2026-07-11T14:43:05Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190331 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] bm4g3f7iqf3k7e8l1gnryh87w6y0txz 190332 190331 2026-07-11T14:44:03Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190332 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi]] [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] qr9zjiwczxq3y08b11w83mzu66mldpd 190333 190332 2026-07-11T14:44:07Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190333 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] giq8lyz6eh67jk1twkb9dm0yir9bw8i 190334 190333 2026-07-11T14:44:23Z IvanScrooge98 9316 IvanScrooge98 moved page [[Sturzo]] to [[Luigi Sturzo]]: nòmene 190333 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] giq8lyz6eh67jk1twkb9dm0yir9bw8i 190337 190334 2026-07-11T14:46:06Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190337 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), ada cumbattidu su [[Itàlia fascista|fascismu]]. In esiliu in Sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] b8nkp7t3qzny59qosi9c1y7es4r0s9u 190338 190337 2026-07-11T14:46:30Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190338 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìticu e pubblicista. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), at cumbattidu su [[Itàlia fascista|fascismu]]. In esiliu in sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] 46y7m37ffgv7ja72yhq8htmwaofzj0h 190339 190338 2026-07-11T14:47:10Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190339 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìtigu e pubblicista italianu. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), at cumbattidu su [[Itàlia fascista|fascismu]]. In esiliu in sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] ax4ph0ard10odswb92g2tw72hc5sfft 190340 190339 2026-07-11T15:28:30Z IvanScrooge98 9316 /* */ 190340 wikitext text/x-wiki [[File:Luigi Sturzo senato.jpg|thumb|upright|1958]] '''Luigi Sturzo''' ([[Caltagirone]], 1871 – [[Roma]], 1959). Preideru, polìtigu e pubblicista italianu. Fundadore de su [[Partidu Populare Italianu]] (1919), at cumbattidu su [[Itàlia fascista|fascismu]] in esiliu in sos [[Istados Unidos]] (1926–1946). Senadore a vida in su 1953. {{DEFAULTSORT:Sturzo, Luigi}} [[Categoria:Cattoligos]] [[Categoria:Polìtigos italianos]] 24tce828if1trjduop9r69ffetzw1hm Cuntierra usuàriu:DianaAnnaRita80 3 16491 190343 185900 2026-07-12T03:57:13Z Civvì 13899 Civvì moved page [[Cuntierra usuàriu:Diana 79]] to [[Cuntierra usuàriu:DianaAnnaRita80]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Diana 79|Diana 79]]" to "[[Special:CentralAuth/DianaAnnaRita80|DianaAnnaRita80]]" 148183 wikitext text/x-wiki Gratzias po s'agiudu tu tuu, Salvatore! --[[Utente:Elcaracol|<span style="color:blue"> '''Elcaracol'''</span>]] <small>[[Utente discussioni:Elcaracol|<span style="color:red">''(Tzerriamì puru)''</span>]]</small> 21:23, 5 Stg 2016 (CEST) co5faitq5hpaqr21apmc5syidpcqf7h Anna Cristina Serra 0 19677 190341 183523 2026-07-12T00:13:26Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as).) #IABot (v2.0.9.5 190341 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Biografia|logu_de_nàschida=Casteddu|data_de_nàschida=4 