وڪيپيڊيا sdwiki https://sd.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%8F%DA%A9_%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%88 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter ذريعات خاص بحث واپرائيندڙ واپرائيندڙ بحث وڪيپيڊيا وڪيپيڊيا بحث فائل فائل بحث ذريعات وڪي ذريعات وڪي بحث سانچو سانچو بحث مدد مدد بحث زمرو زمرو بحث باب باب بحث TimedText TimedText talk ماڊيول ماڊيول بحث Event Event talk 10 3383 376837 231151 2026-05-10T15:05:17Z Intisar Ali 8681 /* */ 376837 wikitext text/x-wiki <span class="citation wikicite" id="endnote_{{{1}}}"><b>[[#ref_{{{1}}}|^{{{2|}}}]]</b>{{#if:{{{3|}}}|&nbsp;{{{3|}}}}}</span> <noinclude> {{Documentation|Template:Ref/doc}} <!-- Add categories to the /doc subpage and interwikis to Wikidata, not here! --> </noinclude> p6ekej9d6wc0hci031tur3hw8c2hnut 0 12276 377006 304213 2026-05-10T23:29:53Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377006 wikitext text/x-wiki {{taxobox |image = Phyllanthus_officinalis.jpg | image_caption =ٻوٽي جي تصوير |image2 = Phyllanthus emblica BNC.jpg |image2_caption = ٻوٽي جو ميوو |regnum = [[ٻوٽو]] |unranked_divisio = [[گلن وارا ٻوٽا|اينجيوسپرمس]] |unranked_classis = ايوڊيڪاٽس |unranked_ordo = روسڊس |ordo = مالپيگھيئاليز |familia = فلانٿاشياء |tribus = فلانٿيياء |subtribus = [[فلائيگيئن]] |genus = ''فلانٿس'' |species = '''''پي.ايمبليڪا''''' |binomial = ''فلانٿس ايمبليڪا'' |binomial_authority = [[ڪارل لينئي|ايل.]]<ref name=GRIN> {{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/taxon.pl?28119 |title=''Phyllanthus emblica'' information from NPGS/GRIN |publisher=US Department of Agriculture |accessdate=2008-03-06 }} </ref> |synonyms = {{Plainlist | style = margin-left: 1em; text-indent: -1em; | *''Cicca emblica'' <small>(L.) Kurz</small> *''Diasperus emblica'' <small>(L.) Kuntze</small> *''Dichelactina nodicaulis'' <small>Hance</small> *''Emblica arborea'' <small>Raf.</small> *''Emblica officinalis'' <small>Gaertn.</small> *''Phyllanthus glomeratus'' <small>Roxb. ex Wall.</small> nom. inval. *''Phyllanthus mairei'' <small>H.Lév.</small> *''Phyllanthus mimosifolius'' <small>Salisb.</small> *''Phyllanthus taxifolius'' <small>D.Don</small> }} |synonyms_ref = <ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-153790 |title=The Plant List: A Working List of All Plant Species |accessdate=14 July 2014}}</ref> |}} '''آنورا'''(Phylanthus Emblica)، هن کي اردو ۽ هنديءَ ۾ آملا چون ٿا. هي هڪڙو ڊگهن پنن وارو وڻ آهي، جنهن جا گل ڳاڙها ۽ پيلا ٿين ٿا ۽ ڇڳن ۾ بيهن ٿا. ڦر به ٻيرن جهڙو ڪندو آهي. هيءُ وڻ هڪ سؤ فوٽن تائين اوچو ٿيندو آهي. وڻ جو ڦر صوفي ٻير جيڏو ۽ گول ٿيندو آهي، جنهن جا سُڪل داڻا ڪاري رنگ تي ۽ ذائقي ۾ ڪاسارا ٿين ٿا. [[فائل:Indian gooseberry (Phyllanthus emblica syn Emblica officinalis) fruit with young leaves & flower buds at Jayanti, Duars, West Bengal W Picture 045.jpg|200px|left|thumb|Fruit with young leaves and flower buds.]] هن جو هڪڙو قسم ننڍڙي ٻوڙي وانگي ٿئي ٿو، جنهن کي ڀون آنورا لال آنورا چون ٿا، جنهن کي سنڌيءَ ۾ ڪامون چون ٿا سو به هڪڙو جهنگلي ٻوڙو آهي، اهو به فلانٿس جي نالي هيٺ داخل آهي ۽ جو يوفاربيا جي جماعت ۾ داخل آهي.<ref>ڪتاب: باغ ۽ باغباني؛ ليکڪ: مرزا قليچ بيگ؛ايڊيشن:1960؛پبلشر: [[سنڌي ادبي بورڊ]] ڄامشورو</ref> اها هڪ قسم جو پسارڪو وکر، جيڪو وارن جي تيل ۾ استعمال ٿيندو آهي. آنوِرَن جو وڻ [[سنڌ]] ۾ ڪونه ٿئي، پر گرم علائقن ۾ ٿيندو آهي. هيءُ وڻ هڪ سؤ فوٽن تائين اوچو ٿيندو آهي. وڻ جو ڦر صوفي ٻير جيڏو ۽ گول ٿيندو آهي، جنهن جا سُڪل داڻا ڪاري رنگ تي ۽ ذائقي ۾ ڪاسارا ٿين ٿا. حڪيمن موجب آنورا طبي لحاظ سان دماغ، جگر ۽ معدي کي تقويت ڏين ٿا. قلب کي فرحت ۽ ذهن کي طاقت ڏين ٿا. عام عقيدو آهي ته تازن آنورن جو مربو، بواسير، کنگهه ۽ دمڪشيءَ لاءِ فائدي وارو آهي. هنديءَ ۾ هن کي ”آملہ“ چوندا آهن.<ref>[http://www.encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%A2%D8%A6%D8%B1%D8%A7 ''انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا، جلد پھريون] [[سنڌي لئنگئيج اٿارٽي]]، حيدرآباد.</ref> ==خارجي ڳنڍڻا== * [http://examine.com/supplements/emblica-officinalis/ Emblica officinalis - Scientific Research]{{مئل ڳنڍڻو|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://books.google.ca/books?id=KwYIsLRyDp4C&pg=SA9-PA3&lpg=SA9-PA3&dq=phyllemblin+astringent&source=bl&ots=8hNnNvnI00&sig=wfYZP86T304Mjo1jLi1nRunCDsM&hl=en&sa=X&ved=0CCMQ6AEwAGoVChMIzYvLs4avyAIVSCoeCh17cQZE#v=onepage&q=phyllemblin%20astringent&f=false Pharmacognosy] {{taxonbar}} ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:وڻ]] [[زمرو:مصالحا]] [[زمرو:نيپال جا وڻ]] [[زمرو:ڀارت جا وڻ]] [[زمرو:پاڪستان جا وڻ]] [[زمرو:ايشيا جا وڻ]] [[زمرو:ھندستاني مصالحا]] [[زمرو:آئي يو سي اين خطري کان دور جنسن جي ڳاڙهي فهرست]] [[زمرو:Phyllanthus|emblica]] [[زمرو:Berries]] [[زمرو:Flora of India]] [[زمرو:Flora of Pakistan]] [[زمرو:Plants used in Ayurveda]] [[زمرو:Plants described in 1753]] 95kx7e2k7l46t9djwv94dmaitkgysce 10 14397 376823 48631 2026-05-10T14:24:41Z Intisar Ali 8681 /* */ 376823 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Error|error|{{{message|{{{1}}}}}}|tag={{{tag|}}}}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> axsripqkyjus55mon24y6efvuedy0d2 0 17506 377008 333008 2026-05-10T23:52:41Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377008 wikitext text/x-wiki {{About|ڪيميائي تت}} {{Infobox settlement | image_skyline = File:Liquid_oxygen_in_a_beaker_(cropped_and_retouched).jpg | subdivision_type = وجود | subdivision_name = شروع کان | subdivision_type1 = ايٽمي انگ (Z) | subdivision_name1 = 8 | established_title = اليڪٽران في شيل | established_date = 2,6 | seat_type = حالت (معياري حرارت ۽ داٻ تي) | seat = سالڊ | seat1_type = گھاٽائي (معياري حرارت ۽ داٻ تي) | seat1 = 1.429 گرام في لٽر | leader_title = اُبلڻ جو نقطو | leader_name = (90.188°K) (182.962°C-) | leader_title1 = پگھلڻ جو نقطو | leader_name1 = (54.36°K) (218.79°C-) | leader_title2 = پگھرائڻ لاء حرارت | leader_name2 = 0.444 ڪلو جول في مول | leader_title3 = ٻاڦ جي حرارت | leader_name3 = 6.82 ڪلو جول في مول | leader_title4 = مولر گرميء گنجائش | leader_name4 = 29.378 جول في مول.ڪيلون | leader_title5 = گھاٽائي (STP تي) | leader_name5 = 1.429 گرام في لٽر | leader_title6 = حالت (STP تي) | leader_name6 = گئس | subdivision_type2 = ايٽمي وزن (A) | subdivision_type3 = گروپ | subdivision_type4 = سيريز | subdivision_type5 = بلاڪ | subdivision_type6 = اليڪٽران جي ترتيب | subdivision_name2 = وزن 15.99 <ref> Prohaska, Thomas; Irrgeher, Johanna; Benefield, Jacqueline; Böhlke, John K.; Chesson, Lesley A.; Coplen, Tyler B.; Ding, Tiping; Dunn, Philip J. H.; Gröning, Manfred; Holden, Norman E.; Meijer, Harro A. J. (May 4, 2022). "Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report)". Pure and Applied Chemistry. doi:10.1515/pac-2019-0603. ISSN 1365-3075.</ref> | subdivision_name3 = 16 | subdivision_name4 = 7 | subdivision_name5 = s-block | subdivision_name6 = 1s² 2s² 2p⁴ | established_title1 = ايٽمي ريڊيس | established_date1 = 66±2 پيڪو ميٽر (ڪوويلنت) | established_title2 = آئيونائزيشن انرجي (ڪلو جول في مول) | established_date2 = 1st: 1313.9 kJ/mol 2nd: 3388.3 kJ/mol 3rd: 5300.5 kJ/mol | established_title3 = آڪسائيڊيشن نمبر | established_date3 = عام: -2<br> -1، +1، +2<ref> Greenwood, Norman N.; Earnshaw Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 28. ISBN 978-0-08-037941-8. #Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9. </ref> | extinct_title = اليڪٽرو نيگيٽيئٽي | extinct_date = 3.44 (پالنگ اسڪيل) | name = آڪسيجن | official_name = <small>₈</small>O | native_name = Oxygen | government_type = | image_blank_emblem = [[File:Oxygen.svg|90px]] | blank_emblem_type = نشان | governing_body = | government_footnotes = فزيڪل خاصيتون | image_caption = مائع آڪسيجن (O2 گئس، 184°C- کان هيٺيان) }} '''آڪسيجن''' (<small>'''Oxygen'''</small>) هڪ [[ڪيميائي عنصر]] آهي؛ ان جي [[ڪيميائي نشاني|علامت]] '''"O"''' ۽ [[ايٽمي نمبر]] '''"8"''' آهي. اهو [[دوري جدول]] ۾ گروپ-16، جن جي ميمبرن کي چالڪوجين (<small>Chalcogen</small>) سڏيو ويندو آهي، جو ميمبر آهي. هڪ انتهائي رد عمل وارو غير ڌاتو ۽ هڪ طاقتور آڪسائيڊائيزنگ ايجنٽ، <ref>Greenwood, Norman N.; Earnshaw Alan (1997). Chemistry of the Elements (2nd ed.). Butterworth-Heinemann. p. 28. ISBN 978-0-08-037941-8. Arblaster, John W. (2018). Selected Values of the Crystallographic Properties of Elements. Materials Park, Ohio: ASM International. ISBN 978-1-62708-155-9.</ref> جيڪو آساني سان گھڻن عنصرن ۽ ٻين مرڪبن سان گڏ ٿي آڪسائيڊ ٺاهيندو آهي. اها ڌرتي جي اندرين پرت ۾ سڀ کان وڌيڪ مقدار ۾ موجود تت ۽ [[سنگمنڊل|ڌرتي جي اندرين پرت]] جو تقريباً اڌ حصو مختلف آڪسائيڊ جهڙوڪ پاڻي، ڪاربان ڊاءِ آڪسائڊ، آئرن آڪسائڊ ۽ سليڪيٽ جي صورت ۾ هوندو آهي.<ref name="Atkins7th">Atkins, P.; Jones, L.; Laverman, L. (2016).''Chemical Principles'', 7th edition. Freeman. {{ISBN|978-1-4641-8395-9}}</ref> [[ڪائينات|ڪائنات]] ۾ [[ھائڊروجن]] ۽ [[هيليئم]] کانپوءِ ٽيون سڀ کان وڌيڪ مقدار ۾ موجود عنصر آهي. [[انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا]] جي مطابق؛ "آڪسيجن هڪ بي رنگ گئس آهي جنھن ۾ نہ بوءِ آهي ۽ نہ وري ذائقو اَٿس. هيءَ گئس هوا کان ڳري آهي ۽ پاڻيءَ کان هلڪي ۽ حل ٿيندڙ آهي." [[معياري گرميء پد ۽ دٻاء|معياري گرمي پد ۽ دٻاءُ]] تي، ٻہ آڪسيجن ايٽم، هڪ بي رنگ ۽ بي بوءِ ٻه-ايٽمي گيس (O₂) ٺاھڻ لاءِ هڪ [[ڪو-ويلينٽ بونڊ]] <small>(covalent bond)</small> جي ذريعي ڳنڍيل هوندا آهن. ڊائي آڪسيجن گيس هن وقت زمين جي [[وايومنڊل]] (<small>atmosphere</small>) جو لڳ ڀڳ %<small>24</small> [[ايٽمي مايو|مايو]] ٺاهيندي آهي. آڪسيجن جو هڪ تمام گهٽ <small>3-</small>ايٽمي الوٽروپ، [[اوزون تھ|اوزون]] (O₃) [[الٽرا وائلٽ|الٽرا وائليٽ]] (<small>UV</small>) شعاعن کي مضبوطيءَ سان جذب ڪري ٿو ۽ هيٺين اسٽريٽوسفيئر تي هڪ حفاظتي اوزون پرت ٺاهيندو آهي. جيڪو [[حياتي جو دائرو|بايوسفيئر]] کي آئنائزنگ الٽراوائلٽ شعاعن کان بچائيندو آهي. بهرحال، مٿاڇري تي موجود اوزون سموگ جي هڪ ضمني پيداوار آهي ۽ ان ڪري هڪ هوائي آلودگي آهي. سڀني يوڪريوٽڪ جاندارن، جن ۾ ٻوٽا، جانور، فنگس، الجي ۽ گهڻا پروٽسٽس شامل آهن، کي جيو گهرڙن جي تنفس، هڪ اهڙو عمل جيڪو کاڌي مان نڪتل نامياتي ماليڪيولن سان آڪسيجن جي رد عمل ذريعي ڪيميائي توانائي ڪڍي ٿو ۽ ڪاربان ڊاءِ آڪسائيڊ کي فضول پيداوار طور جاري ڪري ٿو، لاءِ آڪسيجن جي ضرورت هوندي آهي. جانورن ۾ نامياتي ماليڪيولن جا ڪيترائي وڏا طبقا، پروٽين، نيوڪليائي تيزاب، ڪاربوهائيڊريٽ ۽ چربی (fats) جا ماليڪيول آڪسيجن ايٽم تي مشتمل هوندا آهن. زمين جي ماحول ۾ آڪسيجن بايوٽڪ فوٽو سنٿيسس ذريعي پيدا ٿئي ٿي. جنهن ۾ سج جي روشني ۾ موجود فوٽون جي توانائي، پنن ۾ موجود ڪلوروفل جي حاصل ڪئي ويندي آهي ۽ هن توانائي جي موجودگي ۾ پاڻي ۽ ڪاربن ڊاءِ آڪسائيڊ جي رد عمل سان ڪاربوهائيڊريٽ پيدا ٿئين ٿا ۽ آڪسيجن هڪ ضمني پيداوار جي طور تي خارج ٿئي ٿي. آڪسيجن جي عام صنعتي استعمال ۾ اسٽيل، پلاسٽڪ ۽ ڪپڙي جي پيداوار، اسٽيل ۽ ٻين ڌاتو جي بريزنگ، ويلڊنگ ۽ ڪٽڻ، راڪيٽ پروپيلنٽ، آڪسيجن ٿراپي، ۽ هوائي جهازن، آبدوزين، خلائي پرواز ۽ ڊائيونگ ۾ لائف سپورٽ سسٽم شامل آهن. آڪسيجن کي سال 1604ع کان اڳ مائيڪل سينڊيووجيئس ھوا مان ڌار ڪئي، پر عام خيال اھو آھي ته اھا سال 1773ع يا ان کان اڳ سوئيڊن جو ڪارل وليم شيلي دريافت ڪئي. اِھو به خيال آهي ته هن کي انگلش ڪيميادان، [[جوزف پرسٽلي|جوزف پريسٽلي]] 1774ع دريافت ڪيو ۽ هن کي هڪ الڳ عنصر جي بجاء "ڊي فلوجسٽيڪيٽڊ ھوا" جو نالو ڏنو. جوزف پريسٽلي جي تحقيق سڀ کان پھرين ڇپي، هن ڪري آڪسيجن جي دريافت جو ڪريڊٽ جوزف پريسٽلي کي ڏنو وڃي ٿو. سال 1777ع ۾ اينٽوئن ليوازئي ان کي بطور [[ڪيميائي عنصر]] تسليم ڪيو ۽ ان کي "آڪسيجن" جو نالو ڏنو. ليوازئي ان جي ٻرڻ جي عمل (combustion) جو صحيح وضاحت ڪيو. آڪسيجن، جاندارن جي جياپي لاءِ تمام ضروري آهي. اسان جي ساھہ کڻڻ سان آڪسيجن ڦڦڙن ۾ ويندي آهي. هيءَ گئس ڏينهن ۾ وڻن مان خارج ٿيندي آهي. آڪسيجن جي ھڪ ائٽم ۽ [[ھائڊروجن|هائڊروجن]] جي ٻن ايٽمن جي ميلاپ سان پاڻي ٺهي ٿو، جنهن جو ڪيميائي فارمولو H₂O آهي. ڌرتيءَ جي ماحولياتي دائري ۾ آڪسيجن گئس جو مقدار 21 سيڪڙو آهي.<ref>[http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=%D8%A2%DA%AA%D8%B3%D9%8A%D8%AC%D9%86 آڪسيجن : (Sindhianaسنڌيانا)<!-- Bot generated title -->]</ref> زندگي زمين تي پنھنجا پير کوڙي چڪي هئي ۽ پکڙجڻ شروع ٿي ۽ ايروبڪ مائيڪروب جي شڪل ۾ ھئي. جن مان ٽي ارب سال پھريان [[سائنوبئڪٽيريا]] نڪتا. انھن جي توانائي جو ذريعو سج جي گرمي هئي. آڪسيجن گئس جنھن تي زندگي جو دارومدار آهي، انھن ۾ [[ڦوٽوسنٿيسس]] جو عمل شروع ڪري ڇڏيو. انھن سائنو بيڪٽريا جا ڪيترائي قسم هيا. هر هڪ سج کان ايندڙ مختلف ويولينٿ کي پڪڙيندو ھيو. سمنڊ جي لھرن ۾ ان وقت ڄمو ڳاڙهي رنگ وارو سائنو بيڪٽيريا ۽ سائي رنگ جي الجي شامل ھيا. سج جي روشني جي مدد سان پاڻي ۾ [[برقيو|اليڪٽران]] هلندا هئا جن ڪيميائي ري ايڪشن ڪرڻ شروع ڪيو. گھٽ ملندڙ سلفر جي بجائي سائنو بيڪٽيريا هاڻي زمين تي گھڻا عام ملندا ھيا، جيڪي ماليڪيولز مان توانائي وٺي سگهن پيا جنھن ڪري انھن جي پيداوار ۾ تمام گھڻو اضافو ٿيو. ان کي مفيد توانائي ۾ بدلجڻ جو عمل ڪلوروفل مان شروع ٿيندو آهي سائي رنگ جي ماليڪيول جيڪي اينٽينا جيان ڪم ڪندا آهن ۽ زمين جي مٿاڇري کان ايندڙ روشني کي جذب ڪندا آهن. ==مطالعي جي تاريخ== ===زندگي جي ابتدا=== ان کانپوءِ بائيو ڪيمسٽري ٿيوري پيچيدهه آهي. بنيادي طور تي، ان مان ڪيميائي ري ايڪشن ٿيندو آهي ۽ پاڻي هائيڊروجن ۽ آڪسيجن ۾ بدلجي ويندو آهي. انھن جا ڪجهه حصا ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ سان ملي ڪري گلوڪوز جھڙي شوگر ٺاهيندا آهن. ڪيمسٽري جي ان جمع خرچ ۾ ڪجهه آڪسيجن بچي ويندي آهي آزاد آڪسيجن اڄ بہ اسانکي سٺي لڳندي آهي، پر ان وقت جي زندگي جي لاءِ زهريلي هئي. سج تاري جون الٽرا وائلٽ شعاعون آڪسيجن جي ماليڪيول کي ٽوڙي ڪري آزاد ريڊيڪل ٺاهينديون هيون. هي ڊي اين اي کي چٻاڙيندو هيو ۽ ڦاڙي ڇڏيندو هيو. آزاد آڪسيجن نائيٽروجن مقرر ڪرڻ وارن بيڪٽريان جي صلاحيت کي تباھ ڪري ڇڏيندي هئي. ڇوجو هي انجي ان انزام مان لوھ جي ايٽم کي ٽوڙي ڪري ناڪارو ڪري ڇڏيندي هئي آڪسيجن ان وقت زميني زندگي لاءِ خطرناڪ دشمن هئي انھن نازڪ مائيڪروبز جي لاءِ شروع ۾ خوشي قسمتي اهيا رهي تہ آڪسيجن گڏ نہ ٿئي رهي هئي هي گھڻو ڪري شين مان ري ايڪٽ ڪري ويندي هئي ڇونہ هوا ۾ هجي يا پاڻي ۾ پاڻي ۾ لوھ جي وڏي مقدار ڦليل هئي ان آڪسيجن ان لوھ کي زنگ ڏيڻ شروع ڪري ڏنو زنگ جا هي ننڍڙا ڊرڙا سمنڊ جي تھ ۾ جمع ٿيڻ شروع ٿي ويا ۽ انھن کي ڳاڙهو ڪري ڇڏيو هي اڄ بہ هر قديم سمنڊ تھ ۾ نظر ايندا آهن دنيا جي نوي سيڪڙو لوھ جا ذخیرا ان طرح جا آهن ۽ هي ان مائيڪروبز جو ڪم آهي جيستائين تهي حل ٿيل لوھ باقي رهيو آڪسيجن ماحول کي آلودو نہ ڪيو سال بہ سال زمانو بہ زمانو سائينو بيڪٽيريا پکڙجڻ لڳا اهو ئي ڪم ڪندا رهيا لوھ ختم ٿيندو رهيو ايستائين جو انجو معاملو بگڙجڻ شروع ٿي ويو آزاد آڪسيجن سمنڊ ۾ جمع ٿيڻ شروع ٿي ويو زندگي کي مارڻ شروع ڪري ڇڏيو پوءِ هي فضا ۾ پکڙجڻ شروع ٿي انهن مائيڪروبز جي لاءِ هي زهريلا ڪڪر هيا زندگي جي لاءِ ايترو وڏو خطرو انکان سواءِ ٻيو ڪو بہ نہ رهيو زندگي جي ڪڙي کي موت جو خطرو هيو پوءِ زندگي ان خطري جو مقابلو ڪرڻ شروع ڪري ڏنو ڪجهه پاران ٻاهرا ممبرين ٺاهي ڪري ۽ ڪجهه پاران اندر جي ڀت ۾ چادر چاڙهي ڪري تہ جيئن نائيٽروجن برقرار ڪرڻ وارا انزام کي بچايو وڃي ڪجهه هڪ ٻيا هيا جن ڪجهه نہ ڪيو انھن جي خلياتي مشينري انھن گيسن کي اي تواناني جي لاءِ استعمال ڪرڻ شروع ڪري ڇڏيو انجي ڌماڪي دار طاقت کي پنھنجي توانائي جي لاءِ اپنائي ڇڏيو جيئن ڪنھن تي ڪيميائي هٿيارن جو حملو ٿي ۽ اهو ان زهريلي گيس کي ئي ڪم ۾ آڻي آڻ يقيني طور تي حيرت انگيز پر هي اهوئي خاص بيڪٽيريا هيا جن ڪمال ئي ڪري ڇڏيو اڄ اسان ۽ زمين تي تقريبن سڄي زندگي ان جراثيمن جي جدوجهد ڪارڻ آهيون ڇوجو انھن جي وجهہ سان زندگي جو پيچ ممڪن ٿي ڪثرت خلوي جاندار ممڪن ٿيا سڀني خلين ۾ ننڍڙا مائيٽوڪونڊريا پاتا ويندا آهن جيڪي انھن جراثيمن جي وجهہ سان آهن هي مائيٽوڪونڊريا آڪسيجن سان توانائي ممڪن بڻائيندا آهن اسڪولن ۾ پڙهايو تہ ويندو آهي تہ جاندارن کي آڪسيجن زندھ رکڻ جي لاءِ ضروري آهي پر عام طور تي اهيو ناهي ٻڌايو ويندو تہ ڇاڪاڻ؟ انجو سولو جواب اي آهي تہ مائيٽرو ڪونڊريا آڪسيجن کي استعمال ڪري گلوڪوز جھڙي شوگر ۾ ٽوڙيندا آهن انھن کان بغير انهن شوگرز مان گھڻي ڀاڱي گھٽ ئي توانائي ڪڊهجي سگھجي ٿي پر ان سان توانائي چوسي وڃڻ وارا ڪم مائيٽو ڪونڊريا جو آهي جيڪي آڪسيجن جي مدد سان ڪندا آهن انھن کان سواءِ اسانجي توانائي جي بيٽري ختم ٿي ويندي ۽ اسان ڪجهه سيڪنڊن ۾ مري وينداسين  ياد رهي تہ ٻوٽا بہ ان طرح آڪسيجن مان ساهہ کڻندا آهن انھن کي وڌڻ ۽ پنھنجي نسل جي پرورش جي لاءِ کپي آڪسيجن زندگي کان سواءِ زمين کي پڻ بدلي ڇڏيو آزاد آڪسيجن پنھنجو حملو گرين هائوس گيسن تي ڪيو ميٿين جھڙين گيسن کي ختم ڪري ڇڏيو ان سان زمين جو پد ڪري پيو زمين برف سان ڌڪجي وئي خط استوا تي بہ گليشيئر اچي ويا زمين جو ٻہ سيڪڙو معدنيات اهوئي آهن جيڪي صرف آڪسيجن جي موجودگي ۾ ٺھي سگھن ٿيون انھن ۾ ڪئي گوهر ۽ نگينا بہ هئا ياقوت ۽ نيلم ان آڪسيجن جي حملي سان ٺهيا ڪيتريون معدنيات آڪسيجن جي موجودگي ۾ نٿا رهي سگھن يعني ان قديم معدنيات کي آڪسيجن ختم ڪري ڇڏيو پٿر بہ ان طرح گيسن جي موجودگي ۾ وڌندا ۽ ختم ٿيندا آهن آڪسيجن انھن مان ڪيترن جي لاءِ زندگي جو پيغام هئي ۽ ڪيترن جي لاءِ موت جو اڄ آڪسيجن فضا جو ايڪويهه سيڪڙو آهي ۽ ان سطح تي برقرار آهي ان مان ڪجهه ٻوٽن جي طرف کان ايندي آهي ۽ ڪجهه مائيڪروبز جي طرف کان اڄ کان ٻہ ارب ٽيھ ڪروڙ سال سڳ جڏهن سمنڊ مان لوھ ختم ٿيو هيو تہ ان وقت آڪسيجن فضا ۾ ڏھ کرب مان هڪ ماليڪيول هيو اڳئين ڪجهه سئو ملين صدين ۾ هي پنج سئو مان هڪ ماليڪيول تائين پھچي چڪي هئي گھٽ وقت ۾ ان قدر تيزي سان ان اضافي زندگي ويجھو ويجھو مٽائي ئي ڇڏي هئي هڪ ارب اسي ڪروڙ سال پهريان هي سطح هڪ ليول تائين اچي چڪي هئي جڏهن زمين تي معدنيات ان کي چوسڻ شروع ڪيو اڳئين هڪ ارب سال تائين هي هڪ سطح تي رهي جڏهن معدنيات سينچوريٽ ٿي وئي ۽ پوءِ وڌڻ شروع ٿي ٻوٽا ۽ [[جاندار|جانور]] ان وقت ريڪارڊ ۾ اچڻ شروع ٿيا ان مان حاصل ٿيندڙ توانائي جي وجهہ سان اهوئي مخلوقات جيڪي ڀڄي سگهنديون هيون شڪار ڪري سگهنديون هيون جنسي طريقي سان پنھنجي نسل ڪري سگهنديون هيون ۽ ماري سگهنديون هيون انکان پوءِ آڪسيجن جي سطح پندرهن ۽ پنجٽيهہ سيڪڙو جي ويجھي مٿي هيٺ ٿيندي رهي انجا پنھنجا اثر ٿيا جڏهن هي گھڻي هئي تہ ايتري گھڻي جو معمولي ڀڙڀٽ وڏي باھ لڳائڻ جي سگھ هئي ۽ جڏهن گھٽ تہ ايتري گھٽ جو ڪرندڙ بجلي يا آتش فشان جي لاءِ بہ ڪجهہ ساڙڻ مشڪل هجي جيڪڏهن فرض ڪجي ڪو ٽائيم مشين ٺاهي ڪري وقت ۾ پوئتي وڃڻ چاهي تہ هي زمين جي تاريخ جو پھريون مرحلو آهي جڏهن اهو ٽائيم مشين مان قديم ٻاهر نڪري ڪري موت جو شڪار نہ ٿيندو سترهن سيڪڙو آڪسيجن مان گھٽ سطح تي سوچڻ جي صلاحيت متاثر ٿيڻ شروع ٿي ويندي آهي ۽ هلڻ مشڪل ٿي ويندو آهي آڪسيجن جي وڌندڙ ليول سان سڀ کان گھڻو فائدو جيتن کنيو ڪيڙن جا ڦڦڙ ناهين هوندا هي آڪسيجن کي پنھنجي خلين جي مسامن جي ذريعي اندر وٺي ويندا آهن جيو ميٽري مان پتو پوندو آهي تہ انھن جو سائز وڌڻ جي سطح جو رقبو واليوم جي مقابلي ۾ آهستہ سان وڌندو آهي انجي وجہ سان ڪيڙا گھڻا وڏا نٿا ٿي سگھن نہ تہ آڪسيجن جي گهٽتائي سان مري وڃن ها انهي وجھ سان اڄ جي ڪيڙا ننڊڙي سائز جا هوندا آهن جڏهن آڪسيجن جي سطح پنجٽيهه سيڪڙو تائين پھتي هئي ان وقت انھن وٽ وڏو ٿيڻ آسان هيو جيڪڏهن ٽائيم مشين ۾ اسانجا دوست ٽيھ ڪروڙ سال پهريان وڃن تہ انھن کي گز وڏي ڪبوتر جي سائز جون مکيون ۽ ٽائرن جي سائز جون مڪڙيون ملنديون هي آڪسيجن جو ڪارنامو هيا هاڻوڪي آڪسيجن جي ليول تي اسانکي چار سيڪنڊن ۾ هڪ ساهہ گھرجي ڏينھن جا ويھ هزار اهيا آڪسيجن ٺاهڻ وارا بيڪٽريا جيڪي اڄ جي سڀئي زندگي ونڊ ڪندي آهي جيڪڏھن ٻوٽن ۽ آڪسيجن ٺاهڻ وارا بيڪٽريا انھن کي ٺاهڻ ڇڏي ڏين تہ هڪ هزار صدي ۾ آڪسيجن تي جيئندڙ سڀ زندگي زمين مان ختم ٿي ويندي جيترو عرصو انھن کي ٺھڻ ۾ لڳو انجي هڪ ملين حصي ۾ پر جيڪي جراثيم ۽ ٻوٽا هي ڪم روزانو ڪندا آهن زندگي جي مختلف شڪلن جي ويجھو ڏئي وٺ جو هي سندرتا توازن برقرار آهي ٻوٽا ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ ۽ پاڻي ٺاهيندا آهن. فزڪس ۾ اوهان قدرت جي سندرتا کي پڙهندا هوندا پر آڪسيجن ۽ ڪاربن ڊائي آڪسائيڊ جي هي ڪميسٽري گھڻو متاثر ڪندڙ آهي ڇوجو انکي هاڻي تائين پهچڻ ان قدر گھڻو وقت لڳو آهي ۽ ان ۾ ان قدر گھڻين شين حصو ورتو ان ۾ ايتريون گھڻون شيون خراب ٿي سگھن ٿيون پر ٿينديون ناهين برگد جا وڻ جهرڪيون سائنو بيڪٽيريا ۽ اسان ان توازن ۾ سڀ گڏ آهيون. ==خاصيتون== ==حياتياتي پيداوار== ==صنعتي پيداوار== ==اسٽوريج== ==ايپليڪيشن== ==مرڪب== ==احتياطون== ==پڻ ڏسو== [[:باب:ڪيميا]] * [[:باب:طب]] * [[دوري جدول]] * [[ڪيميائي عنصرن جي فهرست]] == ٻاهريان ڳنڍڻا == * [https://www.periodicvideos.com/videos/008.htm Oxygen] at ''[[The Periodic Table of Videos]]'' (University of Nottingham) * [https://www.organic-chemistry.org/chemicals/oxidations/oxygen.shtm Oxidizing Agents > Oxygen] * [https://www.uigi.com/oxygen.html Oxygen (O₂) Properties, Uses, Applications] * [https://www.americanscientist.org/issues/pub/the-story-of-o Roald Hoffmann article on "The Story of O"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170607115422/http://www.americanscientist.org/issues/pub/the-story-of-o |date=2017-06-07 }} * [https://www.webelements.com/webelements/elements/text/O/index.html WebElements.com&nbsp;– Oxygen] * * [https://scrippso2.ucsd.edu/ Scripps Institute: Atmospheric Oxygen has been dropping for 20 years]{{مئل ڳنڍڻو|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} {{featured article}} [[زمرو:آڪسيجن]] [[زمرو:چالڪوجين]] [[زمرو:ڪيميائي تت]] [[زمرو:آڪسيڊائزنگ ايجنٽ]] [[Category:Diatomic nonmetals]] [[Category:Reactive nonmetals]] [[Category:Chemical substances for emergency medicine]] [[Category:Breathing gases]] [[Category:E-number additives]] ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ڪيميائي تت]] pbonvoe72c9043wczrt8kj1flmsqtdn 0 31830 376813 376324 2026-05-10T12:55:41Z Ibne maryam 17680 /* ٻاهريان ڳنڍڻا */ 376813 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage --> <!-- Basic info ---->| name = ڍاڪا | official_name = [[گريٽر ڍاڪا جو علائقو]] | native_name = {{lang|bn|ঢাকা}} | other_name = ڊاڪا | settlement_type = گاديءَ جو هنڌ ۽ ميگا سٽي | image_skyline = Dhaka Bd.jpg | imagesize = 280px | image_caption = مٿيان کان، کاٻي کا ساڄي: قومي پارليامينٽ، موتي جھيل ڪمرشيل ايريا، روز گارڊن پئليس، خان محمد مرزا مسجد، رمنا، بنگلاديش جي سپريم ڪورٽ، رڪشا ڀيڙ وقت، ڍاڪا صدر گھاٽ | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | nickname = ''Rickshaw Capital of the World''<br/>''اوڀر جو وينس''<br/>''مسجدن جو شھر'' | motto = | image_map = Dhaka locator map.svg | mapsize = | map_caption = Dhaka in Bangladesh | pushpin_map = Asia | pushpin_label_position = centre | pushpin_mapsize = 250 <!-- Location ---->| pushpin_map_caption = Location of Dhaka in Asia | pushpin_relief = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | coordinates_region = | coordinates_display = | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{پرچم|بنگلاديش}} | subdivision_type1 = ڊويزن | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_name1 = ڍاڪا ڊويزن| | established_title = قيام | established_date = 1608ع | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = سٽي ڊسٽرڪٽ | governing_body = {{nowrap|[[Dhaka North City Corporation|DNCC]] & [[Dhaka South City Corporation|DSCC]]}} | unit_pref = Metric <!-- Enter: Metric, if Metric (imperial) is desired --> | area_footnotes = &nbsp;(2011)<ref name="District Statistics 2011, Dhaka">{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf|title=District Statistics 2011, Dhaka |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics|date=December 2013|accessdate=14 May 2015}}</ref> | area_magnitude = | area_total_km2 = 302.92 | area_land_km2 = 279.43 | area_water_km2 = <!-- Population ----> | elevation_footnotes = <ref name="Elevation of Dhaka">{{cite web|url=http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html|title=Dhaka, Bangladesh Map|work=National Geographic|accessdate=6 September 2009}}</ref> | elevation_m = 4 | elevation_ft = 13.12 <!-- Area/postal codes & others ---->| population_total = {{Increase}}6,970,105 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref name="dhakapop1">{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf|title=Population & Housing Census-2011|publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]]|page=41|accessdate=15 December 2015}}</ref> | population_density_km2 = 23,234 | population_density_sq_mi = 60,175 | population_metro = {{nts|8906000}} | population_metro_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka"/> | population_blank2_title = | population_blank2 = 74.6% | population_demonym = Dhakaiya;<br/>Dhakaite | postal_code_type = پوسٽل ڪوڊ | postal_code = 1000, 1100, 12xx | area_code = | website = | footnotes = | leader_title1 = ڍاڪا نارٿ سٽي ڪارپوريشن ميئر | leader_name1 = انيس الحق | leader_title2 = ڍاڪا سائوٿ سٽي ڪارپوريشن ميئر | leader_name2 = سعيد کوڪون | leader_title3 = ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس ڪمشنر | leader_name3 = اسد زمان ميان | population_blank1_footnotes = <ref>[http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka].</ref> | population_blank2_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka"/> <!-- General information ---->| timezone = | utc_offset = | blank_name = نيشنل ڪالنگ ڪوڊ | blank_info = +880 | blank1_name = [[ڪالنگ ڪوڊ]] | blank1_info = 02 [For Dhaka city only] | blank2_name = [[Gross domestic product|GDP PPP]] (2015) | blank2_info = | blank3_name = [[ISO 3166-2:BD|ISO 3166-2]] | blank3_info = BD-13 | subdivision_name2 = ڍاڪا ضلعو | subdivision_name3 = {{Increase}}$280&nbsp;billion<ref name="PricewaterhouseCoopers">http://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562 </ref> | subdivision_name4 = 74.6% | subdivision_name5 = 6+ [[Bangladesh Standard Time|BST]] | subdivision_name6 = [http://www.dncc.gov.bd/ Dhaka North City Corporation] <br/> [http://dhakasouthcity.gov.bd/ Dhaka South City Corporation] | subdivision_type3 = جي ڊي پي | subdivision_type4 = خواندگي جي شرح | subdivision_type5 = ٽائيم زون | subdivision_type6 = ويب سائيٽ | established_title1 = شھر جو درجو مليس | established_date1 = 1947ع | leader_title = ميئر | leader_name = ڍاڪا. ڏکڻ ايشيا ۾ مقام. * ڍاڪا ڊويزن. ڍاڪا ضلعو. اسٽيبلشمينٽ: * ميئر- ڪائونسل • جسم: DNCC ۽ DSCC • اتر ايڊمنسٽريٽر: محمد شفيق الاسلام خان. • ڏکڻ ايڊمنسٽريٽر: محمد عبدالسلام. • سٽي ڪائونسل: 129 حلقا. • پارليامينٽ: 15 حلقا. * علائقو • ميگا شهر. • ميٽرو. * بلندي: * ڍاڪي ، ڍاڪي. * ٻوليون: • سرڪاري: بنگالي • انگريزي. * بلين آمريڪي ڊالر. * پوليس: ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس بين الاقوامي هوائي اڏو: حضرت شاهجلال انٽرنيشنل ايئرپورٽ تيز ٽرانزٽ: ڍاڪا ميٽرو ريل ڍاڪا BRT: ميٽروپوليٽن پلاننگ اٿارٽي: راجڌاني Unnayan Kartripakkha. پاڻي جي فراهمي ۽ نيڪال جو اختيار ڍاڪا واسا * | total_type = شهر }} [[فائل:Shahid Sriti Stombho (Proposed).jpg|thumb|300px|کاٻو]] '''ڍاڪا''' [[بنگلاديش]] ملڪ جي گاديءَ جو ھنڌ آھي۔ [[برھم پتر درياھ]] ۾ ڪرندڙ درياھ [[پوڙھي گنگا]] جي ڪناري تي واقع ھن شھر جي آبادي 90 لک کان وڌيڪ آھي جنھن ڪري ھي بنگللاديش جو سڀ کان وڏو ۽ دنيا جي ڳتيل ترين شھرن مان ھڪ آھي۔ ھي شھر [[پٽ سن]] جي تمام وڏي منڊي ۽ صنعت ۽ واپار جو مرڪز آھي۔ ھتان جي ململ سڄي دنيا ۾ مشھور ھئي پر برطانوي راڄ جي حڪومت ۾ ھن عظيم شھر جي صنعت کي برباد ڪيو ويو۔ ڍاڪا پنھنجي خوبصورت مسجدن جي ڪري بہ شھرت رکي ٿو۔ [[مغل]] جي حڪومت جي دور ۾ ھي شھر جھانگير نگر جي نالي سان سڃاتو ويندو ھو۔ برطانوي راڄ ۾ ھي [[ڪلڪتو|ڪلڪتي]] کان بعد رياست [[بنگال]] جو ٻيون وڏو شھر بڻجي ويو۔ 1921ع ۾ ھتي [[ڍاڪا يونيورسٽي]] قائم ٿي۔ ھندستان جي ورھاڱي کان بعد ھي [[اوڀر پاڪستان]] جو انتظامي گاديءَ جو ھنڌ قرار ڏنو ويو 1971ع ۾ پاڪستان جي ٽٽڻ کان بعد 1972ع ۾ ان کي نئين ٺھيل مملڪت بنگلاديش جي گاديءَ جو ھنڌ قرار ڏنو ويو۔ شھر وچ بنگلاديش ۾ درياھ پوڙھي گنگا جي اوڀارين ڪنارن تي واقع آھي۔ شھر جي ڪل ايراضي 815.85 چورس ڪلوميٽر آھي ۽ ھي ست اهم ٿاڻن ڌان منڊي، ڪوٽ والي، موتي جھيل، رمنا، محمد پور، سترا پور، تيج ڳوٺ ۽ 14 ثانوي ٿاڻن گلشن، لال باغ، مير پور، پلابي، سبوج باغ، ڍاڪا ڪنٽونمنٽ، ڊمرا، ھزاري باغ، شيام پور، بڊا، ڪفرل، ڪامرانگير چار، کل ڳوٺ ۽ اتارا تي مشتمل آھي۔ شھر ۾ ڪل 130 وارڊ ۽ 725 پاڙا آھن۔ ڍاڪا ضلعي جي ڪل ايراضي 1463.60 چورس ڪلوميٽر آھي جنھن جي چوڌاري غازي پور، تن گيل، منشي گنج، راجبري، نارائڻ گنج ۽ مانڪ گنج جا ضلعا واقع آھن۔ {{-}} ==تفصيل== {{Short description|Capital and largest city of Bangladesh}} {{Infobox settlement | name = Dhaka | settlement_type = [[Megacity]] | official_name =ڍاڪا. ڏکڻ ايشيا ۾ مقام. * ڍاڪا ڊويزن. ڍاڪا ضلعو. اسٽيبلشمينٽ: * ميئر- ڪائونسل • جسم: DNCC ۽ DSCC • اتر ايڊمنسٽريٽر: محمد شفيق الاسلام خان. • ڏکڻ ايڊمنسٽريٽر: محمد عبدالسلام. • سٽي ڪائونسل: 129 حلقا. • پارليامينٽ: 15 حلقا. * علائقو • ميگا شهر. • ميٽرو. * بلندي: * ڍاڪي ، ڍاڪي. * ٻوليون: • سرڪاري: بنگالي • انگريزي. * بلين آمريڪي ڊالر. * پوليس: ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس بين الاقوامي هوائي اڏو: حضرت شاهجلال انٽرنيشنل ايئرپورٽ تيز ٽرانزٽ: ڍاڪا ميٽرو ريل ڍاڪا BRT: ميٽروپوليٽن پلاننگ اٿارٽي: راجڌاني Unnayan Kartripakkha. پاڻي جي فراهمي ۽ نيڪال جو اختيار ڍاڪا واسا * | native_name = ঢাকা | native_name_lang = bn | other_name = Dacca | nicknames = <ref>{{Cite news |last=Imam |first=Shah Husain |date=20 July 2018 |title=Dhaka: Where will it go from here? |url=https://www.thedailystar.net/opinion/pleasure-all-mine/dhaka-where-will-it-go-here-1607983 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302210152/https://www.thedailystar.net/opinion/pleasure-all-mine/dhaka-where-will-it-go-here-1607983 |archive-date=2 March 2023 |access-date=2 March 2022 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |type=Opinion |quote=Dhaka, once the Venice of the East by virtue of being surrounded by four ebullient rivers, is now an urban behemoth.}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 December 2019 |title=The tales of urban street children:Is there anything we could do? |url=https://www.dhakatribune.com/climate-change/2019/12/10/the-tales-of-urban-street-children-is-there-anything-we-could-do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801075352/https://www.dhakatribune.com/climate-change/2019/12/10/the-tales-of-urban-street-children-is-there-anything-we-could-do |archive-date=1 August 2021 |access-date=2 April 2021 |work=Dhaka Tribune}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2018 |title=Are we willing to know more of Dhaka? |url=https://www.thedailystar.net/star-weekend/my-dhaka/are-we-willing-know-more-dhaka-1570981 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803010913/https://www.thedailystar.net/star-weekend/my-dhaka/are-we-willing-know-more-dhaka-1570981 |archive-date=3 August 2021 |access-date=2 April 2021 |work=The Daily Star}}</ref><br /> [[City of Mosques]]<ref>The city of mosques <cite>The city of mosques</cite> (https://www.dhakatribune.com/opinion/heritage/5361/the-city-of-mosques</ref><br />[[The City That Never Sleeps (nickname)|City That Never Sleeps]]<ref>{{Cite web |date=2020-06-16 |title=Dhaka: The city that (still) never sleeps |url=https://dhakatribune.com/story/2198647/Dhaka-city-is-still-not-sleeping |website=Dhaka Tribune |language=en |access-date=5 July 2024 |archive-date=29 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329002727/https://www.dhakatribune.com/story/2198647/Dhaka-city-is-still-not-sleeping |url-status=dead}}</ref><br />[[City of Rickshaws]]<ref>{{Cite news |last=Chowdhury |first=Sanjana |date=27 November 2021 |title=রিকশা বৃত্তান্ত: কবে, কোথা থেকে, কে প্রথম এই বাহনটি বাংলাদেশে আনেন |url=https://www.bbc.com/bengali/news-59214407 |access-date=28 March 2024 |work=[[BBC]] |language=bn |archive-date=27 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327224451/https://www.bbc.com/bengali/news-59214407 |url-status=live}}</ref><br />[[Venice of the East]]<ref>{{Cite magazine |magazine=Depart |issue=10 |url=http://www.departmag.com/archive/10th_issue/proforma3.html |title=Unfinished paradise in an unscheduled Venice: functionality and aesthetics in the expansion of Mughal Dhaka |author=Seema Nusrat Amin |access-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140402184239/http://www.departmag.com/archive/10th_issue/proforma3.html |archive-date=2014-04-02 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book |title=A Connectivity Index Development for Khal in Dhaka City: Venice of the East: Amazon.co.uk: Jannatul Mauya: 9783659187278: Books |id={{ASIN|3659187275 |country=uk}}}}</ref> | image_flag = <!--Flag of Dhaka.svg--> | flag_size = 150px | image_caption = | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 300 |image_style = |caption_align = center |perrow = 1/2/2/1 |image1 =<!-- Do not change the image without discussion. It's not required to have a specific area of the city in the top image. Qualitative and updated image is required. --> Drone view from Kamal Atatürk Avenue.jpg |caption1 = [[Kamal Ataturk Avenue]] |image2 = Parliament of Bangladesh (5238133496).jpg |caption2 = [[Jatiya Sangsad Bhaban|National Parliament House]] |image3 = Ahsan Manzil (31391134405).jpg |caption3 = [[Ahsan Manzil]] in [[Old Dhaka]] |image4 = লাল কেল্লার মায়া.jpg |caption4 = [[Lalbagh Fort]] |image5 = Curjon Hall.jpg |caption5 = [[Curzon Hall]] of the [[University of Dhaka]] |image6 = 1. স্বাধীনতা স্তম্ভ.jpg |caption6 = [[Swadhinata Stambha|Independence Monument]] in [[Suhrawardy Udyan]] }} | shield_size = | motto = | image_seal = | image_map = Dhaka City Map.svg | pushpin_mapsize = 300 | mapsize = 250px | map_caption = | pushpin_map = Bangladesh#South Asia#Asia#Earth | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = Location in Bangladesh##Location in South Asia##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|23|45|52|N|90|23|20|E|region:BD-13|display=it}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{Country|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[Divisions of Bangladesh|Division]] | subdivision_name1 = [[Dhaka Division]] | subdivision_type2 = [[Districts of Bangladesh|District]] | subdivision_name2 = [[Dhaka District]] | established_title = Establishment | established_date = {{Start date and age|df=y|1608|p=y}} | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_type = [[Mayor–council government|Mayor–council]] | governing_body = {{nowrap|[[Dhaka North City Corporation|DNCC]] and [[Dhaka South City Corporation|DSCC]]}} | government_footnotes = | leader_title = [[City Administrator|North Administrator]] | leader_name = Md Shafiqul Islam Khan | leader_title1 = [[City Administrator|South Administrator]] | leader_name1 = Md Abdus Salam | leader_title2 = [[List of city corporations in Bangladesh#City Council|City Council]] | leader_name2 = [[Dhaka City Corporation#Ward and councillor list|129 constituencies]] | leader_title3 = [[Parliament of Bangladesh|Parliament]] | leader_name3 = [[List of constituencies of the Jatiya Sangsad#Dhaka Division|15 constituencies]] | area_total_km2 = 306<!-- The Daily Star wrote it would be 127.63 + 178.75 = 306.38 *if approved* by NICAR, bdnews24.com wrote 2 days later that what NICAR approved was 270 sq km --> | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_metro_km2 = 2569.55<ref name="wikimapia.org">{{Cite web |title=Dhaka Metropolitan City Area |url=http://wikimapia.org/26768999/Dhaka-Metropolitan-City-Area |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929093019/http://wikimapia.org/26768999/Dhaka-Metropolitan-City-Area |archive-date=29 September 2017 |access-date=29 September 2017}}</ref> | area_metro_sq_mi = 992.11<ref name="wikimapia.org" /> | area_footnotes = <ref>{{Cite news |last1=Partha Pratim Bhattacharjee |last2=Mahbubur Rahman Khan |date=7 May 2016 |title=Govt to double size of Dhaka city area |url=http://www.thedailystar.net/frontpage/govt-double-size-dhaka-city-area-1219972 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302025916/http://www.thedailystar.net/frontpage/govt-double-size-dhaka-city-area-1219972 |archive-date=2 March 2017 |access-date=1 March 2017 |work=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2016 |title=Dhaka City expands by more than double after inclusion of 16 union councils |url=http://bdnews24.com/bangladesh/2016/05/09/dhaka-city-expands-by-more-than-double-after-inclusion-of-16-union-councils |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302025316/http://bdnews24.com/bangladesh/2016/05/09/dhaka-city-expands-by-more-than-double-after-inclusion-of-16-union-councils |archive-date=2 March 2017 |access-date=1 March 2017 |work=bdnews24.com}}</ref> | elevation_m = 32 | elevation_ft = 104.96 | elevation_footnotes = <ref name="Elevation of Dhaka">{{Cite web |title=Dhaka, Bangladesh Map |url=http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107084813/http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html |archive-date=7 January 2010 |access-date=6 September 2009 |website=National Geographic}}</ref> | population_total = 10,278,882 | population_rank = [[List of cities and towns in Bangladesh|1st]] in Bangladesh | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Dhaka (Bangladesh): City Districts and Subdistricts - Population Statistics, Charts and Map |url=https://www.citypopulation.de/en/bangladesh/dhaka/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190203120015/http://www.citypopulation.de/php/bangladesh-dhaka.php |archive-date=3 February 2019 |access-date=19 January 2022 |website=City Population}}</ref><ref name="dhakapop1">{{Cite web |title=Population & Housing Census-2011 |url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208044832/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |archive-date=8 December 2015 |access-date=15 December 2015 |publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |page=41}}</ref> | population_blank1_title = City rank | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|1st in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|1st in Bangladesh]];<br />[[Bengal#Urban Areas|1st in Bengal Region]]; <br />[[South Asia|1st in South Asia]]; <br />[[List of metropolitan areas in Asia|2nd in Asia]]; <br />[[List of largest cities|2nd in the world]] | population_metro = 36,585,479<ref name=UNpopulation /> | population_density_km2 = auto | population_density_metro_km2 = auto | population_metro_footnotes = | population_demonym = [[Dhakaiyas|Dhakaiya]], Dhakaites | population_blank1_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Evolving Urban Form: Dhaka |url=http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130611103831/http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka |archive-date=11 June 2013 |access-date=19 January 2022 |website=Newgeography.com}}</ref> | population_blank2_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka">{{Cite web |date=December 2013 |title=District Statistics 2011, Dhaka |url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424233706/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf |archive-date=24 April 2015 |access-date=14 May 2015 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics}}</ref> | unit_pref = Metric | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]] • English | demographics_type2 = GDP {{Nobold|(Nominal, 2024)}} | demographics1_footnotes = <ref name="TelluBase">{{cite web|url=https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-bgd.pdf|publisher=Tellusant|title=TELLUBASE—BANGLADESH FACT SHEET 2024 data|website=tellusant.github.io}}</ref> | demographics2_title1 = Metro | demographics2_info1 = [[US$]]91.2 billion | demographics2_title2 = Per capita | demographics2_info2 = US$3,800 | utc_offset = +06:00 | timezone = [[Bangladesh Standard Time|BST]] | postal_code_type = [[Postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 1000, 1100, 12xx, 13xx | registration_plate = DHAKA-D-11-9999""111 | area_code_type = [[Telephone numbering plan|National calling code]] | area_code = [[List of country calling codes|+880]] | blank_info = | blank1_name = [[Telephone numbering plan|Calling code]] | blank1_info = [[Telephone numbers in Bangladesh|+880-2]] (for Dhaka City only) | blank2_name = [[Police]] | blank2_info = [[Dhaka Metropolitan Police]] | blank3_name = [[International Airport]] | blank3_info = [[Hazrat Shahjalal International Airport]] | blank4_name = [[ISO 3166-2:BD|ISO 3166-2]] | blank4_info = BD-13 | blank1_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2023) | blank1_info_sec1 = 0.741<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web |title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/BGD/?levels=1+4&years=2023&interpolation=0&extrapolation=0|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208072227/https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/BGD/?levels=1+4&years=2021&interpolation=0&extrapolation=0 |archive-date=8 February 2023 |access-date=2023-02-08 |website=hdi.globaldatalab.org |language=en}}</ref><br />{{color|#093|high}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|1st of 22]] | blank4_name_sec1 = [[Rapid Transit]] | blank4_info_sec1 = [[Dhaka Metro Rail]]<br />[[Dhaka BRT]] | blank5_name_sec1 = Metropolitan Planning Authority | blank5_info_sec1 = [[Rajdhani Unnayan Kartripakkha]] | blank4_name_sec2 = [[UN/LOCODE]] | blank4_info_sec2 = BD DAC | blank6_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank6_info_sec1 = [[Dhaka WASA]] | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = | website = [https://www.dncc.gov.bd North Dhaka]<br />[https://dscc.gov.bd South Dhaka] }} '''ڍاڪا''' ([[بنگالي ٻولي|بنگالي]]: ঢাকা، [[انگريزي ٻولي|انگريزي]]: Ḍhākā) [[بنگلاديش]] جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي.<ref name="Choguill2012">{{Cite book |last=Choguill |first=C.L. |url=https://books.google.com/books?id=slvlBwAAQBAJ&pg=PR8 |title=New Communities for Urban Squatters: Lessons from the Plan That Failed in Dhaka, Bangladesh |publisher=Springer Science & Business Media |year=2012 |isbn=978-1-4613-1863-7 |page=viii |access-date=10 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605175215/https://books.google.com/books?id=slvlBwAAQBAJ&pg=PR8 |archive-date=5 June 2020 |url-status=live}}</ref> لڳ ڀڳ 3 ڪروڙ 66 لک جي آبادي سان، ڍاڪا دنيا ۾ آبادي جي لحاظ کان ٻيو نمبر وڏو شهر آهي<ref name="UNpopulation">{{Cite web |url=https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/undesa_pd_2025_wup2025_summary_of_results.pdf |year=2025 |work=United Nations |location=New York |title=World Urbanization Prospects 2025 |access-date=20 November 2025 }}</ref><ref>{{cite web|title=Dhaka world's 2nd largest city with 36.6 million: UN|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/dhaka-worlds-2nd-largest-city-366m-people-un-report-4043976|website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|date=26 November 2025}}</ref>۽ ان کي دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ گنجان آباد شهري علائقو سمجهيو ويندو آهي.<ref>{{Cite conference |title=Demographia World Urban Areas 17th Annual Edition: 202106 |url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |conference=Demographia |publisher=Demographia |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503021711/http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |archive-date=3 May 2018 |access-date=2 February 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Ferreira 2021">{{Cite web |last=Ferreira |first=Luana |date=3 September 2021 |title=Here's How Many People Live In The Most Densely Populated City On Earth |url=https://www.grunge.com/594981/heres-how-many-people-live-in-the-most-densely-populated-city-on-earth/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202931/https://www.grunge.com/594981/heres-how-many-people-live-in-the-most-densely-populated-city-on-earth/ |archive-date=2 February 2022 |access-date=2 February 2022 |website=Grunge.com}}</ref> شهر اوڀر ڏکڻ ايشيا جو هڪ اهم ثقافتي، اقتصادي ۽ سائنسي مرڪز آهي. ان جو سڀ کان وڌيڪ امير پاڙو گلشن ڏکڻ ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ پوش پاڙن مان هڪ آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.sinardaily.my/article/728620/culture/travel-amp-food/bangladesh-may-not-have-a-mega-monument-but-what-it-has-is-captivating|title=Bangladesh may not have a mega monument but what it has is captivating|first=S. D.|last=Reporter|date=12 July 2025|website=Sinar Daily}}</ref> ڍاڪا جي ڊي پي جي لحاظ کان ڏکڻ ايشيا ۾ چوٿين نمبر تي ۽ دنيا ۾ 55 هين نمبر تي آهي. گنگا ڊيلٽا تي واقع، شهر برگي گنگا، تورگ، ڍليشوري ۽ شيتلڪشيا دريائن سان گھريل آهي. اهو دنيا جو سڀ کان وڏو [[بنگالي ٻولي|بنگالي]] ڳالهائيندڙ شهر پڻ آهي. ڍاڪا جو علائقو پهرين هزار سال کان آباد آهي. هڪ ابتدائي جديد شهر 17هين صدي کان صوبائي گاديءَ ۽ [[مغل سلطنت]] جي تجارتي مرڪز جي طور تي ترقي ڪيو. ڍاڪا 75 سالن تائين (1608-1639 ۽ 1660-1704) هڪ پروٽو-صنعتي مغل [[بنگال]] جو گاديءَ جو هنڌ هو. اهو بنگال ۾ ململ جي واپار جو مرڪز ۽ دنيا جي خوشحال ترين شهرن مان هڪ هو. مغل شهر جو نالو [[جھانگير جو مقبرو|شهنشاهه جهانگير]] جي اعزاز ۾ جهانگير نگر (جهانگير جو شهر) رکيو ويو.<ref>{{Cite magazine |title=From Jahangirnagar to Dhaka |url=https://archive.thedailystar.net/forum/2008/august/jahangirnagar.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408174313/https://archive.thedailystar.net/forum/2008/august/jahangirnagar.htm |archive-date=8 April 2022 |access-date=4 March 2022 |magazine=Forum |publisher=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 June 2021 |title=Islam Khan Chisti |url=https://en.banglapedia.org/index.php/Islam_Khan_Chisti |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304054550/https://en.banglapedia.org/index.php/Islam_Khan_Chisti |archive-date=4 March 2022 |access-date=4 March 2022 |website=Banglapedia}}</ref> <ref>{{Cite thesis |last=Khondker |first=Kamrun Nessa |title=Mughal River Forts in Bangladesh (1575-1688): An Archaeological Appraisal |date=December 2012 |access-date=4 March 2022 |degree=PhD |publisher=School of History, Archaeology and Religion, Cardiff University |url=https://orca.cardiff.ac.uk/46748/1/2013khondkerknmphil.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304054600/https://orca.cardiff.ac.uk/46748/1/2013khondkerknmphil.pdf |archive-date=4 March 2022 |url-status=live}}</ref> شهر جي امير مغل اشرافيه ۾ شهزادا ۽ مغل شهنشاهه جا پٽ شامل هئا. نوآبادياتي دور کان اڳ واري شهر جي شان 17 هين ۽ 18 هين صدي ۾ عروج تي پهتي. جڏهن اهو [[يورال جبلن جو سلسلو|يوريشيا]] جي پار کان واپارين جو گهر هو. ڍاڪا جو بندرگاهه دريائي ۽ سامونڊي واپار ٻنهي لاءِ هڪ وڏو واپاري مرڪز هو. مغلن شهر کي چڱي طرح سان ٺهيل باغن، مقبرن، مسجدن، محلن ۽ قلعن سان سينگاريو. شهر کي ڪڏهن "اوڀر جو وينس" سڏيو ويندو هو.<ref>{{Cite book |last=Hough |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=pj8cderhbr8C&pg=PA57 |title=Cities and Natural Process: A Basis for Sustainability |publisher=Psychology Press |year=2004 |isbn=978-0-415-29854-4 |edition=2nd |page=57 |access-date=26 August 2017 |orig-year=First published 1995}}</ref> برطانوي راڄ هيٺ، شهر ۾ بجلي، ريلوي، سينيما، مغربي طرز جون يونيورسٽيون ۽ ڪاليج ۽ جديد پاڻي جي فراهمي جو آغاز ٿيو. سال 1905ع کان پوءِ اوڀر بنگال ۽ آسام صوبي جي گاديءَ جي حيثيت سان، اهو برطانوي راڄ ۾ هڪ اهم انتظامي ۽ تعليمي مرڪز بڻجي ويو.<ref name="dani">{{Cite book |last=Dani |first=Ahmad Hasan |author-link=Ahmad Hasan Dani |title=Dacca: A record of its changing fortunes |publisher=Mrs. Safiya S. Dani |year=1962 |edition=2nd |pages=98, 118–119, 126 |oclc=987755973 |orig-year=First published 1956}}</ref> سال 1947ع ۾، برطانوي راڄ جي خاتمي کان پوءِ، شهر اوڀر پاڪستان جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو. ان کي 1962ع ۾ پاڪستان جو قانون ساز گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو. سال 1971ع ۾، آزادي جي جنگ کان پوءِ، اهو هڪ آزاد بنگلاديش جو گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو. سال 2008ع ۾، ڍاڪا کي بطور هڪ ميونسپل شهر جي طور تي 400 سال مڪمل ڪرڻ تي سيليبريت ڪيو ويو.<ref name="ReferenceB">{{Cite news |date=1 December 2008 |title=400 years of Dhaka |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-65599 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218092154/https://www.thedailystar.net/news-detail-65599 |archive-date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |work=The Daily Star |type=Editorial}}</ref><ref name="voabangla.com">{{Cite news |date=28 November 2008 |title=Bangladesh CA Inaugurates Three-year Gala Celebrations of 400 Anniversary of Dhaka |url=https://www.voabangla.com/a/a-16-2008-11-28-voa6-94432729/1396287.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218090654/https://www.voabangla.com/a/a-16-2008-11-28-voa6-94432729/1396287.html |archive-date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |work=VOA Bangla}}</ref><ref name="ReferenceC">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=dYchNAEACAAJ |title=400 Years of Capital Dhaka and Beyond: Economy and culture |publisher=Asiatic Society of Bangladesh |year=2011 |isbn=9789845120128 |volume=2 |access-date=29 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211094349/https://books.google.com/books?id=dYchNAEACAAJ |archive-date=11 February 2023 |url-status=live}}</ref> هڪ گاما+ عالمي شهر، ڍاڪا بنگلاديش ۾ سياسي، اقتصادي ۽ ثقافتي زندگي جو مرڪز آهي. اهو بنگلاديش جي حڪومت، ڪيتريون ئي بنگلاديشي ڪمپنيون، ۽ اڳواڻي ڪندڙ بنگلاديشي تعليمي، سائنسي، تحقيقي ۽ ثقافتي تنظيمن جو مرڪز آهي. هڪ جديد گاديءَ واري شهر جي طور تي قائم ٿيڻ کان وٺي، ڍاڪا جي آبادي، علائقو، ۽ سماجي ۽ معاشي تنوع تمام گهڻو وڌيو آهي. شهر هاڻي ملڪ جي سڀ کان وڌيڪ گنجان صنعتي علائقن مان هڪ آهي. هي شهر بنگلاديش جي معيشت جو 35 سيڪڙو آهي. ڍاڪا اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ 750 کان وڌيڪ لسٽ ٿيل ڪمپنيون آهن. ڍاڪا 50 کان وڌيڪ سفارتي مشنن جي ميزباني ڪري ٿو، انهي سان گڏ BIMSTEC، CIRDAP، ۽ انٽرنيشنل جوٽ اسٽڊي گروپ جو هيڊ ڪوارٽر پڻ آهي. ڍاڪا ۾ هڪ مشهور کاڌي پيتي جو ورثو آهي. شهر جي ثقافت ان جي رکشا، ڪچي برياني، آرٽ فيسٽيول، اسٽريٽ فوڊ، ۽ مذهبي تنوع لاءِ مشهور آهي. جڏهن ته ان ۾ مغل ۽ برطانوي دور جون 2000 عمارتون آهن، ڍاڪا جو سڀ کان اهم تعميراتي نشان جديديت پسند جتيا اسيمبلي ڀون آهي. شهر ٻن نوبل انعام يافته ماڻهن سان لاڳاپيل آهي. ڍاڪا جي سالياني بنگالي نئين سال جي پريڊ، ان جي جمداني ساڙي، ۽ ان جي رکشا آرٽ کي يونيسڪو پاران انسانيت جي غير محسوس ثقافتي ورثي طور تسليم ڪيو ويو آهي. شهر ڪيترن ئي ٻولين ۾ ڪيترائي ليکڪ ۽ شاعر پيدا ڪيا آهن، خاص طور تي بنگالي ۽ انگريزي ۾. A [[Global city|gamma+ global city]],<ref name=":8">{{Cite web |title=World Cities 2024 |url=https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |access-date=2024-11-08 |website=GaWC |language=en-US |archive-date=7 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107082119/https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |url-status=live}}</ref> Dhaka is the centre of political, economic and cultural life in Bangladesh. It is the seat of the [[Government of Bangladesh]], many [[List of companies of Bangladesh|Bangladeshi companies]], and leading Bangladeshi educational, scientific, research, and cultural organizations. Since its establishment as a modern capital city, the population, area, and social and economic diversity of Dhaka have grown tremendously. The city is now one of the most densely industrialized regions in the country. The city accounts for 35% of [[Economy of Bangladesh|Bangladesh's economy]].<ref name="Rezaul Karim" /> The [[Dhaka Stock Exchange]] has over 750 listed companies. Dhaka hosts over 50 [[List of diplomatic missions in Bangladesh|diplomatic missions]], as well as the headquarters of [[BIMSTEC]], [[CIRDAP]], and the [[International Jute Study Group]]. Dhaka has a renowned culinary heritage. The city's culture is known for its [[rickshaw]]s, Kacchi Biryani, art festivals, street food, and religious diversity. While it has a heritage of 2000 buildings from the Mughal and British periods, Dhaka's most prominent architectural landmark is the modernist [[Jatiya Sangsad Bhaban]].<ref>{{Cite web |date=17 June 2019 |title=Living like there is no past |url=https://www.thedailystar.net/in-focus/news/living-there-no-past-1758094 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821221037/https://www.thedailystar.net/in-focus/news/living-there-no-past-1758094 |archive-date=21 August 2023 |access-date=1 September 2023 |website=The Daily Star}}</ref> The city is associated with two Nobel laureates. Dhaka's annual [[Mangal Shobhajatra|Bengali New Year parade]], its [[Jamdani]] sari, and its [[Rickshaw painting of Bangladesh|rickshaw art]] have been recognized by [[UNESCO]] as the intangible cultural heritage of humanity.<ref>{{Cite web |title=Mangal Shobhajatra on Pahela Baishakh |url=https://ich.unesco.org/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170508054516/http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 |archive-date=8 May 2017 |access-date=1 September 2023 |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}</ref><ref name="unesco_00879">{{Cite web |title=UNESCO - Traditional art of Jamdani weaving |url=https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-art-of-jamdani-weaving-00879 |access-date=20 March 2024 |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121184034/https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-art-of-jamdani-weaving-00879 |url-status=live}}</ref><ref name="unesco_01589">{{Cite web |title=UNESCO - Rickshaws and rickshaw painting in Dhaka |url=https://ich.unesco.org/en/RL/rickshaws-and-rickshaw-painting-in-dhaka-01589 |access-date=23 March 2024 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208020946/https://ich.unesco.org/en/RL/rickshaws-and-rickshaw-painting-in-dhaka-01589 |url-status=live}}</ref> The city has produced many writers and poets in several languages, especially in Bengali and English. ==پڻ ڏسو== * [[چٽاگانگ]] * [[بيت المڪرم مسجد، ڍاڪا]] * [[ايسٽ انڊيا ڪمپني]] * [[بنگلاديش ۾ عجائب گهرن جي فهرست|بنگلاديش جي شهرن جي فهرست]] ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:ڍاڪا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:وڏا شهر]] [[زمرو:راڄڌانيون]] [[زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن جا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش جا بندرگاهه وارا شهر]] j9eigsnuhqb5zztm3orvby57y1odlw1 376816 376813 2026-05-10T13:09:47Z Ibne maryam 17680 /* */ 376816 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- See the Table at Infobox settlement for all fields and descriptions of usage --> <!-- Basic info ---->| name = ڍاڪا | official_name = [[گريٽر ڍاڪا جو علائقو]] | native_name = {{lang|bn|ঢাকা}} | other_name = ڊاڪا | settlement_type = گاديءَ جو هنڌ ۽ ميگا سٽي | image_skyline = Dhaka Bd.jpg | imagesize = 280px | image_caption = مٿيان کان، کاٻي کا ساڄي: قومي پارليامينٽ، موتي جھيل ڪمرشيل ايريا، روز گارڊن پئليس، خان محمد مرزا مسجد، رمنا، بنگلاديش جي سپريم ڪورٽ، رڪشا ڀيڙ وقت، ڍاڪا صدر گھاٽ | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_size = | nickname = ''رڪشائن جو شهر'' <br/>''اوڀر جو وينس''<br/>''مسجدن جو شھر'' | motto = | image_map = Dhaka locator map.svg | mapsize = | map_caption = Dhaka in Bangladesh | pushpin_map = Asia | pushpin_label_position = centre | pushpin_mapsize = 250 <!-- Location ---->| pushpin_map_caption = Location of Dhaka in Asia | pushpin_relief = | latd = | latm = | latNS = | longd = | longm = | longEW = | coordinates_region = | coordinates_display = | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{پرچم|بنگلاديش}} | subdivision_type1 = ڊويزن | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_name1 = ڍاڪا ڊويزن| | established_title = قيام | established_date = 1608ع | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = سٽي ڊسٽرڪٽ | governing_body = {{nowrap|[[Dhaka North City Corporation|DNCC]] & [[Dhaka South City Corporation|DSCC]]}} | unit_pref = Metric <!-- Enter: Metric, if Metric (imperial) is desired --> | area_footnotes = &nbsp;(2011)<ref name="District Statistics 2011, Dhaka">{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf|title=District Statistics 2011, Dhaka |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics|date=December 2013|accessdate=14 May 2015}}</ref> | area_magnitude = | area_total_km2 = 302.92 | area_land_km2 = 279.43 | area_water_km2 = <!-- Population ----> | elevation_footnotes = <ref name="Elevation of Dhaka">{{cite web|url=http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html|title=Dhaka, Bangladesh Map|work=National Geographic|accessdate=6 September 2009}}</ref> | elevation_m = 4 | elevation_ft = 13.12 <!-- Area/postal codes & others ---->| population_total = {{Increase}}6,970,105 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = <ref name="dhakapop1">{{cite web|url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf|title=Population & Housing Census-2011|publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]]|page=41|accessdate=15 December 2015}}</ref> | population_density_km2 = 23,234 | population_density_sq_mi = 60,175 | population_metro = {{nts|8906000}} | population_metro_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka"/> | population_blank2_title = | population_blank2 = 74.6% | population_demonym = Dhakaiya;<br/>Dhakaite | postal_code_type = پوسٽل ڪوڊ | postal_code = 1000, 1100, 12xx | area_code = | website = | footnotes = | leader_title1 = ڍاڪا نارٿ سٽي ڪارپوريشن ميئر | leader_name1 = انيس الحق | leader_title2 = ڍاڪا سائوٿ سٽي ڪارپوريشن ميئر | leader_name2 = سعيد کوڪون | leader_title3 = ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس ڪمشنر | leader_name3 = اسد زمان ميان | population_blank1_footnotes = <ref>[http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka].</ref> | population_blank2_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka"/> <!-- General information ---->| timezone = | utc_offset = | blank_name = نيشنل ڪالنگ ڪوڊ | blank_info = +880 | blank1_name = [[ڪالنگ ڪوڊ]] | blank1_info = 02 [For Dhaka city only] | blank2_name = [[Gross domestic product|GDP PPP]] (2015) | blank2_info = | blank3_name = [[ISO 3166-2:BD|ISO 3166-2]] | blank3_info = BD-13 | subdivision_name2 = ڍاڪا ضلعو | subdivision_name3 = {{Increase}}$280&nbsp;billion<ref name="PricewaterhouseCoopers">http://www.ukmediacentre.pwc.com/imagelibrary/downloadMedia.ashx?MediaDetailsID=1562 </ref> | subdivision_name4 = 74.6% | subdivision_name5 = 6+ [[Bangladesh Standard Time|BST]] | subdivision_name6 = [http://www.dncc.gov.bd/ Dhaka North City Corporation] <br/> [http://dhakasouthcity.gov.bd/ Dhaka South City Corporation] | subdivision_type3 = جي ڊي پي | subdivision_type4 = خواندگي جي شرح | subdivision_type5 = ٽائيم زون | subdivision_type6 = ويب سائيٽ | established_title1 = شھر جو درجو مليس | established_date1 = 1947ع | leader_title = ميئر | leader_name = ڍاڪا. ڏکڻ ايشيا ۾ مقام. * ڍاڪا ڊويزن. ڍاڪا ضلعو. اسٽيبلشمينٽ: * ميئر- ڪائونسل • جسم: DNCC ۽ DSCC • اتر ايڊمنسٽريٽر: محمد شفيق الاسلام خان. • ڏکڻ ايڊمنسٽريٽر: محمد عبدالسلام. • سٽي ڪائونسل: 129 حلقا. • پارليامينٽ: 15 حلقا. * علائقو • ميگا شهر. • ميٽرو. * بلندي: * ڍاڪي ، ڍاڪي. * ٻوليون: • سرڪاري: بنگالي • انگريزي. * بلين آمريڪي ڊالر. * پوليس: ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس بين الاقوامي هوائي اڏو: حضرت شاهجلال انٽرنيشنل ايئرپورٽ تيز ٽرانزٽ: ڍاڪا ميٽرو ريل ڍاڪا BRT: ميٽروپوليٽن پلاننگ اٿارٽي: راجڌاني Unnayan Kartripakkha. پاڻي جي فراهمي ۽ نيڪال جو اختيار ڍاڪا واسا * | total_type = شهر }} [[فائل:Shahid Sriti Stombho (Proposed).jpg|thumb|300px|کاٻو]] '''ڍاڪا''' (بنگالي:ঢাকা، انگريزي: Dhaka) [[بنگلاديش]] جو گاديءَ جو ھنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي، جن جي آبادي سال 2021ع جي آدمشماري موجب ٽي ڪروڙ کان وڌيڪ اهي. برهمپترا ندي ۾ ڪرندڙ پوڙھي گنگا ندي جي ڪناري تي واقع ھن شھر جي آبادي 90 لک کان وڌيڪ آھي، جنھن ڪري ھي بنگلاديش جو سڀ کان وڏو ۽ دنيا جي ڳتيل ترين شھرن مان ھڪ آھي. ھي شھر [[پٽ سن]] جي تمام وڏي منڊي ۽ صنعت ۽ واپار جو مرڪز آھي۔ ھتان جي ململ سڄي دنيا ۾ مشھور ھئي پر برطانوي راڄ جي حڪومت ۾ ھن عظيم شھر جي صنعت کي برباد ڪيو ويو. ڍاڪا پنھنجي خوبصورت مسجدن جي ڪري پڻ شھرت رکي ٿو۔ [[مغليه سلطنت|مغلن جي حڪومت]] جي دور ۾ ھي شھر "جھانگيرنگر" جي نالي سان سڃاتو ويندو ھو. برطانوي راڄ ۾ ھي [[ڪلڪتو|ڪولڪاتا]] کان پوء رياست [[بنگال]] جو ٻيون وڏو شھر بڻجي ويو. سال 1921ع ۾ ھتي [[ڍاڪا يونيورسٽي]] قائم ٿي. ھندستان جي ورھاڱي کان پوء، شهر [[اوڀر پاڪستان]] جو انتظامي گاديءَ جو ھنڌ قرار ڏنو ويو. سال 1971ع ۾ پاڪستان جي ٽٽڻ کان پوء، سال 1972ع ۾ ان کي نئين ٺھيل مملڪت بنگلاديش جي گاديءَ جو ھنڌ قرار ڏنو ويو. شھر وچ بنگلاديش ۾ پوڙھي گنگا ندي جي اوڀارين ڪنارن تي واقع آھي. شھر جي ڪل پکيڙ 815.85 چورس ڪلوميٽر آھي ۽ ھي ست اهم ٿاڻن ڌان منڊي، ڪوٽ والي، موتي جھيل، رمنا، محمدپور، ستاراپور، تيج ڳوٺ ۽ 14 ثانوي ٿاڻن گلشن، لال باغ، ميرپور، پلابي، سبوج باغ، ڍاڪا ڪنٽونمنٽ، ڊمرا، ھزاري باغ، شيام پور، بڊا، ڪفرل، ڪامرانگير چار، کال ڳوٺ ۽ اتارا تي مشتمل آھي. شھر ۾ ڪل 130 وارڊ ۽ 725 پاڙا آھن. ڍاڪا ضلعي جي ڪل پکيڙ 1463.60 چورس ڪلوميٽر آھي جنھن جي چوڌاري غازي پور، تنگيل، منشي گنج، راجبري، نارائن گنج ۽ مانڪ گنج جا ضلعا واقع آھن. {{-}} ==تفصيل== {{Short description|Capital and largest city of Bangladesh}} {{Infobox settlement | name = Dhaka | settlement_type = [[Megacity]] | official_name =ڍاڪا. ڏکڻ ايشيا ۾ مقام. * ڍاڪا ڊويزن. ڍاڪا ضلعو. اسٽيبلشمينٽ: * ميئر- ڪائونسل • جسم: DNCC ۽ DSCC • اتر ايڊمنسٽريٽر: محمد شفيق الاسلام خان. • ڏکڻ ايڊمنسٽريٽر: محمد عبدالسلام. • سٽي ڪائونسل: 129 حلقا. • پارليامينٽ: 15 حلقا. * علائقو • ميگا شهر. • ميٽرو. * بلندي: * ڍاڪي ، ڍاڪي. * ٻوليون: • سرڪاري: بنگالي • انگريزي. * بلين آمريڪي ڊالر. * پوليس: ڍاڪا ميٽروپوليٽن پوليس بين الاقوامي هوائي اڏو: حضرت شاهجلال انٽرنيشنل ايئرپورٽ تيز ٽرانزٽ: ڍاڪا ميٽرو ريل ڍاڪا BRT: ميٽروپوليٽن پلاننگ اٿارٽي: راجڌاني Unnayan Kartripakkha. پاڻي جي فراهمي ۽ نيڪال جو اختيار ڍاڪا واسا * | native_name = ঢাকা | native_name_lang = bn | other_name = Dacca | nicknames = <ref>{{Cite news |last=Imam |first=Shah Husain |date=20 July 2018 |title=Dhaka: Where will it go from here? |url=https://www.thedailystar.net/opinion/pleasure-all-mine/dhaka-where-will-it-go-here-1607983 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230302210152/https://www.thedailystar.net/opinion/pleasure-all-mine/dhaka-where-will-it-go-here-1607983 |archive-date=2 March 2023 |access-date=2 March 2022 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |type=Opinion |quote=Dhaka, once the Venice of the East by virtue of being surrounded by four ebullient rivers, is now an urban behemoth.}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 December 2019 |title=The tales of urban street children:Is there anything we could do? |url=https://www.dhakatribune.com/climate-change/2019/12/10/the-tales-of-urban-street-children-is-there-anything-we-could-do |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210801075352/https://www.dhakatribune.com/climate-change/2019/12/10/the-tales-of-urban-street-children-is-there-anything-we-could-do |archive-date=1 August 2021 |access-date=2 April 2021 |work=Dhaka Tribune}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2018 |title=Are we willing to know more of Dhaka? |url=https://www.thedailystar.net/star-weekend/my-dhaka/are-we-willing-know-more-dhaka-1570981 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210803010913/https://www.thedailystar.net/star-weekend/my-dhaka/are-we-willing-know-more-dhaka-1570981 |archive-date=3 August 2021 |access-date=2 April 2021 |work=The Daily Star}}</ref><br /> [[City of Mosques]]<ref>The city of mosques <cite>The city of mosques</cite> (https://www.dhakatribune.com/opinion/heritage/5361/the-city-of-mosques</ref><br />[[The City That Never Sleeps (nickname)|City That Never Sleeps]]<ref>{{Cite web |date=2020-06-16 |title=Dhaka: The city that (still) never sleeps |url=https://dhakatribune.com/story/2198647/Dhaka-city-is-still-not-sleeping |website=Dhaka Tribune |language=en |access-date=5 July 2024 |archive-date=29 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329002727/https://www.dhakatribune.com/story/2198647/Dhaka-city-is-still-not-sleeping |url-status=dead}}</ref><br />[[City of Rickshaws]]<ref>{{Cite news |last=Chowdhury |first=Sanjana |date=27 November 2021 |title=রিকশা বৃত্তান্ত: কবে, কোথা থেকে, কে প্রথম এই বাহনটি বাংলাদেশে আনেন |url=https://www.bbc.com/bengali/news-59214407 |access-date=28 March 2024 |work=[[BBC]] |language=bn |archive-date=27 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240327224451/https://www.bbc.com/bengali/news-59214407 |url-status=live}}</ref><br />[[Venice of the East]]<ref>{{Cite magazine |magazine=Depart |issue=10 |url=http://www.departmag.com/archive/10th_issue/proforma3.html |title=Unfinished paradise in an unscheduled Venice: functionality and aesthetics in the expansion of Mughal Dhaka |author=Seema Nusrat Amin |access-date=2013-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140402184239/http://www.departmag.com/archive/10th_issue/proforma3.html |archive-date=2014-04-02 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book |title=A Connectivity Index Development for Khal in Dhaka City: Venice of the East: Amazon.co.uk: Jannatul Mauya: 9783659187278: Books |id={{ASIN|3659187275 |country=uk}}}}</ref> | image_flag = <!--Flag of Dhaka.svg--> | flag_size = 150px | image_caption = | image_skyline = {{Multiple image |border = infobox |total_width = 300 |image_style = |caption_align = center |perrow = 1/2/2/1 |image1 =<!-- Do not change the image without discussion. It's not required to have a specific area of the city in the top image. Qualitative and updated image is required. --> Drone view from Kamal Atatürk Avenue.jpg |caption1 = [[Kamal Ataturk Avenue]] |image2 = Parliament of Bangladesh (5238133496).jpg |caption2 = [[Jatiya Sangsad Bhaban|National Parliament House]] |image3 = Ahsan Manzil (31391134405).jpg |caption3 = [[Ahsan Manzil]] in [[Old Dhaka]] |image4 = লাল কেল্লার মায়া.jpg |caption4 = [[Lalbagh Fort]] |image5 = Curjon Hall.jpg |caption5 = [[Curzon Hall]] of the [[University of Dhaka]] |image6 = 1. স্বাধীনতা স্তম্ভ.jpg |caption6 = [[Swadhinata Stambha|Independence Monument]] in [[Suhrawardy Udyan]] }} | shield_size = | motto = | image_seal = | image_map = Dhaka City Map.svg | pushpin_mapsize = 300 | mapsize = 250px | map_caption = | pushpin_map = Bangladesh#South Asia#Asia#Earth | pushpin_label_position = right | pushpin_map_caption = Location in Bangladesh##Location in South Asia##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_relief = yes | coordinates = {{Coord|23|45|52|N|90|23|20|E|region:BD-13|display=it}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{Country|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[Divisions of Bangladesh|Division]] | subdivision_name1 = [[Dhaka Division]] | subdivision_type2 = [[Districts of Bangladesh|District]] | subdivision_name2 = [[Dhaka District]] | established_title = Establishment | established_date = {{Start date and age|df=y|1608|p=y}} | established_title2 = | established_date2 = | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_type = [[Mayor–council government|Mayor–council]] | governing_body = {{nowrap|[[Dhaka North City Corporation|DNCC]] and [[Dhaka South City Corporation|DSCC]]}} | government_footnotes = | leader_title = [[City Administrator|North Administrator]] | leader_name = Md Shafiqul Islam Khan | leader_title1 = [[City Administrator|South Administrator]] | leader_name1 = Md Abdus Salam | leader_title2 = [[List of city corporations in Bangladesh#City Council|City Council]] | leader_name2 = [[Dhaka City Corporation#Ward and councillor list|129 constituencies]] | leader_title3 = [[Parliament of Bangladesh|Parliament]] | leader_name3 = [[List of constituencies of the Jatiya Sangsad#Dhaka Division|15 constituencies]] | area_total_km2 = 306<!