Wikipedia scwiki https://sc.wikipedia.org/wiki/P%C3%A0gina_printzipale MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Media Ispetziale Cuntierra Usuàriu Cuntierra usuàriu Wikipedia Cuntierra Wikipedia File Cuntierra file MediaWiki Cuntierra MediaWiki Template Cuntierra template Agiudu Cuntierra agiudu Categoria Cuntierra categoria TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Paulu de Tarsu 0 7762 191092 170153 2026-11-04T19:05:00Z Iscursorgiu 30501 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 191092 wikitext text/x-wiki {{Variant|LOG}}[[File:Rublev Saint Paul.jpg|thumb|180px|right|Santu Paulu ind'una icona de [[Andrei Rublev]]]] Su nomene sou fut Saulo. Est naschidu a Tarso, in Cilicia, in sa [[Turchia]] de oe, discipulu de Gamaliele, e fut unu rabbinu de su gruppu de sos Fariseos. At connottu sos cristianos e los at cumbattidos comente [[ebreos]] arrennegados. Andende a [[Damasco]], càpitat unu incontru cun [[Gesùs|Gesu Cristu]], chi cambiat sa vida de custu persecutore de sos cristianos. Retzit su batijimu, e divèntat cristianu, e preigadore de sa fide cristiana. Paulu at lassadu una istiga manna in sa fide cristiana. Si consìderat unu apostolu, mandadu a preigare e a cunvertire a sa fide in Gesu Cristu prima sos ebreos e a poi sos paganos, dedichendesi propiu a custos: “apostolu de sos gentiles” est a narrere de sos paganos. Custa est istada una decisione fundamentale po sa creja cristiana. A Paulu si devet chi no esserat obbligatoria sa circoncisione po diventare cristianu. Omine attivu, faghet tres viaggios missionarios e fundat comunidades cristianas in [[Grèghia|Greghia]], e in [[Anatòlia|Asia Minore]], sa Turchia de oe, chi poi sighit iscrinde Litteras, importantes po sa connoschentzia de Paulu e de sa fide cristiana, e po sa ricchesa de contenutos. At iscrittu 13 Litteras. Importantes sa Littera a sos Romanos, sa Prima e-i sa Segunda a sos Corintzios, sa Littera a sos Gàlatas, a sos Efesinos, sa Prima e-i sa Segunda a sos cristianos de Tessalonica e ateras. Arrestadu a [[Gerusalemme]], e accusadu dae sos ebreos de eresia, sigomente fut tzittadinu romanu, est giuttu a [[Roma]] po essere giudicadu, e poi de unu viaggiu avventurosu, cun naufragiu a [[Malta]], arrivat a [[Roma]]. Inoghe podet incontrare personas e faeddare de Gesù Cristu, e paret chi epada fundadu o contribuidu a fundare una comunidade de cristianos, e a custa imbiat sa Littera a sos Romanos. Morit a Roma decapitadu su 67 ca. Sa festa su 29 de lampadas. Sa fregura e-i sa vida de Paulu at ispiradu sos artistas, pintores e iscultores ( po esempiu [[Caravaggio]]). == Bibliografia == * Antonio Calisi, ''Paolo Apostolo di Cristo'', CreateSpace Independent Publishing Platform, 2018, ISBN-10: 1721248714,ISBN-13: 978-1721248711 *Antonio Calisi, Paul Apostle of Christ: Call, Journeys, Epistles, Teachings, Martyrdom, Infinity Books Ltd - Malta 2021. ISBN-10: 9918951710.ISBN-13: 978-9918951710 [[Categoria:Biografias]] [[Categoria:Santos]] oa00angk1rmf2zeruwyo6pbusy915k8 Rebolussione de pannarrigada 0 12098 191090 171484 2026-11-04T18:59:56Z Iscursorgiu 30501 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|1|0 */ 191090 wikitext text/x-wiki [[File:Prague November89 - Wenceslas Square1.jpg|thumb|298x298px]] [[File:17listopadu89 pomnik (detail).JPG|thumb|297x297px]] Sa '''rebolussione de pannarrigada''' est su nùmene impreadu pro inditare su tempus de mudamentos rebolussionarios in sa [[Tzecoslovàchia|Tzecuisrovàchia]] antiga intre su 17 de santandria e su 29 de nadale de 1.989, chi nch'aiat zutu a sa ruta de su rezìmene comunista e a s'introduidura de unu sistema polìtigu basadu in printzìpios democràtigos. Sos mudamentos narados fiant istados illestridos dae s'isfaghinzu de su brocu orientale betzu e sa crèschida de sa pessamentadura intre sa pobuladura pro sa situassione econòmiga e [[polìtiga]] de su paìsu. Sa rebolussione est definida “de pannarrigada” pro sa creze sua paghiosa, sende chi pro s'èsitu suo non fiant istadas netzessàrias nen sa biolèntzia nen sas armas: est chistione de unu casu isemprale de aprigadura de un'assione no biolenta, chi at tentu de resurtadu unu mudamentu profundu prendende sa sotzietade intrea. Cun sa dèroga de sos acontessimentos de su 17 de santandria, addaghi sos istudantes chi manifestaiant in manera paghiosa fiant istados atacados dae sas fortzas de seguràntzia, sa rebolussione no aiat tentu episòdios biolentos e fiat istadu possìbile a reapostivigare sa [[democratzia]] sena una ùniga bìtima mortale. [[Categoria: Logudoresu]] [[Categoria: Rebolussiones democràtigas]][[Categoria:Rivolutziones]] dsck33see8vn73lkwv0vqxt52ma4avx Aurea mediocritas 0 12730 191091 134794 2026-11-04T19:01:28Z Iscursorgiu 30501 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 191091 wikitext text/x-wiki {{Variant|NUG}} [[File:Quintus Horatius Flaccus.jpg|100px|thumbnail|left|Su poete Oratziu.]] '''Aurea mediocritas''', ovverosiat "una moderu ottimale" e non, comente calicunu dìat pòder bortare a sa lìtera, "una metzanésa o mediocridade de oro" est unu modu de nàrrer [[Latinos|latinu]] chi at imbentàu su [[poete]] Oratziu (Odes 2, 10, 5); in [[limba latina]] su faveddu ''mediocritas'' non tenet su matessi zudìssiu de balore negativu chi tenet, in sa prus parte de [[Limbas romanzas|limbas noulatinas]], cussu de "mediocridade", prusaprestu bòlet nàrrer "istare in mesu" tra s'ottimu e su pessimu, su massimu e su minimu, e che bocat a campu su rispettu pro s'umiltade e su refudu a s'etzessu, in lùmen de su "zustu mediu". Eddùncas sa moderassione, est a nàrrer a sìche istare attesu dae tottus sos estremos in cada cosa, su poete li narat ''aurea'', chi no est a cumprènder in su signìficu de sa paragula picada a sa litera ("tottu de oro"), prusaprestu comente ottimale, sa menzus chi si bi podat immazinare, gai comente s'oro est su metaddu chi de prus si istimat. Custu pessamentu esistentziale benit dae sa filosofia epicurea chi nàbat a s'omine de si gudire de tottu su chi sa bida nos donat, ma chene nde facher abusu: pro esempiu, a buffare su [[binu]] chene bènner embriacu, a gudire de unu mandicu bonu chene mandicare comente unu porcu, a istimare su piachere sessuale chene si facher gubernare dae su male cràpinu, e gai sichinde. Cando s'omine bi la fachet a si mantènner in mesu, at lòmpiu un'obiettivu mannu e benit a pessone sàpia, comente narat su poete etottu cando affirmat chi ''est modus in rebus'' (Satiras 1, 1, 106-107). Su modu de nàrrer, de cada manéra, oje in dìe si imprèat fìntzas ironicamente, cando si arresonat de unu chi "non tenet né [[arte]] nén parte". q7pfvup1pmafdh7z56czn7g5a71kq7s Windows Phone 0 20372 191095 190879 2026-11-05T01:19:09Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 2 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as). #IABot (v2.0.9.6) 191095 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Programma}}[[File:Windows Phone 8.svg|thumb|Windows Phone 8]] '''Windows Phone''' est istada una famìlia de [[Sistema operativu|sistemas operativos]] pro telefoneddu de Microsoft, presentada sa prima borta a su Mòbile World Congress su 15 freàrgiu [[2010]]. Fiat indiritzadu a su mercadu ''consumer'' a su contràriu de su sistema betzu, Windows Mòbile (indiritzadu a su mercadu ''enterprise''); in prus, est incumpatìbile cun custu ùrtimu e, mancai poderende·nde carchi piessìnniu<ref>{{Tzita web|url=http://www.windowsphoneitaly.com/news/varie/5661-microsoft-design-language-svelato-il-nome-sostitutivo-di-metro.html|tìtulu=Svelato il nome sostitutivo di Metro UI, Microsoft Design Language|atzessu=23 marzo 2014}}</ref>, fiat unu sistema nou in s'istrutura e in s'interfàtzia: custa ùrtima, derivada dae sa de Zune HD e denominada in su comintzu ''Metro UI'', posca ''Modern UI'' o ''limbàgiu de design Microsoft''<ref>{{Tzita web|url=https://arstechnica.com/microsoft/news/2010/03/windows-phone-7-series-in-the-enterprise-not-all-good-news.ars|tìtulu=Windows Phone 7 Series in the Enterprise: not all good news|autore=Peter Bright|data=16 marzo 2010|atzessu=20 novembre 2010}}</ref>, at debutadu subra Windows Phone pro s'estèndere a pustis a totu is sitemas Microsoft, inclùdidu [[Windows 8]] e sas dashboard de Xbox 360 e One. Sa prima versione, Windows Phone 7, est arribbada in su mercadu su 21 de ledàmene de su 2010 (su 8 de onniasantu in is [[Istados Unidos de Amèrica|Istados Unidos]]), sighida su 29 ledàmene [[2010|2012]] dae sa segunda generatzione, Windows Phone 8. Cun s'essida de Windows 10, Microsoft at cambiadu su nùmene de su sistema operativu pro telefoneddos e tauleddas in [[Windows 10 Mòbile]].<ref>{{Tzita web|url=http://www.telefonino.net/Microsoft/Notizie/n37596/addio-windows-phone-benvenuto-windows-mobile.html|tìtulu=Windows Phone cambia nome: si chiamerà Windows 10 Mobile|editore=Telefonino.net|data=14 maggio 2015|atzessu=2 marzo 2016|dataarchìviu=2017-04-23|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20170423183157/http://www.telefonino.net/Microsoft/Notizie/n37596/addio-windows-phone-benvenuto-windows-mobile.html|urlmortu=eja}}</ref> Unu de is problemas prus mannos pro is impitadores de Windows Phone fiat sa disponibilidade de prus pagas aplicatziones in sa butega sua chi no in is pro is àteros sistemas prus de importu, dèpidu siat a s'arribu tardu de su sistema in su mercadu siat a su pagu interessu de carchi azienda manna de su web che Facebook, chi at favorèssidu s'isvilupu de aplicatziones a banda de àteros programmadores, chi però no teniant sa calidade de is aplicatziones ufitziales pro àteros sistemas.<ref>{{Tzita web |url=https://www.wired.com/gadgetlab/2013/03/windows-phones-app-problem/ |tìtulu=Microsoft Endlessly Disappoints With 'New' Windows Phone Apps {{!}} Gadget Lab {{!}} Wired.com |atzessu=2020-12-06 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140317170314/http://www.wired.com/gadgetlab/2013/03/windows-phones-app-problem |dataarchìviu=2014-03-17 |urlmortu=eja}}</ref><ref>[http://www.techradar.com/news/software/applications/windows-phone-has-an-app-problem-but-don-t-tell-that-to-microsoft-1141442 Windows Phone has an app problem, but don't tell that to Microsoft | News | TechRadar]</ref><ref>[http://www.latimes.com/business/technology/la-fi-tn-nokia-frustrated-lack-of-apps-windows-phone-20130729,0,5531894.story Nokia frustrated with lack of apps, progress on Windows Phone - latimes.com]</ref><ref>{{Tzita web |url=https://www.cbsnews.com/8301-505143_162-57605203/microsoft-has-an-app-problem/ |tìtulu=Microsoft has an app problem - CBS News |atzessu=2020-12-06 |dataarchìviu=2013-10-16 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20131016220158/http://www.cbsnews.com/8301-505143_162-57605203/microsoft-has-an-app-problem/ |urlmortu=eja }}</ref> A pustis de unu megioramentu de custa situatzione in su 2013 e de su [[2013|2014]], custa diferèntzia s'est ammanniada, batende Windows Phone a su fallimentu in totu su mundu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.theverge.com/2015/10/23/9602350/microsoft-windows-phone-app-removal-windows-store|tìtulu=Windows Phone has a new app problem|autore=Tom Warren|editore=[[The Verge (sito web)|The Verge]]|data=23 ottobre 2015|atzessu=2 marzo 2016}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=en|nùmene=Preston|sambenadu=Gralla|url=https://www.computerworld.com/article/2598714/is-the-app-gap-still-killing-windows-phone.html|tìtulu=Is the app gap still killing Windows Phone?