de trìulas de su 1960|traballu=poetissa, istudiosa, iscritora de teàtru e tradutora|natzionalidade=sarda|prèmios=*[[Prèmiu Otieri]] in su 1993 e in su 1998<br> *Prèmiu "Mialinu Pira" in su 1996<br> *Prèmiu "Sant'Antoni de su 'ou" de Mamujada in su 1993, 1994, 1995<br> *Prèmiu Internatzionale de Milanu in su 1997, 2004, 2008<br> *Prèmiu “Remundu Piras” in su 2008<br> *Prèmiu “Peppino Mereu” in su 2009<br> *Prèmiu "Tzitade de Tàtari" in su 2010<br> *Prèmiu “Sa terzina” (pro sa prosa) in su 1998|fìgios=Silvia e Francesco|incumintzu_de_s'atividade=1992}} '''Anna Cristina Serra''' ([[Casteddu]],<ref>{{Tzita web|url=http://www.domusdejanaseditore.com/87_anna-cristina-serra|tìtulu=Anna Cristina Serra|situ=www.domusdejanaseditore.com|limba=it|atzessu=2020-05-09}}</ref> 4 de [[trìulas]] de su [[1960]]<ref>{{Tzita web|url=https://www.luigiladu.it/poesias/Elenco_poeti/serra_anna_cristina.htm|tìtulu=Anna Cristina Serra|sambenadu=Ladu|nùmene=Luigi|situ=www.luigiladu.it|limba=it|atzessu=2020-05-09}}</ref>) est una [[Poete|poetissa]], iscritora de teàtru, istudiosa e tradutora [[Populu sardu|sarda]]. Sas poesias suas las ant bortadas in [[Limba tedesca|tedescu]], [[Limba inglesa|inglesu]], [[Limba frantzesa|frantzesu]], [[Limba italiana|italianu]], [[Limba galega|galitzianu]], [[Limba grega|grecu]] e [[Limba cadelana|catalanu]]<ref name=":0" /><ref>{{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Tola|tìtulu=50 anni di premi letterari in lingua sarda|editzione=1. ed|data=2006|editore=Domus de Janas|tzitade=Selàrgius|limba=it, sc|pp=267-269|OCLC=77504100|ISBN=88-88569-61-8}}</ref><ref name=":1" /> e publicadas in rivistas che a “S’Ischiglia”, “Grotta della vipera”, “Nur” “Notiziario” e “Nae”. Est istada una de sas primas fèminas de annotu in s'ambiente de sos prèmios poèticos sardos e una de sos primos poetas a bi batire sa [[Sardu campidanesu|grafia campidanesa]], chi finas a pagu tempus a como fiat cunsiderada minoritària in sa [[literadura sarda]].<ref>{{Tzita noas|limba=it-IT|url=http://www.fondazionesardinia.eu/ita/?p=16937|tìtulu=LENTORES, di Anna Cristina Serra: i versi in campidanese nutriti di classicità|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2020-01-08|atzessu=2020-05-09}}</ref> == Biografia == De orìgine de [[Santu 'Asili 'e Monti]], est crèschida in cue ma como istat in [[Casteddu]] con sos duos fìgios suos, Silvia e Francesco.<ref name=":0">{{Tzita web|url=https://www.fasi-italia.it/eventi/icalrepeat.detail/2020/03/08/5068/-/giornata-internazionale-della-donna-con-anna-cristina-serra|tìtulu=Giornata Internazionale della Donna, con Anna Cristina Serra|situ=www.fasi-italia.it|limba=it|atzessu=2020-05-09|dataarchìviu=2020-09-19|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200919180044/https://www.fasi-italia.it/eventi/icalrepeat.detail/2020/03/08/5068/-/giornata-internazionale-della-donna-con-anna-cristina-serra|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://bollettario.blogspot.com/2010/05/anna-cristina-serra.html|tìtulu=Anna Cristina Serra|autore=Nadia Cavalera|situ=Bollettario|data=2010-05-01|limba=it, sc|atzessu=2020-05-09}}</ref> At incumentzadu a iscrìere, belle pro giogu, in su [[1992]], in unu prèmiu ammaniadu a curtzu a domo sua,<ref name=":0" /> ma a pustis est pigadu parte a totu sos prèmios prus mannos de s'Ìsula. At publicadu, cun sa domo editora Tema, sa sìlloge “Su Fragu ’e su entu” binchidora de su Prèmiu Mialinu Pira de su 1996. Cun sas “Edizioni Frorias” in su 2003 sa regorta de Poesias “Follas” (dedicada a su mastru suo Benvenuto Lobina), cun sa E.de.s., in su 2010, a incuru de Nicola Tanda, “Luna Cantadora”, poesias inèditas,<ref>{{Tzita noas|limba=it-IT|url=https://www.lacanas.it/novas/2014/luna-cantadora-di-anna-cristina-serra/|tìtulu=Luna cantadora di Anna Cristina Serra|publicatzione=Làcanas|data=2014-09-23|atzessu=2020-05-09|situ=Làcanas}}</ref> e cun sa Soter, "Lentores" (sutatìtulu "''Drosies, Rugiade''") cun bortaduras in [[Limba grega|grecu]] e [[Limba italiana|italianu]].<ref>{{Tzita web|url=http://www.tottusinpari.it/2019/09/24/lentores-lultima-raccolta-di-poesie-di-anna-cristina-serra/|tìtulu=Lentores, l'ultima raccolta di poesie di Anna Cristina Serra|sambenadu=Oppes|nùmene=Tonino|limba=it-IT|atzessu=2020-05-09}}</ref> Su nùmene suo s'agatat in medas antologias de poetas e iscritores sardos, che a esèmpiu sas de “Lingua Madre Sarda”, “Bentu de Terra Manna”, o “Un‘Odissea de rimas nobas”.<ref name=":0" /> Unos cantos testos suos sunt istados musicados e cantados dae Ambra Pintore, Franco Madau e Pino Martini.<ref name=":1" /> Est istada membru de medas giurias de cuncursos lìterarios, intre sos cales su “Prèmio Fiscali”, su “Prèmiu Internatzionale de Milanu”, “Prèmiu Tzitade de Tèmpiu”, su "Prèmiu Otieri"<ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=https://ricerca.gelocal.it/lanuovasardegna/archivio/lanuovasardegna/2020/02/27/oristano-premio-ozieri-2020-i-nomi-di-tutti-i-vincitori-38.html?ref=search|tìtulu=Premio Ozieri 2020, i nomi di tutti i vincitori|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2020-02-27|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=https://www.lanuovasardegna.it/nuoro/cronaca/2018/09/28/news/la-poetessa-anna-cristina-serra-protagonista-stasera-a-qu-tu-1.17298899|tìtulu=La poetessa Anna Cristina Serra protagonista stasera a “Qu.Tu.”|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2018-09-28|atzessu=2020-05-09}}</ref> ed àteros galu.<ref name=":0" /><ref name=":2">{{Tzita web|url=https://www.poesiadelnostrotempo.it/srucu-chi-mi-nas-essi-mori-e-vida-follas-di-anna-cristina-serra/|tìtulu=Srucu, chi mi nas essi’ mori ’e vida {{!}} Follas di Anna Cristina Serra|situ=Poesia del Nostro Tempo|data=2018-08-13|limba=sc, it|atzessu=2020-05-09}}</ref> At bortadu in sardu “Una Donna” de Sibilla Aleramo.<ref name=":1" /> At iscritu duos testos teatrales, “Alientu" in su 2004 e "Lionora, una visioni" in su 2007” impreados dae sa Cumpangia Teatrale “Fueddu e Gestu” de [[Biddesorris]].