-- The Daily Star wrote it would be 127.63 + 178.75 = 306.38 *if approved* by NICAR, bdnews24.com wrote 2 days later that what NICAR approved was 270 sq km --> | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_metro_km2 = 2569.55<ref name="wikimapia.org">{{Cite web |title=Dhaka Metropolitan City Area |url=http://wikimapia.org/26768999/Dhaka-Metropolitan-City-Area |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929093019/http://wikimapia.org/26768999/Dhaka-Metropolitan-City-Area |archive-date=29 September 2017 |access-date=29 September 2017}}</ref> | area_metro_sq_mi = 992.11<ref name="wikimapia.org" /> | area_footnotes = <ref>{{Cite news |last1=Partha Pratim Bhattacharjee |last2=Mahbubur Rahman Khan |date=7 May 2016 |title=Govt to double size of Dhaka city area |url=http://www.thedailystar.net/frontpage/govt-double-size-dhaka-city-area-1219972 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302025916/http://www.thedailystar.net/frontpage/govt-double-size-dhaka-city-area-1219972 |archive-date=2 March 2017 |access-date=1 March 2017 |work=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2016 |title=Dhaka City expands by more than double after inclusion of 16 union councils |url=http://bdnews24.com/bangladesh/2016/05/09/dhaka-city-expands-by-more-than-double-after-inclusion-of-16-union-councils |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170302025316/http://bdnews24.com/bangladesh/2016/05/09/dhaka-city-expands-by-more-than-double-after-inclusion-of-16-union-councils |archive-date=2 March 2017 |access-date=1 March 2017 |work=bdnews24.com}}</ref> | elevation_m = 32 | elevation_ft = 104.96 | elevation_footnotes = <ref name="Elevation of Dhaka">{{Cite web |title=Dhaka, Bangladesh Map |url=http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107084813/http://travel.nationalgeographic.com/places/maps/map_city_dhaka.html |archive-date=7 January 2010 |access-date=6 September 2009 |website=National Geographic}}</ref> | population_total = 10,278,882 | population_rank = [[List of cities and towns in Bangladesh|1st]] in Bangladesh | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Dhaka (Bangladesh): City Districts and Subdistricts - Population Statistics, Charts and Map |url=https://www.citypopulation.de/en/bangladesh/dhaka/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190203120015/http://www.citypopulation.de/php/bangladesh-dhaka.php |archive-date=3 February 2019 |access-date=19 January 2022 |website=City Population}}</ref><ref name="dhakapop1">{{Cite web |title=Population & Housing Census-2011 |url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208044832/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Union%20Statistics.pdf |archive-date=8 December 2015 |access-date=15 December 2015 |publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |page=41}}</ref> | population_blank1_title = City rank | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|1st in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|1st in Bangladesh]];<br />[[Bengal#Urban Areas|1st in Bengal Region]]; <br />[[South Asia|1st in South Asia]]; <br />[[List of metropolitan areas in Asia|2nd in Asia]]; <br />[[List of largest cities|2nd in the world]] | population_metro = 36,585,479<ref name=UNpopulation /> | population_density_km2 = auto | population_density_metro_km2 = auto | population_metro_footnotes = | population_demonym = [[Dhakaiyas|Dhakaiya]], Dhakaites | population_blank1_footnotes = <ref>{{Cite web |title=Evolving Urban Form: Dhaka |url=http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130611103831/http://www.newgeography.com/content/003004-evolving-urban-form-dhaka |archive-date=11 June 2013 |access-date=19 January 2022 |website=Newgeography.com}}</ref> | population_blank2_footnotes = <ref name="District Statistics 2011, Dhaka">{{Cite web |date=December 2013 |title=District Statistics 2011, Dhaka |url=http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150424233706/http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/District%20Statistics/Dhaka.pdf |archive-date=24 April 2015 |access-date=14 May 2015 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics}}</ref> | unit_pref = Metric | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]] • English | demographics_type2 = GDP {{Nobold|(Nominal, 2024)}} | demographics1_footnotes = <ref name="TelluBase">{{cite web|url=https://tellusant.github.io/docs/fact-sheets/tellubase-factsheet-bgd.pdf|publisher=Tellusant|title=TELLUBASE—BANGLADESH FACT SHEET 2024 data|website=tellusant.github.io}}</ref> | demographics2_title1 = Metro | demographics2_info1 = [[US$]]91.2 billion | demographics2_title2 = Per capita | demographics2_info2 = US$3,800 | utc_offset = +06:00 | timezone = [[Bangladesh Standard Time|BST]] | postal_code_type = [[Postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 1000, 1100, 12xx, 13xx | registration_plate = DHAKA-D-11-9999""111 | area_code_type = [[Telephone numbering plan|National calling code]] | area_code = [[List of country calling codes|+880]] | blank_info = | blank1_name = [[Telephone numbering plan|Calling code]] | blank1_info = [[Telephone numbers in Bangladesh|+880-2]] (for Dhaka City only) | blank2_name = [[Police]] | blank2_info = [[Dhaka Metropolitan Police]] | blank3_name = [[International Airport]] | blank3_info = [[Hazrat Shahjalal International Airport]] | blank4_name = [[ISO 3166-2:BD|ISO 3166-2]] | blank4_info = BD-13 | blank1_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2023) | blank1_info_sec1 = 0.741<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web |title=Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab |url=https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/BGD/?levels=1+4&years=2023&interpolation=0&extrapolation=0|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208072227/https://globaldatalab.org/shdi/table/shdi/BGD/?levels=1+4&years=2021&interpolation=0&extrapolation=0 |archive-date=8 February 2023 |access-date=2023-02-08 |website=hdi.globaldatalab.org |language=en}}</ref><br />{{color|#093|high}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|1st of 22]] | blank4_name_sec1 = [[Rapid Transit]] | blank4_info_sec1 = [[Dhaka Metro Rail]]<br />[[Dhaka BRT]] | blank5_name_sec1 = Metropolitan Planning Authority | blank5_info_sec1 = [[Rajdhani Unnayan Kartripakkha]] | blank4_name_sec2 = [[UN/LOCODE]] | blank4_info_sec2 = BD DAC | blank6_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank6_info_sec1 = [[Dhaka WASA]] | blank7_name_sec1 = | blank7_info_sec1 = | website = [https://www.dncc.gov.bd North Dhaka]<br />[https://dscc.gov.bd South Dhaka] }} '''ڍاڪا''' ([[بنگالي ٻولي|بنگالي]]: ঢাকা، [[انگريزي ٻولي|انگريزي]]: Ḍhākā) [[بنگلاديش]] جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شهر آهي.<ref name="Choguill2012">{{Cite book |last=Choguill |first=C.L. |url=https://books.google.com/books?id=slvlBwAAQBAJ&pg=PR8 |title=New Communities for Urban Squatters: Lessons from the Plan That Failed in Dhaka, Bangladesh |publisher=Springer Science & Business Media |year=2012 |isbn=978-1-4613-1863-7 |page=viii |access-date=10 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605175215/https://books.google.com/books?id=slvlBwAAQBAJ&pg=PR8 |archive-date=5 June 2020 |url-status=live}}</ref> لڳ ڀڳ 3 ڪروڙ 66 لک جي آبادي سان، ڍاڪا دنيا ۾ آبادي جي لحاظ کان ٻيو نمبر وڏو شهر آهي<ref name="UNpopulation">{{Cite web |url=https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/undesa_pd_2025_wup2025_summary_of_results.pdf |year=2025 |work=United Nations |location=New York |title=World Urbanization Prospects 2025 |access-date=20 November 2025 }}</ref><ref>{{cite web|title=Dhaka world's 2nd largest city with 36.6 million: UN|url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/dhaka-worlds-2nd-largest-city-366m-people-un-report-4043976|website=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]]|date=26 November 2025}}</ref>۽ ان کي دنيا ۾ سڀ کان وڌيڪ گنجان آباد شهري علائقو سمجهيو ويندو آهي.<ref>{{Cite conference |title=Demographia World Urban Areas 17th Annual Edition: 202106 |url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |conference=Demographia |publisher=Demographia |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503021711/http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |archive-date=3 May 2018 |access-date=2 February 2022 |url-status=live}}</ref><ref name="Ferreira 2021">{{Cite web |last=Ferreira |first=Luana |date=3 September 2021 |title=Here's How Many People Live In The Most Densely Populated City On Earth |url=https://www.grunge.com/594981/heres-how-many-people-live-in-the-most-densely-populated-city-on-earth/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220202202931/https://www.grunge.com/594981/heres-how-many-people-live-in-the-most-densely-populated-city-on-earth/ |archive-date=2 February 2022 |access-date=2 February 2022 |website=Grunge.com}}</ref> شهر اوڀر ڏکڻ ايشيا جو هڪ اهم ثقافتي، اقتصادي ۽ سائنسي مرڪز آهي. ان جو سڀ کان وڌيڪ امير پاڙو گلشن ڏکڻ ايشيا ۾ سڀ کان وڌيڪ پوش پاڙن مان هڪ آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.sinardaily.my/article/728620/culture/travel-amp-food/bangladesh-may-not-have-a-mega-monument-but-what-it-has-is-captivating|title=Bangladesh may not have a mega monument but what it has is captivating|first=S. D.|last=Reporter|date=12 July 2025|website=Sinar Daily}}</ref> ڍاڪا جي ڊي پي جي لحاظ کان ڏکڻ ايشيا ۾ چوٿين نمبر تي ۽ دنيا ۾ 55 هين نمبر تي آهي. گنگا ڊيلٽا تي واقع، شهر برگي گنگا، تورگ، ڍليشوري ۽ شيتلڪشيا دريائن سان گھريل آهي. اهو دنيا جو سڀ کان وڏو [[بنگالي ٻولي|بنگالي]] ڳالهائيندڙ شهر پڻ آهي. ڍاڪا جو علائقو پهرين هزار سال کان آباد آهي. هڪ ابتدائي جديد شهر 17هين صدي کان صوبائي گاديءَ ۽ [[مغل سلطنت]] جي تجارتي مرڪز جي طور تي ترقي ڪيو. ڍاڪا 75 سالن تائين (1608-1639 ۽ 1660-1704) هڪ پروٽو-صنعتي مغل [[بنگال]] جو گاديءَ جو هنڌ هو. اهو بنگال ۾ ململ جي واپار جو مرڪز ۽ دنيا جي خوشحال ترين شهرن مان هڪ هو. مغل شهر جو نالو [[جھانگير جو مقبرو|شهنشاهه جهانگير]] جي اعزاز ۾ جهانگير نگر (جهانگير جو شهر) رکيو ويو.<ref>{{Cite magazine |title=From Jahangirnagar to Dhaka |url=https://archive.thedailystar.net/forum/2008/august/jahangirnagar.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408174313/https://archive.thedailystar.net/forum/2008/august/jahangirnagar.htm |archive-date=8 April 2022 |access-date=4 March 2022 |magazine=Forum |publisher=The Daily Star}}</ref> <ref>{{Cite web |date=18 June 2021 |title=Islam Khan Chisti |url=https://en.banglapedia.org/index.php/Islam_Khan_Chisti |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304054550/https://en.banglapedia.org/index.php/Islam_Khan_Chisti |archive-date=4 March 2022 |access-date=4 March 2022 |website=Banglapedia}}</ref> <ref>{{Cite thesis |last=Khondker |first=Kamrun Nessa |title=Mughal River Forts in Bangladesh (1575-1688): An Archaeological Appraisal |date=December 2012 |access-date=4 March 2022 |degree=PhD |publisher=School of History, Archaeology and Religion, Cardiff University |url=https://orca.cardiff.ac.uk/46748/1/2013khondkerknmphil.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304054600/https://orca.cardiff.ac.uk/46748/1/2013khondkerknmphil.pdf |archive-date=4 March 2022 |url-status=live}}</ref> شهر جي امير مغل اشرافيه ۾ شهزادا ۽ مغل شهنشاهه جا پٽ شامل هئا. نوآبادياتي دور کان اڳ واري شهر جي شان 17 هين ۽ 18 هين صدي ۾ عروج تي پهتي. جڏهن اهو [[يورال جبلن جو سلسلو|يوريشيا]] جي پار کان واپارين جو گهر هو. ڍاڪا جو بندرگاهه دريائي ۽ سامونڊي واپار ٻنهي لاءِ هڪ وڏو واپاري مرڪز هو. مغلن شهر کي چڱي طرح سان ٺهيل باغن، مقبرن، مسجدن، محلن ۽ قلعن سان سينگاريو. شهر کي ڪڏهن "اوڀر جو وينس" سڏيو ويندو هو.<ref>{{Cite book |last=Hough |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=pj8cderhbr8C&pg=PA57 |title=Cities and Natural Process: A Basis for Sustainability |publisher=Psychology Press |year=2004 |isbn=978-0-415-29854-4 |edition=2nd |page=57 |access-date=26 August 2017 |orig-year=First published 1995}}</ref> برطانوي راڄ هيٺ، شهر ۾ بجلي، ريلوي، سينيما، مغربي طرز جون يونيورسٽيون ۽ ڪاليج ۽ جديد پاڻي جي فراهمي جو آغاز ٿيو. سال 1905ع کان پوءِ اوڀر بنگال ۽ آسام صوبي جي گاديءَ جي حيثيت سان، اهو برطانوي راڄ ۾ هڪ اهم انتظامي ۽ تعليمي مرڪز بڻجي ويو.<ref name="dani">{{Cite book |last=Dani |first=Ahmad Hasan |author-link=Ahmad Hasan Dani |title=Dacca: A record of its changing fortunes |publisher=Mrs. Safiya S. Dani |year=1962 |edition=2nd |pages=98, 118–119, 126 |oclc=987755973 |orig-year=First published 1956}}</ref> سال 1947ع ۾، برطانوي راڄ جي خاتمي کان پوءِ، شهر اوڀر پاڪستان جو انتظامي گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو. ان کي 1962ع ۾ پاڪستان جو قانون ساز گاديءَ جو هنڌ قرار ڏنو ويو. سال 1971ع ۾، آزادي جي جنگ کان پوءِ، اهو هڪ آزاد بنگلاديش جو گاديءَ جو هنڌ بڻجي ويو. سال 2008ع ۾، ڍاڪا کي بطور هڪ ميونسپل شهر جي طور تي 400 سال مڪمل ڪرڻ تي سيليبريت ڪيو ويو.<ref name="ReferenceB">{{Cite news |date=1 December 2008 |title=400 years of Dhaka |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-65599 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218092154/https://www.thedailystar.net/news-detail-65599 |archive-date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |work=The Daily Star |type=Editorial}}</ref><ref name="voabangla.com">{{Cite news |date=28 November 2008 |title=Bangladesh CA Inaugurates Three-year Gala Celebrations of 400 Anniversary of Dhaka |url=https://www.voabangla.com/a/a-16-2008-11-28-voa6-94432729/1396287.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218090654/https://www.voabangla.com/a/a-16-2008-11-28-voa6-94432729/1396287.html |archive-date=18 December 2022 |access-date=18 December 2022 |work=VOA Bangla}}</ref><ref name="ReferenceC">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=dYchNAEACAAJ |title=400 Years of Capital Dhaka and Beyond: Economy and culture |publisher=Asiatic Society of Bangladesh |year=2011 |isbn=9789845120128 |volume=2 |access-date=29 January 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230211094349/https://books.google.com/books?id=dYchNAEACAAJ |archive-date=11 February 2023 |url-status=live}}</ref> هڪ گاما+ عالمي شهر، ڍاڪا بنگلاديش ۾ سياسي، اقتصادي ۽ ثقافتي زندگي جو مرڪز آهي. اهو بنگلاديش جي حڪومت، ڪيتريون ئي بنگلاديشي ڪمپنيون، ۽ اڳواڻي ڪندڙ بنگلاديشي تعليمي، سائنسي، تحقيقي ۽ ثقافتي تنظيمن جو مرڪز آهي. هڪ جديد گاديءَ واري شهر جي طور تي قائم ٿيڻ کان وٺي، ڍاڪا جي آبادي، علائقو، ۽ سماجي ۽ معاشي تنوع تمام گهڻو وڌيو آهي. شهر هاڻي ملڪ جي سڀ کان وڌيڪ گنجان صنعتي علائقن مان هڪ آهي. هي شهر بنگلاديش جي معيشت جو 35 سيڪڙو آهي. ڍاڪا اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ 750 کان وڌيڪ لسٽ ٿيل ڪمپنيون آهن. ڍاڪا 50 کان وڌيڪ سفارتي مشنن جي ميزباني ڪري ٿو، انهي سان گڏ BIMSTEC، CIRDAP، ۽ انٽرنيشنل جوٽ اسٽڊي گروپ جو هيڊ ڪوارٽر پڻ آهي. ڍاڪا ۾ هڪ مشهور کاڌي پيتي جو ورثو آهي. شهر جي ثقافت ان جي رکشا، ڪچي برياني، آرٽ فيسٽيول، اسٽريٽ فوڊ، ۽ مذهبي تنوع لاءِ مشهور آهي. جڏهن ته ان ۾ مغل ۽ برطانوي دور جون 2000 عمارتون آهن، ڍاڪا جو سڀ کان اهم تعميراتي نشان جديديت پسند جتيا اسيمبلي ڀون آهي. شهر ٻن نوبل انعام يافته ماڻهن سان لاڳاپيل آهي. ڍاڪا جي سالياني بنگالي نئين سال جي پريڊ، ان جي جمداني ساڙي، ۽ ان جي رکشا آرٽ کي يونيسڪو پاران انسانيت جي غير محسوس ثقافتي ورثي طور تسليم ڪيو ويو آهي. شهر ڪيترن ئي ٻولين ۾ ڪيترائي ليکڪ ۽ شاعر پيدا ڪيا آهن، خاص طور تي بنگالي ۽ انگريزي ۾. A [[Global city|gamma+ global city]],<ref name=":8">{{Cite web |title=World Cities 2024 |url=https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |access-date=2024-11-08 |website=GaWC |language=en-US |archive-date=7 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241107082119/https://gawc.lboro.ac.uk/gawc-worlds/the-world-according-to-gawc/world-cities-2024/ |url-status=live}}</ref> Dhaka is the centre of political, economic and cultural life in Bangladesh. It is the seat of the [[Government of Bangladesh]], many [[List of companies of Bangladesh|Bangladeshi companies]], and leading Bangladeshi educational, scientific, research, and cultural organizations. Since its establishment as a modern capital city, the population, area, and social and economic diversity of Dhaka have grown tremendously. The city is now one of the most densely industrialized regions in the country. The city accounts for 35% of [[Economy of Bangladesh|Bangladesh's economy]].<ref name="Rezaul Karim" /> The [[Dhaka Stock Exchange]] has over 750 listed companies. Dhaka hosts over 50 [[List of diplomatic missions in Bangladesh|diplomatic missions]], as well as the headquarters of [[BIMSTEC]], [[CIRDAP]], and the [[International Jute Study Group]]. Dhaka has a renowned culinary heritage. The city's culture is known for its [[rickshaw]]s, Kacchi Biryani, art festivals, street food, and religious diversity. While it has a heritage of 2000 buildings from the Mughal and British periods, Dhaka's most prominent architectural landmark is the modernist [[Jatiya Sangsad Bhaban]].<ref>{{Cite web |date=17 June 2019 |title=Living like there is no past |url=https://www.thedailystar.net/in-focus/news/living-there-no-past-1758094 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821221037/https://www.thedailystar.net/in-focus/news/living-there-no-past-1758094 |archive-date=21 August 2023 |access-date=1 September 2023 |website=The Daily Star}}</ref> The city is associated with two Nobel laureates. Dhaka's annual [[Mangal Shobhajatra|Bengali New Year parade]], its [[Jamdani]] sari, and its [[Rickshaw painting of Bangladesh|rickshaw art]] have been recognized by [[UNESCO]] as the intangible cultural heritage of humanity.<ref>{{Cite web |title=Mangal Shobhajatra on Pahela Baishakh |url=https://ich.unesco.org/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170508054516/http://www.unesco.org/culture/ich/en/RL/mangal-shobhajatra-on-pahela-baishakh-01091 |archive-date=8 May 2017 |access-date=1 September 2023 |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}</ref><ref name="unesco_00879">{{Cite web |title=UNESCO - Traditional art of Jamdani weaving |url=https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-art-of-jamdani-weaving-00879 |access-date=20 March 2024 |archive-date=21 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231121184034/https://ich.unesco.org/en/RL/traditional-art-of-jamdani-weaving-00879 |url-status=live}}</ref><ref name="unesco_01589">{{Cite web |title=UNESCO - Rickshaws and rickshaw painting in Dhaka |url=https://ich.unesco.org/en/RL/rickshaws-and-rickshaw-painting-in-dhaka-01589 |access-date=23 March 2024 |archive-date=8 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208020946/https://ich.unesco.org/en/RL/rickshaws-and-rickshaw-painting-in-dhaka-01589 |url-status=live}}</ref> The city has produced many writers and poets in several languages, especially in Bengali and English. ==پڻ ڏسو== * [[چٽاگانگ]] * [[بيت المڪرم مسجد، ڍاڪا]] * [[ايسٽ انڊيا ڪمپني]] * [[بنگلاديش ۾ عجائب گهرن جي فهرست|بنگلاديش جي شهرن جي فهرست]] ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:ڍاڪا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:وڏا شهر]] [[زمرو:راڄڌانيون]] [[زمرو:ايشيا ۾ راڄڌانيون]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن جا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش جا بندرگاهه وارا شهر]] 7gii9475kq6ulmzq2cmrbfu8v20nv1p 0 38023 377011 373704 2026-05-11T05:11:27Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377011 wikitext text/x-wiki {{حوالا سڌارو}} {{Short description|1939–1945 global conflict}} {{Short description|1939–1945 عالمي تڪرار}} {{Infobox military conflict | conflict = ٻي مهاڀاري جنگ | image = {{multiple image|border=infobox|perrow=2/2/2|total_width=300 | image1=Bundesarchiv Bild 101I-646-5188-17, Flugzeuge Junkers Ju 87.jpg | alt1= | image2=Matilda tanks on the move outside the perimeter of Tobruk, Libya, 18 November 1941. E6600.jpg | alt2= | image3=Nagasakibomb.jpg | alt3=in the | image4=Bundesarchiv Bild 183-R76619, Russland, Kesselschlacht Stalingrad.jpg | alt4= | image5=Raising a flag over the Reichstag - Restoration.jpg | alt5= | image6=USS Pennsylvania moving into Lingayen Gulf.jpg | alt6=}}مٿان کان هيٺ، کاٻي کان ساڄي: {{flatlist| * جرمن [[Junkers Ju 87|اسٽوڪا]] ڊائيو بمبار [[Eastern Front (World War II)|مشرقي محاذ]] تي، 1943ع * برطانوي [[Matilda II]] ٽانڪ [[North African campaign|اتر آفريڪي مهم]] دوران، 1941ع * آمريڪي [[Atomic bombings of Hiroshima and Nagasaki|ناگاساڪي تي ائٽمي بمباري]] جاپان ۾، 1945ع * سوويت فوجون [[Battle of Stalingrad|اسٽالن گراڊ جي جنگ]] ۾، 1943ع * سوويت سپاهي [[Battle of Berlin|برلن جي جنگ]] کانپوءِ [[Reichstag building|رائيچسٽيگ]] تي [[Raising a Flag over the Reichstag|جهنڊو ڦڙڪائيندي]]، 1945ع * آمريڪي جنگي ٻيڙا فلپائن ۾ [[Invasion of Lingayen Gulf|لينگاين نار]] ۾، 1945ع }} | date = 1 سيپٽمبر 1939 – 2 سيپٽمبر 1945{{efn|جيتوڻيڪ ٻيون به [[#Start and end dates|مختلف تاريخون]] تجويز ڪيون ويون آهن جن تي ٻي مهاڀاري جنگ شروع يا ختم ٿي هئي، پر هي اهو دور آهي جيڪو سڀ کان وڌيڪ بيان ڪيو ويندو آهي.}}<br>({{Age in years and days|1 September 1939|2 September 1945}}) | place = [[List of theaters and campaigns of World War II|عالمي]] | result = {{ubl|[[Allies of World War II|اتحادي]] ڪاميابي}} | combatants_header = [[World War II by country|شريڪ ملڪ]] | combatant1 = [[Allies of World War II|'''اتحادي''']] | combatant2 = [[Axis powers|'''محوري طاقتون''']] | commander1 = '''[[Allied leaders of World War II|مکيه اتحادي اڳواڻ]]:'''{{plainlist| * {{flagicon|USSR|1936|size=22px}} [[جوزف اسٽالن]] * {{flagicon|United States|1912|size=22px}} [[فرينڪلن ڊي روزويلٽ]] * {{flagicon|United Kingdom|size=22px}} [[ونسٽن چرچل]] * {{flagicon|Republic of China (1912–1949)|size=22px}} [[چيانگ ڪائي شڪ]]}} | commander2 = '''[[Axis leaders of World War II|مکيه محوري اڳواڻ]]:'''{{plainlist| * {{flagicon|Nazi Germany|size=22px}} [[ايڊولف هٽلر]] * {{flagicon|Empire of Japan|size=22px}} [[هيروهيٽو]] * {{flagicon|Kingdom of Italy|size=22px}} [[بينيٽو مسوليني]] }} | campaignbox = {{Campaignbox World War II}} | casualties_header = | casualties3 = 6 ڪروڙ کان 7.5 ڪروڙ کان وڌيڪ فوتگيون (فوجي ۽ شهري) }} '''ٻي مهاڀاري جنگ'''، جنهن کي اڪثر '''WWII''' يا '''WW2''' پڻ لکيو ويندو آهي، هڪ عالمي جنگ هئي جيڪا 1 سيپٽمبر 1939ع کان 2 سيپٽمبر 1945ع تائين جاري رهي. هن ۾ دنيا جا ٻه وڏا اتحاد شامل هئا: [[Allies of World War II|اتحادي]] ۽ [[Axis powers|محوري طاقتون]]. دنيا جي تقريبن سمورن ملڪن هن ۾ حصو ورتو. هن جنگ ۾ [[Tanks in World War II|ٽانڪن]] ۽ [[Air warfare of World War II|هوائي جهازن]] اهم ڪردار ادا ڪيو، جنهن ذريعي شهرن تي بمباري ڪئي وئي ۽ تاريخ ۾ پهريون ڀيرو [[nuclear weapon|ائٽمي هٿيارن]] جو استعمال ٿيو. ٻي مهاڀاري جنگ انساني تاريخ جو سڀ کان خطرناڪ تڪرار هو، جنهن ۾ 6 کان 7.5 ڪروڙ ماڻهو مارجي ويا. لکين ماڻهو قتل عام، بک، بيماري ۽ [[The Holocaust|هولوڪاسٽ]] جهڙي نسلي ڪشيءَ جو شڪار ٿيا. جنگ جي خاتمي کانپوءِ جرمني، آسٽريا، جاپان ۽ ڪوريا تي اتحادين جو قبضو ٿي ويو ۽ جرمن توڻي جاپاني اڳواڻن تي جنگي ڏوهن جا ڪيس هلايا ويا. '''ٻي عالمي جنگ''' ({{Lang-en|World War II}}) انساني تاريخ جي سڀ کان وڏي، ڊگهي ۽ خونريز ۽ تباهي مچائيندڙ لڙائي ٻي عالمي جنگ هئي، جيڪا پهرين سيپٽمبر 1939ع تي [[پولينڊ]] تي [[جرمني|جرمنيءَ]] جي حملي سان شروع ٿي ۽ [[2 سيپٽمبر]] 1945ع تي وڃي پُڄاڻي تي پهتي (ختم ٿي)،<ref>{{حوالو_ويب|url=http://dic.sindhila.edu.pk/define/World%20War%20II.php|title=World War II {{!}} Online Sindhi Dictionaries {{!}} آن لائين سنڌي ڊڪشنريون|website=dic.sindhila.edu.pk|access-date=2020-01-31}}</ref> جڏهن آخري محوري طاقت [[جاپان|جپان]] سرڪاري طرح پنهنجي شڪست تسليم ڪئي. ٻي عالمي جنگ هونئن ته جپان جي [[چين]] ۾ مداخلت سان [[1 سيپٽمبر|پهرين سيپٽمبر]] 1939ع کان اڳئي شروع ٿي چڪي هئي، سا جرمني جي غير مشروط طور هٿيارن ڦٽا ڪرڻ سان [[يُورَپ|يورپ]] ۾ 8 مئي 1945ع تي ختم ٿي هئي. هيءَ جنگ جزوي طرح 1930ع ۽ 1940ع جي [[ڏھاڪن جي فھرست|ڏهاڪن]] ۾ [[ايشيا]] ۾ جاري هئي. ان کان سواءِ هيءَ جنگ [[آفريڪا|آفريقا]] جي ڪن حصن ۽ [[آمريڪا جون گڏيل رياستون|آمريڪا]] جي ڀر وارن ملڪن ۾ به وڙهي پئي وئي. بعد ۾ هن جنگ دوران مختلف [[سمنڊ|سمنڊن]] ۾ وڏين طاقتن جي بحري فوجن، جهازن ۽ [[آبدوز|آبدوزن]] سان تمام وڏيون ۽ خطرناڪ لڙايون ٿيون هيون. هيءَ [[انسان جي تاريخ (ڊاڪٽر حبيب الله صديقي)|انساني تاريخ]] جي وڏي ۾ وڏي لڙائي هئي، جنهن ۾ دنيا جا ذري گھٽ سڀئي ملڪ سڌي ۽ اڻ سڌي طرح شامل ٿي چڪا هئا، جنهن ۾ پراڻن آزمايل هٿيارن سان گڏ نوان خطرناڪ هٿيار به استعمال ٿيا ۽ آخر ۾ ته [[ائٽم بم|ايٽم بم]] به استعمال ٿيو، جيڪو آمريڪا جپان جي ٻن شهرن هيروشيما ۽ ناگاساڪيءَ تي ڪيرايو هو. ٻي عالمي جنگ جا بنياد [[پھرين مھاڀاري جنگ|پهرين عالمي جنگ]] جي خاتمي سان ئي پئجي چڪا هئا. اهو هن طرح ته [[پھرين مھاڀاري جنگ|پهرين عالمي جنگ]] (1914ع کان 1918ع) جي فاتح اتحادي طاقتن، شڪست کاڌل جرمنيءَ کان جيڪو صلح نامو ”ٽريٽي آف ورسائيليز“ (Treaty of Versailles) زرو زبردستيءَ سان صحيح ڪرايو هو، تنهن ۾ جرمنيءَ کي نهايت ذلت وارا شرط قبول ڪرڻا پيا هئا. مثال طور، اتحادين جرمنيءَ جي ڪن خاص علائقن تي، جتي جرمنيءَ جا فولاد جا ڪارخانا ۽ هٿيارن ٺاهڻ جون فيڪٽريون هيون، قبضو ڪري پنهنجون فوجون ويهاري ڇڏيون. جرمنيءَ تي پنهنجي اندروني انتظام کان وڌيڪ فوج رکڻ تي بندش وجھي ڇڏي ۽ اتحادي طاقتن هٿيار ٺاهڻ تي به پابندي لڳائي ڇڏي ۽ خاص طور [[فرانس]] کي، جنهن تي جرمنيءَ جي حملي سان پهرين مھاڀاري جنگ وڏي پئماني تي شروع ٿي هئي ۽ جنهن ۾ فرانس کي وڏو جاني ۽ مالي نقصان پهتو هو. ان کي War Reparations يعني جنگي نقصانن جو معاوضو ڀري ڏيڻ به اتحادين جرمنيءَ کان قبول ڪرايو هو. پهرين مھاڀاري جنگ ۾ جرمنيءَ جي شڪست سبب جرمنيءَ جي پراڻي بادشاهت کي ختم ڪري، ان جي جاءِ تي جمهوري نظام رائج ڪيو ويو ۽ جرمنيءَ کي ڊيموڪريٽڪ ريپبلڪ يعني عوامي جمهوريه قرار ڏنو ويو، جيڪا شروعاتي ڪاميابي کانپوءِ ناڻي واڌ، مهانگائيءَ، بيروزگاري ۽ اقتصادي مسئلن ۽ جرمنيءَ جي سندس مخالف طاقتن هٿان قومي ڦر لٽ سبب سخت ڪمزور پئجي ويئي. ملڪ ۾ مختلف شدت پسند سياسي تحريڪون ۽ سياسي جماعتون پيدا ٿي پيو. جن مان هڪڙي ڪميونسٽ پارٽي هئي ۽ ٻي هئي [[ايڊولف هٽلر]] جي نازي پارٽي. [[هٽلر]] ۽ ان جي نازي پارٽيءَ جرمنيءَ جي ٻي مھاڀاري جنگ ۾ شڪست کانپوءِ جي ذلت جو الزام هڪڙو اتحادي طاقتن طرفان جرمنيءَ کان زوري مڃايل ورسائيليز معاهدي ۽ ٻيو يهودين تي لڳايو. هٽلر جي نظر ۾ (الف) يهودين جو جرمنيءَ تي ايترو ته مضبوط اقتصادي ۽ مالي تسلط هو، جو جرمني پنهنجي دفاع جو پورو انتظام نه ڪري سگھي ۽ (ب) يهودي اندران جرمنيءَ سان ڪوڙا ۽ اتحادين سان سچا هئا.<ref name="سنڌيانا">[http://encyclopediasindhiana.org/article.php?Dflt=ٻي%20عالمي%20جنگ ''ٻي عالمي جنگ''] [[انسائيڪلوپيڊيا سنڌيانا]] (جي ويب-سرزمين) جلد پھريون، [[سنڌي ٻوليءَ جو با اختيار ادارو]]، حيدرآباد. سال:2012ع</ref> == شروعاتي ۽ آخري تاريخون == اڪثر مورخن جو اتفاق آهي ته ٻي مهاڀاري جنگ جي شروعات 1 سيپٽمبر 1939ع تي پولينڊ تي جرمني جي حملي سان ٿي، جنهن کان ٻه ڏينهن پوءِ برطانيه ۽ فرانس جرمني خلاف جنگ جو اعلان ڪيو.{{sfn|Weinberg|2005|p=6}} پر ايشيا ۾ جنگ جي شروعات جون مختلف تاريخون آهن، جهڙوڪ 7 جولائي 1937ع تي [[Second Sino-Japanese War|ٻي چين-جاپان جنگ]] جي شروعات.{{sfn|Beevor|2012|p=10}} جنگ جي خاتمي بابت پڻ مختلف رايا آهن. عام طور تي 15 آگسٽ 1945ع تي جاپان جي هٿيار ڦٽي ڪرڻ واري اعلان کي جنگ جو خاتمو سمجهيو وڃي ٿو، جيتوڻيڪ سرڪاري طور تي 2 سيپٽمبر 1945ع تي دستاويزن تي صحيحون ڪيون ويون. == پس منظر == [[File:Bundesarchiv Bild 102-09042, Genf, Völkerbund, Sitzungssaal.jpg|thumb|250px|جنيوا، سوئٽزرلينڊ ۾ [[League of Nations|ليگ آف نيشنز]] جو اجلاس (1930ع)]] پهرين مهاڀاري جنگ يورپ جي سياسي نقشي کي مڪمل طور تي تبديل ڪري ڇڏيو هو. شڪست کائيندڙ ملڪن پنهنجا وڏا علائقا وڃائي ڇڏيا ۽ عثماني سلطنت، روسي سلطنت ۽ آسٽرو-هنگري سلطنت جي خاتمي کانپوءِ نوان ملڪ وجود ۾ آيا. مستقبل ۾ اهڙي ڪنهن جنگ کي روڪڻ لاءِ 1920ع ۾ [[League of Nations|ليگ آف نيشنز]] قائم ڪئي وئي. ان جو مقصد عالمي تڪرارن کي پرامن طريقي سان حل ڪرڻ هو. پر پهرين مهاڀاري جنگ کانپوءِ ڪجهه ملڪن، خاص طور تي جرمني ۾، شديد قومپرستي پيدا ٿي. ورسائي جي معاهدي تحت جرمني تي سخت شرط مڙهيا ويا هئا، جنهن ۾ سندس علائقا کسڻ ۽ وڏو مالي ڏنڊ شامل هو، جنهن جرمن عوام ۾ بدلي جي باهه ٻاري ڏني.{{sfn|Kantowicz|1999|p=149}} === جرمني ۽ اٽلي === [[German revolution of 1918–1919|1918-1919 جي جرمن انقلاب]] ۾ [[German Empire|جرمن سلطنت]] جو خاتمو ٿيو ۽ هڪ جمهوري حڪومت قائم ڪئي وئي، جنهن کي بعد ۾ [[Weimar Republic|وائيمار جمهوريه]] جي نالي سان سڃاتو ويو. [[interwar period|ٻن جنگين جي وچ واري دور]] ۾ نئين جمهوريه جي حمايتين ۽ سخت گير مخالفن (ساڄي توڻي کاٻي ڌر) جي وچ ۾ ڇڪتاڻ جاري رهي. اٽلي، پهرين جنگ ۾ اتحادين جو ساٿي هجڻ ناتي، ڪجهه علائقا حاصل ڪيا هئا؛ پر اٽليءَ جا قومپرست ان ڳالهه تي ڪاوڙيل هئا ته برطانيه ۽ فرانس پاران جنگ ۾ شامل ٿيڻ وقت [[Treaty of London (1915)|ڪيل واعدا]] امن معاهدي ۾ پورا نه ڪيا ويا. 1922ع کان 1925ع تائين، [[Benito Mussolini|بينيٽو مسوليني]] جي قيادت ۾ [[Italian fascism|فاشسٽ]] تحريڪ قومپرست، [[Totalitarianism|آمراڻي]] ۽ طبقاتي سهڪار واري ايجنڊا سان اٽليءَ ۾ اقتدار تي قبضو ڪيو. هنن عوامي جمهوريت کي ختم ڪري ڇڏيو، سوشلست ۽ لبرل قوتن کي چٿيو، ۽ اٽليءَ کي هڪ عالمي طاقت بڻائڻ لاءِ جارحاڻي پرڏيهي پاليسي اپنائي، جنهن تحت هڪ "نئين رومي سلطنت" جو واعدو ڪيو ويو.{{sfn|Shaw|2000|p=35}} [[File:Nürnberg Reichsparteitag Hitler retouched.jpg|thumb|upright|right|[[ايڊولف هٽلر]] [[Nuremberg|نورمبرگ]] ۾ هڪ [[Nazism|نازي]] سياسي ريلي دوران، آگسٽ 1933ع]] [[ايڊولف هٽلر]]، 1923ع ۾ [[Beer Hall Putsch|حڪومت جو تختو اونڌو ڪرڻ جي ناڪام ڪوشش]] کانپوءِ، نيٺ 1933ع ۾ ان وقت جرمنيءَ جو چانسلر بڻيو جڏهن صدر [[Paul von Hindenburg|پال وان هينڊنبرگ]] ۽ رائيچسٽيگ کيس مقرر ڪيو. 1934ع ۾ هينڊنبرگ جي وفات کانپوءِ، هٽلر پاڻ کي جرمنيءَ جو ''فيوهرر'' (Führer) قرار ڏنو، جمهوريت کي ختم ڪيو ۽ هڪ [[New Order (Nazism)|نسلي بنيادن تي ٻڌل نئين عالمي نظام]] جو اعلان ڪندي وڏي پيماني تي [[German rearmament|فوجي تياريون]] شروع ڪيون.{{sfn|Brody|1999|p=4}} فرانس، اٽليءَ سان پنهنجي اتحاد کي محفوظ بنائڻ لاءِ، [[Franco-Italian Agreement of 1935|اٽليءَ کي ايٿوپيا ۾ کليل ڇوٽ ڏئي ڇڏي]]، جنهن کي اٽلي هڪ نوآبات طور حاصل ڪرڻ چاهيو پئي. صورتحال ان وقت وڌيڪ خراب ٿي جڏهن 1935ع جي شروعات ۾ [[Territory of the Saar Basin|سار بيسن]] جو علائقو قانوني طور جرمنيءَ سان ٻيهر ملي ويو، ۽ هٽلر ورسائي جي معاهدي کي رد ڪندي پنهنجي فوجي پروگرام کي تيز ڪري ڇڏيو.{{sfn|Zalampas|1989|p=62}} === يورپي معاهدا === برطانيه، فرانس ۽ اٽليءَ اپريل 1935ع ۾ جرمنيءَ کي روڪڻ لاءِ [[Stresa Front|اسٽريسا فرنٽ]] قائم ڪيو، جيڪو فوجي عالميائيزيشن ڏانهن هڪ اهم قدم هو؛ پر ان ئي سال جون ۾، برطانيه جرمنيءَ سان هڪ [[Anglo-German Naval Agreement|آزاد بحري معاهدو]] ڪري اڳوڻيون پابنديون نرم ڪري ڇڏيون. سوويت يونين، جرمنيءَ جي مشرقي يورپ تي قبضي جي ارادن کي ڏسندي، فرانس سان گڏ هڪ مدد جو معاهدو تيار ڪيو. پر، هن [[Franco-Soviet Treaty of Mutual Assistance|فرانس-سوويت معاهدي]] کي ليگ آف نيشنز جي بيوروڪريسيءَ مان گذرڻو هو، جنهن ڪري اهو عملي طور بي اثر ٿي ويو. مٿان وري آمريڪا، يورپ ۽ ايشيا جي حالتن کي ڏسندي، آگسٽ 1935ع ۾ [[Neutrality Acts of the 1930s|غير جانبداري جو ايڪٽ]] (Neutrality Act) پاس ڪيو.{{sfn|Schmitz|2000|p=124}} هٽلر ورسائي ۽ لوڪارنو معاهدن جي خلاف ورزي ڪندي مارچ 1936ع ۾ [[Remilitarisation of the Rhineland|رائن لينڊ تي ٻيهر قبضو]] ڪيو، جتي کيس "خوش ڪرڻ واري پاليسي" (appeasement) سبب ڪنهن خاص مخالفت جو مقابلو نه ڪرڻو پيو. آڪٽوبر 1936ع ۾، جرمني ۽ اٽليءَ [[Axis powers|روم-برلن محور]] (Rome–Berlin Axis) قائم ڪيو. هڪ مهيني کانپوءِ، جرمني ۽ جاپان [[Anti-Comintern Pact|اينٽي ڪومينٽرن پيڪٽ]] تي صحيحون ڪيون، جنهن ۾ اٽلي به ايندڙ سال شامل ٿي ويو.{{sfn|Shirer|1990|pp=298–299}} === ايشيا === چين ۾ [[Kuomintang|ڪيومنتانگ]] پارٽي 1920ع جي وچ ڌاري علائقائي جنگي سردارن ([[Warlord Era|warlords]]) جي خلاف هڪ اتحاد جي مهم شروع ڪئي ۽ ظاهري طور تي چين کي متحد ڪري ورتو، پر جلد ئي اها پنهنجي اڳوڻي اتحادين [[Chinese Communist Party|ڪميونسٽ پارٽي]] ۽ نون علائقائي سردارن سان [[Chinese Civil War|گههرو ويڙهه]] ۾ ڦاسي وئي.{{sfn|Preston|1998|p=104}} 1931ع ۾، وڌندڙ فوجي جنون رکندڙ [[Empire of Japan|جاپاني سلطنت]]، جيڪا عرصي کان چين تي اثر وڌائڻ چاهي پئي، [[Mukden incident|موڪڊن واقعي]] کي بهانو بنائي [[Japanese invasion of Manchuria|منچوريا تي حملو ڪيو]] ۽ اتي [[Manchukuo|منچوڪو]] جي نالي سان هڪ ڪٺ پتلي رياست قائم ڪئي.{{sfn|Myers|Peattie|1987|p=458}} چين منچوريا تي جاپاني حملي کي روڪڻ لاءِ [[League of Nations|ليگ آف نيشنز]] کي اپيل ڪئي. جاپان تي جڏهن تنقيد ڪئي وئي ته هن ليگ آف نيشنز مان نڪرڻ جو اعلان ڪيو. ٻنهي ملڪن جي وچ ۾ شنگھائي، ريهي ۽ هيبي ۾ ڪيتريون ئي جنگيون ٿيون، تان جو 1933ع ۾ [[Tanggu Truce|تانگو جنگبندي]] تي صحيحون ٿيون. ان کانپوءِ به چيني رضاڪار فوجن منچوريا ۽ اندروني منگوليا ۾ جاپاني جارحيت جي خلاف مزاحمت جاري رکي. 1936ع جي [[Xi'an Incident|شيان واقعي]] کانپوءِ، ڪيومنتانگ ۽ ڪميونسٽ فوجن جاپان جي مخالفت ڪرڻ لاءِ هڪ [[Second United Front|گڏيل محاذ]] قائم ڪرڻ تي اتفاق ڪيو.{{sfn|Busky|2002|p=10}} == جنگ کان اڳ جا واقعا == === اٽليءَ جو ايٿوپيا تي حملو (1935) === {{Main|ٻي اٽلي-ايٿوپيا جنگ}} [[File:Mussolini truppe Etiopia.jpg|thumb|[[بينيتو مسوليني]] 1935 ۾ [[ٻي اٽلي-ايٿوپيا جنگ|اٽلي-ايٿوپيا جنگ]] دوران فوجن جو معائنو ڪندي]] [[ٻي اٽلي-ايٿوپيا جنگ]] هڪ [[استعمار|نوآبادياتي جنگ]] هئي جيڪا آڪٽوبر 1935 ۾ شروع ٿي ۽ مئي 1936 ۾ ختم ٿي. هي جنگ [[اٽلي جي بادشاهت]] ({{lang|it|Regno d'Italia}}) جي هٿياربند فوجن پاران [[ايٿوپيا جي سلطنت]] (جنهن کي حبشه پڻ چيو ويندو آهي) تي حملي سان شروع ٿي، جيڪو [[اطالوي صومالي لينڊ]] ۽ [[اطالوي اريٽيريا|اريٽيريا]] تان ڪيو ويو هو.<ref>{{Cite book |last1=Stanton |first1=Andrea L. |url=https://books.google.com/books?id=GtCL2OYsH6wC |title=Cultural Sociology of the Middle East, Asia, and Africa: An Encyclopedia |last2=Ramsamy |first2=Edward |last3=Seybolt |first3=Peter J. |date=2012 |isbn=978-1-4129-8176-7 |page=308 |access-date=6 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307201327/https://books.google.com/books?id=GtCL2OYsH6wC |archive-date=7 March 2023 |url-status=live}}</ref> هن جنگ جي نتيجي ۾ ايٿوپيا تي فوجي قبضو ٿيو ۽ ان کي اٽليءَ جي نئين ٺهندڙ ڪالوني [[اطالوي اوڀر آفريڪا]] ({{lang|it|Africa Orientale Italiana}}) ۾ شامل ڪيو ويو؛ ان کان علاوه هن جنگ امن برقرار رکڻ واري قوت جي طور تي [[ليگ آف نيشنز]] جي ڪمزوري کي پڻ ظاهر ڪيو. اٽلي ۽ ايٿوپيا ٻئي ليگ جا ميمبر ملڪ هئا، [[ٺاهه واري پاليسي|پر ليگ تمام گهٽ ڪجهه ڪيو]] جڏهن اٽليءَ واضح طور تي ليگ جي [[عهدنامي]] جي آرٽيڪل X جي ڀڃڪڙي ڪئي.{{sfn|Barker|1971|pp=131–132}} برطانيه ۽ فرانس اٽليءَ تي پابنديون لڳائڻ جي حمايت ڪئي، پر اهي پابنديون مڪمل طور تي لاڳو نه ٿيون ۽ اطالوي حملي کي روڪڻ ۾ ناڪام رهيون.{{sfn|Shirer|1990|p=289}} ان کان پوءِ اٽليءَ جرمنيءَ پاران [[آسٽريا جي وفاقي رياست|آسٽريا]] کي پاڻ ۾ ضم ڪرڻ جي مقصد تي پنهنجا اعتراض ختم ڪري ڇڏيا.{{sfn|Kitson|2001|p=231}} === اسپين جي گهرو ويڙهه (1936–1939) === {{Main|اسپين جي گهرو ويڙهه}} جڏهن اسپين ۾ گهرو ويڙهه شروع ٿي، ته هٽلر ۽ مسوليني جنرل [[فرانسسڪو فرانڪو]] جي قيادت ۾ [[قومپرست باغي|قومپرست باغين]] کي فوجي مدد ڏني. اٽليءَ نازين جي ڀيٽ ۾ قومپرستن جي وڌيڪ مدد ڪئي: مسوليني 70,000 کان وڌيڪ پيادل فوج، 6,000 هوائي عملو ۽ 720 جهاز اسپين موڪليا.{{sfn|Neulen|2000|page=25}} سوويت يونين [[ٻي اسپيني جمهوريه|اسپيني جمهوريه]] جي موجوده حڪومت جي حمايت ڪئي. 30,000 کان وڌيڪ پرڏيهي رضاڪارن، جن کي [[انٽرنيشنل برگيڊز]] چيو ويندو هو، پڻ قومپرستن جي خلاف جنگ وڙهي. جرمني ۽ سوويت يونين ٻنهي هن [[پراڪسي جنگ]] کي پنهنجي جديد هٿيارن ۽ حڪمت عملين کي جنگي ميدان ۾ پرکڻ لاءِ استعمال ڪيو. قومپرستن اپريل 1939 ۾ گهرو ويڙهه کٽي ورتي؛ فرانڪو، جيڪو هاڻي ڊڪٽيٽر هو، ٻي عالمي جنگ دوران سرڪاري طور تي غير جانبدار رهيو پر [[ٻي عالمي جنگ دوران اسپين|عام طور تي محوري طاقتن (Axis) جو طرفدار هو]].{{sfn|Payne|2008|page=271}} جرمني سان سندس سڀ کان وڏو تعاون [[اڀرندي محاذ (ٻي عالمي جنگ)|اڀرندي محاذ]] تي وڙهڻ لاءِ [[نيري ڊويزن|رضاڪارن]] کي موڪلڻ هو.{{sfn|Payne|2008|page=146}} === جاپان جو چين تي حملو (1937) === {{Main|ٻي چين-جاپان جنگ}} [[File:Taierzhuang.jpg|thumb|[[نيشنل ريوليوشنري آرمي|چيني سپاهي]] 1938 ۾ [[تائيرزووانگ]] ۾ [[شاهي جاپاني فوج]] سان وڙهندي]] جولاءِ 1937 ۾، جاپان [[مارڪو پولو برج واقعي]] کي بهانو بڻائي چين جي اڳوڻي شاهي گاديءَ واري شهر [[بيجنگ]] تي قبضو ڪري ورتو، جنهن جي نتيجي ۾ سالن جي [[جاپان جو منچوريا تي حملو|ڇڪتاڻ]] ۽ [[سيوآن مهم|ننڍي پيماني تي جهڙپن]] کانپوءِ سڄي چين تي حملي جي جاپاني مهم شروع ٿي وئي.{{sfn|Eastman|1986|pp=547–551}} سوويت يونين فوري طور تي [[چين-سوويت عدم جارحيت جو معاهدو|چين سان هڪ معاهدي]] تي صحيحون ڪيون ته جيئن هٿيارن جي فراهمي ڪري سگهجي، جنهن سان چين جي [[چين-جرمني لاڳاپا (1912-1949)|جرمني سان اڳوڻي سهڪار]] جو خاتمو ٿيو.<ref>{{Cite book |last=Paine |first=Sarah |title=The Wars for Asia, 1911–1949 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press}}</ref> سيپٽمبر کان نومبر تائين، جاپاني فوجن [[تائيوان جي جنگ|تائيوان]] تي حملو ڪيو، [[شينڪو جي چوڌاري]] [[ڪومنتانگ فوج]] سان وڙهيا، [[پنگ شينگ گوان]] ۾ [[چيني ڪميونسٽ پارٽي|ڪميونسٽ فوجن]] سان مقابلو ڪيو، ۽ چين جي اترئين ريلوي نيٽ ورڪ تي قبضو ڪيو.<ref name="Tucker2009">{{Cite book |last=Tucker |first=Spencer C. |url=https://books.google.com/books?id=h5_tSnygvbIC&pg=PA1873 |title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East [6 volumes]: From the Ancient World to the Modern Middle East |date=2009 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-8510-9672-5 |access-date=27 August 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307201303/https://books.google.com/books?id=h5_tSnygvbIC&pg=PA1873 |archive-date=7 March 2023 |url-status=live |via=Google Books}}</ref><ref name="Hsu & Chang 1971 221">{{Harvnb|Hsu|Chang|1971|pp=195–200}}.</ref><ref>{{Cite book |last=Dorn |first=Frank |title=The Sino-Japanese War, 1937-1941 |date=1974 |publisher=Macmillan}}</ref> قومپرست [[جنرلسمو]] [[چيانگ ڪائي شيڪ]] [[شنگھائي جي جنگ|شنگھائي جي دفاع]] لاءِ پنهنجي [[نيشنل ريوليوشنري آرمي جي جرمن تربيت يافته ڊويزنن جي فهرست|بهترين فوج]] کي لاهي ڇڏيو، پر ٽن مهينن جي شديد ويڙهه کانپوءِ شنگھائي هٿان نڪري ويو. جاپاني فوجن چيني فوجن کي پٺتي ڌڪڻ جاري رکيو ۽ ڊسمبر 1937 ۾ [[نانڪنگ جي جنگ|گاديءَ واري هنڌ نانڪنگ]] تي قبضو ڪري ورتو.<ref name=":0">{{Cite book |last=Wakabayashi |first=Bob |title=The Nanking Atrocity, 1937–1938: Complicating the Picture |date=2007 |publisher=Berghahn Books |pages=384}}</ref><ref>Levene, Mark and Roberts, Penny. ''The Massacre in History''. 1999, pp. 223–224</ref><ref name="tot">Totten, Samuel. ''Dictionary of Genocide''. 2008, 298–299.</ref> مارچ 1938 ۾، چيني قومپرست فوجن [[تائيرزووانگ جي جنگ|تائيرزووانگ ۾ پنهنجي پهرين وڏي فتح]] حاصل ڪئي، پر مئي ۾ [[شوژو جي جنگ|شوژو شهر]] جو ڪنٽرول وڃائي ويٺا.{{sfn|Hsu|Chang|1971|pp=221–230}} جون 1938 ۾، چيني فوجن [[1938 پيلي نديءَ جو ٻوڏ|پيلي نديءَ جا بند ٽوڙي]] جاپاني اڳڀرائي کي روڪي ڇڏيو؛ جنهن سان مقامي عام آبادي کي وڏو نقصان پهتو پر چيني فوج کي [[وهان]] جي دفاع جي تياريءَ لاءِ وقت ملي ويو، پر آڪٽوبر ۾ يانگزي نديءَ سان گڏ شديد ويڙهه کانپوءِ [[وهان جي جنگ|شهر تي جاپانين قبضو ڪري ورتو]].{{sfn|Eastman|1986|p=566}} جاپان جي فوجي فتحن چيني مزاحمت کي ختم نه ڪيو؛ ان جي بدران، چيني حڪومت ملڪ جي اندران شهر [[چونگ ڪنگ]] منتقل ٿي وئي ۽ جنگ جاري رکي.{{sfn|Taylor|2009|pp=150–152}}{{sfn|Sella|1983|pp=651–687}} چينين جو حوصلو ٽوڙڻ لاءِ، جاپاني جهازن سيچوان طاس جي شهرن تي [[چونگ ڪنگ جي بمباري|بمباري]] شروع ڪئي، جنهن ۾ هزارين شهري مارجي ويا.<ref>{{Cite book |last=Mitter |first=Rana |title=Forgotten Ally |date=2013 |publisher=Houghton Mifflin Harcourt}}</ref><ref>{{Cite book |last=Paine |first=Sarah |title=The Wars for Asia |publisher=Cambridge University Press |pages=185}}</ref> === سوويت-جاپان سرحدي تڪرار === {{Main|سوويت-جاپان سرحدي تڪرار}} 1930 جي ڏهاڪي جي وچ کان آخر تائين، [[منچوڪو]] ۾ موجود جاپاني فوجن جا سوويت يونين ۽ [[منگوليا پيپلز ريپبلڪ|منگوليا]] سان سرحدي تڪرار ٿيندا رهيا. جاپان جي [[هوڪوشين-رون]] پاليسي، جيڪا اتر طرف توسيع تي زور ڏيندي هئي، ان وقت جاپاني فوج جي پسنديده هئي. پر 1939 ۾ [[خالخين گول جي جنگ]] ۾ شڪست، جاري چين-جاپان جنگ ۽ جرمني جي سوويت يونين سان غير جانبداري واري پاليسي سبب هن پاليسي تي عمل ڪرڻ ڏکيو ٿي پيو.{{sfn|Beevor|2012|p=342}} آخرڪار جاپان ۽ سوويت يونين اپريل 1941 ۾ [[سوويت-جاپان غير جانبداري معاهدو|غير جانبداري جي معاهدي]] تي صحيحون ڪيون، ۽ جاپان [[نانشين-رون]] پاليسي اختيار ڪئي، جنهن جو رخ ڏکڻ طرف هو ۽ جنهن جي نتيجي ۾ آمريڪا ۽ اتحادي ملڪن سان جنگ شروع ٿي.<ref>{{Cite magazine |last=Goldman |first=Stuart D. |date=28 August 2012 |title=The Forgotten Soviet-Japanese War of 1939 |url=https://thediplomat.com/2012/08/the-forgotten-soviet-japanese-war-of-1939 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629092821/https://thediplomat.com/2012/08/the-forgotten-soviet-japanese-war-of-1939 |archive-date=29 June 2015 |access-date=26 June 2015 |magazine=The Diplomat}}</ref><ref>{{Cite web |last=Neeno |first=Timothy |title=Nomonhan: The Second Russo-Japanese War |url=https://www.militaryhistoryonline.com/20thcentury/articles/nomonhan.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20051124070956/https://www.militaryhistoryonline.com/20thcentury/articles/nomonhan.aspx |archive-date=24 November 2005 |access-date=26 June 2015 |publisher=MilitaryHistoryOnline.com}}</ref> === يورپي قبضا ۽ معاهدا === [[File:Munich Agreement Bundesarchiv Bild 183-R69173.jpg|thumb|[[نيول چيمبرلين|چيمبرلين]]، [[ايڊوارڊ دالاديئر|دالاديئر]]، [[ايڊولف هٽلر|هٽلر]]، [[بينيتو مسوليني|مسوليني]]، ۽ [[گاليئزو چيانو|چيانو]] 29 سيپٽمبر 1938 تي [[ميونيخ معاهدو|ميونيخ معاهدي]] تي صحيحون ڪرڻ کان پهريان]] يورپ ۾ جرمني ۽ اٽلي وڌيڪ جارحيت پسند ٿي رهيا هئا. مارچ 1938 ۾، جرمني [[آنسلوس|آسٽريا کي پاڻ ۾ ضم ڪري ورتو]]، جنهن تي ٻين يورپي طاقتن طرفان وري به ڪو خاص ردعمل سامهون نه آيو.{{sfn|Collier|Pedley|2000|p=144}} ان مان همت وٺندي، هٽلر [[چيڪوسلوواڪيا]] جي ان علائقي [[سوڊٽن لينڊ]] تي دعويٰ شروع ڪئي جتي اڪثريت [[جرمن قوم|جرمن نسلي]] آبادي جي هئي. جلد ئي برطانيه ۽ فرانس برطانوي وزيراعظم [[نيول چيمبرلين]] جي خوش ڪرڻ واري پاليسي تي هلندي [[ميونيخ معاهدو|ميونيخ معاهدي]] تحت هي علائقو جرمنيءَ کي ڏيڻ تي راضي ٿي ويا، جيڪو چيڪوسلوواڪيا جي حڪومت جي مرضيءَ خلاف هو. ان جي بدلي ۾ هٽلر وڌيڪ علائقائي مطالبن نه ڪرڻ جو واعدو ڪيو.{{sfn|Kershaw|2001|pp=121–122}} ان کان پوءِ جرمني ۽ اٽليءَ چيڪوسلوواڪيا کي [[پهرين ويانا ايوارڊ|وڌيڪ علائقو]] هنگريءَ کي ڏيڻ تي مجبور ڪيو، ۽ پولينڊ پڻ چيڪوسلوواڪيا جي [[ٽرانس-اولزا]] علائقي تي قبضو ڪري ورتو.{{sfn|Kershaw|2001|p=157}} جيتوڻيڪ جرمني جا سڀئي ظاهري مطالبا پورا ڪيا ويا هئا، پر هٽلر اندروني طور تي ڪاوڙيل هو ته برطانوي مداخلت کيس هڪ ئي ڀيري سڄي چيڪوسلوواڪيا تي قبضو ڪرڻ کان روڪيو هو. بعد ۾ تقريرن ۾ هٽلر برطانوي ۽ يهودي "جنگي جنونين" تي حملا ڪيا ۽ جنوري 1939 ۾ برطانوي سامونڊي طاقت کي چيلنج ڪرڻ لاءِ [[پلان Z|جرمن بحريه جي وڏي پيماني تي تياريءَ جو ڳجهو حڪم]] ڏنو. مارچ 1939 ۾، [[چيڪوسلوواڪيا تي قبضو (1938-1945)|جرمني چيڪوسلوواڪيا جي باقي علائقن تي حملو ڪيو]] ۽ ان کي جرمن [[بوهميا ۽ موراويا جي پروٽيڪٽوريٽ]] ۽ جرمني جي هڪ [[ماتحت رياست]]، [[سلوواڪ جمهوريه (1939-1945)|سلوواڪ جمهوريه]] ۾ ورهائي ڇڏيو.{{sfn|Davies|2006|loc=pp. 143–144 (2008 ed.)}} هٽلر 20 مارچ 1939 تي ليتوانيا کي به هڪ [[1939 ليتوانيا کي جرمن الٽيميٽم|الٽيميٽم]] ڏنو، جنهن کيس [[ڪلائيپيڊا علائقو]] (اڳوڻو جرمن ميمل لينڊ) حوالي ڪرڻ تي مجبور ڪيو.{{sfn|Shirer|1990|pp=461–462}} [[ڊانزگ جو آزاد شهر]] ۽ [[پولش ڪوريڊور]] بابت هٽلر جي وڌيڪ مطالبن کانپوءِ، برطانيه ۽ فرانس [[پولينڊ جي آزادي جي حمايت]] جو اعلان ڪيو. جڏهن اپريل 1939 ۾ [[اٽلي جو البانيا تي حملو|اٽلي البانيا تي قبضو ڪيو]]، ته اها ئي خاطري [[رومانيا جي بادشاهت]] ۽ [[يونان جي بادشاهت]] کي به ڏني وئي.{{sfn|Lowe|Marzari|2002|p=330}} پولينڊ کي ڏنل برطانوي-فرانسيسي خاطريءَ جي جلد ئي پوءِ، جرمني ۽ اٽليءَ پنهنجي اتحاد کي [[لوهه جو معاهدو (Pact of Steel)]] سان رسمي شڪل ڏني.{{sfn|Dear|Foot|2001|p=234}} هٽلر برطانيه ۽ پولينڊ تي جرمنيءَ کي گهيري ۾ آڻڻ جو الزام لڳايو ۽ [[اينگلو-جرمن بحري معاهدو]] ۽ [[جرمن-پولش عدم جارحيت جو اعلان]] ختم ڪري ڇڏيو.{{sfn|Shirer|1990|p=471}} [[File:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|right|thumb|upright|جرمن پرڏيهي وزير [[جواخم وون ربنٽراپ]] (ساڄي) ۽ سوويت اڳواڻ [[جوزف اسٽالن]] 23 آگسٽ 1939 تي [[مولوٽوف-ربنٽراپ معاهدو|مولوٽوف-ربنٽراپ معاهدي]] تي صحيحون ڪرڻ کانپوءِ]] آگسٽ جي آخر ۾ صورتحال بحراني بڻجي وئي جڏهن جرمني پولينڊ جي سرحد تي پنهنجون فوجون گڏ ڪيون. 23 آگسٽ تي، سوويت يونين جرمني سان [[مولوٽوف-ربنٽراپ معاهدو|عدم جارحيت جو هڪ معاهدو]] ڪيو، جڏهن ته فرانس، برطانيه ۽ سوويت يونين جي وچ ۾ فوجي اتحاد بابت ڳالهيون ناڪام ٿي چڪيون هيون.{{sfn|Shore|2003|p=108}}<ref>{{Cite journal |last=Watson |first=Derek |date=2000 |title=Molotov's Apprenticeship in Foreign Policy: The Triple Alliance Negotiations in 1939 |journal=Europe-Asia Studies |volume=52 |issue=4 |pages=695–722 |doi=10.1080/713663077 |jstor=153322 |s2cid=144385167}}</ref> هن معاهدي ۾ هڪ ڳجهو پروٽوڪول پڻ هو جنهن ۾ جرمن ۽ سوويت اثر هيٺ علائقن جي وضاحت ڪئي وئي هئي: ليتوانيا جرمني لاءِ؛ جڏهن ته فنلينڊ، [[ايسٽونيا]]، [[لاتويا]] ۽ [[بيسارابيا]] سوويت يونين لاءِ؛ ۽ پولينڊ کي ٻنهي طاقتن جي وچ ۾ ورهائڻ جو فيصلو ڪيو ويو.{{sfn|Dear|Foot|2001|p=608}} هن معاهدي جرمنيءَ کي يقين ڏياريو ته پولينڊ تي حملي وقت کيس سوويت يونين سان جنگ نه وڙهڻي پوندي. ان کان فوراً پوءِ، هٽلر 26 آگسٽ تي حملي جو حڪم ڏنو، پر جڏهن کيس خبر پئي ته برطانيه پولينڊ سان باضابطه امداد جو معاهدو ڪيو آهي ۽ اٽلي غير جانبدار رهندو، ته هن حملي کي ملتوي ڪرڻ جو فيصلو ڪيو.{{Sfn|Weinberg|1995|pp=37-42}} جرمني برطانيه کي اتحاد جي پيشڪش ڪئي جيڪڏهن برطانيه جرمني کي ڊانزگ، پولش ڪوريڊور ۽ ان جون اڳوڻيون ڪالونيون حاصل ڪرڻ ۾ مدد ڪري، پر برطانيه جواب ڏنو ته هو پولينڊ کي ڏنل ضمانت تي قائم رهندو.{{Sfn|Kershaw|2001|p=216}} 29 آگسٽ تي، هٽلر مطالبو ڪيو ته هڪ پولش نمائندو ايندڙ ڏينهن تائين برلن پهچي ته جيئن بحران جو حل ڪڍجي، پر برطانيه ان وقت کي غير معقول قرار ڏئي رد ڪري ڇڏيو. 30-31 آگسٽ جي رات، برطانوي سفير [[نيول هينڊرسن]] جرمن پرڏيهي وزير [[جواخم وون ربنٽراپ]] سان ملاقات ڪئي. ربنٽراپ کيس پولينڊ بابت هٽلر جا مطالبا ٻڌايا ۽ پوءِ اعلان ڪيو ته پولينڊ جي قبوليت لاءِ مقرر ڪيل وقت گذر چڪو آهي.{{Sfn|Kershaw|2001|pp=218-219}} == جنگ جو سلسلو == {{For timeline|ٻي عالمي جنگ جي ٽائم لائنن جي فهرست}} {{See also|ٻي عالمي جنگ جي سفارتي تاريخ|ٻي عالمي جنگ ملڪن جي لحاظ کان}} === يورپ ۾ جنگ جي شروعات (1939–1940) === {{Main|ٻي عالمي جنگ جو يورپي ٿيٽر}} [[File:Germans at Polish Border (1939-09-01).jpg|thumb|[[نازي جرمني ۾ پروپئگنڊا|جرمن پروپئگنڊا]] جي هڪ تصوير جنهن ۾ [[سوپوٽ]] ۾ پولش بارڊر ڪراسنگ کي هٽائڻ جي منظر کي ٻيهر پيش ڪيو ويو آهي<ref>{{cite web | title=Historyczna fotografia było pozowaną "ustawką"! | website=PolskieRadio.pl | url=https://www.polskieradio.pl/10/512/artykul/715295,historyczna-fotografia-bylo-pozowana-ustawka | language=pl | access-date=2025-03-18 | archive-date=3 July 2025 | archive-url=https://web.archive.org/web/20250703014357/https://www.polskieradio.pl/10/512/artykul/715295,historyczna-fotografia-bylo-pozowana-ustawka | url-status=live }}</ref>]] 1 سيپٽمبر 1939 تي، جرمنيءَ حملي جي بهاني طور ڪيترائي [[گليويٽز واقعو|فرضي سرحدي واقعا]] [[آپريشن هملر|رچائڻ]] کانپوءِ [[پولينڊ تي حملو]] ڪيو.{{sfn|Evans|2008|pp=1–2}} جنگ جو پهريون جرمن حملو [[ويسٽرپليٽ جي جنگ|ويسٽرپليٽ تي پولش دفاعن]] جي خلاف ڪيو ويو.<ref name="Zabecki2015">{{Cite book |last=Zabecki |first=David T. |url=https://books.google.com/books?id=Mq_lCAAAQBAJ&pg=PT1663 |title=World War II in Europe: An Encyclopedia |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-1358-1242-3 |page=1663 |quote=The earliest fighting started at 0445 hours when marines from the battleship Schleswig-Holstein attempted to storm a small Polish fort in Danzig, the Westerplate |access-date=17 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307201256/https://books.google.com/books?id=Mq_lCAAAQBAJ&pg=PT1663 |archive-date=7 March 2023 |url-status=live}}</ref> برطانيه ان جي جواب ۾ جرمنيءَ کي فوجي ڪارروايون بند ڪرڻ جو [[الٽيميٽم]] ڏنو، ۽ 3 سيپٽمبر تي، الٽيميٽم کي نظرانداز ڪرڻ کانپوءِ، برطانيه ۽ فرانس جرمنيءَ خلاف جنگ جو اعلان ڪري ڇڏيو.{{efn|[[برطانيه جو جرمني خلاف جنگ جو اعلان (1939)|برطانيه صبح 11 وڳي جنگ جو اعلان ڪيو]]. [[فرانس جو جرمني خلاف جنگ جو اعلان (1939)|فرانس 6 ڪلاڪن کانپوءِ]] شام 5 وڳي ان جي پيروي ڪئي.}} [[فرضي جنگ]] (Phoney War) جي عرصي دوران، اتحادين پولينڊ کي ڪا به سڌي فوجي مدد نه ڏني، سواءِ [[سار لينڊ جي مهم|سار لينڊ ۾ هڪ محتاط فرانسيسي اڳڀرائي]] جي.<ref name="Keegan 1997 35">{{Harvnb|Keegan|1997|p=35}}.<br/>{{Harvnb|Cienciala|2010|p=128}} مشاهدو ڪري ٿو ته، جيتوڻيڪ اهو سچ آهي ته پولينڊ پري هو، جنهن ڪري فرانسيسين ۽ برطانوي ماڻهن لاءِ مدد فراهم ڪرڻ ڏکيو هو، "ٻي عالمي جنگ جا ڪجهه مغربي مورخ... ڄاڻن ٿا ته برطانوي حڪومت پولينڊ تي حملي جي صورت ۾ جرمني تي بمباري ڪرڻ جو واعدو ڪيو هو، پر ولہيلم شاوين (Wilhelmshaven) جي اڏي تي هڪ حملي کان سواءِ ائين نه ڪيو ويو. فرانسيسي، جن اولهه ۾ جرمني تي حملو ڪرڻ جو واعدو ڪيو هو، انهن جو ائين ڪرڻ جو ڪو ارادو نه هو."</ref> مغربي اتحادين جرمني جي [[جرمني جي بحري ناڪابندي (1939–1945)|بحري ناڪابندي]] پڻ شروع ڪئي، جنهن جو مقصد ملڪ جي معيشت ۽ جنگي ڪوششن کي نقصان پهچائڻ هو.<ref>{{Harvnb|Beevor|2012|p=32}}; {{Harvnb|Dear|Foot|2001|pp=248–249}}; {{Harvnb|Roskill|1954|p=64}}.</ref> جرمني ان جو جواب اتحادين جي واپاري ۽ جنگي جهازن جي خلاف [[يو-بوٽ جنگ|يو-بوٽ ويڙهه]] جو حڪم ڏئي ڏنو، جيڪا بعد ۾ [[ائٽلانٽڪ جي جنگ]] ۾ تبديل ٿي وئي.<ref>{{Cite web |title=Battle of the Atlantic |url=https://www.history.co.uk/history-of-ww2/battle-of-the-atlantic |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520073745/https://www.history.co.uk/history-of-ww2/battle-of-the-atlantic |archive-date=20 May 2022 |access-date=11 July 2022 |website=Sky HISTORY TV channel |language=en}}</ref> 8 سيپٽمبر تي، جرمن فوجون [[وارسا]] جي مضافات ۾ پهچي ويون. اولهه طرف [[بزورا جي جنگ|پولش جوابي حملي]] جرمن اڳڀرائي کي ڪجهه ڏينهن لاءِ روڪي ڇڏيو، پر ان کي ''[[ويهرماخت]]'' (Wehrmacht) پاران گهيري ۾ آندو ويو. پولش فوج جا باقي بچيل دستا گهيري هيٺ آيل [[وارسا جو گهيرو (1939)|وارسا]] تائين پهچڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا. 17 سيپٽمبر 1939 تي، جاپان سان [[خالخين گول جي جنگ|جنگ بندي]] جي معاهدي تي صحيحن جي ٻن ڏينهن کانپوءِ، [[سوويت يونين جو پولينڊ تي حملو|سوويت يونين پولينڊ تي حملو ڪيو]]{{sfn|Zaloga|2002|pp=80, 83}} ان بهاني هيٺ ته پولش رياست جو وجود ختم ٿي چڪو آهي.<ref>{{Cite journal |last=Ginsburgs |first=George |date=1958 |title=A Case Study in the Soviet Use of International Law: Eastern Poland in 1939 |journal=The American Journal of International Law |volume=52 |issue=1 |pages=69–84 |doi=10.2307/2195670 |jstor=2195670 |s2cid=146904066}}</ref> 27 سيپٽمبر تي، وارسا جي فوجي دستي جرمنن آڏو هٿيار ڦٽا ڪيا، ۽ پولش فوج جي [[پوليسي آپريشنل گروپ|آخري وڏي يونٽ]] [[ڪاڪ جي جنگ (1939)|6 آڪٽوبر تي هٿيار ڦٽا ڪيا]]. فوجي شڪست جي باوجود، پولينڊ ڪڏهن به سرنڊر نه ڪيو؛ ان جي بدران، ان [[پولش جلاوطن حڪومت]] قائم ڪئي ۽ هڪ [[پولش انڊر گرائونڊ اسٽيٽ|ڳجهو رياستي نظام]] مقبوضه پولينڊ ۾ موجود رهيو.{{sfn|Hempel|2005|p=24}} پولش فوجي اهلڪارن جو هڪ وڏو حصو [[رومانين برج هيڊ|رومانيا]] ۽ لاتويا ڏانهن نڪري ويو؛ جن مان ڪيترن ئي بعد ۾ جنگ جي ٻين ميدانن ۾ [[ٻي عالمي جنگ دوران پولينڊ جي فوجي تاريخ|محوري طاقتن خلاف ويڙهه]] جاري رکي.{{sfn|Zaloga|2002|pp=88–89}} جرمني [[نازي جرمني پاران ضم ڪيل پولش علائقا|مغربي پولينڊ کي پاڻ سان ملائي ورتو]] ۽ [[جنرل گورنمينٽ|مرڪزي پولينڊ تي قبضو ڪيو]]؛ جڏهن ته سوويت يونين [[سوويت يونين پاران ضم ڪيل پولينڊ جا علائقا|اوڀر پولينڊ کي پاڻ سان ملايو]]. پولش علائقي جا ننڍا حصا [[ليتوانيا]] ۽ [[سلوواڪيا جو پولينڊ تي حملو|سلوواڪيا]] کي ڏنا ويا. 6 آڪٽوبر تي، هٽلر برطانيه ۽ فرانس کي امن جي پيشڪش ڪئي پر چيو ته پولينڊ جي مستقبل جو فيصلو صرف جرمني ۽ سوويت يونين ڪندا. اها تجويز رد ڪئي وئي<ref name="ibiblio1939">{{Cite web |title=Major international events of 1939, with explanation |url=https://www.ibiblio.org/pha/events/1939.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310103815/https://www.ibiblio.org/pha/events/1939.html |archive-date=10 March 2013 |access-date=9 May 2013 |publisher=Ibiblio.org}}</ref> ۽ هٽلر فرانس تي فوري حملي جو حڪم ڏنو،<ref>Nuremberg Documents C-62/GB86, آڪٽوبر 1939 ۾ هٽلر پاران جاري ڪيل هدايتون جيڪي هن تي ختم ٿين ٿيون: "جيڪڏهن حالتون سازگار آهن ته [فرانس تي] حملو هن خريف ۾ شروع ڪيو وڃي."</ref> جيڪو خراب موسم سبب 1940 جي بهار تائين ملتوي ڪيو ويو.{{sfn|Liddell Hart|1977|pp=39–40}}{{sfn|Bullock|1990|loc=pp. 563–564, 566, 568–569, 574–575 (1983 ed.)}}<ref>{{Cite book |title=[[Blitzkrieg: From the Rise of Hitler to the Fall of Dunkirk]] |first=Len |last=Deighton |author-link=Len Deighton |publisher=Jonathan Cape |date=1979 |isbn=978-0-2240-1648-3 |pages=186–187}} ڊيٽن لکي ٿو ته "حملي کي حتمي شڪل ڏيڻ کان پهريان اوڻٽيهه ڀيرا ملتوي ڪيو ويو."</ref> [[File:Karelian Isthmus 13 March 1940.png|thumb|[[ونٽر وار]] جي آخري ڏينهن، 13 مارچ 1940 تي [[مينر هيم لائن]] ۽ [[ڪاريلين استھمس]]]] پولينڊ ۾ جنگ جي شروعات کانپوءِ، اسٽالن [[ايسٽونيا]]، [[لاتويا]] ۽ [[ليتوانيا]] کي فوجي حملي جي ڌمڪي ڏني، جنهن ڪري انهن ٽنهي [[بالٽڪ رياستون|بالٽڪ ملڪن]] کي اهڙن [[بالٽڪ رياستن تي قبضي جو پس منظر|معاهدن]] تي صحيحون ڪرڻيون پيون جن تحت اتي سوويت فوجي اڏا قائم ڪرڻ جي اجازت ڏني وئي؛ آڪٽوبر 1939 ۾، وڏي تعداد ۾ سوويت فوجي دستا اتي منتقل ڪيا ويا.{{sfn|Smith|Pabriks|Purs|Lane|2002|p=24}}{{sfn|Bilinsky|1999|p=9}}{{sfn|Murray|Millett|2001|pp=55–56}} [[فنلينڊ]] اهڙي ڪنهن معاهدي تي صحيح ڪرڻ کان انڪار ڪيو ۽ پنهنجي علائقي جو حصو سوويت يونين کي ڏيڻ کان جواب ڏنو. [[ونٽر وار|سوويت يونين نومبر 1939 ۾ فنلينڊ تي حملو ڪيو]]،{{sfn|Spring|1986|pp=207–226}} ۽ ان جارحيت جي ڏوهه ۾ کيس [[ليگ آف نيشنز]] مان ڪڍيو ويو.<ref>{{Cite book |last=van Dyke |first=Carl |title=The Soviet Invasion of Finland |date=1997 |publisher=Frank Cass Publishers |isbn=978-0-7146-4753-1 |location=Portland, Oregon |page=71}}</ref> عددي برتريءَ جي باوجود، ونٽر وار دوران سوويت فوجي ڪاميابي معمولي هئي، ۽ هي جنگ مارچ 1940 ۾ [[ماسڪو امن معاهدو|ڪجهه فنلينڊي علائقن جي دستبرداري]] سان ختم ٿي.{{sfn|Hanhimäki|1997|p=12}} جون 1940 ۾، سوويت يونين ايسٽونيا، لاتويا ۽ ليتوانيا جي مڪمل علائقن تي [[بالٽڪ رياستن تي سوويت قبضو (1940)|قبضو ڪري ورتو]]،{{sfn|Bilinsky|1999|p=9}} گڏوگڏ رومانيا جي علائقن [[بيسارابيا ۽ اتر بوڪوينا تي سوويت قبضو|بيسارابيا، اتر بوڪوينا، ۽ هرٽسا علائقي]] تي به قبضو ڪيو ويو. آگسٽ 1940 ۾، هٽلر رومانيا تي [[ٻيو ويانا ايوارڊ]] مڙهيو جنهن جي نتيجي ۾ [[اتر ٽرانسلوانيا]] هنگريءَ کي منتقل ڪيو ويو.{{sfn|Dear|Foot|2001|pp=745, 975}} سيپٽمبر 1940 ۾، بلغاريه جرمن ۽ اطالوي حمايت سان رومانيا کان [[ڏکڻ دوبروجا]] جو مطالبو ڪيو، جنهن جي نتيجي ۾ [[ڪرائيووا جو معاهدو]] ٿيو.<ref name="Haynes-2000">{{Cite book |last=Haynes |first=Rebecca |url=https://books.google.com/books?id=b_I-AQAAIAAJ |title=Romanian policy towards Germany, 1936–40 |date=2000 |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |isbn=978-0-3122-3260-3 |page=205 |access-date=3 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307201243/https://books.google.com/books?id=b_I-AQAAIAAJ |archive-date=7 March 2023 |url-status=live}}</ref> رومانيا جي 1939 واري علائقي جي هڪ تہائی حصي جي نقصان سبب [[رومانيا جو ڪيرول ٻيون|بادشاهه ڪيرول ٻئين]] خلاف بغاوت ٿي، جنهن رومانيا کي مارشل [[آئن انتونيسڪو]] جي قيادت ۾ هڪ فاشسٽ ڊڪٽيٽر شپ ۾ تبديل ڪري ڇڏيو، ۽ جرمن تحفظ جي اميد ۾ ملڪ جو رخ محوري طاقتن (Axis) ڏانهن وڌيو.<ref>Deletant, pp. 48–51, 66; Griffin (1993), p. 126; Ornea, pp. 325–327</ref> ان دوران، جرمن-سوويت سياسي لاڳاپا ۽ اقتصادي تعاون{{sfn|Ferguson|2006|pp=367, 376, 379, 417}}{{sfn|Snyder|2010|pp=118ff}} آهستي آهستي بيهجي ويا،{{sfn|Koch|1983|pp=912–914, 917–920}}{{sfn|Roberts|2006|p=56}} ۽ ٻنهي رياستن جنگ لاءِ تياريون شروع ڪري ڏنيون.{{sfn|Roberts|2006|p=59}} === مغربي يورپ (1940–1941) === {{Main|مغربي محاذ (ٻي عالمي جنگ)}} [[File:WWIIEuropeMay40.gif|thumb|upright=1.4|بيلجيئم ۽ اتر فرانس ۾ جرمن فوج جي اڳڀرائي، 10 مئي – 4 جون 1940، [[ماجينو لائن]] (ڳاڙهي رنگ ۾ ڏيکاريل) تان گذري رهيا آهن]] اپريل 1940 ۾، [[آپريشن ويزربيئونگ|جرمني ڊنمارڪ ۽ ناروي تي حملو ڪيو]] ته جيئن [[ٻي عالمي جنگ دوران سويڊن جي لوهه جي صنعت|سويڊن کان لوهه جي فراهمي]] کي محفوظ بڻائي سگهجي، جنهن کي اتحادي [[آپريشن ولفريڊ|روڪڻ جي ڪوشش]] ڪري رهيا هئا.<ref>{{Harvnb|Murray|Millett|2001|pp=57–63}}.</ref> [[جرمني جو ڊنمارڪ تي حملو (1940)|ڊنمارڪ صرف ڇهن ڪلاڪن ۾ هٿيار ڦٽا ڪيا]]، ۽ [[ناروي جي مهم|اتحادين جي مدد جي باوجود]]، ناروي کي ٻن مهينن اندر فتح ڪيو ويو.{{sfn|Commager|2004|p=9}} ناروي جي مهم تي برطانوي عوام جي بي اطميناني سبب وزيراعظم [[نيول چيمبرلين]] استعيفيٰ ڏني، جنهن جي جڳهه تي 10 مئي 1940 تي [[ونسٽن چرچل]] کي مقرر ڪيو ويو.{{sfn|Reynolds|2006|p=76}} ساڳئي ڏينهن، جرمني [[فرانس جي جنگ|فرانس تي وڏو حملو شروع ڪيو]]. فرانس-جرمني سرحد تي مضبوط [[ماجينو لائن]] جي قلعي بندي کان بچڻ لاءِ، جرمني پنهنجو رخ غير جانبدار ملڪن [[جرمني جو بيلجيئم تي حملو (1940)|بيلجيئم]]، [[جرمني جو نيدرلينڊز تي حملو|نيدرلينڊز]]، ۽ [[جرمني جو لڪسمبرگ تي حملو|لڪسمبرگ]] ڏانهن ڪيو.{{sfn|Evans|2008|pp=122–123}} جرمنن [[ارڊينز]] (Ardennes) واري علائقي مان هڪ پاسيرو حملو ڪيو،{{sfn|Keegan|1997|pp=59–60}} جنهن کي اتحادين غلطيءَ سان بڪتربند گاڏين لاءِ هڪ ناقابل تسخير قدرتي رڪاوٽ سمجهيو هو.{{sfn|Regan|2004|p=152}}{{sfn|Liddell Hart|1977|p=48}} نئين ''[[بلٽزڪريگ]]'' (Blitzkrieg) حڪمت عملي کي ڪاميابيءَ سان لاڳو ڪندي، ''ويهرماخت'' تيزيءَ سان انگلش چينل تائين پهچي وئي ۽ بيلجيئم ۾ موجود اتحادي فوجن جو رستو ڪٽي ڇڏيو، جنهن سان اتحادي فوجن جو وڏو حصو فرانس-بيلجيئم سرحد تي ليل (Lille) ويجهو گهيري ۾ اچي ويو. برطانيه جون جي شروعات تائين يورپي کنڊ مان [[ڊنڪرڪ جي واپسي|وڏي تعداد ۾ اتحادي فوجن کي ڪڍڻ]] ۾ ڪامياب ٿي ويو، جيتوڻيڪ کين پنهنجو سمورو سامان اتي ئي ڇڏڻو پيو.{{sfn|Keegan|1997|pp=66–67}} 10 جون تي، [[اٽلي جو فرانس تي حملو|اٽلي فرانس تي حملو ڪيو]]، ۽ فرانس توڙي برطانيه خلاف جنگ جو اعلان ڪري ڇڏيو.{{sfn|Overy|Wheatcroft|1999|p=207}} جرمنن ڪمزور ٿيل فرانسيسي فوج جي خلاف ڏکڻ ڏانهن رخ ڪيو، ۽ 14 جون تي [[ٻي عالمي جنگ ۾ پئرس|پئرس]] سندن قبضي ۾ اچي ويو. اٺن ڏينهن کانپوءِ [[22 جون 1940 جو معاهدو|فرانس جرمني سان جنگ بندي جي معاهدي تي صحيحون ڪيون]]؛ فرانس کي [[ٻي عالمي جنگ دوران مقبوضه فرانس ۾ جرمن فوجي انتظاميا|جرمن]] ۽ [[اٽلي جو فرانس تي قبضو|اطالوي قبضي واري علائقن]] ۾ ورهايو ويو،{{sfn|Umbreit|1991|p=311}} ۽ هڪ غير مقبوضه حصو [[وچي فرانس|وچي حڪومت]] جي تحت رهيو، جيڪا سرڪاري طور تي غير جانبدار هجڻ باوجود عام طور تي جرمني جي طرفدار هئي. فرانس پنهنجو بحري ٻيڙو برقرار رکيو، جنهن تي 3 جولاءِ تي [[مرس الڪبير تي حملو|برطانيه حملو ڪيو]] ته جيئن ان کي جرمني جي قبضي ۾ وڃڻ کان روڪي سگهجي.{{sfn|Brown|2004|p=198}} [[File:St Paul destroyed.jpg|thumb|لنڊن جو [[سينٽ پال ڪيٿڊرل]] 29 ڊسمبر 1940 تي جرمن بمباري [[بلٽز (بمباري)|بلٽز]] کان پوءِ]] جولاءِ جي شروعات ۾ فضائي [[برطانيه جي جنگ]] شروع ٿي، جنهن ۾ [[ڪينال ڪيمپف|لوفت وافا (Luftwaffe) پاران ٻيڙن ۽ بندرگاهن تي حملا]] ڪيا ويا.<ref name="Murray_BoB">{{harvnb|Murray|1983|loc=[https://www.ibiblio.org/hyperwar/AAF/AAF-Luftwaffe/AAF-Luftwaffe-2.html#cn70 The Battle of Britain].}}</ref> فضائي برتري حاصل ڪرڻ لاءِ جرمن مهم آگسٽ ۾ شروع ٿي، پر [[آر اي ايف فائٽر ڪمانڊ]] کي شڪست ڏيڻ ۾ ناڪاميءَ سبب [[آپريشن سي لائن|برطانيه تي حملي جي تجويز]] غير معين مدي تائين ملتوي ڪئي وئي. جرمني جي [[اسٽريٽجڪ بمباري]] لنڊن ۽ ٻين شهرن تي رات جي وقت حملن (جنهن کي [[بلٽز (بمباري)|بلٽز]] چيو ويندو هو) سان تيز ٿي وئي، پر مئي 1941 ۾ اها وڏي پئماني تي ختم ٿي وئي{{sfn|Dear|Foot|2001|pp=108–109}} ڇاڪاڻ ته اها برطانوي جنگي ڪوششن کي سخت نقصان پهچائڻ ۾ ناڪام رهي هئي.{{r|Murray_BoB}} فرانس جي نون فتح ڪيل بندرگاهن کي استعمال ڪندي، جرمن بحريه [[ائٽلانٽڪ جي جنگ]] ۾ برطانوي ٻيڙن جي خلاف [[يو-بوٽ]] استعمال ڪندي [[ائٽلانٽڪ جي جنگ#خوشيءَ وارو وقت (جون 1940 – فيبروري 1941)|ڪاميابيون حاصل ڪيون]].<ref>{{Harvnb|Goldstein|2004|p=35}}</ref> برطانوي هوم فليٽ 27 مئي 1941 تي [[بismarck جو آخري معرڪو|جرمن جنگي جهاز 'ب Bismarck' کي ٻوڙي]] هڪ اهم فتح حاصل ڪئي.<ref>{{Harvnb|Steury|1987|p=209}}; {{Harvnb|Zetterling|Tamelander|2009|p=282}}.</ref> نومبر 1939 ۾، آمريڪا چين ۽ مغربي اتحادين جي مدد ڪري رهيو هو، ۽ پنهنجي [[1930 واري ڏهاڪي جا غير جانبداري ايڪٽ|غير جانبداري ايڪٽ]] ۾ ترميم ڪئي هئي ته جيئن اتحادي ملڪ [[ڪيش اينڊ ڪيري (ٻي عالمي جنگ)|نقد ادائيگي ۽ پاڻ کڻي وڃڻ]] جي بنياد تي خريداري ڪري سگهن.{{sfn|Overy|Wheatcroft|1999|pp=328–330}} 1940 ۾ پئرس تي جرمن قبضي کانپوءِ، [[آمريڪي بحريه]] جي سائيز ۾ [[ٽو اوشن نيوي ايڪٽ|وڏو اضافو ڪيو ويو]]. سيپٽمبر ۾، آمريڪا برطانوي فوجي اڏن جي بدلي آمريڪي تباهي ڪندڙ جهازن (destroyers) جي [[ڊسٽرائرز فار بيسز ڊيل|هڪ معاهدي]] تي اتفاق ڪيو.{{sfn|Maingot|1994|p=52}} ان هوندي به، آمريڪي عوام جي وڏي اڪثريت 1941 تائين جنگ ۾ سڌي فوجي مداخلت جي مخالفت ڪندي رهي.{{sfn|Cantril|1940|p=390}} ڊسمبر 1940 ۾، صدر [[فرينڪلن ڊي روزويلٽ]] هٽلر تي دنيا فتح ڪرڻ جي منصوبابنديءَ جو الزام لڳايو ۽ ڪنهن به ڳالهين کي بيڪار قرار ڏيندي آمريڪا کي "[[جمهوريت جو اسلحو]]" (Arsenal of Democracy) بڻجڻ جو سڏ ڏنو. هن برطانوي جنگي ڪوششن جي مدد لاءِ [[لينڊ ليز]] پروگرامن کي هٿي ڏني؛ بعد ۾ لينڊ ليز کي ٻين اتحادين، بشمول سوويت يونين تائين وڌايو ويو، جڏهن جرمني اتي [[آپريشن باربروسا|حملو]] ڪيو.<ref name="ibiblio_1940">{{Cite web |title=Major international events of 1940, with explanation |url=https://www.ibiblio.org/pha/events/1940.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130525060313/https://www.ibiblio.org/pha/events/1940.html |archive-date=25 May 2013 |publisher=Ibiblio.org}}</ref> آمريڪا جرمني جي خلاف مڪمل حملي جي تياري لاءِ اسٽريٽجڪ منصوبابندي شروع ڪري ڏني.<ref>{{Cite web |last=Skinner Watson |first=Mark |title=Coordination With Britain |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Plans/USA-WD-Plans-12.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430001549/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Plans/USA-WD-Plans-12.html |archive-date=30 April 2013 |access-date=13 May 2013 |website=US Army in WWII – Chief of Staff: Prewar Plans and Operations}}</ref> سيپٽمبر 1940 جي آخر ۾، [[ٽي طرفو معاهدو|ٽي طرفي معاهدي]] (Tripartite Pact) جاپان، اٽلي ۽ جرمني کي باضابطه طور تي [[محوري طاقتون|محوري طاقتن]] جي طور تي متحد ڪري ڇڏيو. هن معاهدي تحت اهو طئي ٿيو ته جيڪڏهن ڪو به ملڪ—سوويت يونين کانسواءِ—ڪنهن به هڪ محوري طاقت تي حملو ڪندو، ته هو ٽنهي ملڪن سان جنگ وڙهڻ تي مجبور هوندو.{{Sfn|Bilhartz|Elliott|2007|p=179}} نومبر 1940 ۾ محوري طاقتن ۾ واڌارو ٿيو جڏهن [[هنگري جي بادشاهت (1920–1946)|هنگري]]، [[سلوواڪ جمهوريه (1939–1945)|سلوواڪيا]]، ۽ [[رومانيا جي بادشاهت|رومانيا]] ان ۾ شامل ٿيا.{{Sfn|Dear|Foot|2001|p=877}} [[ٻي عالمي جنگ ۾ رومانيا|رومانيا]] ۽ [[ٻي عالمي جنگ ۾ هنگري|هنگري]] بعد ۾ سوويت يونين خلاف جنگ ۾ اهم ڪردار ادا ڪيو، رومانيا جي صورت ۾ ان جو هڪ مقصد [[بيسارابيا ۽ اتر بوڪوينا تي سوويت قبضو|سوويت يونين پاران قبض ڪيل علائقا]] واپس وٺڻ هو.{{Sfn|Dear|Foot|2001|pp=745–746}} === ميڊيٽرينين (بحر روم) (1940–1941) === {{Main|ٻي عالمي جنگ جو ميڊيٽرينين ۽ وچ اوڀر ٿيٽر}} جون 1940 جي شروعات ۾، اطالوي فضائي فوج ''[[ريجيا ايروناٽيڪا]]'' برطانوي قبضي هيٺ آيل [[مالٽا جو گهيرو (ٻي عالمي جنگ)|مالٽا تي حملا ڪيا ۽ ان جو گهيرو ڪيو]]. اونهاري جي آخر کان زوال جي شروعات تائين، اٽليءَ [[برطانوي صومالي لينڊ تي اطالوي حملو|برطانوي صومالي لينڊ فتح ڪيو]] ۽ برطانيه جي قبضي هيٺ آيل [[مصر تي اطالوي حملو|مصر ۾ مداخلت ڪئي]]. آڪٽوبر ۾، [[يونان-اٽلي جنگ|اٽليءَ يونان تي حملو ڪيو]]، پر اهو حملو ناڪام بڻايو ويو جنهن ۾ اٽليءَ کي وڏو جاني نقصان پهتو؛ اها مهم ڪجهه مهينن ۾ معمولي علائقائي تبديلين سان ختم ٿي وئي.{{sfn|Clogg|2002|p=118}} اٽليءَ جي مدد ڪرڻ ۽ برطانيه کي قدم ڄمائڻ کان روڪڻ لاءِ، جرمنيءَ بلقان تي حملي جي تياري ڪئي، جنهن سان رومانيا جي تيل جي کوهن کي خطرو هو ۽ اهو بحر روم ۾ برطانوي غلبي خلاف هڪ وار هو.<ref>{{Harvnb|Evans|2008|pp=146, 152}}; {{Harvnb|US Army|1986|pp=[http://web.archive.org/web/20250123181154/https://www.history.army.mil/books/wwii/balkan/20_260_1.htm 4–6]}}</ref> [[File:Bundesarchiv Bild 101I-783-0109-11, Nordafrika, Panzer III in Fahrt.jpg|thumb|[[آفريڪا ڪورپس]] جو جرمن [[پانزر III]] ٽينڪ اتر آفريڪا جي ريگستان مان گذري رهيو آهي، اپريل 1941]] ڊسمبر 1940 ۾، برطانوي سامراجي فوجن مصر ۽ [[اطالوي اوڀر آفريڪا]] ۾ اطالوي فوجن جي خلاف [[آپريشن ڪمپاس|جوابي حملا]] شروع ڪيا.{{sfn|Jowett|2001|pp=9–10}} اهي حملا ڪامياب رهيا؛ فيبروري 1941 جي شروعات تائين، اٽلي مشرقي ليبيا جو ڪنٽرول وڃائي ويٺو، ۽ وڏي تعداد ۾ اطالوي فوجي قيد ڪيا ويا. [[ريجيا مرينا|اطالوي بحريه]] کي پڻ سخت شڪستن جو منهن ڏسڻو پيو، جنهن ۾ برطانوي بحريه [[تارانٽو جي جنگ|تارانٽو ۾ بحري جهازن تان حملي]] ذريعي اٽليءَ جي ٽن وڏن جنگي جهازن کي ناڪاره بڻائي ڇڏيو، ۽ [[ڪيپ ماٽاپان جي جنگ]] ۾ ڪيترن ئي ٻين جنگي جهازن کي بي اثر ڪري ڇڏيو.{{sfn|Jackson|2006|p=106}} اطالوي شڪستن جرمنيءَ کي اتر آفريڪا ۾ [[آپريشن سونن بلوم|هڪ مهماتي فوج موڪلڻ]] تي مجبور ڪيو؛ مارچ 1941 جي آخر ۾، [[ارون روميل]] جي [[آفريڪا ڪورپس]] [[مغربي ريگستاني مهم|هڪ حملو شروع ڪيو]] جنهن دولت مشترڪه (Commonwealth) جي فوجن کي پٺتي ڌڪي ڇڏيو.{{sfn|Laurier|2001|pp=7–8}} هڪ مهيني کان به گهٽ عرصي ۾، محوري طاقتن جي فوجن مغربي مصر تائين اڳڀرائي ڪئي ۽ [[طوبراق جو گهيرو|طوبراق جي بندرگاهه جو گهيرو ڪيو]].{{sfn|Murray|Millett|2001|pp=263–276}} مارچ 1941 جي آخر تائين، [[بلغاريه جي بادشاهت (1908–1946)|بلغاريه]] ۽ [[يوگوسلاويا]] [[ٽي طرفو معاهدو|ٽي طرفي معاهدي]] تي صحيحون ڪيون؛ پر، يوگوسلاو حڪومت کي ٻن ڏينهن کانپوءِ برطانيه جي حامي قومپرستن [[يوگوسلاويا جي بغاوت|هڪ بغاوت ذريعي ڪيرائي وڌو]]. جرمني ۽ اٽليءَ ان جو جواب [[يوگوسلاويا تي حملو|يوگوسلاويا]] ۽ [[يونان تي جرمن حملو|يونان]] تي هڪ ئي وقت حملو ڪري ڏنو، جنهن جي شروعات 6 اپريل 1941 تي [[بيلگريڊ تي جرمن بمباري|بيلگريڊ تي وڏي پئماني تي بمباري]] سان ڪئي وئي؛ ٻنهي ملڪن کي هڪ مهيني اندر هٿيار ڦٽا ڪرڻا پيا.{{sfn|Gilbert|1989|pages=174–175}} مئي جي آخر ۾ يونان جي ٻيٽ [[ڪريٽ جي جنگ|ڪريٽ تي فضائي حملي]] بلقان تي جرمنيءَ جي قبضي کي مڪمل ڪري ڇڏيو.{{sfn|Gilbert|1989|pages=184–187}} ان کان پوءِ [[ٻي عالمي جنگ دوران يوگوسلاويا|يوگوسلاويا تي محوري طاقتن جي قبضي]] خلاف پارٽيسن ويڙهه شروع ٿي وئي، جيڪا جنگ جي خاتمي تائين جاري رهي.{{sfn|Gilbert|1989|pages=208, 575, 604}} مئي ۾ وچ اوڀر اندر، دولت مشترڪه جي فوجن [[اينگلو-عراق جنگ|عراق ۾ هڪ بغاوت کي چيڀاٽي ڇڏيو]] جنهن کي وچي (Vichy) جي ڪنٽرول هيٺ [[شام ۽ لبنان جو مينڊيٽ|شام]] ۾ موجود اڏن تان جرمن جهازن جي مدد حاصل هئي.{{sfn|Watson|2003|p=80}} جون ۽ جولاءِ جي وچ ۾، برطانوي قيادت ۾ فوجن [[شام-لبنان مهم|شام ۽ لبنان جي فرانسيسي علائقن تي حملو ڪري قبضو ڪيو]]، جنهن ۾ کين [[آزاد فرانس|آزاد فرانسيسي]] فوجن جي مدد حاصل هئي.<ref>{{Citation |last=Morrisey |first=Will |title=Winston Churchill |date=2019 |pages=119–126 |chapter=What Churchill and De Gaulle learned from the Great War |publisher=Routledge |doi=10.4324/9780429027642-6 |isbn=978-0-4290-2764-2 |s2cid=189257503}}</ref> === سوويت يونين تي محوري طاقتن جو حملو (1941) === {{Main|اڀرندي محاذ (ٻي عالمي جنگ)}} [[File:Second world war europe animation large de.gif|thumb|upright=1.2|[[ٻي عالمي جنگ جو يورپي ٿيٽر]] جو ايمينيشن نقشو، 1939-1945 - ڳاڙهو: 1941 کان پوءِ [[ٻي عالمي جنگ جا اتحادي|مغربي اتحادي]] ۽ سوويت يونين؛ سائو: 1941 کان اڳ [[سوويت يونين]]؛ نيرو: [[محوري طاقتون]]]] يورپ ۽ ايشيا ۾ صورتحال نسبتاً مستحڪم ٿيڻ کان پوءِ، جرمني، جاپان ۽ سوويت يونين جنگ جون تياريون شروع ڪيون. سوويت يونين جرمني سان وڌندڙ ڇڪتاڻ کان هوشيار هو، ۽ جاپاني [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ يورپي قبضن جي وسيلن سان مالامال علائقن تي قبضو ڪري يورپي جنگ مان فائدو وٺڻ جو منصوبو ٺاهي رهيا هئا، ان ڪري ٻنهي طاقتن اپريل 1941 ۾ [[سوويت-جاپان غير جانبداري معاهدو]] ڪيو.{{sfn|Garver|1988|p=114}} ان جي برعڪس، جرمن مسلسل سوويت يونين تي حملي جي تياري ڪري رهيا هئا ۽ سوويت سرحد تي فوجون گڏ ڪري رهيا هئا.{{sfn|Weinberg|2005|p=195}} هٽلر جو خيال هو ته برطانيه پاران جنگ ختم ڪرڻ کان انڪار جو سبب اها اميد هئي ته آمريڪا ۽ سوويت يونين جرمني خلاف جنگ ۾ شامل ٿيندا.{{sfn|Murray|1983|p=[https://www.ibiblio.org/hyperwar/AAF/AAF-Luftwaffe/AAF-Luftwaffe-3.html 69]}} 31 جولاءِ 1940 تي هٽلر فيصلو ڪيو ته سوويت يونين کي ختم ڪيو وڃي ۽ هن [[يوڪريني سوويت سوشلست جمهوريه|يوڪرين]]، [[بالٽڪ رياستون|بالٽڪ رياستن]] ۽ [[بيلاروسي سوويت سوشلست جمهوريه|بيلاروس]] جي فتح جو هدف مقرر ڪيو.<ref name="GSWW4_26">{{Harvnb|Förster|1998|p=26}}.</ref> تنهن هوندي به، ربنٽراپ جهڙن ٻين سينئر جرمن آفيسرن سوويت يونين کي ٽي طرفي معاهدي (Tripartite Pact) ۾ شامل ڪري برطانوي سلطنت خلاف هڪ يورو-ايشيا بلاڪ ٺاهڻ جو موقعو ڏٺو.<ref name="GSWW4_38">{{Harvnb|Förster|1998|pp=38–42}}.</ref> نومبر 1940 ۾، اهو طئي ڪرڻ لاءِ [[جرمن-سوويت محوري ڳالهيون|ڳالهيون ٿيون]] ته ڇا سوويت يونين معاهدي ۾ شامل ٿيندو. سوويت يونين ڪجهه دلچسپي ڏيکاري پر فنلينڊ، بلغاريه، ترڪي ۽ جاپان کان اهڙيون مراعتون گهريون جن کي جرمني ناقابل قبول سمجهيو. 18 ڊسمبر 1940 تي هٽلر سوويت يونين تي حملي جي تياريءَ لاءِ هدايتون جاري ڪيون.{{sfn|Shirer|1990|pp=810–812}} 22 جون 1941 تي، جرمني، اٽلي ۽ رومانيا جي حمايت سان، [[آپريشن باربروسا]] تحت سوويت يونين تي حملو ڪيو، جنهن ۾ جرمني سوويت يونين تي [[سوويت جارحتي منصوبن جو تڪرار|پنهنجي خلاف سازش]] جو الزام لڳايو؛ جلد ئي فنلينڊ ۽ هنگري پڻ انهن سان شامل ٿي ويا.<ref name="Events1941">{{Citation |last1=Klooz |first1=Marle |title=Events leading up to World War II – Chronological History |date=1944 |url=https://www.ibiblio.org/pha/events |access-date=9 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214113907/https://www.ibiblio.org/pha/events |archive-date=14 December 2013 |url-status=live |series=78th Congress, 2d Session – House Document N. 541 |at=pp. 267–312 ([https://www.ibiblio.org/pha/events/1941.html 1941]) |others=Director: Humphrey, Richard A. |place=Washington, DC |publisher=US Government Printing Office |last2=Wiley |first2=Evelyn}}</ref> هن اچانڪ حملي{{sfn|Sella|1978|p=555}} جا بنيادي هدف [[بالٽڪ خطو]]، ماسڪو ۽ يوڪرين هئا، جنهن جو حتمي مقصد 1941 جي مهم کي [[A-A لائن|ارخانگيلسڪ-استراخان لائن]] (ڪيسپيئن کان وائٽ سمنڊ تائين) جي ويجهو ختم ڪرڻ هو. هٽلر جا مقصد سوويت يونين کي هڪ فوجي طاقت طور ختم ڪرڻ، [[ڪميونسٽ|ڪميونسٽ نظريي]] کي مٽائڻ، مقامي آبادي کي بيدخل ڪري [[جنرل پلان اوسٽ|رهائشي جاءِ]] (''[[ليبينسروم]]'') پيدا ڪرڻ،{{sfn|Kershaw|2007|pp=66–69}}{{sfn|Steinberg|1995}} ۽ جرمني جي باقي حريفن کي شڪست ڏيڻ لاءِ گهربل اسٽريٽجڪ وسيلن تائين پهچ کي يقيني بڻائڻ هو.{{sfn|Hauner|1978}} [[File:Einsatzgruppen murder Jews in Ivanhorod, Ukraine, 1942.jpg|thumb|[[آئنزٽس گروپن]] جو هڪ رڪن يوڪرين جي شهر [[ايوان هوروڊ]] ۾ هڪ يهودي ماءُ کي پنهنجي ٻار سميت گولي هڻڻ جي تياري ڪندي]] جيتوڻيڪ [[ڳاڙهي فوج]] (Red Army) جنگ کان اڳ اسٽريٽجڪ [[جوابي حملا|جوابي حملن]] جي تياري ڪري رهي هئي،{{sfn|Roberts|1995}} پر آپريشن باربروسا سوويت هاءِ ڪمان کي [[اسٽريٽجڪ دفاع]] اختيار ڪرڻ تي مجبور ڪيو. اونهاري دوران، محوري طاقتن سوويت علائقي ۾ وڏيون ڪاميابيون حاصل ڪيون، جاني ۽ مالي طور تي وڏو نقصان پهچايو، خاص طور تي [[بيايٽوسٽوڪ-منسڪ جي جنگ|منسڪ]]، [[اسموليڪ جي جنگ (1941)|اسموليڪ]]، ۽ [[اومان جي جنگ|اومان]] ۾ وڏي گهيري (encirclements) ذريعي. [[ڪميسار آرڊر|نازي پاليسي]] موجب ''ويهرماخت'' کي سوويت جنگي قيدين سان وحشياڻو سلوڪ ڪرڻو هو، سڀني يهودي ۽ ڪميونسٽ قيدين کي فوري طور تي قتل ڪرڻ هو، ۽ باقي کي کليل آسمان هيٺ قيد خانن تائين پيدل هلائڻ هو، جتي کين [[سوويت جنگي قيدين خلاف جرمن ظلم|ڄاڻي واڻي بک ماريو ويو]]. 1941 جي سياري جي خاتمي تائين، 2.8 ملين سوويت جنگي قيدي جرمن قيد ۾ مارجي ويا هئا. جنگ جي خاتمي تائين مجموعي طور تي اٽڪل 3.3 ملين سوويت جنگي قيدي جرمن قيد ۾ مري ويا، جيڪا لڳ ڀڳ 60 سيڪڙو شرح هئي.{{sfn|Snyder|2010|pp=176-180}} آگسٽ جي وچ ڌاري، جرمن [[فوجي اعليٰ ڪمان]] ڪافي حد تائين ڪمزور ٿيل [[آرمي گروپ سينٽر]] جي اڳڀرائي کي [[اسموليڪ جي جنگ (1941)|روڪڻ]] جو فيصلو ڪيو، ۽ [[ٻي پانزر آرمي|ٻي پانزر گروپ]] کي مرڪزي يوڪرين ۽ لينن گراڊ ڏانهن وڌندڙ فوجن جي مدد لاءِ موڪليو.{{sfn|Wilt|1981}} [[ڪيف جي جنگ (1941)|ڪيف جو حملو]] تمام گهڻو ڪامياب رهيو، جنهن جي نتيجي ۾ چار سوويت فوجن جو گهيرو ۽ خاتمو ٿيو، ۽ وڌيڪ [[ڪرائميا جي مهم|ڪرائميا]] ۽ صنعتي طور تي ترقي يافته مشرقي يوڪرين ([[خارڪوف جي پهرين جنگ]]) ۾ اڳڀرائي ممڪن ٿي وئي.{{sfn|Erickson|2003|pp=114–137}} فرانس ۽ مرڪزي ميڊيٽرينين مان ٽي چوتھائي محوري فوجن ۽ اڪثر فضائي فوج کي [[اڀرندي محاذ (ٻي عالمي جنگ)|اڀرندي محاذ]] تي منتقل ڪرڻ{{sfn|Glantz|2001|p=9}} برطانيه کي پنهنجي [[عظيم حڪمت عملي]] تي نظرثاني ڪرڻ تي مجبور ڪيو.{{sfn|Farrell|1993}} جولاءِ ۾، برطانيه ۽ سوويت يونين جرمني خلاف [[اينگلو-سوويت معاهدو|فوجي اتحاد]] قائم ڪيو{{sfn|Keeble|1990|p=29}} ۽ آگسٽ ۾، برطانيه ۽ آمريڪا گڏيل طور تي [[ائٽلانٽڪ چارٽر]] جاري ڪيو، جنهن ۾ جنگ کان پوءِ جي دنيا لاءِ برطانوي ۽ آمريڪي مقصدن جي وضاحت ڪئي وئي هئي.{{sfn|Beevor|2012|p=220}} آگسٽ جي آخر ۾ برطانوي ۽ سوويت فوجن غير جانبدار [[ايران تي اينگلو-سوويت حملو|ايران تي حملو ڪيو]] ته جيئن [[فارسي ڪوريڊور]] ۽ ايران جي [[تيل جا کوهه|تيل جي کوهن]] کي محفوظ بڻائي سگهجي، ۽ ايران جي رستي باڪو تيل جي کوهن يا هندستان ڏانهن محوري طاقتن جي ڪنهن به اڳڀرائي کي روڪي سگهجي.{{sfn|Bueno de Mesquita|Smith|Siverson|Morrow|2003|p=425}} [[File:RIAN archive 2153 After bombing.jpg|thumb|10 ڊسمبر 1942 تي [[لينن گراڊ جو گهيرو|لينن گراڊ جي گهيري]] دوران جرمن بمباري کان پوءِ روسي شهري پنهنجا تباهه ٿيل گهر ڇڏي رهيا آهن]] آڪٽوبر تائين، محوري طاقتن يوڪرين ۽ بالٽڪ خطي ۾ پنهنجا آپريشنل هدف حاصل ڪري ورتا هئا، رڳو [[لينن گراڊ جو گهيرو|لينن گراڊ]] ۽ [[سيوستوپول جو گهيرو (1941-1942)|سيوستوپول]] جو گهيرو جاري هو.{{sfn|Kleinfeld|1983}}{{sfn|Jukes|2001|p=113}} ماسڪو جي خلاف هڪ وڏو [[ماسڪو جي جنگ|حملو]] ٻيهر شروع ڪيو ويو؛ ٻن مهينن جي سخت ويڙهه ۽ وڌندڙ خراب موسم کان پوءِ، جرمن فوج ماسڪو جي مضافات تائين پهچي وئي، جتي ٿڪل فوجن کي حملو روڪڻ تي مجبور ڪيو ويو.{{sfn|Reinhardt|1992|p=227}} محوري طاقتن وڏا علائقا فتح ڪيا هئا، پر سندن مهم پنهنجا مکيه مقصد حاصل ڪرڻ ۾ ناڪام رهي هئي: ٻه اهم شهر اڃا سوويت قبضي ۾ هئا، سوويت [[فوجي صلاحيت|مزاحمتي صلاحيت]] ختم نه ٿي هئي، ۽ سوويت يونين وٽ اڃا تائين وڏي فوجي طاقت موجود هئي. يورپ ۾ جنگ جو ''بلٽزڪريگ'' وارو مرحلو ختم ٿي چڪو هو.