|publicatzione=[[Computerworld (blog)|Computerworld]]|data=22 agosto 2014|atzessu=9 novembre 2019}}</ref> == Istòria == === Isvilupu de su sistema operativu === [[File:Windows Phone 8 logo and wordmark (purple).svg|thumb|Logo]] Su traballu pro sa creatzione de una generatzione noa de Windows Mòbile est inghitzada a su cumintzu de su [[2004]] a suta de su nùmene in còdighe ''Photon'', ma su progetu fiat tropu adasiadu e est istadu abbandonadu.<ref>{{Tzita web|url=https://gizmodo.com/5480387/what-windows-phone-7-could-have-been|tìtulu=What Windows Phone 7 Could Have Been|data=25 febbraio 2010|atzessu=5 giugno 2010|dataarchìviu=2010-04-02|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20100402195900/http://gizmodo.com/5480387/what-windows-phone-7-could-have-been|urlmortu=eja}}</ref> In su 2008 Microsoft at torradu a organizare is grupos de traballu pro Windows Mòbile, cun su pranu de ddu publicare in su [[2008|2009]] cun su nùmene de ''Windows Phone'', ma pro neghe de istentos meda at detzìdidu de publicare Windows Mobile 6.5 in s'ìnteri de su traballu a subra a su sistema nou.<ref>{{Tzita web|url=http://pocketnow.com/thought/thoughts-on-windows-phone-7-series-btw-photon-is-dead|tìtulu=Thoughts on Windows Phone 7 Series (BTW: Photon is Dead)|data=17 febbraio 2010|atzessu=5 giugno 2010|dataarchìviu=2013-10-29|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20131029192149/http://pocketnow.com/thought/thoughts-on-windows-phone-7-series-btw-photon-is-dead|urlmortu=eja}}</ref><ref name="MTW_Steve">{{Tzita web|url=http://www.mobiletechworld.com/2009/09/24/steve-ballmer-wishes-windows-mobile-7-had-already-launched-but-they-screwed-up/|tìtulu=Steve Ballmer wishes Windows Mobile 7 had already launched, but they screwed up|editore=MobileTechWorld|data=24 settembre 2009|atzessu=25 marzo 2013|dataarchìviu=2013-11-04|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20131104214039/http://www.mobiletechworld.com/2009/09/24/steve-ballmer-wishes-windows-mobile-7-had-already-launched-but-they-screwed-up/|deadurl=yes}}</ref> Windows Phone 7 est istadu isvilupadu a a lestra: sa cunsighèntzia printzipale est istada sa retro-compatibilidade mancada cun is [[Software|programmas]] isvilupados pro is sèries pretzedentes. Larry Lieberman, responsàbile de Isvilupu de sa ''Microsoft Mòbile Developer Experience'', at decraradu a pustis: «Si aeremus tentu prus tempus e resursas, diamus àere pòdidu fàghere carchi cosa pro cantu pertocat sa retro-compatibilidade».<ref name="eWeek_Explains">{{Tzita web|url=http://www.eweek.com/c/a/Mobile-and-Wireless/Microsoft-Explains-Windows-Phone-7-Lack-of-Compatibility-588900/|tìtulu=Microsoft Explains Windows Phone 7 Lack of Compatibility|autore=Nicholas Kolakowski|editore=''eWeek''|data=15 marzo 2010}}</ref> Lieberman, in prus, s'est espressadu a subra de comente Microsoft apat proadu a castiare a su mercadu de is tzellulares in una manera diferente, tenende in mente su sìngulu cliente finale e a su pròpiu tempus is retzes aziendales. Terry Myerson, ingennieri de isvilupu de Windows Phone, at acraradu: «Cun s'isvilupu de is ischermos capatzitivos, sena netzessidade de pennedda, e su sèberu de hardware pretzisu pro Windows Phone 7, amus dèpidu truncare sa cumpatibilidade de is aplicatziones de Windows Mòbile 6.5».<ref name="TerryMyerson_explains">{{Tzita web|url=http://www.msteched.com/2010/NorthAmerica/WPH201|tìtulu=Windows Phone 7: A New Kind of Phone (36:47 min. in)|editore=Microsoft|data=13 giugno 2010|atzessu=9 settembre 2010|dataarchìviu=2012-12-27|urlarchìviu=https://archive.is/20121227175926/http://www.msteched.com/2010/NorthAmerica/WPH201|deadurl=yes}}</ref> === Nùmene === Su nùmene ''Windows Phone'' benet in parte dae su sistema betzu de Microsoft, Windows Mòbile. Prima de s'annùntziu ufitziale de Windows Phone 7, Microsoft at incumentzadu a pònnere ''Windows Phones'' a is telefoneddos cun sistema operativu Windows Mòbile. A pustis at annuntziadu sa prataforma sua comente ''Windows Phone 7 Series'', ma custu at intzitadu crìticas, ca fiat tropu longu e difìtzile de impreare in is arresonos. Rispondende a custu, su 2 abrile de su [[2011]] Microsoft at decraradu chi su faeddu ''Series'' diat èssere istadu bogadu dae su nùmene, lassende isceti ''Windows Phone 7''.<ref>{{Tzita web|url=https://www.cnet.com/8301-17918_1-20001674-85.html?tag=mncol|tìtulu=Microsoft drops 'Series' from Windows Phone 7|autore=Bonnie Cha|editore=cnet}}</ref> Su decraru ufitziale est istadu:<blockquote> «Is clientes pedint una manera prus simpre pro impreare su nùmene cun fitiania. Sa cosa importante est a mantènnere s'atentu subra de su màrchiu Windows Phone, chi amus introduidu incumentzende dae su mese de ledàmene ([[2009]], ''ndr'') e chi at a sighire a èssere impreadu fintzas a pustis de Windows Phone 7.» </blockquote> === Partenariados OEM === Cun Windows Phone 8.1, sunt istados 17 is partner chi ant detzìdidu de impreare Windows Phone, comente Samsung, HTC, Sony, LG ma no ant presentadu totus e 17 un'aparatu cun Windows Phone.<ref>{{Tzita web|url=http://www.tuttowindowsphone.net/news/microsoft-salgono-17-produttori-che-hanno-deciso-di-puntare-su-windows-phone-20547/|tìtulu=Microsoft: salgono a 17 i produttori che hanno deciso di puntare su Windows Phone|autore=|data=|atzessu=25 luglio 2014|dataarchìviu=2014-05-22|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140522023845/http://www.tuttowindowsphone.net/news/microsoft-salgono-17-produttori-che-hanno-deciso-di-puntare-su-windows-phone-20547/|deadurl=yes}}</ref> === Partenariadu cun Nokia === Su 11 freàrgiu de su [[2011]], in s'ìnteri de una cunferèntzia de imprenta in [[Londra]], Steve Ballmer e s'amministradore delegadu de Nokia Stephen Elop ant annuntziadu unu partenariadu intre is aziendas issoro chi previdiat chi Windows Phone diat èssere essidu su sistema operativu printzipale de is telefoneddos Nokia benidores. S'idea printzipale fiat sa ''creatzione de un'ecosistema globale'' ''nou'', acostagende cuncurrentes comente a Android e iOS e faeddende de ''una gara a tres cuncurrentes''. In prus, in base a s'acòrdiu, Bing diat èssere essidu su motore de chirca pro is telefoneddos Nokia e ddoe depiat èssere un'integratzione intre Nokia Maps e Bing Maps gasi comente s'Ovi Store de Nokia depiat èssere integradu cun su Windows Phone Marketplace. Su partenariadu includiat "coladòrgios de fundos pro royalties, promotzione e cumpartzimentu", chi segundu Microsoft depiant èssere ''mesurados in milliardos de dollaros''.<ref>[https://www.microsoft.com/presspass/press/2011/apr11/04-21msftnokia.mspx Nokia and Microsoft Sign Definitive Agreement Ahead of Schedule]</ref> Is primos telefoneddos Nokia a montare su [[sistema operativu]] de s'azienda de Redmond sunt istados is Nokia Lumia 800 e 710, presentados in ladàmene a su ''Nokia World 2011''.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/technology-15460569 Nokia's First Windows Phone 7 Handset] BBC World News 26 Oct 2011</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.governor.co.uk/news-plus-views/2011/10/31/nokia-windows-phone-launch-in-uk|tìtulu=Nokia's Windows Phone announced alongside the 800, hitting select markets by end of year|editore=Governor|data=|atzessu=31 ottobre 2011|dataarchìviu=2012-04-25|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120425233819/http://www.governor.co.uk/news-plus-views/2011/10/31/nokia-windows-phone-launch-in-uk|deadurl=yes}}</ref> Su 3 cabudanni [[2013]] est annuntziadu ufitzialmente s'achirimentu dae Microsoft de sa partzidura Devices & Services de Nokia pro una summa de belle 5,44 milliardos de dollaros.<ref>{{Tzita web|url=http://ansa.it/web/notizie/rubriche/economia/2013/09/03/Microsoft-compra-Nokia-5-44-mld-euro_9237175.html|tìtulu=Microsoft compra Nokia per 5,44 mld euro|atzessu=29 marzo 2014}}</ref> Cun custu Microsoft s'est assigurada is deretos in sa produtzione de telefoneddos cun màrchiu Lumia e Asha prus unu tzertu nùmeru de brevetos Nokia; custa at sighidu a esìstere comente a azienda isvilupadora de servìtzios de localizatzione (Nokia HERE) e tecnologias noas pro is telecomunicatziones.<ref>{{Tzita web|url=http://www.ilpost.it/2013/09/04/microsoft-nokia/|tìtulu=10 cose su Microsoft che compra Nokia|atzessu=29 marzo 2014}}</ref> Stephen Elop lassat s'incàrrigu de amministradore delegadu de sa sotziedade [[Finlàndia|finlandesa]] (Risto Siilasmaa dd'at remplasadu) pro assùmere su de vitzepresidente esecutivu de sa partzidura Devices & Services.<ref>{{Tzita web|url=http://www.repubblica.it/economia/2013/09/03/news/microsoft_nokia-65780299/|tìtulu=Microsoft compra le attività cellulari di Nokia: operazione da 5,44 miliardi di euro|atzessu=29 marzo 2014}}</ref> Est naschidu gai ''Microsoft Mòbile''. Mancari chi esseret istada achirida dae Microsoft (achirimentu acabadu in abrile 2014 pro motivos burocràticos<ref>{{Tzita web|url=http://www.webnews.it/2014/03/24/microsoft-nokia-acquisizione-aprile/|tìtulu=Microsoft-Nokia, acquisizione completata ad aprile|atzessu=29 marzo 2014}}</ref>) Nokia at presentadu in su Mòbile World Congress [[2014]] una sèrie de telefoneddos denominada Nokia X e chi cumprendet sos mollos X, X+ e XL.<ref>{{Tzita web|url=http://www.plaffo.com/2014/02/nokia-presenta-una-nuova-gamma-di-smartphone-nokia-x-nokia-x-e-nokia-xl-ecco-tutte-le-info/|tìtulu=Nokia presenta una nuova gamma di smartphone Nokia X, Nokia X+ e Nokia XL, ecco tutte le info!|atzessu=29 marzo 2014}}</ref> Sa sèrie fiat basada a subra de una versione modificada de su [[sistema operativu]] Android, cun un'interfàtzia impitadore simigiante a cussa impreada dae Windows Phone e sa butega de aplicatziones sua in logu de Google Play.<ref>{{Tzita web|url=http://www.wired.it/mobile/smartphone/2014/02/24/mobile-world-congress-le-novita-nokia-diretta-da-barcellona/|tìtulu=Mobile World Congress, Nokia presenta tre Nokia X con Android|atzessu=29 marzo 2014}}</ref> Is primos mollos targados Microsoft Mòbile (formalmente ancora in suta de màrchiu Nokia), is Nokia Lumia 530, 630, 635 e 930 sunt arribbados in su [[2014]]; a suta de su nùmene de Microsoft Mòbile est istadu afiladu fintzas su Nokia X2 cun una versione modificada de su [[sistema operativu]] Android, ma est a pustis istadu decraradu chi custu mollu diat èssere istadu s'ùrtimu.<ref>{{Tzita web|url=http://www.windowsblogitalia.com/2014/07/microsoft-fa-fuori-18-000-dipendenti-e-la-serie-nokia-x/|tìtulu=Microsoft fa fuori la serie Nokia X|autore=Alexandre Milli|data=|atzessu=25 luglio 2014}}</ref> == Cummèrtziu initziale == === Windows Phone 7 === Microsoft aiat naradu chi Windows Phone 7 diat èssere istadu cummertzializadu a tempus pro is vacàntzias de Nadale de su 2010; in argiolas [[2010]] est istada distribuida sa versione beta de ''Windows Phone Developer Tools'', unu pachete gratùitu pro isvilupare aplicatziones de esecutare subra Windows Phone 7, cun Visual Studio (versione [[2010]] Express), Silverlight, Expression Blend, XNA Game Studio ( versione 4.0) e su ''Windows Phone Emulator''. Windows Phone 7 est istadu isveladu su 15 freàrgiu de su 2010 in su Mòbile World Congress de [[Bartzellona]]<ref name="WP7unveil">{{Tzita web|url=http://www.techcentral.co.za/mobile-world-congress-2010-day-one-overview/12826/|tìtulu=Mobile World Congress 2010 – day one overview|data=15 febbraio 2010|atzessu=3 giugno 2010}}</ref> e Microsoft at riveladu minudas agiuntivas a su MIX [[2010]] su 15 martzu imbeniente. Sa versione definitiva de su [[Software|programma]] est istada distribuida su 16 cabudanni de su matessi annu.