<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>{{Tzita web|url=http://www.settembredeipoeti.it/ospite/anna-cristina-serra/|tìtulu=Anna Cristina Serra|situ=Cabudanne de sos Poetas|limba=it|atzessu=2020-05-09|urlmortu=eja}}</ref> Semper in s'àmbitu de su teatru, at traballadu paris cun MAria Lai pro ammaniare una rapresentatzione teatrale de ''Miele Amaro'' de [[Salvatore Cambosu|Sarvadore Cambosu]]. Un'àtera òpera sua, custa borta comente istudiosa, est “Bellebbatu” una chirca in subra de su lèssicu locale de sa bidda de [[Santu 'Asili 'e Monti]], publicada dae sa domo editora Domus de Janas. Pro annos est istada presidenta de s'assòtziu curturale "Galania" e at collaboradu a s'ammàniu de eventos che a cunferèntzias, cunvegnos, mustras e presentatziones de libros cun esponentes de annotu de s'arte e de sa cultura sarda.<ref name=":2" /> In su [[2015]] at rapresentadu sa [[Sardigna]] in su festival de poesia “''StAnza – Scotland’s international poetry''” de sa tzitade de St. Andrews, in [[Iscotzia|Iscòtzia]], uno de sos fèstivals de custa genia de importu prus mannu in [[Europa]] e in su mundu.<ref name=":1">{{Tzita noas|limba=it-IT|nùmene=Ornella|sambenadu=Demuru|autore=|url=https://www.sardiniapost.it/culture/lintervista-anna-cristina-serra-una-poetessa-sarda-scozia/|tìtulu=L'intervista. Anna Cristina Serra, una poetessa sarda in Scozia|publicatzione=Sardinia Post|data=2015-03-17|atzessu=2020-05-09|situ=Sardiniapost.it}}</ref> == Prèmios == * [[Prèmiu Otieri de Literadura Sarda|Prèmiu Otieri]] in su 1993 e in su 1998 * Prèmiu "Mialinu Pira" in su 1996 * Prèmiu "Sant'Antoni de su 'ou" de [[Mamujada]] in su 1993, 1994, 1995 * Prèmiu Internatzionale de [[Milanu]] in su 1997, 2004, 2008 e [[2024]]<ref>{{Tzita noas|limba=it|nùmene=Luciano|sambenadu=Piras|url=https://www.lanuovasardegna.it/regione/2024/03/06/news/la-poesia-in-sardo-e-senza-frontiere-il-primo-premio-assoluto-va-ad-anna-cristina-serra-1.100485587|tìtulu=La poesia in sardo è senza frontiere: il primo premio assoluto va ad Anna Cristina Serra|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2024-03-06|atzessu=2024-03-27}}</ref> * Prèmiu “Remundu Piras” in su 2008 * Prèmiu “Peppino Mereu” in su 2009 * Prèmiu "Tzitade de Tàtari" in su 2010. * Prèmiu “Sa terzina” (pro sa prosa) in su 1998. == Òperas publicadas == * {{Tzita libru|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|tìtulu=Su fragu 'e su entu|annu=1996|editore=Tema}} * {{Tzita libru|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|tìtulu=Follas|annu=2003|editore=Edizioni Frorias|tzitade=Casteddu}} * {{Tzita libru|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|tìtulu=Bellebbatu - La parlata di San Basilio|data=2009|editore=Domus de Janas|limba=sc, it|OCLC=731501700|ISBN=978-88-88569-87-1}} * {{Tzita libru|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|curadore=Nicola Tanda|tìtulu=Luna Cantadora|collana=La Biblioteca di Babele|annu=2010|editore=E.de.s.}} * {{Tzita libru|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|tìtulu=Lentores = Drosies = Rugiade|editzione=1|data=20 austu 2019|editore=Soter|limba=sc, el, it|OCLC=1137754087|ISBN=978-88-97943-90-7}} * {{Tzita publicatzione|autore=|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|annu=2004|tìtulu=Alientu|rivista=|volume=|nùmeru=}} (iscienegiadura pro su teatru) * {{Tzita publicatzione|autore=|nùmene=Anna Cristina|sambenadu=Serra|annu=2007|tìtulu=Lionora, una visioni|rivista=|volume=|nùmeru=}} (iscienegiadura pro su teatru) == Riferimentos == <references /> == Bibliografia == * {{Tzita libru|nùmene=Salvatore|sambenadu=Tola|tìtulu=50 