{{sfn|Milward|1964}} ڊسمبر جي شروعات تائين، نون متحرڪ ڪيل [[فوجي متبادل فورس|محفوظ دستن]] (reserves) سوويت يونين کي محوري فوجن جي برابر عددي قوت فراهم ڪئي.{{sfn|Rotundo|1986}}{{sfn|Glantz|2001|p=26}} ان سان گڏ، [[رچرڊ سورج|جاسوسي ڊيٽا]] مان معلوم ٿيو ته اوڀر ۾ سوويت فوجن جو ٿورو تعداد جاپاني [[ڪوانٽنگ فوج]] جي ڪنهن به حملي کي روڪڻ لاءِ ڪافي هوندو، جنهن سوويت يونين کي هڪ [[1941-1942 جي سياري جي مهم|وڏي جوابي حملي]] شروع ڪرڻ جي اجازت ڏني. هي حملو 5 ڊسمبر تي سڄي فرنٽ تي شروع ٿيو ۽ جرمن فوجن کي 100 کان 250 ڪلوميٽر اولهه طرف پٺتي ڌڪي ڇڏيو.{{sfn|Beevor|1998|pp=41–42}}{{sfn|Evans|2008|pp=213–214}} === پيسفڪ (بحر ڪاهل) ۾ جنگ جي شروعات (1941) === {{main|پيسفڪ جنگ}} [[File:228 regiment in HK.jpg|thumb|جاپاني سپاهي 8 ڊسمبر 1941 تي [[هانگ ڪانگ جي جنگ|هانگ ڪانگ ۾ داخل ٿي رهيا آهن]]]] 1931 ۾ جاپاني [[فرضي واقعو|فرضي]] [[موڪڊن واقعو|موڪڊن واقعي]]، 1937 ۾ آمريڪي [[يو ايس ايس پناي واقعو|گن بوٽ يو ايس ايس 'پناي']] تي جاپاني گولاباري، ۽ 1937–1938 جي [[نانجنگ قتل عام]] کانپوءِ، [[جاپان-آمريڪا تعلقات#1937–1941|جاپاني-آمريڪي تعلقات خراب ٿي ويا]]. 1939 ۾، آمريڪا جاپان کي آگاهه ڪيو ته هو پنهنجي تجارتي معاهدي ۾ واڌ نه ڪندو ۽ جاپاني توسيع پسندي جي مخالف آمريڪي عوامي راءِ جي ڪري اقتصادي پابندين جو هڪ سلسلو—[[ايڪسپورٽ ڪنٽرول ايڪٽ]]—شروع ڪيو ويو، جنهن جاپان ڏانهن ڪيميائي مواد، معدنيات ۽ فوجي پرزن جي برآمد تي پابندي لڳائي ڇڏي، جنهن سان جاپاني حڪومت تي معاشي دٻاءُ وڌي ويو.{{r|ibiblio_1940}}<ref>{{Cite journal |date=1983 |title=Peace and War: United States Foreign Policy, 1931–1941 |url=https://www.ibiblio.org/pha/paw |url-status=live |journal=U.S. Department of State Publication |issue=1983 |pages=87–97 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220114073007/http://www.ibiblio.org/pha/paw |archive-date=14 January 2022 |access-date=17 February 2022}}</ref><ref name="ReferenceC">Maechling, Charles. ''Pearl Harbor: The First Energy War''. History Today. December 2000</ref> 1939 دوران جاپان [[چانگشا جي جنگ (1939)|چانگشا تي پهريون حملو]] ڪيو، پر سيپٽمبر جي آخر تائين کيس پٺتي ڌڪيو ويو.{{sfn|Jowett|Andrew|2002|p=14}} ٻنهي طرفن کان [[1939–1940 جو سياري وارو حملو|ڪيترن ئي حملن]] جي باوجود، 1940 تائين چين ۽ جاپان جي وچ ۾ جنگ ۾ ڪو به واضع نتيجو نه نڪتو. رسد جا رستا بند ڪري چين تي دٻاءُ وڌائڻ، ۽ مغربي طاقتن سان جنگ جي صورت ۾ جاپاني فوجن کي بهتر پوزيشن ۾ آڻڻ لاءِ، جاپان سيپٽمبر 1940 ۾ [[فرانسيسي انڊوچائنا تي جاپاني حملو|اتر انڊوچائنا تي حملو ڪري قبضو ڪيو]].{{sfn|Overy|Wheatcroft|1999|p=289}} چيني قومپرست فوجن 1940 جي شروعات ۾ وڏي پئماني تي [[1939–1940 جو سياري وارو حملو|جوابي حملو]] شروع ڪيو. آگسٽ ۾، [[چيني ڪميونسٽ پارٽي|چيني ڪميونسٽن]] [[سئو رجمينٽن وارو حملو|مرڪزي چين ۾ هڪ حملو]] ڪيو؛{{sfn|Frank|2020|p=161}} ان جي جواب ۾، اتر چين ۾ جاپاني فوجن [[ٽي سڀ پاليسي|ٽي سڀ پاليسي]] (Three Alls Policy) لاڳو ڪئي، جيڪا جاپاني قبضي لاءِ دشمن سمجهيا ويندڙ علائقن کي خالي ڪرائڻ جي هڪ وڏي مهم هئي..<ref>{{Cite book |last=Paine |first=Sarah |title=The Wars for Asia, 1911–1949 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |pages=155}}</ref>{{sfn|Joes|2004|p=224}} چيني ڪميونسٽ ۽ قومپرست فوجن جي وچ ۾ مسلسل دشمني [[نيو فورتھ آرمي واقعو|جنوري 1941 ۾ مسلح ويڙهه]] تائين پهچي وئي، جنهن سان سندن تعاون مؤثر طور تي ختم ٿي ويو.{{sfn|Fairbank|Goldman|2006|p=320}} مارچ ۾، جاپاني 11هين فوج قومپرست چيني 19هين فوج جي هيڊ ڪوارٽر تي حملو ڪيو پر [[شانگ گاو جي جنگ]] دوران کين شڪست ملي.{{sfn|Hsu|Chang|1971|p=30}} سيپٽمبر ۾، جاپان ٻيهر [[چانگشا جي جنگ (1941)|چانگشا شهر تي قبضي]] جي ڪوشش ڪئي ۽ چيني قومپرست فوجن سان ٽڪرائجي ويو.{{sfn|Hsu|Chang|1971|p=33}} يورپ ۾ جرمن ڪاميابين جاپان کي [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ يورپي حڪومتن تي دٻاءُ وڌائڻ لاءِ اتساهيو. ڊچ حڪومت جاپان کي [[ڊچ ايسٽ انڊيز]] مان تيل جي فراهمي تي اتفاق ڪيو، پر جون 1941 ۾ وڌيڪ وسيلن تائين پهچ لاءِ ڳالهيون ناڪام ٿي ويون.<ref>{{Cite web |title=Japanese Policy and Strategy 1931 – July 1941 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-P-Strategy/Strategy-2.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130106021700/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-P-Strategy/Strategy-2.html |archive-date=6 January 2013 |access-date=15 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategy and Command: The First Two Years |pages=45–66}}</ref> جولاءِ 1941 ۾ جاپان ڏکڻ انڊوچائنا ڏانهن فوج موڪلي، جنهن سان ڏور اوڀر ۾ برطانوي ۽ ڊچ قبضي وارن علائقن کي خطرو پيدا ٿيو. آمريڪا، برطانيه ۽ ٻين مغربي حڪومتن ان قدم جي جواب ۾ جاپاني اثاثا منجمد ڪري ڇڏيا ۽ مڪمل طور تي تيل جي [[اقتصادي پابنديون|بندش]] لڳائي ڇڏي.{{sfn|Anderson|1975|p=201}}{{sfn|Evans|Peattie|2012|p=456}} ساڳئي وقت، جاپان اوڀر ۾ جرمن حملي جو فائدو وٺڻ لاءِ [[ڪانٽوڪوئن|سوويت ڏور اوڀر تي حملي جي منصوبابندي]] ڪري رهيو هو، پر پابندين کانپوءِ اهو آپريشن ترڪ ڪيو ويو.<ref>{{Cite book |last=Coox |first=Alvin |title=Nomonhan: Japan against Russia, 1939 |date=1985 |publisher=Stanford University Press |isbn=978-0-8047-1835-6 |location=Stanford, California |pages=1046–1049}}</ref> 1941 جي شروعات کان وٺي، آمريڪا ۽ جاپان پنهنجي خراب لاڳاپن کي بهتر بنائڻ ۽ چين ۾ جنگ ختم ڪرڻ لاءِ ڳالهين ۾ رڌل هئا. جاپان ڪيتريون ئي تجويزون پيش ڪيون جن کي آمريڪا پاران ناڪافي قرار ڏئي رد ڪيو ويو.<ref name="USAWWIIcp5">{{Cite web |title=The decision for War |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-P-Strategy/Strategy-5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130525064812/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-P-Strategy/Strategy-5.html |archive-date=25 May 2013 |access-date=15 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategy, and Command: The First Two Years |pages=113–127}}</ref> ساڳئي وقت آمريڪا، برطانيه ۽ نيدرلينڊز ڪنهن به هڪ تي جاپاني حملي جي صورت ۾ پنهنجي علائقن جي گڏيل دفاع لاءِ ڳجهي گفتگو ڪئي.<ref name="USAWWIIcp4">{{Cite web |title=The Showdown With Japan Aug–Dec 1941 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109144920/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-4.html |archive-date=9 November 2012 |access-date=15 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategic Planning for Coalition Warfare |pages=63–96}}</ref> روزويلٽ [[فلپائن جي دولت مشترڪه|فلپائن]] (هڪ آمريڪي تحفظ يافته علائقو جنهن کي 1946 ۾ آزادي ملڻي هئي) ۾ فوجي قوت وڌائي ۽ جاپان کي خبردار ڪيو ته آمريڪا ڪنهن به "پاڙيسري ملڪ" تي جاپاني حملي جو جواب ڏيندو.{{r|USAWWIIcp4}} ڳالهين ۾ اڳڀرائي نه ٿيڻ سبب ۽ آمريڪي-برطانوي-ڊچ پابندين، خاص طور تي تيل جي ڪري، جاپان جنگ جي تياري ڪئي. شهنشاهه [[هيرو هيٽو]]، شروعاتي طور تي فتح جي امڪانن بابت هٻڪ کانپوءِ،{{Sfn|Bix|2000|pages=399–414}} جنگ ۾ شامل ٿيڻ جي حق ۾ ٿي ويو.<ref>{{Cite journal |last=Kitano |first=Ryuichi |date=6 December 2021 |title=Diary: Hirohito prepared for U.S. war before Pearl Harbor attack |url=https://www.asahi.com/ajw/articles/14496398 |url-status=live |journal=The Asahi Shimbun |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417192302/https://www.asahi.com/ajw/articles/14496398 |archive-date=17 April 2022 |access-date=8 June 2022}}</ref> جنهن جي نتيجي ۾ وزيراعظم [[فوميمارو ڪونوئي]] استعيفيٰ ڏئي ڇڏي.<ref>{{Cite book |last=Fujiwara |first=Akira |title=Shōwa tennō no jūgo-nen sensō |date=1991 |page=126, citing Kenji Tomita's diary}}</ref>{{Sfn|Bix|2000|pages=417–420}} هيرو هيٽو سندس جاءِ تي [[شهزادي ناروهيڪو هيگاشيڪوني]] کي مقرر ڪرڻ جي سفارش رد ڪري، ان بدران وزير جنگ [[هيڊيڪي توجو]] کي چونڊيو.{{Sfn|Bix|2000|page=418}} 3 نومبر تي، ناگانو شهنشاهه کي [[پرل هاربر تي حملو|پرل هاربر تي حملي]] جي منصوبي جي تفصيل سان وضاحت ڪئي.<ref>{{Cite book |last=Wetzler |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=BWqEkwH1KRMC&pg=PA29 |title=Hirohito and War: Imperial Tradition and Military Decision Making in Prewar Japan |date=1998 |publisher=University of Hawai'i Press |isbn=978-0-8248-1925-5 |pages=29, 35 |access-date=15 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240315182053/https://books.google.com/books?id=BWqEkwH1KRMC&pg=PA29 |archive-date=15 March 2024 |url-status=live}}</ref> 5 نومبر تي، هيرو هيٽو شاهي ڪانفرنس ۾ جنگ جي آپريشنل پلان جي منظوري ڏني.{{Sfn|Bix|2000|page=424}} 20 نومبر تي، نئين حڪومت هڪ عبوري تجويز کي پنهنجي آخري پيشڪش طور پيش ڪيو. جنهن ۾ چين لاءِ آمريڪي امداد ختم ڪرڻ ۽ جاپان کي تيل ۽ ٻين وسيلن جي فراهمي تي لڳل پابندي هٽائڻ جو مطالبو ڪيو ويو. ان جي بدلي ۾، جاپان واعدو ڪيو ته هو ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ ڪي به حملا نه ڪندو ۽ پنهنجون فوجون ڏکڻ انڊوچائنا مان واپس گهرائيندو.{{r|USAWWIIcp5}} 26 نومبر جي آمريڪي جوابي تجويز ۾ گهر ڪئي وئي ته جاپان بنا شرط پورو چين خالي ڪري ۽ سمورين پيسفڪ طاقتن سان عدم جارحيت جا معاهدا ڪري.<ref>[https://www.ibiblio.org/pha/pha/congress/app-d.html#363 The United States Replies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130429222741/https://www.ibiblio.org/pha/pha/congress/app-d.html#363 |date=29 April 2013}}. Investigation of the Pearl Harbor attack.</ref> ان جو مطلب اهو هو ته جاپان کي بنيادي طور تي چين ۾ پنهنجي عزائمن کي ڇڏڻ، يا ڊچ ايسٽ انڊيز ۾ گهربل قدرتي وسيلن تي طاقت جي زور تي قبضو ڪرڻ جي وچ ۾ چونڊ ڪرڻي هئي؛<ref>{{Harvnb|Painter|2012|p=26}}: "آمريڪا 1941 جي اونهاري ۾ جاپان ڏانهن تيل جي برآمد بند ڪري ڇڏي، جنهن ڪري جاپاني اڳواڻن کي نيدرلينڊز ايسٽ انڊيز جي تيل جي کوهن تي قبضو ڪرڻ لاءِ جنگ ۾ وڃڻ يا آمريڪي دٻاءُ آڏو جهڪڻ جي وچ ۾ چونڊ ڪرڻي پئي."</ref><ref>{{Harvnb|Wood|2007|p=9}}، مختلف فوجي ۽ سفارتي واقعن جي فهرست ڏيندي، مشاهدو ڪري ٿو ته "جاپان لاءِ خطرو رڳو معاشي نه هو."</ref> جاپاني فوج پهرين آپشن کي قبول نه پئي ڪيو، ۽ ڪيترن ئي آفيسرن تيل جي پابنديءَ کي جنگ جو اڻ اعلانيل اعلان سمجهيو.{{sfn|Lightbody|2004|p=125}} [[File:The USS Arizona (BB-39) burning after the Japanese attack on Pearl Harbor - NARA 195617 - Edit.jpg|thumb|right|يو ايس ايس 'ائريزونا' (BB-39) آچر 7 ڊسمبر 1941 تي [[پرل هاربر]] ۾ [[آمريڪي پيسفڪ ٻيڙو|آمريڪي پيسفڪ ٻيڙي]] تي [[پرل هاربر تي حملو|جاپاني اچانڪ فضائي حملي]] کان پوءِ سڙي رهيو آهي]] جاپان ايشيا ۾ يورپي نوآبادين تي قبضو ڪري هڪ وڏو دفاعي گهيرو قائم ڪرڻ جو منصوبو ٺاهيو هو جيڪو وچ پيسفڪ تائين پکڙيل هجي. جاپاني وري ڏکڻ اوڀر ايشيا جي وسيلن کي استعمال ڪرڻ لاءِ آزاد هوندا جڏهن ته دفاعي جنگ وڙهندي ٿڪل اتحادين کي وڌيڪ ڪمزور ڪندا.<ref>{{Harvnb|Weinberg|2005|p=310}}</ref> دفاع کي مضبوط ڪرڻ دوران آمريڪي مداخلت کي روڪڻ لاءِ، اهو پڻ منصوبو هو ته شروعات کان ئي [[آمريڪي پيسفڪ ٻيڙو|آمريڪي پيسفڪ ٻيڙي]] ۽ فلپائن ۾ آمريڪي فوجي موجودگي کي ناڪاره بڻايو وڃي.{{sfn|Wood|2007|pp=11–12}} 7 ڊسمبر 1941 تي (ايشيائي ٽائم زون ۾ 8 ڊسمبر)، جاپان [[جاپاني توسيع (1941–42)|ڏکڻ اوڀر ايشيا ۽ وچ پيسفڪ تي لڳ ڀڳ هڪ ئي وقت حملن]] سان برطانوي ۽ آمريڪي قبضي وارن علائقن تي حملو ڪيو.{{sfn|Wohlstetter|1962|pp=341–343}} انهن ۾ [[پرل هاربر تي حملو|پرل هاربر ۾ آمريڪي ٻيڙن]] ۽ [[فلپائن جي مهم (1941–1942)|فلپائن]] تي حملو، گڏوگڏ [[گوام جي جنگ (1941)|گوام]]، [[ويڪ ٻيٽ جي جنگ|ويڪ ٻيٽ]]، [[ملايا جي مهم|ملايا]]،{{sfn|Wohlstetter|1962|pp=341–343}} [[ٿائيلينڊ تي جاپاني حملو|ٿائيلينڊ]]، ۽ [[هانگ ڪانگ جي جنگ|هانگ ڪانگ]] تي حملا شامل هئا.<ref>[[John Keegan|Keegan, John]] (1989) ''The Second World War''. New York: Viking. pp. 256–257. {{isbn|978-0-3995-0434-1}}</ref> انهن حملن سبب [[آمريڪا جو جاپان خلاف جنگ جو اعلان|آمريڪا]]، [[برطانيه جو جاپان خلاف جنگ جو اعلان|برطانيه]]، چين، آسٽريليا ۽ ٻين ڪيترن ئي رياستن باضابطه طور جاپان خلاف جنگ جو اعلان ڪيو، جڏهن ته سوويت يونين، يورپي محوري ملڪن سان وڏي پيماني تي جنگ ۾ مصروف هجڻ ڪري، جاپان سان پنهنجو غير جانبداري معاهدو برقرار رکيو.<ref>{{Harvnb|Dunn|1998|p=157}}. {{Harvnb|May|1955|p=155}} موجب، چرچل چيو هو ته: "جاپان خلاف روسي جنگ جو اعلان اسان لاءِ تمام گهڻو فائديمند هوندو، بشرطيڪه روسين کي يقين هجي ته ان سان سندن مغربي محاذ کي ڪو نقصان نه پهچندو."</ref> جرمنيءَ، پنهنجي ٻين محوري اتحادين سان گڏ، جاپان سان يڪجهتيءَ ۾ آمريڪا خلاف جنگ جو اعلان ڪيو، جنهن جو جواز روزويلٽ جي حڪم تي جرمن جنگي جهازن تي آمريڪي حملا ٻڌايا ويا.{{r|Events1941}}<ref>{{Citation |last1=Klooz |first1=Marle |title=Events leading up to World War II – Chronological History |date=1944 |url=https://www.ibiblio.org/pha/events |access-date=9 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131214113907/https://www.ibiblio.org/pha/events |archive-date=14 December 2013 |url-status=live |series=78th Congress, 2d Session – House Document N. 541 |at=p. 310 ([https://www.ibiblio.org/pha/events/1941.html 1941]) |others=Director: Humphrey, Richard A. |place=Washington, DC |publisher=US Government Printing Office |last2=Wiley |first2=Evelyn}}</ref> === محوري قوتن جي اڳڀرائي رڪجي وئي (1942–1943) === 1 جنوري 1942 تي، [[چئن پوليس وارن|اتحادي وڏن چئن]]{{sfn|Bosworth|Maiolo|2015|pp=313–314}}—سوويت يونين، چين، برطانيه، ۽ آمريڪا—۽ 22 ننڍين يا جلاوطن حڪومتن [[گڏيل قومن جو اعلان نامو]] جاري ڪيو، جنهن ذريعي [[ائٽلانٽڪ چارٽر]] جي تصديق ڪئي وئي{{sfn|Mingst|Karns|2007|p=22}} ۽ محوري طاقتن سان ڪو به [[ڌار امن معاهدو]] نه ڪرڻ تي اتفاق ڪيو ويو.{{sfn|Shirer|1990|p=904}} 1942 دوران، اتحادي اختيارين اختيار ڪرڻ لاءِ مناسب [[عظيم حڪمت عملي]] تي بحث ڪيو. سڀني ان ڳالهه تي اتفاق ڪيو ته [[پهرين يورپ|جرمنيءَ کي شڪست ڏيڻ]] بنيادي مقصد هو. آمريڪن فرانس جي رستي جرمنيءَ تي سڌي ۽ [[آپريشن سليج هيمر|وڏي پئماني تي حملي]] جي حق ۾ هئا. سوويت يونين ٻئي محاذ جو مطالبو ڪيو. برطانيه دليل ڏنو ته فوجي آپريشنز کي ٻاهرين علائقن (peripheries) تائين محدود رکڻ گهرجي ته جيئن جرمني جي قوت کي ختم ڪري سگهجي، جنهن سان جرمن فوج ۾ نااميدي وڌندي ۽ [[ٻي عالمي جنگ دوران مزاحمتي تحريڪون|مزاحمتي قوتن]] کي هٿي ملندي؛ جرمني پاڻ وڏي پئماني تي بمباري جي مهم جو نشانو بڻبو. ان کان پوءِ جرمني خلاف حملو بنيادي طور تي اتحادين جي بڪتربند فوج (armour) ذريعي ڪيو ويندو، بغير وڏي پئماني تي پيادي فوج استعمال ڪرڻ جي.<ref>{{Cite web |title=The First Full Dress Debate over Strategic Deployment. Dec 1941 – Jan 1942 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-5.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121109145033/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-5.html |archive-date=9 November 2012 |access-date=16 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategic Planning for Coalition Warfare |pages=97–119}}</ref> نيٺ، برطانوي قيادت آمريڪن کي قائل ڪري ورتو ته 1942 ۾ فرانس ۾ فوج لاهڻ ناممڪن هو ۽ کين ان جي بدران اتر آفريڪا مان محوري طاقتن کي ڪڍڻ تي ڌيان ڏيڻ گهرجي.<ref>{{Cite web |title=The Elimination of the Alternatives. Jul–Aug 1942 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-12.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130430013447/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic1/USA-WD-Strategic1-12.html |archive-date=30 April 2013 |access-date=16 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategic Planning for Coalition Warfare |pages=266–292}}</ref> 1943 جي شروعات ۾ [[ڪئسابلانڪا ڪانفرنس]] ۾، اتحادين 1942 واري پڌرنامي جي بيانن کي ورجايو ۽ پنهنجن دشمنن جي [[بنا شرط هٿيار ڦٽا ڪرڻ]] جو مطالبو ڪيو. برطانيه ۽ آمريڪا ميڊيٽرينين (بحر روم) جي سپلاءِ رستن کي مڪمل محفوظ بڻائڻ لاءِ سسيلي تي حملي ذريعي اڳڀرائي جاري رکڻ تي اتفاق ڪيو.<ref>{{Cite web |title=Casablanca – Beginning of an Era: January 1943 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic2/USA-WD-Strategic2-1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130525075310/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic2/USA-WD-Strategic2-1.html |archive-date=25 May 2013 |access-date=16 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategic Planning for Coalition Warfare |pages=18–42}}</ref> جيتوڻيڪ برطانيه بلقان ۾ وڌيڪ آپريشنز جي حق ۾ دليل ڏنا ته جيئن ترڪي کي جنگ ۾ آڻي سگهجي، پر مئي 1943 ۾، آمريڪن برطانيه کان اهو واعدو ورتو ته ميڊيٽرينين ۾ اتحادي آپريشنز رڳو اٽليءَ جي مکيه سرزمين تي حملي تائين محدود رکيا ويندا، ۽ 1944 ۾ فرانس تي حملو ڪيو ويندو.<ref>{{Cite web |title=The Trident Conference – New Patterns: May 1943 |url=https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic2/USA-WD-Strategic2-6.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130525100621/https://www.ibiblio.org/hyperwar/USA/USA-WD-Strategic2/USA-WD-Strategic2-6.html |archive-date=25 May 2013 |access-date=16 May 2013 |website=US Army in WWII – Strategic Planning for Coalition Warfare |pages=126–145}}</ref> === پيسفڪ (بحر ڪاهل) (1942–1943) === [[File:Second world war asia 1937-1942 map en6.png|thumb|upright=1.4|1942 جي وچ تائين جاپاني فوجي اڳڀرائي جو نقشو]] اپريل 1942 جي پڄاڻيءَ تائين، جاپان ۽ ان جي اتحادي [[ٻي عالمي جنگ ۾ ٿائيلينڊ|ٿائيلينڊ]] لڳ ڀڳ پورو [[برما تي جاپاني حملو|برما]]، [[ملايا جي مهم|ملايا]]، [[ڊچ ايسٽ انڊيز جي مهم|ڊچ ايسٽ انڊيز]]، [[سنگاپور جو زوال|سنگاپور]]، ۽ [[راباول جي جنگ (1942)|راباول]] فتح ڪري ورتا هئا، جنهن ۾ اتحادي فوجن کي سخت نقصان پهچايو ويو ۽ وڏي تعداد ۾ فوجي قيد ڪيا ويا. جاپاني اڳڀرائي دوران ڪيترائي ظلم ڪيا ويا، جن ۾ سنگاپور ۾ [[سوڪ چنگ قتل عام]] شامل هو.{{sfn|Beevor|2012|pp=247–267, 345}} [[فلپائن جي مهم (1941–1942)|فلپائني ۽ آمريڪي فوجن جي سخت مزاحمت]] جي باوجود، مئي 1942 ۾ فلپائن جي دولت مشترڪه تي قبضو ڪيو ويو، جنهن جي نتيجي ۾ اتان جي حڪومت کي جلاوطن ٿيڻو پيو. باتان (Bataan) جي قبضي کان پوءِ، جاپاني فوج لڳ ڀڳ 75,000 فلپائني ۽ آمريڪي قيدين کي 42 ڪلوميٽرن جي [[باتان ڊيٿ مارچ|موت جي مارچ]] تي مجبور ڪيو، جنهن ۾ هزارين قيدي مارجي ويا.{{sfn|Lewis|1953|loc=p. 529 (Table 11)}} 16 اپريل تي برما ۾، 7,000 برطانوي سپاهين کي جاپاني 33هين ڊويزن [[يانانگ يونگ جي جنگ]] دوران گهيري ۾ آڻي ڇڏيو، جن کي چيني 38هين ڊويزن بچايو.{{sfn|Slim|1956|pp=71–74}} جاپاني فوجن [[پرنس آف ويلز ۽ ريپولس جو ٻڏڻ|ڏکڻ چين سمنڊ]]، [[جاوا سمنڊ جي جنگ|جاوا سمنڊ]]، ۽ [[بحر هند تي حملو|بحر هند]] ۾ بحري سوڀون حاصل ڪيون،{{sfn|Grove|1995|p=362}} ۽ آسٽريليا جي شهر [[ڊارون، ناردرن ٽيريٽري|ڊارون]] ۾ [[ڊارون جي بمباري|اتحادي بحري اڏي تي بمباري]] ڪئي. جنوري 1942 ۾، جاپان خلاف اتحادين جي واحد ڪاميابي چيني فوج جي [[چانگشا جي جنگ (1941–1942)|چانگشا ۾ فتح]] هئي.{{sfn|Ch'i|1992|p=158}} اڻ تيار آمريڪي ۽ يورپي حريفن تي انهن آسان ڪاميابين جاپان کي حد کان وڌيڪ پر اعتماد ۽ پنهنجي طاقت کي ضرورت کان وڌيڪ پکيڙڻ تي مجبور ڪيو.{{sfn|Perez|1998|p=145}} [[File:Japanese torpedo bombers fly past USS Yorktown (CV-5) on 4 June 1942.jpg|thumb|4 جون 1942 تي [[مڊوي جي جنگ]] دوران جاپاني ٽارپيڊو بمبار جهاز [[يو ايس ايس يارڪ ٽائون (CV-5)|يو ايس ايس يارڪ ٽائون]] وٽان گذري رهيا آهن]] مئي 1942 جي شروعات ۾، جاپان سامونڊي حملي ذريعي [[آپريشن ايم او|پورٽ مورسبي تي قبضو]] ڪرڻ لاءِ آپريشن شروع ڪيو ته جيئن آمريڪا ۽ آسٽريليا جي وچ ۾ رابطي ۽ رسد جا رستا ڪٽجي وڃن. اهو منصوبو تڏهن ناڪام ٿيو جڏهن ٻن آمريڪي بحري جهازن (carriers) تي مشتمل اتحادي ٽاسڪ فورس [[ڪورل سمنڊ جي جنگ]] ۾ جاپاني بحري فوج کي مقابلو ڪري برابريءَ تي روڪي ورتو.{{sfn|Maddox|1992|pp=111–112}} جاپان جو ايندڙ منصوبو، جيڪو اڳوڻي [[ڊوليٽل ريڊ]] کان متاثر هو، اهو هو ته [[مڊوي اٽول]] تي قبضو ڪيو وڃي ۽ آمريڪي بحري جهازن کي ويڙهه ۾ ڦاسائي کين ختم ڪيو وڃي؛ ڌيان هٽائڻ لاءِ جاپان پاران الاسڪا ۾ [[اليوشين ٻيٽن جي مهم|اليوشين ٻيٽن تي قبضي]] لاءِ به فوج موڪلي وئي.{{sfn|Salecker|2001|p=186}} مئي جي وچ ڌاري، جاپان چين ۾ [[زيجيانگ-جيانگسي مهم]] شروع ڪئي، جنهن جو مقصد انهن چيني ماڻهن کان بدلو وٺڻ هو جن ڊوليٽل ريڊ ۾ بچي ويل آمريڪي پائلٽن جي مدد ڪئي هئي. ان مهم دوران چيني هوائي اڏن کي تباهه ڪيو ويو ۽ چيني 23هين ۽ 32هين فوجي گروپن سان ويڙهه ڪئي وئي. <ref>{{Harvnb|Schoppa|2011|p=28}}.</ref><ref>[{{GBurl|id=lILltXBTo8oC|p=19}} Chevrier & Chomiczewski & Garrigue 2004], p. 19.</ref> جون جي شروعات ۾، جاپان پنهنجي آپريشنز تي عمل ڪيو، پر آمريڪن مئي جي آخر ۾ [[جاپاني بحري ڪوڊ]] ٽوڙي ورتا هئا ۽ هو جنگ جي منصوبن ۽ فوجي ترتيب کان مڪمل واقف هئا. هنن ان ڄاڻ کي استعمال ڪندي [[شاهي جاپاني بحريه]] تي [[مڊوي جي جنگ|مڊوي ۾ فيصله ڪن فتح]] حاصل ڪئي.<ref>{{Harvnb|Ropp|2000|p=368}}.</ref> مڊوي جي جنگ جي نتيجي ۾ حملو ڪرڻ جي صلاحيت گهٽجڻ کانپوءِ، جاپان [[پورٽ مورسبي]] تي قبضو ڪرڻ لاءِ [[پاپوا جي علائقي]] ۾ [[ڪوڪوڊا ٽريڪ مهم|زميني رستي واري مهم]] شروع ڪئي.{{sfn|Weinberg|2005|p=339}} آمريڪن ڏکڻ [[سليمان ٻيٽن]]، خاص طور تي [[گواڊالڪينال]] ۾ جاپاني پوزيشنن تي جوابي حملي جو منصوبو ٺاهيو، جيڪو ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ جاپان جي مکيه اڏي [[راباول]] تي قبضو ڪرڻ لاءِ پهريون قدم هو.<ref>{{Cite book |last=Gilbert |first=Adrian |url=https://archive.org/details/encyclopediaofwa0000gilb/page/259 |title=The Encyclopedia of Warfare: From Earliest Times to the Present Day |date=2003 |publisher=Globe Pequot |isbn=978-1-5922-8027-8 |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofwa0000gilb/page/259 259] |access-date=26 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190719123035/https://archive.org/details/encyclopediaofwa0000gilb/page/259 |archive-date=19 July 2019 |url-status=live}}</ref> اهي ٻئي منصوبا جولاءِ ۾ شروع ٿيا، پر سيپٽمبر جي وچ تائين، جاپان لاءِ [[گواڊالڪينال جي مهم|گواڊالڪينال جي جنگ]] اوليت بڻجي وئي، ۽ نيو گني ۾ موجود فوجن کي پورٽ مورسبي واري علائقي مان واپس [[اورو صوبو|ٻيٽ جي اترئين حصي]] ڏانهن وڃڻ جو حڪم ڏنو ويو، جتي هنن [[بونا-گونا جي جنگ]] ۾ آسٽريلوي ۽ آمريڪي فوجن جو مقابلو ڪيو.{{sfn|Swain|2001|p=197}} جلد ئي گواڊالڪينال ٻنهي طرفن لاءِ مرڪزي نقطو بڻجي ويو، جتي وڏي تعداد ۾ فوج ۽ ٻيڙا استعمال ڪيا ويا. ان جنگ ۾ جاپاني فوج کي تمام گهڻو نقصان پهتو، خاص طور تي سندن ماهر پائلٽ مارجي ويا.<ref>{{Cite book |last=Paine |first=Sarah |title=The Wars for Asia, 1911-1949 |date=2012 |publisher=Cambridge University Press |pages=174}}</ref> 1943 جي شروعات تائين، جاپاني ان ٻيٽ تي شڪست کائي ويا ۽ [[آپريشن ڪي|پنهنجي فوج واپس گهرائي ورتي]].{{sfn|Hane|2001|p=340}} برما ۾، دولت مشترڪه جي فوجن ٻه آپريشن ڪيا. پهريون، 1942 جي آخر ۾ [[اراڪان جي مهم (1942–1943)|اراڪان خطي ۾ هڪ ناڪام حملو]] هو جنهن کين مئي 1943 تائين هندستان واپس وڃڻ تي مجبور ڪيو.{{sfn|Marston|2005|p=111}} ٻيو، فيبروري ۾ جاپاني فرنٽ لائن جي پويان [[آپريشن لانگ ڪلٿ|غير منظم فوجن جي داخلائون]] هيون، جن اپريل جي پڄاڻيءَ تائين مليل جليل نتيجا حاصل ڪيا.{{sfn|Brayley|2002|p=9}} === اڀرندي محاذ (1942–1943) === وڏي جاني نقصان جي باوجود، 1942 جي شروعات ۾ جرمني ۽ ان جي اتحادين [[مرڪزي روس]] ۽ [[ڏکڻ روس]] ۾ سوويت يونين جي هڪ وڏي حملي کي روڪي ورتو، ۽ گذريل سال دوران حاصل ڪيل اڪثر علائقن تي پنهنجو قبضو برقرار رکيو.{{sfn|Glantz|2001|p=31}} مئي ۾، جرمن فوجن [[ڪيرچ ٻيٽ نما جي جنگ]] ۽ [[خارڪوف جي ٻي جنگ]] ۾ سوويت حملن کي شڪست ڏني.{{sfn|Read|2004|p=764}} سيوستوپول جو قلعو بند شهر، جتي ڳاڙهي فوج (Red Army) لڳ ڀڳ 250 ڏينهن تائين محوري طاقتن جي گهيري جو مقابلو ڪيو هو، نيٺ وڏي پئماني تي توپخاني جي گولاباري ۽ زهريلي گئس جي استعمال سان فتح ڪيو ويو.<ref>{{Cite book |last=Bellamy |first=Chris |title=Absolute War |date=2008}}</ref> جون 1942 ۾، جرمني ڏکڻ روس جي خلاف پنهنجو مکيه [[ڪيس بليو|اونهاري وارو حملو]] شروع ڪيو، جنهن جو مقصد [[آذربائيجان ۾ پيٽروليم جي صنعت|قفقاز (Caucasus) جي تيل جي کوهن]] تي قبضو ڪرڻ ۽ [[ڪوبان]] جي ميداني علائقن تائين پهچڻ هو، جڏهن ته محاذ جي اترئين ۽ مرڪزي حصن تي پنهنجون پوزيشنون برقرار رکڻيون هيون. جرمنن [[آرمي گروپ سائوٿ]] کي ٻن گروپن ۾ ورهايو: [[آرمي گروپ اي]] لوئر [[ڊون (نهر)|ڊون نديءَ]] ڏانهن وڌيو ۽ ڏکڻ-اوڀر قفقاز تي حملو ڪيو، جڏهن ته [[آرمي گروپ بي]] [[وولگا|وولگا نديءَ]] ڏانهن روانو ٿيو. سوويت يونين وولگا تي موجود اسٽالن گراڊ جي مقام تي مقابلو ڪرڻ جو فيصلو ڪيو.{{sfn|Davies|2006|loc=p. 100 (2008 ed.)}} [[File:RIAN archive 44732 Soviet soldiers attack house.jpg|thumb|upright=1.5|فروري 1943 ۾ [[اسٽالن گراڊ جي جنگ]] دوران جوابي حملو ڪندڙ [[ڳاڙهي فوج]] جا سپاهي]] نومبر جي وچ ڌاري، جرمن فوجن سخت [[شهري جنگ|گهٽي جي ويڙهه]] کانپوءِ [[اسٽالن گراڊ جي جنگ|لڳ ڀڳ اسٽالن گراڊ تي قبضو]] ڪري ورتو هو. سوويت يونين پنهنجو ٻيو سياري وارو جوابي حملو شروع ڪيو، جنهن جي شروعات [[آپريشن يورينس|اسٽالن گراڊ ۾ جرمن ڇهين فوج جي گهيري]] سان ٿي،{{sfn|Beevor|1998|pp=239–265}} ۽ ماسڪو جي ويجهو [[آپريشن مارس|رژيف (Rzhev) واري علائقي]] تي حملو ڪيو ويو، جيتوڻيڪ پويون حملو ناڪام ويو.{{sfn|Black|2003|p=119}} فيبروري 1943 جي شروعات تائين، جرمن فوج کي زبردست نقصان پهتو هو؛ اسٽالن گراڊ ۾ جرمن فوجون شڪست کائي چڪيون هيون،{{sfn|Beevor|1998|pp=383–391}} ۽ فرنٽ لائن اونهاري جي حملي کان اڳ واري پوزيشن کان به پٺتي هٽي وئي هئي. فيبروري جي وچ ۾، جڏهن سوويت اڳڀرائي گهٽجي وئي، جرمنن [[خارڪوف جي ٽي جنگ|خارڪوف تي هڪ ٻيو حملو]] ڪيو، جنهن سان سوويت شهر [[ڪورسڪ]] جي چوڌاري سندن فرنٽ لائن ۾ هڪ [[اڀريل حصو (فوجي)|اڀريل حصو]] (salient) پيدا ٿي ويو.{{sfn|Erickson|2001|p=142}} === مغربي يورپ/ائٽلانٽڪ ۽ ميڊيٽرينين (1942–1943) === [[File:8th AF Bombing Marienburg.JPEG|right|thumb|9 آڪٽوبر 1943 تي جرمني ۾ فوڪي-ولف فيڪٽري تي آمريڪي [[اٺين فضائي فوج]] جي [[بوئنگ بي-17 فلائنگ فورٽريس]] جهازن جي بمباري]] آمريڪي بحري ڪمان جي ڪمزور فيصلن جو فائدو وٺندي، [[ٻيو خوشگوار وقت|جرمن بحريه آمريڪي ائٽلانٽڪ ساحل تي اتحادين جي جهازن کي وڏو نقصان پهچايو]].{{sfn|Milner|1990|p=52}} نومبر 1941 تائين، دولت مشترڪه جي فوجن اتر آفريڪا ۾ هڪ جوابي حملو، [[آپريشن ڪروسيڊر]]، شروع ڪيو ۽ انهن سمورن علائقن کي واپس ورتو جيڪي جرمنن ۽ اٽليءَ قبضي ۾ ڪيا هئا.{{sfn|Beevor|2012|pp=224–228}} جرمنن پڻ جنوري ۾ اتر آفريڪا ۾ هڪ حملو شروع ڪيو، جنهن فيبروري جي شروعات تائين برطانوي فوجن کي [[غازالا جي جنگ#غازالا لائن|غازالا لائن]] جي پوزيشن تائين پٺتي ڌڪي ڇڏيو،{{sfn|Molinari|2007|p=91}} جنهن کانپوءِ ويڙهه ۾ عارضي وقفو آيو، جنهن کي جرمنيءَ پنهنجي ايندڙ حملن جي تياريءَ لاءِ استعمال ڪيو.{{sfn|Mitcham|2007|p=31}} انهن خدشن سبب ته جاپان [[فرانسيسي مڊغاسڪر|ويچي (Vichy) جي قبضي هيٺ مڊغاسڪر]] ۾ فوجي اڏا استعمال ڪري سگهي ٿو، برطانيه مئي 1942 جي شروعات ۾ [[مڊغاسڪر جي جنگ|ان ٻيٽ تي حملو ڪيو]].{{sfn|Beevor|2012|pp=380–381}} ليبيا ۾ محوري طاقتن جي [[غازالا جي جنگ|هڪ حملي]] اتحادين کي مصر جي اندر تائين پٺتي هٽڻ تي مجبور ڪيو، جيستائين محوري فوجن کي [[العلمين جي پهرين جنگ|العلمين وٽ روڪيو ويو]].{{sfn|Rich|1992|p=178}} يورپي کنڊ تي، اسٽريٽجڪ هدفن تي اتحادي [[ڪمانڊو]] دستن جي حملن، جن جو نتيجو ناڪام [[ڊائپ ريڊ]] (Dieppe Raid) جي صورت ۾ نڪتو،{{sfn|Gordon|2004|p=129}} اهو ثابت ڪيو ته مغربي اتحادي بهتر تياري، سامان ۽ آپريشنل سيڪيورٽي کانسواءِ يورپ جي سرزمين تي ڪو وڏو حملو نٿا ڪري سگهن.{{sfn|Neillands|2005|p=60}} آگسٽ 1942 ۾، اتحادي [[عالم الحلفا جي جنگ|العلمين تي ٿيندڙ ٻئي حملي]] کي ناڪام بڻائڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا{{sfn|Keegan|1997|p=277}} ۽ وڏي جاني نقصان کانپوءِ، [[آپريشن پيڊسٽل|گهيري هيٺ آيل مالٽا تائين انتهائي گهربل رسد پهچائڻ]] ۾ ڪامياب ٿيا.{{sfn|Smith|2002}} ڪجهه مهينن کانپوءِ، اتحادين مصر ۾ [[العلمين جي ٻي جنگ|پنهنجو حملو شروع ڪيو]]، محوري فوجن کي اتان ڪڍي ڇڏيو ۽ ليبيا جي رستي اولهه طرف پيش قدمي شروع ڪئي.{{sfn|Thomas|Andrew|1998|p=8}} هن حملي کان ٿوري دير پوءِ [[آپريشن ٽورچ|فرانسيسي اتر آفريڪا ۾ اينگلو-آمريڪي فوجون لٿيون]]، جنهن جي نتيجي ۾ اهو خطو اتحادين سان شامل ٿي ويو.{{sfn|Ross|1997|p=38}} هٽلر فرانسيسي نوآبادي جي ان بغاوت جو جواب [[ڪيس اينٽون|ويچي فرانس تي قبضي]] جو حڪم ڏئي ڏنو؛{{sfn|Ross|1997|p=38}} جيتوڻيڪ ويچي فوجن جنگ بندي جي ان ڀڃڪڙي تي ڪا مزاحمت نه ڪئي، پر هنن [[ٽولون ۾ فرانسيسي ٻيڙن کي ٻوڙڻ|پنهنجي بحري ٻيڙن کي پاڻ ٻوڙي ڇڏيو]] ته جيئن اهي جرمن فوج جي قبضي ۾ نه اچن.{{sfn|Ross|1997|p=38}}{{sfn|Bonner|Bonner|2001|p=24}} آفريڪا ۾ موجود محوري فوجون [[تونس]] ڏانهن پٺتي هٽي ويون، جنهن کي مئي 1943 ۾ [[تونس جي مهم|اتحادين فتح ڪري ورتو]].{{sfn|Ross|1997|p=38}}{{sfn|Collier|2003|p=11}} جون 1943 ۾، برطانيه ۽ آمريڪا جرمني خلاف [[گڏيل بمباري مهم|هڪ اسٽريٽجڪ بمباري مهم]] شروع ڪئي، جنهن جو مقصد جنگي معيشت کي نقصان پهچائڻ، مورال ڪمزور ڪرڻ، ۽ شهري آبادي کي "[[ڊي هائوسنگ|بي گهر]]" ڪرڻ هو.<ref>[https://www.ibiblio.org/hyperwar/AAF/USSBS/ETO-Summary.html#tc "The Civilians"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105044932/https://www.ibiblio.org/hyperwar/AAF/USSBS/ETO-Summary.html#tc |date=5 November 2013}} the United States Strategic Bombing Survey Summary Report (European War)</ref> هن مهم جي پهرين حملن ۾ [[ٻي عالمي جنگ دوران هيمبرگ تي بمباري|هيمبرگ تي باهه وسائيندڙ بمباري]] شامل هئي، جنهن هن اهم صنعتي مرڪز جي انفراسٽرڪچر کي وڏو نقصان پهچايو ۽ وڏي تعداد ۾ جانيون ضايع ٿيون.{{sfn|Overy|1995|pp=119–120}} === اتحادين جي اڳڀرائي ۾ تيزي (1943–1944) === [[File:SBD VB-16 over USS Washington 1943.jpg|thumb|1943 ۾ [[گلبرٽ ۽ مارشل ٻيٽن جي مهم]] دوران يو ايس ايس واشنگٽن (BB-56) ۽ يو ايس ايس ليڪسنگٽن (CV-16) جي مٿان گشت ڪندڙ [[آمريڪي بحريه]] جو [[ڊيگلس ايس بي ڊي ڊانٽليس|SBD-5]] جاسوسي جهاز]] گواڊالڪينال مهم کان پوءِ، اتحادين پيسفڪ ۾ جاپان خلاف ڪيترائي آپريشن شروع ڪيا. مئي 1943 ۾، ڪينيڊا ۽ آمريڪي فوجون [[اليوشين ٻيٽن جي مهم#اتحادي جواب|اليوشين مان جاپاني فوجن کي ختم ڪرڻ]] لاءِ موڪليون ويون.{{sfn|Thompson|Randall|2008|p=164}} ان کان ٿوري دير پوءِ، آمريڪا، آسٽريليا، نيوزيلينڊ ۽ پيسفڪ ٻيٽن جي فوجن جي مدد سان، [[آپريشن ڪارٽ ويل|آسپاس جي ٻيٽن تي قبضو ڪري راباول کي الڳ ڪرڻ]]، ۽ [[گلبرٽ ۽ مارشل ٻيٽن جي مهم|گلبرٽ ۽ مارشل ٻيٽن ۾ جاپاني مرڪزي پيسفڪ جي گهيري کي ٽوڙڻ]] لاءِ وڏا زميني، سامونڊي ۽ فضائي آپريشن شروع ڪيا.{{sfn|Kennedy|2001|p=610}} مارچ 1944 جي پڄاڻيءَ تائين، اتحادين اهي ٻئي هدف حاصل ڪري ورتا هئا ۽ [[ڪيرولين ٻيٽن]] ۾ [[آپريشن هيلسٽون|ٽرڪ (Truk) واري وڏي جاپاني اڏي کي به ناڪاره بڻائي ڇڏيو هو]]. اپريل ۾، اتحادين [[مغربي نيو گني مهم|مغربي نيو گني کي واپس وٺڻ]] لاءِ آپريشن شروع ڪيو.{{sfn|Rottman|2002|p=228}} سوويت يونين ۾، جرمنن ۽ سوويت فوجن 1943 جي اونهاري جي شروعات [[مرڪزي روس]] ۾ وڏي حملي جي تيارين ۾ گذاري. 5 جولاءِ 1943 تي، جرمني [[ڪورسڪ جي جنگ|ڪورسڪ بلج (Kursk Bulge) جي چوڌاري سوويت فوجن تي حملو ڪيو]]. هڪ هفتي اندر، جرمن فوجون سوويت يونين جي مضبوط دفاعي نظام اڳيان ٿڪجي پيون،<ref>{{Harvnb|Glantz|1986}}; {{Harvnb|Glantz|1989|pp=149–159}}.</ref> ۽ جنگ ۾ پهريون ڀيرو هٽلر ڪو آپريشن ان جي تڪنيڪي يا آپريشنل ڪاميابي حاصل ڪرڻ کان اڳ ئي منسوخ ڪري ڇڏيو.{{sfn|Kershaw|2001|p=592}} ان فيصلي تي 9 جولاءِ تي مغربي اتحادين جي [[سسيلي تي اتحادي حملو|سسيلي تي حملي]] پڻ اثر وڌو، جنهن جي نتيجي ۾، گذريل اطالوي ناڪامين سان گڏ، ان مهيني جي آخر ۾ [[اٽلي ۾ فاشسٽ راڄ جو خاتمو|مسوليني کي اقتدار تان هٽائي گرفتار ڪيو ويو]].{{sfn|O'Reilly|2001|p=32}} [[File:Soviet troops and T-34 tanks counterattacking Kursk Voronezh Front July 1943.jpg|thumb|جولاءِ 1943 ۾ [[ڪورسڪ جي جنگ]] دوران جرمن پوزيشنن تي جوابي حملو ڪندڙ [[ڳاڙهي فوج]] جا دستا]] 12 جولاءِ 1943 تي، سوويت فوجن پنهنجو [[آپريشن ڪٽوزوف|جوابي حملو]] شروع ڪيو، جنهن سان اوڀر ۾ جرمن فتح يا برابريءَ جو ڪو به امڪان لڳ ڀڳ ختم ٿي ويو. ڪورسڪ ۾ سوويت فتح جرمن برتريءَ جي خاتمي جي نشاني هئي،{{sfn|Bellamy|2007|p=595}} جنهن سوويت يونين کي اڀرندي محاذ تي اڳڀرائيءَ جو موقعو ڏنو.{{sfn|O'Reilly|2001|p=35}}{{sfn|Healy|1992|p=90}} جرمنن تڪڙ ۾ تيار ڪيل [[پينٿر-ووٽن لائن]] سان پنهنجي اڀرندي محاذ کي مستحڪم ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي، پر سوويت فوجن [[اسموليڪ آپريشن|اسموليڪ]] ۽ [[نيپر جي جنگ|لوئر نيپر حملي]] ۾ ان کي ٽوڙي ڇڏيو.{{sfn|Glantz|2001|pp=50–55}} 3 سيپٽمبر 1943 تي، [[اتحادين سان اٽلي جي جنگ بندي]] ۽ ان کان پوءِ اٽلي تي جرمن قبضي جي نتيجي ۾، مغربي اتحادين [[اٽلي تي اتحادي حملو|اٽلي جي سرزمين تي حملو ڪيو]].<ref>{{Harvnb|Kolko|1990|p=45}}</ref> جرمني فاشسٽن جي مدد سان ان جنگ بندي جو جواب [[آپريشن آڪسي|اطالوي فوجن کي غير مسلح ڪري]]، اطالوي علائقن تي فوجي قبضو ڪري،{{sfn|Mazower|2008|p=362}} ۽ دفاعي لائينن جو هڪ سلسلو قائم ڪري ڏنو.{{sfn|Hart|Hart|Hughes|2000|p=151}} جرمن خاص دستن پوءِ [[گران ساسو ريڊ|مسوليني کي آزاد ڪرايو]]، جنهن جلد ئي جرمن قبضي هيٺ اٽليءَ ۾ [[اطالوي سوشل ريپبلڪ]] جي نالي سان هڪ نئين رياست قائم ڪئي،{{sfn|Blinkhorn|2006|p=52}} جنهن سان [[اطالوي گهرو ويڙهه]] شروع ٿي وئي. مغربي اتحادي نومبر جي وچ ڌاري [[ونٽر لائن|جرمنن جي مکيه دفاعي لائن]] تائين پهچڻ تائين ڪيترن ئي مورچن تي وڙهندا رهيا.{{sfn|Read|Fisher|2002|p=129}} ائٽلانٽڪ ۾ جرمن آپريشنز کي به نقصان پهتو. [[ڪارو مئي (1943)|مئي 1943 تائين، جڏهن اتحادين جا جوابي قدم وڌيڪ اثرائتا ٿيا]]، ته جرمن آبدوزن کي ٿيندڙ وڏي نقصان جي ڪري جرمني کي ائٽلانٽڪ بحري مهم عارضي طور تي روڪڻي پئي.<ref>{{Harvnb|Padfield|1998|pp=335–336}}.</ref> نومبر 1943 ۾، [[فرينڪلن ڊي روزويلٽ]] ۽ ونسٽن چرچل [[قاهره ڪانفرنس|قاهره ۾]] چيانگ ڪائي شيڪ سان ۽ پوءِ [[تهران ڪانفرنس|تهران ۾]] جوزف اسٽالن سان ملاقات ڪئي.<ref name="Kolko 1990 211,235,267_268">{{Harvnb|Kolko|1990|pp=211, 235, 267–268}}.</ref> قاهره ڪانفرنس ۾ جنگ کان پوءِ جاپاني علائقن جي واپسي{{r|Iriye 1981 154}} ۽ [[برما مهم]] لاءِ فوجي منصوبابندي طئي ڪئي وئي،{{sfn|Mitter|2014|p=286}} جڏهن ته تهران ڪانفرنس ۾ ان ڳالهه تي اتفاق ڪيو ويو ته مغربي اتحادي 1944 ۾ يورپ تي حملو ڪندا ۽ سوويت يونين جرمني جي شڪست جي ٽن مهينن اندر جاپان خلاف جنگ جو اعلان ڪندو.{{r|polley148}} نومبر 1943 کان وٺي، ستن هفتن تائين جاري رهندڙ [[چانگڊي جي جنگ]] دوران، چيني فوج اتحادين جي مدد جي انتظار ۾ جاپان کي هڪ مهانگي ۽ ٿڪائيندڙ جنگ وڙهڻ تي مجبور ڪيو.<ref name="Beevor 2012 268_274">{{Harvnb|Beevor|2012|pp=268–274}}.</ref><ref name="H161">{{Harvnb|Ch'i|1992|p=161}}.</ref><ref name="Hsu Chang 412-416">{{Harvnb|Hsu|Chang|1971|pp=412–416, Map 38}}</ref> جنوري 1944 ۾، اتحادين [[مونٽي ڪسينو جي جنگ|اٽليءَ ۾ مونٽي ڪسينو واري لائن خلاف حملن جو سلسلو]] شروع ڪيو ۽ [[انزييو جي جنگ|انزييو ۾ فوج لاهي]] کين گهيري ۾ آڻڻ جي ڪوشش ڪئي.<ref>{{Harvnb|Weinberg|2005|pp=660–661}}.</ref> 27 جنوري 1944 تي، [[لينن گراڊ محاذ|سوويت]] دستن [[لينن گراڊ جو گهيرو#سوويت پاران گهيري جو خاتمو|هڪ وڏو حملو]] شروع ڪيو جنهن جرمن فوجن کي [[لينن گراڊ اوبلاسٽ|لينن گراڊ واري علائقي]] مان تڙي ڪڍيو، اهڙي طرح [[تاريخ جي سڀ کان خطرناڪ گهيري]] جو خاتمو ٿيو.<ref name="Glantz 2002 327_366">{{Harvnb|Glantz|2002|pp=327–366}}.</ref> ان کان پوءِ ٿيندڙ [[لينن گراڊ-نووگوروڊ حملو|سوويت اڳڀرائي]] کي جنگ کان اڳ واري ايسٽونيا جي سرحد تي جرمن [[آرمي گروپ نارٿ]] پاران روڪيو ويو، جنهن ۾ کين انهن [[ايسٽونيائي فوجي دستا|ايسٽونيائي ماڻهن]] جي مدد حاصل هئي جيڪي [[ايسٽونيا جي آزادي|قومي آزادي]] جي بحاليءَ جي اميد رکندا هئا. ان رڪاوٽ سبب [[بالٽڪ سمنڊ]] واري خطي ۾ سوويت آپريشن سست ٿي ويا.<ref name="Glantz 2002 367_414">{{Harvnb|Glantz|2002|pp=367–414}}.</ref> مئي 1944 جي پڄاڻيءَ تائين، سوويت فوجن [[ڪرائميا جي مهم|ڪرائميا کي آزاد ڪرائي ورتو هو]]، [[نيپر-ڪارپيٿين مهم|يوڪرين مان محوري طاقتن کي لڳ ڀڳ ڪڍي ڇڏيو هو]]، ۽ [[پهرين ياسي-ڪيشنيف مهم|رومانيا جي اندر تائين حملا ڪيا هئا]]، جن کي محوري دستن پٺتي ڌڪي ڇڏيو.<ref name="Chubarov 2001 122">{{Harvnb|Chubarov|2001|p=122}}.</ref> اٽلي ۾ اتحادين جا حملا ڪامياب رهيا ۽ ڪيترن ئي جرمن ڊويزنن کي پٺتي هٽڻ جو موقعو ڏيندي، 4 جون تي روم تي قبضو ڪيو ويو.<ref>{{Harvnb|Holland|2008|pp=169–184}}; {{Harvnb|Beevor|2012|pp=568–573}}.</ref> ايشيا جي سرزمين تي اتحادين کي مليل جليل ڪاميابي ملي. مارچ 1944 ۾، جاپاني فوجن ٻن حملن مان پهريون حملو شروع ڪيو، جيڪو [[آپريشن يو-گو|هندستان جي آسام ۾ اتحادين جي پوزيشنن خلاف هو]]،<ref name="Lightbody 2004 224">{{Harvnb|Lightbody|2004|p=224}}.</ref> ۽ جلد ئي [[امپھال جي جنگ|امپھال]] ۽ [[ڪوهيما جي جنگ|ڪوهيما]] ۾ دولت مشترڪه جي پوزيشنن جو گهيرو ڪيو.<ref name="Zeiler">{{Harvnb|Zeiler|2004|p=60}}.</ref> مئي 1944 ۾، برطانوي ۽ هندستاني فوجن هڪ جوابي حملو ڪيو جنهن جولاءِ تائين جاپاني فوجن کي واپس برما تائين پٺتي ڌڪي ڇڏيو،<ref name="Zeiler"/> ۽ چيني فوجون جيڪي 1943 جي آخر ۾ [[اتر برما ۽ مغربي يونان جي جنگ|اتر برما ۾ داخل ٿيون هيون]]، تن [[مائيٽڪينا جو گهيرو|مائيٽڪينا]] ۾ جاپاني فوجن کي گهيري ورتو.<ref>{{Harvnb|Beevor|2012|pp=555–560}}.</ref> چين تي [[آپريشن اچي-گو|جاپان جو ٻيو حملو]] چين جي مکيه جنگي قوتن کي تباهه ڪرڻ، جاپاني قبضي هيٺ علائقن جي وچ ۾ ريلوي لائينن کي محفوظ ڪرڻ ۽ اتحادين جي هوائي اڏن تي قبضو ڪرڻ لاءِ هو.{{sfn|Ch'i|1992|p=163}} جون تائين، جاپاني فوجن [[هينان]] صوبي تي قبضو ڪري ورتو ۽ [[چانگشا جي جنگ (1944)|چانگشا تي نئون حملو]] شروع ڪيو.{{sfn|Coble|2003|p=85}} === اتحادين جا حملا (1944) === [[File:Approaching Omaha.jpg|thumb|6 جون 1944 تي [[نارمنڊي لينڊنگز|ڊي-ڊي]] (D-Day) جي موقعي تي [[آپريشن اوورلارڊ|نارمنڊي تي حملي]] دوران آمريڪي سپاهي [[اوماها سمنڊ ڪناري]] ڏانهن وڌي رهيا آهن]] 6 جون 1944 تي (جنهن کي عام طور تي [[نارمنڊي لينڊنگز|ڊي-ڊي]] سڏيو وڃي ٿو)، ٽن سالن تائين سوويت دٻاءُ کانپوءِ،<ref name="rees406">{{Harvnb|Rees|2008|pp=406–407}}: "اسٽالن هميشه اهو يقين رکيو ته برطانيه ۽ آمريڪا ٻئي محاذ ۾ دير ڪري رهيا هئا ته جيئن سوويت يونين جنگ جو پورو بار برداشت ڪري."</ref> مغربي اتحادين [[آپريشن اوورلارڊ|اتر فرانس تي حملو ڪيو]]. اٽليءَ مان ڪيترن ئي اتحادي ڊويزنن کي هتي منتقل ڪرڻ کانپوءِ، هنن [[آپريشن ڊريگون|ڏکڻ فرانس تي به حملو ڪيو]].<ref name="Weinberg 2005 695">{{Harvnb|Weinberg|2005|p=695}}.</ref> اهي لينڊنگ ڪامياب رهيون ۽ فرانس ۾ [[فاليس پاڪٽ|جرمن فوجي يونٽن جي شڪست]] جو سبب بڻيون. 25 آگسٽ تي، [[آزاد فرانسيسي فوج]] جي مدد سان [[فرانسيسي مزاحمتي تحريڪ|مقامي مزاحمتي قوتن]] پاران [[پئرس]] کي [[پئرس جي آزادي|آزاد ڪرايو ويو]]، جنهن جي اڳواڻي جنرل [[چارلس ڊي گال]] ڪري رهيو هو،<ref>{{Harvnb|Badsey|1990|p=91}}.</ref> ۽ مغربي اتحادين سال جي پڄاڻي تائين مغربي يورپ ۾ [[سگفرائيڊ لائن مهم|جرمن فوجن کي پٺتي ڌڪڻ]] جاري رکيو. هالينڊ ۾ هڪ وڏي [[آپريشن مارڪيٽ گارڊن|ائيربورن آپريشن]] جي ذريعي اتر جرمني ڏانهن وڌڻ جي ڪوشش ناڪام وئي.<ref>{{Harvnb|Dear|Foot|2001|p=562}}.</ref> ان کان پوءِ، مغربي اتحادي آهستي آهستي جرمنيءَ ۾ داخل ٿيا، پر [[آپريشن ڪوئن|روئر ندي پار ڪرڻ ۾ ناڪام رهيا]]. اٽليءَ ۾، [[گوٿڪ لائن|جرمنن جي آخري وڏي دفاعي لائن]] جي ڪري اتحادين جي اڳڀرائي سست ٿي وئي.{{r|Forrest|Evans|Gibbons|2012|p=191}} 22 جون تي، سوويت فوجن [[بيلاروس ۾ اسٽريٽجڪ حملو]] ([[آپريشن باگريشن]]) شروع ڪيو جنهن جرمن [[آرمي گروپ سينٽر]] کي لڳ ڀڳ تباهه ڪري ڇڏيو.<ref name="Zaloga 1996 7">{{Harvnb|Zaloga|1996|p=7}}: "اها ٻي عالمي جنگ ۾ جرمني جي سمورين مسلح فوجن جي سڀ کان وڏي شڪست هئي."</ref> ان کان ٿوري دير پوءِ، [[ليو-سينڊوميرز مهم|هڪ ٻئي سوويت اسٽريٽجڪ حملي]] جرمن فوجن کي مغربي يوڪرين ۽ مشرقي پولينڊ مان نڪرڻ تي مجبور ڪيو. تنهن هوندي به، سوويت ڳاڙهي فوج [[ويسٽولا ندي]] جي ٻئي پاسي [[پراگا]] ضلعي ۾ رڪجي وئي، ڇو ته جرمنن [[هوم آرمي]] (پولينڊ جي غير ڪميونسٽ جلاوطن حڪومت جي وفادار مزاحمتي قوت) پاران شروع ڪيل [[وارسا جي بغاوت]] کي ڪچلي ڇڏيو هو، جنهن ۾ 150,000 کان وڌيڪ پولينڊ واسي مارجي ويا.<ref>{{Harvnb|Berend|1996|p=8}}.</ref> [[سلوواڪ جمهوريه (1939–1945)|سلوواڪيا]] ۾ پڻ [[سلوواڪ قومي بغاوت|قومي بغاوت]] کي جرمنن پاران ڪچليو ويو.<ref>{{Cite web |title=Slovak National Uprising 1944 |url=https://www.mzv.sk/documents/10182/2369491/BROZURA_70_VYROCIE_SNP_indd.pdf/007d0f33-4aa1-4e3a-95ae-5ef5096360d3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519024459/https://www.mzv.sk/documents/10182/2369491/BROZURA_70_VYROCIE_SNP_indd.pdf/007d0f33-4aa1-4e3a-95ae-5ef5096360d3 |archive-date=19 May 2020 |access-date=27 April 2020 |website=Museum of the Slovak National Uprising |publisher=Ministry of Foreign and European Affairs of the Slovak Republic}}</ref> سوويت فوج جي [[ياسي-ڪيشنيف جي ٻي مهم|مشرقي رومانيا ۾ اسٽريٽجڪ حملي]] اتي موجود [[آرمي گروپ سائوٿ يوڪرين|جرمن فوجن جي وڏي حصي]] کي ڪٽي تباهه ڪري ڇڏيو ۽ [[1944 جي رومانيا ۾ ٿيندڙ فوجي بغاوت|رومانيا]] ۽ [[1944 جي بلغاريا ۾ ٿيندڙ فوجي بغاوت|بلغاريا]] ۾ ڪامياب فوجي انقلابن کي جنم ڏنو، جنهن کان پوءِ اهي ملڪ اتحادين سان شامل ٿي ويا.<ref name="countrystudies.us">{{Cite web |title=Armistice Negotiations and Soviet Occupation |url=https://countrystudies.us/romania/23.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110430001849/https://countrystudies.us/romania/23.htm |archive-date=30 April 2011 |access-date=14 November 2009 |publisher=US Library of Congress}}</ref> [[File:Douglas MacArthur lands Leyte1.jpg|thumb|20 آڪٽوبر 1944 تي [[ليٽي جي جنگ]] دوران جنرل [[ڊگلس ميڪ آرٿر]] [[فلپائن جي دولت مشترڪه|فلپائن]] ۾ واپس پهچي رهيو آهي]] سيپٽمبر 1944 ۾، سوويت فوجون [[جمهوريه وفاقي يوگوسلاويا|يوگوسلاويا]] ۾ داخل ٿيون ۽ [[يونان تي محوري قبضو|يونان]]، [[البانيا تي جرمن قبضو|البانيا]]، ۽ يوگوسلاويا مان جرمن آرمي گروپن [[آرمي گروپ اي|اي]] (E) ۽ [[آرمي گروپ ايف|ايف]] (F) کي گهيري کان بچڻ لاءِ تيزيءَ سان نڪرڻ تي مجبور ڪيو.<ref name="Evans 2008 653">{{Harvnb|Evans|2008|p=653}}.</ref> ان وقت تائين، مارشل [[جوزيف بروز ٽيٽو]] جي اڳواڻي ۾ ڪميونسٽ [[يوگوسلاو پارٽيزن|پارٽيزن]]، جن 1941 کان قبضي خلاف [[يوگوسلاويا ۾ ٻي عالمي جنگ|هڪ ڪامياب گوريلا مهم]] هلائي هئي، يوگوسلاويا جي اڪثر علائقي تي ڪنٽرول حاصل ڪري ورتو هو. اتر [[سربيا ۾ فوجي ڪمانڊر جو علائقو|سربيا]] ۾، سوويت ڳاڙهي فوج، بلغاريا جي فوجن جي محدود مدد سان، 20 آڪٽوبر تي پارٽيزن کي [[بلغراد جي آزادي|دارالحڪومت بلغراد کي آزاد ڪرائڻ]] ۾ مدد ڪئي. ڪجهه ڏينهن بعد، سوويت فوجن [[پينزر فاسٽ آپريشن|جرمن قبضي هيٺ]] هنگري خلاف هڪ [[بوداپيسٽ آپريشن|وڏو حملو]] شروع ڪيو جيڪو فيبروري 1945 ۾ [[بوداپيسٽ جو گهيرو|بوداپيسٽ جي زوال]] تائين جاري رهيو.{{r|Wiest|Barbier|2002|pp=65–66}} بلقان ۾ تيز سوويت فتحن جي ابتڙ، [[ڪيريليائي استهمس]] ۾ سوويت حملي خلاف [[فن لينڊ جي سخت مزاحمت]] سبب سوويت يونين فن لينڊ تي قبضو نه ڪري سگهيو ۽ نيٺ نسبتاً نرم شرطن تي [[ماسڪو جنگ بندي]] عمل ۾ آئي،<ref>{{Cite book |last=Wiktor |first=Christian L |title=Multilateral Treaty Calendar – 1648–1995 |date=1998 |publisher=Kluwer Law International |isbn=978-9-0411-0584-4 |page=426}}</ref> جيتوڻيڪ فن لينڊ کي پنهنجي اڳوڻي جرمن اتحادين خلاف [[ليپ لينڊ جنگ]] وڙهڻي پئي.{{sfn|Shirer|1990|p=1085}} جولاءِ 1944 جي شروعات تائين، ڏکڻ اوڀر ايشيا ۾ دولت مشترڪه جي فوجن [[آسام]] ۾ جاپاني گهيرن کي ناڪام بڻائي، کين واپس [[چنڊوين ندي]] تائين ڌڪي ڇڏيو هو{{r|Marston 2005 120}} جڏهن ته چيني فوج مائيٽڪينا (Myitkyina) تي قبضو ڪري ورتو. سيپٽمبر 1944 ۾، چيني فوجن [[سونگ جبل جي جنگ|سونگ جبل تي قبضو ڪيو]] ۽ [[برما روڊ]] کي ٻيهر کولي ڇڏيو.<ref>{{Cite web |script-title=zh:全面抗战，战犯前仆后继见阎王 |trans-title=The war criminals tries to be the first to see their ancestors |url=https://www.china1931.cn/China/ShowArticle.asp?ArticleID%3D7648 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303224203/https://www.china1931.cn/China/ShowArticle.asp?ArticleID=7648 |archive-date=3 March 2016 |access-date=16 March 2013 |language=zh}}</ref> چين ۾، جاپاني فوجن کي وڌيڪ ڪاميابيون مليون، جن جون جي وچ ۾ [[چانگشا جي جنگ (1944)|چانگشا]] ۽ آگسٽ جي شروعات ۾ [[هينگيانگ جي جنگ|هينگيانگ]] شهر تي قبضو ڪيو.{{r|Jowett|Andrew|2002|p=8}} ان کان جلد پوءِ، هنن [[گوانگشي]] صوبي تي حملو ڪيو، ۽ نومبر جي پڄاڻي تائين [[گوئلن-ليوزو جي جنگ|گوئلن ۽ ليوزو]] ۾ چيني فوجن خلاف وڏيون سوڀون حاصل ڪيون{{r|Howard|2004|p=140}} ۽ ڊسمبر جي وچ ڌاري چين ۽ انڊوچائنا ۾ موجود پنهنجي فوجن کي پاڻ ۾ ملائڻ ۾ ڪامياب ٿي ويا.<ref name="Drea 2003 54">{{Harvnb|Drea|2003|p=54}}.</ref> پيسفڪ ۾، آمريڪي فوجن جاپاني دفاعي گهيري کي پٺتي ڌڪڻ جاري رکيو. جون 1944 جي وچ ۾، هنن [[ماريانا ۽ پالا ٻيٽن جي مهم|ماريانا ۽ پالا ٻيٽن خلاف حملو]] شروع ڪيو ۽ [[فلپائني سمنڊ جي جنگ]] ۾ جاپاني فوج کي فيصله ڪن شڪست ڏني. انهن شڪستن سبب جاپاني وزيراعظم [[هيڊيڪي توجو]] کي استعيفيٰ ڏيڻي پئي، ۽ آمريڪا کي اهڙا هوائي اڏا ملي ويا جتان هو جاپاني مرڪزي ٻيٽن تي وڏي پئماني تي بمباري ڪري سگهيو. آڪٽوبر جي آخر ۾، آمريڪي فوجن [[ليٽي جي جنگ|فلپائني ٻيٽ ليٽي تي حملو ڪيو]]؛ جنهن کان ٿوري دير پوءِ، اتحادي بحري فوجن [[ليٽي خليج جي جنگ]] ۾ هڪ ٻي وڏي سوڀ حاصل ڪئي، جيڪا تاريخ جي سڀ کان وڏي بحري جنگين مان هڪ هئي.<ref>{{Harvnb|Cook|Bewes|1997|p=305}}.</ref> === محوري طاقتن جو خاتمو ۽ اتحادين جي سوڀ (1944–1945) === [[File:Yalta Conference (Churchill, Roosevelt, Stalin) (B&W).jpg|thumb|فيبروري 1945 ۾ منعقد ٿيل [[يالٽا ڪانفرنس]]، جنهن ۾ [[ونسٽن چرچل]]، [[فرينڪلن ڊي روزويلٽ]]، ۽ [[جوزف اسٽالن]] شريڪ آهن]] 16 ڊسمبر 1944 تي، جرمنيءَ پنهنجي بچيل سمورن ذخيرن کي استعمال ڪندي مغربي محاذ تي اتحادين کي ورهائڻ جي آخري ڪوشش ڪئي. هنن [[آرڊينس جي جنگ|آرڊينس (Ardennes) جي علائقي]] ۽ [[آپريشن نارٿ ونڊ (1944)|فرانس-جرمني سرحد سان گڏ هڪ وڏو جوابي حملو]] شروع ڪيو، جنهن جو مقصد مغربي اتحادي فوجن جي وڏي حصي کي گهيري ۾ آڻڻ ۽ [[اينٽورپ]] جي اهم سپلاءِ بندرگاهه تي قبضو ڪري سياسي تصفيو ڪرڻ هو. 16 جنوري 1945 تائين، هن حملي کي ڪو به اسٽريٽجڪ مقصد حاصل ڪرڻ کان سواءِ ئي ناڪام بڻايو ويو.<ref name="parkerxiii">{{Harvnb|Parker|2004|pp=xiii–xiv, 6–8, 68–70, 329–330}}</ref> اٽليءَ ۾، مغربي اتحادي جرمن دفاعي لائن تي اڃا تائين رڪيل هئا. جنوري 1945 جي وچ ۾، ڳاڙهي فوج (Red Army) پولينڊ تي حملو ڪيو، [[ويسٽولا-اوڊر مهم|ويسٽولا کان جرمنيءَ جي اوڊر نديءَ تائين اڳڀرائي ڪئي]]، ۽ [[اوڀر پروشيا جي مهم|اوڀر پروشيا تي قبضو ڪري ورتو]].<ref>{{Harvnb|Glantz|2001|p=85}}.</ref> 4 فيبروري تي سوويت، برطانوي ۽ آمريڪي اڳواڻن [[يالٽا ڪانفرنس]] ۾ شرڪت ڪئي. هنن جنگ کان پوءِ واري جرمنيءَ جي قبضي ۽ سوويت يونين پاران جاپان خلاف جنگ ۾ شامل ٿيڻ جي وقت تي اتفاق ڪيو.<ref>{{Harvnb|Beevor|2012|pp=709–722}}.</ref> فيبروري ۾، سوويت فوجون [[سائليشيا جي مهم|سائليشيا]] ۽ [[اوڀر پوميرينيا جي مهم|پوميرينيا]] ۾ داخل ٿيون، جڏهن ته [[جرمني تي مغربي اتحادين جو حملو|مغربي اتحادي مغربي جرمنيءَ ۾ داخل ٿيا]] ۽ [[رائن ندي]] جي ويجهو پهتا. مارچ تائين، مغربي اتحادين [[رور (ندي)|رور]] جي [[آپريشن پلنڊر|اتر]] ۽ [[ريماگن|ڏکڻ]] کان رائن نديءَ کي پار ڪري، [[رور پاڪٽ|جرمن آرمي گروپ بي کي گهيري ۾ آڻي ورتو]].<ref>{{Harvnb|Buchanan|2006|p=21}}.</ref> مارچ جي شروعات ۾، هنگري ۾ پنهنجي تيل جي آخري ذخيرن جي حفاظت ۽ بوداپيسٽ کي واپس وٺڻ جي ڪوشش ۾، جرمنيءَ [[بالاٽون ڍنڍ]] ويجهو سوويت فوجن خلاف پنهنجو [[آپريشن اسپرنگ اويڪننگ|آخري وڏو حملو]] شروع ڪيو. ٻن هفتن اندر اهو حملو ناڪام بڻايو ويو، سوويت فوجن [[ويانا مهم|ويانا]] ڏانهن پيش قدمي ڪئي ۽ شهر تي قبضو ڪيو. اپريل جي شروعات ۾، سوويت فوجن [[ڪونيگزبرگ جي جنگ|ڪونيگزبرگ تي قبضو ڪيو]]، جڏهن ته مغربي اتحادين نيٺ [[اٽلي ۾ 1945 جي بهار واري مهم|اٽليءَ ۾ اڳڀرائي ڪئي]] ۽ مغربي جرمنيءَ ۾ [[هيمبرگ جي فتح|هيمبرگ]] ۽ [[نيورمبرگ جي جنگ (1945)|نيورمبرگ]] تي قبضو ڪري ورتو. 25 اپريل تي [[ايلبي ڏينهن|آمريڪي ۽ سوويت فوجون ايلبي نديءَ تي پاڻ ۾ مليون]]، جنهن سان ڏکڻ جرمني ۽ برلن جي چوڌاري ڪجهه علائقا اڃا غير قبضي هيٺ رهجي ويا. سوويت فوجن اپريل جي آخر ۾ [[برلن جي جنگ|برلن تي حملو ڪري ان تي قبضو ڪري ورتو]].{{sfn|Kershaw|2001|pp=793–829}} اٽليءَ ۾، [[ڪيسرٽا جي آتم سمپرڻ|جرمن فوجن 29 اپريل تي هٿيار ڦٽا ڪيا]]، جڏهن ته [[اطالوي سوشل ريپبلڪ]] ٻن ڏينهن کانپوءِ شڪست قبول ڪئي. 30 اپريل تي، [[رائيخسٽاگ عمارت|رائيخسٽاگ]] تي قبضو ڪيو ويو، جيڪو نازي جرمنيءَ جي فوجي شڪست جو اعلان هو.<ref name="Shepardson 1998">{{Harvnb|Shepardson|1998}}</ref> هن عرصي دوران ٻنهي طرفن جي قيادت ۾ وڏيون تبديليون آيون. 12 اپريل تي صدر روزويلٽ وفات ڪري ويو ۽ سندس نائب صدر [[هيري ايس ٽرومين]] سندس جاءِ ورتي.<ref>{{Cite web |last=Glass |first=Andrew |date=2016-04-12 |title=President Franklin D. Roosevelt dies at age 63, April 12, 1945 |url=https://www.politico.com/story/2016/04/this-day-in-politics-april-12-1945-221722 |access-date=2025-01-26 |website=[[Politico]] |language=en |archive-date=29 March 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200329062410/https://www.politico.com/story/2016/04/this-day-in-politics-april-12-1945-221722 |url-status=live }}</ref> بينيٽو مسوليني کي 28 اپريل تي [[اطالوي مزاحمتي تحريڪ|اطالوي پارٽيزن]] [[بينيٽو مسوليني جو موت|قتل ڪري ڇڏيو]].<ref name="O'Reilly 2001 244">{{Harvnb|O'Reilly|2001|p=244}}.</ref> 30 اپريل تي، [[ايڊولف هٽلر جو موت|هٽلر پنهنجي هيڊڪوارٽر]] ([[فيورر بنڪر]]) ۾ آپگهات ڪري ڇڏيو، ۽ [[گرانڊ ايڊمرل]] [[ڪارل ڊونٽز]] (رائيخ جي صدر طور) ۽ [[جوزف گوئبلز]] (رائيخ جي چانسلر طور) سندس جانشين بڻيا. گوئبلز به ايندڙ ڏينهن آپگهات ڪري ورتو ۽ کيس [[لوٽز گراف شويرن ون ڪروسيگ]] سان تبديل ڪيو ويو، جنهن کي بعد ۾ [[فلينسبرگ حڪومت]] طور سڃاتو ويو. يورپ ۾ [[جرمني جي آتم سمپرڻ جو دستاويز|مڪمل ۽ بنا شرط هٿيار ڦٽا ڪرڻ]] جي معاهدي تي [[يورپ ۾ سوڀ جو ڏينهن|7 ۽ 8 مئي تي]] دستخط ڪيا ويا، جيڪو 8 مئي جي پڄاڻي کان لاڳو ٿيو.<ref name="Evans 2008 737">{{Harvnb|Evans|2008|p=737}}.</ref> جرمن آرمي گروپ سينٽر 11 مئي تائين [[پراگ جي مهم|پراگ ۾ مزاحمت ڪئي]].<ref name="Glantz 1998 34">{{Harvnb|Glantz|1998|p=24}}.</ref> 23 مئي تي، جرمن حڪومت جي سمورن بچيل ميمبرن کي اتحادين پاران [[فلينسبرگ]] ۾ گرفتار ڪيو ويو. 5 جون تي، [[برلن پڌرنامو (1945)|برلن پڌرنامي]] ذريعي جرمنيءَ جا سمورا سياسي ۽ فوجي ادارا اتحادين جي ڪنٽرول هيٺ آندا ويا.<ref>{{Cite book |last=Selby |first=Scott A. |url=https://books.google.com/books?id=7SQ_EAAAQBAJ |title=The Axmann Conspiracy: The Nazi Plan for a Fourth Reich and How the U.S. Army Defeated It |date=28 July 2021 |publisher=Scott Andrew Selby |page=8 |language=en |access-date=4 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240504072215/https://books.google.com/books?id=7SQ_EAAAQBAJ |archive-date=4 May 2024 |url-status=live}}</ref> [[File:Japanese atrocities. Philippines, China, Burma, Japan - NARA - 292598.jpg|thumb|1945 ۾ [[منيلا]] ۾ جاپاني فوجن هٿان قتل ٿيل هڪ فلپائني عورت ۽ ٻار]] پيسفڪ محاذ تي، آمريڪي ۽ [[فلپائن جي دولت مشترڪه]] جي فوجن [[فلپائن جي مهم (1944–1945)|فلپائن ۾ اڳڀرائي جاري رکي]] ۽ اپريل 1945 جي آخر تائين [[ليٽي جي جنگ|ليٽي کي آزاد]] ڪيو. هو جنوري 1945 ۾ [[لوزون جي جنگ|لوزون تي لٿا]] ۽ مارچ ۾ [[منيلا جي جنگ (1945)|منيلا کي واپس ورتائون]]، جنهن دوران جاپاني فوجن شهر ۾ [[منيلا قتل عام|100,000 فلپائني شهرين کي قتل ڪيو]]. لوزون، [[مينڊاناؤ جي جنگ|مينڊاناؤ]]، ۽ فلپائن جي ٻين ٻيٽن تي ويڙهه جنگ جي پڄاڻي تائين جاري رهي.<ref>{{Cite book |last=Chant |first=Christopher |title=The Encyclopedia of Codenames of World War II |date=1986 |publisher=Routledge & Kegan Paul |isbn=978-0-7102-0718-0 |page=118}}</ref> ان دوران، [[آمريڪي فوج جي فضائي قوت]] جاپان جي اهم شهرن تي [[جاپان تي هوائي حملا|باهه وسائيندڙ بمباري جي وڏي مهم]] شروع ڪئي ته جيئن جاپاني جنگي صنعت ۽ شهري مورال کي تباهه ڪري سگهجي. [[ٽوڪيو تي 9–10 مارچ جي بمباري]] تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ موتمار روايتي هوائي حملو هو.<ref>{{Cite magazine |last=Long |first=Tony |date=9 March 2011 |title=March 9, 1945: Burning the Heart Out of the Enemy |url=https://www.wired.com/2011/03/0309incendiary-bombs-kill-100000-tokyo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323180239/https://www.wired.com/2011/03/0309incendiary-bombs-kill-100000-tokyo |archive-date=23 March 2017 |access-date=22 June 2018 |magazine=Wired |publisher=Wired Magazine}}</ref> مئي 1945 ۾، آسٽريلوي فوجون [[بورنيو مهم|بورنيو ۾ لٿيون]] ۽ اتي جي تيل جي کوهن تي قبضو ڪيو. برطانوي، آمريڪي ۽ چيني فوجن مارچ ۾ اتر [[برما مهم|برما]] ۾ جاپاني فوجن کي شڪست ڏني، ۽ برطانوي فوج 3 مئي تائين [[يانگون|رنگون]] پهچي وئي.<ref name="Drea 2003 57">{{Harvnb|Drea|2003|p=57}}.</ref> چيني فوجن [[مغربي هونان جي جنگ]] ۾ هڪ جوابي حملو ڪيو جيڪو 6 اپريل ۽ 7 جون 1945 جي وچ ۾ ٿيو. آمريڪي بحري ۽ سامونڊي فوجون پڻ جاپان ڏانهن وڌيون، مارچ تائين [[آئيوي جيما جي جنگ|آئيوي جيما]] ۽ جون جي آخر تائين [[اوڪيناوا جي جنگ|اوڪيناوا]] تي قبضو ڪيو ويو.<ref>{{Harvnb|Jowett|Andrew|2002|p=6}}.</ref> ان سان گڏوگڏ، [[پيسفڪ جنگ ۾ اتحادي آبدوزون|آبدوزن]] جي بحري ناڪابندي جاپان جي معيشت جو ساهه گهٽائي رهي هئي ۽ ٻاهرين ملڪن ۾ موجود پنهنجي فوجن کي رسد پهچائڻ جي صلاحيت کي سخت نقصان پهچائي رهي هئي.<ref name="results of german and american submarines">{{Cite web |last=Poirier |first=Michel Thomas |date=20 October 1999 |title=Results of the German and American Submarine Campaigns of World War II |url=https://www.navy.mil/navydata/cno/n87/history/wwii-campaigns.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080409052122/https://www.navy.mil/navydata/cno/n87/history/wwii-campaigns.html |archive-date=9 April 2008 |access-date=13 April 2008 |publisher=U.S. Navy}}</ref> 11 جولاءِ تي، اتحادي اڳواڻ [[پوٽسڊيم ڪانفرنس|جرمنيءَ جي شهر پوٽسڊيم ۾ مليا]]. هنن جرمنيءَ بابت [[پوٽسڊيم معاهدو|اڳوڻن معاهدن جي تصديق ڪئي]]،<ref name="Williams 2006 90">{{Harvnb|Williams|2006|p=90}}.</ref> ۽ آمريڪي، برطانوي ۽ چيني حڪومتن جاپان جي بنا شرط هٿيار ڦٽا ڪرڻ جي مطالبي کي ورجايو، خاص طور تي اهو چيو ويو ته "[[پوٽسڊيم پڌرنامو|جاپان لاءِ ٻيو رستو فوري ۽ مڪمل تباهي آهي]]".<ref name="Miscamble 2007 201">{{Harvnb|Miscamble|2007|p=201}}.</ref> هن ڪانفرنس دوران، برطانيه ۾ [[1945 برطانيه جون عام چونڊون|عام چونڊون]] ٿيون، ۽ [[ڪليمينٽ ايٽلي]] چرچل جي جاءِ تي وزيراعظم بڻيو.<ref name="Miscamble 2007 203_204">{{Harvnb|Miscamble|2007|pp=203–204}}.</ref> [[File:Mamoru Shigemitsu signs the Instrument of Surrender, officially ending the Second World War.jpg|thumb|جاپاني پرڏيهي وزير [[مامورو شيگي ميتسو]] 2 سيپٽمبر 1945 تي يو ايس ايس مسوري (BB-63) جي ڊيڪ تي [[جاپان جي آتم سمپرڻ جو دستاويز|آتم سمپرڻ جي دستاويز]] تي دستخط ڪري رهيو آهي، جنهن سان باضابطه طور تي ٻي عالمي جنگ ختم ٿي وئي]] بنا شرط هٿيار ڦٽا ڪرڻ واري مطالبي کي جاپاني حڪومت رد ڪري ڇڏيو، جنهن جو خيال هو ته هو وڌيڪ سازگار شرطن تي ڳالهين جي صلاحيت رکي ٿي.<ref>Ward Wilson. "The Winning Weapon? Rethinking Nuclear Weapons in Light of Hiroshima". ''International Security'', Vol. 31, No. 4 (Spring 2007), pp. 162–179.</ref> آگسٽ جي شروعات ۾، آمريڪا جاپاني شهرن [[هيروشيما]] ۽ [[ناگاساڪي]] تي [[هيروشيما ۽ ناگاساڪي تي ائٽمي بمباري|ائٽمي بم ڪيرايا]]. انهن ٻن بمبارين جي وچ ۾، يالٽا معاهدي تحت، سوويت يونين [[سوويت-جاپاني جنگ|جاپان خلاف جنگ جو اعلان ڪيو]]، [[منچوريا تي سوويت حملو|جاپاني قبضي هيٺ منچوريا تي حملو ڪيو]] ۽ تيزيءَ سان [[ڪوانٽنگ فوج]] کي شڪست ڏني، جيڪا جاپان جي سڀ کان وڏي جنگي قوت هئي.<ref>{{Harvnb|Glantz|2005}}.</ref> انهن ٻن واقعن اڳوڻي ضدي شاهي فوج جي اڳواڻن کي هٿيار ڦٽا ڪرڻ جا شرط مڃڻ تي مجبور ڪيو.<ref name="Pape 1993">{{Harvnb|Pape|1993}}</ref> ڳاڙهي فوج [[ساخالين ٻيٽ جو ڏکڻ حصو]] ۽ [[ڪوريل ٻيٽن تي حملو|ڪوريل ٻيٽن]] تي به قبضو ڪري ورتو. 9–10 آگسٽ 1945 جي رات، شهنشاهه هيرو هيٽو جاپاني ڪابينا کي اتحادين جي [[پوٽسڊيم پڌرنامو|پوٽسڊيم پڌرنامي]] وارن شرطن کي قبول ڪرڻ جو حڪم ڏنو.{{Sfn|Bix|2000|pages=525–526}} 15 آگسٽ تي، شهنشاهه ريڊيو تي نشر ٿيل هڪ تقرير ذريعي جاپاني عوام کي ان فيصلي کان آگاهه ڪيو.{{Sfn|Bix|2000|pages=526–528}} 15 آگسٽ 1945 تي [[جاپان جي آتم سمپرڻ|جاپان هٿيار ڦٽا ڪيا]]، ۽ آخري دستاويزن تي 2 سيپٽمبر 1945 تي ٽوڪيو بي ۾ آمريڪي بحري جهاز يو ايس ايس مسوري (BB-63) تي دستخط ڪيا ويا، جنهن سان ٻي عالمي جنگ جو پڄاڻي ٿيو.<ref name="Beevor 2012 776">{{Harvnb|Beevor|2012|p=776}}.</ref> == نتيجا ۽ اثرات == {{Main|ٻي عالمي جنگ جا نتيجا|نازي ازم جا نتيجا}} [[File:Proces Neurenberg, Bestanddeelnr 901-2065.jpg|thumb|[[نيورمبرگ ٽرائلز]] جا جوابدار، جتي اتحادي فوجن [[نازي جرمني]] جي سياسي، فوجي، عدالتي ۽ اقتصادي قيادت جي اهم ميمبرن تي [[انسانيت خلاف ڏوهه|انسانيت خلاف ڏوهن]] جا ڪيس هلايا هئا]] اتحادين [[آسٽريا تي اتحادي قبضو|آسٽريا]] ۽ [[جرمني تي اتحادي قبضو|جرمني]] ۾ انتظامي قبضو قائم ڪيو. شروع ۾ ٻنهي ملڪن کي مغربي ۽ مشرقي قبضي وارن علائقن ۾ ورهايو ويو، جن تي ترتيبوار مغربي اتحادين ۽ سوويت يونين جو ڪنٽرول هو. پر جلد ئي انهن جا رستا ڌار ٿي ويا. جرمني ۾، [[ٽرائيزون|مغربي]] ۽ [[جرمني ۾ سوويت قبضي وارو علائقو|مشرقي قبضي وارا علائقا]] باضابطه طور تي 1949 ۾ ختم ٿي ويا، ۽ اهي علائقا ٻن ڌار ملڪن، [[مغربي جرمني]] ۽ [[مشرقي جرمني]] جي صورت ۾ سامهون آيا.<ref name="Wettig 2008 96_100">{{Harvnb|Wettig|2008|pp=96–100}}.</ref> پر آسٽريا ۾ قبضو 1955 تائين جاري رهيو، جڏهن مغربي اتحادين ۽ سوويت يونين جي وچ ۾ هڪ گڏيل معاهدي تحت آسٽريا کي هڪ جمهوري رياست طور ٻيهر متحد ٿيڻ جي اجازت ڏني وئي، جيڪا سرڪاري طور تي ڪنهن به سياسي بلاڪ سان لاڳاپيل نه هئي (جيتوڻيڪ عملي طور تي ان جا لاڳاپا مغربي اتحادين سان بهتر هئا). جرمني ۾ "ڊي-نازي فڪيشن" (denazification) پروگرام تحت [[نيورمبرگ ٽرائلز]] ۾ نازي جنگي ڏوهارين تي ڪيس هلايا ويا ۽ اڳوڻن نازين کي اقتدار تان هٽايو ويو، جيتوڻيڪ بعد ۾ اها پاليسي معافي ۽ اڳوڻن نازين کي مغربي جرمن معاشري ۾ ٻيهر شامل ڪرڻ ڏانهن وڌي وئي.<ref name="Frei 2002 41_66">{{Harvnb|Frei|2002|pp=41–66}}.</ref> جرمني پنهنجي جنگ کان اڳ واري (1937) علائقي جو چوٿون حصو وڃائي ويٺو. مشرقي علائقن مان، [[سائليشيا]]، [[نيومارڪ]] ۽ [[پوميرينيا]] جو وڏو حصو پولينڊ جي قبضي ۾ ويو،<ref name="Eberhardt-2015">{{Cite journal |last=Eberhardt |first=Piotr |date=2015 |title=The Oder-Neisse Line as Poland's western border: As postulated and made a reality |url=https://www.geographiapolonica.pl/article/item/9928.html |url-status=live |journal=Geographia Polonica |volume=88 |issue=1 |pages=77–105 |doi=10.7163/GPol.0007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503111248/https://www.geographiapolonica.pl/article/item/9928.html |archive-date=3 May 2018 |access-date=3 May 2018 |doi-access=free}}</ref> ۽ [[اوڀر پروشيا]] کي پولينڊ ۽ سوويت يونين جي وچ ۾ ورهايو ويو. ان کان پوءِ انهن صوبن مان 90 لک جرمنن کي [[جرمنن جو اخراج (1944–1950)|جرمني ڏانهن تڙيو ويو]]،<ref name="Eberhardt-2006">{{Cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |url=https://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf |title=Political Migrations in Poland 1939–1948 |date=2006 |publisher=Didactica |isbn=978-1-5361-1035-7 |location=Warsaw |archive-url=https://web.archive.org/web/20150626151411/https://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf |archive-date=26 June 2015 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626151411/https://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf |date=26 June 2015 }}</ref><ref name="Eberhardt-2011">{{Cite book |last=Eberhardt |first=Piotr |url=https://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf |title=Political Migrations On Polish Territories (1939–1950) |date=2011 |publisher=Polish Academy of Sciences |isbn=978-8-3615-9046-0 |location=Warsaw |access-date=3 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140520220409/https://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf |archive-date=20 May 2014 |url-status=live}}</ref> جڏهن ته چيڪو سلوواڪيا جي [[سوڊيٽن لينڊ]] مان به 30 لک جرمن بي گهر ڪيا ويا. 1950ع تائين، مغربي جرمنيءَ جي پنجين حصي جي آبادي اوڀر مان آيل پناهه گيرن تي مشتمل هئي. سوويت يونين [[ڪرزن لائن]] جي اوڀر وارا پولش صوبا به پنهنجي قبضي ۾ ڪري ورتا،<ref name="Eberhardt-2012">{{Cite journal |last=Eberhardt |first=Piotr |date=2012 |title=The Curzon line as the eastern boundary of Poland. The origins and the political background |url=https://www.geographiapolonica.pl/article/item/7563.html |url-status=live |journal=Geographia Polonica |volume=85 |issue=1 |pages=5–21 |doi=10.7163/GPol.2012.1.1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180503111001/https://www.geographiapolonica.pl/article/item/7563.html |archive-date=3 May 2018 |access-date=3 May 2018}}</ref> جتان [[پولش آبادي جي منتقلي (1944–1946)|20 لک پولينڊ واسين کي تڙيو ويو]].<ref name="Eberhardt-2011"/><ref name="stalinswars43">{{Harvnb|Roberts|2006|p=43}}.</ref> اتر اوڀر رومانيا،<ref name="stalinswars55">{{Harvnb|Roberts|2006|p=55}}.</ref><ref name="shirer794">{{Harvnb|Shirer|1990|p=794}}.</ref> اوڀر فن لينڊ جا ڪجهه حصا، ۽ [[بالٽڪ رياستون]] [[بالٽڪ رياستن تي سوويت قبضو (1944)|سوويت يونين ۾ شامل ڪيون ويون]].<ref name="Wettig 2008 20_21">{{Harvnb|Wettig|2008|pp=20–21}}.</ref><ref name="Senn 2007 ?">{{Harvnb|Senn|2007|p=?}}.</ref> اٽلي پنهنجي [[1946ع جو اطالوي ريفرنڊم|بادشاهت]]، پنهنجي [[اطالوي سلطنت|نوآباتي سلطنت]] ۽ ڪجهه [[اٽلي ۽ اتحادين جي وچ ۾ پئرس جو معاهدو|يورپي علائقا]] وڃائي ويٺو. <ref>{{Cite web |title=Italy since 1945 |url=https://www.britannica.com/place/Italy/Italy-since-1945 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005052527/https://www.britannica.com/place/Italy/Italy-since-1945 |archive-date=5 October 2023 |access-date=2 October 2023 |website=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> [[عالمي امن]] کي برقرار رکڻ جي ڪوشش ۾،<ref name="Yoder 1997 39">{{Harvnb|Yoder|1997|p=39}}.</ref> اتحادين [[گڏيل قومون|گڏيل قومن جي تنظيم]] (United Nations) قائم ڪئي،<ref>{{Cite web |title=History of the UN |url=https://www.un.org/en/about-us |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215170453/https://www.un.org/un70/en/content/history/index.html |archive-date=15 December 2021 |access-date=2 April 2026 |website=United Nations}}</ref> جيڪا باضابطه طور تي 24 آڪٽوبر 1945 تي وجود ۾ آئي،<ref>{{Cite web |title=History of the UN |url=https://www.un.org/aboutun/history.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218221016/https://www.un.org/aboutun/history.htm |archive-date=18 February 2010 |access-date=25 January 2010 |publisher=United Nations}}</ref> ۽ 1948 ۾ [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو]] اختيار ڪيو ويو. جنگ کٽيندڙ [[عظيم طاقتون|وڏيون طاقتون]]—فرانس، چين، برطانيه، سوويت يونين ۽ آمريڪا—گڏيل قومن جي [[گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل|سلامتي ڪائونسل]] جا [[گڏيل قومن جي سلامتي ڪائونسل جا مستقل ميمبر|مستقل ميمبر]] بڻجي ويون. <ref name="The UN Security Council">{{Citation |title=The UN Security Council |url=https://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html |access-date=15 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620101548/https://www.unfoundation.org/what-we-do/issues/united-nations/the-un-security-council.html |archive-date=20 June 2012 |url-status=dead}}</ref> اهي پنج مستقل ميمبر اڄ تائين برقرار آهن، جيتوڻيڪ سيٽن ۾ ٻه تبديليون آيون آهن: 1971 ۾ [[تائيوان|جمهوريه چين]] جي جاءِ تي [[چين|عوامي جمهوريه چين]] کي شامل ڪيو ويو، ۽ 1991 ۾ [[سوويت يونين جو خاتمو|سوويت يونين جي خاتمي]] کان پوءِ ان جي جاءِ تي [[روس|روسي فيڊريشن]] کي سيٽ ملي. مغربي اتحادين ۽ سوويت يونين جي وچ ۾ اتحاد جنگ ختم ٿيڻ کان اڳ ئي خراب ٿيڻ شروع ٿي ويو هو.<ref name="Kantowicz 2000 6">{{Harvnb|Kantowicz|2000|p=6}}.</ref> [[File:EasternBloc BorderChange38-48.svg|thumb|[[مرڪزي يورپ]] ۾ جنگ کان پوءِ سرحدن ۾ تبديليون ۽ [[ڪميونسٽ]] [[مشرقي بلاڪ]] جو قيام]] جرمنيءَ کان علاوه، باقي يورپ کي به مغربي ۽ سوويت [[اثر واري دائري]] ۾ ورهايو ويو. <ref name="Trachtenberg 1999 33">{{Harvnb|Trachtenberg|1999|p=33}}.</ref> اڪثر مشرقي ۽ مرڪزي يورپي ملڪ سوويت اثر هيٺ اچي ويا، جنهن جي نتيجي ۾ سوويت قبضي اختيارين جي مڪمل يا جزوي مدد سان ڪميونسٽ حڪومتون قائم ٿيون. نتيجي طور، [[مشرقي جرمني]]،<ref name="Applebaum 2012">{{Harvnb|Applebaum|2012}}.</ref> [[پولش عوامي جمهوريه|پولينڊ]]، [[هنگري عوامي جمهوريه|هنگري]]، [[رومانيا عوامي جمهوريه|رومانيا]]، [[بلغاريا عوامي جمهوريه|بلغاريا]]، [[چيڪو سلوواڪيا]]، ۽ [[البانيا عوامي جمهوريه|البانيا]]<ref name="Naimark 2010">{{Harvnb|Naimark|2010}}.</ref> سوويت [[سيٽلائيٽ رياست|سيٽلائيٽ رياستون]] بڻجي ويا. جڏهن ته ڪميونسٽ [[يوگوسلاويا]] هڪ مڪمل طور تي [[غير وابسته تحريڪ|آزاد پاليسي]] اختيار ڪئي، جنهن ڪري [[ٽيٽو-اسٽالن اختلاف|سوويت يونين سان ڇڪتاڻ]] پيدا ٿي. <ref name="Swain 1992">{{Harvnb|Swain|1992}}.</ref> يونان ۾ [[يوناني گهرو ويڙهه|ڪميونسٽن جي بغاوت]] کي اينگلو-آمريڪي مدد سان ڪچليو ويو ۽ ملڪ مغربي بلاڪ سان گڏ رهيو. <ref>{{Cite web |date=28 May 2023 |title=Greek Civil War |url=https://www.britannica.com/event/Greek-Civil-War |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230324172645/https://www.britannica.com/event/Greek-Civil-War |archive-date=24 March 2023 |access-date=15 May 2023 |website=Encyclopedia Britannica |language=en}}</ref> دنيا جي جنگ کان پوءِ واري ورهاست کي ٻن بين الاقوامي فوجي اتحادين، آمريڪا جي اڳواڻي ۾ [[نيٽو]] (NATO) ۽ سوويت يونين جي اڳواڻي ۾ [[وارسا پيڪٽ]] ذريعي رسمي شڪل ڏني وئي. <ref name="Borstelmann 2005 318">{{Harvnb|Borstelmann|2005|p=318}}.</ref> انهن جي وچ ۾ سياسي ڇڪتاڻ ۽ فوجي مقابلي جو هڪ طويل عرصو—جنهن کي [[سرد جنگ]] چيو وڃي ٿو—شروع ٿيو، جنهن سان گڏوگڏ بي مثال [[هٿيارن جي ڊوڙ]] ۽ سڄي دنيا ۾ ڪيتريون ئي [[پراڪسي جنگ|پراڪسي جنگيون]] (proxy wars) پڻ شروع ٿيون. <ref>{{Harvnb|Leffler|Westad|2010}}.</ref> ايشيا ۾، آمريڪا [[جاپان تي قبضو|جاپان جو قبضو]] سنڀاليو ۽ مغربي پيسفڪ ۾ جاپان جي اڳوڻن ٻيٽن جو انتظام هلايو، جڏهن ته سوويت يونين [[ڏکڻ ساخالين]] ۽ [[ڪوريل ٻيٽن]] کي پنهنجي ملڪ ۾ شامل ڪري ورتو. <ref name="Weinberg 2005 911">{{Harvnb|Weinberg|2005|p=911}}.</ref> [[ڪوريا]]، جيڪو اڳ ۾ جاپاني نوآبادي هو، سوويت يونين پاران [[اتر ڪوريا|اتر]] ۽ آمريڪا پاران [[ڏکڻ ڪوريا|ڏکڻ]] ۾ 1945 ۽ 1948 جي وچ ۾ [[ڪوريا جي ورهاست|ورهايو ويو]]. 1948 ۾ ٻنهي طرفن ڌار جمهوريتون قائم ڪيون، جن مان هر هڪ پوري ڪوريا جي قانوني حڪومت هجڻ جي دعويٰ ڪئي، جنهن جي نتيجي ۾ اڳتي هلي [[ڪوريا جي جنگ]] شروع ٿي. <ref>{{Harvnb|Stueck|2010|p=71}}.</ref> چين ۾، قوم پرست ۽ ڪميونسٽ فوجن جون 1946 ۾ [[چيني گهرو ويڙهه]] کي ٻيهر شروع ڪيو. ڪميونسٽ فوجون کٽي ويون ۽ سرزمين چين تي عوامي جمهوريه چين قائم ڪيو، جڏهن ته قوم پرست فوجون 1949 ۾ [[تائيوان]] ڏانهن هليون ويون. <ref name="Lynch 2010 12_13">{{Harvnb|Lynch|2010|pp=12–13}}.</ref> وچ اوڀر ۾، عربن پاران [[فلسطين لاءِ گڏيل قومن جو ورهاست وارو منصوبو|فلسطين جي ورهاست واري منصوبي]] کي رد ڪرڻ ۽ [[اسرائيل جو قيام|اسرائيل جي قيام]] سان [[عرب-اسرائيل تنازعو|عرب-اسرائيل تڪرار]] ۾ تيزي آئي. جڏهن ته يورپي طاقتن پنهنجون [[نوآباتي سلطنتون]] بچائڻ جي ڪوشش ڪئي، پر جنگ دوران وسيلن ۽ وقار جي نقصان سبب هو ناڪام رهيا، جنهن ڪري سڄي دنيا ۾ [[نوآبادياتي نظام جو خاتمو|آزاديءَ جون تحريڪون]] (Decolonization) تيز ٿي ويون. <ref name="JMRoberts 1996 589">{{Harvnb|Roberts|1997|p=589}}.</ref><ref>{{Harvnb|Darwin|2007|pp=441–443, 464–68}}.</ref> جنگ سبب عالمي معيشت کي سخت نقصان پهتو، پر شرڪت ڪندڙ ملڪ مختلف طرح متاثر ٿيا. آمريڪا ٻين سڀني ملڪن جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ امير ٿي اڀريو، جنهن جي ڪري اتي "بيبي بوم" ٿيو، ۽ 1950ع تائين ان جي في ماڻهو [[مجموعي ملڪي پيداوار]] (GDP) ٻين طاقتن کان تمام گهڻي هئي، جنهن سبب هن عالمي معيشت تي قبضو ڪري ورتو. <ref>{{Harvnb|Dear|Foot|2001|p=1006}}; {{Harvnb|Harrison|1998|pp=34–55}}.</ref> اتحادي اختيارين 1945 کان 1948 تائين مغربي جرمني ۾ [[ٻي عالمي جنگ کانپوءِ جرمن صنعت لاءِ اتحادي منصوبا|صنعتي غير هٿياربندي]] جي پاليسي اختيار ڪئي. <ref name="Balabkins 1964 207">{{Harvnb|Balabkins|1964|p=207}}.</ref> بين الاقوامي واپاري وابستگين جي ڪري، ان پاليسي يورپ ۾ معاشي جمود پيدا ڪيو ۽ جنگ کانپوءِ يورپ جي معاشي بحاليءَ ۾ ڪيترن ئي سالن تائين دير ڪئي. <ref>{{Harvnb|Petrov|1967|p=263}}.</ref><ref name="Balabkins 1964 208,209">{{Harvnb|Balabkins|1964|pp=208–209}}.</ref> جولاءِ 1944 ۾ [[بريٽن ووڊس ڪانفرنس]] ۾، اتحادي قومن جنگ کانپوءِ جي دنيا لاءِ هڪ معاشي فريم ورڪ تيار ڪيو. ان معاهدي تحت [[بين الاقوامي مالياتي فنڊ]] (IMF) ۽ [[بين الاقوامي بئنڪ براءِ تعمير ۽ ترقي]] (IBRD) قائم ڪيا ويا، جيڪي بعد ۾ [[ورلڊ بئنڪ گروپ]] جو حصو بڻجي ويا. [[بريٽن ووڊس سسٽم]] 1973 تائين جاري رهيو. <ref>{{Cite web |date=7 January 2008 |title=The Bretton Woods Conference, 1944 |url=https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/time/wwii/98681.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220417233116/https://2001-2009.state.gov/r/pa/ho/time/wwii/98681.htm |archive-date=17 April 2022 |access-date=18 April 2022 |publisher=United States Department of State}}</ref> معاشي بحالي 1948 جي وچ ڌاري مغربي جرمني ۾ [[ڊيوچ مارڪ|ڪرنسي سڌارن]] سان شروع ٿي، ۽ آمريڪا جي [[مارشل پلان]] (1948–1951) تحت مليل معاشي امداد ان کي تيز ڪيو. <ref>{{Harvnb|DeLong|Eichengreen|1993|pp=190–191}}</ref><ref name="Balabkins 1964 212">{{Harvnb|Balabkins|1964|p=212}}.</ref> 1948 کان پوءِ مغربي جرمنيءَ جي بحاليءَ کي "جرمن معاشي معجزو" ([[Wirtschaftswunder]]) چيو ويندو آهي. <ref>{{Harvnb|Wolf|1993|pp=29–30, 32}}</ref> اٽلي پڻ معاشي ترقي جو تجربو ڪيو ۽ فرانسيسي معيشت به ٻيهر اڀري. ان جي برعڪس، برطانيه معاشي بربادي جي حالت ۾ هو، ۽ جيتوڻيڪ هن مارشل پلان جي ڪل امداد جو چوٿون حصو حاصل ڪيو (جيڪو ڪنهن به ٻئي يورپي ملڪ کان وڌيڪ هو)، پر هو ڏهاڪن تائين نسبتي معاشي زوال جو شڪار رهيو. سوويت يونين، تمام گهڻي جاني ۽ مالي نقصان جي باوجود، جنگ کانپوءِ جي فوري دور ۾ پيداوار ۾ تيز اضافو ڪيو، ڇاڪاڻ ته هن جرمني جا اڪثر صنعتي پلانٽ قبضي ۾ ڪري منتقل ڪيا هئا ۽ پنهنجي سيٽلائيٽ رياستن کان [[ٻي عالمي جنگ جو هجانو|جنگي هجانو]] وصول ڪيو هو. جاپان جي بحالي ڪافي عرصي بعد ٿي، جڏهن ته چين 1952ع تائين پنهنجي جنگ کان اڳ واري صنعتي پيداوار واري سطح تي واپس پهچي ويو. <ref>{{Cite book |last=Genzberger |first=Christine |url=https://archive.org/details/chinabusinesspor0000genz/page/4 |title=China Business: The Portable Encyclopedia for Doing Business with China |date=1994 |publisher=World Trade Press |isbn=978-0-9631-8643-0 |location=Petaluma, CA |page=[https://archive.org/details/chinabusinesspor0000genz/page/4 4]}}</ref> == اثرات == {{Main|ٻي عالمي جنگ جي تاريخ نگاري}} === جاني نقصان === {{Main|ٻي عالمي جنگ ۾ جاني نقصان}} [[File:Nanking_bodies_1937.jpg|thumb|ڊسمبر 1937 ۾ [[نانجنگ قتل عام]] دوران [[جاپاني شاهي فوج]] هٿان قتل ٿيل چيني شهرين جا لاش]] هڪ اندازي مطابق هن جنگ ۾ 6 ڪروڙ کان وٺي 7.5 ڪروڙ کان وڌيڪ ماڻهو مارجي ويا، جن ۾ گهٽ ۾ گهٽ 2 ڪروڙ ماڻهو محرومي، ڏڪار ۽ بيمارين وگهي فوت ٿيا.{{Sfn|Beevor|2012|p=1}}{{Sfn|Hastings|2011|pp=669-670}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=147}}{{Sfn|Hanson|2017|p=470}} اندازو آهي ته شهرين جو جاني نقصان جنگ ۾ ٿيندڙ مجموعي موت جو 67%{{Sfn|Clodfelter|2017|p=528}} کان 80%{{Sfn|Hanson|2017|p=38}} هو. سڀ کان وڌيڪ جاني نقصان سوويت يونين کي ٿيو (اندازي مطابق 2 ڪروڙ کان 2.8 ڪروڙ)،<ref>{{Multiref||{{harvnb|Hanson|2017|p=485|ps=. Hanson estimates there were 20-27 million Soviet dead}}.|{{Harvard citation no brackets|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=146}}.}}</ref> ان کان پوءِ چين (گهٽ ۾ گهٽ 1.5 ڪروڙ)،{{Sfn|Hastings|2011|pp=669-670}}{{Sfn|Hanson|2017|p=487}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=146}} جرمني (60 لک کان 87 لک){{Sfn|Hanson|2017|p=488}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=146}} ۽ پولينڊ (50 لک کان 65 لک).{{Sfn|Hastings|2011|pp=669-670}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=146}} سڀ کان وڌيڪ فوجي جاني نقصان کڻندڙ ملڪن ۾ سوويت يونين (اٽڪل 87 لک)،<ref name="Ell&Mak 19942">{{Harvnb|Ellman|Maksudov|1994}}.</ref> جرمني (اٽڪل 53 لک)،{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=152}} چين (20 لک کان 30 لک){{Sfn|Mitter|2013|p=381}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=148}} ۽ جاپان (17 لک کان 25 لک) شامل هئا.{{Sfn|Hastings|2011|pp=669-670}}{{Sfn|Aubin|Bernard|Guillerat|2019|p=148}} جنگ ۾ ٿيندڙ 2 ڪروڙ کان 2.5 ڪروڙ فوجي موت مان اڪثريت مشرقي محاذ تي جرمن ۽ سوويت سپاهين جي هئي، جن ۾ جنگي قيدي (POWs) پڻ شامل هئا.{{Sfn|Hanson|2017|p=473}} فوجي موتن جي مقابلي ۾ شهرين جو ايترو وڏو جاني نقصان ان وقت تائين جي وڏين جنگين ۾ غير معمولي هو.{{Sfn|Hanson|2017|p=469}} چين ۽ سوويت يونين ۾ اٽڪل 1 ڪروڙ کان 1.5 ڪروڙ ماڻهو بک ۽ بيماري وگهي مري ويا، جڏهن ته هندستان ۽ ايشيا-پيسفڪ جي ٻين جاپاني قبضي هيٺ علائقن ۾ 80 لک کان 1 ڪروڙ ماڻهو فوت ٿيا.{{Sfn|Hanson|2017|pp=472-473}} اٽڪل 1.5 ڪروڙ شهري نسلن ڪشي ۽ ٻين عمدي قتلن ۾ مارجي ويا، جڏهن ته لکين ماڻهو ڪنسنٽريشن ڪيمپن، هوائي بمباري ۽ جنگي علائقن ۾ فوت ٿيا.{{Sfn|Hanson|2017|pp=474-475, 481-485}} === نسل ڪشي، جنگي ڏوهه ۽ انسانيت خلاف ڏوهه === [[File:Czeslawa Kwoka - Brasse.jpg|thumb|[[آشوٽز]] ۾ جرمن [[ايس ايس]] پاران ورتل هڪ پولش ڇوڪريءَ جي قيدي سڃاڻپ واري تصوير.<ref>{{cite web |url=https://www.dw.com/en/colorized-photo-of-girl-at-auschwitz-strikes-chord-on-social-media/a-43033478 |title=Color photo of girl at Auschwitz strikes chord |first=Alexander |last=Pearson |date=19 March 2018 |access-date=12 July 2023 |work=[[Deutsche Welle]]}}</ref> اٽڪل 230,000 ٻارن کي قيد رکيو ويو ۽ کين جبري پورهئي ۽ [[نازي انساني تجربا|طبي تجربن]] لاءِ استعمال ڪيو ويو.]] جنگ کان پوءِ وارن [[محوري طاقتن جي جنگي ڏوهن جي ڪارروائي|مقدمن]] ۾، محوري طاقتن جي نمائندن ۽ انهن جي ساٿين کي ڪيترن ئي [[جنگي ڏوهه|جنگي ڏوهن]]، [[انسانيت خلاف ڏوهه|انسانيت خلاف ڏوهن]] ۽ [[نسل ڪشي]] ۾ ملوث هجڻ تي سزا ڏني وئي.{{Sfn|Davies|2014}} نازين اٽڪل 60 لک يهودين کي نسلي بنياد تي قتل ڪيو، جنهن کي [[هولوڪاسٽ]] طور سڃاتو وڃي ٿو. هنن لکين [[سلاو]]، 130,000 کان وڌيڪ [[روماڻي ماڻهو|روماڻي ماڻهن]]، ۽ ٻين گروپن جي ميمبرن کي پڻ قتل ڪيو جن کي هو نسلي طور گهٽ درجي جو سمجهندا هئا.