<ref>{{Tzita web|url=https://www.engadget.com/2010/09/16/microsoft-demoes-twitter-and-netflix-apps-for-windows-phone-7-r/|tìtulu=Microsoft demoes Twitter and Netflix apps for Windows Phone 7, releases final dev tools|autore=Vlad Savov|editore=Engadget|data=16 settembre 2010|atzessu=29 settembre 2010}}</ref> Windows Phone 7 at retzidu 4 annoamentos: duos minores (Nodu e Tango) e duos majores (7.5 - Mango e 7.8). Windows Phone 7.8 est s'ùrtimu annoamentu pro sos dispositivos naschidos cun Windows Phone 7.x. === Windows Phone 8 === Sa versione manna imbeniente, Windows Phone 8, est istada annuntziada dae Microsoft su 20 làmpadas [[2012]] e posta in cummèrtziu su 29 ladàmene de su matessi annu. Windows Phone 8.x at retzidu chimbe annoamentos: bator minores (WP 8 Update - Portico, Update 2, Update 3, WP 8.1 Update) e unu majore, Windows Phone 8.1. === Panoràmica de is versiones === {| class="wikitable" !Versione printzipale !Dada de distributzione !Mudadas rilevantes |- | style="background-color:#F48892" |'''Windows Phone 7''' '''''RTM''''' (7.0.7004.0) |1º cabudanni [[2010]] |''Release to manufacturing''. |- | style="background-color:#F48892" |'''Windows Phone 7''' '''''NoDo''''' (7.0.7390.0) |beranu [[2011]] |Introduit su còpia e ataca, abertura e serrada prus lesta de is aplicatziones<ref name="autogenerato3">[https://www.microsoft.com/windowsphone/en-us/features/update-info.aspx The Smartphone Reinvented Around You | Windows Phone (United States)]</ref>, megioramentu de su sistema de chirca de su Marketplace e su suportu CDMA. Megioros a: Outlook, fotocàmera, audio e Wi-Fi. |- | style="background-color:#F48892" |Windows Phone 7.5 '''''Mango''''' (7.10.7720.68) |27 cabudanni [[2011]] |  Torrada a disenniare sa barra de su volùmene, megioros a s'ischermada de blocu in s'ìnteri de s'ascurtu de mùsica, Windows Live Messenger e Facebook Chat integrados a s'hub Cuntatos/Messàgios, hub Giogos megioradu, Task Switch megioradu, introduidos Bing Vision e Bing Mùsica, Marketplace megioradu, ischermada noa de istudu, assètios noos pro sa fotocàmera, Office Mòbile megioradu, Internèt Explorer 9 Mòbile, Hub Mùsica + Video cun funtziones noas, sonos de tzerriada personalizados, gràfica megiorada, Smart DJ. E prus de 500 funtziones noas e 1500 API noas. |- | style="background-color:#F48892" |Windows Phone 7.5 '''''Refresh Tango''''' (7.10.8773.98) |istiu [[2012]] |Novidade pro is messàgios, esportatzione e importatzione de cuntatos de su telèfonu cara a un'ischeda SIM. |- | style="background-color:#F48892" |Windows Phone 7.8 (7.10.8862.144) |30 ghennàrgiu [[2013]] |  Oferit un'esperièntzia noa de s'ischermada Start cun ricuadros animados piticos, mèdios e mannos, prus colores in su primu pranu a 20, megiorada s'esperièntzia de s'ischermada de blocu cun funtzionalidade de amparu dae s'ativatzione atzidentale e s'immàgine de Bing comente a isfundu de sa die. Estèndidu su suportu de Windows Phone Marketplace e Xbox a àteros paisos, megioradu su caràtere tzinesu e s'aspetu de s'àrabu e de àteras limbas; |- | style="background-color:#B490BD" |'''Windows Phone 8''' |29 santugaine [[2012]] |Kernel Windows NT in logu de Windows CE presente in Windows Phone 7.x, Internet Explorer Mòbile 10, Office Mòbile megioradu, imbiu de archìvios pro mèdiu de Bluetooth, suportu NFC e Wi-Fi Direct, suportu pro prus risolutziones, Ungroni de is Pipios, suportu pro is MicroSD, suportu a is protzessores multi-nùcleu finas a 64 nùcleos, notìficas de aplicatziones de àteros produtores in sa'ischermada de blocu, pagamentos in is app, annoamentu OTA. |- | style="background-color:#B490BD" |'''Update -''' '''''Pòrticu''''' ('''GDR1''') (8.0.10211.204) |11 nadale [[2012]] |Poderamentu de sa connessione Wi-Fi a ischermu istudadu, possibilidade de tènnere SMS ammentados in su terminale, possibilidade de refudare una mutida in intrada imbiende unu SMS ammentadu, boghe noa “issebera totu” in messàgios e foto, arràngiu pro su problema de is avios noos improvisos. |- | style="background-color:#B490BD" |Update 2 (GDR2) (8.0.10327.77 o 8.0.10328.78) |trìulas [[2013]] |Megioros pro s'hub Mùsica + video siat in lestresa, siat in in funtzionalidades; agiunta de sa Ràdiu FM; introduidu Data Sense pro controllare is datos iscarrigados dae sa retze tzellulare; Is app chi impreant su protocollu [[VoIP]] comente a Lync e Skype oferint mègius prestatziones e prus istabilidade. Megioros in Internet Explorer, chi megiorat sa cumpatibilidade cun HTML5. |- | style="background-color:#B490BD" |Update 3 (GDR3) (8.0.10501.127, 8.0.10512.142, 8.0.10517.150 o 8.0.10521.155) |santugaine [[2013]] |Megioros chi fatzìlitant s'impreu de is dispositivos a dae is impitadores cun problemas de bista, possibilidade de liberare ispàtziu de sa memòria cun prus fatzilidade e burrare is documentos temporales. Is categorias noas in “memòria de su telèfonu” ammustrant in minuda cales app òcupant prus ispàtziu. Introduida sa ''Modalidade Ghia'' chi permitit a s'impitadore de disativare is notìficas de mutidas e messàgios in arribu cando est portende unu veìculu. Agiunta sa possibilidade de disativare sa rotatzione de s'ischermu; agiuntu su suportu pro su cumpartzimentu de sa connessione de retze pro mèdiu de bluetooth cun is dispositivos Windows 8.1, risòlvidos diversos bug chi causaiant problemas in sas connessiones bluetooth cun is atzessòrios àteros aparatos. Agiunta sa possibilidade de personalizare sa suoneria de SMS, e-mail, messàgios vocales, promemoria e messaggistica istantànea). Est istada annotamala agiunta sa possibilidade de cungiare sas aplicatzione de su Fast App Switcher cun unu tocu de is sìmbulos “X” issoru. |- | style="background-color:#40C2F3" |Windows Phone 8.1 (8.10.12293.216, 8.10.12393.890, 8.10.12382.878, 8.10.12397.895 8.10.12397.899) |istiu [[2014]] |  Agiunta de s'assistente virtuale Cortana, de su tzentru operativu e de sa funtzionalidade swype a su tecladu ''Word Flow''; majore personalizzazione cun sa possibilidade de agiùnghere un'isfundu a is ''tile'' de s'ischermada Start; megioros a su navigadore e a su riprodutore vìdeo a intro de sa bentana; partzidura de s'hub ''Mùsica + video'' in Xbox Music e Xbox Video, app noas de averiduu ''comente'' ''Rispàrmiu Bateria'', ''Sensore Datos'', ''Sensore Wi-Fi'' e ''Sensore Memòria''. megioradu su ''multi-protzessu'', introduidas aplicatziones universales pro Windows 8.1 e Windows Phone 8.1, API noas pro personalizare s'ischermada de blocu. S'integratzione intre is retzes sotziales e is hub de sistema no est prus manigiada dae su sistema ma dae is aplicatziones (Facebook, Twitter etc.). Cun sa chirca de Bing est possìbile ''chircare'' fintzas archìvios, cuntatos e aplicatziones in su sistema e est istadu agiuntu su suportu pro is butones ''A coa'', ''Start'' e Chirca a s'ischermu. |- | style="background-color:#40C2F3" |Windows Phone 8.1 Update (GDR1) (8.10.12293.216) |austu/atòngiu [[2014]] |Cortana arribbat in Tzina, Rènniu Unidu, Canadà, Ìndia e Austràlia, agiuntas cartellas in Start Screen, megioros a Xbox Music: suportu a sa Live Tile, Ischeda "Riproduidos de reghente", Suportu a s'ungrone de is Pipios. |- | style="background-color:#40C2F3" |Windows Phone 8.1 Update 2 (GDR2)(8.10.15148.160) |abrile [[2015]] |Preinstalladu in is Lumia 640 e 640 XL; peruna informatzione a pitzus de s'annoamentu de àteros aparatos.<ref name="WP8.1GDR2">{{Tzita web |url=http://windows.hdblog.it/2015/03/02/windows-phone-update-2-lumia-os-aggiornamento/ |tìtulu=Windows Pone 8.1 Update 2 Preinstallato su Lumia 640 e 640 XL |atzessu=2020-12-06 |dataarchìviu=2016-06-11 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160611075505/http://windows.hdblog.it/2015/03/02/windows-phone-update-2-lumia-os-aggiornamento/ |urlmortu=eja }}</ref> |- |'''Windows 10 Mòbile''' |martzu [[2016]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.ridble.com/windows-10-mobile-disponibile/|tìtulu=Inizia finalmente il rollout di Windows 10 Mobile per i vecchi Windows Phone|autore=Giovanni Mattei|editore=Ridble|data=17 marzo 2016|atzessu=17 marzo 2016|dataarchìviu=2016-05-03|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160503100418/https://www.ridble.com/windows-10-mobile-disponibile/|deadurl=yes}}</ref> |''Versione majore'' cun s'obietivu de annànghere a smartphone e phablet un' esperièntzia de impreu prètzisu a sa de Windows 10.<ref>{{Tzita web|url=http://www.windowscentral.com/windows-10-mobile|tìtulu=Windows 10 Mobile|editore=[[Windows Central]]|atzessu=4 marzo 2016}}</ref> Mollos cumpatìbiles: Lumia 1520, 930, 640, 640XL, 730, 735, 830, 532, 535, 540, 635 1GB, 636 1GB, 638 1GB, 430, 435, BIAITOS Win HD w510u, BIAITA Win HD LTE x150q, MCJ Madosma Q501.<ref>{{Tzita noas|autore=Salvatore Carrozzini||url=http://www.hwupgrade.it/news/telefonia/ufficiale-prende-il-via-l-aggiornamento-a-windows-10-mobile_61619.html|tìtulu=Ufficiale: prende il via l'aggiornamento a Windows 10 Mobile|publicatzione=Hardware Upgrade|data=17 marzo 2016|atzessu=17 marzo 2016}}</ref> |} == Piessìnnios == === Interfàtzia de impitadore === [[File:Windows_10_Mobile_screenshot.svg|thumb|Esempru ischemàticu de s'interfàtzia Modern UI in unu Windows Phone, in ue sunt impreadas is "''Live Tiles''" de vàrias dimensiones e positziones]] Windows Phone impreaiat s'[[Interfache òmine-màchina|interfàtzia de impitadori]] ''Modern UI'' (In antis ''Metro'') Microsoft.<ref>{{Tzita web|url=https://download.microsoft.com/download/F/F/C/FFCF79B1-C2EB-42C2-8E2D-665705380DA0/Windows%20Phone%20Design%20System%20-%20Codename%20Metro.PDF|tìtulu=Copia archiviata|atzessu=9 settembre 2010|dataarchìviu=2010-11-15|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20101115052944/http://download.microsoft.com/download/F/F/C/FFCF79B1-C2EB-42C2-8E2D-665705380DA0/Windows%20Phone%20Design%20System%20-%20Codename%20Metro.PDF|deadurl=yes}}</ref> S'ischermada printzipale, ''Ischermada Start'', fiat assentada dae ''Live Tiles'', chi sunt ligòngios a aplicatziones, funtziones o elementos individuales (cuntatos, pàginas internèt, aplicatziones o àteru) a forma de regiolas (''tiles'' in [[limba inglesa]]). S'impitadore podiat agiùnghere, dimensionare, iscostiare o eliminare is regiolas, chi aparint dinàmicas (ddi naraiant pro custu ''Live tiles'') gràtzias a efetos gràficos (furriadas, animatziones etc.) e s'annoaiant in tempus reale - pro esempru, sa regiola de unu contu de [[posta eletrònica]] ammustraiat su nùmeru de messàgios non letos, o sa de un' aplicatzione meteo podiat informare fatu-fatu a pitzus de is cunditziones [[Meteorologia|meteo]].<ref>{{Tzita web|url=https://www.engadget.com/2010/02/15/windows-phone-7-is-official-and-microsoft-is-playing-to/|tìtulu=Windows Phone 7 is official, and Microsoft is playing to win|data=15 febbraio 2010|atzessu=15 febbraio 2010-10|dataarchìviu=2016-03-03|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20160303221524/http://www.engadget.com/2010/02/15/windows-phone-7-is-official-and-microsoft-is-playing-to/|deadurl=yes}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Tzita web|url=https://www.engadget.com/2010/03/18/windows-phone-7-series-the-complete-guide/|tìtulu=Windows Phone 7: the complete guide|data=18 marzo 2010|atzessu=19 settembre 2010}}</ref> S'interfàtzia de impitadore pre-definida teniat unu tema iscuru, ma s'impitadore podiat seberare de ddu cambiare cun unu tema craru, in ue faghiat a seberare unu colore ùnicu pro is regiolas intra 20 tonalidades.<ref>{{Tzita web|url=http://pocketnow.com/windows-phone/comprehensive-windows-phone-7-demo|tìtulu=The Most Comprehensive Windows Phone 7 Demo to Date|data=27 luglio 2010|atzessu=19 settembre 2010|dataarchìviu=2011-05-14|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110514174848/http://pocketnow.com/windows-phone/comprehensive-windows-phone-7-demo|urlmortu=eja}}</ref> Is regiolas de aplicatziones esternas podiant adotare in manera automàtica su colore seberadu o nde pigare un'indipendente.