anni di premi letterari in lingua sarda|editzione=1. ed|data=2006|editore=Domus de Janas|tzitade=Selàrgius|limba=it, sc|OCLC=77504100|ISBN=88-88569-61-8}} * {{Tzita libru|nùmene=Francesco|sambenadu=Casula|tìtulu=Letteratura e civiltà della Sardegna. Vol. 2|data=2013|editore=Ed. Grafica del Parteolla|tzitade=Patiolla|limba=it|OCLC=931462627|ISBN=978-88-6791-018-2}} == Ligàmenes esternos == * {{Tzita web|url=https://www.radiox.it/archive/enza-anna-cristina-serra/|tìtulu=E’NZA?! - Intervista a Anna Cristina Serra}} * {{YouTube|autore=|heTSE2I6rYU|Sa Literadura Sarda - Anna Cristina Serra}} {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Sardos]] [[Categoria:Poetes sardos]] [[Categoria:Biografias]] 8ygmfs8tp76grldvhhqrobjiswlhkjn Gràtzia Dore 0 19694 190336 185066 2026-07-11T14:45:24Z IvanScrooge98 9316 190336 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Biografia|logu_de_nàschida=[[Orune]]|logu_de_morte=[[Ortzai]]|data_de_nàschida=8 de freàrgiu de su 1908|data_de_morte=20 de làmpadas de su 1984|traballu=poetissa, iscritora, istudiosa, professora e prèside|nùmene_babbu=Frantziscu Dore|nùmene_mama=Maria Gianicchedda|àteros_nùmenes=Grazia Dore|professione=professora e prèside}} '''Gràtzia Dore''' ([[Orune]], 8 de [[freàrgiu]] de su [[1908]] - [[Ortzai]], 20 de [[làmpadas]] de su [[1984]]), est istada una poetissa, iscritora e istudiosa [[Populu sardu|sarda]]. == Biografia == Gràtzia (nùmene a s'anàgrafe Grazia) Dore est nàschida s'8 de freàrgiu de su 1908 in [[Orune]], sa bidda in ue su babbu suo, Frantziscu Dore, si fiat istabilidu a pustis de s'èssere tramudadu dae [[Ortzai]], sa bidda de nàschida sua e in ue, a pustis de sa làurea in meighina, fiat divènnidu su mèdicu giutu de sa bidda.<ref name=":0">{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=https://www.lanuovasardegna.it/nuoro/cronaca/2014/11/21/news/convegno-sulla-scrittrice-grazia-dore-1.10354186|tìtulu=Convegno sulla scrittrice Grazia Dore|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2014-11-21|atzessu=2020-05-13}}</ref><ref name=":1">{{Tzita noas|limba=it|autore=|url=https://www.lanuovasardegna.it/nuoro/cronaca/2014/07/09/news/olzai-in-un-libro-i-racconti-inediti-di-grazia-dore-1.9569494|tìtulu=Olzai, in un libro i racconti inediti di Grazia Dore|publicatzione=[[La Nuova Sardegna]]|data=2014-07-09|atzessu=2020-05-13}}</ref> Sa mama sua fiat Maria Gianicchedda, tzia de sa mama de [[Antoni Pigliaru]].<ref name=":0" /> In su 1917, cando Gràtzia teniat noe annos, totu sa famìlia Dore tràmudat a Roma, ca su babbu divenit deputadu<ref name=":3">{{Tzita web|url=https://truncare.myblog.it/2015/02/13/grazia-dore-dore-la-giornalista-virginia-saba-la-donna-sarda-ricostruisce-la-vita-lopera-della-grande-poetessa-olzai/|tìtulu=Tra pagine ingiallite la scoperta della poesia di Grazia Dore|sambenadu=Saba|nùmene=Virgilia|situ=Truncare sas cadenas|data=2015-02-15|limba=it-IT|atzessu=2020-05-13|dataarchìviu=2020-09-27|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20200927043918/https://truncare.myblog.it/2015/02/13/grazia-dore-dore-la-giornalista-virginia-saba-la-donna-sarda-ricostruisce-la-vita-lopera-della-grande-poetessa-olzai/|urlmortu=eja}}</ref><ref name=":4">{{Tzita