{{Sfn|Hanson|2017|pp=474-477}}{{Sfn|Niewyk|Nicosia|2000|pp=55-60}} جرمني ۽ ان جي قبضي هيٺ علائقن ۾ لڳ ڀڳ 300,000 ذهني ۽ جسماني طور معذور ماڻهن کي پڻ [[ايڪشن ٽي 4|منظم طريقي سان قتل ڪيو ويو]].<ref>{{Cite web |last=Das Bundesarchiv |title=Euthanasie im Dritten Reich |url=https://www.bundesarchiv.de/im-archiv-recherchieren/archivgut-recherchieren/nach-themen/euthanasie-im-dritten-reich/ |access-date=21 January 2026 |website=Das Bundesarchiv |language=de}}</ref> عام شهرين ۽ جنگي قيدين کي قتل عام ۽ عمدي بک ذريعي مارڻ جو عمل مشرقي يورپي ۽ ايشيا-پيسفڪ محاذن تي خاص طور عام هو. مشرقي محاذ تي جرمن فوجن موجود کاڌ خوراڪ کي تباهه ڪيو يا ضبط ڪيو، بدلي ۾ شهرين جو قتل عام ڪيو ۽ باقاعدي قيدين کي گوليون هڻي ماريو.{{Sfn|Hanson|2017|pp=471-472}}{{Sfn|Davies|2014}} جاپان قبضي هيٺ علائقن ۾ لکين شهرين کي قتل عام ۽ "سڙيل زمين" (scorched earth) واري حڪمت عملي ذريعي ماريو؛ مثال طور، چين ۾ انهن جي "[[تنهن سڀ پاليسي|سڀني کي مارڻ، سڀ ڪجهه ساڙڻ، سڀ ڪجهه لٽڻ]]" جي پاليسي.{{Sfn|Hanson|2017|pp=470-472}}{{Sfn|Mitter|2013|pp=289-290}} [[نانجنگ قتل عام]] ۾ 40,000 کان 200,000 چيني شهري ۽ جنگي قيدي مارجي ويا.<ref name=":04">{{Cite book |last=Wakabayashi |first=Bob |title=The Nanking Atrocity, 1937–1938: Complicating the Picture |year=2007 |isbn=9781-84545-500-2}}</ref> جاپان چين ۾ ۽ سوويت يونين خلاف شروعاتي لڙاين ۾ [[يونٽ 731|بيالوجيڪل هٿيارن جو استعمال]] پڻ ڪيو. <ref name=":43">{{Harvnb|Harris|2002|p=74}}.</ref>{{Sfn|Hastings|2011|pp=428-429}} سوويت يونين قبضي هيٺ يا شامل ڪيل علائقن مان لکين شهرين ۽ جنگي قيدين کي قيد ڪرڻ، جلاوطن ڪرڻ ۽ اڪثر [[NKVD قيدي قتل عام|قتل ڪرڻ]] جو ذميوار هو.{{Sfn|Akashi|Davies|Service|2014}}<ref name=":47">Robert Gellately (2007). ''Lenin, Stalin, and Hitler: The Age of Social Catastrophe''. Knopf, {{ISBN|978-1-4000-4005-6}} pp. 391-396</ref> ان ۾ [[ڪيٽين قتل عام]] پڻ شامل هو جتي 22,000 پولش آفيسرن ۽ دانشورن کي قتل ڪيو ويو هو.{{Sfn|Dimbleby|2022|pp=81-82}} جنگي ڏوهه گهرو جنگين ۽ مزاحمتي گروپن جي وچ ۾ ٿيندڙ لڙاين ۾ پڻ ڪيا ويا. يوگوسلاويا ۾، محوري فوجن ۽ انهن سان لاڳاپيل ڪروٽيا جي [[اوشتاسا]] (Ustaše) پاران شهرين ۽ قيدين جي قتل عام سميت ڪيترائي ڏوهه ڪيا ويا. مکيه مزاحمتي گروپن، سرب قوم پرست [[چيٽنڪس]] ۽ ڪميونسٽ [[يوگوسلاو پارٽيزن|پارٽيزن]] پڻ پنهنجي دشمنن جو قتل عام ڪيو.{{Sfn|Davies|2014}}{{Sfn|Wheeler|2014}} پولينڊ ۾، [[يوڪريني باغي فوج]] پاران 1943 ۽ 1945 جي وچ ۾ [[وولهينيا قتل عام]] ۾ اٽڪل 100,000 پولينڊ واسين کي قتل ڪيو ويو. جوابي حملن ۾ پولينڊ واسين هٿان اٽڪل 10,000 يوڪريني مارجي ويا.<ref>{{cite news |id={{ProQuest|1840045393}} |last1=Portnov |first1=Andrii |title=Clash of victimhoods: the Volhynia Massacre in Polish and Ukrainian memory |work=openDemocracy |date=16 November 2016}}</ref> يونان ۾، محوري قوتون عمدي بک ۽ قتل عام جون ذميوار هيون، پر اتي جي وڏي مزاحمتي قوتن [[ELAS]] ۽ [[EDES]] پڻ جنگي ڏوهه ڪيا.{{Sfn|Clogg|2014}}{{Sfn|Davies|2014}} سوويت يونين، جاپان ۽ جرمني قيدين کي قتل ڪري، بک ماري، جبري پورهيو وٺي ۽ ٻي بدسلوڪي ذريعي جنگي قيدين جي موت جي بلند شرح جا ذميوار هئا. سوويت يونين ۽ جاپان جنگي قيدين بابت [[جنيوا ڪنوينشن]] جي تصديق نه ڪئي هئي.{{Sfn|Davies|2014}} جاپاني قيد ۾ موجود اٽڪل ٽيون حصو قيدي مري ويا، جڏهن ته جرمنن جي قيد ۾ موجود لڳ ڀڳ 60 سيڪڙو سوويت قيدي فوت ٿيا. سوويت يونين جي قيد ۾ موجود اٽڪل ٽيون حصو جرمن قيدي مري ويا. مغربي اتحادين جي قيد ۾ جرمن ۽ جاپاني قيدين جي موت جي شرح صرف 1 کان 2 سيڪڙو هئي.{{Sfn|Hanson|2017|p=482}}{{Sfn|Dimbleby|2022|p=501}} [[File:The_Liberation_of_Bergen-belsen_Concentration_Camp,_April_1945_BU4031.jpg|thumb|[[برگن-بيلسن ڪنسنٽريشن ڪيمپ]] ۾ [[ايس ايس]] (SS) جي عورت محافظن پاران قيدين جا لاش اجتماعي قبر ڏانهن کڻي وڃڻ جو منظر، 1945]] جرمني، جاپان ۽ سوويت يونين غير ملڪي شهرين ۽ جنگي قيدين کان وڏي پئماني تي جبري پورهيو ورتو. 1944 جي پڄاڻي تائين جرمني ۾ 76 لک غير ملڪي ورڪر ۽ اٽڪل 500,000 غلام پورهيت ڪيمپن ۾ موجود هئا.{{Sfn|Herbert|2014}} سوويت يونين جي قبضي هيٺ علائقن مان جلاوطن ڪيل شهرين ۽ قيدين کي سوويت جبري پورهئي وارن ڪيمپن ۾ رکيو ويندو هو، جن کي [[گولاگ]] (gulag) چيو ويندو هو.{{Sfn|Akashi|Davies|Service|2014}} لڳ ڀڳ 2 لک کان 10 لک سوويت شهري جيڪي جرمن ڪيمپن مان واپس آيا هئا، تن کي محوري طاقتن جو ساٿ ڏيڻ جي الزام ۾ گولاگ موڪليو ويو،{{Sfn|Davies|2014}} جتي ڪيترائي سخت موسم ۽ بک وگهي فوت ٿي ويا.<ref name=":47" />{{Sfn|Akashi|Davies|Service|2014}} جاپان به لکين غير ملڪي شهرين ۽ قيدين کان جبري پورهيو ورتو جتي انهن سان وحشي سلوڪ ڪيو ويو.{{Sfn|Kratoska|2015|p=xv}} اٽڪل 200,000 ڪوريائي ۽ چيني عورتن کي جنسي غلامي (comfort women) تي مجبور ڪيو ويو.{{Sfn|Jacob|2018|p=6}} جيتوڻيڪ سمورين وڏين طاقتن جي فوجن ريپ (زنا بالجبر) جا ڏوهه ڪيا، پر جرمن، جاپاني ۽ سوويت فوجن ۾ شهرين سان زيادتيءَ جا واقعا تمام گهڻا هئا. جنگ کان پوءِ وارين عدالتن کي جرمن فوجن جي زيادتين جا اڻ ڳڻيا ثبوت مليا. 29 جاپاني جوابدارن کي اجتماعي ريپ ۾ ملوث هجڻ تي سزا ڏني وئي.{{Sfn|Neumann|2013|pp=553-554}} سوويت سپاهين به قبضي هيٺ علائقن، خاص ڪري جرمني ۾، وڏي پئماني تي ريپ جا ڏوهه ڪيا.{{Sfn|Cherry|2013|pp=556-557}}<ref name="Bird">{{Cite journal |last=Bird |first=Nicky |date=October 2002 |title=Berlin: The Downfall 1945 by Antony Beevor}}</ref> مغربي اتحادي طاقتن پاران به جنگي ڏوهه ڪيا ويا، پر اهي محوري طاقتن ۽ سوويت يونين جي مقابلي ۾ تمام گهٽ هئا.{{Sfn|Davies|2014}} مغربي اتحادين پنهنجي فوجن پاران ڪيل ڪجهه ڏوهن تي ڪارروائي ڪئي، پر انهن جي ڏوهن کي بين الاقوامي عدالتن ۾ نه آندو ويو.{{Sfn|Hastings|2011|pp=445-446}} اڄ به ان ڳالهه تي بحث جاري آهي ته جرمني ۽ جاپان جي شهرن تي علائقائي بمباري (area bombing)، ۽ [[هيروشيما ۽ ناگاساڪي تي ائٽمي بمباري]] جنگي ڏوهه هئا يا نه.{{Sfn|Grayling|2014|pp=1-2}}{{Sfn|Davies|2014}} === قبضو === {{Main|جرمن قبضي هيٺ يورپ|ٻي عالمي جنگ دوران مزاحمت|نازي جرمني ۽ فاشسٽ اٽلي سان تعاون|شاهي جاپان سان تعاون|نازي لٽ مار}} [[File:Palmiry before execution.jpg|thumb|1940ع ۾ [[پالميري قتل عام|پالميري جي ٻيلي]] ۾ جرمن سپاهين هٿان قتل ٿيڻ کان ٿورو اڳ اکين تي پٽيون ٻڌل پولش شهري]] يورپ ۾ قبضي جون ٻه صورتون هيون. مغربي، اتر، ۽ مرڪزي يورپ (فرانس، ناروي، ڊنمارڪ، لو ڪنٽريز، ۽ [[بوهميا ۽ موراويا جو پروٽيڪٽريٽ|چيڪو سلوواڪيا جا شامل ڪيل حصا]]) ۾ جرمني اهڙيون معاشي پاليسيون قائم ڪيون، جن جي ذريعي جنگ جي پڄاڻي تائين لڳ ڀڳ 69.5 ارب رائيخ مارڪ (27.8 ارب آمريڪي ڊالر) گڏ ڪيا ويا؛ هن انگ اکر ۾ صنعتي شين، فوجي سازو سامان، خام مال ۽ ٻين شين جي [[نازي لٽ مار|لٽ مار]] شامل ناهي.<ref>{{Harvnb|Liberman|1996|p=42}}.</ref> اهڙي طرح، قبضي هيٺ آيل قومن مان حاصل ٿيندڙ آمدني جرمنيءَ پاران ٽيڪس ذريعي گڏ ڪيل رقم جي 40 سيڪڙو کان وڌيڪ هئي، جيڪا جنگ جي اڳتي وڌڻ سان مجموعي جرمن آمدني جو لڳ ڀڳ 40 سيڪڙو بڻجي وئي.<ref name="Milward 1979 138">{{Harvnb|Milward|1992|p=138}}.</ref> مشرقي پاسي، ''[[ليبنسروم]]'' (Lebensraum) جا گهربل مقصد ڪڏهن به حاصل نه ٿي سگهيا، ڇاڪاڻ ته بدلجندڙ محاذن ۽ سوويت يونين جي "[[سڙيل زمين]]" (scorched earth) واري پاليسيءَ جرمن حملي آورن کي وسيلن تائين پهچڻ نه ڏنو.<ref name="Milward 1992 148">{{Harvnb|Milward|1992|p=148}}.</ref> مغربي حصي جي ابتڙ، [[نازي جرمني جي نسلي پاليسي|نازي نسلي پاليسي]] [[سلاو ماڻهو|سلاوي]] نسل جي ماڻهن کي "[[انٽرمينش|گهٽ درجي جا ماڻهو]]" قرار ڏئي انهن خلاف انتهائي وحشي سلوڪ جي حوصلا افزائي ڪئي؛ تنهن ڪري اڪثر جرمن پيش قدمي کان پوءِ [[جنرل پلان اوسٽ|وڏي پئماني تي ظلم ۽ جنگي ڏوهه]] ڪيا ويا.<ref>{{Harvnb|Barber|Harrison|2006|p=232}}.</ref> نازين [[پولش قوم خلاف نازي ڏوهه|اندازي مطابق 28 لڪ نسلي پولينڊ واسين کي قتل ڪيو]]، جن ۾ هولوڪاسٽ جا شڪار پولش-يهودي شامل نه هئا.<ref>Institute of National Remembrance, Polska 1939–1945 Straty osobowه i ofiary represji pod dwiema okupacjami. Materski and Szarota. p. 9 ''"Total Polish population losses under German occupation are currently calculated at about 2 770 000"''.</ref> جيتوڻيڪ 1942ع تائين اڪثر قبضي هيٺ علائقن ۾ [[ٻي عالمي جنگ دوران مزاحمت|مزاحمتي گروپ]] بڻجي چڪا هئا،<ref>{{Cite book |last1=Cooke |first1=Philip |title=European Resistance in the Second World War |last2=Shepherd |first2=Ben H. |date=2020-01-31 |publisher=Pen and Sword |page=24}}</ref> پر [[سوويت پارٽيزن]]<ref>{{Harvnb|Hill|2005|p=5}}.</ref> ۽ [[فرانسيسي مزاحمت]]<ref>{{Harvnb|Christofferson|Christofferson|2006|p=156}}</ref> جي اثرائتي هجڻ بابت اندازا ٻڌائين ٿا ته هنن 1943ع جي آخر تائين جرمن آپريشنن کي ڪو خاص نقصان نه پهچايو هو. [[File:Bundesarchiv Bild 101I-031-2436-03A, Russland, Hinrichtung von Partisanen retouched.jpg|thumb|جرمن فوج هٿان ڦاهي ڏنل [[سوويت پارٽيزن]]. [[روسي اڪيڊمي آف سائنسز]] 1995ع ۾ رپورٽ ڏني ته جرمن هٿان [[سوويت يونين ۾ ٻي عالمي جنگ جا جاني نقصان|سوويت يونين ۾ شهرين جا مجموعي موت]] 1 ڪروڙ 37 لک هئا، جيڪا قبضي هيٺ آيل سوويت يونين جي 6 ڪروڙ 80 لک آبادي جو 20 سيڪڙو هئي.]] ايشيا ۾، جاپان پنهنجي قبضي هيٺ ملڪن کي [[عظيم مشرقي ايشيا جي گڏيل خوشحالي وارو دائرو|گڏيل خوشحالي واري دائري]] جو حصو قرار ڏنو، جيڪا بنيادي طور تي جاپاني [[بالادستي]] هئي؛ جنهن بابت هنن دعويٰ ڪئي هئي ته اهو نوآبادياتي ماڻهن کي آزاد ڪرائڻ لاءِ آهي.<ref>{{Harvnb|Radtke|1997|p=107}}.</ref> جيتوڻيڪ ڪجهه هنڌن تي جاپاني فوجن جو يورپي تسلط کان آزادي ڏياريندڙ طور استقبال ڪيو ويو، پر [[جاپاني جنگي ڏوهه|جاپاني جنگي ڏوهن]] اڪثر مقامي عوام کي انهن جي خلاف ڪري ڇڏيو.<ref name="GSWW6_266">{{Harvnb|Rahn|2001|p=266}}.</ref> جاپان پنهنجي شروعاتي فتحن دوران، پٺتي هٽندڙ اتحادي فوجن پاران ڇڏيل {{convert|4000000|oilbbl}} تيل (اٽڪل 550,000 ٽن) تي قبضو ڪيو؛ ۽ 1943ع تائين، ڊچ ايسٽ انڊيز ۾ تيل جي پيداوار {{convert|50|e6oilbbl}} (اٽڪل 6.8 ملين ٽن) تائين پهچائڻ ۾ ڪامياب ٿيو، جيڪا ان جي 1940ع جي پيداوار جو 76 سيڪڙو هئي.<ref name="GSWW6_266"/> === گهريلو محاذ ۽ پيداوار === {{Main|ٻي عالمي جنگ دوران فوجي پيداوار|ٻي عالمي جنگ دوران گهريلو محاذ}} [[File:World_War_II_Allies_to_Axis_GDP_Ratio.svg|class=skin-invert-image|thumb|400px|جنگ دوران محوري طاقتن جي مقابلي ۾ اتحادين جي مجموعي ملڪي پيداوار (GDP) جو تناسب]] 1930ع واري ڏهاڪي ۾، برطانيه ۽ آمريڪا گڏجي دنيا جي معدني پيداوار جي لڳ ڀڳ 75 سيڪڙو حصي تي ڪنٽرول رکندا هئا—جيڪو فوجي طاقت جي لاء انتهائي ضروري هو.<ref>{{Cite journal |last=Leith |first=C. K. |author-link=Charles Kenneth Leith |title=The Struggle for Mineral Resources |url=http://www.jstor.org/stable/1021443 |url-status=live |journal=The Annals of the American Academy of Political and Social Science |publication-date=July 1939 |volume=204, Democracy and the Americas |pages=42–48 |jstor=1021443 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240126024338/https://www.jstor.org/stable/1021443 |archive-date=26 January 2024 |access-date=26 January 2024 |quote=...{{nbsp}}mineral raw materials{{nbsp}}... are the basis of industrial power, and this in turn is the basis of military power.{{nbsp}}... England and the United States of America alone control economic proportions of nearly three-fourths of the world's production of minerals. Not less important, they control the seas over which the products must pass.}}</ref> يورپ ۾، جنگ جي شروعات کان اڳ، اتحادين کي آبادي ۽ معيشت، ٻنهي ۾ وڏي برتري حاصل هئي. 1938ع ۾، مغربي اتحادين (برطانيه، فرانس، پولينڊ ۽ برطانوي ڊومينينز) جي آبادي يورپي محوري طاقتن (جرمني ۽ اٽلي) جي ڀيٽ ۾ 30 سيڪڙو وڌيڪ هئي ۽ مجموعي ملڪي پيداوار (GDP) به 30 سيڪڙو وڌيڪ هئي؛ جيڪڏهن نوآبادين کي به شامل ڪيو وڃي، ته اتحادين کي آباديءَ ۾ 5:1 ۽ جي ڊي پي (GDP) ۾ لڳ ڀڳ 2:1 جي برتري حاصل هئي.<ref name="6Econ3">{{Harvnb|Harrison|1998|p= 3}}.</ref> ايشيا ۾ ساڳئي وقت، چين جي آبادي جاپان جي ڀيٽ ۾ لڳ ڀڳ ڇهه ڀيرا وڌيڪ هئي پر ان جي جي ڊي پي صرف 89 سيڪڙو وڌيڪ هئي؛ جيڪڏهن جاپاني نوآبادين کي شامل ڪجي ته اها برتري گهٽجي آبادي ۾ ٽي ڀيرا ۽ جي ڊي پي ۾ صرف 38 سيڪڙو رهجي وئي ٿي.<ref name="6Econ3"/> ٻي عالمي جنگ ۾ اتحادين پاران استعمال ڪيل سموري جنگي ساز و سامان، بشمول جنگي ٻيڙيون، ٽرانسپورٽ، جنگي جهاز، توپخانو، ٽينڪ، ٽرڪون ۽ گولا بارود جو تقريبن ٻه-تھائي حصو آمريڪا پيدا ڪيو هو.<ref>Compare: {{Cite book |last=Wilson |first=Mark R. |url=https://books.google.com/books?id=AcqADAAAQBAJ |title=Destructive Creation: American Business and the Winning of World War II |date=2016 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0-8122-9354-8 |edition=reprint |series=American Business, Politics, and Society |location=Philadelphia |page=2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307201318/https://books.google.com/books?id=AcqADAAAQBAJ |archive-date=7 March 2023 |access-date=19 December 2019 |quote=By producing nearly two thirds of the munitions used by Allied forces – including huge numbers of aircraft, ships, tanks, trucks, rifles, artillery shells, and bombs – American industry became what President Franklin D. Roosevelt once called 'the arsenal of democracy'{{nbsp}}..}}</ref> جيتوڻيڪ جرمني ۽ جاپان جي شروعاتي تيز رفتار "بليٽز ڪريگ" حملن دوران اتحادين جي معاشي ۽ آبادي واري برتري ڪافي حد تائين گهٽجي وئي هئي، پر 1942ع تائين اهي عنصر فيصلي ڪن بڻجي ويا، جڏهن آمريڪا ۽ سوويت يونين اتحادين سان شامل ٿيا ۽ جنگ هڪ [[ٿڪائيندڙ جنگ]] (attrition warfare) ۾ تبديل ٿي وئي.<ref name="6Econ2">{{Harvnb|Harrison|1998|p=2}}.</ref> اتحادين جي محوري طاقتن کان وڌيڪ پيداوار جي صلاحيت جو هڪ سبب قدرتي وسيلن تائين پهچ هئي، پر ٻيا عنصر جهڙوڪ جرمني ۽ جاپان پاران پورهيت قوت ۾ عورتن کي شامل ڪرڻ کان انڪار،<ref>{{Harvnb|Bernstein|1991|p= 267}}.</ref> اتحادين جي [[ٻي عالمي جنگ دوران اسٽريٽجڪ بمباري|اسٽريٽجڪ بمباري]]،<ref>{{Cite book |last=Griffith |first=Charles |title=The Quest: Haywood Hansell and American Strategic Bombing in World War II |date=1999 |publisher=Diane Publishing |isbn=978-1-5856-6069-8 |page=203}}</ref> ۽ جرمنيءَ پاران دير سان "جنگي معيشت" ڏانهن منتقل ٿيڻ پڻ اهم ڪردار ادا ڪيو.<ref>{{Harvnb|Overy|1994|p= 26}}.</ref> ان کان علاوه، نه ته جرمني ۽ نه ئي جاپان ڪنهن طويل جنگ جي رٿابندي ڪئي هئي، ۽ نه ئي ان لاءِ پاڻ کي تيار ڪيو هو.<ref>{{Harvnb|BBSU|1998|p= 84}}; {{Harvnb|Lindberg|Todd|2001|p= 126}}.</ref> جرمني، جاپان ۽ سوويت يونين جنگ سان لاڳاپيل صنعتن ۾ لکين [[غلامي|غلام پورهيتن]] کي استعمال ڪيو.{{Sfn|Herbert|2014}}{{Sfn|Kratoska|2015|p=xv}}{{Sfn|Davies|2014}} === ٽيڪنالاجي ۾ اڳڀرائي ۽ ان جو استعمال === {{Main|ٻي عالمي جنگ دوران ٽيڪنالاجي}} [[File:Bundesarchiv Bild 146-1978-Anh.026-01, Peenemünde, V2 beim Start.jpg|thumb|21 جون 1943ع تي [[پينيمونڊي]] ۾ هڪ مقرر هنڌ تان [[V-2 راڪيٽ]] لانچ ڪيو پيو وڃي]] جهازن کي [[جاسوسي جهاز|جاسوسي]]، [[ويڙهاڪ جهاز|فائٽر]]، [[بمبار]]، ۽ [[ويجھي فضائي مدد|زميني مدد]] لاءِ استعمال ڪيو ويو، ۽ هر ڪردار ۾ ڪافي ترقي ٿي. نون ايجادن ۾ [[ايئر لفٽ]] (محدود پر اعليٰ ترجيحي سامان، اوزارن ۽ اهلڪارن کي تيزيءَ سان منتقل ڪرڻ جي صلاحيت)؛<ref name="EncWWII_76">{{Harvnb|Tucker|Roberts|2004|p=76}}.</ref> ۽ [[اسٽريٽجڪ بمباري]] (دشمن جي صنعتي ۽ آبادي وارن مرڪزن تي بمباري ته جيئن دشمن جي جنگ وڙهڻ جي صلاحيت کي ختم ڪري سگهجي) شامل هئا.<ref>{{Harvnb|Levine|1992|p=227}}.</ref> [[فضائي دفاعي هٿيار|فضائي دفاعي هٿيارن]] ۾ پڻ ترقي ٿي، جنهن ۾ [[راڊار]] ۽ زمين کان فضا ۾ مار ڪندڙ توپخانو، خاص طور تي [[پروڪسيمٽي فيوز]] جي شروعات شامل هئي. [[جيٽ جهاز]] جو استعمال پهريون ڀيرو ڪيو ويو جنهن جي ڪري اڳتي هلي جيٽ جهاز سڄي دنيا جي فضائي فوجن ۾ معياري بڻجي ويا.<ref>{{Harvnb|Klavans|Di Benedetto|Prudom|1997}}; {{Harvnb|Ward|2010|pp=247–251}}.</ref> بحريه جي لڙائيءَ جي لڳ ڀڳ هر پهلوءَ ۾ ترقي ڪئي وئي، خاص طور تي [[طياره بردار ٻيڙي|ايئرڪرافٽ ڪيريئرز]] ۽ [[آبدوز]] جي ميدان ۾. جيتوڻيڪ جنگ جي شروعات ۾ فضائي جنگ کي گهٽ ڪاميابي ملي، پر تارنٽو، [[پرل هاربر تي حملو|پرل هاربر]]، ۽ [[ڪورل سمنڊ جي جنگ]] جي ڪاررواين ڪيريئر کي (بيٽل شپ جي جاءِ تي) سڀ کان اهم ٻيڙي طور قائم ڪري ورتو.<ref name="EncWWII_163">{{Harvnb|Tucker|Roberts|2004|p=163}}.</ref><ref>{{Cite book |last1=Bishop |first1=Chris |title=Aircraft Carriers: The World's Greatest Naval Vessels and Their Aircraft |last2=Chant |first2=Chris |date=2004 |publisher=Silverdale Books |isbn=978-1-8450-9079-1 |location=Wigston, Leics |page=7}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Chenoweth |first1=H. Avery |title=Semper Fi: The Definitive Illustrated History of the U.S. Marines |last2=Nihart |first2=Brooke |date=2005 |publisher=Main Street |isbn=978-1-4027-3099-3 |location=New York |page=180}}</ref> ايٽلانٽڪ ۾، ننڍا ڪيريئر (escort carriers) اتحادي قافلن جو هڪ اهم حصو بڻجي ويا، جن تحفظ جي دائري کي وڌايو ۽ [[مڊ ايٽلانٽڪ گيپ]] کي ختم ڪرڻ ۾ مدد ڪئي.<ref>{{Harvnb|Sumner|Baker|2001|p=25}}.</ref> ڪيريئر جهازن جي گهٽ قيمت جي ڪري بيٽل شپس کان وڌيڪ سستا ۽ وڌيڪ ڪارائتا ثابت ٿيا.<ref>{{Harvnb|Hearn|2007|p=14}}.</ref> آبدوزون، جيڪي پهرين عالمي جنگ ۾ اثرائتو هٿيار ثابت ٿيون هيون، ٻي عالمي جنگ ۾ به اهم سمجهيون ويون. برطانيه جو ڌيان [[آبدوز دشمن جنگ|آبدوز دشمن هٿيارن]] ۽ حڪمت عملين، جهڙوڪ [[سونار]] (sonar) تي هو، جڏهن ته جرمني پنهنجي جارحاڻي صلاحيت کي وڌائڻ لاءِ [[ٽائپ VII آبدوز]] ۽ ولف پيڪ (wolfpack) حڪمت عملي تي ڌيان ڏنو.<ref name="Bur&Ryd 1995 16">{{Harvnb|Burcher|Rydill|1995|p=16}}.</ref> رفتي رفتي، اتحادين جي ٽيڪنالاجي جهڙوڪ لي لائيٽ (Leigh Light)، هيج هوگ (Hedgehog)، ۽ سيلف گائيڊڊ ٽارپيڊوز جرمن آبدوزن خلاف اثرائتا ثابت ٿيا.<ref>{{Cite journal |last=Burns |first=R. W. |date=September 1994 |title=Impact of technology on the defeat of the U-boat September 1939 – May 1943 |url=https://digital-library.theiet.org/doi/abs/10.1049/ip-smt%3A19949918 |journal=IEE Proceedings - Science, Measurement and Technology |volume=141 |issue=5 |pages=343–355|doi=10.1049/ip-smt:19949918 }}</ref> [[File:Trinity device readied.jpg|thumb|نيو ميڪسيڪو ۾ جولاءِ 1945ع تي [[ٽرنيٽي (ايٽمي تجربو)|ٽرنيٽي ايٽمي تجربي]] دوران ايٽمي "گيجيٽ" کي ڌماڪي واري ٽاور جي چوٽي تي چاڙهيو پيو وڃي]] زميني جنگ پهرين عالمي جنگ جي خندقن واري لڙائيءَ کان بدلجي وڌيڪ متحرڪ ۽ [[گڏيل هٿيار|گڏيل هٿيارن جي لڙائي]] (combined arms) ۾ تبديل ٿي وئي. [[ٽينڪ]]، جيڪو پهرين عالمي جنگ ۾ صرف پيادل فوج جي مدد لاءِ استعمال ٿيندو هو، هاڻي مکيه هٿيار بڻجي ويو هو.<ref name="EncWWII_125">{{Harvnb|Tucker|Roberts|2004|p=125}}.</ref> 1930ع جي آخر ۾ ٽينڪ جي ڊيزائن ۾ تمام گهڻي ترقي ٿي چڪي هئي، ۽ سڄي جنگ دوران ان جي رفتار، بچاءُ (armour) ۽ مار ڪندڙ قوت ۾ اضافو ٿيندو رهيو.<ref>{{Cite web |title=The Vital Role Of Tanks In The Second World War |url=https://www.iwm.org.uk/history/the-vital-role-of-tanks-in-the-second-world-war |access-date=5 April 2022 |website=Imperial War Museums}}</ref> جنگ جي شروعات ۾ ڪمانڊرن جو خيال هو ته دشمن جي ٽينڪن کي ٽينڪن سان ئي منهن ڏيڻ گهرجي، پر جرمن حڪمت عملي "بليٽز ڪريگ" (blitzkrieg) ۾ پيادل فوج، فضائيه ۽ ٽينڪن جي گڏيل استعمال هن تصور کي بدلائي ڇڏيو.<ref name="EncWWII_125"/> ٽينڪن کي تباهه ڪرڻ لاءِ اينٽي ٽينڪ توپون، مائينز (mines)، ۽ ننڍي فاصلي واري اينٽي ٽينڪ هٿيارن جو استعمال ڪيو ويو.<ref name="EncWWII_108"/> مشينائيزيشن جي باوجود، پيادل فوج تمام فوجن جو بنياد رهي، ۽ سڄي جنگ دوران اڪثر پيادل فوج پهرين عالمي جنگ جيان ئي ليس هئي.<ref name="Comp_221">{{Harvnb|Cowley|Parker|2001|p=221}}.</ref> پر هن دور ۾ پورٽيبل مشين گن، جهڙوڪ جرمن [[MG 34]]، ۽ سب مشين گن جو استعمال وڌيو جيڪي شهرن ۽ جهنگلن جي لڙائيءَ لاءِ موزون هيون.<ref name="Comp_221"/> [[اسالٽ رائفل]] (assault rifle) جنگ جي آخري دور جي هڪ اهم ايجاد هئي، جيڪا اڳتي هلي سڄي دنيا جي فوجن جو معياري هٿيار بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |last1=Sprague |first1=Oliver |title=The AK-47: the worlds favourite killing machine |url=https://www.amnesty.org/en/documents/act30/011/2006/en |access-date=14 November 2009 |publisher=controlarms.org |page=1 |format=PDF}}</ref> گهڻن ئي ملڪن پنهنجي پيغامن کي محفوظ رکڻ لاءِ سائيفر (cipher) مشينون تيار ڪيون، جن مان جرمن [[اينگما مشين]] (Enigma machine) سڀ کان مشهور هئي.<ref>{{Harvnb|Ratcliff|2006|p=11}}.</ref> پيغامن کي ڊي-ڪوڊ ڪرڻ (cryptanalysis) جي ميدان ۾ پڻ تمام گهڻي ترقي ٿي. ان جا اهم مثال اتحادين پاران جاپاني بحري ڪوڊز جو ٽوڙڻ ۽ برطانوي "الٽرا" (Ultra) هئا. الٽرا ذريعي اينگما جي پيغامن کي ڊي-ڪوڊ ڪيو ويندو هو، جنهن ۾ پولش سائيفر بيورو پاران مليل معلومات جو وڏو هٿ هو.<ref>{{Cite news |last=Macintyre |first=Ben |date=10 December 2010 |title=Bravery of thousands of Poles was vital in securing victory |work=The Times |location=London |page=27}}</ref> ان کان علاوه فوجي جاسوسيءَ ۾ "دھوڪي" (deception) جو به وڏو استعمال ڪيو ويو، جهڙوڪ [[آپريشن منسميٽ]].<ref>{{Cite web |last1=Rowe |first1=Neil C. |title=Deception for Defense of Information Systems: Analogies from Conventional Warfare |url=https://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/nps/mildec.htm |access-date=15 November 2009 |publisher=Air University}}</ref> ٻيا ٽيڪنالاجي ڪارناما جيڪي جنگ دوران يا ان جي نتيجي ۾ ٿيا، تن ۾ دنيا جا پهريان پروگرام لائق ڪمپيوٽر ([[Z3 (computer)|Z3]]، [[ڪولوسس ڪمپيوٽر|ڪولوسس]]، ۽ [[ENIAC]])، گائيڊڊ ميزائيل ۽ جديد راڪيٽ، [[مينهٽن پروجيڪٽ]] تحت [[ايٽمي هٿيار|ايٽمي هٿيارن]] جي تيار، مصنوعي بندرگاهن جي اڏاوت (Mulberry harbour)، ۽ سمنڊ جي اندر تيل جي پائپ لائنن جو وڇائڻ (Operation Pluto) شامل آهن.<ref>{{cite web|title=The Scientific and Technological Advances of World War II|url=https://www.nationalww2museum.org/war/articles/scientific-and-technological-advances-world-war-ii|publisher=The National WWII Museum}}</ref> جيتوڻيڪ [[پينسلين]] جنگ کان اڳ دريافت ٿي هئي، پر ان جي وڏي پئماني تي پيداوار ۽ طبي استعمال جنگ دوران ئي شروع ٿيو.<ref>{{cite journal|last=Gaynes|first=Robert|title=The Discovery of Penicillin—New Insights After More Than 75 Years of Clinical Use|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=23|number=5|date=May 2017|pages=849–853}}</ref> == يورپ ۾ جنگ جي شروعات == جرمني ۽ [[روس]] هڪٻئي جا جاني دشمن هئا. پر ڪن فوجي ۽ سياسي مصلحتن جي ڪري انهن في الحال پاڻ ۾ هڪٻئي خلاف جارحيت نه ڪرڻ جي معاهدي تي صحيحون ڪيون ۽ انهن معاهدي جي هڪ ڳجھي راز مطابق [[پولينڊ]]، بالٽڪ سمنڊ جي ڀر وارا [[ملڪ]] ۽ [[فن لينڊ]] کي پاڻ ۾ اڌو اڌ ڪري ورهائي کڻڻ جو به فيصلو ڪيو هو. پهرين سيپٽمبر 1939ع تي ان وقت يورپ ۾ باقاعدي وڏي [[جنگ]] شروع ٿي ويئي، جڏهن جرمنيءَ پولينڊ تي حملو ڪري ڏنو، جنهن جي حفاظت لاءِ [[انگلينڊ|انگلنڊ]] ۽ فرانس ٻنهي لکت ۾ اڳيئي خاطريون ڪرايون هيون. ٻئي پاسي کان روس به پولينڊ تي حملو ڪري ڏنو. ٻنهي حملي آورن پولينڊ اڌو اڌ ورهائي کنيو. پولينڊ جي فوجن شڪست کاڌي، پر ڪجهه فوجي آخر تائين اتحادين پاران قابض فوجن خلاف وڙهندا رهيا. جرمنيءَ فرانس تي [[فوج]] چاڙهي، پر ٻنهي ملڪن جون فوجون 10 مئي 1940ع تائين هڪٻئي تي صرف فائرنگ ڪنديون رهيون.<ref name="سنڌيانا"/> == جرمني ۽ روس جي خوفناڪ لڙائي == ٻي عالمي جنگ جو فيصلو جرمني ۽ روس جي شديد، طويل ۽ خونريز جنگ جي نتيجي ۾ وڃي ٿيو. هٽلر روس سان جنگ ۾ شڪست کانپوءِ هر محاذ تي پوئتي پوندو ويو. تان جو دشمن جرمنيءَ کي چئن ئي طرفن کان گھيري ويا. هٽلر جي Minister for Armament يعني (هٿيارن واري وزير) البرٽ اسپيئر پنهنجين ياداشتن ۾ لکيو آهي ته، ”ڪابينا جي جنهن اجلاس ۾ هٽلر روس تي حملي جو پلان (Operation Barbarossa) ”آپريشن باربروسا“ جي منظوري ڏني، ان وقت هو فرانس کي ڏيڍ مهيني جي مختصر جنگ ۾ اڳئي شڪست ڏئي چڪو هو ۽ کلندي کيس چيو هئائين ته:<ref name="سنڌيانا"/> :“As Compared to war with France the “Operation Barbarosa” will be a child’s play”. يعني ”فرانس سان ٿيل جنگ جي نسبت آپريشن باربروسا ته اسان لاءِ هڪ ٻارن جي راند ثابت ٿيندي.“ پر ائين ٿيو ڪونه. روس تي حملي هٽلر کي ائين تباهه ڪري ڇڏيو، جيئن ڏيڍ سؤ سال اڳ ۾ [[نيپولين]] جي لکين سپاهين جي زبردست فرينچ فوج کي روس ۾ تباهه ڪيو ويو هو. نيپولين پنهنجي چند هزار جان نثار سپاهين سان وڏي مشڪل سان پنهنجي جان بچائي واپس فرانس پهچي سگھيو هو. جيتوڻيڪ هن [[ماسڪو]] شهر تي به قبضو ڪري سڄي شهر کي ساڙائي ڇڏيو هو ۽ هٽلر جي فوج تي ماسڪو کان 35 ميل پري رهجي وئي هئي. [[عظيم برطانيا|برطانيه]] جي فيلڊ مارشل منٽگو مري ته چيو هو ته: ”جنگ جي وڏن اصولن ۾ هاڻي هن اصول جو به اضافو ٿيڻ کپي ته:(Never march on Moscow) يعني ”ماسڪو تي ڪڏهن به حملو نه ڪجو.“ فاتح روسي فوج ۽ برلن تي روسي حملي جي اڳواڻي ڪندڙ جنرل زوخوف جرمنيءَ جي شڪست ۽ روس جي فتح جو وڏو سبب اهو ٻڌايو هو ته، ”هٽلر پنهنجي طاقت جو حقيقت کان وڌيڪ ۽ اسان جي طاقت جو حقيقت کان گھٽ اندازو لڳايو هو.“ ساڳيو جرمن وزير جنگ البرٽ اسپيئر پنهنجين يادگيرن ۾ اهو به لکي ٿو ته، ”بعد ۾ روس هٿان جرمنيءَ جي شڪست تي تبصرو ڪندي هٽلر وڏي اداسيءَ سان کيس چيو هو ته:<ref name="سنڌيانا"/> :“Future belongs to our powerful neighbour as Germans have proved themselves weaker people.” يعني ”مستقبل اسان جي طاقتور پاڙيسري (روس) جو آهي، ڇاڪاڻ جو جرمن قوم پاڻ کي (روسين جي ڀيٽ ۾) ڪمزور ثابت ڪيو آهي.“ روس تي حملو ڪندڙن لاءِ وڏي ۾ وڏي مسئلو هميشه لاءِ پنهنجين فوجن کي هٿيار، بارود، کاڌي، تيل ۽ ضروري شين جي سپلاءِ جو رهيو آهي ۽ ٻيو وڏي ۾ وڏي مسئلو روس جي خوفناڪ سردي هئي. جنهن ۾ روسين کان سواءِ ٻيا ٻاهران حملي آور نه ٿي وڙهي سگھيا. روسين ۽ سردي ٻنهي سان وڙهڻ مشڪل هو. جرمنيءَ سان به ائين ٿيو. جرمنيءَ جو پلان هو ته ايندڙ سردين کان اڳ ۾ روسين کي شڪست ڏني ويندي. ائين ٿيو ڪونه روسي پويان هٽندا ۽ ملڪ خالي ڪندا ويا ۽ پويان فصل ۽ ٻيون ضرورت جون شيون به برباد ڪندا ويا. اهڙيءَ طرح جرمنيءَ کي دوبدو وڙهڻ جو موقعو ئي ڪونه مليو، جو روسي فوجن کي ختم ڪري سگھي. ان کانپوءِ جرمن فوجون پيشقدمي ڪندي 5 ڊسمبر 1941ع تي ماسڪو کان 35 ميل پري پهچي بيهي رهيون، جو انهن جي سپلاءِ لائين ان کان وڌيڪ سلامت ڪانه هئي ۽ روسي گوريلا فوجون هر هنڌ انهن تي حملا ڪري رهيون هيون، جرمن ته ايتري روسي علائقي تي قبضو ڪري چڪو هو، جو روسي اهو 1944ع تائين جرمن فوجن کان مس خالي ڪرائي سگھيا هئا.<ref name="سنڌيانا"/> هٽلر جي فوجين لينن گراڊ شهر (موجوده نالو پيٽرزبرگ) کي گھيري ۾ آڻي ڇڏيو ۽ هٽلر حڪم ڪيو ته، ”هن شهر کي صفحهء هستي تان مٽايو وڃي ۽ ان جي سڀني شهرين کي ماريو وڃي.“ هٽلر روسين کي ” Subhuman Race“ يعني انساني سطح کان گھٽ نسلن جا ماڻهو قرار ڏيندو هو، جن کي ماري تباهه ڪري ڇڏڻ ڪو ڏوهه ڪونه هو، هو جرمن قوم کي ئي انسان ذات جي اعليٰ قوم تصور ڪندو هو، هن جي خيال ۾ جنهن کي ئي دنيا تي حڪومت ڪرڻ جو حق حاصل هو، هٽلر لينن گراڊ شهر کي گھيرو ڪري ويهي رهڻ جو حڪم ڏنو، جيئن هن شهر جي باشندن کي اڃيو ۽ بکيو ماري ختم ڪري ڇڏجي. ساڳئي وقت بمبار جهازن ۽ توپن جي گولي باري به شهرين تي جاري رهي. هن شهر جي گھيري جي نتيجي ۾ انهن جا ڏهه لک ماڻهو مري ويا. اهو گھيرو 900 ڏينهن جاري رهيو.<ref name="سنڌيانا"/> 42-1941ع جو سيارو ڪاٽڻ بعد جرمن فوج ماسڪو تي حملي جو پروگرام بدلائي اسٽالن گراڊ شهر (موجوده نالو وولگو گراڊ) تي حملو ڪيو ۽ ان تي قبضو ڪيو، جنهن کان پوءِ اسٽالن گراڊ جي گھٽين ۾ جنگ شروع ٿي ويئي. هيءَ جنگ ايتري ته شديد ٿي وئي، جو شهر جي چؤڌاري موجود سڄي جرمن فوج کي شهر ۾ وڙهڻ لاءِ موڪليو ويو ۽ جرمنيءَ جي مددگارن [[رومانيہ|رومانيه]] ۽ هنگريءَ جي فوجين کي شهر جي ٻاهران حفاظت لاءِ مقرر ڪيو ويو. روسين ڇا ڪيو، جو هن شهر تي جوابي حملو ڪري هنگري ۽ رومانيه جي ڪمزور فوجين کي ختم ڪري ڇڏيو ۽ شهر ۾ موجود جرمن فوج کي پنهنجي گھيري ۾ آڻي ڇڏيو. جرمن فوج جي ڇهين ۽ ستين ڊويزن جا لکين فوجي بنا مدد بنا سپلاءِ، بنا کاڌي ۽ بنا بارود جي شديد مصيبت ۾ اچي ويا. 1943ع جي شروعات ۾ باقي بچيل جرمن فوج شڪست قبول ڪندي هٿيار ڦٽا ڪيا ۽ تيستائين شديد ترين خوني جنگ ۾ جرمني ۽ روس جا ڪل 20 لک ماڻهو مارجي ويا. جن مان 5 لک شهري ۽ باقي ٻنهي ملڪن جا سپاهي هئا.<ref name="سنڌيانا"/> هٽلر ضد ۾ اچي آخر تائين جرمن سپاهين کي جنگ جاري رکڻ لاءِ چيو، پر جرمن فوج جي سپهه سالار مجبور ٿي هٿيار ڦٽا ڪيا، جيتوڻيڪ هن کي ائين ڪرڻ کان روڪڻ لاءِ هٽلر هن کي [[جنرل]] مان فيلڊ مارشل جي عهدي تي ترقي ڏئي ڇڏي، جو اوستائين ڪنهن به جرمن فيلڊ مارشل ڪنهن دشمن اڳيان هٿيار نه ڦٽا ڪيا هئا. هن جنگ کانپوءِ جرمنيءَ جي فوج جو زور ٽٽي پيو ۽ روسي فوجن اڳتي وڌڻ شروع ڪيو. تان جو اهي وڃي مئي 1945ع ۾ خود جرمنيءَ اندر [[برلن، جرمني|برلن]] جي شهر تي پهتيون. ان کان اڳ 1945ع جي بهار ۾ جرمنيءَ ڪرسڪ جي هنڌ وٽ روسي فوجن تي تاريخ جو وڏي ۾ وڏو ٽينڪن وارو حملو ڪيو ۽ اتي دنيا جي ٽينڪن جي وڏي ۾ وڏي لڙائي ٿي. هزارين ٽينڪن ۽ لکين فوجن، ٻنهي پاسن کان جنگ ۾ حصو ورتو، جنهن ۾ به آخرڪار جرمنيءَ کي شڪست ۽ روس جي فتح ٿي. هن جنگ ۾ ٻنهي پاسي وڏو جاني ۽ مالي نقصان ٿيو.<ref name="سنڌيانا"/> == پڻ ڏسندا == * [[پھرين مھاڀاري جنگ]] * {{anl|عظيم ترين نسل}} * [[ٻي عالمي جنگ جي مخالفت]] * [[ٻي عالمي جنگ جي موضوعن جي فھرست]] * {{anl|ٽين عالمي جنگ}} == حوالا == {{See also|ٻي عالمي جنگ جي ببليوگرافي}} {{CS1 config|mode=cs1}} {{reflist|21em}} === ذريعا === {{Refbegin|indent=yes|30em}} * {{Cite book |last=Adamthwaite |first=Anthony P. |url=https://archive.org/details/makingofsecondwo00adam_0 |title=The Making of the Second World War |date=1992 |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-90716-3 |location=New York }} * {{Cite book |title=The Oxford Companion to World War II |last2=Davies |first2=Norman |last3=Service |first3=Robert |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780191727603 |editor-last=Dear |editor-first=I. C. B. |doi=10.1093/acref/9780198604464.001.0001 |editor-last2=Foot |editor-first2=M. R. D. |last=Akashi |first=Yoji |chapter=Gulag}} * {{Cite journal |last=Anderson |first=Irvine H. Jr. |date=1975 |title=The 1941 De Facto Embargo on Oil to Japan: A Bureaucratic Reflex |journal=The Pacific Historical Review |volume=44 |issue=2 |pages=201–231 |doi=10.2307/3638003 |jstor=3638003}} * {{Cite book |last=Applebaum |first=Anne |author-link=Anne Applebaum |title=Gulag: A History of the Soviet Camps |title-link=Gulag: A History |date=2003 |publisher=[[Penguin Books|Allen Lane]] |isbn=978-0-7139-9322-6 |location=London}} * {{Cite book |last=Applebaum |first=Anne |title=Iron Curtain: The Crushing of Eastern Europe 1944–56 |date=2012 |publisher=[[Penguin Books|Allen Lane]] |isbn=978-0-7139-9868-9 |location=London |author-mask=3}} * {{Cite book |last1=Aubin |first1=Nicolas |title=World War II Infographics |last2=Bernard |first2=Vincent |last3=Guillerat |first3=Nicolas |publisher=Thames & Hudson |year=2019 |isbn=978-0-500-02292-4 |editor-last=Lopez |editor-first=Jean |location=London}} * {{Cite journal |last=Bacon |first=Edwin |date=1992 |title=''Glasnost''' and the Gulag: New Information on Soviet Forced Labour around World War II |journal=[[Soviet Studies]] |volume=44 |issue=6 |pages=1069–1086 |doi=10.1080/09668139208412066 |jstor=152330}} * {{Cite book |last=Badsey |first=Stephen |title=Normandy 1944: Allied Landings and Breakout |date=1990 |publisher=[[Osprey Publishing]] |isbn=978-0-85045-921-0 |location=Oxford}} * {{Cite book |last=Balabkins |first=Nicholas |url=https://archive.org/details/germanyunderdire0000bala |title=Germany Under Direct Controls: Economic Aspects of Industrial Disarmament 1945–1948 |date=1964 |publisher=[[Rutgers University Press]] |location=New Brunswick, New Jersey |url-access=registration }} * {{Cite book |last1=Barber |first1=John |title=The Cambridge History of Russia – The Twentieth Century |last2=Harrison |first2=Mark |date=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-81144-6 |editor-last=Ronald Grigor Suny |volume=III |location=Cambridge |pages=217–242 |chapter=Patriotic War, 1941–1945}} * {{Cite book |last=Barker |first=A. J. |title=The Rape of Ethiopia 1936 |date=1971 |publisher=[[Ballantine Books]] |isbn=978-0-345-02462-6 |location=New York}} * {{Cite book |last=Beevor |first=Antony |author-link=Antony Beevor |title=Stalingrad |title-link=Stalingrad (Beevor book) |date=1998 |publisher=[[Viking Press|Viking]] |isbn=978-0-670-87095-0 |location=New York}} * {{Cite book |last=Beevor |first=Antony |title=The Second World War |title-link=The Second World War (book) |date=2012 |publisher=[[Weidenfeld & Nicolson]] |isbn=978-0-297-84497-6 |location=London |author-mask=3}} * {{Cite book |last=Belco |first=Victoria |title=War, Massacre, and Recovery in Central Italy: 1943–1948 |date=2010 |publisher=[[University of Toronto Press]] |isbn=978-0-8020-9314-1 |location=Toronto}} * {{Cite book |last=Bellamy |first=Chris T. |title=Absolute War: Soviet Russia in the Second World War |date=2007 |publisher=[[Alfred A. Knopf]] |isbn=978-0-375-41086-4 |location=New York}} * {{Cite book |last=Ben-Horin |first=Eliahu |title=The Middle East: Crossroads of History |date=1943 |publisher=W. W. Norton |location=New York}} * {{Cite book |last=Berend |first=Ivan T. |author-link=Iván T. Berend |title=Central and Eastern Europe, 1944–1993: Detour from the Periphery to the Periphery |date=1996 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-55066-6 |location=Cambridge}} * {{Cite book |last=Bernstein |first=Gail Lee |author-link=Gail Lee Bernstein |url=https://archive.org/details/recreatingjapane0000unse |title=Recreating Japanese Women, 1600–1945 |date=1991 |publisher=[[University of California Press]] |isbn=978-0-520-07017-2 |location=Berkeley & Los Angeles }} * {{Cite book |last1=Bilhartz |first1=Terry D. |url=https://archive.org/details/currentsinameric0000bilh |title=Currents in American History: A Brief History of the United States |last2=Elliott |first2=Alan C. |date=2007 |publisher=[[M. E. Sharpe]] |isbn=978-0-7656-1821-4 |location=Armonk, New York }} * {{Cite book |last=Bilinsky |first=Yaroslav |title=Endgame in NATO's Enlargement: The Baltic States and Ukraine |date=1999 |publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood]] |isbn=978-0-275-96363-7 |location=Westport, Connecticut}} * {{Cite book |last=Bix |first=Herbert P. |author-link=Herbert P. Bix |title=Hirohito and the Making of Modern Japan |title-link=Hirohito and the Making of Modern Japan |date=2000 |publisher=[[HarperCollins]] |isbn=978-0-06-019314-0 |location=New York}} * {{Cite book |last=Black |first=Jeremy |author-link=Jeremy Black (historian) |title=World War Two: A Military History |date=2003 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-30534-1 |location=Abingdon & New York}} * {{Cite book |last=Blinkhorn |first=Martin |title=Mussolini and Fascist Italy |date=2006 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-26206-4 |edition=3rd |location=Abingdon & New York |orig-date=1984}} * {{Cite book |last1=Bonner |first1=Kit |title=Warship Boneyards |last2=Bonner |first2=Carolyn |date=2001 |publisher=[[MBI Publishing Company]] |isbn=978-0-7603-0870-7 |location=Osceola, Wisconsin}} * {{Cite book |last=Borstelmann |first=Thomas |title=Origins of the Cold War: An International History |date=2005 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-34109-7 |editor-last=Melvyn P. Leffler |edition=2nd |location=Abingdon & New York |pages=317–332 |chapter=The United States, the Cold War, and the colour line |editor-last2=David S. Painter}} * {{Cite book |last1=Bosworth |first1=Richard |url=https://universitypublishingonline.org/cambridge/histories/subject_title_list.jsf?subjectCode=15&heading=Warfare&tSort=title+closed&aSort=author+default_list&ySort=year+default_list |title=The Cambridge History of the Second World War Volume 2: Politics and Ideology |last2=Maiolo |first2=Joseph |date=2015 |publisher=[[Cambridge University Press]] |series=The Cambridge History of the Second World War (3 vol) |location=[[Cambridge]] |pages=313–314 |language=en |access-date=17 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820160141/http://universitypublishingonline.org/cambridge/histories/subject_title_list.jsf?subjectCode=15&heading=Warfare&tSort=title+closed&aSort=author+default_list&ySort=year+default_list |archive-date=20 August 2016 |url-status=dead }} * {{Cite book |last=Brayley |first=Martin J. |title=The British Army 1939–45, Volume 3: The Far East |date=2002 |publisher=[[Osprey Publishing]] |isbn=978-1-84176-238-8 |location=Oxford}} * {{Cite book |last=British Bombing Survey Unit |title=The Strategic Air War Against Germany, 1939–1945 |date=1998 |publisher=[[Frank Cass Publishers]] |isbn=978-0-7146-4722-7 |location=London & Portland, Oregon |ref=CITEREFBBSU1998}} * {{Cite book |last=Brody |first=J. Kenneth |url=https://archive.org/details/avoidablewar0000brod |title=The Avoidable War: Pierre Laval and the Politics of Reality, 1935–1936 |date=1999 |publisher=[[Transaction Publishers]] |isbn=978-0-7658-0622-2 |location=New Brunswick, New Jersey }} * {{Cite book |last=Brown |first=David |title=The Road to Oran: Anglo-French Naval Relations, September 1939 – July 1940 |date=2004 |publisher=[[Frank Cass]] |isbn=978-0-7146-5461-4 |location=London & New York}} * {{Cite book |last=Buchanan |first=Tom |title=Europe's Troubled Peace, 1945–2000 |date=2006 |publisher=[[Blackwell Publishing]] |isbn=978-0-631-22162-3 |location=Oxford & Malden, Massachusetts}} * {{Cite book |last1=Bueno de Mesquita |first1=Bruce |author-link1=Bruce Bueno de Mesquita |title=The Logic of Political Survival |title-link=The Logic of Political Survival |last2=Smith |first2=Alastair |last3=Siverson |first3=Randolph M. |last4=Morrow |first4=James D. |author-link4=James D. Morrow |date=2003 |publisher=[[MIT Press]] |isbn=978-0-262-02546-1 |location=Cambridge, Massachusetts}} * {{Cite book |last1=Bull |first1=Martin J. |title=Italian Politics: Adjustment Under Duress |last2=Newell |first2=James L. |date=2005 |publisher=[[Polity (publisher)|Polity]] |isbn=978-0-7456-1298-0}} * {{Cite book |last=Bullock |first=Alan |author-link=Alan Bullock |title=Hitler: A Study in Tyranny |date=1990 |orig-year=1952 |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=978-0-14-013564-0 |location=London}} * {{Cite journal |last=Burcher |first=Roy |last2=Rydill |first2=Louis |date=1995 |title=Concepts in Submarine Design |journal=Journal of Applied Mechanics |location=Cambridge |publisher=[[Cambridge University Press]] |volume=62 |issue=1 |page=268 |bibcode=1995JAM....62R.268B |doi=10.1115/1.2895927 |isbn=978-0-521-55926-3 |doi-access=free}} * {{Cite book |last=Busky |first=Donald F. |title=Communism in History and Theory: Asia, Africa, and the Americas |date=2002 |publisher=Praeger Publishers |isbn=978-0-275-97733-7 |location=Westport, Connecticut}} * {{Cite book |last=Canfora |first=Luciano |author-link=Luciano Canfora |title=Democracy in Europe: A History |date=2006 |publisher=[[Blackwell Publishing]] |isbn=978-1-4051-1131-7 |location=Oxford & Malden MA |orig-date=2004}} * {{Cite journal |last=Cantril |first=Hadley |date=1940 |title=America Faces the War: A Study in Public Opinion |journal=[[Public Opinion Quarterly]] |volume=4 |issue=3 |pages=387–407 |doi=10.1086/265420 |jstor=2745078}} * {{Cite book |last=Chang |first=Iris |author-link=Iris Chang |url=https://archive.org/details/rapeofnankingfor00chan |title=The Rape of Nanking: The Forgotten Holocaust of World War II |date=1997 |publisher=[[Basic Books]] |isbn=978-0-465-06835-7 |location=New York }} * {{Cite book|title=Atrocities, Massacres and War Crimes: An Encyclopedia|last=Cherry|first=Rachael I.|publisher=ABC-CLEO|year=2013|isbn=978-1-59884-925-7|location=Santa Barbara, California|chapter=Rape (Red Army in World War II)|editor-last=Mikaberidze|editor-first=Alexander|volume=II, M-Z}} * {{Cite book |last1=Christofferson |first1=Thomas R. |title=France During World War II: From Defeat to Liberation |last2=Christofferson |first2=Michael S. |date=2006 |publisher=[[Fordham University Press]] |isbn=978-0-8232-2562-0 |location=New York}} * {{Cite book |last=Chubarov |first=Alexander |url=https://archive.org/details/russiasbitterpat0000chub |title=Russia's Bitter Path to Modernity: A History of the Soviet and Post-Soviet Eras |date=2001 |publisher=[[Continuum International Publishing Group|Continuum]] |isbn=978-0-8264-1350-5 |location=London & New York }} * {{Cite book |last=Ch'i |first=Hsi-Sheng |title=China's Bitter Victory: War with Japan, 1937–45 |date=1992 |publisher=[[M. E. Sharpe]] |isbn=978-1-56324-246-5 |editor-last=James C. Hsiung |location=Armonk, New York |pages=157–184 |chapter=The Military Dimension, 1942–1945 |editor-last2=Steven I. Levine}} * {{Cite journal |last=Cienciala |first=Anna M. |date=2010 |title=Another look at the Poles and Poland during World War II |journal=[[The Polish Review]] |volume=55 |issue=1 |pages=123–143 |doi=10.2307/25779864 |jstor=25779864 |s2cid=159445902}} * {{Cite book |last=Clodfelter |first=Micheal |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures |publisher=McFarland and Company |year=2017 |isbn=9780786474707 |edition=4th}} * {{Cite book |last=Clogg |first=Richard |author-link=Richard Clogg |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00clog_0 |title=A Concise History of Greece |date=2002 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-80872-9 |edition=2nd |location=Cambridge }} * {{Cite book |title=The Oxford Companion to World War II |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780191727603 |editor-last=Dear |editor-first=I. C. B. |doi=10.1093/acref/9780198604464.001.0001 |editor-last2=Foot |editor-first2=M. R. D. |last=Clogg |first=Richard |chapter=Greece}} * {{Cite book |last=Coble |first=Parks M. |title=Chinese Capitalists in Japan's New Order: The Occupied Lower Yangzi, 1937–1945 |date=2003 |publisher=[[University of California Press]] |isbn=978-0-520-23268-6 |location=Berkeley & Los Angeles}} * {{Cite book |last=Collier |first=Paul |title=The Second World War (4): The Mediterranean 1940–1945 |date=2003 |publisher=[[Osprey Publishing]] |isbn=978-1-84176-539-6 |location=Oxford}} * {{Cite book |last1=Collier |first1=Martin |url=https://archive.org/details/germany1919450000coll |title=Germany 1919–45 |last2=Pedley |first2=Philip |date=2000 |publisher=[[Heinemann (publisher)|Heinemann]] |isbn=978-0-435-32721-7 |location=Oxford |url-access=registration }} * {{Cite book |last=Commager |first=Henry Steele |title=The Story of the Second World War |date=2004 |publisher=Brassey's |isbn=978-1-57488-741-9}} * {{Cite journal |last=Coogan |first=Anthony |date=1993 |title=The Volunteer Armies of Northeast China |url=https://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5000186948 |url-status=live |journal=[[History Today]] |volume=43 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120511015311/http://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5000186948 |archive-date=11 May 2012 |access-date=6 May 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120511015311/http://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5000186948 |date=11 May 2012 }} * {{Cite book |last1=Cook |first1=Chris |title=What Happened Where: A Guide to Places and Events in Twentieth-Century History |last2=Bewes |first2=Diccon |date=1997 |publisher=[[UCL Press]] |isbn=978-1-85728-532-1 |location=London}} * {{Cite book |title=The Reader's Companion to Military History |date=2001 |publisher=[[Houghton Mifflin Company]] |isbn=978-0-618-12742-9 |editor-last=Cowley |editor-first=Robert |editor-link=Robert Cowley |location=Boston |editor-last2=Parker |editor-first2=Geoffrey |editor-link2=Geoffrey Parker (historian)}} * {{Cite book |last=Darwin |first=John |title=After Tamerlane: The Rise & Fall of Global Empires 1400–2000 |date=2007 |publisher=[[Penguin Books]] |isbn=978-0-14-101022-9 |location=London}} * {{Cite book |last=Davies |first=Norman |author-link=Norman Davies |title=Europe at War 1939–1945: No Simple Victory |title-link=Europe at War 1939–1945: No Simple Victory |date=2006 |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |isbn=978-0-333-69285-1 |location=London |oclc=70401618 |no-pp=yes}} * {{Cite book |title=The Oxford Companion to World War II |date=2014 |publisher=Oxford University Press |isbn=9780191727603 |editor-last=Dear |editor-first=I. C. B. |doi=10.1093/acref/9780198604464.001.0001 |editor-last2=Foot |editor-first2=M. R. D. |last=Davies |first=Norman |chapter=War Crimes}} * {{Cite book |title=The Oxford Companion to World War II |date=2001 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-860446-4 |editor-last=Dear |editor-first=I. C. B. |editor-link=I. C. B. Dear |location=Oxford |orig-date=1995 |editor-last2=Foot |editor-first2=M. R. D. |editor-link2=M. R. D. Foot}} * {{Cite book |last1=DeLong |first1=J. Bradford |author-link1=J. Bradford DeLong |title=Postwar Economic Reconstruction and Lessons for the East Today |last2=Eichengreen |first2=Barry |author-link2=Barry Eichengreen |date=1993 |publisher=[[MIT Press]] |isbn=978-0-262-04136-2 |editor-last=Rudiger Dornbusch |location=Cambridge, Massachusetts |pages=189–230 |chapter=The Marshall Plan: History's Most Successful Structural Adjustment Program |editor-last2=Wilhelm Nölling |editor-last3=Richard Layard}} * {{Cite book|title=Barbarossa: How Hitler Lost the War|last=Dimbleby|first=Jonathan|author-link = Jonathan Dimbleby|publisher=Penguin Books|year=2022|isbn=978-0-241-97919-8|location=UK}} * {{Cite book |last=Dower |first=John W. |author-link=John W. Dower |url=https://archive.org/details/warwithoutmercyr0000dowe |title=War Without Mercy: Race and Power in the Pacific War |date=1986 |publisher=[[Pantheon Books]] |isbn=978-0-394-50030-0 |location=New York |url-access=registration }} * {{Cite book |last=Drea |first=Edward J. |title=In the Service of the Emperor: Essays on the Imperial Japanese Army |date=2003 |publisher=[[University of Nebraska Press]] |isbn=978-0-8032-6638-4 |location=Lincoln, Nebraska}} * {{Cite journal |last1=de Grazia |first1=Victoria |last2=Paggi |first2=Leonardo |date=Autumn 1991 |title=Story of an Ordinary Massacre: Civitella della Chiana, 29 June, 1944 |journal=Cardozo Studies in Law and Literature |volume=3 |issue=2 |pages=153–169 |doi=10.1525/lal.1991.3.2.02a00030 |jstor=743479}} * {{Cite book |last=Dunn |first=Dennis J. |title=Caught Between Roosevelt & Stalin: America's Ambassadors to Moscow |date=1998 |publisher=[[University Press of Kentucky]] |isbn=978-0-8131-2023-2 |location=Lexington, Kentucky}} * {{Cite book |last=Eastman |first=Lloyd E. |title=The Cambridge History of China – Republican China 1912–1949, Part 2 |date=1986 |publisher=[[Cambridge University Press]] |isbn=978-0-521-24338-4 |editor-last=John K. Fairbank |volume=13 |location=Cambridge |chapter=Nationalist China during the Sino-Japanese War 1937–1945 |editor-last2=Denis Twitchett}} * {{Cite journal |last=Ellman |first=Michael |author-link=Michael Ellman |date=2002 |title=Soviet Repression Statistics: Some Comments |url=https://artukraine.com/old/famineart/SovietCrimes.pdf |url-status=dead |journal=[[Europe-Asia Studies]] |volume=54 |issue=7 |pages=1151–1172 |doi=10.1080/0966813022000017177 |jstor=826310 |s2cid=43510161 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121122071204/https://artukraine.com/old/famineart/SovietCrimes.pdf |archive-date=22 November 2012 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121122071204/https://artukraine.com/old/famineart/SovietCrimes.pdf |date=22 November 2012 }} * {{Cite journal |last1=Ellman |first1=Michael |last2=Maksudov |first2=S. |author-mask1=3 |date=1994 |title=Soviet Deaths in the Great Patriotic War: A Note |url=https://sovietinfo.tripod.com/ELM-War_Deaths.pdf |url-status=live |journal=[[Europe-Asia Studies]] |volume=46 |issue=4 |pages=671–680 |doi=10.1080/09668139408412190 |jstor=152934 |pmid=12288331 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220213194518/https://sovietinfo.tripod.com/ELM-War_Deaths.pdf |archive-date=13 February 2022 |access-date=17 February 2022 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220213194518/https://sovietinfo.tripod.com/ELM-War_Deaths.pdf |date=13 February 2022 }} * {{Cite book |last=Emadi-Coffin |first=Barbara |title=Rethinking International Organization: Deregulation and Global Governance |date=2002 |publisher=[[Routledge]] |isbn=978-0-415-19540-9 |location=London & New York}} * {{Cite book |last=Erickson |first=John |author-link=John Erickson (historian) |title=Stalin's Generals |date=2001 |publisher=[[Weidenfeld & Nicolson|Phoenix Press]] |isbn=978-1-84212-513-7 |editor-last=Shukman |editor-first=Harold |location=London |pages=137–154 |chapter=Moskalenko}} * {{Cite book |last=Erickson |first=John |title=The Road to Stalingrad |date=2003 |publisher=[[Cassell Military Paperbacks|Cassell Military]] |isbn=978-0-304-36541-8 |location=London |author-mask=3}} * {{Cite book |last1=Evans |first1=David C. |title=Kaigun: Strategy, Tactics, and Technology in the Imperial Japanese Navy |last2=Peattie |first2=Mark R. |date=2012 |publisher=[[Naval Institute Press]] |isbn=978-1-59114-244-7 |location=Annapolis, Maryland |orig-date=1997}} * {{Cite book |last=Evans |first=Richard J. |author-link=Richard J. Evans |title=The Third Reich at War |title-link=The Third Reich at War |date=2008 |publisher=[[Penguin Group|Allen Lane]] |isbn=978-0-7139-9742-2 |location=London}} {{Refend}} == وڌيڪ مطالعو == * {{Cite journal |last=Buchanan |first=Andrew |date=7 February 2023 |title=Globalizing the Second World War |journal=Past & Present |issue=258 |pages=246–281 |doi=10.1093/pastj/gtab042 |issn=0031-2746}} پڻ ڏسندا [https://hdiplo.org/to/AR1180 آن لائن جائزو] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240504072231/https://hdiplo.org/to/AR1180 |date=4 May 2024}} * {{Cite book |last=Gerlach |first=Christian |title=Conditions of Violence |date=2024 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-1115-6873-7 |language=en}} == خارجي لنڪس == {{Sister project links|voy=ٻي عالمي جنگ|ٻي عالمي جنگ|collapsible=collapsed}} * [https://westpoint.edu/academics/academic-departments/history/world-war-two-europe يورپي جنگ جا ويسٽ پوائنٽ نقشا]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323092741/https://westpoint.edu/academics/academic-departments/history/world-war-two-europe |date=23 March 2019}}. * [https://westpoint.edu/academics/academic-departments/history/world-war-two-asia ايشيائي-پئسفڪ جنگ جا ويسٽ پوائنٽ نقشا]. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190323092715/https://westpoint.edu/academics/academic-departments/history/world-war-two-asia |date=23 March 2019}}. * [[s:Atlas of the World Battle Fronts in Semimonthly Phases to August 15 1945|عالمي جنگي محاذن جو ائٽلس]] (جولاءِ 1943ع – آگسٽ 1945ع) {{World War II}} {{WWII history by nation}} {{Western world}} {{Eastern world}} {{Authority control}} == نوٽ == [[Category:ٻي عالمي جنگ]] [[Category:عالمي جنگيون]] [[Category:1939ع جا تڪرار]] [[Category:1940ع جا تڪرار]] [[Category:1941ع جا تڪرار]] [[Category:1942ع جا تڪرار]] [[Category:1943ع جا تڪرار]] [[Category:1944ع جا تڪرار]] [[Category:1945ع جا تڪرار]] [[Category:ايٽمي جنگ]] [[Category:آسٽريليا شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:آسٽريا شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:البانيا شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:اٽلي شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:ايٿوپيا شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:ايران شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:عراق شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:مصر شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:برازيل شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:برطانيه شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:برطانوي هندستان شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:بيلجيم شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:پولينڊ شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:ٿائلينڊ شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:جاپان شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:جرمني شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:چين شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:روس شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:سوویت يونين شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:فرانس شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:فنلينڊ شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:ڪينيڊا شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:گڏيل رياستون شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:يونان شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:هندستان شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[Category:نيوزيلينڊ شامل هجي اهڙيون جنگيون]] [[زمرو:جنگ]] [[زمرو:جنگيون]] [[زمرو:جديد تاريخ]] [[زمرو:20ھين صدي]] [[زمرو:ٻي مھاڀاري جنگ]] [[زمرو:20ھين صدي جي تاريخ]] [[زمرو:20ھين صدي جي جنگيون]] [[زمرو:يورپ سان لاڳاپيل جنگيون]] je0duktt375u9ex6itks6hkloqtxcai 10 43882 377029 365674 2026-05-11T10:42:53Z Ibne maryam 17680 377029 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/>{{#invoke:Automated taxobox|automaticTaxobox}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using automatic taxobox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Automatic taxobox]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | authority | binomial | binomial_authority | binomial_text | classification_status | color_as | display_parents | diversity | diversity_link | diversity_ref | extinct | fossil_range | genus_text | grandparent_authority | greatgrandparent_authority | greatgreatgrandparent_authority | image2 | image2_alt | image2_caption | image2_upright | image | image_alt | image_caption | image_upright | italic_title | name | oldest_fossil | parent_authority | range_map2 | range_map2_alt | range_map2_caption | range_map2_upright | range_map | range_map_alt | range_map_caption | range_map_upright | species_text | status2 | status2_ref | status2_system | status | status_ref | status_system | subdivision | subdivision_ranks | subdivision_ref | synonyms | synonyms_ref | taxon | trend | type_genus | type_genus_authority | type_species | type_species_authority | type_strain | type_strain_ref | youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> ==ٺاهڻ ۽ سنڀال== ==="غائب taxonomy template"=== جيڪڏهن اوهان کي "{{red|Missing taxonomy template}} (fix):" وارو پيغام نظر اچي، ته ان جو مطلب هي ناهي ته اوهان خودڪار ٽيڪسو باڪس خراب ڪري ڇڏيو آهي. هن غلطي جو مطلب صرف ايترو آهي ته اوهان {{para|taxon}} لاءِ جيڪا قيمت ڏني آهي، ان لاءِ اڃا [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|taxonomy template]] موجود ناهي. ====taxonomy template ٺاهڻ==== هن ڳاڙهي ۽ بدنما غلطي کي درست ڪرڻ شروع ڪرڻ لاءِ "fix" واري ڳنڍڻي تي ساڄي ڪلڪ ڪريو ۽ ان کي نئين tab يا نئين window ۾ کوليو. کليل صفحي تي اوهان هڪ اهڙو template سنواري رهيا هوندا، جيڪو صفحي جي عنوان جي آخر ۾ موجود ٽيڪسان سان لاڳاپيل هوندو. (taxonomy templates بابت مڪمل رهنمائي لاءِ [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|taxonomy templates جو تعارف]] کان شروعات ڪريو.) سڀ کان پهرين rank پيرا ميٽر ڀريو. ان لاءِ لاطيني نالو استعمال ڪريو. هتي ڪيترائي اختيار آهن (سپورٽ ٿيل ranks جي فهرست لاءِ [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates#rank]] ڏسو). ڪجهه مثال هي آهن: *regnum *phylum *classis *ordo *familia *tribus *genus *clade or cladus *unranked جيڪڏهن اوهان کي ڪو انتهائي غيرمعمولي درجو گهرجي، ته اوهان حقيقت ۾ سپورٽ ٿيل ranks مان ڪنهن بدران اهو پاڻ لکي به سگهو ٿا. ٿي سگهي ٿو اهو taxobox کي خراب ڪري ڇڏي، پر اهڙين حالتن لاءِ [[Wikipedia talk:Automated taxobox system]] موجود آهي. اوهان ڏسندا ته {{para|link}} اڳ ئي ڀريل هوندو، جيئن: <syntaxhighlight lang="wikitext">link={{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> هي وڪي سنٽيڪس ۾ صفحي جي عنوان مان "Template:Taxonomy/" کان پوءِ وارو حصو وٺڻ لاءِ آهي. ٻين لفظن ۾، اهو ٽيڪسان جو نالو هوندو. اوهان ان کي جيئن آهي تيئن ڇڏي سگهو ٿا <em>جيستائين</em> ٽيڪسان جو نالو ان صفحي جو نالو نه هجي جنهن ڏانهن اهو ڳنڍي ٿو. مثال طور، ٽيڪسان Spheniscidae جو مضمون [[Penguin]] تي آهي. اهڙي حالت ۾ اوهان <code>Penguin|</code> کي <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> کان اڳ شامل ڪندا، جيئن: <syntaxhighlight lang="wikitext">link=Penguin|{{subst:#titleparts:{{subst:PAGENAME}}|2|2}}</syntaxhighlight> يا اوهان موجوده شيءِ کي مڪمل طور بدلائي هي به لکي سگهو ٿا: <pre>link=Penguin|Spheniscidae</pre> ان کان پوءِ {{para|parent}} پيرا ميٽر ايندو آهي. هتي اوهان کي رڳو فوري مٿئين والد ٽيڪسان جو نالو لکندڻو آهي، جيڪو وڏي اکر سان شروع ٿئي. {{para|refs}} پيرا ميٽر استعمال ڪري اهڙو ماخذ ڏيو، جيڪو ٻڌائي ته اهو ٽيڪسان انهيءَ parent taxon ۾ شامل آهي – جيئن جيڪڏهن ڪو پوءِ ان تي سوال کڻي ته حوالو موجود هجي. (رڳو اها حالت اهڙي ٿي سگهي ٿي، جتي اوهان هي پيرا ميٽر ڇڏڻ تي غور ڪريو، جڏهن اوهان WikiProject پاران منظور ٿيل taxonomy استعمال ڪري رهيا هجو، جهڙوڪ گلدار ٻوٽن لاءِ [[APG system|APG]].) جيڪڏهن اهو ناپيد ٿيل ٽيڪسان هجي، ته {{para|extinct}} پيرا ميٽر ۾ {{code|yes}} (يا {{code|true}}) ڀريو. جيڪڏهن اهو موجوده (extant) هجي، ته اوهان اها سڄي سٽ ڊليٽ به ڪري سگهو ٿا يا قيمت خالي ڇڏي سگهو ٿا. هاڻي taxonomy template واري صفحي جو preview ڏسو. جيڪڏهن ڪابه error message نه هجي، ته اهو بند ڪريو. پوءِ واپس انهيءَ خودڪار ٽيڪسو باڪس ڏانهن وڃو جيڪو اوهان ٺاهي رهيا هئا. وري "preview" دٻايو، هاڻي اهو ٺيڪ هئڻ گهرجي. جيڪڏهن taxonomy template واري صفحي تي error messages هجن، ته گهڻو ڪري ان جو مطلب اهو آهي ته اوهان کي انهيءَ ٽيڪسان جي parent لاءِ به taxonomy template ٺاهڻو پوندو. ائين preview ڪندي ۽ ancestor taxa لاءِ taxonomy templates ٺاهيندي رهو، جيستائين "taxonomy missing" واريون غلطيون ختم نه ٿين. ===species لاءِ خاص هدايتون=== species وارا مضمون رڳو غيرمعمولي حالتن ۾ هي سانچو استعمال ڪن ٿا؛ ان جي بدران {{tl|Speciesbox}} استعمال ڪيو وڃي. اهو صفحو ۽ ان جي دستاويزات ڏسو. غيرمعمولي حالتن جو ذڪر [[#Exceptional cases|هيٺ]] ڪيو ويو آهي. :هن جو سبب اهو آهي ته جڏهن به <nowiki>{{Automatic taxobox}}</nowiki> کي {{para|taxon|''taxon-name''}} سان استعمال ڪيو وڃي ٿو، ته "Template:Taxonomy/''taxon-name''" نالي سانچو يا ته اڳ ۾ موجود هجڻ گهرجي يا ٺاهڻو پوندو، جيئن ''taxon-name'' جي درجابندي واري جڳهه طئي ڪري سگهجي. پر species لاءِ اهو ضروري ناهي، ڇاڪاڻ ته species جي درجابندي واري جڳهه مڪمل binomial مان genus جو نالو ڪڍي معلوم ڪري سگهجي ٿي، ۽ پوءِ "Template:Taxonomy/''genus-name''" ڳوليو وڃي ٿو. تنهن ڪري {{tl|Speciesbox}} جو استعمال گهڻو تعداد ۾ taxonomy templates ٺاهڻ جي ضرورت گهٽائي ٿو ۽ هڪ genus جي مختلف species لاءِ الڳ taxonomy هجڻ کان بچائي ٿو. ===ڳنڍڻن کي ٿلهو ڪرڻ=== جڏهن ڪنهن مضمون ۾ taxobox ڏيکاريو وڃي، ته جنهن ٽيڪسان بابت اهو مضمون هجي، ان جو نالو ٿلهي اکرن ۾ ڏيکاريو وڃڻ گهرجي. اهو ڪم صحيح هلڻ لاءِ ان جي taxonomy template ۾ {{para|link}} پيرا ميٽر صحيح هجڻ گهرجي. فرض ڪريو لاڳاپيل ٽيڪسان جو نالو ''taxon-name'' آهي ۽ جنهن مضمون ۾ اهو اچي ٿو ان جو عنوان ''article-title'' آهي. ته پوءِ "Taxonomy/''taxon-name''" واري template ۾: * جيڪڏهن ''taxon-name'' ۽ ''article-title'' هڪجهڙا آهن، ته اوهان کي {{para|link|''taxon-name''}} ڏسڻ گهرجي * جيڪڏهن ''taxon-name'' ۽ ''article-title'' مختلف آهن، ته اوهان کي {{para|link|''article-title''{{!}}''taxon-name''}} ڏسڻ گهرجي. پڪ ڪريو ته link اهڙيءَ طرح داخل ٿيل هجي جو اهو سڌو انهيءَ ٽيڪسان جي مضمون ڏانهن وڃي، <em>بغير</em> ڪنهن redirect مان گذرڻ جي. جيڪڏهن صفحو منتقل ڪيو وڃي، ته ان مضمون ڏانهن ڳنڍيندڙ taxon template کي پڻ تازه ڪاري ڪرڻي پوندي، جيئن صحيح ٿلهائي برقرار رهي. ===taxobox header بدلائڻ=== ڊيفالٽ طور taxobox جو header target taxon ۽ page title تي ٻڌل هوندو، ۽ جيڪڏهن اهو genus هجي ته پاڻمرادو مائل به ٿيندو (عام طور تي <nowiki>{{Automatic taxobox}}</nowiki> species لاءِ استعمال نه ٿيڻ گهرجي). جيڪڏهن اوهان ٻيو header چاهيو ٿا، مثال طور عام نالو، ته پوءِ {{para|name}} ڏيو. ===تصوير شامل ڪرڻ=== {{para|image}}، {{para|image_alt}} ۽ {{para|image_caption}} پيرا ميٽر بلڪل ائين استعمال ڪريو جيئن {{tl|Taxobox}} سان ڪيو ويندو آهي. جيڪڏهن اوهان ٻي تصوير به چاهيو ٿا، ته {{para|image2}}، {{para|image2_alt}} ۽ {{para|image2_caption}} شامل ڪريو. ===مترادفات=== هي هڪ مثال آهي ته ڪنهن taxobox ۾ ڇا شامل ڪجي، جتي ''Genius'' ۽ ''Geniosus'' نالي ڏنل حيوانياتي ٽيڪسان جا مترادف هجن: <syntaxhighlight lang="wikitext"> |synonyms= * ''Genius'' {{small|[[Baggins]], 1934}} * ''Geniosus'' {{small|[[Harvey]], 1734}} </syntaxhighlight> (نباتاتي ٽيڪسانن لاءِ تاريخون نه ڏنيون وينديون آهن.) مترادفن جي ڊگهي فهرست لاءِ {{tl|Genus list}} ۽ {{tl|Taxon list}} داخلا کي آسان بڻائن ٿا. {{para|synonyms_ref}} ڀرڻ نه وسارجو. ===ڪنهن ٽيڪسان کي زبردستي ڏيکارڻ=== جيڪڏهن ڪنهن ننڍي درجي وارو خاص طور مشهور ٽيڪسان هجي، جيئن [[Theropoda]] (جنهن ۾ لڳ ڀڳ سڀ گوشت خور ڊائنوسار اچي وڃن ٿا)، ته گهڻو امڪان آهي ته اوهان چاهيو ته اهو هر انهيءَ taxobox ۾ ڏيکاريو وڃي جتي ممڪن هجي. ان ٽيڪسان جي taxonomy template ڏانهن وڃو. ان جي ڳنڍڻي "Template:Taxonomy/" کان پوءِ انهيءَ ٽيڪسان جي نالي تي مشتمل هوندي. مثال طور Theropoda جي صورت ۾ اها "Template:Taxonomy/Theropoda" هوندي. braces جي اندر ڪنهن به هنڌ {{para|always_display|true}} وارو ڪوڊ شامل ڪريو، ته پوءِ اهو ٽيڪسان پنهنجي rank جي پرواه کان سواءِ هميشه ڏيکاريو ويندو. ===taxonomy جي درستگي=== هر خودڪار taxobox ۾ ساڄي پاسي واري بار جي آخر ۾ هڪ edit link هوندو آهي، جنهن تي "Scientific classification" لکيل هوندو آهي ({{as of|2019|April|lc=yes}} اهو ڳاڙهي پينسل وارو icon هو). اهو ڳنڍڻو اوهان کي انهيءَ ٽيڪسان جي مڪمل taxonomy فهرست تائين وٺي وڃي ٿو. اتي کان پوءِ اوهان ڪنهن ٽيڪسان جي نالي جي ڀرسان "Edit" تي ڪلڪ ڪري ان کي سنواري سگهو ٿا. ائين ڪرڻ سان اوهان لاڳاپيل Template:Taxonomy/ صفحي تائين پهچي ويندا، جتي اوهان مختلف parent، rank، display text، link، references، extinction status، يا "display always" جي قيمت مقرر ڪري سگهو ٿا. اوهان انهن templates مان ڪنهن هڪ ۾ به جيڪا تبديلي ڪندا، اها ان جي ''سڀني اولاد وارن taxa'' تي اثرانداز ٿيندي، تنهنڪري سنوار ڪندي اهو ذهن ۾ رکو. ==غيرمعمولي حالتون== {{see also|Wikipedia:Automated taxobox system/advanced taxonomy}} ٽيڪسانن جي وڏي اڪثريت کي ضروري [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|ٽيڪسانامي سانچا]] جنس ۽ ان کان مٿين درجي تي ٺهڻ بعد [[Wikipedia:Automated taxobox system/which|خودڪار ٽيڪساباڪسن]] مان ڪنهن هڪ وسيلي <em>مڪمل طور پاڻمرادو</em> سنڀالي سگهجي ٿو. انهيءَ پاڻمرادي عمل ۾ مناسب درجن جي نالن کي ترچو ڪرڻ به شامل آهي. تنهن هوندي به ڪجهه غيرمعمولي حالتون آهن جتي ٽيڪسان نالن جي هٿ سان فارميٽنگ گهربل هوندي آهي؛ مثال طور، جڏهن غيريقيني نالا ٻٽي چوٽين نشانين ۾ ڏيکاريا وڃن، يا [[candidatus]] نالن لاءِ [[International Code of Nomenclature of Prokaryotes]] ۾، تڏهن پاڻمرادو فارميٽنگ صحيح نموني ڪم نه ڪندي آهي. انهن غيرمعمولي حالتن لاءِ جنس ۽ نوع جي نالن جو مڪمل وڪي-متن مهيا ڪري سگهجي ٿو. *{{para|taxon}} هاڻي اهو سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ ٽيڪسان ڄاڻائي ٿو جيڪو ٽيڪسانامي سانچي ذريعي پاڻمرادو سنڀاليو ويندو *جيڪڏهن اهو ٽيڪسان جنس نه هجي، ته {{para|genus_text}} جنس نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو، جنهن ۾ سڀ گهربل فارميٽنگ شامل هجي، جنهن ۾ ٿلهو متن به شامل آهي جيڪڏهن اهو ٽيڪساباڪس ۾ سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ نالو هجي. جيڪڏهن اهو سڀ کان هيٺيون درجو نه هجي، ته گهمڻ ڦرڻ لاءِ ڳنڍڻو شامل هجڻ گهرجي. *{{para|species_text}} مختصر ڪيل نوع نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو، سڀني گهربل فارميٽنگ سميت، جنهن ۾ ٿلهو متن به شامل آهي جيڪڏهن اهو ٽيڪساباڪس ۾ سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ نالو هجي؛ نوع نالو لازمي طور مختصر ڪيل جنس نالي سان مڪمل هجي (مثال طور <code>{{nowrap|<nowiki>'''"''C.''" ''poecilonotus'''''</nowiki>}}</code> جيڪو {{nowrap|'''"''C.''" ''poecilonotus'''''}} پيدا ڪري) *{{para|binomial_text}} ٻٽي نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو (اهو متن جيڪو نوع واري ٽيڪساباڪس جي binomial خاني ۾ ظاهر ٿئي ٿو)، وري به سڀني گهربل فارميٽنگ سان؛ تنهن هوندي به ٻٽا نالا پاڻمرادو ٿلها ڪيا ويندا آهن، تنهنڪري هن عنصر ۾ اهو گهربل ناهي جيڪڏهن مقالي جو عنوان غيرمعمولي فارميٽ وارو سائنسي نالو هجي، ته پوءِ مقالي جي عنوان جي فارميٽنگ لاءِ <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE:...}}</nowiki></code> ۽ ٽيڪساباڪس جي فارميٽ ڪيل سرخي ڏيڻ لاءِ {{para|name}} به استعمال ڪرڻو پوندو. ===مثال=== {{Automatic taxobox |name = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |taxon = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:''Quassia'' sp. 'Mount Nardi'}} {{Automatic taxobox |name = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |taxon = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }}</syntaxhighlight> *جنس ''Quassia'' کان مٿي ٽيڪسانامي درجابندي ٽيڪسانامي سانچن مان حاصل ٿئي ٿي، شروعات [[Template:Taxonomy/Quassia]] کان ٿئي ٿي. ڳاڙهي پينسل واري آئڪن تي ڪلڪ اوهان کي هن سانچي ڏانهن وٺي ويندي. *نوع واري قطار ۽ binomial خاني لاءِ وڪي-متن بلڪل جيئن ڏنو ويو آهي تيئن استعمال ٿيندو. (species text ۾ {{tlx|nowrap}} انهيءَ ڳالهه کي يقيني بڻائي ٿو ته نالي جا حصا ايندڙ سٽ تي نه وڃن؛ جيڪڏهن تصوير ٽيڪساباڪس کي ويڪرو ڪري ڇڏي ته اها ضرورت نه رهندي.) {{clr}} {{Automatic taxobox | name = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | taxon = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | authority = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991 }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:"''Colostethus''" ''poecilonotus''}} {{Automatic taxobox | name = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | taxon = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&amp;nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | authority = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991 }}</syntaxhighlight> *خاندان Dendrobatidae کان مٿي ٽيڪسانامي درجابندي ٽيڪسانامي سانچن مان حاصل ٿئي ٿي، شروعات [[Template:Taxonomy/Dendrobatidae]] کان ٿئي ٿي. ڳاڙهي پينسل واري آئڪن تي ڪلڪ اوهان کي هن سانچي ڏانهن وٺي ويندي. جنس لاءِ ڪو ٽيڪسانامي سانچو استعمال نٿو ٿئي. *جنس ۽ نوع جي قطارن، گڏوگڏ binomial خاني لاءِ، وڪي-متن بلڪل جيئن ڏنو ويو آهي تيئن استعمال ٿيندو. (نوع جي وڪي-متن ۾ <code>&amp;nbsp;</code> نالي جي ٻن حصن کي الڳ سٽن تي اچڻ کان روڪي ٿو؛ اهو هر وقت ضروري ناهي.) {{clr}} == ٽريڪنگ/سارسنڀال زمرا == * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس صفائي}} * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس جيڪي دستي پيرا ميٽر استعمال ڪن ٿا}} * {{clc|صفحا جيڪي اڻڄاتل پيرا ميٽرن سان خودڪار ٽيڪسوباڪس استعمال ڪن ٿا}} == حاشيا == {{reflist|refs= <ref name=CatSG2017>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=فيلڊي جي نئين سر درجابندي: آءِ يو سي اين ڪيٽ اسپيشلسٽ گروپ جي ڪيٽ ڪلاسيفڪيشن ٽاسڪ فورس جي آخري رپورٽ |journal=ڪيٽ نيوز |issue=خاص شمارو 11 |pages=66−75 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> <ref name=POWO_17068350-1>{{citation |title=''Cheiroglossa'' C.Presl |work=ٻوٽن جي دنيا آن لائين |publisher=رائل بوٽينڪ گارڊنز، ڪيو|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17068350-1 |accessdate=2019-11-18 }}</ref> }} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ، مهرباني ڪري؛ بين الويڪي وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:حياتيات ڄاڻخانو سانچا]] [[زمرو:ڄاڻخانو سانچا|خودڪار ٽيڪسوباڪس]] [[زمرو:ٽيڪسوباڪس سانچا]] [[زمرو:سانچا جيڪي ٽريڪنگ زمرو شامل ڪن ٿا]] [[زمرو:وڪيپيڊيا خودڪار ٽيڪسوباڪس دستاويزڪاري]] }}</includeonly> c5skiasd4sabjc76s128zwonsipep1a 377031 377029 2026-05-11T10:47:55Z Ibne maryam 17680 377031 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/>{{#invoke:Automated taxobox|automaticTaxobox}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using automatic taxobox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Automatic taxobox]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | authority | binomial | binomial_authority | binomial_text | classification_status | color_as | display_parents | diversity | diversity_link | diversity_ref | extinct | fossil_range | genus_text | grandparent_authority | greatgrandparent_authority | greatgreatgrandparent_authority | image2 | image2_alt | image2_caption | image2_upright | image | image_alt | image_caption | image_upright | italic_title | name | oldest_fossil | parent_authority | range_map2 | range_map2_alt | range_map2_caption | range_map2_upright | range_map | range_map_alt | range_map_caption | range_map_upright | species_text | status2 | status2_ref | status2_system | status | status_ref | status_system | subdivision | subdivision_ranks | subdivision_ref | synonyms | synonyms_ref | taxon | trend | type_genus | type_genus_authority | type_species | type_species_authority | type_strain | type_strain_ref | youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> ==غيرمعمولي حالتون== {{see also|Wikipedia:Automated taxobox system/advanced taxonomy}} ٽيڪسانن جي وڏي اڪثريت کي ضروري [[Wikipedia:Automated taxobox system/taxonomy templates|ٽيڪسانامي سانچا]] جنس ۽ ان کان مٿين درجي تي ٺهڻ بعد [[Wikipedia:Automated taxobox system/which|خودڪار ٽيڪساباڪسن]] مان ڪنهن هڪ وسيلي <em>مڪمل طور پاڻمرادو</em> سنڀالي سگهجي ٿو. انهيءَ پاڻمرادي عمل ۾ مناسب درجن جي نالن کي ترچو ڪرڻ به شامل آهي. تنهن هوندي به ڪجهه غيرمعمولي حالتون آهن جتي ٽيڪسان نالن جي هٿ سان فارميٽنگ گهربل هوندي آهي؛ مثال طور، جڏهن غيريقيني نالا ٻٽي چوٽين نشانين ۾ ڏيکاريا وڃن، يا [[candidatus]] نالن لاءِ [[International Code of Nomenclature of Prokaryotes]] ۾، تڏهن پاڻمرادو فارميٽنگ صحيح نموني ڪم نه ڪندي آهي. انهن غيرمعمولي حالتن لاءِ جنس ۽ نوع جي نالن جو مڪمل وڪي-متن مهيا ڪري سگهجي ٿو. *{{para|taxon}} هاڻي اهو سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ ٽيڪسان ڄاڻائي ٿو جيڪو ٽيڪسانامي سانچي ذريعي پاڻمرادو سنڀاليو ويندو *جيڪڏهن اهو ٽيڪسان جنس نه هجي، ته {{para|genus_text}} جنس نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو، جنهن ۾ سڀ گهربل فارميٽنگ شامل هجي، جنهن ۾ ٿلهو متن به شامل آهي جيڪڏهن اهو ٽيڪساباڪس ۾ سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ نالو هجي. جيڪڏهن اهو سڀ کان هيٺيون درجو نه هجي، ته گهمڻ ڦرڻ لاءِ ڳنڍڻو شامل هجڻ گهرجي. *{{para|species_text}} مختصر ڪيل نوع نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو، سڀني گهربل فارميٽنگ سميت، جنهن ۾ ٿلهو متن به شامل آهي جيڪڏهن اهو ٽيڪساباڪس ۾ سڀ کان هيٺيون درجو رکندڙ نالو هجي؛ نوع نالو لازمي طور مختصر ڪيل جنس نالي سان مڪمل هجي (مثال طور <code>{{nowrap|<nowiki>'''"''C.''" ''poecilonotus'''''</nowiki>}}</code> جيڪو {{nowrap|'''"''C.''" ''poecilonotus'''''}} پيدا ڪري) *{{para|binomial_text}} ٻٽي نالي جو مڪمل وڪي-متن ڏئي ٿو (اهو متن جيڪو نوع واري ٽيڪساباڪس جي binomial خاني ۾ ظاهر ٿئي ٿو)، وري به سڀني گهربل فارميٽنگ سان؛ تنهن هوندي به ٻٽا نالا پاڻمرادو ٿلها ڪيا ويندا آهن، تنهنڪري هن عنصر ۾ اهو گهربل ناهي جيڪڏهن مقالي جو عنوان غيرمعمولي فارميٽ وارو سائنسي نالو هجي، ته پوءِ مقالي جي عنوان جي فارميٽنگ لاءِ <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE:...}}</nowiki></code> ۽ ٽيڪساباڪس جي فارميٽ ڪيل سرخي ڏيڻ لاءِ {{para|name}} به استعمال ڪرڻو پوندو. ===مثال=== {{Automatic taxobox |name = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |taxon = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:''Quassia'' sp. 'Mount Nardi'}} {{Automatic taxobox |name = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' |taxon = Quassia |species_text = {{nowrap|'''''Q.'' sp. 'Mount Nardi''''}} |binomial_text = ''Quassia'' sp. 