<ref>{{Tzita web|url=http://pocketnow.com/windows-phone/channel-9-demos-some-windows-phone-7-apps|tìtulu=Channel 9 Demos Some Windows Phone 7 Apps|data=10 agosto 2010|atzessu=19 settembre 2010|dataarchìviu=2010-09-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20100905112757/http://pocketnow.com/windows-phone/channel-9-demos-some-windows-phone-7-apps|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.wp7forum.com/htc-hd7/htc-hd7-hello-all-4-3-inches-of-windows-phone-7|tìtulu=HTC HD7: Hello, All 4.3-Inches of Windows Phone 7|data=10 ottobre 2010|atzessu=25 marzo 2013|dataarchìviu=2011-07-18|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110718115358/http://www.wp7forum.com/htc-hd7/htc-hd7-hello-all-4-3-inches-of-windows-phone-7|urlmortu=eja}}</ref> Medas càbidos in Windows Phone fiant organizados in ''hub'', chi cumbinaiant càbidos locales e in lìnia non limitende·si a ammustrare isceti elementos relativos a sa sìngula categoria, ma ammanniende·dda collinde interatziones, collegamentos e app fintzas pro mèdiu de s'integratzione de su sistema cun is retzes sotziales printzipales comente Facebook e Twitter.<ref name="ReferenceA"/> A esempru, s'hub Foto cunteniat siat is albums creados fadende fotografias o caturende ischermadas, siat is de su contu de retze sotziale sincronizadu e ammustraiat a esempru is app installadas chi permitint mudàntzias fotogràficas. Àteros hub presentes sunt ''Mùsica + video'', Giogos, ''e'' ''Office''. === Intrada === S'impitadore interagiat cun sa prataforma Windows Phone pro mèdiu de tres teclas printzipales: ''A coa'', ''Start'' e ''Chirca''. A coa, rapresentadu dae una fritza girada cara a manu manca, aporriat a s'ischermada pretzedente e permitiat de cungiare un'aplicatzione in esecutzione; cun una pressione perlongada ammustraiat s'ischermada de is protzessos. Start, rapresentadu dae su logu de Windows, aporriat a s'ischermada ''Start'' cando un'aplicatzione est in esecutzione, lassende·dda aberta in ''fundu''. Cun pressione perlongada, ativaiat is cumandos vocales ''TellMe'' ''Chirca'', rapresentadu dae una lente de ingrandimentu, permitiat de intrai in sa chirca integrada de Bing. Windows Phone impreaiat sa tecnologia ''multi-tocu''; s'insertada de su testu acontessiat pro mèdiu de una tastiera virtuale a subra a s'ischermu, chi ddi naraiant ''Word Flow''.<ref name="windows phone preview"> {{Tzita web|url=https://www.engadget.com/2010/07/19/windows-phone-7-in-depth-preview/|tìtulu=Windows Phone 7 in-depth preview|data=19 luglio 2010|atzessu=4 settembre 2010}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://rgullhaug.wordpress.com/2010/09/08/autocompletebox-in-wp7|tìtulu=AutoCompleteBox in Windows Phone 7|data=8 settembre 2010|atzessu=21 settembre 2010}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://pocketnow.com/windows-phone/windows-phone-7-keyboard-demoed-deemed-fast-responsive-accurate|tìtulu=Windows Phone 7 Keyboard Demoed, Deemed Fast, Responsive, Accurate|data=10 agosto 2010|atzessu=19 settembre 2010|dataarchìviu=2010-08-22|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20100822052336/http://pocketnow.com/windows-phone/windows-phone-7-keyboard-demoed-deemed-fast-responsive-accurate|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://pocketnow.com/deals/windows-phone-7-series-text-entry-strict-hardware-requirements|tìtulu=Windows Phone 7 Series Text Entry: Strict Hardware Requirements|data=17 agosto 2010|atzessu=19 settembre 2010|dataarchìviu=2010-03-22|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20100322201900/http://pocketnow.com/deals/windows-phone-7-series-text-entry-strict-hardware-requirements|urlmortu=eja}}</ref> === Multi-prozessu === Windows Phone impreaiat unu sistema de gestione de is app in su fundu diferente de àteros [[Sistema operativu|sistemas operativos]]: is app presentes in ''background'' difatis no abarraiant abertas e ativas, ma "ibernadas" in sa memòria cache e tando at rimòvidu dae sa [[Memòria a atzessu casuale|RAM]]; non fiant serradas de su totu ma postas in pàusa a manera de torrare ativas in pessu chi s'arratzaiat dae s'ischermada ''multitasking''. Custu permitiat de aorrare resursas hardware, comente su logu in RAM. === Notìficas === Su sistema de notìficas fiat manigiadu dae is [[Serbidore (informàtica)|serbidores]] Microsoft e suportaiat app de sistema o de àteros. S'impitadore podiat retzire notìficas in forma de ''Toast'', duncas pro mèdiu de unu pinnone chi apariat in s'ala superiora de s'ischermu e chi ddoe abarraiat pro carchi segundu. Cando s'impitadore non castiaiat sa notìfica, su nùmeru de notìficas presentes pro s'app fiat ammustradu a subra a regiola sua. === Chirca === Is dillindadas de Microsoft in contu de s'hardware de is aparatos previdiant sa presèntzia de una tecla multifunzione de chirca in su frontale de su telèfonu. Sa pressione in su pulsante Chircat permitiat a s'impitadore de ''chircare'' sitiados internèt, notizias e pòngiat in sa mapa impreende su motore de chirca Bing.<ref name="MaryJo_Will">{{Tzita web|url=https://www.zdnet.com/blog/microsoft/will-all-xbox-games-work-on-windows-phone-7-devices/5272|tìtulu=Will all Xbox games work on Windows Phone 7 devices?|autore=Mary Jo Foley|editore=ZDNet|data=15 febbraio 2010|atzessu=2020-12-06|dataarchìviu=2014-04-22|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140422031955/http://www.zdnet.com/blog/microsoft/will-all-xbox-games-work-on-windows-phone-7-devices/5272|urlmortu=eja}}</ref>Bing fiat su motore de chirca pre-definidu e mègius integradu, ma fiat possìbile a nde impreare àteros. === Assistente vocale === In Windows Phone 7 e 8 ddoe fiat un'assistente vocale, ''Microsoft TellMe'', chi si podiat ativare xun sa pressione perlongada de sa tecla tzentrale ''Start''. Permitiat de esecutare funtziones limitadas comente tzerriare unu cuntatu, s'abertura de aplicatziones, sa chirca, sa cumpositzione de notas e messàgios. Cun sa ''versione majore'' Windows Phone 8.1, Microsoft at agiuntu a sa prataforma Windows Phone un'assistente vocale intelligente, ''[[Cortana (programma)|Cortana]]''.<ref>{{Tzita web|url=http://www.lastampa.it/2014/04/03/tecnologia/windows-phone-sugli-smartphone-nokia-arriva-lassistente-vocale-cortana-1cHvjFbaSHoieqw2ZNDZVJ/pagina.html|tìtulu=Con Windows Phone 8.1 arriva l'assistente Cortana|atzessu=3 aprile 2014|dataarchìviu=2019-04-28|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20190428115932/https://www.lastampa.it/2014/04/03/tecnologia/windows-phone-sugli-smartphone-nokia-arriva-lassistente-vocale-cortana-1cHvjFbaSHoieqw2ZNDZVJ/pagina.html|urlmortu=eja}}</ref> Su nùmene fiat pigadu dae sa sèrie ''Halo'', comente annuntziadu dae Joe Belfiore in s'ìnteri de sa presentada in ue nd'at ammustradu is pessìnnios printzipales.<ref>{{Tzita web|url=http://www.repubblica.it/tecnologia/2014/04/03/news/microsoft_lancia_cortana_il_siri_di_windows_phone_e_presenta_tre_nuovi_nokia_lumia-82603550/?rssimage|tìtulu=Microsoft lancia Cortana|atzessu=3 aprile 2014}}</ref> === Annoamentos === Segundu cantu decraradu dae Microsoft, is annoamentos fiant imbiados a is terminales Windows Phone pro mèdiu de Microsoft Update, comente in is àteros sistemas operativos basados subra Windows.<ref>{{Tzita web|url=http://windowsphonesecrets.com/2010/04/19/windows-phone-os-7-0-architecture-guide/|tìtulu=Windows Phone OS 7.0 Architecture Guide|autore=Paul Thurrott|data=19 aprile 2010|atzessu=9 settembre 2010|dataarchìviu=2010-11-07|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20101107034258/http://windowsphonesecrets.com/2010/04/19/windows-phone-os-7-0-architecture-guide/|urlmortu=eja}}</ref> Microsoft boliat però annoare a manera dereta onni telèfonu cun Windows Phone e aiat pianificadu un'imbiu costante de annoamentos minores chi ant a agiùnghere funtziones in s'ìnteri de s'annu e unu prus mannu annuale.<ref>{{Tzita web|url=http://www.mobiletechworld.com/2010/04/11/microsoft-talks-windows-phone-7-features-native-code-multi-tasking-and-update-process|tìtulu=Microsoft talks Windows Phone 7 features, native code, multi-tasking and update process|editore=MobileTechWorld|atzessu=25 marzo 2013|dataarchìviu=2012-05-10|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120510210727/http://www.mobiletechworld.com/2010/04/11/microsoft-talks-windows-phone-7-features-native-code-multi-tasking-and-update-process/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://news.cnet.com/8301-13860_3-20019259-56.html?tag=cnetRiver|tìtulu=Ballmer talks Windows Phone 7 with CNET (Q&A)|autore=Ina Fried|atzessu=2020-12-06|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120815162832/http://news.cnet.com/8301-13860_3-20019259-56.html?tag=cnetRiver|dataarchìviu=2012-08-15|urlmortu=eja}}</ref> Totu is aplicatziones esternas podiant èssere annoadas in manera automàtica pro mèdiu de su Windows Phone Store (''Marketplace'' in Windows Phone 7).<ref>{{Tzita web|url=https://www.engadget.com/2010/03/15/windows-phone-marketplace-for-windows-phone-7-series-unveiled/|tìtulu=Windows Phone Marketplace for Windows Phone 7 Series unveiled|autore=Chris Ziegler|editore=Engadget|data=15 marzo 2010|atzessu=3 giugno 2010}}</ref> == Riferimentos == <references />{{Artìculu de su mese|freàrgiu|2023}} [[Categoria:Informàtica]] [[Categoria:Telefonia]] dpjfdbx5rfuncyluvutk3vxd1bjhqwb Cuntierra:Windows Phone 1 21133 191096 190880 2026-11-05T01:19:10Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione #IABot (v2.0.9.6) 191096 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 7 ligàmenes esternos in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=172822 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20131104214039/http://www.mobiletechworld.com/2009/09/24/steve-ballmer-wishes-windows-mobile-7-had-already-launched-but-they-screwed-up/ annantu a http://www.mobiletechworld.com/2009/09/24/steve-ballmer-wishes-windows-mobile-7-had-already-launched-but-they-screwed-up/ *Archìviu https://archive.is/20121227175926/http://www.msteched.com/2010/NorthAmerica/WPH201 annantu a http://www.msteched.com/2010/NorthAmerica/WPH201 *Archìviu https://web.archive.org/web/20140522023845/http://www.tuttowindowsphone.net/news/microsoft-salgono-17-produttori-che-hanno-deciso-di-puntare-su-windows-phone-20547/ annantu a http://www.tuttowindowsphone.net/news/microsoft-salgono-17-produttori-che-hanno-deciso-di-puntare-su-windows-phone-20547/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20120425233819/http://www.governor.co.uk/news-plus-views/2011/10/31/nokia-windows-phone-launch-in-uk annantu a http://www.governor.co.uk/news-plus-views/2011/10/31/nokia-windows-phone-launch-in-uk *Archìviu https://web.archive.org/web/20160503100418/https://www.ridble.com/windows-10-mobile-disponibile/ annantu a https://www.ridble.com/windows-10-mobile-disponibile/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20101115052944/http://download.microsoft.com/download/F/F/C/FFCF79B1-C2EB-42C2-8E2D-665705380DA0/Windows%20Phone%20Design%20System%20-%20Codename%20Metro.PDF annantu a https://download.microsoft.com/download/F/F/C/FFCF79B1-C2EB-42C2-8E2D-665705380DA0/Windows%20Phone%20Design%20System%20-%20Codename%20Metro.PDF *Archìviu https://web.archive.org/web/20120510210727/http://www.mobiletechworld.com/2010/04/11/microsoft-talks-windows-phone-7-features-native-code-multi-tasking-and-update-process/ annantu a http://www.mobiletechworld.com/2010/04/11/microsoft-talks-windows-phone-7-features-native-code-multi-tasking-and-update-process . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 00:45, 10 Aus 2021 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Austu 2021) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmenes esternos in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=173242 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Eticheta {{tlx|dead link}}annanta a https://www.cbsnews.com/8301-505143_162-57605203/microsoft-has-an-app-problem/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20160303221524/http://www.engadget.com/2010/02/15/windows-phone-7-is-official-and-microsoft-is-playing-to/ annantu a https://www.engadget.com/2010/02/15/windows-phone-7-is-official-and-microsoft-is-playing-to/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu[[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 07:21, 21 Aus 2021 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Austu 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternos in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=177991 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20131016220158/http://www.cbsnews.com/8301-505143_162-57605203/microsoft-has-an-app-problem/ annantu a https://www.cbsnews.com/8301-505143_162-57605203/microsoft-has-an-app-problem/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|talk]]) 15:54, 23 Aus 2022 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 3 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178383 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20131029192149/http://pocketnow.com/thought/thoughts-on-windows-phone-7-series-btw-photon-is-dead annantu a http://pocketnow.com/thought/thoughts-on-windows-phone-7-series-btw-photon-is-dead *Archìviu https://web.archive.org/web/20100822052336/http://pocketnow.com/windows-phone/windows-phone-7-keyboard-demoed-deemed-fast-responsive-accurate annantu a http://pocketnow.com/windows-phone/windows-phone-7-keyboard-demoed-deemed-fast-responsive-accurate *Archìviu https://web.archive.org/web/20100322201900/http://pocketnow.com/deals/windows-phone-7-series-text-entry-strict-hardware-requirements annantu a http://pocketnow.com/deals/windows-phone-7-series-text-entry-strict-hardware-requirements . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 09:39, 27 Cab 2022 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 3 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=178632 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20110514174848/http://pocketnow.com/windows-phone/comprehensive-windows-phone-7-demo annantu a http://pocketnow.com/windows-phone/comprehensive-windows-phone-7-demo *Archìviu https://web.archive.org/web/20100905112757/http://pocketnow.com/windows-phone/channel-9-demos-some-windows-phone-7-apps annantu a http://pocketnow.com/windows-phone/channel-9-demos-some-windows-phone-7-apps *Archìviu https://web.archive.org/web/20190428115932/https://www.lastampa.it/2014/04/03/tecnologia/windows-phone-sugli-smartphone-nokia-arriva-lassistente-vocale-cortana-1cHvjFbaSHoieqw2ZNDZVJ/pagina.html annantu a http://www.lastampa.it/2014/04/03/tecnologia/windows-phone-sugli-smartphone-nokia-arriva-lassistente-vocale-cortana-1cHvjFbaSHoieqw2ZNDZVJ/pagina.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 16:10, 3 Stg 2022 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Santugaine 2022) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=179073 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20170423183157/http://www.telefonino.net/Microsoft/Notizie/n37596/addio-windows-phone-benvenuto-windows-mobile.html annantu a http://www.telefonino.net/Microsoft/Notizie/n37596/addio-windows-phone-benvenuto-windows-mobile.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 18:08, 31 Stg 2022 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Abrile 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=183867 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20110718115358/http://www.wp7forum.com/htc-hd7/htc-hd7-hello-all-4-3-inches-of-windows-phone-7 annantu a http://www.wp7forum.com/htc-hd7/htc-hd7-hello-all-4-3-inches-of-windows-phone-7 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 11:24, 12 Abr 2024 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184328 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20100402195900/http://gizmodo.com/5480387/what-windows-phone-7-could-have-been annantu a https://gizmodo.com/5480387/what-windows-phone-7-could-have-been . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 06:52, 17 Trì 2024 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=184753 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20160611075505/http://windows.hdblog.it/2015/03/02/windows-phone-update-2-lumia-os-aggiornamento/ annantu a http://windows.hdblog.it/2015/03/02/windows-phone-update-2-lumia-os-aggiornamento/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:54, 9 Cab 2024 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Trìulas 2025) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=186968 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20101107034258/http://windowsphonesecrets.com/2010/04/19/windows-phone-os-7-0-architecture-guide/ annantu a http://windowsphonesecrets.com/2010/04/19/windows-phone-os-7-0-architecture-guide/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 16:14, 19 Trì 2025 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190879 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20140422031955/http://www.zdnet.com/blog/microsoft/will-all-xbox-games-work-on-windows-phone-7-devices/5272 annantu a https://www.zdnet.com/blog/microsoft/will-all-xbox-games-work-on-windows-phone-7-devices/5272 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 05:45, 25 Cab 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Santandria 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmene(s) esternu(os) in [[Windows Phone]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=191095 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20140317170314/http://www.wired.com/gadgetlab/2013/03/windows-phones-app-problem annantu a https://www.wired.com/gadgetlab/2013/03/windows-phones-app-problem/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20120815162832/http://news.cnet.com/8301-13860_3-20019259-56.html?tag=cnetRiver annantu a http://news.cnet.com/8301-13860_3-20019259-56.html?tag=cnetRiver . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:19, 5 Std 2026 (CET) apm2twoh2c3h5h98janv1m7dyt8glxn Mozilla Firefox 0 22312 191093 190865 2026-11-05T00:38:08Z InternetArchiveBot 10458 Sarvende 1 fonte(es) e etichetende·nde 0 comente morta(as). #IABot (v2.0.9.6) 191093 wikitext text/x-wiki {{LSC}}{{Programma}}'''Mozilla Firefox''' (connotu in curtzu fintzas comente '''Firefox''') est unu [[navigadore web]] lìberu e multiprataforma, mantentu dae Mozilla Foundation.<ref>{{Tzita web | 1 = https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#MPL-2.0 | 2 = Mozilla Public License (MPL) version 2.0 | 3 = 15 aprile 2016 | dataarchìviu = 2010-07-24 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20100724023833/https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#MPL-2.0 | urlmortu = eja }}</ref> Nàschidu in su [[2002]] cun su nòmine "Phoenix" dae is membros de sa comunidade Mozilla, chi boliant unu navigadore autònomu in logu de s'agrupamentu Mozilla Application Suite, finas a sa versione 56 at impreadu su motore de rèndida Gecko, suportende parte manna de is standard web, in prus de unos cantu piessìnnios progetados comente a estensiones issoro; dae sa versione 57, ''Gecko'' est istadu cambiadu cun ''Quantum''. S'ispainadura sua est lòmpida a su picu màssimu in su [[2009]] cun su 32% de s'impitu, essende cun sa versione 3.5 su prus navigadore impreadu; dae cuddu momentu at incomintzadu unu declinu longu in su nùmeru de impitadores pro neghe de sa cuncurrèntzia de [[Google Chrome]]<ref name=":0" />; in su mese de idas [[2014]] Mozilla at annuntziadu chi su navigadore est arribadu a chimbighentos milliones de impitadores.<ref name=":0">{{Tzita web|url=http://gs.statcounter.com/#browser-ww-monthly-200807-201609|tìtulu=StatCounter Global Stats - Browser, OS, Search Engine including Mobile Usage Share|atzessu=20 marzo 2017}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=en|url=http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/188906.asp?from=blog_last3|tìtulu=Firefox 3.5 is world’s most popular browser, StatCounter says|publicatzione=The Microsoft Blog|data=21 dicembre 2009|atzessu=20 marzo 2017|dataarchìviu=2011-01-26|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110126180230/http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/188906.asp?from=blog_last3|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://gs.statcounter.com/#browser_version-ww-monthly-200902-201006|tìtulu=StatCounter Global Stats - Browser, OS, Search Engine including Mobile Usage Share|atzessu=20 marzo 2017}}</ref><ref>{{Tzita web|https://blog.mozilla.org/press/ataglance/|Mozilla At a Glance|15 aprile 2016}}</ref> In su ghennàrgiu [[2016]], s'ispainadura mundiale, comente a navigadore pro PC de iscrivania, s'atestaiat intre su 9% e su 16%, faghende·nde su segundu prus ispainadu.<ref name="gs.statcounter.com">{{Tzita web|url=http://gs.statcounter.com/#desktop-browser-ww-monthly-201208-201611|tìtulu=Top 5 Desktop Browsers from Aug 2012 to Nov 2016|editore=StatCounter|atzessu=15 dicembre 2016}}</ref><ref name="w3counter1">{{Tzita web|url=https://www.w3counter.com/trends|tìtulu=Web Browser Market Share Trends|editore=Awio Web Services LLC|atzessu=7 agosto 2015}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.netmarketshare.com/browser-market-share.aspx?qprid=0&qpcustomd=0|tìtulu=Desktop Browser Market Share|editore=Net Applications|atzessu=7 agosto 2015}}</ref><ref name="getclicky1">{{Tzita web|url=https://www.getclicky.com/marketshare/global/web-browsers/|tìtulu=Web browsers (Global marketshare)|editore=Roxr Software Ltd|atzessu=7 agosto 2015}}</ref> == Su nòmine e su logu == === Orìgine e sinnificadu de su nòmine === In su giassu ufitziale de Mozilla, in sa setzione FAQ, in manera relativa a su nòmine de su navigadore si leghet:{{Tzitatzione|Ite est unu "Firefox"?<br>Unu "Firefox" è un'àteru nòmine de su panda ruju|FAQ<ref>[https://www-archive.mozilla.org/projects/firefox/firefox-name-faq.html Mozilla Firefox - Brand Name Frequently Asked Questions]</ref>|What's a "Firefox"?<br />A "Firefox" is another name for the red panda|limba=en}} [[File:PhoenixScreen.png|thumb|Mozilla Phoenix 0.1 in Windows XP]] Su panda ruju (Ailurus fulgens) in limba tzinesa est connotu fintzas cun su nùmene de ''hǔo hú'' (火狐), traduidu in manera literale comente a ''margiane de fogu'' (Firefox, in inglesu); custa interpretatzione est sa chi at ispiradu a is creadores de su navigadore.<ref>{{Tzita web|url=https://www.bbc.co.uk/nature/life/Red_Panda|tìtulu=BBC Nature - Red panda videos, news and facts|atzessu=21 marzo 2017|dataarchìviu=2014-01-11|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20140111062619/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Red_Panda|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://redpandafactss.weebly.com/about.html|tìtulu=About|atzessu=21 marzo 2017}}</ref><ref>{{Tzita libru|sambenadu=Species Survival Commission|tìtulu=Racoons and their Relatives|url=https://archive.org/details/raccoonstheirrel0000ston|annu=1995|editore=IUCN - The World Conservation Union|pp=4|ISBN=2-8317-0051-5}}</ref><ref>{{Tzita web|url=http://www.mdbg.net/chindict/chindict.php?page=worddict&wdrst=1&wdqb=%E7%81%AB%E7%8B%90|tìtulu=火狐|editore=MDBG Chinese-English Dictionary}}</ref> Su primu nòmine seberadu fiat "Phoenix" (''fenitze'', in [[Limba latina|latinu]] e [[Limba inglesa|inglesu]]), pro simbulegiare sa nàschida noa dae su chinisu de Netscape. Custu nòmine s'est dèpidu cambiare ca ddoe fiat fintzas sa Phoenix Technologies, azienda produtora de BIOS.