noas|limba=it|nùmene=Giangavino|sambenadu=Murgia|autore=|url=https://www.labarbagia.net/notizie/attualita/8406/olzai-presentazione-del-libro-villaggio-e-altri-racconti-di-grazia-dore-la-cugina-del-presidente-francesco-pigliaru-che-presenziera-allevento|tìtulu=OLZAI. Presentazione del libro “Villaggio e altri racconti” di Grazia Dore. Presenzierà il presidente Pigliaru, cugino della scrittrice|publicatzione=La Barbagia.net|data=2014-11-19|atzessu=2020-05-14}}</ref>, e pro custa resone issa at a sighire sos istùdios suos in sa capitale italiana. In su Litzeu "Mamiani" Grazia est s'alunna preferida de Alfredo Panzini, chi nd'aiat apretziadu tantu sas capatzidades narrativas chi, in su 27 de freàrgiu de su 1927, cando issa teniat petzi 19 annos, at a publicare, in sa prima pàgina de sa Fiera Literària, unu cumponimentu de sa poetissa annuntzia·nde·lu, cun caràteres mannos, gasi: "Alfredo Panzini iscoberit un'iscritora noa".<ref name=":2" /><ref name=":3" /> In cussos annos sa formatzione culturale sua benit arricada dae sos raportos de sa famìlia sua, gràtzias a su babbu e a sos frades Antoni e Gianpietro. Su primu, difatis, connochiat a [[Antonio Gramsci|Gramsci]], Parri, [[Emìliu Lussu|Lussu]], Rosselli e unos cantos àteros, e su segundu, chi fiat giai diretore de s'''Avvenire d'Italia'' e de ''Studium'', sa rivista de sos universitàrios catòlicos, e collaboradore de importu de [[Luigi Sturzo|don Sturzo]], in prus chi amigu de Giovanni Battista Montini, su chi diat divènnere paba cun su nùmene de Pàule VI.<ref name=":2" /> In su [[1932]], a pustis de sa làurea in lìteras, traballat pro belle ses annos a sa Biblioteca Vaticana, in ue afinat sas cumpetèntzias istòricas suas e achirit unu gustu pro s'iscritura chi l'at a acumpangiare pro totu sa bida. A 35 annos, in su [[1943]], iscriet sa prima poesia, ''Giorni disabitati'' (Dies disabitadas). In su 1945 torrat a Roma, istende paris cun sa sorre Raffaela (chi fiat giai tzucada a cue pustis de sa morte de su babbu). In sos annos imbenientes, in paris cun Guido Miglioli, Ada Alessandrini, Maria Maggi e unos cantos àteros a su Movimentu cristianu pro sa paghe, connotu fintzas cun su nomìngiu de "comunistas cristianos", cun su ruolu de responsàbile de su setore de imprenta.<ref name=":2" /><ref name=":1" /> Imputzada dae don Giuseppe de Luca pùblicat, in su [[1953]], una regorta de poesias pro sa domo editora "Edizioni di Storia e Letteratura", cun ''Giorni'' che a tìtulu. In sos annos chi sigent collàborat, cun sa sorre Raffaela, a sa rivista Ichnusa dirìgida dae su parente issoro [[Antoni Pigliaru]], in [[Tàtari]]. At dedicadu medas istùdios a sas problemàticas de s'emigratzione; at collaboradu a sa rivista ''Rassegna di politica e storia'' (Rassegna de polìtica e istòria) cun medas artìculos e at curadu sa ''Bibliografia per la storia dell'emigrazione italiana in America'' (Bibliografia pro s'istòria de s'emigratzione italiana in Amèrica). S'òpera prus remenosa sua est ''La democrazia italiana e l’emigrazione in America'' (Sa democratzia italiana e s'emigratzione in Amèrica). Pro neghe de sa maladia de sa sorre Raffaela, e pro l'assegurare mègius curas, Gràtzia in su [[1968]] depet torrare a [[Ortzai]]. Insegnat