'Mount Nardi' }}</syntaxhighlight> *جنس ''Quassia'' کان مٿي ٽيڪسانامي درجابندي ٽيڪسانامي سانچن مان حاصل ٿئي ٿي، شروعات [[Template:Taxonomy/Quassia]] کان ٿئي ٿي. ڳاڙهي پينسل واري آئڪن تي ڪلڪ اوهان کي هن سانچي ڏانهن وٺي ويندي. *نوع واري قطار ۽ binomial خاني لاءِ وڪي-متن بلڪل جيئن ڏنو ويو آهي تيئن استعمال ٿيندو. (species text ۾ {{tlx|nowrap}} انهيءَ ڳالهه کي يقيني بڻائي ٿو ته نالي جا حصا ايندڙ سٽ تي نه وڃن؛ جيڪڏهن تصوير ٽيڪساباڪس کي ويڪرو ڪري ڇڏي ته اها ضرورت نه رهندي.) {{clr}} {{Automatic taxobox | name = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | taxon = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | authority = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991 }} <syntaxhighlight lang="wikitext">{{DISPLAYTITLE:"''Colostethus''" ''poecilonotus''}} {{Automatic taxobox | name = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | taxon = Dendrobatidae | genus_text = "''[[Colostethus]]''" | species_text = '''"''C.''"&amp;nbsp;''poecilonotus''''' | binomial_text = "''Colostethus''" ''poecilonotus'' | authority = [[Juan A. Rivero|Rivero]], 1991 }}</syntaxhighlight> *خاندان Dendrobatidae کان مٿي ٽيڪسانامي درجابندي ٽيڪسانامي سانچن مان حاصل ٿئي ٿي، شروعات [[Template:Taxonomy/Dendrobatidae]] کان ٿئي ٿي. ڳاڙهي پينسل واري آئڪن تي ڪلڪ اوهان کي هن سانچي ڏانهن وٺي ويندي. جنس لاءِ ڪو ٽيڪسانامي سانچو استعمال نٿو ٿئي. *جنس ۽ نوع جي قطارن، گڏوگڏ binomial خاني لاءِ، وڪي-متن بلڪل جيئن ڏنو ويو آهي تيئن استعمال ٿيندو. (نوع جي وڪي-متن ۾ <code>&amp;nbsp;</code> نالي جي ٻن حصن کي الڳ سٽن تي اچڻ کان روڪي ٿو؛ اهو هر وقت ضروري ناهي.) {{clr}} == ٽريڪنگ/سارسنڀال زمرا == * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس صفائي}} * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس جيڪي دستي پيرا ميٽر استعمال ڪن ٿا}} * {{clc|صفحا جيڪي اڻڄاتل پيرا ميٽرن سان خودڪار ٽيڪسوباڪس استعمال ڪن ٿا}} == حاشيا == {{reflist|refs= <ref name=CatSG2017>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=فيلڊي جي نئين سر درجابندي: آءِ يو سي اين ڪيٽ اسپيشلسٽ گروپ جي ڪيٽ ڪلاسيفڪيشن ٽاسڪ فورس جي آخري رپورٽ |journal=ڪيٽ نيوز |issue=خاص شمارو 11 |pages=66−75 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> <ref name=POWO_17068350-1>{{citation |title=''Cheiroglossa'' C.Presl |work=ٻوٽن جي دنيا آن لائين |publisher=رائل بوٽينڪ گارڊنز، ڪيو|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17068350-1 |accessdate=2019-11-18 }}</ref> }} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ، مهرباني ڪري؛ بين الويڪي وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:حياتيات ڄاڻخانو سانچا]] [[زمرو:ڄاڻخانو سانچا|خودڪار ٽيڪسوباڪس]] [[زمرو:ٽيڪسوباڪس سانچا]] [[زمرو:سانچا جيڪي ٽريڪنگ زمرو شامل ڪن ٿا]] [[زمرو:وڪيپيڊيا خودڪار ٽيڪسوباڪس دستاويزڪاري]] }}</includeonly> 47c6mihhs2xakp4g10uc4adckvn9wmt 377032 377031 2026-05-11T10:48:22Z Ibne maryam 17680 377032 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/>{{#invoke:Automated taxobox|automaticTaxobox}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using automatic taxobox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Automatic taxobox]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | authority | binomial | binomial_authority | binomial_text | classification_status | color_as | display_parents | diversity | diversity_link | diversity_ref | extinct | fossil_range | genus_text | grandparent_authority | greatgrandparent_authority | greatgreatgrandparent_authority | image2 | image2_alt | image2_caption | image2_upright | image | image_alt | image_caption | image_upright | italic_title | name | oldest_fossil | parent_authority | range_map2 | range_map2_alt | range_map2_caption | range_map2_upright | range_map | range_map_alt | range_map_caption | range_map_upright | species_text | status2 | status2_ref | status2_system | status | status_ref | status_system | subdivision | subdivision_ranks | subdivision_ref | synonyms | synonyms_ref | taxon | trend | type_genus | type_genus_authority | type_species | type_species_authority | type_strain | type_strain_ref | youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> == ٽريڪنگ/سارسنڀال زمرا == * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس صفائي}} * {{clc|خودڪار ٽيڪسوباڪس جيڪي دستي پيرا ميٽر استعمال ڪن ٿا}} * {{clc|صفحا جيڪي اڻڄاتل پيرا ميٽرن سان خودڪار ٽيڪسوباڪس استعمال ڪن ٿا}} == حاشيا == {{reflist|refs= <ref name=CatSG2017>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=فيلڊي جي نئين سر درجابندي: آءِ يو سي اين ڪيٽ اسپيشلسٽ گروپ جي ڪيٽ ڪلاسيفڪيشن ٽاسڪ فورس جي آخري رپورٽ |journal=ڪيٽ نيوز |issue=خاص شمارو 11 |pages=66−75 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> <ref name=POWO_17068350-1>{{citation |title=''Cheiroglossa'' C.Presl |work=ٻوٽن جي دنيا آن لائين |publisher=رائل بوٽينڪ گارڊنز، ڪيو|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17068350-1 |accessdate=2019-11-18 }}</ref> }} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ، مهرباني ڪري؛ بين الويڪي وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:حياتيات ڄاڻخانو سانچا]] [[زمرو:ڄاڻخانو سانچا|خودڪار ٽيڪسوباڪس]] [[زمرو:ٽيڪسوباڪس سانچا]] [[زمرو:سانچا جيڪي ٽريڪنگ زمرو شامل ڪن ٿا]] [[زمرو:وڪيپيڊيا خودڪار ٽيڪسوباڪس دستاويزڪاري]] }}</includeonly> qhh44v0z0rdfqk59bcq9imho3g7bw18 377033 377032 2026-05-11T10:48:49Z Ibne maryam 17680 377033 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/>{{#invoke:Automated taxobox|automaticTaxobox}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using automatic taxobox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Automatic taxobox]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | authority | binomial | binomial_authority | binomial_text | classification_status | color_as | display_parents | diversity | diversity_link | diversity_ref | extinct | fossil_range | genus_text | grandparent_authority | greatgrandparent_authority | greatgreatgrandparent_authority | image2 | image2_alt | image2_caption | image2_upright | image | image_alt | image_caption | image_upright | italic_title | name | oldest_fossil | parent_authority | range_map2 | range_map2_alt | range_map2_caption | range_map2_upright | range_map | range_map_alt | range_map_caption | range_map_upright | species_text | status2 | status2_ref | status2_system | status | status_ref | status_system | subdivision | subdivision_ranks | subdivision_ref | synonyms | synonyms_ref | taxon | trend | type_genus | type_genus_authority | type_species | type_species_authority | type_strain | type_strain_ref | youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> == حاشيا == {{reflist|refs= <ref name=CatSG2017>{{cite journal |author1=Kitchener, A. C. |author2=Breitenmoser-Würsten, C. |author3=Eizirik, E. |author4=Gentry, A. |author5=Werdelin, L. |author6=Wilting, A. |author7=Yamaguchi, N. |author8=Abramov, A. V. |author9=Christiansen, P. |author10=Driscoll, C. |author11=Duckworth, J. W. |author12=Johnson, W. |author13=Luo, S.-J. |author14=Meijaard, E. |author15=O’Donoghue, P. |author16=Sanderson, J. |author17=Seymour, K. |author18=Bruford, M. |author19=Groves, C. |author20=Hoffmann, M. |author21=Nowell, K. |author22=Timmons, Z. |author23=Tobe, S. |year=2017 |title=فيلڊي جي نئين سر درجابندي: آءِ يو سي اين ڪيٽ اسپيشلسٽ گروپ جي ڪيٽ ڪلاسيفڪيشن ٽاسڪ فورس جي آخري رپورٽ |journal=ڪيٽ نيوز |issue=خاص شمارو 11 |pages=66−75 |url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/32616/A_revised_Felidae_Taxonomy_CatNews.pdf?sequence=1&isAllowed=y}}</ref> <ref name=POWO_17068350-1>{{citation |title=''Cheiroglossa'' C.Presl |work=ٻوٽن جي دنيا آن لائين |publisher=رائل بوٽينڪ گارڊنز، ڪيو|url=http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:17068350-1 |accessdate=2019-11-18 }}</ref> }} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ، مهرباني ڪري؛ بين الويڪي وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:حياتيات ڄاڻخانو سانچا]] [[زمرو:ڄاڻخانو سانچا|خودڪار ٽيڪسوباڪس]] [[زمرو:ٽيڪسوباڪس سانچا]] [[زمرو:سانچا جيڪي ٽريڪنگ زمرو شامل ڪن ٿا]] [[زمرو:وڪيپيڊيا خودڪار ٽيڪسوباڪس دستاويزڪاري]] }}</includeonly> t4tn1z68cgnod1ynolc68860b5j9bir 377034 377033 2026-05-11T10:49:11Z Ibne maryam 17680 377034 wikitext text/x-wiki <includeonly><nowiki/>{{#invoke:Automated taxobox|automaticTaxobox}}</includeonly>{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using automatic taxobox with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Automatic taxobox]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y | authority | binomial | binomial_authority | binomial_text | classification_status | color_as | display_parents | diversity | diversity_link | diversity_ref | extinct | fossil_range | genus_text | grandparent_authority | greatgrandparent_authority | greatgreatgrandparent_authority | image2 | image2_alt | image2_caption | image2_upright | image | image_alt | image_caption | image_upright | italic_title | name | oldest_fossil | parent_authority | range_map2 | range_map2_alt | range_map2_caption | range_map2_upright | range_map | range_map_alt | range_map_caption | range_map_upright | species_text | status2 | status2_ref | status2_system | status | status_ref | status_system | subdivision | subdivision_ranks | subdivision_ref | synonyms | synonyms_ref | taxon | trend | type_genus | type_genus_authority | type_species | type_species_authority | type_strain | type_strain_ref | youngest_fossil}}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> c1400aif4f12sswq40gasz6ztubfdfd 0 47690 377014 316966 2026-05-11T06:24:34Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377014 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | image = Kate Grenville. Danielle Bagnato. Text Publishing.jpg | name = ڪيٽ گرينول<br> Kate Grenville | honorific_suffix = {{post-nominals|country=AUS|size=100|AO}} | caption = گرينول 2017 ۾ [[ميلبورن]] ۾ | pseudonym = | birth_date = 14 آڪٽوبر 1950 | birth_place = [[سڊني]]، آسٽريليا | death_date = | death_place = | occupation =ناول نويس، استاد | nationality = آسٽريلين يا آسٽريليائي | period = | genre = عام فڪشن، تاريخي فڪشن ۽ مختصر ڪھاڻيون | subject = | movement = | debut_works = | signature = | website = {{url|http://kategrenville.com.au}} }} '''ڪيٿرائين اليزبيٿ گرينول'''{{ٻيا نالا|انگريزي= '''Catherine Elizabeth Grenville '''}} (گرين ول) آسٽريليا جي ليکڪا آهي جيڪا 14 آڪٽوبر 1950 ۾ سڊني ۾ پيدا ٿي جنھن آتم ڪٿا، فڪشن ۽ غير فڪشن موضوعن تي 15 ڪتاب لکيا آهن. 2001 ۾ کيس [[دي آئيڊيا آف پرفيڪشن]] (''The Idea of Perfection'') لکڻ تي فڪشن وارو [[اورينج پرائيز]] مليو.<ref>{{cite news|last1=Neill|first1=Rosemary|title=A prize of one's own|url=http://www.theaustralian.com.au/arts/review/a-prize-of-ones-own/news-story/4e87f8a36c0ab40502852e8c557444e9|accessdate=13 October 2017|publisher=The Australian}}</ref> 2006 ۾ کيس [[دي سيڪريٽ رور]](''The Secret River'') ڪتاب لکڻ تي کيس [[ڪامن ويلٿ رائيٽرس پرائيز]] مليو.<ref>{{cite news|title=Australian writer wins book prize|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/4803084.stm|accessdate=13 October 2017|publisher=BBC}}</ref> ساڳيو ڪتاب [[مين بروڪر پرائيز]] (Man Booker Prize)جي لاء پڻ منتخب ٿيو ھيو.<ref>{{cite web|title=Kate Grenville, Australian novelist|url=https://www.britannica.com/biography/Kate-Grenville#ref945357|website=Encylopaedia Britannica|accessdate=13 October 2017}}</ref> ھن جي ناولن جا مختلف ٻولين ۾ ترجما ٿي چڪا آهن ۽ کيس عالمي سطح تي پذيرائي ملي ۽ سندس ٽي ناولن جي بنياد تي فيچر فلمون پڻ ٺھيون آھن<ref> Grenville|url=https://www.imdb.com/name/nm0340300/|website=IMDb|accessdate=13 October 2017}}</ref> == ڪتابن جا نالا == === ناول === * [[لليئنس اسٽوري]]''Lilian's Story'' (1985), {{ISBN|1-86448-284-2}} *''Dreamhouse'' (1986), {{ISBN|0-7022-1959-2}} * [[جون ميڪس ھسٽري]]''Joan Makes History: A Novel'' (1988), {{ISBN|0-7022-2174-0}} *[[ڊارڪ پليسز]] ''Dark Places'' (1994), {{ISBN|0-330-33549-9}} (alternative title: ''Albion's Story'') * [[دي آئيڊيا آف پرفيڪشن]]''[[The Idea of Perfection]]'' (1999) * [[دي سيڪريٽ رور]]''[[The Secret River]]'' (2005) * [[دي ليفٽيننٽ]]''[[The Lieutenant (novel)|The Lieutenant]]'' (2008) * [[سارا ٿارن ھل]]''[[Sarah Thornhill]]'', sequel to ''The Secret River'', (2011) === غير فڪشن === *[[دي رائيٽنگ بڪ: اي مينيوئل فار فڪشن رائيٽرس]]''The Writing Book: A Manual for Fiction Writers'' (1990), {{ISBN|0-04-442124-9}} *[[ميڪنگ اسٽوريز: ھائو ٽين آسٽريلين ناولز ور رٽن]]''Making Stories: How Ten Australian Novels Were Written'' (1993), with Woolfe, Sue {{ISBN|1-86373-316-7}} *[[رائيٽنگ فرام اسٽارٽ ٽو فنش ، اآ سڪس اسٽيپس گائيڊ]]''Writing from Start to Finish: a Six-Step Guide'' (2001) *[[سرچنگ فار دي سيڪريٽ رور]]''Searching for the Secret River'' (2006), {{ISBN|1-921145-39-0}} *[[ون لائيف: ماء مڌرس اسٽوري]]''One Life: My Mother's Story'' (2015), {{ISBN|978-1-922182-05-0}} *''The Case Against Fragrance'' (2017), {{ISBN|978-1-925355-95-6}}. == خارجي ڳنڍڻا == ويب سائيٽ * [https://web.archive.org/web/20071011071248/http://www.allenandunwin.com/default.aspx?page=311&author=212 Kate Grenville] – [[Allen and Unwin]] Book Publishers *[http://downloads.bbc.co.uk/podcasts/worldservice/wbc/rss.xml Podcast of Kate Grenville discussing ''The Secret River''] on the BBC's ''[[World Book Club]]'' * VIDEO: [http://www.abc.net.au/tv/fora/stories/2009/07/09/2621185.htm Kate Grenville at the Melbourne Festival of Ideas, talking about Artists, Writers and Climate Change] on [http://www.abc.net.au/tv/fora/default.htm ABC Fora] *[http://www.abc.net.au/rn/bookshow/stories/2008/2375252.htm Transcript of interview] with [[Ramona Koval]], ''[[The Book Show]]'', [[ABC Radio National]], 1 October 2008. *[http://cousincreep.com/ivfiles/Kate_Grenville_Interview.mp3 MP3 of Interview with Kate Grenville speaking about her book ''The Idea of Perfection'' from Radio 3RRR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205072028/http://cousincreep.com/ivfiles/Kate_Grenville_Interview.mp3 |date=2012-02-05 }} *[http://www.austlit.edu.au/run?ex=ShowAgent&agentId=A(pO AustLit Resource Author Entry.]{{مئل ڳنڍڻو|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.canongate.net/Kate-Grenville Kate Grenville's site by Canongate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060826150737/http://www.canongate.net/Kate-Grenville |date=2006-08-26 }} * {{British council|id=kate-grenville|name=Kate Grenville}} *[http://www.cbc.ca/wordsatlarge/features/feature.php?storyId=158 Online interview from CBC ''Words at Large''] == حوالا == {{حوالا}} [[زمرو:1950ع جون پيدائشون]] [[زمرو:جيئرا ماڻهو]] [[زمرو:جيوت ماڻهو]] 4w3j2ix3aawr6lmjgx36dgal5fs4lcb 0 49303 377013 368754 2026-05-11T05:34:20Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377013 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = پنڊي گھيب | native_name = | native_name_lang = ur | settlement_type = شھر | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | etymology = | nickname = | motto = | image_map = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = Punjab Pakistan# Pakistan | pushpin_label_position = top | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = پنجاب ۽ پاڪستان ۾ مقام | coordinates = {{Coord|33|14|28|N|72|16|4|E|type:city_region:PK|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_footnotes = | coordinates_region = | subdivision_type = ملڪ | subdivision_name = [[پاڪستان]] | subdivision_type1 = [[پاڪستان جا صوبا|صوبو]] | subdivision_name1 = [[پنجاب، پاڪستان|پنجاب]] | subdivision_type2 = [[پاڪستان جا ضلعا|ضلعو]] | subdivision_name2 = [[اٽڪ ضلعو]] | subdivision_type3 = تحصيل | subdivision_name3 = [[پنڊي گھيب تحصيل]] | subdivision_type4 = علائقو | subdivision_name4 = [[پوٽوھار جو ميداني علائقو]] | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric <!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --> <!-- for references: use <ref> tags --> | area_footnotes = | area_urban_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_rural_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_metro_footnotes = <!-- <ref> </ref> --> | area_magnitude = <!-- <ref> </ref> --> | area_note = | area_water_percent = | area_rank = | area_blank1_title = | area_blank2_title = <!-- square kilometers --> | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = | area_rural_km2 = | area_metro_km2 = | area_blank1_km2 = | area_blank2_km2 = <!-- hectares --> | area_total_ha = | area_land_ha = | area_water_ha = | area_urban_ha = | area_rural_ha = | area_metro_ha = | area_blank1_ha = | area_blank2_ha = | length_km = | width_km = | dimensions_footnotes = | elevation_footnotes = | elevation_m = 310 | population_as_of = | population_footnotes = | population_total = | population_density_km2 = auto | population_note = | population_demonym = | timezone1 = [[پاڪستان جو معياري وقت]] | utc_offset1 = +5 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = +6 | postal_code_type = | postal_code = 63260 | area_code_type = | area_code = 0572 | iso_code = | website = {{URL|www.tmapindigheb.lgpunjab.org.pk|Tehsil Municipal Administration Pindi Gheb}} | footnotes = }} '''پنڊي گھيب''': {{ٻيا نالا|انگريزي= '''Pindi Gheb'''}} [[پاڪستان]] جي صوبي پنجاب جي ضلعي اٽڪ جي [[پنڊي گھيب تحصيل]] جو شھر ۽ صدر مقام آهي.<ref name="nrb.gov.pk">[http://www.nrb.gov.pk/lg_election/union.asp?district=2&dn=Attock Tehsils & Unions in the District of Attock - Government of Pakistan] {{webarchive|url=https://web.archi {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181126153640/http://www.web.archi/ |date=2018-11-26 }}</ref> 1901 ۾ ھن شھر جي آبادي 8452 ھئي. پنڊي گھيب نالي ۾ پنڊي لفظ پنڊ مان نڪتل آهي جنھن جي معني آهي ڳوٺ، ۽ گھيب گھيبا خان يا گھيبا راء مان نڪتل آهي جيڪو گھيبا قبيلي جو ھڪ وڏو ھيو. 1873 ۾ ھتي ميونسپلٽي قائم ڪئي وئي. ھن شھر جي ٻولي گھڻي ڀاڱي ھندڪو آهي. == حوالا == == حوالا == {{حوالا}} d49twg8stwzov1f41bli4k6zv3kgm50 14 51953 376808 326600 2026-05-10T12:48:13Z Ibne maryam 17680 /* */ 376808 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ايشيا جا شهر]] [[زمرو:شهر بلحاظ ملڪ]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ آباديون جڳهيون]] bbzs6vz5afga7lfteznaxaqtbd92sbo 828 59769 376831 200999 2026-05-10T14:40:21Z Intisar Ali 8681 376831 Scribunto text/plain -- This module implements {{error}}. local p = {} function p._error(args) local tag = mw.ustring.lower(tostring(args.tag)) -- Work out what html tag we should use. if not (tag == 'p' or tag == 'span' or tag == 'div') then tag = 'strong' end -- Generate the html. return tostring(mw.html.create(tag) :addClass('error') :cssText(args.style) :wikitext(tostring(args.message or args[1] or error('no message specified', 2))) ) end function p.error(frame) local args if type(frame.args) == 'table' then -- We're being called via #invoke. The args are passed through to the module -- from the template page, so use the args that were passed into the template. args = frame.args else -- We're being called from another module or from the debug console, so assume -- the args are passed in directly. args = frame end -- if the message parameter is present but blank, change it to nil so that Lua will -- consider it false. if args.message == "" then args.message = nil end return p._error(args) end return p p2nz3ttxcounymhrrhzzv162xd74myk 828 60753 376851 352361 2026-05-10T15:46:36Z Sophivorus 10955 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q52428273|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 376851 Scribunto text/plain -- Module:Excerpt implements the Excerpt template -- Documentation and master version: https://en.wikipedia.org/wiki/Module:Excerpt -- Authors: User:Sophivorus, User:Certes, User:Aidan9382 & others -- License: CC-BY-SA-3.0 local parser = require( 'Module:WikitextParser' ) local yesno = require( 'Module:Yesno' ) local ok, config = pcall( require, 'Module:Excerpt/config' ) if not ok then config = {} end local Excerpt = {} -- Main entry point for templates function Excerpt.main( frame ) -- Make sure the requested page exists and get the wikitext local page = Excerpt.getArg( 1 ) if not page or page == '{{{1}}}' then return Excerpt.getError( 'no-page' ) end local title = mw.title.new( page ) if not title then return Excerpt.getError( 'invalid-title', page ) end local fragment = title.fragment -- save for later if title.isRedirect then title = title.redirectTarget if fragment == "" then fragment = title.fragment -- page merge potential end end if not title.exists then return Excerpt.getError( 'page-not-found', page ) end page = title.prefixedText local wikitext = title:getContent() -- Get the template params and process them local params = { hat = yesno( Excerpt.getArg( 'hat', true ) ), this = Excerpt.getArg( 'this' ), only = Excerpt.getArg( 'only' ), files = Excerpt.getArg( 'files', Excerpt.getArg( 'file' ) ), lists = Excerpt.getArg( 'lists', Excerpt.getArg( 'list' ) ), tables = Excerpt.getArg( 'tables', Excerpt.getArg( 'table' ) ), templates = Excerpt.getArg( 'templates', Excerpt.getArg( 'template' ) ), paragraphs = Excerpt.getArg( 'paragraphs', Excerpt.getArg( 'paragraph' ) ), references = yesno( Excerpt.getArg( 'references', true ) ), subsections = yesno( Excerpt.getArg( 'subsections', false ) ), links = yesno( Excerpt.getArg( 'links', true ) ), bold = yesno( Excerpt.getArg( 'bold', false ) ), briefDates = yesno( Excerpt.getArg( 'briefdates', false ) ), inline = yesno( Excerpt.getArg( 'inline' ) ), quote = yesno( Excerpt.getArg( 'quote' ) ), more = yesno( Excerpt.getArg( 'more' ) ), class = Excerpt.getArg( 'class' ), track = yesno( Excerpt.getArg( 'track', true ) ), displayTitle = Excerpt.getArg( 'displaytitle', page ), } -- Make sure the requested section exists and get the excerpt local excerpt local section = Excerpt.getArg( 2, fragment ) section = mw.text.trim( section ) if section == '' then section = nil end if section then excerpt = parser.getSectionTag( wikitext, section ) if not excerpt then if params.subsections then excerpt = parser.getSection( wikitext, section ) else local sections = parser.getSections( wikitext ) excerpt = sections[ section ] end end if not excerpt then return Excerpt.getError( 'section-not-found', section ) end if excerpt == '' then return Excerpt.getError( 'section-empty', section ) end else excerpt = parser.getLead( wikitext ) if excerpt == '' then return Excerpt.getError( 'lead-empty' ) end end -- Remove noinclude bits excerpt = excerpt:gsub( '<[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>.-</[Nn][Oo][Ii][Nn][Cc][Ll][Uu][Dd][Ee]>', '' ) -- Filter various elements from the excerpt excerpt = Excerpt.filterFiles( excerpt, params.files ) excerpt = Excerpt.filterLists( excerpt, params.lists ) excerpt = Excerpt.filterTables( excerpt, params.tables ) excerpt = Excerpt.filterParagraphs( excerpt, params.paragraphs ) -- If no file is found, try to get one from the infobox if ( params.only == 'file' or params.only == 'files' or params.only == 'filename' or not params.only and ( not params.files or params.files ~= '0' ) ) -- caller asked for files and not section -- and we're in the lead section and config.captions -- and we have the config option required to try finding files in infoboxes and #parser.getFiles( excerpt ) == 0 -- and there're no files in the excerpt then excerpt = Excerpt.addInfoboxFile( excerpt ) end -- Filter the templates by appending the templates blacklist to the templates filter if config.blacklist then local blacklist = table.concat( config.blacklist, ',' ) if params.templates then if string.sub( params.templates, 1, 1 ) == '-' then params.templates = params.templates .. ',' .. blacklist end else params.templates = '-' .. blacklist end end excerpt = Excerpt.filterTemplates( excerpt, params.templates ) -- Leave only the requested elements if params.only == 'file' or params.only == 'files' then local files = parser.getFiles( excerpt ) excerpt = params.only == 'file' and files[1] or table.concat( files, '\n\n' ) end if params.only == 'list' or params.only == 'lists' then local lists = parser.getLists( excerpt ) excerpt = params.only == 'list' and lists[1] or table.concat( lists, '\n\n' ) end if params.only == 'table' or params.only == 'tables' then local tables = parser.getTables( excerpt ) excerpt = params.only == 'table' and tables[1] or table.concat( tables, '\n\n' ) end if params.only == 'paragraph' or params.only == 'paragraphs' then local paragraphs = parser.getParagraphs( excerpt ) excerpt = params.only == 'paragraph' and paragraphs[1] or table.concat( paragraphs, '\n\n' ) end if params.only == 'template' or params.only == 'templates' then local templates = parser.getTemplates( excerpt ) excerpt = params.only == 'template' and templates[1] or table.concat( templates, '\n\n' ) end if params.only == 'filename' then local files = parser.getFiles( excerpt ) local file = files[1] excerpt = file and parser.getFileName( file ) or 'Noimage.png' params.inline = true end -- @todo Make more robust and move downwards if params.briefDates then excerpt = Excerpt.fixDates( excerpt ) end -- Remove unwanted elements excerpt = Excerpt.removeComments( excerpt ) excerpt = Excerpt.removeSelfLinks( excerpt ) excerpt = Excerpt.removeNonFreeFiles( excerpt ) excerpt = Excerpt.removeBehaviorSwitches( excerpt ) -- Fix or remove the references if params.references then excerpt = Excerpt.fixReferences( excerpt, page, wikitext ) else excerpt = Excerpt.removeReferences( excerpt ) end -- Remove wikilinks if not params.links then excerpt = Excerpt.removeLinks( excerpt ) end -- Link the bold text near the start of most leads and then remove it if not section then excerpt = Excerpt.linkBold( excerpt, page ) end if not params.bold then excerpt = Excerpt.removeBold( excerpt ) end -- Remove extra line breaks but leave one before and after so the parser interprets lists, tables, etc. correctly excerpt = excerpt:gsub( '\n\n\n+', '\n\n' ) excerpt = mw.text.trim( excerpt ) excerpt = '\n' .. excerpt .. '\n' -- Remove nested categories excerpt = frame:preprocess( excerpt ) excerpt = Excerpt.removeCategories( excerpt ) -- Add tracking categories if params.track and config.categories then excerpt = Excerpt.addTrackingCategories( excerpt ) end -- Build the final output if params.inline then return mw.text.trim( excerpt ) end local tag = params.quote and 'blockquote' or 'div' local block = mw.html.create( tag ):addClass( 'excerpt-block' ):addClass( params.class ) if config.styles then local styles = frame:extensionTag( 'templatestyles', '', { src = config.styles } ) block:node( styles ) end if params.hat then local hat = Excerpt.getHat( page, section, params ) block:node( hat ) end excerpt = mw.html.create( 'div' ):addClass( 'excerpt' ):wikitext( excerpt ) block:node( excerpt ) if params.more then local more = Excerpt.getReadMore( page, section ) block:node( more ) end return block end -- Filter the files in the given wikitext against the given filter function Excerpt.filterFiles( wikitext, filter ) if not filter then return wikitext end local filters, isBlacklist = Excerpt.parseFilter( filter ) local files = parser.getFiles( wikitext ) for index, file in pairs( files ) do local name = parser.getFileName( file ) if isBlacklist and ( Excerpt.matchFilter( index, filters ) or Excerpt.matchFilter( name, filters ) ) or not isBlacklist and ( not Excerpt.matchFilter( index, filters ) and not Excerpt.matchFilter( name, filters ) ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, file ) end end return wikitext end -- Filter the lists in the given wikitext against the given filter function Excerpt.filterLists( wikitext, filter ) if not filter then return wikitext end local filters, isBlacklist = Excerpt.parseFilter( filter ) local lists = parser.getLists( wikitext ) for index, list in pairs( lists ) do if isBlacklist and Excerpt.matchFilter( index, filters ) or not isBlacklist and not Excerpt.matchFilter( index, filters ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, list ) end end return wikitext end -- Filter the tables in the given wikitext against the given filter function Excerpt.filterTables( wikitext, filter ) if not filter then return wikitext end local filters, isBlacklist = Excerpt.parseFilter( filter ) local tables = parser.getTables( wikitext ) for index, tableWikitext in pairs( tables ) do local id = parser.getTableAttribute( tableWikitext, 'id' ) if isBlacklist and ( Excerpt.matchFilter( index, filters ) or Excerpt.matchFilter( id, filters ) ) or not isBlacklist and ( not Excerpt.matchFilter( index, filters ) and not Excerpt.matchFilter( id, filters ) ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, tableWikitext ) end end return wikitext end -- Filter the paragraphs in the given wikitext against the given filter function Excerpt.filterParagraphs( wikitext, filter ) if not filter then return wikitext end local filters, isBlacklist = Excerpt.parseFilter( filter ) local paragraphs = parser.getParagraphs( wikitext ) for index, paragraph in pairs( paragraphs ) do if isBlacklist and Excerpt.matchFilter( index, filters ) or not isBlacklist and not Excerpt.matchFilter( index, filters ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, paragraph ) end end return wikitext end -- Filter the templates in the given wikitext against the given filter function Excerpt.filterTemplates( wikitext, filter ) if not filter then return wikitext end local filters, isBlacklist = Excerpt.parseFilter( filter ) local templates = parser.getTemplates( wikitext ) for index, template in pairs( templates ) do local name = parser.getTemplateName( template ) if isBlacklist and ( Excerpt.matchFilter( index, filters ) or Excerpt.matchFilter( name, filters ) ) or not isBlacklist and ( not Excerpt.matchFilter( index, filters ) and not Excerpt.matchFilter( name, filters ) ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, template ) end end return wikitext end function Excerpt.addInfoboxFile( excerpt ) -- We cannot distinguish the infobox from the other templates, so we search them all local templates = parser.getTemplates( excerpt ) for _, template in pairs( templates ) do local parameters = parser.getTemplateParameters( template ) local file, captions, caption, cssClasses, cssClass for _, pair in pairs( config.captions ) do file = pair[1] file = parameters[file] if file and Excerpt.matchAny( file, '^.*%.', { '[Jj][Pp][Ee]?[Gg]', '[Pp][Nn][Gg]', '[Gg][Ii][Ff]', '[Ss][Vv][Gg]' }, '.*' ) then file = string.match( file, '%[?%[?.-:([^{|]+)%]?%]?' ) or file -- [[File:Example.jpg{{!}}upright=1.5]] to Example.jpg captions = pair[2] for _, p in pairs( captions ) do if parameters[ p ] then caption = parameters[ p ] break end end -- Check for CSS classes -- We opt to use skin-invert-image instead of skin-invert -- in all other cases, the CSS provided in the infobox is used if pair[3] then cssClasses = pair[3] for _, p in pairs( cssClasses ) do if parameters[ p ] then cssClass = ( parameters[ p ] == 'skin-invert' ) and 'skin-invert-image' or parameters[ p ] break end end end local class = cssClass and ( '|class=' .. cssClass ) or '' return '[[File:' .. file .. class .. '|thumb|' .. ( caption or '' ) .. ']]\n' .. excerpt end end end return excerpt end function Excerpt.removeNonFreeFiles( wikitext ) local files = parser.getFiles( wikitext ) for _, file in pairs( files ) do local fileName = 'File:' .. parser.getFileName( file ) local fileTitle = mw.title.new( fileName ) if fileTitle then local fileDescription = fileTitle:getContent() if not fileDescription or fileDescription == '' then local frame = mw.getCurrentFrame() fileDescription = frame:preprocess( '{{' .. fileName .. '}}' ) -- try Commons end if fileDescription and string.match( fileDescription, '[Nn]on%-free' ) then wikitext = Excerpt.removeString( wikitext, file ) end end end return wikitext end function Excerpt.getHat( page, section, params ) local hat -- Build the text if params.this then hat = params.this elseif params.quote then hat = Excerpt.getMessage( 'this' ) elseif params.only then hat = Excerpt.getMessage( params.only ) else hat = Excerpt.getMessage( 'section' ) end hat = hat .. ' ' .. Excerpt.getMessage( 'excerpt' ) -- Build the link if section then hat = hat .. ' [[:' .. page .. '#' .. mw.uri.anchorEncode( section ) .. '|' .. params.displayTitle .. ' § ' .. section:gsub( '%[%[([^]|]+)|?[^]]*%]%]', '%1' ) .. ']].' -- remove nested links else hat = hat .. ' [[:' .. page .. '|' .. params.displayTitle .. ']].' end -- Build the edit link local title = mw.title.new( page ) local editUrl = title:fullUrl( 'action=edit' ) hat = hat .. '<span class="mw-editsection-like plainlinks"><span class="mw-editsection-bracket">[</span>[' hat = hat .. editUrl .. ' ' .. mw.message.new( 'editsection' ):plain() hat = hat .. ']<span class="mw-editsection-bracket">]</span></span>' if config.hat then local frame = mw.getCurrentFrame() hat = config.hat .. hat .. '}}' hat = frame:preprocess( hat ) else hat = mw.html.create( 'div' ):addClass( 'dablink excerpt-hat' ):wikitext( hat ) end return hat end function Excerpt.getReadMore( page, section ) local link = "'''[[" .. page if section then link = link .. '#' .. section end local text = Excerpt.getMessage( 'more' ) link = link .. '|' .. text .. "]]'''" link = mw.html.create( 'div' ):addClass( 'noprint excerpt-more' ):wikitext( link ) return link end -- Fix birth and death dates, but only in the first paragraph -- @todo Use parser.getParagraphs() to get the first paragraph function Excerpt.fixDates( excerpt ) local start local s local e = 0 repeat start = e + 1 s, e = mw.ustring.find( excerpt, '%s*%b{}%s*', start ) until not s or s > start s, e = mw.ustring.find( excerpt, '%b()', start ) -- get (...), which may be (year–year) if s and s < start + 100 then -- look only near the start local excerptStart = mw.ustring.sub( excerpt, s, e ) local year1, conjunction, year2 = string.match( excerptStart, '(%d%d%d+)(.-)(%d%d%d+)' ) if year1 and year2 and ( string.match( conjunction, '[%-–—]' ) or string.match( conjunction, '{{%s*[sS]nd%s*}}' ) ) then local y1 = tonumber( year1 ) local y2 = tonumber( year2 ) if y2 > y1 and y2 < y1 + 125 and y1 <= tonumber( os.date( '%Y' ) ) then excerpt = mw.ustring.sub( excerpt, 1, s ) .. year1 .. '–' .. year2 .. mw.ustring.sub( excerpt, e ) end end end return excerpt end -- Replace the first call to each reference defined outside of the excerpt for the full reference, to prevent undefined references -- Then prefix the page title to the reference names to prevent conflicts -- that is, replace <ref name="Foo"> for <ref name="Title of the article Foo"> -- and also <ref name="Foo" /> for <ref name="Title of the article Foo" /> -- also remove reference groups: <ref name="Foo" group="Bar"> for <ref name="Title of the article Foo"> -- and <ref group="Bar"> for <ref> -- @todo The current regex may fail in cases with both kinds of quotes, like <ref name="Darwin's book"> function Excerpt.fixReferences( excerpt, page, wikitext ) local references = parser.getReferences( excerpt ) local fixed = {} for _, reference in pairs( references ) do local name = parser.getTagAttribute( reference, 'name' ) if not fixed[ name ] then -- fix each reference only once local content = parser.getTagContent( reference ) if not content then -- reference is self-closing local full = parser.getReference( excerpt, name ) if not full then -- the reference is not defined in the excerpt full = parser.getReference( wikitext, name ) if full then excerpt = excerpt:gsub( Excerpt.escapeString( reference ), Excerpt.escapeString( full ), 1 ) end table.insert( fixed, name ) end end end end -- Prepend the page title to the reference names to prevent conflicts with other references in the transcluding page excerpt = excerpt:gsub( '< *[Rr][Ee][Ff][^>]*name *= *["\']?([^"\'>/]+)["\']?[^>/]*(/?) *>', '<ref name="' .. page:gsub( '"', '' ) .. ' %1"%2>' ) -- Remove reference groups because they don't apply to the transcluding page excerpt = excerpt:gsub( '< *[Rr][Ee][Ff] *group *= *["\']?[^"\'>/]+["\'] *>', '<ref>' ) return excerpt end function Excerpt.removeReferences( excerpt ) local references = parser.getReferences( excerpt ) for _, reference in pairs( references ) do excerpt = Excerpt.removeString( excerpt, reference ) end return excerpt end function Excerpt.removeCategories( excerpt ) local categories = parser.getCategories( excerpt ) for _, category in pairs( categories ) do excerpt = Excerpt.removeString( excerpt, category ) end return excerpt end function Excerpt.removeBehaviorSwitches( excerpt ) return excerpt:gsub( '__[A-Z]+__', '' ) end function Excerpt.removeComments( excerpt ) return excerpt:gsub( '<!%-%-.-%-%->', '' ) end function Excerpt.removeBold( excerpt ) return excerpt:gsub( "'''", '' ) end function Excerpt.removeLinks( excerpt ) local links = parser.getLinks( excerpt ) for _, link in pairs( links ) do excerpt = Excerpt.removeString( excerpt, link ) end return excerpt end -- @todo Use parser.getLinks function Excerpt.removeSelfLinks( excerpt ) local lang = mw.language.getContentLanguage() local page = Excerpt.escapeString( mw.title.getCurrentTitle().prefixedText ) local ucpage = lang:ucfirst( page ) local lcpage = lang:lcfirst( page ) excerpt = excerpt :gsub( '%[%[(' .. ucpage .. ')%]%]', '%1' ) :gsub( '%[%[(' .. lcpage .. ')%]%]', '%1' ) :gsub( '%[%[' .. ucpage .. '|([^]]+)%]%]', '%1' ) :gsub( '%[%[' .. lcpage .. '|([^]]+)%]%]', '%1' ) return excerpt end -- Replace the bold title or synonym near the start of the page by a link to the page function Excerpt.linkBold( excerpt, page ) local lang = mw.language.getContentLanguage() local position = mw.ustring.find( excerpt, "'''" .. lang:ucfirst( page ) .. "'''", 1, true ) -- look for "'''Foo''' is..." (uc) or "A '''foo''' is..." (lc) or mw.ustring.find( excerpt, "'''" .. lang:lcfirst( page ) .. "'''", 1, true ) -- plain search: special characters in page represent themselves if position then local length = mw.ustring.len( page ) excerpt = mw.ustring.sub( excerpt, 1, position + 2 ) .. '[[' .. mw.ustring.sub( excerpt, position + 3, position + length + 2 ) .. ']]' .. mw.ustring.sub( excerpt, position + length + 3, -1 ) -- link it else -- look for anything unlinked in bold, assumed to be a synonym of the title (e.g. a person's birth name) excerpt = mw.ustring.gsub( excerpt, "'''(.-'*)'''", function ( text ) if not string.find( text, '%[' ) and not string.find( text, '%{' ) then -- if not wikilinked or some weird template return "'''[[" .. page .. '|' .. text .. "]]'''" -- replace '''Foo''' by '''[[page|Foo]]''' else return nil -- instruct gsub to make no change end end, 1 ) -- terminates the anonymous replacement function passed to gsub end return excerpt end function Excerpt.addTrackingCategories( excerpt ) local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() local addedCategories = false local contentCategory = config.categories.content if contentCategory and currentTitle.isContentPage then addedCategories = true excerpt = excerpt .. '[[Category:' .. contentCategory .. ']]' end local namespaceCategory = config.categories[ currentTitle.namespace ] if namespaceCategory then addedCategories = true excerpt = excerpt .. '[[Category:' .. namespaceCategory .. ']]' end if addedCategories then excerpt = excerpt .. '\n' end return excerpt end -- Helper method to match from a list of regular expressions -- Like so: match pre..list[1]..post or pre..list[2]..post or ... function Excerpt.matchAny( text, pre, list, post, init ) for i = 1, #list do local match = { mw.ustring.match( text, pre .. list[ i ] .. post, init ) } if match[1] then return unpack( match ) end end return nil end -- Helper function to get arguments -- args from Lua calls have priority over parent args from template function Excerpt.getArg( key, default ) local frame = mw.getCurrentFrame() for k, value in pairs( frame:getParent().args ) do if k == key and mw.text.trim( value ) ~= '' then return value end end for k, value in pairs( frame.args ) do if k == key and mw.text.trim( value ) ~= '' then return value end end return default end -- Helper method to get an error message -- This method also categorizes the current page in one of the configured error categories function Excerpt.getError( key, value ) local message = Excerpt.getMessage( 'error-' .. key, value ) local markup = mw.html.create( 'div' ):addClass( 'error' ):wikitext( message ) if config.categories and config.categories.errors and mw.title.getCurrentTitle().isContentPage then markup:node( '[[Category:' .. config.categories.errors .. ']]' ) end return markup end -- Helper method to get a localized message -- This method uses Module:TNT to get localized messages from https://commons.wikimedia.org/wiki/Data:I18n/Module:Excerpt.tab -- If Module:TNT is not available or the localized message does not exist, the key is returned instead function Excerpt.getMessage( key, value ) local ok2, TNT = pcall( require, 'Module:TNT' ) if not ok2 then return key end local ok3, message = pcall( TNT.format, 'I18n/Module:Excerpt.tab', key, value ) if not ok3 then return key end return message end -- Helper method to escape a string for use in regexes function Excerpt.escapeString( str ) return str:gsub( '[%^%$%(%)%.%[%]%*%+%-%?%%]', '%%%0' ) end -- Helper method to remove a string from a text -- @param text Text from where to remove the string -- @param str String to remove -- @return The given text with the string removed function Excerpt.removeString( text, str ) local pattern = Excerpt.escapeString( str ) if #pattern > 9999 then -- strings longer than 10000 bytes can't be put into regexes pattern = Excerpt.escapeString( mw.ustring.sub( str, 1, 999 ) ) .. '.-' .. Excerpt.escapeString( mw.ustring.sub( str, -999 ) ) end return text:gsub( pattern, '' ) end -- Helper method to convert a comma-separated list of numbers or min-max ranges into a list of booleans -- @param filter Required. Comma-separated list of numbers or min-max ranges, for example '1,3-5' -- @return Map from integers to booleans, for example {1=true,2=false,3=true,4=true,5=true} -- @return Boolean indicating whether the filters should be treated as a blacklist or not -- @note Merging this into matchFilter is possible, but way too inefficient function Excerpt.parseFilter( filter ) local filters = {} local isBlacklist = false if string.sub( filter, 1, 1 ) == '-' then isBlacklist = true filter = string.sub( filter, 2 ) end local values = mw.text.split( filter, ',' ) -- split values: '1,3-5' to {'1','3-5'} for _, value in pairs( values ) do value = mw.text.trim( value ) local min, max = mw.ustring.match( value, '^(%d+)%s*[-–—]%s*(%d+)$' ) -- '3-5' to min=3 max=5 if not max then min, max = string.match( value, '^((%d+))$' ) end -- '1' to min=1 max=1 if max then for i = min, max do filters[ i ] = true end else filters[ value ] = true -- if we reach this point, the string had the form 'a,b,c' rather than '1,2,3' end end filter = { cache = {}, terms = filters } return filter, isBlacklist end -- Helper function to see if a value matches any of the given filters function Excerpt.matchFilter( value, filter ) if value == nil then return false elseif type(value) == "number" then return filter.terms[value] else local cached = filter.cache[value] if cached ~= nil then return cached end local lang = mw.language.getContentLanguage() local lcvalue = lang:lcfirst(value) local ucvalue = lang:ucfirst(value) for term in pairs( filter.terms ) do if value == tostring(term) or type(term) == "string" and ( lcvalue == term or ucvalue == term or mw.ustring.match( value, term ) ) then filter.cache[value] = true return true end end filter.cache[value] = false end end return Excerpt f13qcb3mtjeccbzr0i5jmt33ddc570f 0 62018 377015 347195 2026-05-11T06:28:27Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377015 wikitext text/x-wiki {{Infobox dependency | name =گرين لينڊ | native_name = {{nobold|{{native name|kl|Kalaallit Nunaat}}}} | settlement_type = ڊينمارڪ جي بادشاھت ۾ خوداختيار علائقو | image_flag = Flag of Greenland.svg | flag_size = 125px | flag_link = گرين لينڊ جو جھنڊو | image_seal = Coat of arms Greenland.svg | seal_size = 85px | seal_type =نسبتي نشان | seal_link = گرين لينڊ جو نسبتي نشان | nickname = | nickname_link = | motto_link = | motto = | anthem_link = | anthem = "تون اسان جي قديم سرزمين" | song_type =گرين لينڊڪ ترانو | song = تمام وڏي سرزمين | image_map = Greenland (orthographic projection).svg | map_caption =گرين لينڊ جو مقام | mapsize = 290px | image_map2 = Greenland in the Kingdom of Denmark (globe zoom).svg | map_caption2 = {{map caption |location_color=ڳاڙهو |region= [[ڊينمارڪ جي بادشاھت]]|region_color=ڳاڙهو ۽ ھلڪو بادامي}} | mapsize2 = 290px | subdivision_type = [[خودمختيار رياست]] | subdivision_name = [[ڊينمارڪ جي بادشاھت]] | established_title = [[ناروي جي بادشاھت (872–1397)| ناروي جي يونين]] | established_date = 1262 | established_title2 = [[ڊينو-نارويجن ايمپائر|ڊينش نارويجن نئين نوآبادڪاري]] | established_date2 = 1721 | established_title3 = [[ڪيل وارو معاھدو|ڊينمارڪ جي علحدگي]] | established_date3 = 14 جنوري 1814 | established_title4 = [[گھرو راڄ]] | established_date4 = 1 مئي 1979 | established_title5 = وڌيڪ [[خوداختياري]] ۽ [[پنھنجي حاڪميت]] | established_date5 = 21 جون 2009<ref name="selfrule">{{Cite news |date=21 June 2009 |title=Self-rule introduced in Greenland |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/8111292.stm |url-status=live |access-date=4 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100425041746/http://news.bbc.co.uk/2/hi/8111292.stm |archive-date=25 April 2010}}</ref> | official_languages = [[گرين لينڊڪ ٻولي|گرين لينڊڪ]] | languages_type =تسليم شده ٻوليون | languages = [[ڊينش ٻولي|ڊينش]]، [[انگريزي]] | capital = [[نوڪ، گرين لينڊ|نوڪ]] | coordinates = {{Coord|64|10|N|51|44|W|type:city}} | largest_city = گادي جو هنڌ |ethnic_groups = اصل رھاڪو:<ref>{{Cite web |date=9 October 1997 |title=Bekendtgørelse af ILO-konvention nr. 169 af 28. juni 1989 vedrørende oprindelige folk og stammefolk i selvstændige stater |url=https://www.retsinformation.dk/eli/ltc/1997/97 |website=Retsinformation.dk}}</ref> *88.9% [[گرين لينڊڪ انيوئٽ|انيوئٽ]] بعد جا آيل: *7.8% [[گرين لينڊ ۾ ڊينش ماڻھو|ڊينش]] *1.1% نورڊڪ *1.4% ٻيا | ethnic_groups_year = 2018 | religion = [[عيسائيت]] ([[گرين لينڊ جي ڪليسا]]) | demonym = {{hlist|گرين لينڊر|گرين لينڊڪ}} | government_type = [[پارلياماني نظام|پارليامينٽري]] [[آئيني بادشاهت]] ھيٺ [[حڪومتي منتقلي| منتقل حڪومت]] | leader_title1 = [[ڊينمارڪ جو شاھي حڪمران|شاھي حڪمران]] | leader_name1 = [[مارگريٽ ٻين (ڊينمارڪ)|مارگريٽ ٻين]] | leader_title2 = [[گرين لينڊ جو ڊينش ھاء ڪمشنر|ھاء ڪمشنر]] | leader_name2 = [[ميڪائيلا اينجيل]] | leader_title3 = [[گرين لينڊ جا وزيراعظم|وزيراعظم]] | leader_name3 = [[ڪم ڪئيلسن]] | leader_title4 = [[انٽسسئرٽٽ جا اسپيڪر|اِنَٽسِسئَرٽُٽ جو اسپيڪر]] | leader_name4 =ويويئن موٽزفيلڊٽ | legislature = [[گرين لينڊ جي پارليامينٽ|اِنَٽسِسئَرٽُٽ ]] | upper_house = | lower_house = | national_representation_type1 = ''[[فولڪيٽنگ]]'' | national_representation1 = [[فولڪيٽنگ جا گرين لينڊ مان رڪن| 2 رڪن]] | area_km2 = 2,166,086<!-- (410,449 ice-free) --> | area_rank = <!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]];should not be any here --> | area_sq_mi = 836,109<!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 83.1 <ref>{As of 2000: {{convert|410449|km2|abbr=on|0}} ice-free; {{convert|1755637|km2|abbr=on|0}} ice-covered.<br />Density: 0.14/km² (0.36 /sq.&nbsp;mi) for ice-free areas.}</ref> | elevation_max_ft = | elevation_max_m = 3,700 | population_estimate = 56,081<ref name="population">{{Cite web |title=Population and Population Growth 1901-2020 |url=https://bank.stat.gl/pxweb/en/Greenland/Greenland__BE__BE01/BEXSAT1.PX/table/tableViewLayout1/?rxid=27d6ab46-03f8-43bd-868c-24a2a5a0a8e0 |access-date=7 April 2020 |publisher=Statistical Greenland}}</ref> | population_census = | population_estimate_year = 2020 | population_estimate_rank = 210th | population_census_year = | population_density_km2 = 0.028 <!-- (0.16 on ice-free areas) --> | population_density_sq_mi = 0.069 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = | GDP_PPP = $1.8 ارب ڊالر<ref name="Greenland in Figures 2013">{{Cite book |url=http://www.stat.gl/publ/en/GF/2013/pdf/Greenland%20in%20Figures%202013.pdf |title=Greenland in Figures 2013 |work=Greenland in Figures |publisher=[[Statistics Greenland]] |isbn=978-87-986787-7-9 |issn=1602-5709 |access-date=2 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921054558/http://www.stat.gl/publ/en/GF/2013/pdf/Greenland%20in%20Figures%202013.pdf |archive-date=21 September 2013 |url-status=live}}</ref> | GDP_PPP_year = 2011 | GDP_PPP_rank = not ranked | GDP_PPP_per_capita = $37,000 | GDP_PPP_per_capita_rank = 40-th | GDP_nominal = | GDP_nominal_year = | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_per_capita = | GDP_nominal_per_capita_rank = | Gini = | Gini_year = | Gini_ref = | HDI = 0.786 <!--number only--> | HDI_year = 2010 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI_ref = <ref>{{Cite book |last=Avakov |first=Aleksandr Vladimirovich |url=https://books.google.com/books?id=p--IYwyuog0C&pg=PA51 |title=Quality of Life, Balance of Powers, and Nuclear Weapons (2012): A Statistical Yearbook for Statesmen and Citizens |date=2012 |publisher=Algora Publishing |isbn=978-0-87586-892-9 |page=51}}</ref> | HDI_rank = 61st | currency = [[ڊينش ڪرون]] | currency_code = DKK | timezone = | utc_offset_list = [[UTC±00:00]] to [[UTC-04:00]] | date_format = dd-mm-yyyy | drives_on = ساڄو پاسو | calling_code = [[گرين لينڊ جا ٽيليفون ڪوڊ|+299]] | postal_code_type = [[گرين لينڊ جا پوسٽل ڪوڊ|پوسٽل ڪوڊ]] | postal_code = 39xx | iso_code = [[ISO 3166-2:GL|GL]] | cctld = [[.gl]] }} '''گرين لينڊ''' (انگريزي: Greenland؛ گرين لينڊڪ: Kalaallit Nunaat، ڪلاليٽ نوناٽ) دنيا جي سڀ کان وڏي ٻيٽ جو نالو آهي.<ref>{آسٽريليا ۽ انٽارڪٽيڪا گرين لينڊ کان وڏا آھن پر انھن جو شمار کنڊن ۾ ٿئي ٿو}</ref><ref name="jc">{{Cite web |title=Joshua Calder's World Island Information |url=http://www.worldislandinfo.com |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110423173524/http://www.worldislandinfo.com/ |archive-date=23 April 2011 |access-date=6 September 2010 |publisher=Worldislandinfo.com}}</ref> گرين لينڊ [[آرڪٽڪ سمنڊ|آرڪٽڪ]] ۽ [[ايٽلانٽڪ سمنڊ]] وچ ۾ واقع آهي. اھو ڊينمارڪ جي بادشاھت ھيٺ ھڪ خودمختيار انتظامي علائقو آهي.<ref name="territory2">*{{Cite web |last=Benedikter |first=Thomas |date=2006-06-19 |title=The working autonomies in Europe |url=http://www.gfbv.it/3dossier/eu-min/autonomy.html |publisher=[[Society for Threatened Peoples]] |quote=Denmark has established very specific territorial autonomies with its two island territories}} *{{Cite web|url=http://www.world-autonomies.info/tas/Greenland/Pages/default.aspx|title=Greenland|last=Ackrén|first=Maria|date=November 2017|publisher=Autonomy Arrangements in the World|quote=Faroese and Greenlandic are seen as official regional languages in the self-governing territories belonging to Denmark.}} *{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/europeaid/countries/greenland_en|title=Greenland|date=2013-06-03|website=International Cooperation and Development|publisher=[[European Commission]]|language=en|access-date=2019-08-27|quote=Greenland [...] is an autonomous territory within the Kingdom of Denmark}}</ref> [[طبيعي جاگرافي]] جي لحاظ کان اھو [[اتر آمريڪا]] کنڊ ۾ واقع آهي پر سياسي ۽ ثقافتي لحاظ کان ان جو واسطو [[يورپ]] سان وڌيڪ آھي، خاص طور تي [[ناروي]]، [[ڊينمارڪ]] ۽ [[آئس لينڊ]] سان ھڪ ھزار سال کان بہ وڌيڪ ويجھو رھيو آھي.<ref name="Brown2000">[http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ The Fate of Greenland's Vikings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110111090459/http://www.archaeology.org/online/features/greenland/ |date=11 January 2011 }}, by Dale Mackenzie Brown, ''Archaeological Institute of America'', 28 February 2000</ref> گرين لينڊ جي گادي جو هنڌ '''[[نوڪ، گرين لينڊ|نوڪ]]''' آهي. ھتان جي رھاڪن جي اڪثريت [[انيوئٽ]] آھي، جن جا ابا ڏاڏا [[الاسڪا]] کان اتر ڪيناڊا جي رستي لڏي آيا ھئا ۽ تيرھين صدي ۾ آھستي آھستي ان ٻيٽ تي آباد ٿيا.<ref>{{Cite encyclopedia |title=Thule Culture |encyclopedia=Canadian Encyclopedia |publisher=Historica Canada |url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ |access-date=1 June 2015 |last=Mcghee |first=Robert |date=3 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151120045928/http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/thule-culture/ |archive-date=20 November 2015 |url-status=live}}</ref> اڄڪلھه آبادي ٻيٽ جي ڏکڻ-اولھه واري سامونڊي ڪناري لڳ مرڪوز آھي ۽ باقي ٻيٽ ۾ ڇڊي آبادي آھي. گرين لينڊ پنج ميونسپلٽين ۾ ورھايل آھي جن ۾ [[سرمرسوق]]، [[ڪوجاليڪ]]، [[ققرتالڪ]]، [[قيقئاٽا]] ۽ [[ايواناٽا]] شامل آهن. گرين لينڊ جا ٻہ غير شھري علائقا پڻ آهن جن ۾ [[نارٿ ايسٽ گرين لينڊ نيشنل پارڪ]] ۽ [[ٿولي ايئربيس]] شامل آهن. ايئر بيس ڊينمارڪ جي ڪنٽرول ۾ آهي، جن جو انتظام [[يونائيٽيڊ اسٽيٽس ايئرفورس]] وٽ آهي.<ref name="Qaasuitsoq2018">{{Cite web |title=Qaasuitsup kommunia |url=http://www.qaasuitsup.gl/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721031238/http://www.qaasuitsup.gl/ |archive-date=21 July 2011 |access-date=11 February 2018 |website=www.qaasuitsup.gl}}</ref> گرين لينڊ جو ٽي ڀاڱي چار حصو مستقل برف جي چادر سان ڍڪيل آهي. گرين لينڊ جي آبادي سال 2020ع جي ڪاٿي مطابق 56,081 هئي. ھي ٻيٽ دنيا جي اندر سڀ کان وڌيڪ ڇڊي آبادي وارو علائقو آهي.<ref name="popden">{{Cite web |title=Population density (people per sq. km of land area) |url=http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?order=wbapi_data_value_2010+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130605122932/http://data.worldbank.org/indicator/EN.POP.DNST?order=wbapi_data_value_2010+wbapi_data_value+wbapi_data_value-last&sort=asc |archive-date=5 June 2013 |access-date=3 November 2012 |publisher=The World Bank}}</ref> گرين لينڊ جي آبادي جو ٽيون حصو [[نوڪ، گرين لينڊ|نوڪ]] شھر ۾ رھندڙ آھي جيڪو ان جو گاديءَ جو هنڌ ۽ سڀ کان وڏو شھر آھي. آبادي ۾ ٻيون نمبر وڏو شهر [[سسيميوٽ]] جيڪو نوڪ کان اتر طرف {{convert|320|km}} جي فاصلي تي واقع آهي. جاندارن جي تحفظ لاء گرين لينڊ ۾ دنيا جو سڀ کان وڏو نيشنل پارڪ [[نارٿ ايسٽ گرين لينڊ نيشنل پارڪ]] واقع آهي جيڪو 1974ع ۾ قائم ٿيو ۽ 1988ع ۾ وڌائي موجوده ايراضي {{convert|972001|km2|}} تي آندو ويو. ==تاريخ== گرين لينڊ گذريل 4500 سالن ۾ آھستي آھستي آرڪٽڪ ماڻھن سان آباد ٿيو جيڪي ھاڻوڪي [[ڪيناڊا]] جي پاسي کان اتي پھتا<ref name="natmus">{{Cite web |title=Saqqaq-kulturen kronologi |url=http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207035806/http://natmus.dk/forsknings-og-formidlingsafdelingen/etnografisk-samling/sila-arctic-centre/prehistory-of-greenland/saqqaq/ |archive-date=7 December 2013 |access-date=2 August 2013 |publisher=National Museum of Denmark}}</ref><ref>{{Cite journal |vauthors=Saillard J, Forster P, Lynnerup N, Bandelt HJ, Nørby S |year=2000 |title=mtDNA variation among Greenland Eskimos: the edge of the Beringian expansion |journal=American Journal of Human Genetics |volume=67 |issue=3 |pages=718–26 |doi=10.1086/303038 |pmc=1287530 |pmid=10924403}}</ref> [[وائيڪنگ | نورس]] ان جي ڏاکڻي حصي ۾ ڏھين صدي عيسويءَ ۾ آئس لينڊ ۾ آباد ٿيڻ بعد پھچي رھائش اختيار ڪئي. انھن [[ليئف ايرڪسن]] سان گڏجي اتر آمريڪا جو پھريون بحري سفر ڪيو. اھڙي طرح اھي يورپي [[ڪرسٽوفر ڪولمبس|ڪولمبس]] کان 500 سال پھرين آمريڪا پھتا ھئا. [[انيوئٽ]] ھن ٻيٽ تي 13ھين صدي عيسوي ۾ پھتا. ناروي جي لاڳيتي اثر باوجود گرين لينڊ 1216ر کان اڳ ناروي جي بادشاھت ھيٺ نہ آيو ھو. پندرهين صدي جي آخر تائين ناروي ۾ [[پليگ]] جي وبا جي ڪري آبادي گھٽجي وئي تہ گرين لينڊ ۾ پڻ نورس آباديون ختم ٿي چڪيون هيون. ان عرصي دوران 1499ع ۾ اتي پورچوگيزي آيا ۽ ٽيرا ڊو ليوراڊور ٻيٽ جي کوجنا ۽ پوء دعويداري ڪئي جيڪو ھاڻي ڪيناڊا جو [[ليبراڊور]] نالي ٻيٽ آھي<ref>[http://www.heritage.nf.ca/articles/exploration/portuguese.php The Portuguese Explorers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160508193835/http://www.heritage.nf.ca/articles/exploration/portuguese.php |date=8 May 2016 }}. Heritage.nf.ca. Retrieved on 21 June 2016.</ref>. سترھين صدي عيسويءَ جي شروعات ۾ ڊينمارڪ جا کوجي گرين لينڊ ٻيھر پھتا ۽ واپار کي مضبوط ڪيو. اتي ڊينمارڪ-ناروي جو راڄ قائم ٿيو. 1814ع ۾ ناروي ڊينمارڪ کان الڳ ٿيو ته ڪمزور حالت جي ڪري ناروي جو گرين لينڊ تي راڄ ھلي نہ سگھيو. گرين لينڊ ان سال مڪمل ڊينمارڪ جي قبضي ۾ اچي ويو. ٻي جنگ عظيم کان پوء يونائيٽيڊ اسٽيٽس ڊينمارڪ کان ڏھ ڪروڙ ڊالرن جي عيوض گرين لينڊ خريد ڪرڻ جي چاھيو پئي پر ڊينمارڪ انڪار ڪيو. 1950ع ۾ ڊينمارڪ آمريڪا کي گرين لينڊ ۾ ٿولي ايئربيس استعمال ڪرڻ جي اجازت ڏني. 1953ع ۾ گرين لينڊ جي ڪالوني واري حيثيت کي ختم ڪيو ويو ۽ باقاعده ان کي ڊينمارڪ جي رياست جو حصو بڻايو ويو ۽ ھتان جا ماڻھو کي ڊينش شھريت ڏني وئي. 1961 ۾ گرين لينڊ [[يورپين فري ٽريڊ ايسوسيئيشن]] (EFTA) ۾ شامل ٿيو. ڊينمارڪ باني ميمبر ھجڻ ڪري 1960 ۾ شامل ٿي چڪو ھو پر ان جي رڪنيت 1973ع ۾ [[يورپين ڪميونٽيز]] ۾ شموليت جي ڪري ختم ٿي وئي. 1973ع ۾ گرين لينڊ ڊينمارڪ سان گڏ [[يورپين ايڪانامڪ ڪميونٽي]] ۾ شامل ٿيو. 1982ع ۾ ھڪ ريفرينڊم ۾ گرين لينڊ جي ماڻھن [[يورپين ايڪانامڪ ڪميونٽي]] مان نڪرڻ جي حق ۾ ووٽ ڏنو جنھن تي عمل 1985ع ۾ ٿيو ۽ ان جي حيثيت [[يورپي ايڪانامڪ ڪميونٽي]] (ھاڻي: [[يورپي يونين]]) جي سمنڊ پار ملڪ ۽ علائقي واري ٿي وئي. ڊينمارڪ جي يورپي يونين ۾ شامل ھجڻ ڪري گرين لينڊ جي يورپي يونين سان اھا ويجھڙائپ واري حيثيت برقرار آھي ڇوتہ ڊينش شھريت جي ڪري اھي يورپي شھريت ۾ شامل آهن<ref>{{Cite web |title=OVERSEAS COUNTRIES AND TERRITORIES (OCTS) |url=https://eur-lex.europa.eu/summary/glossary/overseas_countries_and_territories.html |access-date=2020-09-14 |publisher=Eur-lex.europa.eu |format=Website}}</ref> 1979ع ۾ ريفرينڊم ذريعي ڊينمارڪ گرين لينڊ ۾ [[گھرو راڄ]] جي منظوري ڏني. 2008ع ۾ گرين لينڊ جي عوام ريفرينڊم ذريعي سيلف گورنمينٽ ايڪٽ جي حق ۾ پنھنجي حاڪميت قائم ڪرڻ جي حق ۾ ووٽ ڏنو جنھن سان ڊينش حڪومت کان گرين لينڊ جي حڪومت کي وڌيڪ اختيارن جي منتقلي ٿي.<ref name="Greenland In Figures 2012">{{Cite book |url=http://www.stat.gl/publ/en/GF/2012/content/Greenland%20in%20Figures%202012.pdf |title=Greenland in Figures 2012 |work=Greenland in Figures |publisher=stat.gl |isbn=978-87-986787-6-2 |issn=1602-5709 |access-date=10 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113160436/http://www.stat.gl/publ/en/GF/2012/content/Greenland%20in%20Figures%202012.pdf |archive-date=13 November 2012 |url-status=live}}</ref> نئين نظام ۾ گرين لينڊ جي حڪومت پوليس، عدالتي نظام، ڪمپني قانون، اڪائوٽنگ، آڊٽنگ، ھوابازي، معدنياتي وسيلا، وراثت، ڌاري آبادي، سرحدن جي حفاظت ۽ مالياتي ضابطن جي ذميداري گرين لينڊ جي حڪومت جي ذمي ٿي وئي. مالياتي پاليسي، خارجي معاملا ۽ دفاع اڃان ڊينمارڪ جي ڪنٽرول ۾ آهي. شروع ۾ 3.4 ارب ڊينش ڪرون جي سبسڊي ڊينمارڪ طرفان ڏني وئي جيڪا پوء آھستي آھستي گھٽائي وئي. گرين لينڊ جو دنيا م قابل تجديد توانائي ۾ وڏو حصو آھي<ref>{{Cite web |last=Nordic Investment Bank |title=Hydropower creates clean energy and jobs in Greenland |url=http://www.nib.int/news_publications/cases_and_feature_stories/223/hydropower_creates_clean_energy_and_jobs_in_greenland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161103120028/http://www.nib.int/news_publications/cases_and_feature_stories/223/hydropower_creates_clean_energy_and_jobs_in_greenland |archive-date=3 November 2016 |website=NIB |publisher=Nordic Investment Bank}}</ref> ==جاگرافي== [[File:Greenland ice sheet AMSL thickness map-en.png|thumb|upright|گرين لينڊ جو نقشو]] گرين لينڊ دنيا جو سڀ کان وڏو ٻيٽ ۽ اتر آمريڪا ۾ ڪيناڊا ۽ يونائيٽيڊ اسٽيٽس بعد سڀ کان وڏو خطو آهي<ref>{{Cite web |title=The Island of Greenland |url=http://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714184902/https://www.hiddenjourneys.co.uk/London-Vancouver/Greenland.aspx |archive-date=14 July 2014 |access-date=8 July 2014 |website=Hidden Journeys – explore the world from the air |df=dmy}}</ref> <ref>{{Cite journal |year=2008 |title=Demographic Yearbook – Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area, and density |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |url-status=live |journal=[[United Nations Statistics Division]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20101224062814/http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dyb2008/Table03.pdf |archive-date=24 December 2010 |access-date=24 September 2010}}</ref> ان جي اتر ۾ [[آرڪٽڪ سمنڊ]]، اوڀر ۾ [[گرين لينڊ سمنڊ]]، ڏکڻ اوڀر ۾ نارٿ [[ايٽلانٽڪ سمنڊ]]، ڏکڻ اولھ ۾ [[ڊيوس سامونڊي لنگھ]]، اولھ ۾ [[بيفن اپسمنڊ]] ۽ اتر اولھ ۾ [[ناريس سامونڊي لنگھ]] ۽ [[لنڪن سمنڊ]] واقع آھن. ناريس سامونڊي لنگھ ۽ بيفن اپسمنڊ جي ٻئي پار ڪيناڊا، ايٽلانٽڪ سمنڊ واري پاسي [[آئس لينڊ]] واقع آھن جيڪي گرين لينڊ جا پاڙيسري ملڪ آھن. [[File:17-08-islcanus-RalfR-DSC 3282.jpg|thumb|left|گرين لينڊ جو ڏکڻ اوڀر وارو ساحلي ڪنارو]] ===موسم=== ڌرتي جي اترين اڌ گول جو سڀ کان گھٽ ترين گرمي پد 22 ڊسمبر 1991ع ۾ گرين لينڊ ٽوپو گرافڪ چوٽي لڳ رڪارڊ ڪيو ويو جيڪو منفي 69.6C- ھيو<ref>{{Citation |title=WMO verifies -69.6°C Greenland temperature as Northern hemisphere record |url=https://public.wmo.int/en/media/press-release/wmo-verifies-696%C2%B0c-greenland-temperature-northern-hemisphere-record |accessdate=2020-12-14 |archive-date=2020-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200923150324/https://public.wmo.int/en/media/press-release/wmo-verifies-696%C2%B0c-greenland-temperature-northern-hemisphere-record |dead-url=yes }}</ref>. [[نوڪ]] شھر جو روزانو وارو سراسري گرمي پد موسمن مطابق منفي 5.1C- کان 9.9C تائين گھٽ وڌ ٿيندو رھي ٿيو<ref>{{Cite web |last=d.o.o |first=Yu Media Group |title=Nuuk, Greenland - Detailed climate information and monthly weather forecast |url=https://www.weather-atlas.com/en/greenland/nuuk-climate |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817152132/https://www.weather-atlas.com/en/greenland/nuuk-climate |archive-date=17 August 2019 |access-date=2019-08-17 |website=Weather Atlas |language=en}}</ref> گرين لينڊ جي ڪل پکيڙ {{convert|2166086|km2|sqmi|0|abbr=on}} آھي جنھن ۾ سن جا سمنڊ پار واقع ٻيا ننڍڙا ٻيٽ پڻ شامل آهن. ان مان {{convert|1755637|km2|0|abbr=on}} ايراضي مستقل برف سان ڍڪيل آهي<ref>{{Cite web |title=IPCC Climate Change 2001: Working Group I: The Scientific Basis |url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/412.htm#tab113 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071216235037/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/412.htm |archive-date=16 December 2007 |access-date=6 September 2010 |publisher=Grida.no}}</ref>. گرين لينڊ جو سڀ کان مٿانهون مقام اوڀر گرين لينڊ جبلن جي واٽڪنس نالي قطار جي Gunnbjørn Fjeld نالي چوٽي آھي جيڪا سامونڊي سطح کان {{convert|3700|m|abbr=on|0}} بلند آھي<ref>{{Cite web |title=map (map on p. 4) |url=http://nia.ecsu.edu/ur/0708/07summerinterns/smith_cresis_greenland.ppt |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718165137/http://nia.ecsu.edu/ur/0708/07summerinterns/smith_cresis_greenland.ppt |archive-date=18 July 2011 |access-date=6 September 2010}}</ref><ref name="Atlas">DK Atlas, 2001.</ref><ref>{{Cite web |last=Schneider |first=D. |year=2003 |title=American Scientist Online&nbsp;– Greenland or Whiteland? |url=http://www.americanscientist.org/issues/pub/2003/9/greenland-or-whiteland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510013154/http://www.americanscientist.org/issues/pub/2003/9/greenland-or-whiteland |archive-date=10 May 2011 |access-date=3 March 2008 |publisher=Sigma Xi}}</ref>. 1951ع ۾ ھڪ فرينچ سائنسدان [[پائول ايميل وڪٽر]] جي تحقيق مطابق برف جي چادر ھيٺ گرين لينڊ ٽن وڏن ٻيٽن ۾ ورھايل آھي<ref name="ellensburg">"[https://news.google.com/newspapers?nid=860&dat=19511024&id=pWwKAAAAIBAJ&sjid=xEoDAAAAIBAJ&pg=5335,4712968 Find Greenland Icecap Bridges Three Islands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160412192018/https://news.google.com/newspapers?nid=860&dat=19511024&id=pWwKAAAAIBAJ&sjid=xEoDAAAAIBAJ&pg=5335,4712968 |date=12 April 2016 }}", ''Ellensburg Daily Record'', 24 October 1951, p. 6. Retrieved 13 May 2012.</ref>. اھا تحقيق اڃان تڪراري آھي. جيڪڏھن اھا ثابت ٿي بہ وڃي پوء بہ انھن ٻيٽن جي وچ ۾ سوڙھا سامونڊي لنگھ ھوندا. [[File:Greenlandmountains.jpg|thumb|upright|گرين لينڊ جي جبلن جو فضائي منظر]] گرين لينڊ جي برف جي چادر تي تحقيق لاءِ چار سائنسي مھمن جا اسٽيشن قائم ڪيل آھن. [[File:Vatnahverfi.jpg|thumb|left| ڏکڻ گرين لينڊ زراعت جي لاء موزون جاء آھي]] آخري اتر ۾ ۾ [[پيئري لينڊ]] تي برف جي چادر ڪانھي ڇوته اتي ھوا ايتري خشڪ آھي جو برف ٺھڻ ممڪن ناهي. == زندگي جا انواع== [[File:Greenland-musk-ox hg.jpg|thumb|upright=1.2|گرين لينڊ جا [[مسڪ ڍڳو|مسڪ ڍڳا]]]] گرين لينڊ ۾ ڄاتل جيتن جا 700 قسم موجود آهن جيڪي ٻين ملڪن جي ڀيٽ ۾ تمام گھٽ آهن ڇوته دنيا ۾ جيتن بجي ڄاتل قسمن جو تعداد ڏھ لک تائين آھي. گرين لينڊ جو سمنڊ مڇين سان سرشار آھي. ھتي جي جاندارن جو وڏو تعداد سامونڊي پکين تي مشتمل آهي. مئمل جانورن جا ھتي ٿورڙا قسم آھن جن ۾ [[ قطبي رڇ]]، [[ڦاڙھو]]، [[آرڪٽڪ لومڙ]]، [[آرڪٽڪ سيھڙ]]، [[مسڪ ڍڳو]]، [[آرڪٽڪ بگھڙ]]، [[قاقم]] (ermine), [[ڪالرڊ ليمنگ]] (collard lemming). گرين لينڊ جي سمنڊ ڪناري لڌڙن ۽ سمنڊ اندر وھيل جا بہ کوڙ قسم رھن ٿا. زميني جانورن مان تقريبن سمورا اتر آمريڪا کان ھتي آيا. پکي ۽ جيت ھتي يورپ مان آيا. ريڙهيون پائيندڙ جاندار گرين لينڊ ۾ ڪانہ آھن<ref name="wildlife">{{Cite web |year=2014 |title=Greenland Wildlife |url=http://www.denstoredanske.dk/Natur_og_miljø/Zoologi/Dyreliv:_Danmark,_Færøerne,_Grønland/Grønland_(Dyreliv) |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313204254/http://denstoredanske.dk/Natur_og_milj%C3%B8/Zoologi/Dyreliv:_Danmark,_F%C3%A6r%C3%B8erne,_Gr%C3%B8nland/Gr%C3%B8nland_(Dyreliv) |archive-date=13 March 2016 |access-date=8 October 2015 |website=Redaction |publisher=The Great Danish Encyclopedia}}</ref>. گرين لينڊ ۾ وڏن وڻن ۽ وڏن ٻوٽن جا 500 قسم ۽ باقي جا 950 قسم آھن. فنجاء جا 600 کان 700 قسم لڀن ٿا. وڏن وڻن جي اڪثريت [[سرڪمبوريئل]] آھي. ڪجهه وڻ ھتي نورس نسل جي ماڻھن متعارف ڪرايا. [[File:Greenland 377 (34999131992).jpg|thumb|upright=1.2|[[گرين لينڊڪ ڪتو]] جيڪو ھڪ ھزار سال اڳ ھتي سائبيريا مان آندو ويو]] [[گرين لينڊڪ ڪتو]] ۽ [[گرين لينڊڪ رڍ]] ھتي انيوئٽ ماڻھن آندا. ٻڪري، ڦاڙھو، گھوڙو، ريڍار ڪتو، ڪڪڙ ۽ چوپايو مال ھتي يورپين متعارف ڪرايو<ref name="brit1911">"Greenland". ''Encyclopædia Britannica'', Eleventh Edition.</ref>. ==سياسي نظام== {{multiple image | footer_align = center | caption_align = center | image1 = Drottning Margrethe av Danmark crop.jpg | caption1 = [[مارگريٽ ٻين (ڊينمارڪ)|مارگريٽ ٻين]] (ڊينمارڪ جي راڻي) | image2 = Mette Frederiksen 20120501.jpg | caption2 = [[ڊينمارڪ جا وزيراعظم|ڊينمارڪ جي وزيراعظم]] [[ميٽي فريڊرڪسن]] | image3 = Kim Kielsen. Nordiska raoedets session i Helsingfors 2012.jpg | caption3 = [[گرين لينڊ جا پريميئر|گرين لينڊ جو پريميئر]]<br/> [[ڪم ڪئيلسن]] | total_width = 300 }} [[File:EU OCT and OMR map en.png|thumb|يورپي يونين جا مخصوص علائقا]] [[File:Nuuk-centrum.jpg|thumb|نوڪ گرين لينڊ جو گاديءَ جو هنڌ آهي]] گرين لينڊ جو رياستي سربراھ ڊينمارڪ جو شاھي حڪمران آھي. ھن وقت راڻي [[مارگريٽ ٻين (ڊينمارڪ)|مارگريٽ ٻين]] شاھي سربراھ آھي جيڪا ڊينمارڪ جي رياستي سربراھ آھي ۽ [[اسٽيٽ جي ڊينش ڪائونسل]](پروي ڪائونسل) جي صدارت ڪندي آهي<ref>"The executive power is vested in the King." [http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html The Constitution of Denmark – Section 3.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710092702/http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html |date=10 July 2011 }}</ref><ref>"The body of Ministers shall form the Council of State, in which the Successor to the Throne shall have a seat when he is of age. The Council of State shall be presided over by the King..." [http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html The Constitution of Denmark – Section 17.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710092702/http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html |date=10 July 2011 }}</ref> <ref>[http://kongehuset.dk/english/the-monarchy-in-denmark/the-monarchy-today The Monarchy today] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215082552/http://kongehuset.dk/english/the-monarchy-in-denmark/the-monarchy-today |date=15 February 2015 }} – ''The Danish Monarchy'' (kongehuset.dk). Access date: 16 Jun</ref><ref> "The King shall not be answerable for his actions; his person shall be sacrosanct." [http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html The Constitution of Denmark – Section 13.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110710092702/http://www.servat.unibe.ch/icl/da00000_.html |date=10 July 2011 }}</ref> گرين لينڊ جي سياسي جماعتن ۾ [[فارورڊ (گرين لينڊ)|فارورڊ]] پارٽي جيڪا سوشل ڊيموڪريٽڪ آھي، [[انيوئٽ ڪميونٽي]] جيڪا ڊيموڪريٽڪ سوشلسٽ آھي، [[انيوئٽ پارٽي]] جيڪا ايڪو سوشلسٽ آھي، [[ڊيموڪريٽس (گرين لينڊ)|ڊيموڪريٽ]] پارٽي ۽ [[سيومٽ پارٽي]] شامل آهن. [[File:Greenland-municipalities-2018.svg|thumb|upright|گرين لينڊ جون ميونسپالٽيون]] ڊينمارڪ جي راڻي گرين لينڊ جي لاءِ [[ڊينش ھاء ڪمشنر (گرين لينڊ)|ھاء ڪمشنر]] مقرر ڪندي آهي جيڪو گرين لينڊ م ان جي نمائندگي ڪندو آهي. ڊينمارڪ جي پارليامينٽ جو نالو [[ فولڪيٽنگ]] آھي جنھن جا 179 رڪن آھن جن ۾ گرين لينڊ جي نمائندگي ٻہ رڪن ڪندا آهن جيڪي گرين لينڊ مان چونڊجي ايندا آهن<ref>[http://www.ft.dk/ Folketinget – Folketinget.dk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150628025221/http://www.ft.dk/ |date=28 June 2015 }}. Ft.dk. Retrieved on 21 June 2016.