<ref>{{Tzita web|url=http://www.ibphoenix.com/main.nfs?a=ibphoenix&page=ibp_Mozilla0|tìtulu=Mozilla browser becomes Firebird|data=14 settembre 2007|atzessu=21 marzo 2017|dataarchìviu=2007-09-14|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20070914035447/http://www.ibphoenix.com/main.nfs?a=ibphoenix&page=ibp_Mozilla0|urlmortu=eja}}</ref> Su nòmine seberadu fiat istadu insandus "Firebird", ma ddoe fiat sa base de datos Firebird SQL. Su nòmine est essidu in fines "Firefox".<ref>{{Tzita web|url=http://news.cnet.com/2100-1032_3-1000146.html|tìtulu=Mozilla's Firebird gets wings clipped - CNET News|data=12 agosto 2012|atzessu=21 marzo 2017|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20120812110238/http://news.cnet.com/2100-1032_3-1000146.html|dataarchìviu=2012-08-12|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita noas|limba=en|url=https://www.geek.com/news/firebird-becomes-firefox-555119/|tìtulu=Firebird becomes Firefox - Geek.com|publicatzione=Geek.com|data=11 febbraio 2004|atzessu=21 marzo 2017|dataarchìviu=2017-07-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20170705011302/https://www.geek.com/news/firebird-becomes-firefox-555119/|urlmortu=eja}}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://lwn.net/Articles/70221/|tìtulu=Mozilla Firebird becomes Firefox [LWN.net]|atzessu=21 marzo 2017}}</ref> A pustis Mozilla at seberadu "Minefield" comente a nòmine pro totu is versiones alpha, pre-alpha, noturnas e pre-noturnas de Firefox. Dae s'isvilupu de sa versione 5, is nòmines seberados pro inditare is versiones de isvilupu sunt "Nightly", pro identificare is versiones alpha e pre-alpha, e "Aurora" pro is pre-beta. Su 3 de su mese de idas [[2010]], Mozilla Foundation at annuntziadu de àere adotadu duas fèminas de catzutzu de panda ruju, nàschidos su 14 de làmpadas passadu in su zoo de [[Knoxville (Tennessee)|Knoxville]], in [[Tennessee]].<ref>{{Tzita web|url=https://blog.mozilla.com/blog/2010/12/03/meet-the-newest-and-cutest-mozillians/|tìtulu=Meet the Newest (and Cutest) Mozillians|atzessu=21 marzo 2017}}</ref><ref>{{Tzita noas|url=http://techland.time.com/2010/12/06/mozilla-firefox-adopts-firefoxes-well-actually-red-pandas/|tìtulu=Mozilla Firefox Adopts Firefoxes (Well, Actually Red Pandas)|publicatzione=Time|atzessu=21 marzo 2017}}</ref> === Sa chistione de su logu === Segundu Jon Hicks, autore de su logu de Mozilla Firefox, su panda ruju no evocaiat però sa immàgine giusta, e s'est ispiradu duncas a una pintura giaponesa chi figuraiat unu [[Mrexani|margiane]].<ref>{{Tzita web|url=http://hicksdesign.co.uk/journal/branding-firefox|tìtulu=branding firefox {{!}} Hicks Journal|atzessu=21 marzo 2017}}</ref> == Piessìnnios == A diferèntzia de su pretzedente prodùidu de punta de Mozilla Foundation, Mozilla Suite, Firefox no est un'agrupamentu de aplicatziones, ma unu navigadore web. Sa filosofia progetuale punnat a sa fatzilidade de impreu, a s'istabilidade, a sa personalizatzione, a su respetu de is standard web, a sa seguridade, a sa cumpatesa e a sa lestresa. S'aspetu gràficu podet èssere cambiadu pro mèdiu de temas o is ''personas'', chi modìficant su fundu de su navigadore. In Firefox est in prus possìbile impostare s'abertura de prus pàginas printzipales, cunfigurende is giassos disigiados separados cun sa barra verticale "|". Pro visualizare is pàginas web, Firefox isfrutat Quantum comente a motore de rèndida, chi suportat parte manna de is standard web, in prus de unos cantu piessìnnios progetados comente a estensione issoro. Firefox est istadu progetadu comente a produtu multiprataforma, e est a disponimentu pro sistemas [[Linux|GNU/Linux]], [[Microsoft Windows]], [[Mac OS X|macOS]], [[OS/2]] e [[Solaris]]. Firefox cumpartzit cun sa Mozilla Suite s'intreu còdighe de orìgine, in prus de sa natura de programma lìberu. Firefox est nàschidu in su cabudanni [[2002]] comente a esperimentu internu de su grupu de isvilupu de Mozilla. A cussu tempus, cun su progetu ancora finantziadu dae sa [[Netscape Communication Corporation]], s'autonomia detzisionale de is programmadores in contu de is sèberos de fundu de su progetu fiat in calicunu modu limitada e non fiat inusuale chi si chircaret una libertade prus manna de atzione in progetos minores no ufitziales. Dave Hyatt (immoe responsàbile de su navigadore Safari) e Blake Ross aiant dadu duncas vida a Firefox comente a esperimentu de usabilidade e pro ammustrare comente si poderet adotare un'acostamentu diferente in sa produtzione de unu navigadore de Mozilla. Intre is piessìnnios suos, ddoe sunt unu filtru integradu contra a is ventanas a cumparsa (popup), su suportu pro sa comunicatzione segura SSL/TLS, sa funtzione de navigatzione a ischedas pro sa navigatzione cuntemporànea in prus giassos, s'iscarrigamentu in donu e sa lebiesa de s'[[Archìviu (informàtica)|archìviu]] de installatzione (prus pagu de 14 megabyte pro sa versione pro Windows). Firefox suportat is <nowiki><i>plug-in</i></nowiki> de Netscape e de Mozilla Suite e in prus est basadu a subra de un'istrutura modulare chi permitit de agiùnghere funtzionalidades noas pro mèdiu de s'impreu de estensiones, programmas pagu pesosos chi s'iscàrrigant e s'integrant in Firefox. Is estensiones modìficant o agiunghent funtzionalidades chi pertocant, pro esempru, s'aspetu, sa seguresa, su manìgiu de is documentos, sa visualizatzione de noas e de notìficas, s'integratzione cun is retes sotziales, su manìgiu de is ischedas e s'isvilupu web. === Trastos de isvilupu web === Firefox ìntegrat una sèrie de trastos de isvilupu web: est dotadu difatis de una ''console web'', de unu ''debugger'', de unu trastu pro s'anàlisi de is pàginas e de unu gestore de istile. Àteros sunt a disponimentu comente estensiones. === Prataforma de isvilupu === Un'àteru obietivu de Mozilla Suite, e de Firefox, est su de tènnere una prataforma de isvilupu flessìbile meda pro creare interfaches de impitadore in manera lestra. S'architetura de is aplicatziones, difatis, est basada a subra de standard comente CSS, RDF e JavaScript. In prus, sunt istados creados limbàgios de marcadore ispetzìficos comente a XML User Interface Language (XUL). In custa manera, su còdighe de orìgine de Firefox no est lìberu isceti, ma sa matessi istrutura de su produtu podet èssere a discansu cunfigurada segundu is bisòngios pròpios; pro mèdiu de is trastos postos a disponimentu est difatis possìbile creare estensiones chi faghet a integrare a discansu in su navigadore. === Estensiones === Is estensiones pro Mozilla Firefox faghet a ddas iscarrigare dae su [https://addons.mozilla.org/it/firefox giassu ufitziale], opuru dae unu menù integradu in su navigadore. === Limbas === A die de abrile [[2023]], Firefox est a disponimentu in prus de 90 limbas<ref>{{Tzita web|url=https://www.mozilla.org/it/firefox/all/|tìtulu=Scarica il browser Firefox in italiano e più di altre 90 lingue|situ=web.archive.org|data=2023-04-27|limba=it|atzessu=2023-04-29|dataarchìviu=2023-04-27|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20230427000711/https://www.mozilla.org/it/firefox/all/|urlmortu=eja}}</ref>. Sa tradutzione in [[limba sarda]] est istada publicada in su mese de martzu de su 2023<ref>{{Tzita web|url=https://www.istorias.it/17/03/2023/8158/firefox-como-su-navigadore-web-faeddat-sardu/|tìtulu=Firefox, como su navigadore web faeddat sardu|autore=Mauro Loddo|situ=Istorias|data=2023-03-17|atzessu=2023-04-29|dataarchìviu=2023-03-26|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20230326171907/https://www.istorias.it/17/03/2023/8158/firefox-como-su-navigadore-web-faeddat-sardu/|urlmortu=eja}}</ref>. == Firefox in aparatos mòbiles == {{Immàgine dòpia|destra|Firefox_50.0_homepage.png|203|Firefox_for_iOS.png|172|Firefox pro Android|Firefox pro iOS}}In s'incomintzu a sa versione pro dispositivos mòbiles ddi naraiant "Fennec"; a oe, a is duas versiones pro aparatos mòbiles ddi narant Firefox pro Android e Firefox pro iOS. Sa prima versione dd'ant publicada su 28 de ghennàrgiu [[2010]], cumpatìbile cun dispositivos Nokia Maemo. Una segunda versione (numerada 4.0 pro uniformidade cun sa versione de iscrivania) dd'ant publicada su 29 de martzu [[2011]], e est essida cumpatìbile fintzas cun su sistema operativu [[Android]]. Su 12 de onniasantu [[2015]] ant publicadu una versione cumpatìbile cun aparatos iOS.<ref>{{Tzita web|url=https://blog.mozilla.org/mobile/2016/03/04/firefox-for-ios-powered-by-feedback/|tìtulu=Firefox for iOS – Powered by Feedback|atzessu=19 marzo 2017}}</ref> == ''Extended Support Release'' == Firefox ''Extended Support Release'', abbreviadu ESR, est una versione de Firefox pro aziendas e organizatziones chi ddis faghet bisòngiu unu suportu estèndidu. Ònnia publicatzione est basada a subra de sa versione regulare ma, a diferèntzia de custa, su tziclu de suportu tenet sa durada de un'annu. Custa versione in prus no includet nen funtzionalidades noas nen megioros de prestatziones (publicados onni ses chidas), ma petzi annoamentos chi risolvent vulnerabilidades graes e perigulosas.<ref>{{Tzita web |url=https://www.tomshw.it/mozilla-firefox-esr-browser-lunga-conservazione-37645 |tìtulu=Mozilla Firefox ESR: il browser a lunga conservazione |atzessu=2023-04-29 |dataarchìviu=2017-08-21 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20170821045643/https://www.tomshw.it/mozilla-firefox-esr-browser-lunga-conservazione-37645 |urlmortu=eja }}</ref><ref>{{Tzita web|url=https://www.mozilla.org/en-US/firefox/organizations/faq/|tìtulu=ESR Overview|atzessu=25 agosto 2017}}</ref> == ''Spread Firefox'' == [[File:Firefox_open_standards_buttons.jpg|left|thumb|Agùgias "Please don't hurt the web. Use open standards"]] ''Spread Firefox'' (ispàina Firefox), fintzas abbreviadu in SFX, fiat unu giassu web<ref>{{Tzita web|url=http://www.spreadfirefox.com/|tìtulu=Spread Firefox|atzessu=2023-04-29|dataarchìviu=2004-10-16|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20041016074722/http://www.spreadfirefox.com/|urlmortu=eja}}</ref> chi teniat sa punna de fàghere connòschere Mozilla Firefox intre is impitadores de sa retza. Is cumponentes de s'iscuadra de su giassu fiant Blake Ross, cofundadore de su progetu Firefox, Asa Dotzler, Rafael Ebron, Ian Hayward e Jamey Boje. In su primu tempus su giassu, in prus de acasagiare noas e blog, fiat dotadu, in sa pàgina printzipale, de unu contadore chi inditaiat, in manera aprossimativa, su nùmeru de is iscarrigamentos de su navigadore. In làmpadas de su [[2004]] su giassu at sufridu unu primu atacu informàticu e dd'ant torradu a corfire in su mese de ledàmene, cando su navigadore fiat arribbende a 100 milliones de iscarrigadas. Sa chida a pustis a superadu cuddu traguardu.<ref>[https://www.mozilla.org/press/mozilla-2005-10-19.html Mozilla news 19-10-2005]</ref> In su mese de idas de su 2004 SpreadFirefox at creadu Firefox Flicks, unu giassu chi colliat vìdeos publitzitàrios de Firefox realizados dae is impitadores e poniat in pàliu prèmios, chi fiant assinniados a is binchidores de su cuncursu dae un'apòsita giuria.<ref>{{Tzita web |url=http://www.firefoxflicks.com/prizes/prizes-sponsors.html |tìtulu=Prizes Sponsors |atzessu=2023-04-29 |dataarchìviu=2011-10-14 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20111014102555/http://www.firefoxflicks.com/prizes/prizes-sponsors.html |urlmortu=eja }}</ref><ref>{{Tzita web |url=http://www.firefoxflicks.com/judges/index.php |tìtulu=Assegnazione premi SpreadFirefox |atzessu=2023-04-29 |dataarchìviu=2011-11-18 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20111118212322/http://www.firefoxflicks.com/judges/index.php |urlmortu=eja }}</ref> Su cuncursu est esistidu dae su 21 de su mese de idas 2004 a su 14 abrile [[2004|2005]]. Is binchidores de su cuncursu sunt istados annuntziados su 27 abrile [[2006]].