in s'iscola mèdia de cale at a divènnere prèside finas a su 1976, e in cussu ruolu at chircadu de amparare totu custa chi teniat unu carchi balore pro sa valorizatzione de su patrimoniu materiale e culturale de su tempus coladu de Ortzai: sa batalla pro sa cunservatzione de Su campusantu betzu, de su tzentru istòricu cun carchi bella ventana ispagnola, de s'Àrgine, de sa pratza de su Munitzìpiu e de sa Crèsia, pro sa tràmuda de su fundu bibliotecàriu "Pietro Meloni Satta" dae sa Parròchia a sa Comuna. In prus, in paris cun sa sorre at fundadu s'Assòtziu curturale de Ortzai, formadu mescamente dae giòvanos.<ref name=":2">{{Tzita libru|nùmene=Frantziscu|sambenadu=Casula|tìtulu=Gratzia Dore|collana=Omines e feminas de gabbale|data=2008|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|ISBN=978-8885995451}}</ref><ref>{{Tzita libru|nùmene=Bachisio|sambenadu=Porru|tìtulu=Giorni disabitati|collana=L´Altra Parola|annu=1990|editore=Iniziative Culturali|tzitade=Tàtari|limba=it|capìtulu=Introduzione|OCLC=798260781|ISBN=978-88-6372-321-2}}</ref><ref name=":3" /> Gràtzia Dore est morta in su 20 de làmpadas de su [[1984]], a pustis de un maladia longa chi las aiat minadu a fundu su fìsicu ma l'aiat risparmiadu, finas a s'ùrtimu, s'abistesa. Sighende su bòlere suo reposat in su campusantu ortzaesu a curtzu a su babbu Frantziscu e a s'amada Raffaela, in suta de una pedra simpre de granitu.<ref name=":2" /> In su [[2011]], sos istudiantes de su Litzeu Iscientìficu "Enrico Fermi" de [[Nùgoro]] ant, in paris cun s'Archìviu de Istadu de Nùgoro, ammaniadu una die de ammentu dedicada a sa figura sua, cun interventos de costitutzionalistas e professores.<ref>{{Tzita web|url=https://www.beniculturali.it/mibac/export/MiBAC/sito-MiBAC/Contenuti/MibacUnif/Eventi/visualizza_asset.html_1228574551.html|tìtulu=Gli Archivi della memoria: Grazia Dore, un'antologia per il centenario|sambenadu=Orani|nùmene=Angela Andrea|situ=www.beniculturali.it|limba=it|atzessu=2020-05-13}}{{Ligàmene interrùmpidu}}</ref> In su [[2014]] Frantziscu Pigliaru, fìgiu de [[Antoni Pigliaru]] e, in cussu momentu, presidente de sa [[Regione Autònoma de sa Sardigna|Regione Sardigna]], at presentadu unu libru suo chi galu fiat inèditu, cun oto contos iscritos dae issa in sos annos e chi at isseberadu de publicare Tomasu Dore, nebode de sa sorre.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref name=":4" /> == Istile poèticu == Sa poesia sua est collida in sas duas sìlloges ''Giorni'' (Dies), publicada in su 1953, e ''Giorni disabitati'' (Dies disabitadas), publicada a pustis de sa morte sua, in su 1990 a incuru de Bachisio Porru. Cust'ùrtima publicatzione collit totus sas poesias de Gràtzia Dore, e incluet fintzas sas lìricas de ''Giorni'', giai publicadas, ma torradas a elaborare dae sa poetissa matessi. Finas dae sos tìtulos (''Preghiera'', ''Creazione'', ''Avvento'', ''Nel giardino degli ulivi amaro'', ''Appena il Signore tacque'', ''Ancora una preghiera'', ''Dov’è il tuo Dio'', ''Una notte al Signore'', ''Gerusalemme'', ''Mai più Signore'' etc.) est fàtzile intuire chi si tratat de “càntigos” religiosos in manera essentziale e in sos cales s'autora intentat de isperiare sas dies di Deus, sa bida sua e sa memòria segreta sua. Chistionende de sa poesia de ''Giorni'', [[Pier Paolo Pasolini]] faeddat de "impiantu robustu e rigore literàriu de primore; una poesia in ue totu andat puntadu in su balore lìricu; in sa capatzidade sua de dellìriu, de dereglement, de èstasi o oriolu”.