</ref>. گرين لينڊ کي نيوڪ ۾ پنھنجي الڳ پارليامينٽ آھي جنھن جا ڪل 31 رڪن آھن. گرين لينڊ جي حڪومت جو سربراھ پريميئر سڏبو آهي. ==انتظامي ورهاست== گرين لينڊ پھرين ٽن ڪائونٽين ۽ 18 ميونسپلٽين ۾ ورھايل ھيو. اھو نظام 2009ع ۾ ختم ڪيو ويو. نئين ورھاست ڏکڻ گرين لينڊ جي پنجن وڏين ميونسپلٽين ۾ ڪئي وئي جن ۾ [[سرمرسوق]] ، [[ڪوجاليڪ]]، [[قيقئاٽا]]، [[ققرتالڪ]] ۽ [[ايواناٽا]]. ''سرمرسوق'' لفظ جي معني آهي '''گھڻي برف'''. اھا نوڪ شھر جي چوڌاري واقع آهي جنھن ۾ اوڀر واري سامونڊي ڪناري جون آباديون اچي وڃي ٿو. ''ڪوجاليڪ'' جي معنيَ آھي '''ڏکڻ'''. ان ۾ ڪيپ فيئرويل جو چوڌاري علائقو شامل آهي. ''قيقئاٽا'' جي معنيَ آهي '''وچ'''. اھو نوڪ جي اتر طرف وارو علائقو آھي جيڪو ڊيوس سامونڊي لنگھ سان ملي ٿو. ''ققرتالڪ'' لفظ جي معني آهي ''اھو جيڪو ٻيٽن جي ويجھو ھجي''. [[ڊسڪو اپسمنڊ]] جي ٻيٽن جي ويجھڙائپ ڪري ان تي اھو نالو پيو. ''ايواناٽا'' جي معنيَ آهي '''اتريون''' . اتر اولھ ۾ ھجڻ ڪري ان کي اھو نالو پيو. ققرتالڪ ۽ ايواناٽا پھرين ھڪڙي ميونسپلٽي ھئي جنھن کي 2018ع ۾ ورھايو ويو. گرين لينڊ جي اتر اوڀر واري علائقي کي ٻن غيرشھري علائقن ۾ ورھايو ويو جن ۾ ھڪ کي دنيا جو سڀ کان وڏو نيشنل پارڪ بڻايو ويو ۽ باقي ٻئي ۾ ٿولي ايئربيس واقع آهي تنھن ڪري ان ايئربيس جي مالي سان سڏبو آهي. ==معيشت== [[File:Greenland Exports Treemap 2017.svg|thumb|گرين لينڊ جون برآمدون ڏيکاريندڙ گراف]] گرين لينڊ جي معيشت لڳ ڀڳ ماھيگيري تي مدار رکندڙ آھي. ملڪ جي 90 سيڪڙو کان وڌيڪَ برآمد مڇي آهي.<ref name=":0">{{Cite news |last=Walsh |first=Maurice |date=2017-01-28 |title='You can't live in a museum': the battle for Greenland's uranium |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |url-status=live |access-date=2017-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129005150/https://www.theguardian.com/environment/2017/jan/28/greenland-narsaq-uranium-mine-dividing-town |archive-date=29 January 2017 |issn=0261-3077}}</ref> گانگٽ ۽ مڇي جي صنعت آمدني جو سڀ کان وڏو ذريعو آهي<ref name="cia-factbook" /> گرين لينڊ ۾ معدنيات جي پڻ ڪثرت آھي<ref name=":0" /> ياقوت جي کاڻن جو ڪم 2007 ۾ شروع ڪيو ويو. [[File:Tasiilaq - Greenland summer 2009.jpg|thumb|ڏکڻ اوڀر گرين لينڊ جي سرمرسوق ميونسپلٽي ۾ واقع شھر تاسيئلاق]] [[File:Royal-Greenland-akamalik-vessel-sisimiut.jpg|thumb|left|سسيميوٽ جي بندر تي لنگرانداز ٿيل رايل گرين لينڊ مڇي جي شڪار وارو ٻيڙو]] ھائڊرو پاور واري صلاحيت ھجڻ باوجود ھتي بجلي جي پيداوار گھڻي ڀاڱي تيل يا ڊيزل واري پلانٽن ذريعي ٿئي ٿي. پر ھاڻي ھائڊرل پاور پلانٽ لڳائڻ جي شروعات ٿي چڪي آهي<ref>{{Cite journal |date=12 October 2011 |title=Greenland's red hot labour market |url=http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |url-status=live |journal=[[Nordic Labour Journal]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130201145836/http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |archive-date=1 February 2013 |access-date=10 February 2013 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130201145836/http://www.nordiclabourjournal.org/i-fokus/in-focus-2011/boom-for-nordic-mining-industry/article.2011-10-12.8124853746 |date=1 February 2013 }}</ref><ref>[http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland ''Chinese Workers—in Greenland?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130213141927/http://www.businessweek.com/articles/2013-02-10/chinese-workers-in-greenland|date=13 February 2013}} 10 February 2013 ''[[BusinessWeek]]''.</ref> پبلڪ ايٽرپرائيزز سميت پبلڪ سيڪٽر ۽ ميونسپالٽيون گرين لينڊ جي معيشت ۾ وڏو ڪردار ادا ڪن ٿا. حڪومت جي لڳ ڀڳ اڌ آمدني ڊينمارڪ حڪومت جي گرانٽ ذريعي ملي ٿي. ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== * [https://naalakkersuisut.gl/ Government of Greenland] official website (in Danish and Kalaallisut only) * [https://denmark.dk/people-and-culture/greenland Greenland] at ''Denmark.dk'', the official website of Denmark. * [https://visitgreenland.com/ Visit Greenland]&nbsp;– the official [[Tourism in Greenland|Greenlandic Tourist Board]] * [https://inuit.org Inuit Circumpolar Council Greenland] * {{cite EB9 |wstitle = Greenland |volume= XI |last= Brown |first=Robert|author-link=Robert Brown (botanist, born 1842)| pages=166-171 |short=1 }} * {{Cite EB1911 |wstitle= Greenland |volume= 12 |last= Nansen |first= Fridtjof Wedel-Jarlsberg |author-link= Fridtjof Nansen |pages=542-548 |short=1}} {{coord|72|00|N|40|00|W|scale:20000000_region:GL|display=title}} {{Greenland topics}} {{Navboxes |list = {{Administrative divisions of Greenland}} {{Nordic Council}} {{Nordic countries}} {{EU dependencies}} {{Outlying territories of European countries|state=collapsed}} {{Countries of North America}} {{Polar exploration|state=collapsed}} {{Danish overseas empire}} {{World's largest islands}} }} {{Subject bar|Denmark|North America|Europe|Islands|European Union|s=Portal:Greenland|v=Comparative law and justice/Greenland|auto=1}} {{Authority control}} [[زمرو:گرين لينڊ]] [[زمرو:نورڊڪ ملڪ]] [[زمرو:ٻيٽ وارا ملڪ]] [[زمرو:عيسائي رياستون]] [[زمرو: انوائٽ علائقا]] [[زمرو:ڊينش سلطنت]] [[زمرو:اڳوڻي نارويجي ڪالونيون]] [[زمرو:اتر آمريڪا ۾ منحصر علائقا]] [[زمرو:ڊينمارڪ جا انحصاري علائقا]] [[زمرو:ناروي جي بادشاهت (872–1397)]] [[زمرو:ناروي جي بادشاهت (872–1397)]] [[زمرو:نارڊڪ ڪائونسل جا ميمبر]] [[زمرو: اتر آمريڪا]] [[زمرو:آرڪٽڪ جا علائقا]] [[زمرو:يورپي يونين جا خاص علائقا]] [[زمرو:1979 ۾ قائم ٿيل رياستون ۽ علائقا]] [[زمرو:اتر آمريڪا ۾ ملڪ]] [[زمرو:عيسائي رياستون]] js0vsmb8cl63u8zm8rgq869vouw39kj 0 68845 377009 226613 2026-05-11T00:11:43Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377009 wikitext text/x-wiki [[فائل:Op_het_trottoiron_the_sidewalk.jpg|thumb| هڪ عورت هڪ ڊگھي چادر ۾ سائيڪل تي سوار ٿي هيگ ، هالينڊ ۾]] مسلمان عورتن لاءِ مناسب '''اسلامي سائيڪل''' [[سني|ھڪڙو موضوع آھي سني]] ۽ [[شيعہ|شيعه]] اسلام ۾ گرم بحث جو. خدشات جو مرڪز [[حيا|شائستگي حياءُ]] (جسم کي ظاھر نه ڪرڻ) ۽ حرڪت (سماجي ڪنٽرول). [[استنبول|عالم ۽ فلسفي استنبول]] ۾ هڪ ڪانفرنس ۾ ان مسئلي کي خطاب ڪندي چيو ته ”هڪ سائيڪل جيڪا پيدا ڪئي وڃي ٿي خدا جي نعمتن کي ذهن ۾ ۽ انسان جي مفادن کي سامهون رکي هڪ اسلامي سائيڪل“. سيڪيولر تعليمي ماهر  پريشان ٿيو ته ترڪي جي اسلام پسند حڪومت اسلام کي سائنس کان اتي ڪري رھي آھي. ترڪ صحافي مصطفيٰ اڪيول دليل ڏئي ٿو ته اسلامي [[سائيڪل]] جو بلڪل خيال ”انھيءَ ذهنيت جو ظاھر ڪري رھيو آھي جنھن مسلمانن جي سوچ کي جام ڪري ڏيو آھي“. <ref>{{Cite news|url=http://www.economist.com/node/21562945|title=Peddling Religion: Why Secular Academics Fret About an 'Islamic Bicycle'|date=15 September 2012|work=The Economist|access-date=2 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031050933/http://www.economist.com/node/21562945|archive-date=31 October 2012|location=London}}</ref> سعودي عرب عورتن پاران سائيڪلن جي استعمال تي پابندي لڳائي ڇڏي آھي سواءِ تفريحي علائقن جي. <ref>{{Cite news|url=http://world.time.com/2013/04/03/saudi-women-can-now-ride-bicycles-in-public-kind-of/|title=Saudi Women Can Now Ride Bicycles in Public (Kind of)|last=Quan|first=Kristene|date=3 April 2013|work=Time|access-date=2 June 2020|location=New York|archive-date=26 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170926183124/http://world.time.com/2013/04/03/saudi-women-can-now-ride-bicycles-in-public-kind-of/|url-status=dead}}</ref> سائيڪل جي ايراني ورزن ۾ آھي ”باڪسي ڪنٽرپشن جيڪو عورت جي ھي جسم کي لڪائي ٿو. <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2007/09/09/weekinreview/09slackman.html|title=Molding the Ideal Islamic Citizen|last=Slackman|first=Michael|date=9 September 2007|work=The New York Times|access-date=2 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20150613114721/http://www.nytimes.com/2007/09/09/weekinreview/09slackman.html|archive-date=13 June 2015|author-link=Michael Slackman}}</ref> ايران ۾ عورتن لاءِ روايتي سائيڪلن تي سواري ڪرڻ حرام آهي. <ref>{{Cite news|url=http://www.thenational.ae/news/world/middle-east/women-cyclists-face-jail-warns-iranian-police-chief|title=Women Cyclists Face Jail, Warns Iranian Police Chief|last=Theodoulou|first=Michael|date=24 October 2010|work=The National|access-date=8 March 2014|location=Abu Dhabi|author-link=Michael Theodoulou}}</ref> عورت سوارن تي چوڪيدارن پاران حملو ڪيو وڃي ٿو. سائيڪل جي پابندي ۽ اسلامي سائيڪل جي مذمت ڪن ٿا ظلم جي اوزار طور. <ref>{{Cite news|url=http://usatoday30.usatoday.com/news/opinion/2007-06-28-iranian-bicycle-women_N.htm|title='Islamic Bicycle' Can't Slow Iranian Women|last=Milani|first=Farzaneh|date=28 June 2007|work=USA Today|access-date=2 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200224121257/http://usatoday30.usatoday.com/news/opinion/2007-06-28-iranian-bicycle-women_N.htm|archive-date=24 February 2020|location=McLean, Virginia|author-link=Farzaneh Milani}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://msmagazine.com/blog/2016/10/25/womans-right-bike-iranian-women-rebelling-cycle-ban/|title=A Woman's Right to Bike|last=Lloyd|first=Sophie|date=25 October 2016|work=Ms.|access-date=2 June 2020}}</ref> == پڻ ڏسو == * سائيڪل هلائڻ ۽ feminism * موٽر سائيڪل omماڪو * اسلامي feminism * سائيڪل هلائڻ جو خاڪو * ”عقلي لباس“ جي بحث لاءِ وڪٽورين لباس س reformارو == حوالا ==   [[زمرو:عورتن لاءِ اصطلاح]] [[زمرو:عورتن جا حق]] qsiaf0uccwjpl9yrhberoz5v3yxq5se 0 80350 377016 349612 2026-05-11T08:18:12Z Andre Engels 187 صفحي کي [[سينور]] ڏانھن چوريو 377016 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[سينور]] 5k37syeeyinw1uww42wmlurob0gbzqo 0 80352 377021 343807 2026-05-11T10:02:49Z Ibne maryam 17680 377021 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Infobox settlement | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = {{fossil range|Late Devonian|0|Middle [[Devonian]]{{sfn|Stein et al|2007}}—[[Holocene|Present]]}} | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{More citations needed|date=August 2023}} {{Use dmy dates|date=June 2017}} {{Automatic taxobox | name = Ferns | fossil_range = {{Fossil range|Late Devonian|0|Middle [[Devonian]]{{sfn|Stein et al|2007}} – [[Holocene|Present]]}} |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] nf07y5opjc7w21l3xzo2i5xirwzwc57 377022 377021 2026-05-11T10:06:59Z Ibne maryam 17680 377022 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Infobox settlement | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = {{fossil range|Late Devonian|0|Middle [[Devonian]]{{sfn|Stein et al|2007}}—[[Holocene|Present]]}} | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] tisn59w8q1pd6w4fjh4y8nerj4onmcs 377023 377022 2026-05-11T10:10:40Z Ibne maryam 17680 /* */ 377023 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Infobox settlement | name = برسيان<br>Ferns | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 9c9cqzuqtalsefy1yhz5pifqu8dwsgi 377024 377023 2026-05-11T10:11:52Z Ibne maryam 17680 /* */ 377024 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] a5sxpyylqa8x0djk4cuppr8jsgk1na5 377025 377024 2026-05-11T10:15:16Z Ibne maryam 17680 377025 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 08dy0w8agx8pmltnqpoy4dgboe252sm 377026 377025 2026-05-11T10:16:17Z Ibne maryam 17680 /* */ 377026 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه ||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] k66mnidkz0v4wuy7b9mwr9pi39wg4ce 377027 377026 2026-05-11T10:17:22Z Ibne maryam 17680 /* */ 377027 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = [[سائلوسيٽياليس]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[اڪويسيٽئليس]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[ماراٽيئليس]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[اوسمونڊئليس]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[همينوفائلاليس]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[گليچينياليس]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[ساياٿياليس]] |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = [[پوليپوڊياليس]] |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †Stauropterididae * †Zygopterididae * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 00t3y5avvnk9422kp656thek2wbd9l3 377028 377027 2026-05-11T10:41:14Z Ibne maryam 17680 /* */ 377028 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== {{Short description|Class of vascular plants }} {{About|a group of plants||Fern (disambiguation)|and|Ferns (disambiguation)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين |image={{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption1 = [[Polypodiales]] |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = [[Equisetales]] |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = [[Marattiales]] |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = [[Osmundales]] |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = [[Hymenophyllales]] |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = [[Gleicheniales]] |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = [[Cyatheales]] |image8 = Psilotum.jpg |caption8 = [[Psilotales]] |border = infobox }} | taxon = Polypodiopsida | authority = Cronquist, Takht. & W.Zimm. | subdivision_ranks = Subclasses{{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * †[[Stauropterididae]] * †[[Zygopterididae]] * [[Equisetidae]] * [[Marattiidae]] * [[Ophioglossidae]] * [[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]] | synonyms = * Filicatae <small>Kubitski 1990</small> * Filices * Filicophyta <small>Endlicher 1836</small> * Monilophyta <small>Cantino & Donoghue 2007</small> * Pteridopsida <small>Ritgen 1828</small> }} ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 14way7mtkrvu4ampyfpqwrck7dvrkuv 377030 377028 2026-05-11T10:45:36Z Ibne maryam 17680 377030 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 3pbgsl6lx600jixyyuiha95n7te6b5u 377035 377030 2026-05-11T10:51:11Z Ibne maryam 17680 /* */ 377035 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} برسيان يا فرن (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل 10,560 سڃاتل موجوده نوعون شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ ليپٽوسپورنجيئيٽ Leptosporangiate (پوليپوڊيڊائي Polypodiidae) ۽ يوسپورنجيئيٽ (Eusporangiate) فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل (Horsetail)، وسڪ فرن (Whisk Fern)، مراٽيئوئڊ (marattioid) ۽ اوفيوگلوسوئڊ (ophioglossoid) فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،[1] پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %80 موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن (Angiosperms)، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] rizouwc23pm05xvtmyly4qzq2tuag7g 377036 377035 2026-05-11T10:52:33Z Ibne maryam 17680 /* */ 377036 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} برسيان يا فرن (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل 10,560 سڃاتل موجوده نوعون شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ ليپٽوسپورنجيئيٽ Leptosporangiate (پوليپوڊيڊائي Polypodiidae) ۽ يوسپورنجيئيٽ (Eusporangiate) فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل (Horsetail)، وسڪ فرن (Whisk Fern)، مراٽيئوئڊ (marattioid) ۽ اوفيوگلوسوئڊ (ophioglossoid) فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،[1] پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %80 موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن (Angiosperms)، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (<small>spores</small>) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها [[سينور]] <small>(Moss)</small> کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] dn7uzozu2lp7ui7049o82qy3yep8x87 377037 377036 2026-05-11T10:54:07Z Ibne maryam 17680 /* */ 377037 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} برسيان يا فرن (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==تفصيل== The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 8zeqmqstq3mkai1ik4quuchtje0hi1i 377038 377037 2026-05-11T10:55:01Z Ibne maryam 17680 377038 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} برسيان يا فرن (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپو ڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي. {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. The '''ferns''' ('''Polypodiopsida''' or '''Polypodiophyta''') are a group of [[vascular plant]]s ([[land plant]]s with [[vascular tissue]]s such as [[xylem]] and [[phloem]]) that [[plant reproduction|reproduce]] via [[spore]]s and have neither [[seed]]s nor [[flower]]s. They differ from [[non-vascular plant]]s ([[moss]]es, [[hornwort]]s and [[liverwort]]s) by having specialized [[vascular bundle|transport bundle]]s that conduct [[water]] and [[nutrient]]s from and to the [[root]]s, as well as [[biological life cycle|life cycle]]s in which the branched [[sporophyte]] is the dominant phase.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> Ferns have complex [[leaf|leaves]] called [[megaphyll]]s that are more complex than the [[microphyll]]s of [[clubmoss]]es. Most ferns are [[leptosporangiate fern]]s that produce coiled [[Fiddlehead fern|fiddleheads]] that uncoil and expand into [[frond]]s. The group includes about 10,560 known extant species. Ferns are defined here in the broad sense, being all of the [[Polypodiopsida]], comprising both the leptosporangiate ([[Polypodiidae (plant)|Polypodiidae]]) and [[eusporangiate fern]]s, the latter group including [[horsetail]]s, [[Psilotaceae|whisk ferns]], [[marattioid fern]]s and [[ophioglossoid fern]]s. The fern [[crown group]], consisting of the leptosporangiates and eusporangiates, is estimated to have originated in the late [[Silurian]] period 423.2 million years ago during the [[Silurian-Devonian Terrestrial Revolution|rapid radiation of land plants]],<ref name="Polypodiopsida">{{cite journal |last1=Nitta |first1=Joel H. |last2=Schuettpelz |first2=Eric |last3=Ramírez-Barahona |first3=Santiago |last4=Iwasaki |first4=Wataru |display-authors=et al. |year=2022 |title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life |journal=Frontiers in Plant Science |volume=13 |article-number=909768 |doi=10.3389/fpls.2022.909768 |pmid=36092417 |pmc=9449725 |doi-access=free|bibcode=2022FrPS...1309768N }}</ref> but [[Polypodiales]], the group that makes up 80% of living fern diversity, did not appear and diversify until the [[Cretaceous]], contemporaneous with the [[Cretaceous Terrestrial Revolution|rise of]] [[flowering plant]]s that came to dominate the world's flora. Ferns are not of major economic importance, but some are used for [[food]], [[medicinal plants|medicine]], as [[biofertilizer]], as [[ornamental plant]]s, and for remediating contaminated soil. They have been the subject of research for their ability to remove some chemical pollutants from the atmosphere. Some fern species, such as bracken (''[[Pteridium aquilinum]]'') and water fern (''[[Azolla filiculoides]]''), are significant [[weed]]s worldwide. Some fern genera, such as ''[[Azolla]]'', can [[nitrogen fixation|fix nitrogen]] and make a significant input to the nitrogen nutrition of [[paddy field|rice paddies]]. They also play certain roles in folklore. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] pi74cej0mamhc23oclrohprxa3wgs0j 377039 377038 2026-05-11T10:58:26Z Ibne maryam 17680 /* */ 377039 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپوڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون {{sfn|Pteridophyte Phylogeny Group|2016}} | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 15a42gwsdrwgek6uhe4ep63xu3pwnjv 377040 377039 2026-05-11T10:59:56Z Ibne maryam 17680 377040 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپوڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] eg8070tvkj5scu15h7s3u3b31qsucb5 377041 377040 2026-05-11T11:02:34Z Ibne maryam 17680 377041 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپوڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== ===اسپوروڦائٽ=== [[Image:Samambaia (do tupi samambaîa) havaiana mini, em ambiente doméstico 02.jpg|thumb|Homegrown fern in Brazil]] Extant ferns are herbaceous [[Perennial plant|perennials]] and most lack [[wood]]y growth.<ref>{{Cite book |last=Mauseth |first=James D. |url=https://books.google.com/books?id=UEsBPPlxP7EC&pg=PA492 |title=Botany: an Introduction to Plant Biology |date=September 2008 |publisher=Jones & Bartlett Publishers |isbn=978-1-4496-4720-9 |page=492}}</ref> When woody growth is present, it is found in the stem.<ref name="Levyns-1966">{{Cite book |last=Levyns |first=M. R. |title=A Guide to the Flora of the Cape Peninsula |publisher=Juta & Company |year=1966 |edition=2nd Revised |oclc=621340}}</ref> Their foliage may be [[deciduous]] or [[evergreen]],<ref>{{Cite book |last1=Fernández |first1=Helena |url=https://books.google.com/books?id=smtpBM7UgXEC&pg=PA175 |title=Working with Ferns: Issues and Applications |last2=Kumar |first2=Ashwani |last3=Revilla |first3=Maria Angeles |date=2010-11-11 |publisher=Springer |isbn=978-1-4419-7162-3 |page=175}}</ref> and some are semi-evergreen depending on the climate.<ref>{{Cite book |last=Hodgson |first=Larry |url=https://books.google.com/books?id=HDij6Fmk2MwC&pg=PA329 |title=Making the Most of Shade: How to Plan, Plant, and Grow a Fabulous Garden that Lightens Up the Shadows |date=2005-01-01 |publisher=Rodale |isbn=978-1-57954-966-4 |page=329}}</ref> Like the sporophytes of seed plants, those of ferns consist of stems, leaves and roots. Ferns differ from [[spermatophyte]]s in that they reproduce by spores rather than by seeds.<ref name="Levyns-1966" /> However, they also differ from spore-producing [[bryophyte]]s in that, like seed plants, they are [[polysporangiophyte]]s, their [[sporophyte]]s branching and producing many sporangia. Unlike those of bryophytes, fern sporophytes are free-living and only briefly dependent on the maternal [[gametophyte]]. The [[green]], [[photosynthesis|photosynthetic]] part of the plant is technically a [[microphyll#evolution of leaves: microphyll and megaphyll|megaphyll]] and in ferns, it is often called a ''[[frond]]''. In [[leptosporangiate fern]]s new leaves typically expand by the unrolling of a tight spiral called a crozier or [[fiddlehead fern|fiddlehead]] into [[frond]]s.{{sfn|McCausland|2019}} This uncurling of the leaf is termed [[circinate vernation]]. In some families, such as the [[Blechnaceae]], the leaves are divided into two types, [[sporophyll]]s or fertile fronds that produce spores and [[tropophyll]]s or sterile fronds that do not.<ref name="Stace-2019">{{cite book |last=Stace |first=C. A. |author-link=Stace, C. A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C & M Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=Fourth |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K.}}</ref>{{rp|32}} Fern spores are borne in [[sporangia]] which are usually clustered to form [[sorus|sori]]. The sporangia may be covered with a protective coating called an [[indusium]]. The arrangement of the [[Sporangium|sporangia]] is important in classification.<ref name="Levyns-1966" /> In monomorphic ferns, the fertile and sterile leaves look morphologically the same, and both are able to [[Photosynthesis|photosynthesize]]. In hemidimorphic ferns, just a portion of the fertile leaf is different from the sterile leaves. In dimorphic (holomorphic) ferns, the two types of leaves are [[frond dimorphism|morphologically distinct]].<ref>[https://2019.botanyconference.org/engine/search/index.php?func=detail&aid=758 Understanding the contribution of LFY and PEBP flowering genes to fern leaf dimorphism – Botany 2019].</ref> The fertile leaves are much narrower than the sterile leaves, and may have no green tissue at all, as in the [[Blechnaceae]] and [[Lomariopsidaceae]]. [[File:Croziers, fronds, rhizomes of bracken fern.jpg|thumb|Croziers, fronds, and [[rhizome]]s of bracken. In this species the stems grow underground, allowing the plant to spread horizontally.]] The anatomy of fern leaves can be anywhere from simple to highly divided, or even [[Indeterminate growth|indeterminate]] (e.g. [[Gleicheniaceae]], [[Lygodium|Lygodiaceae]]). The divided forms are [[Pinnation|pinnate]], where the leaf segments are completely separated from one other, or pinnatifid (partially pinnate), where the leaf segments are still partially connected. When the fronds are branched more than once, it can also be a combination of the pinnatifid are [[Pinnation|pinnate shapes]]. If the leaf blades are divided twice, the plant has bipinnate fronds, and tripinnate fronds if they branch three times, and all the way to tetra- and pentapinnate fronds.<ref>[https://www.fs.fed.us/wildflowers/beauty/ferns/structure.shtml Fern Structure – Forest Service].</ref><ref>[https://www.nzplants.auckland.ac.nz/en/about/ferns/structure/frond.html Fern Structure – Forest Service], Auckland, New Zealand.</ref> In tree ferns, the main stalk that connects the leaf to the stem (known as the stipe), often has multiple leaflets. The leafy structures that grow from the stipe are known as pinnae and are often again divided into smaller pinnules.<ref>{{cite web |url=http://www.basicbiology.net/plants/ferns/fronds.php |title=Fern Fronds |publisher=Basic Biology |access-date=2014-12-06 |archive-date=19 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419003216/http://basicbiology.net/plants/ferns/fronds.php }}</ref> Fern stems are often loosely called [[rhizome]]s, even though they grow underground only in some of the species. Epiphytic species and many of the terrestrial ones have above-ground creeping [[stolon]]s (e.g., [[Polypodiaceae]]), and many groups have above-ground erect semi-woody trunks (e.g., [[Cyatheaceae]], the scaly tree ferns). These can reach up to {{convert|20|m|ft|sp=us}} tall in a few species (e.g., ''[[Cyathea brownii]]'' on [[Norfolk Island]] and ''[[Cyathea medullaris]]'' in [[New Zealand]]).<ref>{{cite book |first1=Mark F. |last1=Large |first2=John E. |last2=Braggins |author-link2=John E. Braggins |date=2004 |title=Tree Ferns |publisher=Timber Press |isbn=0-88192-630-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/treeferns00mark |page= }}</ref> [[Root]]s are underground non-photosynthetic structures that take up water and nutrients from [[soil]]. They are always [[fibrous root system|fibrous]] and are structurally very similar to the roots of seed plants.{{Citation needed|date=March 2026}} === Gametophyte === As in all [[vascular plant]]s, the [[sporophyte]] is the dominant phase or [[alternation of generations|generation in the life cycle]]. The [[gametophyte]]s of ferns, however, are very different from those of seed plants. They are free-living and resemble [[liverworts]], whereas those of seed plants develop within the spore wall and are dependent on the parent sporophyte for their nutrition.<ref>{{cite journal|last1=Villareal A.|first1=Juan Carlos|last2=Campos S.|first2=Laura Victoria|last3=Urbide-M.|first3=Jaime|last4=Goffinet|first4=Bernard|title=Parallel Evolution of Endospory within Hornworts: ''Nothoceros renzagliensis'' (Dendrocerotaceae), sp. nov.|journal=Systematic Botany|date=2012 |volume=37|issue=1|pages=31–37|doi=10.1600/036364412X616594 |bibcode=2012SysBo..37...31V }}</ref> A fern gametophyte typically consists of:<ref name="DK Pub.-2017" /> * [[Prothallus]]: A green, photosynthetic structure, whose initial growth is planar in one cell layer,<ref>{{cite journal|last1=Kelley|first1=A.G.|last2=Postlethwait|first2=S.N.|title=Fern Gametophytes as a Tool for the Study of Morphogenesis|pages=56–60|year=1960|volume=70|journal=Proceedings of the Indiana Academy of Science|url=https://journals.indianapolis.iu.edu/index.php/ias/article/view/5459|access-date=16 November 2025}}</ref> usually heart or kidney shaped, 3–10 mm long and 2–8 mm broad.{{citation needed|date=November 2025}} The prothallus produces gametes by means of: ** [[Antheridium|Antheridia]]: Small spherical structures that produce [[flagellum|flagellate]] antherozoids.<ref>{{cite encyclopedia|title=A Dictionary of Plant Sciences|edition=2nd|editor-last=Allaby|editor-first=Michael|entry-url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198608912.001.0001/acref-9780198608912-e-386|entry=antherozoid|isbn=9780191726804|publisher=Oxford University Press|year=2006}}</ref> ** [[Archegonium|Archegonia]]: A flask-shaped structure that produces a single egg at the bottom, reached by the male gametophyte by swimming down the neck.<ref name="DK Pub.-2017" /> * [[Rhizoid]]s: [[root]]-like structures (not true roots) that consist of single<ref>{{cite journal|title=The evolution of root hairs and rhizoids|last1=Jones|first1=Victor A.S.|last2=Dolan|first2=Liam|journal=Annals of Botany|volume=110|issue=2|pages=205–212|doi=10.1093/aob/mcs136|pmc=3394659|pmid=22730024|year=2012}}</ref> greatly elongated cells, that absorb water and mineral [[salts]] over the whole structure. Rhizoids anchor the prothallus to the soil.<ref name="DK Pub.-2017" /> ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] 0eoah1ts0j1zh7sogihqkxsup0pi92e 377042 377041 2026-05-11T11:38:03Z Ibne maryam 17680 377042 wikitext text/x-wiki {{Short description|Class of vascular plants}} {{About|ٻوٽن جي هڪ گروهه||فرن (سلجھائپ)|۽ |فرنس (سلجھائپ)}} '''برسيان''' يا '''فرن''' (Fern؛ سائنسي نالو، پوليپوڊايوپسڊا ۽ پوليپوڊائيوفيٽا)، ويسڪولر ٻوٽن (زائلم ۽ فلوئم سان گڏ ٻوٽا) جو هڪ گروپ آهي، جيڪا اسپورز (spores) ذريعي ٻيهر پيدا ٿيڻ ٿا ۽ نه انهن جا ٻج هوندا آهن ۽ نه ئي انهن تي گل ايندا آهن. اها سينور (Moss) کان، وسڪولر هجڻ جي ڪري، يعني خاص ٽشوز هجڻ سان، جيڪي پاڻي ۽ غذائي مواد جي ترسيل ڪندا آهن، مختلف آهن. هنن جي زندگي جي چڪر ۾، اسپوروفائٽ (شاخ واري توليد) غالب مرحلو هوندو آهي.<ref name="DK Pub.-2017">{{Cite book|edition=11th|title=Ultimate Visual Dictionary|publisher=[[DK Pub.]]|year=2017|isbn=978-1-4654-5894-0|url=|pages=120–121|language=en|chapter=Horsetails, clubmosses, and ferns|chapter-url=https://archive.org/details/ultimate-visual-dictionary-by-dk-z-lib.org/page/120/mode/2up|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite journal|title=Early evolution of life cycles in embryophytes: A focus on the fossil evidence of gametophyte/sporophyte size and morphological complexity|last1=Gerrienne|first1=Philippe|last2=Gonez|first2=Paul|journal=Journal of Systematics and Evolution|year=2011|volume=49|issue=1|pages=1–16|doi=10.1111/j.1759-6831.2010.00096.x|bibcode=2011JSyEv..49....1G |doi-access=free}}</ref> {{Automatic taxobox | name = برسيان<br>Ferns | fossil_range = آخري ڊيوونيئن دور - هالوسين دور کان اڃ تائين | image = {{Multiple image |perrow = 2 |total_width = 270 |image1 = Psilotum.jpg |caption1 = سائلوسيٽياليس |image2 = Equisetopsida.jpg |caption2 = اڪويسيٽئليس |image3 = Flickr - brewbooks - Angiopteris evecta - Mule's foot fern (1).jpg |caption3 = ماراٽيئليس |image4 = Osmunda regalis Moore50.png |caption4 = اوسمونڊئليس |image5 = WP2-Hymenophyllum-Exkursion nach Berdorf (Luxemburgexkursion) 011.jpg |caption5 = همينوفائلاليس |image6 = Dipteris conjugata 破傘蕨 001 (天問).jpg |caption6 = گليچينياليس |image7 = Tree Fern (48717210587).jpg |caption7 = ساياٿياليس |image8 = The ferns of Great Britain, and their allies the club-mosses, pepperworts, and horsetails (Pl. 2) (8515393495).jpg |caption8 = پوليپوڊياليس، برطانيه جا فرن ۽ لاڳاپيل ڪلب موس، پيپر وورٽ ۽ هارس ٽيل |border = infobox }} | taxon = پوليپوڊائيپسيڊا | authority = ڪرونڪئست، تختاجان، ۽ ڊبليو. زم | subdivision_ranks = ذيلي جماعتون | subdivision = * † اسٽاروٽيريڊيڊائي * †زائيگوٽيريڊيڊائي * ايڪويسيٽيڊائي * مئراٽيڊائي * اوڦيوگلوسيڊائي * پوليپوڊيڊائي | synonyms = * فليڪئٽائي<small>ڪوبٽسڪي 1990</small> * فليسيس * فليڪوڦائٽا <small>اينڊلخر 1836</small> * مونيلوڦائٽا <small>ڪينٽينو ۽ ڊونوگوئ 2007</small> * ٽيريڊوپسيڊا <small>رجين 1828</small> }} فرن ۾ پيچيده پنن کي ميگافل سڏيو ويندو آهي جيڪي ڪلب موس جي مائڪروفل کان وڌيڪ پيچيده هوندا آهن. گهڻا فرن ليپٽيوسپورنگيٽ فرن آهن. اُهي ڪنڊا لڳل ٿلها هيڊز ٺاهيندا آهن جيڪي اڻلڀ ۽ ڦاٽن ۾ وڌندا آهن. گروپ ۾ اٽڪل <small>10,560</small> سڃاتل موجوده [[نوع (حياتيات)|نوعون]] شامل آهن. فرن جي وضاحت هتي وسيع معنيٰ ۾، سڀئي پوليپوڊايوپسڊا، جنهن ۾ <small>ليپٽوسپورنجيئيٽ</small> <small>Leptosporangiate</small> <small>(پوليپوڊيڊائي</small> <small>Polypodiidae)</small> ۽ <small>يوسپورنجيئيٽ</small> <small>(Eusporangiate)</small> فرن شامل آهن. پوئين گروهه ۾ هارس ٽيل <small>(Horsetail)</small>، وسڪ فرن <small>(Whisk Fern)،</small> مراٽيئوئڊ <small>(marattioid)</small> ۽ اوفيوگلوسوئڊ <small>(ophioglossoid)</small> فرن شامل آهن، جي طور ڪئي وئي آهي. ڪرائون گروپ، جن ۾ ليپٽوسپورنجيئٽس ۽ يوسپورنجيئٽس شامل آهن، اندازاً 423.2 ملين سال اڳ سلوريئن دور جي آخر ۾ پيدا ٿيا،<ref name="Polypodiopsida2">{{cite journal|last1=Nitta|first1=Joel H.|last2=Schuettpelz|first2=Eric|last3=Ramírez-Barahona|first3=Santiago|last4=Iwasaki|first4=Wataru|display-authors=et al.|year=2022|title=An Open and Continuously Updated Fern Tree of Life|journal=Frontiers in Plant Science|volume=13|page=909768|doi=10.3389/fpls.2022.909768|pmc=9449725|pmid=36092417|doi-access=free}}</ref> پر پوليپوڊيلس، اهو گروهه جيڪا %<small>80</small> موجود فرن جي نوعن تي مشتمل آهي، ظاهر نه ٿيو ۽ نه ئي ڪريٽاسيئس دور تائين هن ۾ تنوع پيدا ٿيو. اها گلدار ٻوٽن <small>(Angiosperms)</small>، جيڪي دنيا جي نباتات تي غلبو ڪيا، جي اڀار سان گڏ آيا. فرن وڏي اقتصادي اهميت جا حامل نه آهن، پر ڪجهه نوعون کاڌ خوراڪ، دوائن، بايو فرٽيلائزر، آرائشي ٻوٽن ۽ آلوده مٽي جي علاج لاءِ استعمال ٿينديون آهن. اها فضا (atmosphere) مان ڪيميائي آلودگي کي ختم ڪرڻ جي صلاحيت لاءِ تحقيق جو موضوع بڻيل آهن. فرن جون ڪجهه نوع، جهڙوڪ بريڪن (پيٽريڊيئم اڪيلينم) ۽ واٽر فرن (ازولا فيليڪولائيڊس)، سڄي دنيا ۾ اهم ٻوٽا آهن. ڪجھ فرن نوع، جهڙوڪ ازولا، نائٽروجن کي درست ڪري سگھن ٿا ۽ چانورن جي ٻوٽن جي نائيٽروجن غذائيت ۾ اهم ڪردار ادا ڪري سگھن ٿا. اها پڻ لوڪ ڪهاڻين ۾ ڪجهه ڪردار ادا ڪن ٿا. ==وضاحت== ===اسپوروڦائٽ=== [[Image:Samambaia (do tupi samambaîa) havaiana mini, em ambiente doméstico 02.jpg|thumb|برازيل ۾ گھر ۾ اُڀريل فرن]] موجوده فرن جڙي ٻوٽي وارا ۽ بارہماسي آهن ۽ گھڻا ڪاٺيءَ جي واڌ جي کوٽ رکن ٿا.<ref>{{Cite book |last=Mauseth |first=James D. |url=https://books.google.com/books?id=UEsBPPlxP7EC&pg=PA492 |title=Botany: an Introduction to Plant Biology |date=September 2008 |publisher=Jones & Bartlett Publishers |isbn=978-1-4496-4720-9 |page=492}}</ref> جڏهن ڪاٺيءَ جي واڌ موجود هوندي آهي، اها ٿڙ ۾ هوندي آهي.<ref name="Levyns-1966">{{Cite book |last=Levyns |first=M. R. |title=A Guide to the Flora of the Cape Peninsula |publisher=Juta & Company |year=1966 |edition=2nd Revised |oclc=621340}}</ref> انهن جا پن [[ڊيسيڊيئس|پنن]] [[ڊيسيڊيئس|کرڻ وارا]] يا [[سدابهار|سدا بهار]] ٿي سگهن ٿا ۽ ڪجهه آبهوا جي لحاظ کان نيم سدا بهار هوندا آهن<ref>{{Cite book |last1=Fernández |first1=Helena |url=https://books.google.com/books?id=smtpBM7UgXEC&pg=PA175 |title=Working with Ferns: Issues and Applications |last2=Kumar |first2=Ashwani |last3=Revilla |first3=Maria Angeles |date=2010-11-11 |publisher=Springer |isbn=978-1-4419-7162-3 |page=175}}</ref> ۽ [[گلن وارا ٻوٽا|ٻج واري ٻوٽن]] جي اسپوروفائٽس وانگر، اها فرن تنن، پنن ۽ جڙن تي مشتمل هوندا آهن. فرن اسپرماتوفائٽ کان مختلف آهن، انهن ۾ اها ٻج جي بدران اسپورن ذريعي ٻيهر پيدا ٿين ٿا. <ref>{{Cite book |last=Hodgson |first=Larry |url=https://books.google.com/books?id=HDij6Fmk2MwC&pg=PA329 |title=Making the Most of Shade: How to Plan, Plant, and Grow a Fabulous Garden that Lightens Up the Shadows |date=2005-01-01 |publisher=Rodale |isbn=978-1-57954-966-4 |page=329}}</ref> بهرحال، اهي اسپور پيدا ڪندڙ برائيوفائٽ کان پڻ مختلف آهن. انهي ۾، ٻج واري ٻوٽن وانگر، پولي اسپورنجيو فائٽس هوندا آهن. انهن جا اسپوروفائٽس شاخون ڪن ٿا ۽ ڪيترائي اسپورنجيا پيدا ڪن ٿا. برائيوفائٽس جي برعڪس، فرن اسپوروفائٽس آزاد رهندڙ آهن ۽ صرف مختصر طور تي ماده جي گيمٽوفائٽ تي منحصر آهن. ٻوٽي جو سائو فوٽوسنٿيٽڪ حصو ٽيڪنيڪل طور تي هڪ ميگافل آهي ۽ فرن ۾ ان کي اڪثر فرونڊ (fronds) سڏيو ويندو آهي. ليپٽو اسپورنجيٽ فرن ۾ نوان پن عام طور تي هڪ تنگ سرپل (spiral) ۾ فيڊل هيڊ فرڳنڊز جي کلڻ سان وڌندا آهن، جنهن کي ڪروزيئر سڏيو ويندو آهي. The [[green]], [[photosynthesis|photosynthetic]] part of the plant is technically a [[microphyll#evolution of leaves: microphyll and megaphyll|megaphyll]] and in ferns, it is often called a ''[[frond]]''. In [[leptosporangiate fern]]s new leaves typically expand by the unrolling of a tight spiral called a crozier or [[fiddlehead fern|fiddlehead]] into [[frond]]s.{{sfn|McCausland|2019}} This uncurling of the leaf is termed [[circinate vernation]]. In some families, such as the [[Blechnaceae]], the leaves are divided into two types, [[sporophyll]]s or fertile fronds that produce spores and [[tropophyll]]s or sterile fronds that do not.<ref name="Stace-2019">{{cite book |last=Stace |first=C. A. |author-link=Stace, C. A. |title=New Flora of the British Isles |publisher=C & M Floristics |year=2019 |isbn=978-1-5272-2630-2 |edition=Fourth |location=Middlewood Green, Suffolk, U.K.}}</ref>{{rp|32}} Fern spores are borne in [[sporangia]] which are usually clustered to form [[sorus|sori]]. The sporangia may be covered with a protective coating called an [[indusium]]. The arrangement of the [[Sporangium|sporangia]] is important in classification.<ref name="Levyns-1966" /> پتي جي هن بي ترتيب ٿيڻ کي سرڪينيٽ ورنيشن چيو ويندو آهي. ڪجهه خاندانن ۾، جهڙوڪ بليچناسي پنن کي ٻن قسمن ۾ ورهايو ويو آهي؛ اسپوروفيلس يا زرخيز فرونڊز، جيڪا اسپور پيدا ڪن ٿا ۽ ٽروپوفيلس يا جراثيم کان پاڪ فرونڊز، جيڪا اسپورز پيدا نه ٿا ڪن. فرن اسپورز اسپورنگيا ۾ پيدا ٿين ٿا، جيڪا عام طور تي سوري ٺاهڻ لاءِ ڪلستر ٿيل هوندا آهن. اسپورنگيا کي حفاظتي ڪوٽنگ، جن کي انڊسيئم سڏيو ويندو آهي، سان ڍڪي سگهجي ٿو. اسپورنگيا جي ترتيب [[درجابندي (حياتيات)|درجه بندي]] ۾ اهم آهي. مونومارفڪ فرن، زرخيز ۽ جراثيم کان پاڪ پن مارفولاجيڪل طور تي هڪجهڙا نظر اچن ٿا ۽ ٻئي [[ڦوٽوسنٿيسس|فوٽوسنٿيسائيز]] ڪرڻ جي قابل آهن. هيميڊيمورفڪ فرن ۾، زرخيز پنن جو صرف هڪ حصو جراثيم کان پاڪ پنن کان مختلف آهي. ڊيمارفڪ (هولومارفڪ) فرن ۾، ٻن قسمن جا پن مارفالاجيڪل طور تي الڳ آهن.<ref>[https://2019.botanyconference.org/engine/search/index.php?func=detail&aid=758 Understanding the contribution of LFY and PEBP flowering genes to fern leaf dimorphism – Botany 2019].</ref> زرخيز پن جراثيم کان پاڪ پنن کان تمام تنگ آهن ۽ شايد ڪو به سائو ٽشو، جيئن بليچناسي ۽ لوماريوپسيڊاسي ۾، نه هجي. [[File:Croziers, fronds, rhizomes of bracken fern.jpg|thumb|Croziers, fronds, and [[rhizome]]s of bracken. In this species the stems grow underground, allowing the plant to spread horizontally.]] The anatomy of fern leaves can be anywhere from simple to highly divided, or even [[Indeterminate growth|indeterminate]] (e.g. [[Gleicheniaceae]], [[Lygodium|Lygodiaceae]]). The divided forms are [[Pinnation|pinnate]], where the leaf segments are completely separated from one other, or pinnatifid (partially pinnate), where the leaf segments are still partially connected. When the fronds are branched more than once, it can also be a combination of the pinnatifid are [[Pinnation|pinnate shapes]]. If the leaf blades are divided twice, the plant has bipinnate fronds, and tripinnate fronds if they branch three times, and all the way to tetra- and pentapinnate fronds.<ref>[https://www.fs.fed.us/wildflowers/beauty/ferns/structure.shtml Fern Structure – Forest Service].</ref><ref>[https://www.nzplants.auckland.ac.nz/en/about/ferns/structure/frond.html Fern Structure – Forest Service], Auckland, New Zealand.</ref> In tree ferns, the main stalk that connects the leaf to the stem (known as the stipe), often has multiple leaflets. The leafy structures that grow from the stipe are known as pinnae and are often again divided into smaller pinnules.<ref>{{cite web |url=http://www.basicbiology.net/plants/ferns/fronds.php |title=Fern Fronds |publisher=Basic Biology |access-date=2014-12-06 |archive-date=19 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419003216/http://basicbiology.net/plants/ferns/fronds.php }}</ref> Fern stems are often loosely called [[rhizome]]s, even though they grow underground only in some of the species. Epiphytic species and many of the terrestrial ones have above-ground creeping [[stolon]]s (e.g., [[Polypodiaceae]]), and many groups have above-ground erect semi-woody trunks (e.g., [[Cyatheaceae]], the scaly tree ferns). These can reach up to {{convert|20|m|ft|sp=us}} tall in a few species (e.g., ''[[Cyathea brownii]]'' on [[Norfolk Island]] and ''[[Cyathea medullaris]]'' in [[New Zealand]]).<ref>{{cite book |first1=Mark F. |last1=Large |first2=John E. |last2=Braggins |author-link2=John E. Braggins |date=2004 |title=Tree Ferns |publisher=Timber Press |isbn=0-88192-630-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/treeferns00mark |page= }}</ref> [[Root]]s are underground non-photosynthetic structures that take up water and nutrients from [[soil]]. They are always [[fibrous root system|fibrous]] and are structurally very similar to the roots of seed plants.{{Citation needed|date=March 2026}} === Gametophyte === As in all [[vascular plant]]s, the [[sporophyte]] is the dominant phase or [[alternation of generations|generation in the life cycle]]. The [[gametophyte]]s of ferns, however, are very different from those of seed plants. They are free-living and resemble [[liverworts]], whereas those of seed plants develop within the spore wall and are dependent on the parent sporophyte for their nutrition.<ref>{{cite journal|last1=Villareal A.|first1=Juan Carlos|last2=Campos S.|first2=Laura Victoria|last3=Urbide-M.|first3=Jaime|last4=Goffinet|first4=Bernard|title=Parallel Evolution of Endospory within Hornworts: ''Nothoceros renzagliensis'' (Dendrocerotaceae), sp. nov.|journal=Systematic Botany|date=2012 |volume=37|issue=1|pages=31–37|doi=10.1600/036364412X616594 |bibcode=2012SysBo..37...31V }}</ref> A fern gametophyte typically consists of:<ref name="DK Pub.-2017" /> * [[Prothallus]]: A green, photosynthetic structure, whose initial growth is planar in one cell layer,<ref>{{cite journal|last1=Kelley|first1=A.G.|last2=Postlethwait|first2=S.N.|title=Fern Gametophytes as a Tool for the Study of Morphogenesis|pages=56–60|year=1960|volume=70|journal=Proceedings of the Indiana Academy of Science|url=https://journals.indianapolis.iu.edu/index.php/ias/article/view/5459|access-date=16 November 2025}}</ref> usually heart or kidney shaped, 3–10 mm long and 2–8 mm broad.{{citation needed|date=November 2025}} The prothallus produces gametes by means of: ** [[Antheridium|Antheridia]]: Small spherical structures that produce [[flagellum|flagellate]] antherozoids.<ref>{{cite encyclopedia|title=A Dictionary of Plant Sciences|edition=2nd|editor-last=Allaby|editor-first=Michael|entry-url=https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780198608912.001.0001/acref-9780198608912-e-386|entry=antherozoid|isbn=9780191726804|publisher=Oxford University Press|year=2006}}</ref> ** [[Archegonium|Archegonia]]: A flask-shaped structure that produces a single egg at the bottom, reached by the male gametophyte by swimming down the neck.<ref name="DK Pub.-2017" /> * [[Rhizoid]]s: [[root]]-like structures (not true roots) that consist of single<ref>{{cite journal|title=The evolution of root hairs and rhizoids|last1=Jones|first1=Victor A.S.|last2=Dolan|first2=Liam|journal=Annals of Botany|volume=110|issue=2|pages=205–212|doi=10.1093/aob/mcs136|pmc=3394659|pmid=22730024|year=2012}}</ref> greatly elongated cells, that absorb water and mineral [[salts]] over the whole structure. Rhizoids anchor the prothallus to the soil.<ref name="DK Pub.-2017" /> ==زندگي جو چڪر ۽ پيدائش== ==درجي بندي== ==تقسيم ۽ رهائش== فرن پنهنجي ورهاست ۾، تمام گهڻي دولت سان گڏ ٽاڪرو علائقن ۾ ۽ گهٽ ۾ گهٽ آرڪٽڪ علائقن ۾ وڏي پيماني تي موجود آهن. سڀ کان وڏو تنوع اڀرندڙ اڀرندڙ برساتي ٻيلن ۾ ٿئي ٿو. نيوزي لينڊ، جنهن لاءِ فرن هڪ علامت آهي، اٽڪل 230 جنسون هن سڄي ملڪ ۾ ورهايل آهن. اهو يورپي ٻيلن ۾ هڪ عام ٻوٽو آهي. ==ماحوليات== ==استعمال== ==ثقافت== ==ٻيا ٻوٽا== ==پڻ ڏسو== * [[:باب:نباتات]] * [[:باب:وڻ]] * [[:باب:الجي]] * [[سينوڙ|سينور]] ==خارجي لنڪس== ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:برسيان]] [[زمرو:نباتيات]] [[زمرو:نباتاتيات]] [[زمرو:ٻوٽن جا ڊويزن]] [[زمرو:ٽيڪسانومي (نباتاتيات)]] hsyq7p9eny8vewzhdwr64lgujzjk2bs 0 87248 377012 369841 2026-05-11T05:30:16Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377012 wikitext text/x-wiki {{Short description|پاڪستان ۾ تعليم جو انتظام ۽ ادارا}} {{Infobox organisation |agency image=[[File:Coat of arms of Pakistan.svg|115px]] [[ملڪ]]: {{پرچم|پاڪستان}} وفاقي وزير تعليم: راڻا تنوير حسين تعليمي انتظام: وفاقي، صوبائي ۽ خانگي ٻوليون: انگريزي، اردو علاقائي ٻوليون: سنڌي، پنجابي، پشتو، بلوچي داخلا: پرائمري: 67.57%<ref name="MoE" /> سيڪنڊري: انٽر ميڊيئٽ: 14.85%<ref name="MoE">{{cite web|url=http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|title=Ministry of Education, Pakistan|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002183659/http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|archive-date=2 October 2011}}</ref> ڪل: 32.33% of population<ref name="MoE"/> گرئجوئيٽ: پوسٽ گرئجوئيٽ خواندگي جي شرح: عورتون: %53 مرد: 68 ڪل: 60.65 سال: 2023 Census<ref name=":3">{{Cite web |date=2023 |title=TABLE 12: LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023 |url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files/population/2023/tables/table_12_national.pdf |access-date=2 Aug 2024 |website=[[Pakistan Bureau of Statistics]]}}</ref>|country name=[[Pakistan]]|enroll post-secondary =14.85%<ref name="MoE">{{cite web|url=http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|title=Ministry of Education, Pakistan|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002183659/http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|archive-date=2 October 2011}}</ref>|enroll primary =67.57%<ref name="MoE" />|enroll secondary =43.82%<ref name="MoE" />|literacy men=68%|literacy total=60.65%|literacy year=2023 Census<ref name=":3">{{Cite web |date=2023 |title=TABLE 12: LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023 |url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files/population/2023/tables/table_12_national.pdf |access-date=2 Aug 2024 |website=[[Pakistan Bureau of Statistics]]}}</ref>|primary languages=[[English language|English]], [[Urdu]]|literacy women=53%|leader titles=[[Rana Tanveer Hussain]]|leader names=[[Ministry of Federal Education and Professional Training (Pakistan)|Minister of Education]]|system type=State, federal and private|enroll total=32.33% of population<ref name="MoE"/>|name=Education in Pakistan|native name=پاڪستان ۾ تعليم |image=Coat of arms of Pakistan.svg|image_size=115px|caption=نشان |map= Literacy Rate by Pakistani District - 2017 Census.svg | map_size=250| map_caption=P|location={{پرچم|پاڪستان}}|region_served={{پرچم|پاڪستان}}|region=[[ملڪ]]|membership=100|language=ٻوليون|languages=انگريزي، اردو|general=گرئجوئيٽ: پوسٽ گرئجوئيٽ|sec_gen=داخلا: پرائمري: 67.57%<ref name="MoE" /> سيڪنڊري: انٽر ميڊيئٽ: 14.85%<ref name="MoE">{{cite web|url=http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|title=Ministry of Education, Pakistan|archive-url=https://web.archive.org/web/20111002183659/http://www.moe.gov.pk/Pakistan%20Education%20Statistics%2007-08.pdf|archive-date=2 October 2011}}</ref> ڪل: 32.33% of population<ref name="MoE"/> خواندگي جي شرح: عورتون: %53 مرد: 68 ڪل: 60.65 سال: 2023 Census<ref name=":3">{{Cite web |date=2023 |title=TABLE 12: LITERACY RATE, ENROLMENT AND OUT OF SCHOOL POPULATION BY SEX AND RURAL/URBAN, CENSUS-2023 |url=https://www.pbs.gov.pk/sites/default/files/population/2023/tables/table_12_national.pdf |access-date=2 Aug 2024 |website=[[Pakistan Bureau of Statistics]]}}</ref>|leader_title=تعليمي انتظام|leader_name=وفاقي، صوبائي ۽ خانگي|leader_title2=وفاقي وزارت|leader_name2=وفاقي وزارت تعليم|leader_title3=وفاقي وزير تعليم|leader_name3=راڻا تنوير حسين|leader_title4=علاقائي ٻوليون|leader_name4=سنڌي، پنجابي، پشتو، بلوچي|key_people=A|main_organ=B|publication=C|parent_organisation=D|parent_organization=E|subsidiaries=F|affiliations=G|budget=5000000|slogan=تعليم|website=edu.pk}} [[File:Literacy Rate by Pakistani District - 2017 Census.svg|thumb|right|upright=1.6| <div style="text-align: center"> سال 2017ع جي آدمشماري جي مطابق [[پاڪستان جا ضلعا|پاڪستان جي ضلعن]] ۾ خواندگي جي شرح</div>]] '''پاڪستان ۾ تعليم''' جي نگراني وفاقي وزارت تعليم ۽ صوبائي حڪومتن جي ھيٺيان ڪئي ويندي آهي، جڏهن ته پاڪستان جي وفاقي حڪومت گهڻو ڪري نصاب جي ترقي، تصديق ۽ تحقيق ۽ ترقي لاء مالي ڪندي آهي. پاڪستان جي آئين جو آرٽيڪل 25-A رياست لاءِ اهو واجب بڻائي ٿو ته 5 کان 16 سالن جي عمر جي سڀ ئي ٻارن کي مفت ۽ لازمي معياري تعليم فراهم ڪري. "رياست پنجن کان سورهن سالن جي عمر جي سڀني ٻارن کي مفت ۽ لازمي تعليم اهڙي طريقي سان فراهم ڪندي جيئن قانون طرفان طئي ڪيو ويو آهي."<ref>{{cite web|url=http://na.gov.pk/uploads/documents/1333523681_951.pdf|title=Constitution of Pakistan Artikel 25A (English translation)|date=28 February 2012|publisher=na.gov.pk|access-date=24 July 2019}}</ref> پاڪستان ۾ تعليمي نظام عام طور تي ڇهن سطحن ۾ ورهايل آهي:<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> پري اسڪول (3 کان 5 سالن جي عمر تائين)، پرائمري اسڪول (هڪ کان پنج سال تائين)، مڊل اسڪول (هڪ کان ڇهه سال تائين، اٺين ڪلاس)، سيڪنڊري اسڪول (نون ۽ ڏهون سال، سيڪنڊري اسڪول سرٽيفڪيٽ يا ايس ايس سي تائين)، انٽرميڊيٽ ڪاليج (يارهن ۽ ٻارهن سال، هائير سيڪنڊري اسڪول سرٽيفڪيٽ يا ايڇ ايس ايس سي تائين)، ۽ يونيورسٽي پروگرام جيڪا گريجوئيٽ ۽ پوسٽ گريجوئيٽ ڊگرين تائين پهچائين ٿا.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> هائير ايجوڪيشن ڪميشن، جيڪا سال 2002ع ۾ قائم ٿيو، سڀني يونيورسٽين ۽ ڊگري ڏيڻ وارن ادارن جو ذميوار آهي.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> اهو سال 2002ع ۾ قائم ٿيو ۽ ڊاڪٽر عطا الرحمان ان جو باني چيئرمين هو.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> پاڪستان ۾ خواندگي جي شرح اڃا تائين ٻين ملڪن جي ڀيٽ ۾ گهٽ آهي.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> سال 2022ع تائين، پاڪستان ۾ خواندگي جي شرح %96 ([[اسلام آباد]] ۾) کان %23 ([[تورغر ضلعو|تورغر]] ضلعي) تائين آهي.<ref name="pbs.gov.pk2">{{cite web|url=http://www.pbs.gov.pk/sites/default/files//pslm/publications/PSLM_2014-15_National-Provincial-District_report.pdf|title=Pakistan Social And Living Standards Measurement Survey (PSLM) 2014–15 Provincial / District|date=March 2016|access-date=10 September 2019}}</ref> خواندگي جي شرح جنس ۽ علائقي جي لحاظ کان مختلف آهي. قبائلي علائقن ۾ عورتن جي خواندگي جي شرح %9.5 آهي،<ref name="fata.gov.pk2">{{cite web|url=http://fata.gov.pk/files/MICS.pdf|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20110816015355/http://fata.gov.pk/files/MICS.pdf|archive-date=16 August 2011|access-date=3 September 2010}}</ref> جڏهن ته [[آزاد ڪشمير]] ۾ خواندگي جي شرح %91 آهي.<ref name="tribune.com.pk2">{{cite news|url=https://tribune.com.pk/story/1468026/education-spending-ajk/|title=Education spending in AJK|author=Dr Pervez Tahir|newspaper=The Express Tribune}}</ref> پاڪستان اسڪول نه ويندڙ ٻارن جي آبادي (22.8 ملين ٻار) جي لحاظ کان [[نائيجيريا]] کان پوءِ دنيا ۾ ٻئي نمبر تي آهي.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> انگن اکرن موجب، پاڪستان کي بيروزگاري جي هڪ وڏي چئلينج کي منهن ڏيڻو پوي ٿو. خاص طور تي ان جي تعليم يافته نوجوانن ۾، جنهن مان 31 سيڪڙو کان وڌيڪ بيروزگار آهن.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> ان کان سواء، عورتون مجموعي بيروزگار آبادي جو 51 سيڪڙو آهن، جيڪا روزگار جي موقعن ۾ صنفي تفاوت کي اجاگر ڪري ٿو.<ref>{{cite web|url=http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|title=Education System in Pakistan Problems, Issues & Solutions|date=17 November 2017|website=pgc.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712014457/http://pgc.edu/blog/education-system-pakistan/|archive-date=12 July 2018|access-date=24 March 2018}}</ref> سال 2021ع تائين، پاڪستان ۾ هر سال لڳ ڀڳ 4,45,000 يونيورسٽي گريجوئيٽ ۽ 25,000 کان 30,000 ڪمپيوٽر سائنس گريجوئيٽ بڻجڻدا هئا.<ref>{{cite news|url=https://www.dawn.com/news/1649873|title=Strengthening IT skills|last1=Saeed|first1=Barkan|date=4 October 2021|work=DAWN.COM|access-date=5 October 2021}}</ref> ==رسمي تعليم جا مرحلا== ===پرائمري تعليم=== [[File:Back to school after six months interruption.jpg|alt=Children sitting and standing in a room|thumb|[[سنڌ|سنڌ صوبي]] جي هڪ ڳوٺ ۾ هڪ پرائمري اسڪول، ٻارن لاء ناڪافي سهولتن جي نشاندهي ڪري ٿو.]] صرف %67.5 پاڪستاني ٻار پرائمري اسڪول جي تعليم مڪمل ڪن ٿا.<ref>{{cite news|url=http://seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2009670134_pakistanschool16.html|title=seattletimes.nwsource.com/html/localnews/2009670134_pakistanschool16.html<!--INSERT TITLE-->|last=Stuteville|first=Sarah|date=16 August 2009|work=The Seattle Times}}</ref> تعليم جو معياري قومي نظام بنيادي طور تي انگريزي تعليمي نظام (ڏسو: لارڊ ميڪالئ جو نظام تعليم) کان متاثر آهي. پري اسڪول تعليم ٽي کان پنج سالن جي عمر واري ٻارن لاءِ ٺهيل آهي ۽ عام طور تي ٽن مرحلن؛ پلي گروپ، نرسري ۽ ڪنڊرگارٽن (جن کي "ڪئ جي" يا "پريپ" پڻ سڏيو ويندو آهي) تي مشتمل آهي. پري اسڪول تعليم کانپوءِ، شاگرد هڪ کان پنج سالن تائين جونيئر اسڪول مان گذرندا آهن. ان کان پوءِ ڇهه کان اٺ سالن تائين مڊل اسڪول ايندو آهي. مڊل اسڪول ۾، پاڪستاني برادري عام طور تي ڌار ڌار تعليم کي ترجيح ڏيندي آهي، پر شهرن ۾ گڏيل تعليم (<small>Co</small>-<small>education</small>) پڻ موجود آهي. [[تعليمي نصاب]] عام طور تي اداري جي تابع هوندو آهي. اٺ عام طور تي پڙهائي ويندڙ مضمون اها آهن: <nowiki>*</nowiki> [[فنون لطيفہ|آرٽس]] ([[چٽسالي|ڊرائنگ]]، [[موسيقي]]، جسماني تعليم وغيره) <nowiki>*</nowiki> [[ڪمپيوٽر سائنس|ڪمپيوٽر اسٽڊيز]] ۽ آئي سي ٽي <nowiki>*</nowiki> [[فطري سائنس|جنرل سائنس]] ([[طبيعيات|فزڪس]]، [[علم ڪيميا|ڪيمسٽري]] ۽ [[حياتيات]] سميت) <nowiki>*</nowiki> جديد [[ٻولي|ٻوليون]] ۽ [[ادب]] يعني [[اردو]]، [[سنڌي ٻولي|سنڌي]] ۽ [[انگريزي ٻولي]] ۽ ادب <nowiki>*</nowiki> [[علم رياضيات|رياضيات]] ([[ارٿميٽڪ|رياضي]]، [[آلجبرا]] ۽ [[جاميٽري]]) * مذهبي تعليم يعني [[اسلاميات]] * سماجي تعليم يعني معاشرتي علوم (شهريات، [[جاگرافي]]، [[تاريخ]] ۽ [[اخلاقيات]] سميت) * [[پاڪستان جو اڀياس]] (شهريات، جاگرافي، تاريخ ۽ [[اقتصاديات|معاشيات]] سميت) * اسڪول [[ڊرامو|ڊراما]]، [[موسيقي]] ۽ جسماني تعليم پڻ پيش ڪري سگھن ٿا پر انهن کي عام طور تي جانچيو يا نشان نه لڳايو ويندو آهي. ڪجهه ادارن ۾ شاگردياڻي کي گھريلو معاشيات سيکاري ويندي آهي، جڏهن ته فلڪيات، ماحولياتي انتظام ۽ نفسيات سان لاڳاپيل موضوع اڪثر ڪري جنرل سائنس جي درسي ڪتابن ۾ شامل ڪيا ويندا آهن. ڪڏهن ڪڏهن آثار قديمه ۽ سماجي ڀلائي جو اڀياس معاشرتي علوم جي درسي ڪتابن ۾ سيکاريا ويندا آهن. پاڪستان جي اڪثر اسڪولن ۾ جنسيات سان لاڳاپيل تعليم نه ڏيندي وئي آهي، جيتوڻيڪ ڪجهه شهري اسڪولن پاران هن رجحان کي رد ڪيو ويو آهي. صوبائي ۽ علائقائي ٻوليون جهڙوڪ پنجابي، سنڌي، پشتو، بلوچي ۽ ٻيون ٻوليون انهن جي لاڳاپيل صوبن ۾ سيکاريون وينديون آهن، خاص طور تي علائقائي ٻولي واري ميڊيم جي اسڪولن ۾. ڪجهه ادارا (غير ملڪي سفارت خانن جي تحت) غير ملڪي ٻوليون جهڙوڪ جرمن، ترڪ، عربي، فارسي، فرانسيسي ۽ چيني ۾ تعليم ڏين ٿا. تعليم جي ٻولي اداري جي نوعيت تي منحصر آهي، ته ڇا اهو انگريزي-ميڊيم اسڪول آهي يا اردو-ميڊيم اسڪول اهي. 2009ع تائين، پاڪستان ۾ ٻنهي جنسن لاءِ خالص پرائمري اسڪول ۾ حاضري جي شرح 66 سيڪڙو هئي، هڪ انگ جيڪو اندازي مطابق دنيا جي سراسري 90 سيڪڙو کان گهٽ آهي.<ref name="UNESCO Institute for Statistics2">{{cite web|url=http://stats.uis.unesco.org/unesco/TableViewer/tableView.aspx?ReportId=3340&IF_Language=eng|title=Adjusted net enrolment ratio in primary education|last=UNESCO Institute for Statistics|publisher=UNESCO|access-date=19 September 2011}}</ref> {{Quote box | class = letterhead | title = هڪ انگريزي درسي ڪتاب جو مکالمو: | quote ="?Mother: Ali,...not going to pray today <br /> .Ali: Mama,...not feeling well <br /> ,Mother: ..you are grown up now <br /> ...should not miss your prayers <br /> ?Ali: Mama! Why do we pray <br /> Mother: Because ...to thank ALLAH <br /> .Almighty for His blessings <br /> Ali: Can't we skip prayers<br /> ?even for a single day <br /> .Mother: No, we cannot <br /> ...Ali: Ok mama. I'll not skip <br /> "...Mother: Good | source = پاڪستان ۾ 8 هين سال جي<br>پنجاب ٽيڪسٽ بڪ بورڊ جي<br> انگريزي درسي ڪتاب<ref> {{cite journal |last1=Baig |first1=Sana |last2=Javed |first2=Fareeha |last3=Siddiquah |first3=Aishah |last4=Khanam |first4=Afifa |title=A Content Analysis of English Textbook of Punjab Textbook Board of Grade 8 in Pakistan |journal=SAGE Open |date=April 2021 |volume=11 |issue=2 |pages=1–8 |article-number=21582440211023159 |doi=10.1177/21582440211023159 |doi-access=free }}</ref> | border = none | title_bg = none | tstyle = text-align: left; | qalign = left }} ☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆☆ سال 2007ع تائين، تعليم تي سرڪاري خرچ ڪل قومي پيداور (GNP) جو 2.2 سيڪڙو هو، جيڪو سال 1984-1985ع کان اڳ 2 سيڪڙو کان معمولي اضافو هو. تعليم لاءِ ڪل قومي مختص بجيٽ جو تمام گهٽ (صرف %12) اعليٰ تعليم ڏانهن ويندو آهي، جڏهن ته تقريباً 88 سيڪڙو هيٺين سطح جي تعليم تي خرچ ڪيو ويندو آهي. پرائمري اسڪول جهڙا هيٺين تعليمي ادارا اهڙين حالتن ۾ مبتلا آهن ڇاڪاڻ ته گهٽ آمدني وارا طبقا سبسڊي ۽ معياري تعليم مان لطف اندوز ٿيڻ کان قاصر آهن. <ref name="Rasool Memon 2007 47–552">{{cite journal|last=Rasool Memon|first=Ghulam|year=2007|title=Education in Pakistan: The Key Issues, Problems and The New Challenges|url=http://www.international.ac.uk/resources/Education%20in%20Pakistan%20-%20The%20Key%20Issues,%20Problems%20and%20The%20New%20Challenges.pdf|journal=Journal of Management and Social Sciences|volume=3|issue=1|pages=47–55|archive-url=https://web.archive.org/web/20120329221802/http://www.international.ac.uk/resources/Education%20in%20Pakistan%20-%20The%20Key%20Issues,%20Problems%20and%20The%20New%20Challenges.pdf|archive-date=29 March 2012|access-date=19 September 2011}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120329221802/http://www.international.ac.uk/resources/Education%20in%20Pakistan%20-%20The%20Key%20Issues,%20Problems%20and%20The%20New%20Challenges.pdf |date=29 March 2012 }}</ref>ل ===سيڪنڊري تعليم === [[File:FBISE office, H-8, Islamabad.jpg|thumb|[[اسلام آباد]] ۾ "فيڊرل بورڊ آف انٽرميڊيئٽ اينڊ سيڪنڊري ايجوڪيشن" جي عمارت]] Secondary education in Pakistan begins in year 9 and lasts for four years. After the end of each of the school years, students are required to pass a national examination administered by a regional Board of Intermediate and Secondary Education (or BISE). Upon completion of year 9, students are expected to take a standardised test in each of the first parts of their academic subjects (SSC-I). They take the tests of the second parts of the same courses at the end of year 10 (SSC-II). Upon successful completion of these examinations, they are awarded a [[Secondary School Certificate]] (or SSC). This is locally termed a [[Matriculation in Pakistan|matriculation certificate]] or ''matric'' for short. The curriculum usually includes a combination of eight courses including electives (such as Biology, Chemistry, Computer and Physics) as well as compulsory subjects (such as Mathematics, English, Urdu, Islamic studies and Pakistan Studies). The SSC exams consist of a total of 1100 marks divided between 9th and 10th.<ref>{{Cite web|url=https://www.samaa.tv/news/2021/01/sindh-increases-total-marks-for-matric-board-exams-to-1100/|title=Sindh increases total marks for matric board exams to 1,100 &#124; SAMAA|website=Samaa TV|date=9 November 2009 }}</ref> The marks are divided in each year follows: 75 marks for Maths, English and Urdu, 50 marks for Islamic Studies (or ethics for Non Muslim students) and Pakistan Studies, 65 marks for Sciences (Biology, Chemistry, Physics). An additional 90 marks are allotted for practicals (30 for each science). Students then enter an [[Junior college|intermediate college]] and complete years 11 and 12. Upon completion of each of the two years, they again take standardised tests in their subjects (HSSC-I and HSSC-II). Upon successful completion of these examinations, students are awarded the [[Higher Secondary School Certificate]] (or HSSC). This level of education is also called the FSc/FA/ICS or ''intermediate''. There are many streams students can choose for years 11 and 12, such as pre-medical, pre-engineering, humanities (or social sciences), computer science and commerce. Each stream consists of three electives and three compulsory subjects of English, Urdu, Islamiat (year 11 only) and Pakistan Studies (year 12 only). Alternative qualifications in Pakistan are available but these are maintained by other [[examination board]]s instead of BISE. Most common alternative is the [[General Certificate of Education]] (or GCE), where SSC and HSSC are replaced by [[Ordinary Level]] (or O Level) and [[Advanced Level]] (or A Level) respectively. Other qualifications include [[International General Certificate of Secondary Education|IGCSE]] which replaces SSC. GCE and GCSE O Level, IGCSE and GCE AS/A Level are managed by British examination boards of [[University of Cambridge International Examinations|CIE]] of the [[Cambridge Assessment]] and/or Edexcel International of the [[Pearson PLC]]. Generally, 8–10 courses are selected by students at GCE O Levels and 3–5 at GCE A Levels. [[Advanced Placement]] (or AP) is an alternative option, but it is much less common than GCE or IGCSE. In this the secondary school education is referred to as 'High School Education' instead. AP exams are monitored by a North American examination board, [[College Board]], and can only be given under supervision of centers which are registered with the College Board, unlike GCE O/AS/A Level and IGCSE which can be given privately. Another type of education in Pakistan is called "Technical Education" and combines technical and vocational education. The vocational curriculum starts at year 5 and ends with year 10.<ref name="UNEVOC">{{cite web | url=http://www.unevoc.unesco.org/go.php?q=World+TVET+Database&ct=PAK | title=Vocational education in Pakistan | publisher=UNESCO-UNEVOC | access-date=4 August 2014}}</ref> Three boards, the Punjab Board of Technical Education (PBTE), KPK Board of Technical Education (KPKBTE) and Sindh Board of Technical Education (SBTE) offer courses like [[Technical School Certificate]] (TSC) (equivalent to 10th grade) and [[Diploma of Associate Engineering]] (DAE) in engineering disciplines like Civil, Chemical, Architecture, Mechanical, Electrical, Electronics and Computer. DAE is a three years programme of instructions which is equivalent to 12th grade. Diploma holders are called associate engineers. They can either join their respective field or pursue [[B.Tech.]] and [[Bachelor of Engineering|BE]] in their related discipline after DAE. Furthermore, the A-level qualification inherited from the British education system is popular in the private schools of Pakistan. Three to four subjects are selected as per the student's interests. It is usually divided into a combination of similar subjects within the same category, like Business, Arts and Sciences. This is a two-year programme. A-level institutions are different from high school. You must secure admission in such an institution, upon the completion of high school, i.e. the British system equivalent being O-levels. O-levels and A-levels are usually not taught within the same school. ===اعلي تعليم=== [[File:June21-2004-ThePunjabUniversity-OldCampusBuilding-1.jpeg|thumb|1882ع ۾ قائم ٿيل، "[[پنجاب یونیورسٽي|پنجاب يونيورسٽي]]" پاڪستان جي سڀ کان پراڻي يونيورسٽي آهي.]] According to [[UNESCO]]'s 2009 Global Education Digest, 6% of Pakistanis (9% of men and 3.5% of [[Women in Pakistan|women]]) were university graduates as of 2007.<ref name="UNESCO 2009">{{cite book |title=Global Education Digest 2009 |url=http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/ged09-en.pdf |publisher=UNESCO Institute for Statistics |year=2009 |access-date=2025-12-20 |archive-date=2011-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111128145810/http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/ged09-en.pdf |dead-url=yes }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128145810/http://www.uis.unesco.org/Library/Documents/ged09-en.pdf |date=2011-11-28 }}</ref> Pakistan plans to increase this figure to 10% by 2015 and subsequently to 15% by 2020.<ref>{{cite web |url=http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/news/pakistan/13+cabinet+approves+education+policy+2009-za-08 |title= DAWN.COM &#124; Pakistan &#124; Education to be allocated seven pc of GDP|website=www.dawn.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20090912051457/http://www.dawn.com/wps/wcm/connect/dawn-content-library/dawn/news/pakistan/13+cabinet+approves+education+policy+2009-za-08 |archive-date=12 September 2009}}</ref> There is also a great deal of variety between age cohorts. Less than 6% of those in the age cohort 55–64 have a degree, compared to 8% in the 45–54 age cohort, 11% in the 35–44 age cohort and 16% in the age cohort 25–34.<ref name="UNESCO 2009" /> [[File:Ghulam Ishaq Khan Institute of Engineering Sciences and Technology (viewed from clock tower).jpg|thumb|[[GIK Institute]] from the Clock Tower]] [[File:Quaid-i-Azam University Entrance.JPG|thumb|Quaid-i-Azam University entrance]] After earning their [[Higher Secondary School Certificate|HSSC]], students may study in a professional institute for [[Bachelor's degree]] courses such as [[Bachelor of Engineering|engineering]] (BE/BS/BSc Engineering), [[computer science]]s (BS/BSc/BSc Engineering), [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery|medicine]] (MBBS), [[Dental degree|dentistry]] (BDS), [[veterinary medicine]] (DVM), [[Bachelor of Laws|law]] (LLB), [[Bachelor of Architecture|architecture]] (BArch), [[Doctor of Pharmacy#Pakistan|pharmacy]] (Pharm.D) and [[nursing]] (BSc Nursing). These courses require four or five years of study. The accreditation councils which accredit the above professional degrees and register these professionals are: [[Pakistan Engineering Council]] (PEC), [[National Computing Education Accreditation Council]] (NCEAC), [[Pakistan Medical Commission]] (PMC), [[Pakistan Veterinary Medical Council]] (PVMC), [[Pakistan Bar Council]] (PBC), [[Pakistan Council for Architects and Town Planners]] (PCATP), [[Pharmacy Council of Pakistan]] (PCP) and [[Pakistan Nursing Council]] (PNC). Students can also attend a university for [[Bachelor of Arts]] (BA), [[Bachelor of Science]] (BSc), [[Bachelor of Commerce]] (BCom) or [[Bachelor of Business Administration]] (BBA) degree courses. There are two types of bachelor's degree courses in Pakistan: Pass or Honours. Pass degrees require two years of study and students normally read three optional subjects (such as [[Chemistry]] or [Education] [[Economics]]) in addition to almost equal number of compulsory subjects (such as [[English studies|English]], Islamiyat and [[Pakistan Studies]]). Honours degrees require four years of study, and students normally specialize in a chosen field of study, such as [[Biochemistry]] (BSc Hons. Biochemistry). The Pass bachelor's degrees are now slowly being phased out for Honours throughout the country. Regarding teacher education programs, there are multiple paths in which a pre-service teacher can take. The first option includes 12 years of schooling. Then, the person would receive an associate degree in education. Finally, they would receive a bachelor's degree in education for two more years to become an elementary teacher. The second option available would include 12 years of schooling and four years of schooling to receive a Bachelor of Education for either elementary or secondary educators. The other options range from 14 to 16 years of schooling. Finally, one could receive their master's or Ph.D. in education. Khmais in their article "Teacher Education in Pakistan" provides the following information: There are many teacher training institutes throughout Pakistan. In the past, there had been around 40,000 teachers being trained in short-term programs per year. Even with this amount of training, there are a few criticisms regarding teacher training. These programs are more knowledge based and not application based. There is more focus and interest on memorizations to qualify and pass exams. Lastly, these trainers do not have any extra qualifications and are not highly qualified to begin with.