<ref>[https://www.mozilla.com/press/mozilla-2006-04-27.html Vincitori del Firefox Flicks contest]</ref> Su progetu Spread Firefox est istadu serradu in su maju de su [[2011]]<ref>{{Tzita web|url=https://wiki.mozilla.org/Websites/Spread_Firefox|tìtulu=Websites/Spread Firefox - MozillaWiki|situ=wiki.mozilla.org|limba=en|atzessu=2023-04-29}}</ref>. == Progetos == === Progetos derivados === AOL (''Amèrica On Line''), azienda chi finas a su 2005 finantziaiat su progetu Mozilla, at annuntziadu chi s'ùrtima versione de Netscape Navigator, presentada su 19 maju [[2005]] cun su nùmene de Netscape 8, impreat su còdighe de Firefox comente a fundamentu. Flock fiat unu navigadore pro manigiare cuntènnidos de Retza sotziale in manera semplificada, de su totu basadu a subra de Firefox. Is isvilupadores de Debian GNU/Linux, non cumpartzende is sèberos de s'iscuadra de Mozilla chi ponent restritziones a subra de su nòmine e de su logu de is programmas (mancari totu su còdighe siat abertu), ant detzìdidu de creare unu fork de sa colletzione intrea de programmas. A Firefox dd'ant postu Iceweasel, e cun custu nòmine est disponìbile me is repository de Debian. Partende dae Debian Stretch, Mozilla Firefox torrat a èssere disponìbile me is repository ufitziales.<ref>{{Tzita web|url=https://wiki.debian.org/it/Firefox|tìtulu=it/Firefox - Debian Wiki|atzessu=7 gennaio 2017}}</ref> Iceweasel fiat fintzas su nòmine ufitziale de su navigadore de su [[GNU|Progetu GNU]]. Fiat cussu puru unu fork de Firefox, cun sa diferèntzia chi non bolet cumponentes agiuntivos non lìberos (pro esempru, impreaiat Gnash in logu de Adobe Flash Player). Custu navigadore at cambiadu nòmine in GNU IceCat pro non ddu confùndere cun su navigadore de Debian. === Progetos collegados === Ddoe sunt vàrios progetos collegados cun Firefox. Su primu est Mozilla Thunderbird, unu cliente de [[posta eletrònica]] e grupos de resonu. Ddoe fiant in prus Mozilla Sunbird, un'aplicatzione pro manigiare calendàrios e Camino, unu navigadore progetadu pro [[Mac OS X]]. In su 2013 est istadu presentadu unu [[telefoneddu]] cun su sistema operativu Firefox OS.<ref>{{Tzita web|url=http://www.mozilla.org/it/firefox/os/?sample_rate=0.1&snippet_name=4220|tìtulu=Firefox OS — Lo smartphone versatile — Un telefono ricco di funzioni, app e molto altro — Mozilla|atzessu=2022-06-23}}</ref> == S'ispainadura de Firefox == [[File:Usage_share_of_web_browsers_(Source_StatCounter).svg|thumb|Cunfrontu de sa difusione de vàrios navigadores (datos de StatCounter)]] * Su 20 de su mese de idas [[2004]], a pagu prus de unu mese de sa publicatzione, sunt istadas iscarrigadas prus de 12 milliones de còpias de custa versione de su programma. * Su 15 freàrgiu [[2005]], a 99 dies dae su làntziu, Firefox 1.0 est istadu iscarrigadu 25 000 000 bortas. * Su 14 abrile 2005, Firefox at cròmpidu sa cuota rècord de 44 953 258 iscarrigamentos. * Su 29 abrile 2005, Firefox est istadu iscarrigadu dae 50 000 000 de impitadores. Su matessi die, su giassu istatìsticu americanu OneStat faghet ischire chi Firefox at cròmpidu su 8,69% de is preferos.<ref>{{Tzita web|url=http://www.onestat.com/html/aboutus_pressbox37.html|tìtulu=Onestat - Firefefox news 29-4-2005|atzessu=16 aprile 2006|dataarchìviu=2021-01-26|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20210126095725/http://www.onestat.com/html/aboutus_pressbox37.html|urlmortu=eja}}</ref> * Su 10 maju 2005, WebSideStory comùnicat chi, a su 29 abrile, Firefox at cròmpidu su 22,58% de cuota de mercadu in Germània e s'acostat a su 7% me is [[Istados Unidos]]. * Su 14 maju 2005, Firefox passadu is 55 000 000 iscarrigamentos. * Su 30 maju 2005, Firefox at passafu sa cuota de 60 000 000 iscarrigamentos. * Su 29 de làmpadas 2005, su giassu ADTech.de pùblicat sa noa de su passàgiu de sa cuota de mercadu de su 10% in [[Europa]]. Su picu màssimu resultat in [[Finlàndia]] cun su 23%, e unu 19% s'est registradu in [[Germania|Germània]]. * Su 13 de argiolas 2005 Firefox superat is 70 000 000 iscarrigamentos. * Su 19 de du mese de ledàmene 2005 Firefox at cròmpidu is 100 milliones de iscarrigamentos. * Su 2 de onniasantu 2005 OneStat decrarat chi Firefox at cròmpidu una cuota de mercadu pari a su 11,51%. Internèt Explorer, mancari in calu, detenet su 85,45%, Safari su 1,75%, Òpera su 0,77% e Netscape su 0,26%. * Su 31 de ghennàrgiu 2006, OneStat.com comùnicat una cuota de su 11,23%, in calu de 0,28% dae sa rilevada pretzedente de sa onniasantu [[2006|2005]]. * In abrile 2006 segundu Xiti Firefox s'agiùdicat, in Europa, una cuota de su 19,4% * In argiolas 2006 segundu Xiti Firefox s'agiùdicat, in Europa, una cuota de su 21,1% * Su 4 de austu 2006 segundu Xiti, Firefox resurtat iscarrigadu 200 milliones de bortas. * Su 24 de su mese de ledàmene 2006, data de publicatzione de Firefox 2.0, su navigadore est istadu iscarrigadu dae 2 milliones de persones in 24 oras. * Su 10 de cabudanni [[2007]] sa Mozilla foundation at annuntziadu chi su programa est istadu iscarrigadu 400 milliones de bortas.<ref>{{Tzita web|url=http://punto-informatico.it/p.aspx?i=2060893|tìtulu=400 milioni di volte Firefox|editore=Punto Informatico|data=10 settembre 2007|atzessu=10 settembre 2007}}</ref> * Su 29 de ghennàrgiu [[2008]] Xiti decrarat chi Firefox at cròmpidu una cuota de mercadu in Europa a giru de su 28% * Su 30 abrile 2008 Xiti rilevat chi sa cuota de mercadu de Firefox in Europa arribat a su 28,8% * Su 18 làmpadas 2008 Firefox 3 passat sa cuota 8 milliones de download in prus pagu de 24 oras. * Su 3 freàrgiu 2009 Net Applications rilevat chi sa pertzentuale de impreu de Firefox in su mundu in ghennàrgiu [[2009]] est de su 21,5%, contra su 67,5 de Internèt Explorer, su 8,29% de Safari e su nou Google Chrome chi conchistat 1,2%.<ref>[http://www.ilsole24ore.com/art/SoleOnLine4/Tecnologia%20e%20Business/2009/02/microsoft-internet-explorer-market-share.shtml?uuid=4667944e-f211-11dd-ba33-8852ec7bfa32&DocRulesView=Libero&widget=yes Il Sole 24 Ore - Internet Explorer per la prima volta sotto quota 70 per cento]</ref> * In s'agabbu de freàrgiu Net Applications at riveladu is sighentes pertzentuales: IE 67,44%, Firefox 21,77%, Safari a inghìriu de su 8% e Google Chrome pagu prus de su 1%.<ref>{{Tzita web |url=http://www.ilsoftware.it/articoli.asp?id=5060 |tìtulu=IlSoftware.it - Grande interesse per Windows 7, si conferma l'iPhone |atzessu=2023-04-29 |dataarchìviu=2011-07-17 |urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110717213614/http://www.ilsoftware.it/articoli.asp?id=5060 |urlmortu=eja }}</ref> * Su 31 martzu 2009 Firefox 3 passat Internèt Explorer 7 in Europa, fintzas pro more de sa pubblicatzione de Internèt Explorer 8<ref>[http://gs.statcounter.com/press/firefox-3-becomes-most-popular-web-browser-in-europe-for-first-time/ Firefox 3.0 Becomes Most Popular Web Browser in Europe for First Time]</ref>. * Segundu StatCounter, su 1 de su mese de idas 2009 Firefox tenet in Europa un'ispainadura paris a su 39,64%, mentras Internèt Explorer tenet su 46,54%.<ref>[http://gs.statcounter.com/about StatCounter Global Stats]</ref> Google Chrome su 4,66%, sighidu dae Òpera (4,35%) e dae Safari (3,64%).<ref>[http://gs.statcounter.com/#browser-eu-daily-20091201-20091201-bar Diffusione dei browser in Europa al 1º dicembre 2009]</ref> In totu su mundu, semper su 1 de mese de idas 2009, Internèt Explorer tenet su 56,92% de su totale, mentras Firefox su 31,5%, sighidu dae Google Chrome (4,93%), Safari (3,75%) e Òpera (1,95%).<ref>[http://gs.statcounter.com/#browser-ww-daily-20090601-20090601-bar Diffusione mondiale dei browser al 1º dicembre 2009]</ref> * In su mese de idas 2010, s'impreu de Firefox passat su de Internet Explorer in [[Europa]]<ref>{{Tzita web|url=https://www.nonsolomac.com/software-3/browser/firefox-in-calo-sorpassa-internet-explorer.html|tìtulu=StatCounter - Classifiche dei primi 5 browser in USA, EUROPA e ITALIA {{!}} NONSOLOMAC|data=2011-01-10|limba=it-IT|atzessu=2023-04-29}}</ref>. * In abrile [[2011]], Internèt Explorer perdet àteras cuotas de mercadu, arribbende a su 55,11%. Firefox est segundu cun su 21,63%, in calu lèbiu cumparadu a su mese pretzedente. Chrome lompet a su 11,94% e creschet de unu mesu puntu pertzentuale cumparadu cun martzu. Fintzas Safari est in crèschida, cun su 7,15% de su mercadu. Òpera abarrat istàbile cun su 2,14%.<ref>{{Tzita web|url=http://www.tomshw.it/cont/news/chrome-safari-windows-7-e-ios-sempre-piu-usati/31123/1.html|tìtulu=Chrome, Safari, Windows 7 e iOS sempre più usati|atzessu=6 maggio 2011|dataarchìviu=2011-05-05|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20110505060822/http://www.tomshw.it/cont/news/chrome-safari-windows-7-e-ios-sempre-piu-usati/31123/1.html|urlmortu=eja}}</ref> == Prèmios e reconnoschimentos == * Guinness World Rècord, argiolas 2008 * Webware 100 winner, abrile 2008<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.webware.com/8301-13546_109-9913314-29.html | 2 = Webware 100 Award Winner Firefox | 3 = 25 aprile 2008 | dataarchìviu = 2008-05-11 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20080511152117/http://www.webware.com/8301-13546_109-9913314-29.html | urlmortu = eja }}</ref> * Webware 100 winner, làmpadas 2007<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.webware.com/8301-13546_109-9729691-29.html | 2 = Webware 100 Award Winner Firefox | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2007-07-12 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20070712013214/http://www.webware.com//8301-13546_109-9729691-29.html | urlmortu = eja }}</ref> * PC World 100 Best Products of 2007, maju 2007<ref>{{Tzita web | 1 = https://www.pcworld.com/article/id,131935-page,5-c,systems/article.html | 2 = The 100 Best Products of 2007 | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2008-06-11 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20080611074450/http://www.pcworld.com/article/id,131935-page,5-c,systems/article.html | urlmortu = eja }}</ref> * PC Magazine Editors' Choice, mese de ledàmene 2006<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2047445,00.asp | 2 = Firefox 2.0 Review | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2007-12-14 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20071214204107/http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2047445,00.asp | urlmortu = eja }}</ref> * CNET Editors' Choice, ledàmene 2006<ref>{{Tzita web | 1 = http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-2/4505-3514_7-32126746.html | 2 = Firefox 2 CNET Editor's Review | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2014-02-19 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20140219081305/http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-2/4505-3514_7-32126746.html | urlmortu = eja }}</ref> * ''Digital Lifestyle'' award, Berlinu, cabudanni 2006 * PC World's 100 Best Products of 2006, argiolas 2006<ref>{{Tzita web | 1 = https://www.pcworld.com/article/id,125706-page,13/article.html | 2 = The 100 Best Products of 2006 | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2008-07-26 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20080726091940/http://www.pcworld.com/article/id,125706-page,13/article.html | urlmortu = eja }}</ref> * ''Lutèce d'or'' for best OpenSource project, Parigi, làmpadas 2006 * PC Magazine Technical Excellence Award, Software