<ref name=":2" /><ref name=":3" /> == Òperas publicadas == * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|tìtulu=Giorni|annu=1953|editore=Edizioni di Storia e Letteratura|tzitade=Roma|limba=it}} * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|tìtulu=Bibliografia per la storia dell'emigrazione italiana in America|annu=1956|editore=Tipografia del Ministero degli Affari Esteri|limba=it|OCLC=878085016}} * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|tìtulu=I grandi fatti che portarono all'unità: antologia|annu=1961|editore=Ente nazionale biblioteche popolari e scolastiche|limba=it|OCLC=781376864}} * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|tìtulu=La democrazia italiana e l'imigrazione in America|annu=1964|editore=Morcelliana|limba=it|OCLC=249931598}} * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|curadore=Bachisio Porru|tìtulu=Giorni disabitati|collana=L´Altra Parola|annu=1990|editore=Iniziative Culturali|tzitade=Tàtari|limba=it|OCLC=798260781|ISBN=978-88-6372-321-2}} * {{Tzita libru|nùmene=Grazia|sambenadu=Dore|tìtulu=Villaggio e altri racconti|annu=2014|editore=Italus|tzitade=Roma|limba=it|OCLC=955303723}} == Riferimentos == <references /> == Bibliografia == * {{Tzita libru|nùmene=Frantziscu|sambenadu=Casula|tìtulu=Gratzia Dore|collana=Omines e feminas de gabbale|data=2008|editore=Alfa Editrice|tzitade=Cuartu Sant'Aleni|ISBN=978-8885995451}} {{Controllu de autoridade}} [[Categoria:Sardos]] [[Categoria:Poetes sardos]] [[Categoria:Biografias]] cucw3c4uja0uehxxzutt5au053he8ka Sturzo 0 23538 190335 2026-07-11T14:44:23Z IvanScrooge98 9316 IvanScrooge98 moved page [[Sturzo]] to [[Luigi Sturzo]]: nòmene 190335 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Luigi Sturzo]] 5slb1d9bm2zkmbow269f2mfzz6r55z0 Cuntierra:Anna Cristina Serra 1 23539 190342 2026-07-12T00:13:27Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione) #IABot (v2.0.9.5 190342 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Anna Cristina Serra]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190341 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20200919180044/https://www.fasi-italia.it/eventi/icalrepeat.detail/2020/03/08/5068/-/giornata-internazionale-della-donna-con-anna-cristina-serra annantu a https://www.fasi-italia.it/eventi/icalrepeat.detail/2020/03/08/5068/-/giornata-internazionale-della-donna-con-anna-cristina-serra . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:13, 12 Trì 2026 (CEST) 6m1kj4vu3e66ik3b2bpj95pb4uekam4 Cuntierra usuàriu:Diana 79 3 23540 190344 2026-07-12T03:57:13Z Civvì 13899 Civvì moved page [[Cuntierra usuàriu:Diana 79]] to [[Cuntierra usuàriu:DianaAnnaRita80]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Diana 79|Diana 79]]" to "[[Special:CentralAuth/DianaAnnaRita80|DianaAnnaRita80]]" 190344 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Cuntierra usuàriu:DianaAnnaRita80]] 5x96d9vqo0qjiebrhgjxi8cw0ioqk2g