and Development Tools category, ghennàrgiu 2006<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.pcmag.com/article2/0,1895,1903598,00.asp | 2 = Mozilla Firefox & Altiris SVS | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2007-10-07 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20071007030452/http://www.pcmag.com/article2/0,1895,1903598,00.asp | urlmortu = eja }}</ref> * PC Magazine Best of the Year Award, 27 de su mese de idas 2005<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.pcmag.com/article2/0,2704,1898240,00.asp | 2 = Best of the Year, Software: Home, Firefox | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2007-11-12 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20071112023023/http://www.pcmag.com/article2/0,2704,1898240,00.asp | urlmortu = eja }}</ref> * PC Pro Real World Award (Mozilla Foundation), Londra, 8 idas 2005<ref>{{Tzita web|http://www.pcpro.co.uk/news/81155/pc-pro-awards-2005-the-winners.html|PC Pro Awards 2005 - the winners|22 ottobre 2007}}</ref> * CNET Editors' Choice, onniasantu 2005<ref>{{Tzita web|url=http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-1-5/4505-3514_7-31516411.html?tag=prod|tìtulu=Firefox 1.5, CNET editors' review|atzessu=22 ottobre 2007|dataarchìviu=2019-10-16|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20191016175031/https://www.cnet.com/reviews/firefox-1-5-review/|urlmortu=eja}}</ref> * UK Usability Professionals' Association Award Best Software Application 2005, onniasantu 2005<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.usabilitynews.com/news/article2786.asp | 2 = First UK UPA Awards commend Firefox, Flickr, Google, Apple, John Lewis and BA | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2010-01-25 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20100125054917/http://www.usabilitynews.com/news/article2786.asp | urlmortu = eja }}</ref> * Macworld Editore's Choice with a 4.5 Mice Rating, onniasantu 2005<ref>{{Tzita web | 1 = https://www.macworld.com/2005/09/reviews/browserrdp/index.php | 2 = Web browser roundup | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2008-08-30 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20080830004903/http://www.macworld.com/2005/09/reviews/browserrdp/index.php | urlmortu = eja }}</ref> * Softpedia User's Choice Award, cabudanni 2005<ref>{{Tzita web|http://news.softpedia.com/news/Firefox-Receives-the-Softpedia-User-s-Choice-Award-8221.shtml|Firefox Receives Softpedia User's Choice Award|22 ottobre 2007}}</ref> * TUX 2005 Readers' Choice Award, cabudanni 2005<ref>{{Tzita web | 1 = http://www.tuxmagazine.com/node/1000151 | 2 = UX 2005 Readers' Choice Award Winners Announced | 3 = 22 ottobre 2007 | dataarchìviu = 2012-05-23 | urlarchìviu = https://web.archive.org/web/20120523155244/http://www.tuxmagazine.com/node/1000151 | urlmortu = eja }}</ref> * PC World Product of the Year, làmpadas 2005<ref>{{Tzita web|url=https://www.pcworld.com/article/id,120763-page,1/article.html?findid=48080|tìtulu=The 100 Best Products of 2005|atzessu=22 ottobre 2007|dataarchìviu=2008-05-23|urlarchìviu=https://web.archive.org/web/20080523144040/http://www.pcworld.com/article/id,120763-page,1/article.html?findid=48080|urlmortu=eja}}</ref> * Forbes Best of the Web, maju 2005 * PC Magazine Editore's Choice Award, maju 2005 * Titan of the Year for best Open Source project, PC-Welt Editorial Staff Award 2005 * Best Internèt Tool, PC-Welt Readers Choice Award 2005 == Riferimentos == <references responsive="0" />{{Controllu de autoridade}} {{Artìculu de su mese|abrile|2024}} [[Categoria:Informàtica]] ejrcsnv1ya0pxbtmlljynakke1bislq Cuntierra:Mozilla Firefox 1 22315 191094 190866 2026-11-05T00:38:10Z InternetArchiveBot 10458 Notìfica de fontes modificadas chi bisòngiant de una revisione #IABot (v2.0.9.6) 191094 wikitext text/x-wiki == Ligàmenes esternos modificados (Abrile 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 11 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=180276 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20070914035447/http://www.ibphoenix.com/main.nfs?a=ibphoenix&page=ibp_Mozilla0 annantu a http://www.ibphoenix.com/main.nfs?a=ibphoenix&page=ibp_Mozilla0 *Archìviu https://web.archive.org/web/20170705011302/https://www.geek.com/news/firebird-becomes-firefox-555119/ annantu a https://www.geek.com/news/firebird-becomes-firefox-555119/ *Formatatzione acontzada/impreu acontzadu pro https://www.mozilla.org/it/firefox/all/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20041016074722/http://www.spreadfirefox.com/ annantu a http://www.spreadfirefox.com/ *Archìviu https://web.archive.org/web/20210126095725/http://www.onestat.com/html/aboutus_pressbox37.html annantu a http://www.onestat.com/html/aboutus_pressbox37.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20110505060822/http://www.tomshw.it/cont/news/chrome-safari-windows-7-e-ios-sempre-piu-usati/31123/1.html annantu a http://www.tomshw.it/cont/news/chrome-safari-windows-7-e-ios-sempre-piu-usati/31123/1.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20070712013214/http://www.webware.com//8301-13546_109-9729691-29.html annantu a http://www.webware.com/8301-13546_109-9729691-29.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20071214204107/http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2047445,00.asp annantu a http://www.pcmag.com/article2/0,1895,2047445,00.asp *Archìviu https://web.archive.org/web/20071007030452/http://www.pcmag.com/article2/0,1895,1903598,00.asp annantu a http://www.pcmag.com/article2/0,1895,1903598,00.asp *Archìviu https://web.archive.org/web/20071112023023/http://www.pcmag.com/article2/0,2704,1898240,00.asp annantu a http://www.pcmag.com/article2/0,2704,1898240,00.asp *Archìviu https://web.archive.org/web/20100125054917/http://www.usabilitynews.com/news/article2786.asp annantu a http://www.usabilitynews.com/news/article2786.asp . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 00:19, 30 Abr 2023 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=180281 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20080511152117/http://www.webware.com/8301-13546_109-9913314-29.html annantu a http://www.webware.com/8301-13546_109-9913314-29.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 08:27, 1 Maj 2023 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2023) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 8 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=180287 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20170821045643/https://www.tomshw.it/mozilla-firefox-esr-browser-lunga-conservazione-37645 annantu a https://www.tomshw.it/mozilla-firefox-esr-browser-lunga-conservazione-37645 *Archìviu https://web.archive.org/web/20111014102555/http://www.firefoxflicks.com/prizes/prizes-sponsors.html annantu a http://www.firefoxflicks.com/prizes/prizes-sponsors.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20111118212322/http://www.firefoxflicks.com/judges/index.php annantu a http://www.firefoxflicks.com/judges/index.php *Archìviu https://web.archive.org/web/20110717213614/http://www.ilsoftware.it/articoli.asp?id=5060 annantu a http://www.ilsoftware.it/articoli.asp?id=5060 *Archìviu https://web.archive.org/web/20080611074450/http://www.pcworld.com/article/id,131935-page,5-c,systems/article.html annantu a https://www.pcworld.com/article/id,131935-page,5-c,systems/article.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20080726091940/http://www.pcworld.com/article/id,125706-page,13/article.html annantu a https://www.pcworld.com/article/id,125706-page,13/article.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20080830004903/http://www.macworld.com/2005/09/reviews/browserrdp/index.php annantu a https://www.macworld.com/2005/09/reviews/browserrdp/index.php *Archìviu https://web.archive.org/web/20080523144040/http://www.pcworld.com/article/id,120763-page,1/article.html?findid=48080 annantu a https://www.pcworld.com/article/id,120763-page,1/article.html?findid=48080 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:33, 3 Maj 2023 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Ghennàrgiu 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=182976 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20110126180230/http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/188906.asp?from=blog_last3 annantu a http://blog.seattlepi.com/microsoft/archives/188906.asp?from=blog_last3 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 14:08, 25 Ghe 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Freàrgiu 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=183131 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20120523155244/http://www.tuxmagazine.com/node/1000151 annantu a http://www.tuxmagazine.com/node/1000151 . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 02:25, 17 Fre 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2024) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 2 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=185400 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20140219081305/http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-2/4505-3514_7-32126746.html annantu a http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-2/4505-3514_7-32126746.html *Archìviu https://web.archive.org/web/20191016175031/https://www.cnet.com/reviews/firefox-1-5-review/ annantu a http://reviews.cnet.com/browsers/firefox-1-5/4505-3514_7-31516411.html?tag=prod . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:06, 25 Nad 2024 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Nadale 2025) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=187860 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20230326171907/https://www.istorias.it/17/03/2023/8158/firefox-como-su-navigadore-web-faeddat-sardu/ annantu a https://www.istorias.it/17/03/2023/8158/firefox-como-su-navigadore-web-faeddat-sardu/ . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 11:41, 29 Nad 2025 (CET) == Ligàmenes esternos modificados (Maju 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190021 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20100724023833/https://www.gnu.org/licenses/license-list.html annantu a https://www.gnu.org/licenses/license-list.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 03:39, 16 Maj 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Cabudanni 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=190865 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20140111062619/http://www.bbc.co.uk/nature/life/Red_Panda annantu a https://www.bbc.co.uk/nature/life/Red_Panda . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 04:17, 25 Cab 2026 (CEST) == Ligàmenes esternos modificados (Santandria 2026) == Salude a totus, Como como apo modificadu in manera automàtica 1 ligàmene(s) esternu(os) in [[Mozilla Firefox]]. Pro praghere averguade [https://sc.wikipedia.org/w/index.php?diff=prev&oldid=191093 sa modìfica mea]. Si tenides preguntas o bisongiades chi su robot ignoret sos ligàmenes o sa pàgina de su totu, bisitade [[:m:InternetArchiveBot/FAQ|custa pàgina de sas PF]] pro àteras informatziones. Apo fatu custas modìficas: *Archìviu https://web.archive.org/web/20120812110238/http://news.cnet.com/2100-1032_3-1000146.html annantu a http://news.cnet.com/2100-1032_3-1000146.html . Pompiade·bos sas preguntas fitianas pro informatziones in subra de s’acontzu de sos errores cun su robot. Adiosu - [[Usuàriu:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] ([[Cuntierra usuàriu:InternetArchiveBot|cuntierra]]) 01:38, 5 Std 2026 (CET) iogngsgux01ckk9p119rl3tbtlbswjh