<ref name="Anil Teacher Education in Pakistan">{{cite book |last1=Anil |first1=Khmais |chapter=Teacher Education in Pakistan |pages=675–692 |editor1-last=Karras |editor1-first=K. G. |editor2-last=Wolhuter |editor2-first=Charl C. |title=International Handbook of Teacher Education |date=2019 |publisher=HM Studies and Publishing |isbn=978-9963-2415-6-9 }}</ref> [[File:Pak India Comparison.pdf|thumb|Pak India Comparison of Research publications per 10 million population for period 2000–2018; Pakistan green India blue;Pakistan overtook India in 2017 due to reforms introduced by Prof. Atta-ur-Rahman FRS]] [[File:Prof. Dr. Atta-ur-Rahman FRS.jpg|thumb|Prof. Atta-ur-Rahman receiving the Fellowship of Royal Society(London) from Prof. Martin Reese, after signing the 360 year old book of the Royal Society with a feather pen.]] [[File:HEJ Research Institute of Chemistry.png|thumb|HEJ Research Institute of Chemistry is integral part of International Center of Chemical and Biological Sciences at University of Karachi, Pakistan's leading research center{{citation needed|date=August 2021}}]] [[File:Dr. Panjwani Center for Molecular Medicine and Drug Research.pdf|thumb|Dr. Panjwani Center for Molecular Medicine and Drug Research is part of International Center for Chemical Biological Sciences, at University of Karachi, the UNESCO Regional Center of Excellence.]] Most of [[Master's degree]] programs require two years education. [[Master of Philosophy]] (MPhil) is available in most of the subjects and can be undertaken after doing Masters. [[Doctor of Philosophy]] (PhD) education is available in selected areas and is usually pursued after earning a MPhil degree. Students pursuing MPhil or PhD degrees must choose a specific field and a university that is doing research work in that field. MPhil and PhD education in Pakistan requires a minimum of two years of study. Various Pakistani universities offer two-year M.Phil. or MS degree programs in Arts, Science, and Technology for graduates who have completed 16-year schooling (BS or master's degrees) in their relevant field. ===غير رسمي تعليم === Out of the formal system, the public sectors runs numerous schools and training centres, most being vocational-oriented. Among those institutions can be found vocational schools, technical training centres and agriculture and vocational training centres. An [[apprenticeship]] system is also framed by the state of Pakistan.<ref name="UNEVOC"/> Informal education is also important in Pakistan and regroups mostly school-leavers and low-skilled individuals, who are trained under the supervision of a senior craftsman.<ref name="UNEVOC"/> Few institutes are run by corporates to train university students eligible for jobs and provide experience during education fulfilling a gap between university and industry for example: Appxone Private Limited is training Engineers with professional development on major subjects of Electronics and Computer science and other fields. Informal education has also increasingly become a field for [[not-for-profit organisation]]s in the country. Among those are visible projects, like the [[MagnifiScience Centre]] in Karachi. ===ديني تعليم === {{Main|پاڪستان ۾ مدرسا}} Madrassas are [[Islamic]] [[seminaries]]. Most Madrasas teach mostly Islamic subjects such as ''[[Tafseer]]'' (Interpretation of the Quran), ''[[Hadith]]'' (sayings of Muhammad), ''Fiqh'' (Islamic Law), [[Arabic language]] and include some non-Islamic subjects, such as logic, philosophy, mathematics, to enable students to understand the religious ones. The number of madrassas are popular among Pakistan's poorest families in part because they feed and house their students. Estimates of the number of madrasas vary between 12,000 and 40,000. In some areas of Pakistan they outnumber the public schools.<ref name=nyt050309>{{cite news |last1=Tavernise |first1=Sabrina |title=Pakistan's Islamic Schools Fill Void, but Fuel Militancy |url=https://www.nytimes.com/2009/05/04/world/asia/04schools.html |work=The New York Times |date=3 May 2009 }}</ref> ==تاريخ== ==صنفي تفاوت== ==معياري پيمانا== ==استادن جي تعليم== ==ٽيڪنيڪل ۽ پيشه ورانه تعليم== ==استادن جو اطمينان== ==فاصلي جي سکيا== ==ڪاميابيون== ==تعليمي خرچ جي ڊي پي جي سيڪڙو طور== ==يونيورسٽي درجه بندي== ==مذهب ۽ تعليم== ==خواندگي جي شرح== ==خواندگي ۽ ترقي== ==بين الاقوامي تعليم== ==پڻ ڏسو== {{Portal|Education|Pakistan|تعليم|پاڪستان}} * [[انساني ترقياتي انڊيڪس جي لحاظ سان ملڪن جي فهرست]] * [[انساني ترقي جي انڊيڪس جي لحاظ کان پاڪستان جي انتظامي اڪائين جي فهرست|انساني ترقي جي انڊيڪس جي لحاظ کان پاڪستان جي انتظامي ايڪائين جي فهرست]] * [[خواندگي جي شرح جي لحاظ کان پاڪستان جي ضلعن جي فهرست]] * [[پاڪستان ۾ خاص تعليمي ادارن جي فهرست]] * [[پاڪستان ۾ تعليمي ادارن جي فهرست]] * [[پاڪستان ۾ تعليمي بورڊن جي فهرست]] * [[پاڪستان ۾ يونيورسٽين جي فھرست]] * [[سنڌ ۾ يونيورسٽين جي فهرست]] * [[سنڌ ۾ ڪاليجن جي فهرست]] ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Wikiquote}} *{{Cite web |title=HHS School System – Knowledge is power |url=https://hhs.edu.pk/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20241117072215/https://hhs.edu.pk/ |archive-date=17 November 2024 |access-date=2025-01-04 |website=hhs.edu.pk |language=en-US |url-status=live }} * [http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/Publications/WDE/2010/pdf-versions/Pakistan.pdf World Data on Education, IBE (2011)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808055619/http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/Publications/WDE/2010/pdf-versions/Pakistan.pdf |date=8 August 2014 }}پاڪستان جي تعليمي نظام جو جائزو {{DEFAULTSORT:Education In Pakistan}} [[Category:Education in Pakistan| ]] * علحدگي کان پوءِ پهريون تعليمي ادارو"[https://hhs.edu.pk/ هيپي هوم اسڪول] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241117072215/https://hhs.edu.pk/ |date=2024-11-17 }} هو جيڪو ڪراچي، پاڪستان ۾ هڪ اعليٰ تعليم واري اسڪول جي طور تي مڪمل طور تي ترقي ڪري چڪو آهي. * [http://www.ibe.unesco.org/fileadmin/user_upload/Publications/WDE/2010/pdf-versions/Pakistan.pdf تعليم تي عالمي ڊيٽا، IBE (2011)] – پاڪستان جي تعليمي نظام جو جائزو *[http://www.unevoc.unesco.org/go.php?q=World+TVET+Database&ct=پاڪستان ۾ TVET، يونيسڪو-UNEVOC(2013)]{{مئل ڳنڍڻو|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – پاڪستان ۾ ٽيڪنيڪل ۽ پيشيورانه تعليم جي نظام جو جائزو *[https://www.theguardian.com/education/2012/jan/10/pakistan-language-crisis "پاڪستان ٻولي جي افسانن جي ڪري تباهه ٿي ويو"] – زبيده مصطفيٰ [[زمرو:تعليم]] [[زمرو:پاڪستان]] [[زمرو:تعليمي ادارا]] [[زمرو:ايشيا ۾ تعليم]] [[زمرو:پاڪستان ۾ تعليم]] [[زمرو:پاڪستان ۾ تعليم]] [[زمرو:ڏکڻ ايشيا ۾ تعليم]] [[زمرو:پاڪستان ۾ سائنس ۽ ٽيڪنالاجي]] p8yo7vafv99v7r1g71z9eg3sckjv50d 0 92615 377010 374598 2026-05-11T01:07:13Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377010 wikitext text/x-wiki {{Short description|بلوغت کان بالغيءَ تائين جو انساني منتقلي وارو دور}} {{Human growth and development sidebar|state=collapsed}} '''بلوغت''' يا (Adolescence) (لاطيني ٻوليءَ جي لفظ ''adolescere'' مان نڪتل، معنيٰ 'پختو ٿيڻ') انساني [[Developmental biology|جسماني]] ۽ [[psychological|نفسياتي]] [[Human development (biology)|نشونما]] جو هڪ منتقلي وارو مرحلو آهي جيڪو عام طور تي [[بلوغت]] (puberty) کان [[بالغي]] (adulthood) جي دور ۾ ٿئي ٿو.<ref name="Stehlik">{{Cite book|last=Stehlik|first=Thomas|title=Educational Philosophy for 21st Century Teachers|date=2018|publisher=Springer|isbn=978-3-319-75969-2|page=131}}</ref><ref name="Hu">{{Cite book|last1=Hu|first1=Julie Xuemei|last2=Nash|first2=Shondrah Tarrezz|title=Marriage and the Family: Mirror of a Diverse Global Society|date=2019|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-27984-6|page=302}}</ref> جوانيءَ جو تعلق اڪثر ڪري ٽين ايج (teenage) وارن سالن سان هوندو آهي،<ref name="MedlinePlus archive 001950 Puberty and adolescence">{{cite web|title=Puberty and adolescence|website=[[MedlinePlus]]|access-date=July 22, 2014|url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001950.htm}}</ref><ref name="psychtoday">{{cite magazine|title=Adolescence|magazine=[[Psychology Today]]|access-date=April 7, 2012|url=http://www.psychologytoday.com/basics/adolescence}}</ref> پر ان جا جسماني، نفسياتي يا ثقافتي اظهار اڳ ۾ شروع ٿي سگهن ٿا يا دير سان ختم ٿي سگهن ٿا. جسماني واڌ (خاص طور تي مردن ۾) ۽ ذهني نشونما ٽين ايج کان مٿي به جاري رهي سگهي ٿي. عالمي صحت جي تنظيم (WHO) جي تعريف مطابق، جواني زندگيءَ جو اهو مرحلو آهي جيڪو 10 کان 19 سالن جي عمر تائين هوندو آهي.<ref name="WHO1">{{cite web |title=Adolescent health |url=https://www.who.int/health-topics/adolescent-health#tab=tab_1 |website=www.who.int |language=en}}</ref> == حياتياتي نشونما == === عام طور تي بلوغت === {{Main|Puberty}} [[File:Cubes teenager.jpg|thumb|left|هڪ نوجوان ڇوڪري جو مٿيون جسم. جسماني بناوت تبديل ٿي بالغن جهڙي ٿي وئي آهي.]] بلوغت ڪيترن ئي سالن جو هڪ دور آهي جنهن ۾ تيز جسماني واڌ ۽ نفسياتي تبديليون اچن ٿيون، جنهن جو نتيجو جنسي پختگيءَ جي صورت ۾ نڪري ٿو. بلوغت جي شروعات جي سراسري عمر ڇوڪرين لاءِ 10-11 سال ۽ ڇوڪرن لاءِ 11-12 سال آهي.<ref name=Kail>{{cite book| last = Kail | first = RV |author2=Cavanaugh JC | title = Human Development: A Lifespan View | isbn = 978-0-495-60037-4 | publisher = [[Cengage Learning]] | year = 2010| page = 296 }}</ref><ref name="PAmf.org">{{Cite news|title=Teenage Growth & Development: 11 to 14 Years|publisher=[[Palo Alto Medical Foundation]]|url=http://www.pamf.org/teen/parents/health/growth-11-14.html|access-date=2026-03-15|archive-date=2013-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130703041433/http://www.pamf.org/teen/parents/health/growth-11-14.html|url-status=dead}}</ref> هر فرد جي بلوغت جو وقت بنيادي طور تي [[وراثت]] (heredity) کان متاثر هوندو آهي، جيتوڻيڪ ماحولياتي عنصر جهڙوڪ خوراڪ ۽ ورزش پڻ اثرانداز ٿين ٿا.<ref name=Kaplowitz01>{{Cite journal|doi=10.1542/peds.108.2.347 |vauthors=Kaplowitz PB, et al. |title=Earlier onset of puberty in girls |journal=Pediatrics |volume=108 |issue=2 |pages=347–53 |date=August 2001 }}</ref> بلوغت جي نشونما جي سڀ کان اهم حصن ۾ قد، وزن، جسماني بناوت، ۽ رت جي گردش ۽ ساهه جي نظام ۾ واضح تبديليون شامل آهن. اهي تبديليون گهڻو ڪري هارمونز جي ڪري ٿينديون آهن. هن دور ۾ ٻيون جنسي خاصيتون (secondary sex characteristics) ظاهر ٿينديون آهن، جهڙوڪ ڇوڪرن ۾ آواز جو گهرو ٿيڻ ۽ ڳلي ۾ هڏي (Adam's apple) جو ظاهر ٿيڻ، ۽ ڇوڪرين ۾ ڇاتين جي واڌ ويجهه ۽ چيلهه جي هڏن جو ويڪرو ٿيڻ. مردن ۾ منهن جا وار (ڏاڙهي مڇون) عام طور تي هڪ خاص ترتيب سان ظاهر ٿين ٿا: پهرين مٿئين چپن جي ڪنارن تي وار ايندا آهن (اٽڪل 14 کان 17 سالن جي عمر ۾).<ref name="pamf.org">{{Cite news|title=Puberty – Changes for Males|publisher=pamf.org|url=http://www.pamf.org/teen/health/puberty/physicalchanges.html|accessdate=2026-03-15|archivedate=2018-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181007205538/http://www.pamf.org/teen/health/puberty/physicalchanges.html}}</ref> ان کان پوءِ مڇون پوري چپن تي پکڙجي وينديون آهن، جنهن کانپوءِ ڳلن ۽ کاڏيءَ تي وار ايندا آهن.<ref name="pamf.org"/> ڪجهه مردن ۾ بلوغت کان 10 سالن تائين به مڪمل ڏاڙهي ظاهر نه ٿيندي آهي. مردن لاءِ بلوغت جو هڪ وڏو نشان پهرين انزال (spermarche) آهي جيڪو سراسري طور تي 13 سالن جي عمر ۾ ٿئي ٿو.<ref name="Jorgensen & Keiding">(Jorgensen & Keiding 1991).</ref> عورتن لاءِ پهرين حيض (menarche) جي شروعات آهي، جيڪا سراسري طور تي 12 کان 13 سالن جي وچ ۾ ٿئي ٿي.<ref name="Tanner">(Tanner, 1990).</ref><ref name="U.S. menarche">{{cite journal |vauthors=Anderson SE, et al. |title=Relative weight and race influence average age at menarche |journal=Pediatrics |volume=111 |issue=4 |pages=844–50 |date=April 2003 }}</ref> پهرين حيض جي عمر تي وراثت کان علاوه خوراڪ ۽ طرزِ زندگي پڻ اثر انداز ٿيندي آهي.<ref name=Tanner/> بلوغت جي وقت جا اهم نفسياتي ۽ سماجي نتيجا ٿي سگهن ٿا. وقت کان اڳ جوان ٿيندڙ ڇوڪرا اڪثر پنهنجن دوستن کان ڊگها ۽ مضبوط هوندا آهن، جيڪو کين راندين ۽ سماجي رابطن ۾ فائدو ڏئي ٿو. پر اهي هارمونز جي ڪري وڌيڪ جارحاڻو رويو به اختيار ڪري سگهن ٿا.<ref name=Garn/> ٻئي طرف، وقت کان اڳ جوان ٿيندڙ ڇوڪريون اڪثر پاڻ بابت وڌيڪ حساس ٿي وينديون آهن ۽ کين کائڻ جي بيمارين (eating disorders) جو خطرو وڌيڪ هوندو آهي.<ref name="Pamf.org">{{Cite news|title=Teenage Growth & Development: 15 to 17 Years|publisher=[[Palo Alto Medical Foundation]]|url=http://www.pamf.org/teen/parents/health/growth-15-17.html|access-date=2026-03-15|archive-date=2009-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090226174419/http://www.pamf.org/teen/parents/health/growth-15-17.html|url-status=dead}}</ref> ڇوڪريون عام طور تي 15 کان 17 سالن جي عمر تائين مڪمل جسماني واڌ حاصل ڪري وٺنديون آهن،<ref name="MedlinePlus archive 001950 Puberty and adolescence"/> جڏهن ته ڇوڪرا اڪثر 16 کان 17 سالن جي عمر تائين بلوغت مڪمل ڪندا آهن.<ref name="PAmf.org"/> [[File:Child development stages.svg|thumb|center|800px|بچپن ۽ شروعاتي بالغيءَ جي نشونما جي دورن جو خاڪو. جواني يا بلوغت جو دور مٿي ساڄي پاسي ڳاڙهي رنگ ۾ ڏيکاريو ويو آهي.]] === تيز واڌ جو مرحلو (Growth spurt) === ڇوڪرين جي جوانيءَ واري دور جي جسماني واڌ کي ٽن مرحلن ۾ ورڇي سگهجي ٿو. پهرين مرحلي ۾ ڇاتين ۽ جسم جي وارن جي شروعات ٿيندي آهي. اٽڪل هڪ سال کان پوءِ جسماني واڌ پنهنجي عروج تي پهچندي آهي. ٻيون جنسي خاصيتون ظاهر ٿيڻ کان اٽڪل 1 کان 1.6 سالن بعد ڇوڪريون ٽئين مرحلي ۾ داخل ٿينديون آهن جنهن ۾ حيض جي شروعات ٿيندي آهي. هن وقت تائين سندن قد جي تيز واڌ وارو مرحلو پورو ٿي چڪو هوندو آهي ۽ چيلهه جا هڏا ويڪرا ٿي وڃن ٿا. == حوالا == {{حوالا}} 8dfqxt9vulmvnpbsx5tbjy5z9jerdcm 10 95557 376881 374024 2026-05-10T16:37:51Z Intisar Ali 8681 376881 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا صفحي جي ھيٺان وڃن ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا ۾ وڃن۔ --> '''{{tl|{{PAGENAME}}|nolink=yes}}''' '''{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}|Unicode chart |}}''' بلاڪ ۾ [[يونيڪوڊ]] ڪوڊ پوائنٽن جي فهرست مهيا ڪري ٿو۔ == استعمال == يونيڪوڊ بلاڪ ڏيکارڻ لاءِ: : {{tlx|{{PAGENAME}}}} هي سانچو ڪو بہ پيرا ميٽر نٿو وٺي۔ <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هتي وڃن، ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا ۾ وڃن --> [[زمرو:Unicode charts|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}|Unicode chart |}}]] }}</includeonly> ek5jc62i8imevw8xb58e7jhrq8b3u78 376882 376881 2026-05-10T16:38:34Z Intisar Ali 8681 376882 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا صفحي جي ھيٺان وڃن ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا ۾ وڃن۔ --> '''{{tl|{{PAGENAME}}|nolink=yes}}''' '''{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}|Unicode chart |}}''' بلاڪ ۾ [[يونيڪوڊ]] ڪوڊ پوائنٽن جي فهرست مهيا ڪري ٿو۔ == استعمال == يونيڪوڊ بلاڪ ڏيکارڻ لاءِ: : {{tlx|{{PAGENAME}}}} هي سانچو ڪو بہ پيرا ميٽر نٿو وٺي۔ <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هتي وڃن، ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا ۾ وڃن --> [[زمرو:Unicode charts|{{#invoke:String|replace|{{PAGENAME}}|Unicode chart |}}]] }}</includeonly> <references group="lower-alpha"/> 8h7i2k3jedmq6bhjzgq47nu8xb3mdxx 0 96221 377007 376602 2026-05-10T23:42:27Z InternetArchiveBot 13773 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 377007 wikitext text/x-wiki [[File:Religion distribution Africa.png |thumb|Répartition des religions dominantes en Afrique par pays, vers 2000.]] '''آفريڪا ۾ مذهب''' گھڻ رخي آهي ۽ [[فن]]، [[ثقافت]] ۽ [[فلسفو|فلسفي]] تي ان جو وڏو اثر آهي. اڄ براعظم جي آبادي ۽ فرد گهڻو ڪري [[عيسائيت]]، [[آفريڪا ۾ اسلام|اسلام]] ۽ گهٽ حد تائين روايتي آفريڪي مذهبن جا پيروڪار آهن.<ref>{{Cite book|last=cornwell|first=Gordon|title=Theological Seminary, African Christianity}}</ref> عيسائي يا اسلامي برادرين ۾، مذهبي عقيدن کي ڪڏهن ڪڏهن روايتي مذهبن جي عقيدن ۽ عملن سان هم آهنگيءَ سان به بيان ڪيو ويندو آهي. <ref>{{حوالو ويب|archivedate=October 18, 2011|quote=13 March 2015}}</ref> ==اسلام== [[File:Madhhab_Carte.png|thumb|آفريڪا ۾ [[سني اسلام|سني اسلامي فقه]] جا اسڪول: مالڪي اسڪول (نيرو-سائو)، شافعي اسڪول (ڪارو نيرو) ۽ حنفي اسڪول (سائو)]] آفريڪا ۾ مسلمان آبادي 45 سيڪڙو آهي؛ جيڪا دنيا جي مسلمانن جي ٽيون حصي جي نمائندگي ڪن ٿا.<ref name="crs">Hussein D. Hassan.[http://www.law.umaryland.edu/marshall/crsreports/crsdocuments/RS22873_05092008.pdf "Islam in Africa"] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20080821194420/http://www.law.umaryland.edu/marshall/crsreports/crsdocuments/RS22873_05092008.pdf |date=2008-08-21 }} (RS22873). [[Congressional Research Service]]</ref> براعظم ۾ انهن جي ورڇ غير مساوي آهي: مسلمانن جو تناسب [[اتر آفريڪا]] ۾ لڳ ڀڳ %98 آهي، پر سب سهارا آفريڪا ۾ لڳ ڀڳ %30 آهي. وڏي اڪثريت [[سني اسلام|سني]] آهي؛ جڏهن ته، [[تنزانيا]] ۽ [[نائجيريا]] ۾ [[شيعہ اسلام|شيعه]] اقليتون موجود آهن.<ref name="Pew">[https://www.pewforum.org/2009/10/07/mapping-the-global-muslim-population Mapping the Global Muslim Population], Pew Research Center, 7 octobre 2009</ref> براعظم تي اسلام جون تاريخي پاڙون [[محمد ﷺ|محمد]] ﷺ جي زماني کان شروع ٿيون. جن جا شروعاتي شاگرد ڪافر عربن جي ظلمن جي خوف کان حبشه ڏانهن هجرت ڪري ويا. اتر آفريڪا ۾ اسلام جو ڦهلاءُ خليفي [[عمر بن خطاب|عمر]] رضي الله عنه جي دور ۾, جزيري نما سينائي ذريعي اسلامي سلطنت جي توسيع سان ٿيو. [[اولهه آفريڪا]] ۾ اسلام جو ڦهلاءُ اسلامي واپارين ۽ ملاحن ذريعي ٿيو. مذهب شروعاتي دور ۾ آفريڪا جي هارلا بادشاهت تي به اثر انداز ٿيڻ شروع ڪيو هو. اسلام اتر آفريڪا ۽ [[آفريڪي سڱ]] ۾ غالب مذهب آهي. اهو سواحلي ساحل سان گڏ اولهه آفريڪا جي سامونڊي ڪناري ۽ اندروني حصن تي به غالب مذهب بڻجي چڪو آهي. مغربي آفريڪا ۾ ڪيتريون ئي مسلم سلطنتون خاص طور تي مالي سلطنت جيڪا منسا موسيٰ، سني علي ۽ اسڪيا محمد جي اڳواڻي ۾ ڪيترن ئي صدين تائين ترقي ڪئي ۽ سونگھائي سلطنت جن جو ڪافي اثر رهيو. == عيسائيت == == يهوديت == == هندومت == == ٻڌ مت == == روايتي آفريقي مذهب == == ٻيا مذهب == آفريڪا ۾ ٻيا عقيدا رائج آهن. جن ۾ [[بھائيت]]، [[سک مت]]، [[جين مت]]، [[رستافاري]] ۽ [[زرتشتي مذھب|زرتشتي مذهب]] شامل آهن. == لا مذهبيت == گيلپ سروي ۾ ڏٺو ويو آهي ته [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ غير مذهبي ماڻهن جو تعداد 20 سيڪڙو, [[بوٽسوانا]] ۾ 16 سيڪڙو, [[موزمبيق]] ۾ 13 سيڪڙو, [[ٽوگو]] ۾ 13 سيڪڙو, [[آئيوري ڪوسٽ]] ۾ 12 سيڪڙو, [[ايٿوپيا]] ۽ [[انگولا]] ۾ 10 سيڪڙو, [[سوڊان]] ۾ 9 سيڪڙو, [[الجزائر|الجيريا]], [[نميبيا]] ۽ [[زمبابوي]] ۾ 8 سيڪڙو ۽ [[مڊگاسڪر]] ۾ 7 سيڪڙو آهي. == مذهبي هم آهنگي == ==ملڪن جي لحاظ کان مذهبي ورڇ== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;" |+آفريڪا ۾ مذهبي ورڇ ڏيکاريندڙ جدول ! scope="col" |ملڪ !آبادي ! scope="col" |مسلمان % !مسلمانن جو تعداد ! scope="col" |عيسائي % !عيسائين جو تعداد ! scope="col" |ٻين مذهبن % !ٻين مذهبن جي پيروي ڪندڙن جو تعداد |- | style="text-align:right;" |{{flag|Angola}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/state-gov-website-modernization/ | عنوان = Angola | ناشر = State.gov | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101122133246/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148660.htm | تاريخ أرشيف = 2010-11-22 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 }}</ref> |29,250,009 |1.0 |292,500 | style="background:#39F;" |'''95''' |27,787,508 |4.0 |1,170,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Cameroon}} |23,794,164 |30<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://insamer.com/en/cameroon-muslims_1092.html | عنوان = Cameroon Muslims | موقع = insamer.com | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20181121154025/http://insamer.com:80/en/cameroon-muslims_1092.html | تاريخ أرشيف = 21 نوفمبر 2018 }}</ref> |7,138,249 | style="background:#9CF;" |'''65''' |15,466,206 |5 |1,189,708 |- | style="text-align:left;" | [[سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ]] <ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824231442/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ct.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |4,737,423 |15 |710,613 | style="background:#9CF;" |'''50''' |2,368,711 |35 |1,658,098 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Chad}} |15,353,184 | style="background:#3F0;" |'''58''' |8,904,846 |41 |6,294,805 |1 |153,531 |- | style="text-align:right;" | {{flag|Congo DR}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824072335/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cg.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |84,004,989 |15<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://insamer.com/en/muslims-of-the-democratic-republic-of-the-congo-drc_1090.html | عنوان = Muslims of the Democratic Republic of the Congo (DRC) | موقع = insamer.com | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20181105114828/http://insamer.com:80/en/muslims-of-the-democratic-republic-of-the-congo-drc_1090.html | تاريخ أرشيف = 5 نوفمبر 2018 }}</ref> |12,600,748 | style="background:#39F;" |'''78''' |65,523,891 |7 |5,880,349 |- | style="text-align:right;" | [[جمهوريا ڪانگو]] |5,399,895 |1.6 |86,398 | style="background:#39F;" |'''79''' |4,265,917 |19.4 |1,047,579 |- | style="text-align:right;" | {{flag|Equatorial Guinea}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148685.htm | عنوان = Equatorial Guinea | تاريخ = 2010-11-17 | ناشر = State.gov | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123095909/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148685.htm | تاريخ أرشيف = 2010-11-23 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 |url-status=dead}}</ref> |1,222,442 |10<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://insamer.com/en/muslims-of-equatorial-guinea_1082.html | عنوان = Muslims of Equatorial Guinea | موقع = insamer.com | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20181125084319/http://insamer.com:80/en/muslims-of-equatorial-guinea_1082.html | تاريخ أرشيف = 25 نوفمبر 2018 }}</ref> |122,2442 | style="background:#39F;" |'''86''' |1,051,300 |4.0 |48,897 |- | style="text-align:right;" | {{flag|Gabon}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148690.htm | عنوان = Gabon | تاريخ = 2010-11-17 | ناشر = State.gov | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123095919/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148690.htm | تاريخ أرشيف = 2010-11-23 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 |url-status=dead}}</ref> |2,067,561 |10 |206,756 | style="background:#39F;" |'''73''' |1,509,319 |17 |351,485 |- | style="text-align:right;" |{{علم|ساو تومي وبرينسيب}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148715.htm | عنوان = Sao Tome and Principe | تاريخ = 2010-11-17 | ناشر = State.gov | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123100019/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148715.htm | تاريخ أرشيف = 2010-11-23 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 |url-status=dead}}</ref> |197,700 |3 |5,931 | style="background:#39F;" |'''96''' |189,792 |1 |1,977 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Burundi}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Burundi-RELIGIONS.html | عنوان = Religions - Burundi | موقع = www.nationsencyclopedia.com | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190627004745/https://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Burundi-RELIGIONS.html | تاريخ أرشيف = 27 يونيو 2019 }}</ref> |10,681,186 |10 |1,068,118 | style="background:#9CF;" |'''65''' |6,942,770 |25 |2,670,296 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Comoros}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cn.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190808125500/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cn.html | تاريخ أرشيف = 8 أغسطس 2019 }}</ref> |850,688 | style="background:#0C0;" |'''98.3''' |836,226 |0.7 |5,954 |1 |8,506 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Kenya}}) |50,000,000 |11 |5,500,000 | style="background:#39F;" |'''85''' |42,500,000 |4 |2,000,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Madagascar}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ma.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190823221303/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ma.html | تاريخ أرشيف = 23 أغسطس 2019 }}</ref> |26,262,810 |10 |2,626,281 |40 |10,505,124 | style="background:#FFC;" |'''50''' |13,131,405 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Malawi}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://rippleafrica.org/malawi-facts-and-figures/ | عنوان = Malawi Facts and Figures {{!}} RIPPLE Africa | موقع = www.rippleafrica.org | لغة = en-GB | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190326133319/https://www.rippleafrica.org/a-charity-in-malawi-africa/malawi-facts-and-figures | تاريخ أرشيف = 26 مارس 2019 }}</ref> |17,931,637 |20 |3,586,327 | style="background:#39F;" |'''79.9''' |14,327,377 |0.1 |17,931 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Mauritius}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mp.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190825010913/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mp.html | تاريخ أرشيف = 25 أغسطس 2019 }}</ref> |1,264,887 |17.3 |218,825 |32.7 |413,618 | style="background:#FFC;" |'''50''' |632,443 |- | style="text-align:right;" |''{{flag|Mayotte}}''<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html | تاريخ أرشيف = September 21, 2012 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 |url-status=dead}}</ref> |256,518 | style="background:#0C0;" |'''98.8''' |253,439 |1.2 |3,078 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Mozambique}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mz.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824123028/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mz.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |28,861,863 |20 |11,544,745 | style="background:#9CF;" |'''60''' |14,430,931 |10 |2,886,186 |- | style="text-align:right;" |''{{flag|Réunion}}''<ref>{{استشهاد بويب | مسار = http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=151 | عنوان = Welcome religiousintelligence.co.uk&nbsp;– BlueHost.com | ناشر = Religiousintelligence.co.uk | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20080228041609/http://www.religiousintelligence.co.uk/country/?CountryID=151 | تاريخ أرشيف = February 28, 2008 | تاريخ الوصول = 2012-08-15 |url-status=dead}}</ref> |865,826 |4.2 |36,364 | style="background:#39F;" |'''84.8''' |734,220 |11 |95,240 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Rwanda}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90115.htm | عنوان = Rwanda | ناشر = State.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20191216213931/https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90115.htm | تاريخ أرشيف = 16 ديسمبر 2019 }}</ref> |12,001,136 |4.8 |576,054 | style="background:#39F;" |'''93.4''' |11,209,061 |1.8 |216,020 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Seychelles}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/se.html | عنوان = CIA&nbsp;– The World Factbook | ناشر = Cia.gov | تاريخ الوصول = 2012-08-15 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190808130414/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/se.html | تاريخ أرشيف = 8 أغسطس 2019 }}</ref> |94,205 |1.1 |1,036 | style="background:#39F;" |'''93.1''' |87,704 |5.8 |5,463 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Sudan}} |12,323,419 |20<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://insamer.com/en/south-sudanese-muslims_1120.html | عنوان = South Sudanese Muslims | موقع = insamer.com | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190713152704/https://insamer.com/en/south-sudanese-muslims_1120.html | تاريخ أرشيف = 13 يوليو 2019 }}</ref> |2,464,683 | style="background:#9CF;" |'''60.5''' |7,455,668 | style="text-align:center;" |19.5 |2,403,066 |- | style="text-align:left;" |{{flag|Tanzania}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html | عنوان = The World Fact Book: Tanzania | تاريخ الوصول = 26 January 2014 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824205222/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tz.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |55,000,000 |35 |19,250,000 | style="background:#9CF;" |'''61''' |33,550,000 |4 |2,200,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Uganda}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/state-gov-website-modernization/ | عنوان = UGANDA 2016 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20170815171340/https://www.state.gov/documents/organization/268952.pdf | تاريخ أرشيف = 2017-08-15 }}</ref> |38,823,100 |14 |5,435,234 | style="background:#39F;" |'''81''' |31,446,711 |5 |1,941,155 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Zambia}} |16,887,720 |1 |168,877 | style="background:#39F;" |'''87''' |14,692,316 |12 |2,026,526 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Djibouti}} |1,049,001 | style="background:#0C0;" |'''97''' |1,017,530 |3 |31,470 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Eritrea}}<ref name="Pew">{{استشهاد بويب | مسار = https://www.pewforum.org/2015/04/02/religious-projection-table/2050/percent/all/ | عنوان = Religious Composition by Country, 2010-2050 | ناشر = Pew Research Center | تاريخ الوصول = 26 October 2017 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190306175048/http://www.pewforum.org:80/2015/04/02/religious-projection-table/2050/percent/all/ | تاريخ أرشيف = 6 مارس 2019 }}</ref> |5,200,000 | style="background:#3F0;" |'''36''' |1,872,000 | style="background:#9CF;" |'''63''' |3,276,000 |1 |52,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Ethiopia}} |105,000,000 |'''34''' |35,700,000 | style="background:#9CF;" |'''63''' |66,150,000 |3 |3,150,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Somalia}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190902065648/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/so.html | تاريخ أرشيف = 2 سبتمبر 2019 }}</ref> |15,181,925 | style="background:#0C0;" |'''99.8''' |15,181,925 |0 |0 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Algeria}} |42,200,000 | style="background:#0C0;" |'''99''' |41,780,000 |0.28 |119,128 |0.02 |8,509 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Egypt}} |97,521,500 | style="background:#0C0;" |'''94.7''' |92,352,860 |5.3 |5,168,639 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Libya}} |6,470,956 | style="background:#0C0;" |'''97''' |6,250,943 |2.0 |155,302 |1 |64,709 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Morocco}} |34,779,400 | style="background:#0C0;" |'''99.1''' |34,466,385 |0.9 |313,014 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Sudan}} |40,810,080 | style="background:#0C0;" |'''97''' |39,585,777 |3 |1,224,302 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Tunisia}} |11,446,300 | style="background:#0C0;" |'''99.8''' |11,423,407 |0 |0 |0.2 |22,892 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Botswana}} |2,302,878 |0.6 |13,817 | style="background:#39F;" |'''79.1''' |1,821,576 |20.3 |467,484 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Lesotho}} |2,263,010 |0.1 |2,263 | style="background:#39F;" |'''80''' |1,810,408 |19.9 |450,338 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Namibia}} |2,413,643 |0.4 |9,654 | style="background:#39F;" |'''85''' |2,051,596 |15 |362,046 |- | style="text-align:left;" |{{علم|جنوب إفريقيا}} |57,725,600 |1.9 |1,096,786 | style="background:#39F;" |'''79.7''' |46,007,303 |18.5 |10,679,236 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Eswatini}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.refworld.org//refworld/country,,,ANNUALREPORT,SWZ,456d621e2,48d5cbbe8,0.html | عنوان = Refworld - 2008 Report on International Religious Freedom - Swaziland | موقع = Refworld | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20121007193957/http://www.unhcr.org/refworld/country,,,ANNUALREPORT,SWZ,456d621e2,48d5cbbe8,0.html | تاريخ أرشيف = 7 October 2012 | تاريخ الوصول = 13 March 2015 | الأخير = United Nations High Commissioner for Refugees |url-status=dead}}</ref> |1,300,000 |1 |13,000 | style="background:#39F;" |'''90''' |1,170,000 |9 |117,000 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Zimbabwe}} |14,848,905 |3 |445,467 | style="background:#39F;" |'''84''' |12,473,080 |13 |1,930,357 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Benin}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bn.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190825003636/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bn.html | تاريخ أرشيف = 25 أغسطس 2019 }}</ref> |11,362,269 |27.7 |3,147,348 | style="background:#9CF;" |'''48.5''' |5,510,700 |22.6 |2,567,872 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Burkina Faso}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190906203318/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/uv.html | تاريخ أرشيف = 6 سبتمبر 2019 }}</ref> |20,244,080 | style="background:#3F0;" |'''61.5''' |12,450,109 |29.8 |6,032,735 |8.7 |1,761,234 |- | style="text-align:left;" |{{علم|الرأس الأخضر}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148670.htm | عنوان = Cape Verde | موقع = U.S. Department of State | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123105543/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148670.htm | تاريخ أرشيف = 23 November 2010 | تاريخ الوصول = 13 March 2015 |url-status=dead}}</ref> |544,081 |2 |10,881 | style="background:#39F;" |'''85''' |462,468 |13 |70,730 |- | style="text-align:left;" |{{علم|ساحل العاج}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190808122500/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/iv.html | تاريخ أرشيف = 8 أغسطس 2019 }}</ref> |24,571,044 | style="background:#3F0;" |'''42.9''' |10,540,977 |33.9 |8,329,583 |23.2 |5,700,482 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Gambia}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ga.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190808125434/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ga.html | تاريخ أرشيف = 8 أغسطس 2019 }}</ref> |2,163,765 | style="background:#0C0;" |'''95.7''' |2,070,723 |4.2 |90,878 |0.2 |4,327 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Ghana}} |29,614,337 |18 |5,330,580 | style="background:#39F;" |'''71''' |21,026,179 |11 |3,257,577 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Guinea}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148694.htm | عنوان = Guinea | موقع = U.S. Department of State | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123095929/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148694.htm | تاريخ أرشيف = 23 November 2010 | تاريخ الوصول = 13 March 2015 |url-status=dead}}</ref> |11,883,516 | style="background:#0C0;" |'''86.2''' |10,243,590 |9.7 |1,152,701 |4.1 |487,224 |- | style="text-align:right;" |[[گني بسائو]]<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/state-gov-website-modernization/ | عنوان = Guinea-Bissau | موقع = U.S. Department of State | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123095934/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148695.htm | تاريخ أرشيف = 23 November 2010 | تاريخ الوصول = 13 March 2015 }}</ref> |1,584,763 | style="background:#3F0;" |'''45.1''' |714,728 |22.1 |350,232 |32.8 |519,802 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Liberia}} |4,382,387 |20 |876,477 | style="background:#9CF;" |'''40''' |1,752,954 | style="background:#FFC;" |'''40''' |1,752,954 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Mali}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824135721/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ml.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |19,107,706 | style="background:#0C0;" |'''95''' |18,152,320 |2.4 |458,584 |2.6 |496,800 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Mauritania}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mr.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190904000726/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mr.html | تاريخ أرشيف = 4 سبتمبر 2019 }}</ref> |3,984,233 | style="background:#0C0;" |'''100''' |3,984,233 |0 |0 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Niger}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90113.htm | عنوان = Niger | موقع = U.S. Department of State | تاريخ الوصول = 13 March 2015 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20191216213927/https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90113.htm | تاريخ أرشيف = 16 ديسمبر 2019 }}</ref> |21,466,863 | style="background:#0C0;" |'''98.3''' |21,101,926 |1 |214,668 | data-sort-value="9.99" |0.7 |150,268 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Nigeria}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ni.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-11-03 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824204011/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ni.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |191,000,000 | style="background:#3F0;" |'''50''' |95,500,000 |50 |95,500,000 |0 |0 |- | style="text-align:right;" | {{flag|Senegal}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sg.html | عنوان = The World Factbook | تاريخ الوصول = 13 March 2015 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190824230630/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sg.html | تاريخ أرشيف = 24 أغسطس 2019 }}</ref> |15,726,037 | style="background:#0C0;" |'''96.1''' |15,112,721 |3.6 |566,137 |0.3 |47,178 |- | style="text-align:right;" | {{flag|Sierra Leone}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148719.htm | عنوان = Sierra Leone | موقع = U.S. Department of State | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20101123105644/http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148719.htm | تاريخ أرشيف = 23 November 2010 | تاريخ الوصول = 13 March 2015 |url-status=dead}}</ref> |7,719,729 | style="background:#0C0;" |'''78.6''' |6,067,706 |20.8 |1,605,703 |0.5 |38,598 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Western Sahara}}<ref>{{استشهاد بويب | مسار = https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wi.html | عنوان = The World Factbook — Central Intelligence Agency | موقع = www.cia.gov | لغة = en | تاريخ الوصول = 2018-09-08 | مسار أرشيف = https://web.archive.org/web/20190904151110/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/wi.html | تاريخ أرشيف = 4 سبتمبر 2019 }}</ref> |567,421 | style="background:#0C0;" |'''100''' |567,421 |0 |0 |0 |0 |- | style="text-align:right;" |{{flag|Togo}} |7,352,000 |20 |1,470,400 |29 |2,132,080 | style="background:#FFC;" |'''51''' |3,749,520 |} # {{ملاحظة|n1}} يتم استخدام أحدث بيانات التعداد. * [[گيمبيا]] * [[آئيوري ڪوسٽ]] * [[آفريڪا جا ملڪ]] * [[اريٽيريا]] * [[اسواتيني]] * [[الجزائر]] * [[انگولا]] * [[ايٿوپيا]] * [[ايڪوئٽوريل گني]] * [[برونڊي]] * [[برڪینا فاسو]] * [[بوٽسوانا]] * [[بينن]] * [[تنزانيا]] * [[تيونس]] * [[جمهوريا ڪانگو]] * [[جيبوتي]] * [[روانڊا]] * [[زمبابوي]] * [[زيمبيا]] * [[سوڊان]] * [[سيرا ليون]] * [[سيشيلز]] * [[سينيگال]] * [[سينٽرل آفريڪن ريپبلڪ]] * [[صوماليا]] * [[عوامي جمهوريا ڪانگو]] * [[قمر جا ٻيٽ]] * [[لائبيریا]] * [[لبيا]] * [[ليسوٿو]] * [[مالي]] * [[مراڪش]] * [[مصر]] * [[ملاوي]] * [[موريتانيا]] * [[موريشس]] * [[موزمبيق]] * [[مڊگاسڪر]] === ن === * [[نائيجر]] * [[نائيجيريا]] * [[نميبيا]] * [[يوگنڊا]] * [[ٽوگو]] * [[چاڊ]] * [[ڏکڻ آفريڪا]] * [[ڏکڻ سوڊان]] * [[ڪيمرون]] * [[ڪينيا]] * [[ڪيپ ورڊي]] * [[گني]] * [[گني بسائو]] * [[گيبون]] * [[گھانا]] == پڻ ڏسو == {{Portal|آفريڪا|مذهب}} * [[آفريڪا ۾ اسلام]] * [[ايشيا ۾ اسلام]] * [[يورپ ۾ اسلام]] * [[وڏا مذهبي گروهه]] * [[ايشيا ۾ مذهب]] * [[يورپ ۾ مذهب]] * [[اوشيانا ۾ مذهب]] * [[اتر آمريڪا ۾ مذهب]] * [[ڏکڻ آمريڪا ۾ مذهب]] * [[آفريڪا جي آباديات]] ==حوالا== {{حوالا}} == وڌيڪ پڙهڻ == ==ٻاهرين لنڪس== * [https://www.cairn.info/revue-critique-internationale-2004-1-page-95.htm Cédric Mayrargue, ''Trajectoires et enjeux contemporains du pentecôtisme en Afrique de l'Ouest'', 2004] [[زمرو:آفريڪا|مذهب]] [[زمرو:مذهب]] [[زمرو:آفريڪا ۾ مذهب]] j1musmrz68bqcs4rpxjczip4n2vd3vp 0 96222 376926 376498 2026-05-10T17:58:38Z Ibne maryam 17680 /* */ 376926 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (Lenovo Group Limited)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، چيني: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ گھڻ قومي [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[شٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><!--END Brief introduction & key locations--> لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت|رياستي ملڪيت]] واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها ليجنڊ جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو، ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي [[اي ايس ٽي ريسرچ]] مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ [[هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج]] تي لسٽ ٿي ۽ چين، ۽ آخرڪار ايشيا، ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها [[هيولٽ پيڪارڊ|ايڇ پي]] پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن [[ٿنڪ پيڊ]] لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينوو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب [[ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ]] بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref><!--END Brief history--> <!--Products:-->ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]، [[ليپ ٽاپ]]، [[ٽيبليٽ ڪمپيوٽر]]، [[لينوو سمارٽ فون|سمارٽ فون]]، [[ورڪ اسٽيشن]]، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]، [[سپر ڪمپيوٽر]]، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر، ۽ [[سمارٽ ٽيليويزن]] شامل آهن۔ ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي [[ٿنڪ پيڊ]] ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، [[لينوو ايل او ڪيو|ايل او ڪيو]]، ۽ [[لينوو ليجن|ليجن]]، ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون [[آئيڊيا سينٽر]]، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] لائينون شامل آهن۔ لينوو [[اين اي سي]] سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينوو اين اي سي ھولڊنگز آهي، ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو۔ ڪمپني [[موٽرولا موبلٽي]] پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي۔<!--END Products--><!--Do NOT add more than 3 paragraphs; keep the intro simple and concise.--> {{toclimit|3}} == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینوو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل [[پورٽمينٽو]] آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] [[لاطيني ابليٽو|ابليٽو]] ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو۔ ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو۔ اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو 1950ع واري ڏهاڪي ۾ [[چيني ٽائيپ رائيٽر]]ن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو۔ 2002ع ۾ [[يانگ يوانچنگ]] چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينوو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا۔ لينوو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين [[چيني يوآن|سي اين واءِ]] خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينوو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا۔" 2003ع جي آخر تائين لينوو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين سي اين واءِ خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===1984ع–1993ع: قيام ۽ شروعاتي تاريخ=== لينوو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ۽ [[ڊيني لوئي]] ڪري رهيا هئا۔ شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]]ن ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي ڪمپيوٽرن جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي۔[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|1984ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ڪئي۔<ref name=book1/>]] [[ليو چوان‌زهي]] ۽ سندس ڏهن تجربيڪار [[انجنيئر]]ن جي ٽيم، [[ڊيني لوئي]] سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي بيجنگ ۾ سرڪاري طور لينوو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو 200,000 [[رنمينبي|يوآن]] هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني۔ لينوو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي۔ ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا۔ هر باني [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو۔ شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا۔ ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو “چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني” طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ [[چيني نئون سال|چيني نئين سال]] کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو۔ پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو۔ ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي 1988ع ۾ لينوو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار ''China Youth News'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو۔ اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا۔ 500 درخواست ڏيندڙن مان 280 کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو۔ انهن مان 120 اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا۔ جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو 16 ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر 58 ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون۔ نئين عملي ۾ 18 گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، 37 انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي۔ لينوو جو موجوده{{when|date=July 2025}} چيئرمين ۽ سي اي او [[يانگ يوان‌چنگ]] به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌زهي کي حڪومت کان هانگ ڪانگ ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي۔ ليو جو والد، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو۔ ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو۔ ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا۔ ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينوو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===1994ع–1998ع: آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو=== لينوو (جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو) 1994ع ۾ هانگ ڪانگ [[IPO]] کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن تقريباً {{US$|30 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا<ref name="MITbook"/>، في شيئر {{HK$|1.33|link=yes}} جي شرح سان۔<ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> IPO کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينوو بابت پراميد هئا۔ واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي {{HK$|2.07}} تائين پهتي ۽ {{HK$|2.00}} تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو۔ هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم يورپ، اتر آمريڪا ۽ آسٽريليا ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينوو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينوو 1998ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي ({{lang|zh|天禧}}) ڪمپيوٽر جاري ڪيو۔ اهو اهڙي طرح ڊزائن ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن۔ ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ هو جيڪو صارف کي فوري طور انٽرنيٽ سان ڳنڍي ويب برائوزر کولي ڇڏيندو هو۔ اهو [[چائنا ٽيليڪام]] سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي۔ تِيَنْشِي 1998ع ۾ جاري ٿيو۔ اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو۔ ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو [[يو ايس بي]] موجود هو۔ 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو۔ رڳو 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> ===1999ع–2010ع: آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو=== پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينوو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ تقريباً {{US$|212 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينوو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ [[آي بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينوو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينوو IBM جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ {{US$|1.25 بلين}} ادا ڪيا ۽ IBM جو اضافي {{US$|500 ملين}} قرض به سنڀاليو۔ هن خريداري لينوو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===2011ع–2013ع: اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ {{US$|30 ملين}} جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name=McGregor204>[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name=Hogan1>Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينوو| ]] [[زمرو:چيني برانڊ]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] lstj6xq07az8ou0snurb0xdg9wl34qy 376930 376926 2026-05-10T18:30:21Z Ibne maryam 17680 Ibne maryam صفحي [[لينوو گروپ لميٽيڊ]] کي [[لينووو]] ڏانھن چوريو 376926 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (Lenovo Group Limited)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، چيني: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ گھڻ قومي [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[شٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><!--END Brief introduction & key locations--> لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت|رياستي ملڪيت]] واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها ليجنڊ جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو، ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي [[اي ايس ٽي ريسرچ]] مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ [[هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج]] تي لسٽ ٿي ۽ چين، ۽ آخرڪار ايشيا، ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها [[هيولٽ پيڪارڊ|ايڇ پي]] پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن [[ٿنڪ پيڊ]] لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينوو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب [[ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ]] بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref><!--END Brief history--> <!--Products:-->ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]، [[ليپ ٽاپ]]، [[ٽيبليٽ ڪمپيوٽر]]، [[لينوو سمارٽ فون|سمارٽ فون]]، [[ورڪ اسٽيشن]]، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]، [[سپر ڪمپيوٽر]]، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر، ۽ [[سمارٽ ٽيليويزن]] شامل آهن۔ ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي [[ٿنڪ پيڊ]] ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، [[لينوو ايل او ڪيو|ايل او ڪيو]]، ۽ [[لينوو ليجن|ليجن]]، ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون [[آئيڊيا سينٽر]]، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] لائينون شامل آهن۔ لينوو [[اين اي سي]] سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينوو اين اي سي ھولڊنگز آهي، ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو۔ ڪمپني [[موٽرولا موبلٽي]] پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي۔<!--END Products--><!--Do NOT add more than 3 paragraphs; keep the intro simple and concise.--> {{toclimit|3}} == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینوو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل [[پورٽمينٽو]] آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] [[لاطيني ابليٽو|ابليٽو]] ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو۔ ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو۔ اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو 1950ع واري ڏهاڪي ۾ [[چيني ٽائيپ رائيٽر]]ن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو۔ 2002ع ۾ [[يانگ يوانچنگ]] چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينوو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا۔ لينوو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين [[چيني يوآن|سي اين واءِ]] خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينوو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا۔" 2003ع جي آخر تائين لينوو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين سي اين واءِ خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===1984ع–1993ع: قيام ۽ شروعاتي تاريخ=== لينوو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ۽ [[ڊيني لوئي]] ڪري رهيا هئا۔ شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]]ن ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي ڪمپيوٽرن جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي۔[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|1984ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ڪئي۔<ref name=book1/>]] [[ليو چوان‌زهي]] ۽ سندس ڏهن تجربيڪار [[انجنيئر]]ن جي ٽيم، [[ڊيني لوئي]] سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي بيجنگ ۾ سرڪاري طور لينوو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو 200,000 [[رنمينبي|يوآن]] هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني۔ لينوو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي۔ ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا۔ هر باني [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو۔ شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا۔ ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو “چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني” طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ [[چيني نئون سال|چيني نئين سال]] کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو۔ پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو۔ ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي 1988ع ۾ لينوو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار ''China Youth News'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو۔ اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا۔ 500 درخواست ڏيندڙن مان 280 کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو۔ انهن مان 120 اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا۔ جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو 16 ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر 58 ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون۔ نئين عملي ۾ 18 گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، 37 انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي۔ لينوو جو موجوده{{when|date=July 2025}} چيئرمين ۽ سي اي او [[يانگ يوان‌چنگ]] به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌زهي کي حڪومت کان هانگ ڪانگ ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي۔ ليو جو والد، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو۔ ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو۔ ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا۔ ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينوو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===1994ع–1998ع: آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو=== لينوو (جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو) 1994ع ۾ هانگ ڪانگ [[IPO]] کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن تقريباً {{US$|30 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا<ref name="MITbook"/>، في شيئر {{HK$|1.33|link=yes}} جي شرح سان۔<ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> IPO کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينوو بابت پراميد هئا۔ واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي {{HK$|2.07}} تائين پهتي ۽ {{HK$|2.00}} تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو۔ هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم يورپ، اتر آمريڪا ۽ آسٽريليا ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينوو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينوو 1998ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي ({{lang|zh|天禧}}) ڪمپيوٽر جاري ڪيو۔ اهو اهڙي طرح ڊزائن ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن۔ ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ هو جيڪو صارف کي فوري طور انٽرنيٽ سان ڳنڍي ويب برائوزر کولي ڇڏيندو هو۔ اهو [[چائنا ٽيليڪام]] سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي۔ تِيَنْشِي 1998ع ۾ جاري ٿيو۔ اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو۔ ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو [[يو ايس بي]] موجود هو۔ 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو۔ رڳو 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> ===1999ع–2010ع: آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو=== پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينوو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ تقريباً {{US$|212 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينوو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ [[آي بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينوو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينوو IBM جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ {{US$|1.25 بلين}} ادا ڪيا ۽ IBM جو اضافي {{US$|500 ملين}} قرض به سنڀاليو۔ هن خريداري لينوو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===2011ع–2013ع: اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ {{US$|30 ملين}} جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name=McGregor204>[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name=Hogan1>Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينوو| ]] [[زمرو:چيني برانڊ]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] lstj6xq07az8ou0snurb0xdg9wl34qy 376934 376930 2026-05-10T18:41:39Z Ibne maryam 17680 376934 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (<small>Lenovo Group Limited</small>)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، [[چيني ٻولي|چيني]]: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ ملٽي نيشنل [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولينا|اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[اسٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاگاوا پريفيڪچر|ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref> لينووو هڪ رياستي ملڪيت واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها "ليجنڊ" جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي اي ايس ٽي ريسرچ مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج تي لسٽ ٿي ۽ [[چين]] ۽ آخرڪار [[ايشيا]] ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها ايڇ پي پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ آءِ بي ايم جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن "ٿنڪ پيڊ" لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينووو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ سال 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر، ليپ ٽاپ، ٽيبليٽ ڪمپيوٽر، سمارٽ فون، ورڪ اسٽيشن، سرور، سپر ڪمپيوٽر، ڊيٽا اسٽوريج ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر ۽ سمارٽ ٽيليويزن شامل آهن. ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي ٿنڪ پيڊ ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون آئيڊيا پيڊ، يوگا، ايل او ڪيو ۽ ليجن ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون آئيڊيا سينٽر، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل آهن. لينووو اين اي سي سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينووو اين اي سي ھولڊنگز آهي ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو. ڪمپني موٽرولا موبلٽي پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي. == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینوو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل [[پورٽمينٽو]] آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] [[لاطيني ابليٽو|ابليٽو]] ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو۔ ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو۔ اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو 1950ع واري ڏهاڪي ۾ [[چيني ٽائيپ رائيٽر]]ن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو۔ 2002ع ۾ [[يانگ يوانچنگ]] چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينوو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا۔ لينوو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين [[چيني يوآن|سي اين واءِ]] خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينوو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا۔" 2003ع جي آخر تائين لينوو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين سي اين واءِ خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===1984ع–1993ع: قيام ۽ شروعاتي تاريخ=== لينوو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ۽ [[ڊيني لوئي]] ڪري رهيا هئا۔ شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]]ن ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي ڪمپيوٽرن جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي۔[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|1984ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ڪئي۔<ref name=book1/>]] [[ليو چوان‌زهي]] ۽ سندس ڏهن تجربيڪار [[انجنيئر]]ن جي ٽيم، [[ڊيني لوئي]] سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي بيجنگ ۾ سرڪاري طور لينوو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو 200,000 [[رنمينبي|يوآن]] هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني۔ لينوو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي۔ ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا۔ هر باني [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو۔ شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا۔ ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو “چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني” طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ [[چيني نئون سال|چيني نئين سال]] کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو۔ پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو۔ ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي 1988ع ۾ لينوو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار ''China Youth News'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو۔ اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا۔ 500 درخواست ڏيندڙن مان 280 کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو۔ انهن مان 120 اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا۔ جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو 16 ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر 58 ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون۔ نئين عملي ۾ 18 گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، 37 انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي۔ لينوو جو موجوده{{when|date=July 2025}} چيئرمين ۽ سي اي او [[يانگ يوان‌چنگ]] به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌زهي کي حڪومت کان هانگ ڪانگ ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي۔ ليو جو والد، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو۔ ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو۔ ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا۔ ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينوو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===1994ع–1998ع: آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو=== لينوو (جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو) 1994ع ۾ هانگ ڪانگ [[IPO]] کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن تقريباً {{US$|30 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا<ref name="MITbook"/>، في شيئر {{HK$|1.33|link=yes}} جي شرح سان۔<ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> IPO کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينوو بابت پراميد هئا۔ واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي {{HK$|2.07}} تائين پهتي ۽ {{HK$|2.00}} تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو۔ هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم يورپ، اتر آمريڪا ۽ آسٽريليا ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينوو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينوو 1998ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي ({{lang|zh|天禧}}) ڪمپيوٽر جاري ڪيو۔ اهو اهڙي طرح ڊزائن ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن۔ ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ هو جيڪو صارف کي فوري طور انٽرنيٽ سان ڳنڍي ويب برائوزر کولي ڇڏيندو هو۔ اهو [[چائنا ٽيليڪام]] سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي۔ تِيَنْشِي 1998ع ۾ جاري ٿيو۔ اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو۔ ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو [[يو ايس بي]] موجود هو۔ 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو۔ رڳو 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> ===1999ع–2010ع: آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو=== پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينوو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ تقريباً {{US$|212 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينوو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ [[آي بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينوو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينوو IBM جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ {{US$|1.25 بلين}} ادا ڪيا ۽ IBM جو اضافي {{US$|500 ملين}} قرض به سنڀاليو۔ هن خريداري لينوو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===2011ع–2013ع: اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ {{US$|30 ملين}} جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name="McGregor204">[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name="Hogan1">Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينوو| ]] [[زمرو:چيني برانڊ]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] tcyu2qx48sfl6sfryrumz5krpg0idb1 376935 376934 2026-05-10T18:46:08Z Ibne maryam 17680 376935 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (<small>Lenovo Group Limited</small>)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، [[چيني ٻولي|چيني]]: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ ملٽي نيشنل [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولينا|اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[اسٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاگاوا پريفيڪچر|ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref> لينووو هڪ رياستي ملڪيت واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها "ليجنڊ" جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي اي ايس ٽي ريسرچ مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج تي لسٽ ٿي ۽ [[چين]] ۽ آخرڪار [[ايشيا]] ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها ايڇ پي پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ آءِ بي ايم جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن "ٿنڪ پيڊ" لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينووو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ سال 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر، ليپ ٽاپ، ٽيبليٽ ڪمپيوٽر، سمارٽ فون، ورڪ اسٽيشن، سرور، سپر ڪمپيوٽر، ڊيٽا اسٽوريج ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر ۽ سمارٽ ٽيليويزن شامل آهن. ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي ٿنڪ پيڊ ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون آئيڊيا پيڊ، يوگا، ايل او ڪيو ۽ ليجن ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون آئيڊيا سينٽر، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل آهن. لينووو اين اي سي سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينووو اين اي سي ھولڊنگز آهي ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو. ڪمپني موٽرولا موبلٽي پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي. == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینووو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل پورٽمينٽو آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] ابليٽو ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو. ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو. اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو سال 1950ع واري ڏهاڪي ۾ چيني ٽائيپ رائيٽرن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو. 2002ع ۾ يانگ يوانچنگ چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينووو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا. لينووو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين چيني يوآن خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينووو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا." سال 2003ع جي آخر تائين لينووو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين يوان خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===1984ع–1993ع: قيام ۽ شروعاتي تاريخ=== لينوو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ۽ [[ڊيني لوئي]] ڪري رهيا هئا۔ شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]]ن ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي ڪمپيوٽرن جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي۔[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|1984ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي [[ليو چوان‌زهي]] ڪئي۔<ref name=book1/>]] [[ليو چوان‌زهي]] ۽ سندس ڏهن تجربيڪار [[انجنيئر]]ن جي ٽيم، [[ڊيني لوئي]] سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي بيجنگ ۾ سرڪاري طور لينوو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو 200,000 [[رنمينبي|يوآن]] هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني۔ لينوو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي۔ ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا۔ هر باني [[چيني اڪيڊمي آف سائنسز]] (CAS) جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو۔ شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا۔ ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو “چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني” طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ [[چيني نئون سال|چيني نئين سال]] کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو۔ پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو۔ ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي 1988ع ۾ لينوو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار ''China Youth News'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو۔ اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا۔ 500 درخواست ڏيندڙن مان 280 کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو۔ انهن مان 120 اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا۔ جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو 16 ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر 58 ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون۔ نئين عملي ۾ 18 گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، 37 انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي۔ لينوو جو موجوده{{when|date=July 2025}} چيئرمين ۽ سي اي او [[يانگ يوان‌چنگ]] به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌زهي کي حڪومت کان هانگ ڪانگ ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي۔ ليو جو والد، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو۔ ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو۔ ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا۔ ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينوو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===1994ع–1998ع: آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو=== لينوو (جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو) 1994ع ۾ هانگ ڪانگ [[IPO]] کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن تقريباً {{US$|30 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا<ref name="MITbook"/>، في شيئر {{HK$|1.33|link=yes}} جي شرح سان۔<ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> IPO کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينوو بابت پراميد هئا۔ واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي {{HK$|2.07}} تائين پهتي ۽ {{HK$|2.00}} تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو۔ هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم يورپ، اتر آمريڪا ۽ آسٽريليا ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينوو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينوو 1998ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي ({{lang|zh|天禧}}) ڪمپيوٽر جاري ڪيو۔ اهو اهڙي طرح ڊزائن ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن۔ ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ هو جيڪو صارف کي فوري طور انٽرنيٽ سان ڳنڍي ويب برائوزر کولي ڇڏيندو هو۔ اهو [[چائنا ٽيليڪام]] سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي۔ تِيَنْشِي 1998ع ۾ جاري ٿيو۔ اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو۔ ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو [[يو ايس بي]] موجود هو۔ 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو۔ رڳو 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> ===1999ع–2010ع: آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو=== پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينوو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ تقريباً {{US$|212 ملين|link=yes}} گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينوو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ [[آي بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينوو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينوو IBM جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ {{US$|1.25 بلين}} ادا ڪيا ۽ IBM جو اضافي {{US$|500 ملين}} قرض به سنڀاليو۔ هن خريداري لينوو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===2011ع–2013ع: اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ {{US$|30 ملين}} جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name="McGregor204">[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name="Hogan1">Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينوو| ]] [[زمرو:چيني برانڊ]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] qkdw6xq7b5vsopgl9wg8z72ox0bvejg 376947 376935 2026-05-10T19:14:05Z Ibne maryam 17680 376947 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (<small>Lenovo Group Limited</small>)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، [[چيني ٻولي|چيني]]: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ ملٽي نيشنل [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولينا|اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[اسٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاگاوا پريفيڪچر|ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref> لينووو هڪ رياستي ملڪيت واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها "ليجنڊ" جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي اي ايس ٽي ريسرچ مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج تي لسٽ ٿي ۽ [[چين]] ۽ آخرڪار [[ايشيا]] ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها ايڇ پي پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ آءِ بي ايم جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن "ٿنڪ پيڊ" لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينووو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ سال 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر، ليپ ٽاپ، ٽيبليٽ ڪمپيوٽر، سمارٽ فون، ورڪ اسٽيشن، سرور، سپر ڪمپيوٽر، ڊيٽا اسٽوريج ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر ۽ سمارٽ ٽيليويزن شامل آهن. ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي ٿنڪ پيڊ ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون آئيڊيا پيڊ، يوگا، ايل او ڪيو ۽ ليجن ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون آئيڊيا سينٽر، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل آهن. لينووو اين اي سي سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينووو اين اي سي ھولڊنگز آهي ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو. ڪمپني موٽرولا موبلٽي پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي. == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینووو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل پورٽمينٽو آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] ابليٽو ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو. ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو. اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو سال 1950ع واري ڏهاڪي ۾ چيني ٽائيپ رائيٽرن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو. 2002ع ۾ يانگ يوانچنگ چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينووو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا. لينووو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين چيني يوآن خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينووو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا." سال 2003ع جي آخر تائين لينووو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين يوان خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===قيام ۽ شروعاتي تاريخ (1984-1993)=== لينووو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جن جي اڳواڻي ليو چوان‌ زهي ۽ ڊيني لوئي ڪري رهيا هئا. شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]] ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي [[ڪمپيوٽر|ڪمپيوٽرن]] جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي.[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|<small>1984</small>ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي ليو چوان‌ زهي ڪئي۔<ref name=book1/>]] ليو چوان‌زهي ۽ سندس ڏهن تجربيڪار انجنيئرن جي ٽيم، ڊيني لوئي سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ سرڪاري طور لينووو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو <small>2,00,000</small> يوآن هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني. لينووو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي. ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا. هر باني ميمبر چيني اڪيڊمي آف سائنسز جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو. شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا. ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ چيني نئين سال کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو. پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو. ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي <small>1988</small>ع ۾ لينووو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار "چائنا يوٿ نيوز" (''<small>China Youth News</small>)'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو. اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا. <small>500</small> درخواست ڏيندڙن مان <small>280</small> کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو. انهن مان <small>120</small> اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا. جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو <small>16</small> ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر <small>58</small> ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون. نئين عملي ۾ <small>18</small> گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، <small>37</small> انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي. لينووو جو موجوده چيئرمين ۽ سي اي او يانگ يوان‌چنگ به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌ زهي کي حڪومت کان [[هانگ ڪانگ]] ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي. ليو جو پيء، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو. ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو. ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا. ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينووو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو (1994-1998)=== لينووو، جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو، <small>1994</small>ع ۾ هانگ ڪانگ <small>IPO</small> کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن، في شيئر <small>1.33</small> هانگ ڪانگ ڊالر جي شرح سان لڳ ڀگ 3 ڪروڙ [[آمريڪي ڊالر]] گڏ ڪيا، <ref name="MITbook"/><ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> <small>IPO</small> کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينووو بابت پراميد هئا. واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي 2.07 هانگ ڪانگ ڊالر تائين پهتي ۽ 2.00 هانگ ڪانگ ڊالر تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو. هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم [[يُورَپ|يورپ]]، [[اتر آمريڪا]] ۽ [[آسٽريليا]] ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينووو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> سال 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينووو <small>1998</small>ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي <small>({{lang|zh|天禧}})</small> ڪمپيوٽر جاري ڪيو. اهو اهڙي طرح ڊيزائين ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن. ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ شامل هو جيڪو صارف کي فوري طور [[انٽرنيٽ]] سان ڳنڍي [[ویب برائوزر|ويب برائوزر]] کولي ڇڏيندو هو۔ اهو چائنا ٽيليڪام سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي. تِيَنْشِي سال <small>1998</small>ع ۾ جاري ٿيو. اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو. ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو يو ايس بي موجود هو. 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو. رڳو سال 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> === آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو (1999-2010) === پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينووو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ لگ ڀگ 21 ڪروڙ 20 لک امريڪي ڊالر <small>({{US$|212 ملين|link=yes}})</small> گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينووو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي ٿنڪ پيڊ ليپ ٽاپ ۽ ٿنڪ سينٽر ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينووو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينووو آئي بي ايم (IBM) جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ هڪ ارب 25 ڪروڙ آمريڪي ڊالر ادا ڪيا ۽ آئي بي ايم جو اضافي 50 ڪروڙ آمريڪي ڊالر قرض به سنڀاليو هن خريداري لينووو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا (2011-2013)=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ 3 ڪروڙ آمريڪي ڊالر جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name="McGregor204">[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name="Hogan1">Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينوو| ]] [[زمرو:چيني برانڊ]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] 81nrnvl3be28d6fwsl0xjr9rezuru3s 377017 376947 2026-05-11T09:54:32Z Ibne maryam 17680 377017 wikitext text/x-wiki {{short description|چيني گھڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Infobox company | name = لينوو گروپ لميٽيڊ | logo = Lenovo (2015).svg | logo_size = 240px | logo_caption = 2015ع کان لينوو جو سرڪاري لوگو<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/lenovo-new-logo-and-rebrand-2015-6|title=Lenovo has a new logo that it says is now 'more personal' |website=Business Insider|author-first1=Lara|author-last1=O'Reilly|date=1 June 2015}}</ref> | image = Lenovo western headquarters (20170707113944).jpg | image_size = 240px | image_caption = [[هائيڊيان، بيجنگ]]، چين ۾ صدر دفتر | native_name = 联想集团有限公司 | romanized_name = Liánxiǎng Jítuán [[لميٽيڊ ڪمپني|Yǒuxiàn Gōngsī]] | native_name_lang = zh-Hans | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{SEHK|992}}|{{OTC Pink|LNVGY|type=limited}}}} | industry = [[ڪمپيوٽر هارڊويئر]]<br />[[اليڪٽرانڪس]] | foundation = {{start date and age|df=y|1984|11|1}} ({{lang|zh-as|Legend 联想}} طور)<br />[[بيجنگ]]، چين | founder = {{ubl| * [[ليو چوانزي]] * [[ڊيني لوئي]] }} | location = * [[هانگ ڪانگ]]<ref name="auto1">{{cite web|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/|title=Locations |website=Lenovo US }}</ref><br/>([[رجسٽرڊ آفيس]]) * [[بيجنگ]]، چين ۽ [[مورس ول، اتر ڪيرولائنا]]، [[گڏيل رياستون]] (عالمي صدر دفتر) <ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = [[يانگ يوانچنگ]] ([[چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]]) <br> ميٿيو زيلنسڪي (بين الاقوامي مارڪيٽن جو صدر) <br> ونسٽن چينگ ([[چيف فنانشل آفيسر|سي ايف او]]) | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[سمارٽ فون]]|[[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]]|[[سپر ڪمپيوٽر]]|[[پردي اوزار]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ٽيليويزن]]|[[تصويري اسڪينر|اسڪينر]]|[[ڪمپيوٽر ڊيٽا اسٽوريج|اسٽوريج ڊوائيس]] }} | revenue = {{increase}} [[آمريڪي ڊالر]]69.077 بلين (2024/25)<ref name="ar2025">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=171 |date=17 June 2025}}</ref> | operating_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 2.164 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | net_income = {{increase}} آمريڪي ڊالر 1.462 بلين (2024/25)<ref name="ar2025" /> | assets = {{increase}} آمريڪي ڊالر 44.231 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 assets">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=173 |date=17 June 2025}}</ref> | equity = {{increase}} آمريڪي ڊالر 6.660 بلين (2024/25)<ref name="ar2025 equity">{{cite web |title=Annual report FY2024/25 |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/ar2025.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=174 |date=17 June 2025}}</ref> | owner = | num_employees = 72,000 (31 مارچ 2025)<ref name="2024/25 esgr">{{cite web |title=2024/25 Environmental, Social and Governance Report |url=https://doc.irasia.com/listco/hk/lenovo/annual/2025/esr.pdf |website=Investor relations |publisher=Lenovo Group Limited |access-date=19 October 2025 |location=Hong Kong |pages=93 |date=18 June 2025}}</ref> | subsid = {{plainlist| * [[موٽرولا موبلٽي]]<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|title=It's official: Motorola Mobility now belongs to Lenovo – CNET|access-date=2014-12-25|work=cnet.com|archive-date=8 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170308141355/https://www.cnet.com/news/lenovo-closes-acquisition-of-motorola-mobility-from-google/|url-status=live}}</ref> }} | homepage = {{official url}} }} '''لينووو گروپ لميٽيڊ''' (<small>Lenovo Group Limited</small>)، جيڪو '''لينووو''' ({{respell|lə|NOH|voh}}، [[چيني ٻولي|چيني]]: لِیَانْشِیَنگْ)، جي نالي سان واپار ڪري ٿو،<ref>ڪيترائي ذريعا: *{{cite web |last1=Arthur |first1=Charles |date=12 May 2018 |title=Lenovo, the Chinese giant that plays by the rules … and loses |url=https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200908041142/https://www.theguardian.com/technology/2018/may/12/lenovo-chinese-giant-plays-rules-loses-patents |archive-date=8 September 2020 |access-date=5 September 2020 |website=The Guardian}} *{{cite web |last1=Cahill |first1=Kevin |date=1 July 2020 |title=Lenovo, top-of-the-world Chinese supercomputer supplier, sweeps all markets |url=https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200926060338/https://www.computerweekly.com/news/252485400/Lenovo-top-of-the-world-Chinese-supercomputer-supplier-sweeps-all-markets |archive-date=26 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Computer Weekly}} *{{cite web |last1=Goh |first1=Brenda |date=20 February 2020 |title=China's Lenovo confident of managing virus impact, reports strong third quarter |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922212748/https://www.reuters.com/article/us-lenovo-results/chinas-lenovo-confident-of-managing-virus-impact-reports-strong-third-quarter-idUSKBN20E0E3 |archive-date=22 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Reuters}} *{{cite web |date=9 December 2019 |title=China's Lenovo Group first-quarter profit more than doubles, beats expectations |url=https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126023053/https://www.euronews.com/2019/08/15/chinas-lenovo-group-first-quarter-profit-more-than-doubles-beats-expectations |archive-date=26 November 2020 |access-date=9 September 2020 |website=euronews}} *{{cite web |last1=Schwankert |first1=Steven |date=26 May 2006 |title=Is Lenovo a 'Chinese company'? |url=https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190527161916/https://www.infoworld.com/article/2655387/is-lenovo-a--chinese-company--.html |archive-date=27 May 2019 |access-date=9 September 2020 |website=InfoWorld}}</ref> [[هانگ ڪانگ]]، [[چين]] ۾ قائم هڪ ملٽي نيشنل [[ڪارپوريشن]] ۽ [[ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جيڪا [[اليڪٽرانڪس|صارف اليڪٽرانڪس]]، [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]]، [[سافٽ ويئر]]، سرور (Servers)، گڏيل ۽ هائپر گڏيل انفراسٽرڪچر حل ۽ لاڳاپيل خدمتن جي ڊيزائن، پيداوار ۽ مارڪيٽنگ ۾ ماهر آهي.<ref name="Locations">{{cite web|access-date=2020-07-04|title=Locations – Lenovo US|url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|website=Lenovo|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706060806/https://www.lenovo.com/us/en/about/locations|url-status=live}}</ref> ان جو سمارٽ فون برانڊ "موٽرولا موبلٽي" آهي ان جا عالمي صدر دفتر [[بيجنگ]]، [[چين]] ۽ مورس ول، [[اتر ڪيرولينا|اتر ڪيرولائنا]]، [[آمريڪا]] ۾ آهن؛<ref name="lenovo"> {{cite web |title = Lenovo headquarters |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/locations/ |access-date=10 March 2026 |website=Lenovo |quote= Lenovo is incorporated and listed in Hong Kong SAR, China, with headquarters in Beijing, China, and North Carolina, USA}} </ref><ref name="forbes">{{cite web |title=Lenovo |url=https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916070940/https://www.forbes.com/companies/lenovo/#5e34f9285a93 |archive-date=16 September 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Forbes |quote=Headquartered in Beijing, it's the world's largest PC vendor by unit sales and fourth biggest smartphone maker.}}</ref><ref name="bloomberg">{{cite web |title=Lenovo Group Ltd Hong Kong Listing |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201021232821/https://www.bloomberg.com/profile/company/992:HK |archive-date=21 October 2020 |access-date=9 September 2020 |website=Bloomberg |quote=Address: No 6 Chuang Ye Road Shangdi Information Beijing, 100085 China}}</ref> ان جا تحقيقاتي مرڪز انهن هنڌن، چين جي ٻين هنڌن، هانگ ڪانگ ۽ [[تائيوان]]، [[جرمني]] جي [[اسٽٽگارٽ]] ۽ [[جاپان]] جي ياماتو، [[ڪاگاوا پريفيڪچر|ڪاناگاوا]] ۾ پڻ آهن.<ref>{{Cite web |title=NFL Sponsor Lenovo Launches Second-Annual Fantasy Coach of the Year Contest |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/nfl-sponsor-lenovo-launches-second-annual-fantasy-coach-of-the-year-contest/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref><ref>{{Cite web |title=Lenovo Accelerates Artificial Intelligence Initiatives to Solve Humanity's Greatest Challenges |url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-accelerates-artificial-intelligence-initiatives-to-solve-humanitys-greatest-challenges/ |access-date=2024-11-20 |website=Lenovo StoryHub}}</ref> لينووو هڪ رياستي ملڪيت واري تحقيقاتي اداري جي هڪ شاخ طور شروع ٿيو.<ref>{{cite journal |first1=Wei |last1=Xie |first2=Steven |last2=White |date=September 2004 |title=Sequential learning in a Chinese spin-off: The case of Lenovo Group Limited |journal=R&D Management}}</ref> ان وقت اها "ليجنڊ" جي نالي سان مشهور هئي ۽ پرڏيهي آئي ٽي شين جي ورڇ ڪندي هئي؛ شريڪ باني ليو چوانزي سرمايو گڏ ڪرڻ جي ڪوشش ۾<ref name="auto1" /> ليجنڊ کي [[هانگ ڪانگ]] ۾ شامل ڪيو ۽ چين ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ جي اجازت ڪاميابي سان حاصل ڪئي،<ref name=":1">{{Cite web |date=7 August 2002 |title=A computer legend in the making |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/a-computer-legend-in-the-making/ |access-date=2024-11-20 |website=CNET |language=en}}</ref> ۽ ان کي آمريڪي اي ايس ٽي ريسرچ مدد ڏني.<ref>{{Cite web |date=12 August 2002 |title=A fast-growing Legend in China |url=https://www.zdnet.com/article/a-fast-growing-legend-in-china/ |access-date=2024-12-05 |website=ZDNET |language=en}}</ref> ليجنڊ 1994ع ۾ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج تي لسٽ ٿي ۽ [[چين]] ۽ آخرڪار [[ايشيا]] ۾ سڀ کان وڏي پي سي ٺاهيندڙ بڻجي وئي؛ اها ايڇ پي پرنٽرن، [[توشيبا]] ليپ ٽاپن ۽ ٻين شين جي ملڪي ورهائيندڙ پڻ هئي.<ref name=":1" /> ڪمپني پنهنجو نالو لينوو رکڻ کان پوءِ، 2005ع ۾ آءِ بي ايم جي پي سي ڪاروبار سان ضم ٿي، جنهن "ٿنڪ پيڊ" لائين تيار ڪئي هئي؛ ان کان پوءِ اها تيزيءَ سان پرڏيهي مارڪيٽن ۾ وڌي.<ref>{{Cite web |last=Holstein |first=William J. |title=Lenovo Goes Global |url=https://www.strategy-business.com/article/00274 |access-date=2024-11-20 |website=Strategy+business |language=en-us}}</ref> 2013ع ۾ لينووو پهريون ڀيرو يونٽ وڪرو موجب دنيا جو سڀ کان وڏو ذاتي ڪمپيوٽر وڪڻندڙ بڻيو،<ref>{{Cite web |date=2014-01-10 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Declined 6.9 Percent in Fourth Quarter of 2013 |url=http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |access-date=2024-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110052948/http://www.gartner.com/newsroom/id/2647517 |archive-date=10 January 2014 }}</ref> ۽ سال 2024ع تائين اهو مقام اڃا به ان وٽ آهي.<ref>{{cite web |date=11 January 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=11 January 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> ڪمپني جي ٺاهيل شين ۾ ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر، ليپ ٽاپ، ٽيبليٽ ڪمپيوٽر، سمارٽ فون، ورڪ اسٽيشن، سرور، سپر ڪمپيوٽر، ڊيٽا اسٽوريج ڊوائيس، آئي ٽي مينيجمينٽ سافٽ ويئر ۽ سمارٽ ٽيليويزن شامل آهن. ان جا سڀ کان مشهور برانڊز ۾ نوٽ بڪن جي ٿنڪ پيڊ ڪاروباري لائين، نوٽ بڪن جون صارف لائينون آئيڊيا پيڊ، يوگا، ايل او ڪيو ۽ ليجن ۽ ڊيسڪ ٽاپس جون آئيڊيا سينٽر، ايل او ڪيو، ليجن، ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل آهن. لينووو اين اي سي سان هڪ گڏيل منصوبي جو پڻ حصو آهي، جنهن جو نالو لينووو اين اي سي ھولڊنگز آهي ۽ جيڪو جاپاني مارڪيٽ لاءِ ذاتي ڪمپيوٽر ٺاهي ٿو. ڪمپني موٽرولا موبلٽي پڻ هلائي ٿي، جيڪا سمارٽ فون ٺاهي ٿي. == اشتقاق == [[File:CES 2012 - Lenovo (6764011613).jpg|thumbnail|[[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]]، 2012ع ۾ لينوو جو اشتهار]] "لینووو" لفظ "لي-" (جيڪو ليجنڊ مان ورتل آهي) ۽ "نووو" مان ٺهيل پورٽمينٽو آهي، جيڪو [[لاطيني ٻولي|لاطيني]] ابليٽو ۾ "نئون" جي معنيٰ ڏئي ٿو. ڪمپني جو چيني نالو: لِیَانْشِیَنگْ "وابستگي" (جهڙوڪ "خيالن جي وابستگي")، "وابستگي واري سوچ"، يا "ڳنڍيل سوچ" جي معنيٰ رکي ٿو. اهو تخليقيت جو به اشارو ڏئي ٿو۔<ref name="cam">{{cite journal |last=Crowell |first=Todd |year=2008 |title=Ever heard of Lenovo, Haier, CNOOC? You will |url=https://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |url-status=live |journal=Christian Science Monitor |issue=30–JUN–2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110001926/http://www.csmonitor.com/2005/0630/p13s02-stct.html |archive-date=10 November 2014 |access-date=21 October 2008}}</ref> "لِیَانْشِیَنگْ" لفظ پهريون ڀيرو سال 1950ع واري ڏهاڪي ۾ چيني ٽائيپ رائيٽرن جي اهڙي ترتيب لاءِ استعمال ٿيو هو، جيڪا معياري لغتي ترتيب بدران عام لفظن ۽ جملن جي گروهن تي ٻڌل هئي۔<ref name="Mullaney2018">{{cite web |last1=Mullaney |first1=Thomas S. |date=2018-07-16 |title=90,000 Characters on 1 Keyboard |url=https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109025539/https://foreignpolicy.com/2018/07/16/1-billion-people-100000-characters-1-typewriter-chinese/ |archive-date=9 November 2020 |access-date=25 April 2020 |website=Foreign Policy}}</ref> پنهنجي وجود جي پهرين ويهن سالن تائين ڪمپني جو انگريزي نالو "ليجنڊ" هو. 2002ع ۾ يانگ يوانچنگ چين جي گهريلو مارڪيٽ کان ٻاهر واڌ ڪرڻ لاءِ ليجنڊ نالو ڇڏڻ جو فيصلو ڪيو۔ "ليجنڊ" نالو اڳ ئي دنيا ڀر ۾ ڪيترين ئي ڪاروباري ادارن پاران استعمال ٿي رهيو هو،<ref>{{cite web |title=Free Trademark Search – Legend |url=http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405170435/http://www.trademarkia.com/trademarks-search.aspx?tn=Legend |archive-date=5 April 2016 |access-date=22 March 2016 |website=Trademarkia.com}}</ref> جنهن سبب چين کان ٻاهر ڪيترن ئي قانوني دائرا اختيارن ۾ ان جي رجسٽريشن ناممڪن هئي۔ اپريل 2003ع ۾ ڪمپني پنهنجي نئين انگريزي نالي "لينووو" جو عوامي اعلان ڪيو، جنهن لاءِ وڏي اشتهاري مهم هلائي وئي، جنهن ۾ وڏا بِل بورڊ ۽ اهم وقتن تي ٽيليويزن اشتهار شامل هئا. لينووو اٺ هفتن واري ٽيليويزن اشتهاري مهم تي 18 ملين چيني يوآن خرچ ڪيا۔ بِل بورڊن تي نيري آسمان جي پس منظر ۾ لينووو جو لوگو ڏيکاريو ويو هو، جنهن تي نعرو لکيل هو: "بلندي ان ڳالهه تي دارومدار رکي ٿي ته توهان ڪيئن سوچيو ٿا." سال 2003ع جي آخر تائين لينووو ري برانڊنگ تي مجموعي طور 200 ملين يوان خرچ ڪري چڪو هو۔<ref name="book1">{{cite book |last=Ling |first=Zhijun |title=The Lenovo Affair |publisher=John Wiley & Sons |year=2006 |isbn=978-0-470-82193-0 |location=Singapore}}</ref> ==تاريخ== ===قيام ۽ شروعاتي تاريخ (1984-1993)=== لينووو 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ '''ليجنڊ''' نالي سان انجنيئرن جي هڪ ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جن جي اڳواڻي ليو چوان‌ زهي ۽ ڊيني لوئي ڪري رهيا هئا. شروعات ۾ ڪمپني [[ٽيليويزن]] ۾ ماهر هئي، پر پوءِ آهستي آهستي [[ڪمپيوٽر|ڪمپيوٽرن]] جي تياري ۽ مارڪيٽنگ ڏانهن منتقل ٿي وئي.[[File:BeijingInstituteOfComputingTechnologyChineseAcademyOfSciences.jpg|thumb|<small>1984</small>ع ۾ لينوو [[بيجنگ]] ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جي يارنهن انجنيئرن جي ٽيم پاران قائم ڪئي وئي، جنهن جي اڳواڻي ليو چوان‌ زهي ڪئي۔<ref name=book1/>]] ليو چوان‌زهي ۽ سندس ڏهن تجربيڪار انجنيئرن جي ٽيم، ڊيني لوئي سان گڏجي،<ref name=":0">{{Cite web |date=2006-07-22 |title=DANNY LUI |url=http://www.greatergoodradio.com/2006/07/22/danny-lui/ |access-date=2022-09-15 |website=Greater Good Radio – Leaders Inspiring Leaders |language=en-US}}</ref> 1 نومبر 1984ع تي [[بيجنگ]] ۾ سرڪاري طور لينووو قائم ڪئي، جنهن جو شروعاتي سرمايو <small>2,00,000</small> يوآن هو۔<ref name=book1/><ref name="NikeiaAsia">{{cite news |last1=Chen |first1=Wency |title=Lenovo founder Liu Chuanzhi set to retire |url=https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |access-date=9 November 2019 |publisher=Nikkei Asia |date=17 December 2019 |archive-date=18 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191218020051/https://asia.nikkei.com/Business/China-tech/Lenovo-founder-Liu-Chuanzhi-set-to-retire |url-status=live }}</ref> چيني حڪومت ساڳئي ڏينهن ڪمپني جي رجسٽريشن جي منظوري ڏني. لينووو جي باني ميمبرن مان هڪ، جيا شوفو (贾续福)، ٻڌايو ته ڪمپني قائم ڪرڻ جي تياري لاءِ پهرين گڏجاڻي ساڳئي سال 17 آڪٽوبر تي ٿي هئي. ان ۾ شروعاتي عملي جا سمورا يارنهن ماڻهو شريڪ ٿيا. هر باني ميمبر چيني اڪيڊمي آف سائنسز جي انسٽيٽيوٽ آف ڪمپيوٽنگ ٽيڪنالاجي جو ميمبر هو. شروعاتي سرمائي طور استعمال ٿيندڙ 200,000 [[يوآن (ڪرنسي)|يوآن]] زينگ ماوچائو (曾茂朝) منظور ڪيا هئا. ان گڏجاڻي ۾ ڪمپني جو نالو چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز ڪمپيوٽر ٽيڪنالاجي ريسرچ انسٽيٽيوٽ نيو ٽيڪنالاجي ڊولپمينٽ ڪمپني طئي ڪيو ويو۔<ref name=book1/> 1985ع ۾ چيني نئين سال کان پوءِ ڪمپني جو تنظيمي ڍانچو قائم ڪيو ويو۔ ان ۾ ٽيڪنالاجي، انجنيئرنگ، انتظامي، ۽ آفيس شعبا شامل هئا۔<ref name=book1/> گروپ پهرين ٽيليويزن درآمد ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ناڪام رهيو. پوءِ هن ڪمپيوٽرن جي معيار جاچڻ واري ڪمپني طور پاڻ کي ٻيهر ترتيب ڏنو. ان کان پوءِ ڊجيٽل گهڙي مارڪيٽ ڪرڻ جي ڪوشش به ناڪام ٿي۔<ref name="chief">{{cite news |title=China's High-Tech Hero |author=Dickie, Mure |newspaper=Chief Executive |date=1 January 2005}}</ref> [[File:Yang yuanqing lenovo ceo by bill cramer.jpg|thumb|2008ع ۾ يانگ يوان‌چنگ]] مئي <small>1988</small>ع ۾ لينووو پنهنجو پهريون ڀرتي وارو اشتهار "چائنا يوٿ نيوز" (''<small>China Youth News</small>)'' جي پهرين صفحي تي شايع ڪيو. اهڙا اشتهار ان وقت چين ۾ تمام گهٽ هوندا هئا. <small>500</small> درخواست ڏيندڙن مان <small>280</small> کي لکت واري امتحان لاءِ چونڊيو ويو. انهن مان <small>120</small> اميدوارن جا روبرو انٽرويو ورتا ويا. جيتوڻيڪ انٽرويو وٺندڙن کي شروعات ۾ رڳو <small>16</small> ماڻهن کي ڀرتي ڪرڻ جو اختيار هو، پر <small>58</small> ماڻهن کي آڇون ڏنيون ويون. نئين عملي ۾ <small>18</small> گريجوئيٽ ڊگري رکندڙ، <small>37</small> انڊرگريجوئيٽ ڊگري رکندڙ ۽ ٽي اهڙا شاگرد شامل هئا جن وٽ يونيورسٽي سطح جي تعليم نه هئي. لينووو جو موجوده چيئرمين ۽ سي اي او يانگ يوان‌چنگ به ان گروهه ۾ شامل هو۔<ref name=book1/> ليو چوان‌ زهي کي حڪومت کان [[هانگ ڪانگ]] ۾ ماتحت ڪمپني قائم ڪرڻ ۽ پنج ٻين ملازمن سان گڏ اتي منتقل ٿيڻ جي اجازت ملي. ليو جو پيء، جيڪو اڳ ئي لوئي سان گڏ هانگ ڪانگ ۾ موجود هو، رهنمائي ۽ قرضن جي سهولت ذريعي پنهنجي پٽ جي خواهشن کي اڳتي وڌايو. ليو 1987ع ۾ هانگ ڪانگ منتقل ٿيو. ان عرصي دوران خرچ بچائڻ لاءِ ليو ۽ سندس ساٿي عوامي ٽرانسپورٽ استعمال ڪرڻ بدران پنڌ ڪندا هئا. ظاهري وقار برقرار رکڻ لاءِ هو گڏجاڻين لاءِ هوٽل جا ڪمرا ڪرائي تي وٺندا هئا۔<ref name=book1/> 1990ع ۾ لينووو پنهنجي نالي سان ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ ۽ وڪڻڻ شروع ڪيا۔<ref name="chief" /> ڪمپني جي شروعاتي ڪاميابين مان KT8920 مين فريم ڪمپيوٽر شامل هو۔<ref name=book1/> ڪمپني هڪ سرڪٽ بورڊ به تيار ڪيو، جنهن IBM سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ===آءِ پي او، ٻيهر شيئر جاري ڪرڻ ۽ بانڊ وڪرو (1994-1998)=== لينووو، جيڪو ان وقت ليجنڊ جي نالي سان سڃاتو ويندو هو، <small>1994</small>ع ۾ هانگ ڪانگ <small>IPO</small> کان پوءِ عوامي ڪمپني بڻجي ويو، جنهن، في شيئر <small>1.33</small> هانگ ڪانگ ڊالر جي شرح سان لڳ ڀگ 3 ڪروڙ [[آمريڪي ڊالر]] گڏ ڪيا، <ref name="MITbook"/><ref name="Lenovo">{{citation |date=30 March 2022 |title=FAQ |publisher=Lenovo |url=https://investor.lenovo.com/en/ir/faq.php}}</ref> <small>IPO</small> کان اڳ ڪيترائي تجزيه نگار لينووو بابت پراميد هئا. واپار جي پهرين ڏينهن ڪمپني جي شيئر قيمت وڌي 2.07 هانگ ڪانگ ڊالر تائين پهتي ۽ 2.00 هانگ ڪانگ ڊالر تي بند ٿي، جيڪو ڪمپني جي شروعاتي گهٽ قدر ڏيکاريندو هو. هن پيشڪش مان حاصل ٿيندڙ رقم [[يُورَپ|يورپ]]، [[اتر آمريڪا]] ۽ [[آسٽريليا]] ۾ وڪرو آفيسون قائم ڪرڻ، پيداوار ۽ تحقيق ۽ ترقي وڌائڻ، ۽ ڪم ڪندڙ سرمائي کي وڌائڻ لاءِ استعمال ڪئي وئي۔<ref name=book1/> 1996ع تائين لينووو چين جي مارڪيٽ ۾ اڳواڻ بڻجي ويو ۽ پنهنجو ليپ ٽاپ وڪڻڻ شروع ڪيو۔<ref name="MITbook">{{cite book |last1=Greeben |first1=Mark J. |last2=Yip |first2=George S. |last3=Wei |first3=Wei |title=Pioneers, Hidden Champions, Changemakers, and Underdogs |date=15 March 2019 |publisher=MIT Press |isbn=9780262352345 |url=https://books.google.com/books?id=cZ7uDwAAQBAJ&dq=lenovo+publicly+traded+1994&pg=PT34 |access-date=22 November 2020}}</ref> سال 1998ع تائين ڪمپني چين جي گهريلو ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 43 سيڪڙو حصو سنڀاليندي هئي ۽ تقريباً ڏهه لک ڪمپيوٽر وڪڻي چڪي هئي۔<ref name="MITbook"/> لينووو <small>1998</small>ع ۾ پنهنجو تِيَنْشِي <small>({{lang|zh|天禧}})</small> ڪمپيوٽر جاري ڪيو. اهو اهڙي طرح ڊيزائين ڪيو ويو هو جو غير تجربيڪار چيني صارف آساني سان ڪمپيوٽر استعمال ڪري سگهن ۽ انٽرنيٽ تائين رسائي حاصل ڪري سگهن. ان جي اهم خاصيتن مان هڪ اهڙو بٽڻ شامل هو جيڪو صارف کي فوري طور [[انٽرنيٽ]] سان ڳنڍي [[ویب برائوزر|ويب برائوزر]] کولي ڇڏيندو هو۔ اهو چائنا ٽيليڪام سان گڏيل برانڊنگ سان جاري ٿيو ۽ ان سان گڏ هڪ سال جي انٽرنيٽ سروس به شامل هئي. تِيَنْشِي سال <small>1998</small>ع ۾ جاري ٿيو. اهو ٻن سالن جي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو هو. ان وٽ هلڪي رنگ وارو، صدف جهڙي شڪل وارو ڪيس ۽ اسڪرين هيٺان ست-پورٽ وارو يو ايس بي موجود هو. 2000ع تائين تِيَنْشِي چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي چڪو هو. رڳو سال 2000ع ۾ ئي ان جون ڏهه لک کان وڌيڪ يونٽون وڪاميون۔<ref name="Tianxi">{{cite news |last=Sima |first=Katherine |date=19 December 2005 |title=Lenovo's design strategy drives success |url=http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |newspaper=Plastics News |location=United States |access-date=7 April 2015 |archive-date=14 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414100751/http://www.plasticsnews.com/article/20051219/NEWS/312199974/lenovo-s-design-strategy-drives-success |url-status=live }}</ref> === آي بي ايم پرسنل سسٽمز گروپ سان انضمام ۽ اسمارٽ فون ڊويزن جي وڪرو (1999-2010) === پنهنجي واڌ کي جاري رکڻ لاءِ لينووو مارچ 2000ع ۾ هانگ ڪانگ مارڪيٽ ۾ 50 ملين شيئرن جي ٻيهر پيشڪش جاري ڪئي ۽ لگ ڀگ 21 ڪروڙ 20 لک امريڪي ڊالر <small>({{US$|212 ملين|link=yes}})</small> گڏ ڪيا۔<ref name=book1/> ڪمپني 2003ع ۾ پنهنجو نالو بدلائي لينووو رکيو ۽ ڪمپني کي وڌائڻ لاءِ خريداريون شروع ڪيون۔<ref name="MITbook"/> لينوو 2005ع ۾ پنهنجي ۽ آي بي ايم جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار جي ٻه طرفي انضمام ذريعي هڪ نئين هولڊنگ ڪمپني قائم ڪئي، جنهن آء بي ايم جي ٿنڪ پيڊ ليپ ٽاپ ۽ ٿنڪ سينٽر ڊيسڪ ٽاپ لائينون تيار ڪيون هيون۔<ref>{{cite web |url= https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/|title= Lenovo Completes Acquisition of IBM's Personal Computing Division|date= May 1, 2005 |author= Lenovo StoryHub|publisher= news.lenovo.com|access-date=October 5, 2025 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005032123/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/lenovo-completes-acquisition-ibms-personal-computing-division/ |archive-date=October 5, 2025 }}</ref> آي بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر ڊويزن جي خريداري لينووو کي پرڏيهي مارڪيٽن تائين تيز رسائي فراهم ڪئي ۽ ان سان گڏ ڪمپني جي برانڊنگ ۽ ٽيڪنالاجي به بهتر ٿي۔<ref name=MW1>{{cite web |first=Craig |last=Stephen |title=China's Lenovo may be one-off success |url=http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |website=[[MarketWatch]] |date=20 August 2012 |access-date=20 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822164932/http://articles.marketwatch.com/2012-08-19/commentary/33271403_1_lenovo-smartphone-market-thinkpad |archive-date=22 August 2012 |url-status=dead }}</ref> لينووو آئي بي ايم (IBM) جي ڪمپيوٽر ڪاروبار لاءِ هڪ ارب 25 ڪروڙ آمريڪي ڊالر ادا ڪيا ۽ آئي بي ايم جو اضافي 50 ڪروڙ آمريڪي ڊالر قرض به سنڀاليو هن خريداري لينووو کي مقدار جي لحاظ کان دنيا جو ٽيون وڏو ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ بڻايو۔<ref name=People>{{cite news |first=Zhou |last=Xiaoyan |url=http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |title=Lenovo, on top of the PC world |newspaper=[[People's Daily]] |at=People's Daily Online |date=19 November 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=7 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507081932/http://english.peopledaily.com.cn/90778/8025108.html |url-status=live }}</ref> ===اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ ٻيهر داخلا ۽ ٻيا منصوبا (2011-2013)=== 27 جنوري 2011ع تي لينوو جاپاني اليڪٽرانڪس ڪمپني [[اين اي سي]] سان گڏجي ذاتي ڪمپيوٽر تيار ڪرڻ لاءِ هڪ گڏيل منصوبي (جوائنٽ وينچر) جوڙي۔ ٻنهي ڪمپنين هڪ بيان ۾ چيو ته اهي “لينوو اين اي سي ھولڊنگز” نالي هڪ نئين ڪمپني قائم ڪنديون، جيڪا نيدرلينڊز ۾ رجسٽر ڪئي ويندي۔ اين اي سي کي لينوو جا {{US$|175 ملين}} ماليت جا شيئر مليا۔ گڏيل منصوبي ۾ لينوو جو حصو 51٪ ۽ اين اي سي جو 49٪ هوندو۔ لينوو وٽ پنجن سالن اندر پنهنجي حصيداري وڌائڻ جو اختيار به موجود هو۔<ref>{{cite news |url=http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |work=Fox Business |title=NEC, Lenovo Form PC Joint Venture As NEC Posts Wider Loss |date=27 January 2011 |access-date=10 January 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924040129/http://www.foxbusiness.com/markets/2011/01/27/nec-lenovo-form-pc-joint-venture-nec-posts-wider-loss/ |url-status=live }}</ref> هن گڏيل منصوبي جو مقصد جاپان ۾ پنهنجي موجودگي وڌائي لينوو جي عالمي وڪرو ۾ اضافو ڪرڻ هو، ڇاڪاڻ⁠تہ جاپان ذاتي ڪمپيوٽرن لاءِ اهم مارڪيٽ هئي۔ اين اي سي پنهنجي ذاتي ڪمپيوٽر واري ڪاروبار کي هن گڏيل منصوبي ۾ منتقل ڪيو۔ 2010ع تائين اين اي سي جاپان جي ذاتي ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو تقريباً 20٪ حصو سنڀاليندي هئي، جڏهن⁠تہ لينوو جو حصو 5٪ هو۔ لينوو ۽ اين اي سي سرورز ۽ ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جهڙن ٻين شعبن ۾ سهڪار جا امڪان به ڳولڻ تي متفق ٿيا۔<ref>{{cite news |title=With NEC venture, Lenovo eyes Japan |first=David |last=Ranii |newspaper=Cary News (North Carolina) |date=2 February 2011}}</ref> لينوو–اين اي سي گڏيل منصوبي جي چيئرمين روڊرڪ لاپِن صحافين کي ٻڌايو ته ٻئي ڪمپنيون پنهنجي سهڪار کي ٽيبليٽ ڪمپيوٽرن جي ترقي تائين به وڌائينديون۔<ref name="ET">{{cite news |title=Lenovo, NEC to jointly develop tablets: Report |url=http://in.reuters.com/article/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |newspaper=Reuters |date=4 July 2012 |access-date=9 October 2014 |archive-date=14 October 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014090906/http://in.reuters.com/article/2012/07/04/lenovonec-tablets-nikkei-idINL3E8I43S220120704 |url-status=dead }}</ref> جون 2011ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها جرمن اليڪٽرانڪس تيار ڪندڙ ڪمپني [[ميڊيون]] تي ڪنٽرول حاصل ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ لينوو چيو ته هن خريداري سان جرمني جي ڪمپيوٽر مارڪيٽ ۾ ان جو حصو ٻيڻو ٿي ويندو ۽ اها وڪرو جي لحاظ کان ٽئين وڏي ڪمپني بڻجي ويندي ( [[ايسر]] ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ]] کان پوءِ)۔ اهو معاهدو ساڳئي سال جي ٽئين ٽه ماهي ۾ مڪمل ٿيو، جنهن کي ''[[دي نيو يارڪ ٽائيمز]]'' “پهريون اهڙو واقعو جنهن ۾ ڪنهن چيني ڪمپني هڪ مشهور جرمن ڪمپني خريد ڪئي” قرار ڏنو۔<ref name="Kraut"/> هن خريداري سان لينوو کي جرمن ڪمپيوٽر مارڪيٽ جو 14٪ حصو مليو۔ ميڊيون جي چيئرمين گيرڊ براخمان ڪمپني ۾ پنهنجي 60٪ حصيداري مان ٻه ٽيون حصو وڪڻڻ تي راضي ٿيو۔ کيس 80٪ شيئرن جي ادائيگي نقد صورت ۾ ملي، جڏهن⁠تہ 20٪ لينوو جي شيئرن جي صورت ۾ مليا۔ ان سان هو لينوو جو تقريباً هڪ سيڪڙو مالڪ بڻجي ويو۔<ref name="Kraut">{{cite news |title=Lenovo to Buy German PC Maker |url=https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |first=Chris V. |last=Nicholson |newspaper=The New York Times |date=2 June 2011 |access-date=20 September 2020 |archive-date=12 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201112013937/https://dealbook.nytimes.com/2011/06/01/lenovo-to-buy-german-electronics-firm-medion/ |url-status=live }}</ref> 2025ع ۾ لينوو ميڊيون جا باقي سڀئي شيئر به حاصل ڪري ورتا۔<ref>{{cite web | title=MEDION AG: Entry of the Transfer Decision in the Commercial Register &#124; MarketScreener | date=6 January 2025 | url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/MEDION-AG-436399/news/MEDION-AG-Entry-of-the-Transfer-Decision-in-the-Commercial-Register-48686111/ }}</ref> سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو [[برازيل]] جي اليڪٽرانڪس ڪمپني ڊگيبراس کي، جيڪا CCE نالي سان شيون وڪڻندي هئي، [[برازيلي رِيئال|R$]]300 ملين ({{US$|148 ملين}}) جي بنيادي قيمت تي شيئرن ۽ نقد جي گڏيل صورت ۾ خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو۔ ڪارڪردگيءَ سان لاڳاپيل هدفن تي وڌيڪ [[برازيلي رِيئال|R$]]400 ملين جي ادائيگي پڻ منحصر هئي۔<ref>{{cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|title=China's Lenovo to buy Brazilian electronics company CCE|access-date=15 September 2012|work=Reuters|date=5 September 2012|archive-date=17 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120917002514/http://uk.reuters.com/article/2012/09/05/uk-cce-lenovo-idUKBRE8841GJ20120905|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|title=Lenovo to acquire Brazil's biggest PC maker|access-date=15 September 2012|magazine=EE Times|date=5 September 2012|archive-date=31 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121031081847/http://www.eetimes.com/electronics-news/4395447/Lenovo-to-acquire-Brazil-s-biggest-PC-maker|url-status=live}}</ref> CCE جي خريداري کان اڳ لينوو اڳ ئي برازيل ۾ 3 ڪروڙ آمريڪي ڊالر جي لاڳت سان هڪ ڪارخانو قائم ڪري چڪي هئي، پر لينوو جي انتظاميا محسوس ڪيو ته علائقائي واڌ وڌائڻ لاءِ مقامي ڀائيوار ضروري آهي۔ لينوو چيو ته برازيل ۾ ٿيندڙ 2014ع جي ورلڊ ڪپ ۽ 2016ع جي سمر اولمپڪس سبب وڪرو وڌڻ جا امڪان موجود هئا، ۽ CCE جي معياري شهرت به ان فيصلي جو سبب هئي۔<ref>{{cite news |last=Mehta |first=Stephanie N. |url=http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |title=Urgency drives Lenovo deal in Brazil&nbsp;— Fortune Tech |publisher=Tech.fortune.cnn.com |date=5 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=15 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115171513/http://tech.fortune.cnn.com/2012/09/05/urgency-drives-lenovo-deal-in-brazil/ |url-status=dead }}</ref> خريداري کان پوءِ لينوو اعلان ڪيو ته ان جون ايندڙ خريداريون سافٽويئر ۽ خدمتن تي مرڪوز هونديون۔<ref>{{cite news |last=Yun |first=Liau |url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies/ |title=Lenovo to stop buying hardware companies |work=ZDNet |date=25 September 2012 |access-date=7 January 2013 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110000904/http://www.zdnet.com/cn/lenovo-to-stop-buying-hardware-companies-7000004752/ |url-status=live }}</ref> [[File:LenovoEMCSigning.jpg|thumb|LenovoEMC گڏيل منصوبي جي صحيحي تقريب، جنهن ۾ [[يانگ يوان‌چنگ]] وچ ۾ بيٺل آهي (پٺين قطار ۾ کاٻي کان پنجون)]] سيپٽمبر 2012ع ۾ لينوو آمريڪا ۾ قائم سافٽويئر ڪمپني اسٽون ويئر کي خريد ڪرڻ تي اتفاق ڪيو، جيڪا ان جي پهرين سافٽويئر خريداري هئي۔ اهو معاملو 2012ع جي آخر تائين مڪمل ٿيڻ جي اميد هئي؛ مالي تفصيل ظاهر نه ڪيا ويا۔<ref>{{cite news|url=https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|title=Lenovo buys US-based Stoneware to strengthen its cloud computing services|publisher=The Next Web|access-date=18 September 2012|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042309/https://thenextweb.com/asia/2012/09/18/lenovo-buys-us-based-stoneware-strengthen-cloud-computing-services/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|title=Lenovo Acquires Stoneware to Expand Secure Cloud Computing|publisher=Lenovo|access-date=18 September 2012|archive-date=21 September 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120921232136/http://news.lenovo.com/article_display.cfm?article_id=1631|url-status=dead}}</ref> لينوو چيو ته ڪمپني کي نئين ٽيڪنالاجي تائين رسائي حاصل ڪرڻ لاءِ خريد ڪيو ويو آهي ۽ اسٽون ويئر کان آمدنيءَ تي ڪو وڏو اثر پوڻ جي اميد نه آهي۔ خاص طور تي اسٽون ويئر کي ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ خدمتن کي وڌائڻ ۽ بهتر بڻائڻ لاءِ حاصل ڪيو ويو۔ خريداري کان اڳ ٻن سالن تائين اسٽون ويئر لينوو سان گڏجي پنهنجو سافٽويئر وڪڻندي رهي، ۽ ان عرصي دوران اسٽون ويئر جي وڪرو ٻيڻي ٿي وئي۔ اسٽون ويئر 2000ع ۾ قائم ڪئي وئي هئي۔ سيپٽمبر 2012ع تائين اسٽون ويئر، ڪارمل، انڊيانا ۾ قائم هئي ۽ ان وٽ 67 ملازم هئا۔<ref name="Stoned">{{cite news |title=Lenovo Acquires U.S. Software Firm |first=Paul |last=Mozur |url=https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |newspaper=The Wall Street Journal |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170812140929/https://www.wsj.com/articles/SB10000872396390443995604578003412572479272 |archive-date=12 August 2017 |url-status=live }}</ref><ref name="BW3">{{cite news |title=Lenovo Makes First Software Buy to Expand in Cloud Computing |url=http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |newspaper=Bloomberg Businessweek |date=18 September 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=22 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922003854/http://www.businessweek.com/news/2012-09-18/lenovo-makes-first-software-purchase-to-expand-cloud-computing |url-status=dead }}</ref> لينوو 2012ع ۾ ٻيهر اسمارٽ فون مارڪيٽ ۾ داخل ٿي ۽ تيزي سان سرزمين چين ۾ [[سمارٽ فون]]ن جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي ويو۔<ref name=smartphones>{{cite news |url=http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |title=Lenovo Eying Growth in China Smartphone Sector |series=[[Central News Agency (Republic of China)|CNA]] |newspaper=[[Taipei Times]] |at=taipeitimes.com |date=5 November 2012 |access-date=19 November 2012 |archive-date=2 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130502112817/http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2012/11/05/2003546896 |url-status=live }}</ref> ===2014ع کان پوءِ: آءِ بي ايم سرور لائينن جي خريداري ۽ ٻيون حاصلگيريون=== {{multiple image |direction= vertical |image1= LENOVO logo (1984-2003).svg |caption1= ڪارپوريٽ لوگو (1984ع–2003ع) |image2= Lenovo Logo.svg |caption2= ڪارپوريٽ لوگو، فيوچر برانڊ پاران تيار ڪيل (2003ع–2015ع) |image3=Lenovo logo (2015 onwards) 2.svg |caption3= ڪارپوريٽ لوگو (2015ع–هاڻوڪو) }} آءِ بي ايم 2014ع ۾ پنهنجي x86 بنياد وارن سرور لائينن، جن ۾ [[لينوو سسٽم x|سسٽم x]] ۽ [[آء بي ايم بليڊ سينٽر |بليڊ سينٽر]] شامل هئا، لينوو کي وڪڻي ڇڏيون۔<ref>{{cite web |url=http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |title=It was inevitable: Lenovo stumps up $2.3bn for IBM System x server biz |last1=Kunert |first1=Paul |date=23 January 2014 |website=channelregister.co.uk |publisher=The Register |access-date=23 January 2014 |archive-date=24 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140124073230/http://www.channelregister.co.uk/2014/01/23/lenovo_buy_systemx/ |url-status=live }}</ref> لينوو موجب، آءِ بي ايم جي x86 بنياد واري سرور ڪاروبار جي خريداري سان ان کي وڌيڪ ڪاروباري گراهڪن تائين رسائي ملندي، منافعي جي شرح بهتر ٿيندي، ۽ سرور پروسيسر ٺاهيندڙ ڪمپني [[انٽيل]] سان وڌيڪ ويجهو لاڳاپو قائم ٿيندو۔<ref name="ForbesIBM">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|title=How Lenovo Can Turn Liabilities Into Assets|first=Roger|last=Kay|work=Forbes|access-date=2 September 2017|archive-date=29 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055219/https://www.forbes.com/sites/rogerkay/2014/05/12/how-lenovo-can-turn-liabilities-into-assets/|url-status=live}}</ref> 1 آڪٽوبر 2014ع تي لينوو آءِ بي ايم جي سرور ڊويزن جي خريداري مڪمل ڪئي، جنهن جي آخري قيمت {{US$|2.1 بلين}} مقرر ڪئي وئي۔<ref>{{cite press release |publisher=Reuters |date=29 September 2014 |title=Lenovo says $2.1 billion IBM x86 server deal to close on Wednesday |url=https://www.reuters.com/article/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |access-date=1 July 2017 |archive-date=17 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117105338/http://www.reuters.com/article/2014/09/29/us-lenovo-ibm-deals-idUSKCN0HO08N20140929 |url-status=live }}</ref> لينوو چيو ته اها خريداري اڳ اعلان ڪيل {{US$|2.3 بلين}} کان گهٽ قيمت تي ٿي، جنهن جو هڪ سبب آءِ بي ايم جي اسٽاڪ جي ماليت ۾ تبديلي هئي۔ هن معاهدي جي اڳ ئي يورپ ۽ چين منظوري ڏئي چڪا هئا۔ ''[[فوربز]]'' موجب آمريڪي خزاني واري کاتي جي [[آمريڪا ۾ پرڏيھي سيڙپڪاري تي ڪاميٽي]] (CFIUS) لينوو لاءِ آخري وڏي رڪاوٽ هئي، ڇاڪاڻ⁠تہ آمريڪا جون پاليسيون سڀ کان وڌيڪ سخت هيون۔<ref>{{cite news |last=Moorhead |first=Patrick |date=2014-06-26 |title=IBM-Lenovo Server Agreement Basically A Done Deal |url=https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=29 May 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180529055655/https://www.forbes.com/sites/patrickmoorhead/2014/08/26/ibm-lenovo-server-agreement-basically-a-done-deal/ |url-status=live }}</ref> معاهدو مڪمل ٿيڻ کان پوءِ لينوو چيو ته ان جو مقصد دنيا جو سڀ کان وڏو سرور ٺاهيندڙ بڻجڻ آهي۔ لينوو آءِ بي ايم جي افرادي قوت کي پنهنجي نظام ۾ شامل ڪرڻ جا منصوبا پڻ ظاهر ڪيا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Set to Close IBM Deal, Eyes Top Spot in Server Business|first=Juro|last=Osawa|date=29 September 2014|work=The Wall Street Journal |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681 |access-date=27 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20141004081610/http://online.wsj.com/articles/lenovo-gains-all-approvals-for-ibm-deal-1411964681|archive-date=4 October 2014|url-status=live}}</ref> هن خريداري سان تقريباً 6,500 نوان ملازم لينوو ۾ شامل ٿيا۔ لينوو چيو ته هن وقت نوڪريون ختم ڪرڻ جو ڪو ارادو ناهي۔ ڪمپني موجب تحقيق ۽ ترقي، ۽ گراهڪن سان لاڳاپيل شعبا جهڙوڪ مارڪيٽنگ “100٪ محفوظ” رهندا، جڏهن⁠تہ سپلاءِ چين ۽ خريداري واري نظام ۾ “ترتيب سازي” متوقع هئي۔<ref>{{cite web |url=http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6 |title=Jobs cuts not ruled out as Lenovo swallows IBM's x86 server business|work=The Australian|access-date=6 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141014005032/http://www.theaustralian.com.au/technology/jobs-cuts-not-ruled-out-as-lenovo-swallows-ibms-x86-server-business/story-e6frgakx-1227081684268?nk=ee236b4d15a8cede4c5ea897e25788e6|archive-date=14 October 2014|url-status=live}}</ref> [[File:Moto X (11236439494).jpg|thumb|upright|موٽرولا موٽو X]] 29 جنوري 2014ع تي گوگل اعلان ڪيو ته اها [[موٽرولا موبلٽي]] کي لينوو وٽ {{US$|2.91 بلين}} ۾ وڪڻيندي۔ فيبروري 2014ع تائين گوگل لينوو جي تقريباً 5.94٪ شيئرن جي مالڪ هئي۔ هن معاهدي ۾ [[موٽو X (فسٽ جنريشن)|موٽو X]]، [[موٽو جي (فسٽ جنريشن)|موٽو جي]]، [[ڊرائڊ ٽربو]] ۽ مستقبل جي موٽرولا موبلٽي جي شين جو روڊميپ شامل هو، جڏهن⁠تہ گوگل ايڊوانسڊ ٽيڪنالاجيون ۽ پراجيڪٽ يونٽ ۽ ڪمپني جي 2,000 کان سواءِ باقي سڀئي پيٽنٽ پنهنجي وٽ رکيا۔<ref name="CIO">{{cite web|url=http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY|title=Lenovo CEO Vows To Turn Around Motorola in 6 Quarters – Mobile Tech on CIO Today|access-date=5 March 2014|url-status=live |archive-date=5 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140305211930/http://www.cio-today.com/story.xhtml?story_id=13000CSAERZY}}</ref> لينوو کي گوگل وٽ رهيل سڀني پيٽنٽن لاءِ رائلٽي کان آزاد لائسنس مليا۔<ref name="Moneyball">{{cite web|url=http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php|title=China's Lenovo finds treasure in other companies' castoffs|first=Drake|last=Bennett |date=17 May 2014|work=SFGate|access-date=5 June 2014|url-status=live|archive-date=21 May 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140521033441/http://www.sfgate.com/technology/article/China-s-Lenovo-finds-treasure-in-other-companies-5486350.php}}</ref> جون 2014ع ۾ يورپي يونين لينوو جي موٽرولا جي خريداري جي منظوري ڏني۔<ref name="EU1">{{cite web|url=http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99|title=European Union approves Lenovo's Google Motorola acquisition -TechWire Insider: Editor's Blog at WRAL TechWire |publisher=WRAL TechWire|access-date=3 July 2014|url-status=live |archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714121923/http://wraltechwire.com/european-union-approves-lenovo-acquisition-of-google-motorola-mobility/13776122/#dyou3JjCfqaGPsle.99}}</ref> اها خريداري 30 آڪٽوبر 2014ع تي مڪمل ٿي۔ موٽرولا موبلٽي جو هيڊڪوارٽر شڪاگو ۾ ئي رهيو ۽ ڪمپني موٽرولا برانڊ استعمال ڪندي رهي، جڏهن⁠تہ لينوو جي موبائل ڊوائيس ڪاروبار جي صدر ليو جون ڪمپني جو سربراهه بڻيو۔<ref name="FinalMotoDeal">{{cite web|first=Tom|last=Warren|title=Motorola is now part of Lenovo|work=The Verge |date=30 October 2014|url=https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo|access-date=30 October 2014|url-status=live|archive-date=3 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://www.theverge.com/2014/10/30/7130879/motorola-is-now-part-of-lenovo}}</ref><ref name=wsj-lenovoclosed>{{cite news|title=Lenovo Completes Motorola Acquisition |url=http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138|access-date=30 October 2014|work=The Wall Street Journal|date=30 October 2014|url-status=live |archive-date=2 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141102054116/http://online.wsj.com/articles/lenovo-completes-motorola-acquisition-1414665138}}{{subscription required}}</ref> اپريل 2014ع ۾ لينوو [[اين اي سي]] کان موبائل ٽيڪنالاجي سان لاڳاپيل پيٽنٽن جو هڪ وڏو مجموعو خريد ڪيو۔ انهن ۾ دنيا جي مختلف ملڪن ۾ 3,800 کان وڌيڪ پيٽنٽ خاندان شامل هئا۔ هن خريداري ۾ 3G ۽ LTE موبائل ٽيڪنالاجين جا معياري-ضروري پيٽنٽ ۽ اسمارٽ فونن ۽ ٽيبليٽن سان لاڳاپيل ٻيا پيٽنٽ شامل هئا۔<ref name="PAT1">{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio/|title=Lenovo buys mobile, 3G, LTE technology patent portfolio|first=Charlie|last=Osborne|work=ZDNet|access-date=17 April 2020|archive-date=12 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112050835/http://www.zdnet.com/lenovo-buys-mobile-3g-lte-technology-patent-portfolio-7000028130/|url-status=live}}</ref> مئي 2015ع ۾ لينوو بيجنگ ۾ “لينوو ٽيڪ ورلڊ” تقريب دوران نئون لوگو متعارف ڪرايو، جنهن جو نعرو “جدت ڪڏهن به نہ رڪندي آ” (创新无止境) هو۔ لينوو جو نئون لوگو، جيڪو ساتچي پاران تيار ڪيو ويو، اشتهاري ادارا ۽ وڪرو ڪندڙ ڀائيوار مخصوص حدن اندر پنهنجي ماحول مطابق تبديل ڪري سگهندا هئا۔ لوگو ۾ جهڪي ويل “e” شامل هئي (گوگل جي لوگو جهڙي)، ۽ ان جي چوڌاري هڪ خاني جهڙو فريم هو، جنهن ۾ لاڳاپيل منظر، سادو رنگ يا تصوير استعمال ڪري سگهبي هئي۔ لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو: “جڏهن اسان ان بابت سوچڻ شروع ڪيو ته اهو صرف ٽائپوگرافي يا لوگو جي شڪل بدلائڻ بابت نه هو۔ اسان پاڻ کان پڇيو: ‘جيڪڏهن اسان واقعي انٽرنيٽ تي ٻڌل ۽ گراهڪ-مرڪوز ڪمپني آهيون ته پوءِ لوگو ڪهڙو هئڻ گهرجي؟’ اسان سڀ کان پهرين ڊجيٽل لوگو جو تصور تيار ڪيو جيڪو انٽرنيٽ تي استعمال لائق ۽ ماحول مطابق بدلجندڙ هجي۔”<ref name="AALogo">{{cite news |last=Snyder Bulik |first=Beth |date=28 May 2015 |title=Worldwide PC Leader Lenovo Rebrands For Post-PC World |url=http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |newspaper=Advertising Age |location=United States |access-date=8 June 2015 |archive-date=2 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602204659/http://adage.com/article/digital/lenovo-rebrands-logo-renewed-post-pc-push/298773/ |url-status=live }}</ref> ==مصنوعات ۽ خدمتون== لينوو ذاتي ڪمپيوٽرن، اسمارٽ فونن، ٽيليويزنن، ۽ پائڻ لائق اوزارن جو ٺاهيندڙ آهي۔ ڪمپني جي شروعاتي شين مان KT8920 [[مين فريم ڪمپيوٽر]]<ref name=book1/> ۽ هڪ سرڪٽ بورڊ شامل هئا، جنهن آء بي ايم سان مطابقت رکندڙ ذاتي ڪمپيوٽرن کي چيني اکرن جي پروسيسنگ جي قابل بڻايو۔<ref name="chief"/> ان جي پهرين ڪمپيوٽرن مان هڪ تِيَانشي ({{lang|zh|天禧}}) هو، جيڪو 1998ع ۾ چيني مارڪيٽ ۾ جاري ڪيو ويو۔ اهو 2000ع ۾ چيني تاريخ جو سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ ڪمپيوٽر بڻجي ويو۔<ref name="Tianxi"/> ===ذاتي ۽ ڪاروباري ڪمپيوٽنگ=== لينوو [[ٿنڪ پيڊ]]، [[آئيڊيا پيڊ]]، [[لينوو يوگا|يوگا]]، ليجن ۽ شياوشِن (Xiaoxin) ({{lang|zh|小新}}؛ رڳو چيني مارڪيٽ لاءِ) ليپ ٽاپ لائينون، ۽ گڏوگڏ [[آئيڊيا سينٽر]] ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائينون مارڪيٽ ڪري ٿو۔<ref name=owen2011>{{cite web |last1=Fletcher |first1=Owen |first2=Shara |last2=Tibken |first3=Nathalie |last3=Tadena |title=Lenovo passes Dell to become world's No 2 PC maker |date=13 October 2011 |url=http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |website=[[MarketWatch]] |access-date=13 October 2011 |archive-date=16 October 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111016040044/http://www.marketwatch.com/story/lenovo-passes-dell-to-become-worlds-no-2-pc-maker-2011-10-13 |url-status=live }}</ref> 2005ع ۾ [[آءِ بي ايم]] جي ذاتي ڪمپيوٽر ڪاروبار، جنهن ۾ ان جون ٿنڪ پيڊ ۽ ٿنڪ سينٽر لائينون شامل هيون، خريد ڪرڻ سان ڪمپني ۾ نمايان واڌ آئي۔ جنوري 2013ع تائين، [[ٿنڪ (نعرو)|ٿنڪ برانڊ]] وارن ڪمپيوٽرن جون ترسيلون، لينوو پاران هن برانڊ سنڀالڻ کان پوءِ ٻيڻيون ٿي چڪيون هيون، ۽ منافعي جي شرح 5٪ کان مٿي سمجهي ويندي هئي۔<ref name=Econ1>{{cite news |title=From guard shack to global giant; Chinese industry |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |date=12 January 2013 |access-date=5 February 2013 |archive-date=24 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140224154521/http://www.economist.com/news/business/21569398-how-did-lenovo-become-worlds-biggest-computer-company-guard-shack-global-giant?fsrc=rss |url-status=live }}</ref> لينوو ٿنڪ برانڊ کي روايتي ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن کان اڳتي وڌائي، ٽيبليٽن ۽ هائبرڊ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]، [[ٿنڪ پيڊ يوگا]]، [[ٿنڪ پيڊ 8]]، [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]]، ۽ [[ٿنڪ پيڊ ٽوئسٽ]] ڏانهن جارحاڻي نموني وڌايو؛ اها تبديلي موبائل اوزارن جي وڌندڙ مقبوليت ۽ آڪٽوبر 2012ع ۾ [[ونڊوز 8]] جي جاري ٿيڻ جي جواب ۾ آئي۔ لينوو هن اعليٰ قدر واري حڪمت عملي سان اهم ڪاميابي حاصل ڪئي ۽ 2013ع ۾ آمريڪا ۾ 900 ڊالر کان مٿي قيمت وارن ونڊوز ڪمپيوٽرن جي مارڪيٽ جو 40٪ کان وڌيڪ حصو سنڀاليو۔<ref name="CNET21">{{cite web |last=Reisinger |first=Don |url=http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |title=Lenovo chief: We're in the PC-plus, not post-PC era |website=CNET |date=2013-01-10 |access-date=2013-09-28 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121231749/http://news.cnet.com/8301-1001_3-57563331-92/lenovo-chief-were-in-the-pc-plus-not-post-pc-era/ |url-status=live }}</ref> ====ٿنڪ پيڊ==== {{Main|ٿنڪ پيڊ}} [[File:Lenovo ThinkPad X1 Ultrabook.jpg|thumb|2012ع جو پهرئين نسل وارو [[ٿنڪ پيڊ X1 سيريز|ٿنڪ پيڊ X1]] ڪاربن الٽرا بڪ، جنهن ۾ هلڪي ۽ مضبوط ڪاربن فائبر ٽيڪنالاجي جو وسيع استعمال ڪيو ويو<ref>{{cite web |last1=Tracy |first1=Phillip |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon Review |url=https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |website=LaptopMag |date=27 September 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=2 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202163533/https://www.laptopmag.com/reviews/laptops/lenovo-thinkpad-x1-carbon-7th-gen-2019 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Brant |first1=Tom |title=Lenovo ThinkPad X1 Carbon |url=https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |website=PCMag |date=21 August 2019 |access-date=4 December 2020 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020153301/https://uk.pcmag.com/netbooks/122216/lenovo-thinkpad-x1-carbon-gen-7-2019 |url-status=live }}</ref>]] ٿنڪ پيڊ ڪاروباري استعمال لاءِ [[ليپ ٽاپ]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا پنهنجي دٻي جهڙي ڪاري ڊزائن لاءِ مشهور آهي، جيڪا روايتي جاپاني ''[[بينٽو]]'' کان متاثر آهي۔<ref>{{cite web|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|title=Design Matters: The Bento Box|access-date=3 October 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929211324/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2006/10/the-bento-box/|archive-date=29 September 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> ٿنڪ پيڊ اصل ۾ [[آءِ بي ايم]] جي پيداوار هئي، جيڪا جاپان ۾ [[آءِ بي ايم ياماتو فيسلٽي|ياماتو فيسلٽي]] ۾ {{nihongo|اريمسا نائتو|内藤在正|Naitō Arimasa}} پاران تيار ڪئي وئي؛<ref>{{cite web |last1=Ohnesorge |first1=Lauren |title=Meet the "father of the ThinkPad" laptop |url=https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |website=Triangle Business Journal |access-date=22 November 2020 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042315/https://www.bizjournals.com/triangle/news/2017/10/16/meet-the-father-of-the-thinkpad-laptop.html |url-status=live }}</ref> آءِ بي ايم جي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] ڊويزن جي خريداري کان پوءِ، 2005ع جي شروعات کان اهي آءِ بي ايم ۽ لينوو ٻنهي پاران تيار، ٺاهيا ۽ وڪرو ڪيا ويا۔ ٿنڪ پيڊ خلا ۾ استعمال ڪيو ويو آهي ۽ 2016ع تائين [[بين الاقوامي خلائي اسٽيشن]] تي استعمال لاءِ تصديق ٿيل واحد ليپ ٽاپ ماڊل هو۔<ref>{{cite web|url=http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |title=IBM Archives: IBM ThinkPads in space |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110720220124/http://www-03.ibm.com/ibm/history/exhibits/space/space_thinkpad.html |archive-date=20 July 2011 }}</ref><ref>{{Cite web |title=REINVENT NEW FRONTIERS |url=https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131647/https://www8.hp.com/us/en/campaigns/nasa.html |archive-date=2 September 2019 |access-date=2 September 2019 |website=hp.com}}</ref> ====ٿنڪ سينٽر==== {{Main|ٿنڪ سينٽر}} ٿنڪ سينٽر ڪاروباري استعمال لاءِ [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي هڪ لائين آهي، جيڪا 2003ع ۾ آءِ بي ايم پاران متعارف ڪرائي وئي ۽ 2005ع کان لينوو پاران تيار ۽ وڪرو ڪئي پئي وڃي۔<ref name="Lenovo Company History">{{cite web|title=Lenovo Company History|url=http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|access-date=22 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120413184800/http://www.lenovo.com/lenovo/us/en/history.html|archive-date=13 April 2012|url-status=dead}}</ref> ٿنڪ سينٽر ڪمپيوٽر عام طور تي وچولي کان اعليٰ درجي جا پروسيسر، الڳ گرافڪس ڪارڊ جا اختيار، ۽ گهڻن مانيٽرن جي مدد شامل ڪندا آهن۔ ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين وانگر، ماضي ۾ ٿنڪ سينٽر برانڊ وارن ڪمپيوٽرن جون گهٽ قيمت واريون لائينون به رهيون آهن۔ انهن جا ڪجهه مثال هي آهن: M55e سيريز، A50 سيريز، M72 سيريز۔ بهرحال، اهي “بجيٽ” لائينون عام طور تي “ٿن ڪلائنٽس” هونديون آهن، يعني اهي الڳ خودمختيار ڪمپيوٽر نه هونديون آهن، پر مرڪزي سرور تائين رسائي جا نقطا هونديون آهن۔<ref name="Lenovo - ThinkCentre Desktops">{{cite web|title=ThinkCentre Desktop Features|url=http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|access-date=20 February 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120214041833/http://shop.lenovo.com/us/desktops/thinkcentre|archive-date=14 February 2012|url-status=dead}}</ref> ====ٿنڪ سرور، پوءِ ٿنڪ سسٽم==== {{Main|ٿنڪ سرور}} ٿنڪ سرور پيداوار لائين لينوو جي TS100 سان شروع ٿي۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review">{{cite web|title=Lenovo ThinkServer TS100 review|url=http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|access-date=19 December 2011|first=Dave|last=Mitchell|date=7 November 2008|archive-date=20 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120820060048/http://www.pcpro.co.uk/reviews/servers/235032/lenovo-thinkserver-ts100|url-status=live}}</ref> سرور [[آءِ بي ايم]] سان هڪ معاهدي تحت تيار ڪيو ويو، جنهن موجب لينوو آءِ بي ايم جي xSeries ٽيڪنالاجي تي ٻڌل سنگل ساڪٽ ۽ ڊبل ساڪٽ سرور تيار ڪندو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> سرور ڊزائن جي هڪ اضافي خاصيت ننڍن ڪاروبارن لاءِ سپورٽ پيڪيج هو۔<ref name="PCPro - ThinkServer TS100 Review"/> هن سپورٽ پيڪيج جو مقصد ننڍن ڪاروبارن کي اهڙا سافٽ ويئر اوزار فراهم ڪرڻ هو، جيڪي سرور مينيجمينٽ جي عمل کي آسان ڪن ۽ آءِ ٽي سپورٽ تي دارومدار گهٽ ڪن۔<ref name="Lenovo Blogs - ThinkServer Debut">{{cite web|title=ThinkServer Debut|url=http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|access-date=19 December 2011|first=David|last=Hill|date=22 August 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614121512/http://www.lenovoblogs.com/designmatters/2008/08/thinkserver-debut/|archive-date=14 June 2011|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> 20 جون 2017ع تي لينوو جي ڊيٽا سينٽر گروپ ٿنڪ سرور پيداوار لائين کي ٿنڪ سسٽم جي نالي سان ٻيهر جاري ڪيو،<ref>{{cite web|title=Future-Defined Data Center – June 20 Announcement > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp0690-future-defined-data-center-june-20-announcement|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> جنهن ۾ 17 نوان مشين-قسم ماڊل شامل هئا، جيڪي ڪيٽلاگ فارميٽ ۾ ٽاور، 1U/2U، بليڊز، ڊينس ۽ 4U مشن ڪرٽيڪل انٽيل بنياد وارن سرورن جهڙن فارم فيڪٽرن تي مشتمل هئا۔ هن ٻيهر جاري ٿيڻ ۾ اسٽوريج ايري ۽ فائبر چينل SAN سوئچز ۽ ڊائريڪٽرز جو پورٽ فوليو پڻ شامل هو۔ پنهنجي پورٽ فوليو ۾ صنعت جي اڳواڻ شراڪتن کي وڌيڪ شامل ڪرڻ لاءِ، لينوو پروسيسر ڪمپني [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] سان معاهدو ڪيو، ته جيئن گراهڪن کي انٽيل ۽ [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ٻنهي جي طاقت وارن اوزارن مان چونڊ جا اختيار فراهم ڪري سگهي۔ آگسٽ 2019ع ۾، [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] ايپڪ (EPYC) جي هڪ پروسيسر تي ٻڌل پهريان ٻه ٿنڪ سسٽم پليٽفارم مارڪيٽ ۾ متعارف ڪرايا ويا: SR635 (1U) ۽ SR655 (2U)۔<ref>{{cite web|title=What's New – New AMD-Based Servers > Lenovo Press|url=https://lenovopress.com/lp1197-whats-new-amd-1s-launch|access-date=2021-03-16|website=lenovopress.com}}</ref> وري مئي 2020ع ۾، لينوو ڊي سي جي پنهنجي [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] آڇن کي وڌيڪ وڌائي 2-پروسيسر سسٽم، SR645 ۽ SR665، شامل ڪيا،<ref>{{cite web|title=Lenovo Provides Customers with an EPYC Choice in Data Center Servers|url=https://www.lenovoxperience.com/newsDetail/283yi044hzgcdv7snkrmmx9oparaus06esozgjzeul5305t7|access-date=2021-03-16|website=lenovoxperience|language=en}}</ref> جنهن سان مارڪيٽ ۾ “سڀ کان وڌيڪ قابل اعتماد ڊيٽا سينٽر صلاحڪار” بڻجڻ واري پنهنجي طريقي کي جاري رکيو۔<ref>{{cite web|last=Haranas|first=Mark|date=2019-05-14|title=Lenovo's Kevin Hooper: Our Vision Is To Be The 'Most Trusted Data Center Partner In The Industry'|url=https://www.crn.com/slide-shows/data-center/lenovo-s-kevin-hooper-our-vision-is-to-be-the-most-trusted-data-center-partner-in-the-industry-|access-date=2021-03-16|website=CRN}}</ref> ====ٿنڪ اسٽيشن==== {{Main|ٿنڪ اسٽيشن}} لينوو ٿنڪ اسٽيشنز اعليٰ درجي جي ڪمپيوٽنگ لاءِ ٺهيل ورڪ اسٽيشنز آهن۔ 2008ع ۾ آءِ بي ايم/لينوو پنهنجي ٿنڪ برانڊ جو دائرو ورڪ اسٽيشنز تائين وڌايو، جنهن ۾ ٿنڪ اسٽيشن S10 پهريون جاري ڪيل ماڊل هو۔ ====ٿنڪ ويزن==== {{Main|ٿنڪ ويزن}} اعليٰ درجي جا مانيٽر ٿنڪ ويزن نالي سان مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ ٿنڪ ويزن ڊسپليز ٻين ٿنڪ اوزارن جهڙوڪ [[ٿنڪ پيڊ]] ليپ ٽاپ لائين ۽ [[ٿنڪ سينٽر]] ڊيسڪ ٽاپ لائين سان گڏيل ڊزائن ٻولي رکن ٿيون۔ 2014ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو ٿنڪ ويزن Pro2840m جو اعلان ڪيو، جيڪو ماهرن لاءِ 28 انچ جو 4K ڊسپلي هو۔ لينوو هڪ ٻئي 28 انچ 4K ٽچ-فعال اوزار جو به اعلان ڪيو، جيڪو اينڊرائيڊ تي هلندو هو ۽ آل-اِن-ون پي سي يا ٻين اوزارن لاءِ ٻاهرين ڊسپلي طور ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="4K">{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|title=CES 2014: Lenovo talks up $799 4K monitor that works with existing computers|first=Jason|last=Hiner|date=10 January 2014|work=TechRepublic|access-date=7 February 2014|archive-date=14 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140214144747/http://www.techrepublic.com/article/ces-2014-lenovo-talks-up-799-4k-display-that-works-with-existing-computers/|url-status=live}}</ref> 2016ع جي بين الاقوامي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] ۾ لينوو [[يونيورسل سيريل بس|USB-C]] ۽ ڊسپلي پورٽ ٻنهي رابطن سان ٻه ڊسپليز جو اعلان ڪيو۔ ٿنڪ ويزن X24 پرو مانيٽر 24 انچ، 1920 × 1080 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو [[آء پي ايس]] [[ايل سي ڊي]] پينل استعمال ڪري ٿو۔ ٿنڪ ويزن X1 27 انچ، 3840 × 2160 پڪسل، پتلي بيزل وارو ڊسپلي آهي، جيڪو 10-bit پينل استعمال ڪري ٿو ۽ [[اسٽينڊرڊ ريڊ گرين بلو|sRGB]] رنگي دائري جي 99٪ ڪوريج رکي ٿو۔ X24 ۾ موبائل فونن لاءِ وائرليس چارجنگ بيس شامل آهي۔ X1 پهريون مانيٽر هو جنهن [[ٽيڪنيڪل انسپيڪشن ايسوسيئيشن|TUV]] اک جي-راحت سرٽيفڪيشن حاصل ڪئي۔ ٻنهي مانيٽرن ۾ [[ايڇ ڊي ايم آء 2.0 پورٽ]] آهن، ليپ ٽاپن، موبائل فونن ۽ ٻين اوزارن کي چارج ڪرڻ جي مدد آهي، ۽ منهن سڃاڻپ لاءِ انٽيل ريئل سينس 3D ڪئميرائون موجود آهن۔ ٻنهي ڊسپليز ۾ ٻه-ايري مائڪروفون ۽ 3-واٽ اسٽيريو اسپيڪر آهن۔<ref name="Vision1">{{cite web|url=http://www.anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|title=Lenovo Launches ThinkVision Displays With USB-C Docking At CES|first=Brett|last=Howse|access-date=17 February 2016|archive-date=17 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160217050725/http://anandtech.com/show/9890/lenovo-launches-thinkvision-displays-with-usbc-docking-at-ces|url-status=dead}}</ref> ====آئيڊيا پيڊ==== {{Main|آئيڊيا پيڊ}} [[File:Lenovo IdeaPad.jpeg|thumb|2009ع ۾ جاپان ۾ هڪ لانچ تقريب دوران لينوو [[آئيڊيا پيڊ يو سيريز|آئيڊيا پيڊ U350]]]] صارفين لاءِ ٺهيل [[ليپ ٽاپ]]ن جي آئيڊيا پيڊ لائين جنوري 2008ع ۾ متعارف ڪرائي وئي۔ آئيڊيا پيڊ لينوو جي پنهنجي تحقيق ۽ ترقي جو نتيجو آهي؛ ٿنڪ پيڊ لائين جي ابتڙ، ان جي ڊزائن ۽ برانڊنگ آءِ بي ايم کان ورثي ۾ نه ملي، نه ئي اها آءِ بي ايم پاران ڊزائن يا تيار ڪئي وئي۔ آئيڊيا پيڊ جي ڊزائن ٻولي [[ٿنڪ پيڊ]] کان نمايان طور مختلف آهي ۽ ان ۾ صارف-مرڪوز ڏيک ۽ احساس وڌيڪ آهي۔<ref name="IdeaPad Consumer Oriented Design">{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=For starters, the design of the IdeaPads marks a significant change for Lenovo. Unlike the "all business" classic ThinkPad line that Lenovo inherited from IBM, the IdeaPads have a consumer-focused feel.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaPad Hands-On Roundup|url=http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|quote=The glossy screens feature a flush-mount bezel which makes the transition from LCD to keyboard look incredibly smooth.|access-date=3 October 2011|archive-date=5 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105083135/http://www.notebookreview.com/default.asp?newsID=4188|url-status=live}}</ref> 21 سيپٽمبر 2016ع تي لينوو تصديق ڪئي ته ان جي يوگا سيريز [[لينڪس ڊسٽريبيوشن|لينڪس]] آپريٽنگ سسٽمن سان مطابقت لاءِ نه آهي، ڪمپني ڄاڻي ٿي ته ڪجهه ماڊلن تي لينڪس انسٽال ڪرڻ ناممڪن آهي، ۽ اها سپورٽ ٿيل نه آهي۔<ref>{{cite web|url=http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|title=Lenovo Statement on Linux Support for Yoga {{!}} Lenovo Newsroom|website=news.lenovo.com|access-date=2016-09-22|archive-date=26 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926133438/http://news.lenovo.com/news-releases/corporate/lenovo-statement-on-linux-support-for-yoga.htm|url-status=dead}}</ref> اها ڳالهه ان ميڊيا ڪوريج کان پوءِ سامهون آئي، جنهن ۾ صارفين پاران ڪيترن يوگا ماڊلن، جن ۾ 900 ISK2، 900 ISK For بزنس لاء، 900S، ۽ 710 شامل هئا، تي [[اوبنٽو]] انسٽال ڪرڻ دوران پيش ايندڙ مسئلن جو ذڪر هو۔ انهن مسئلن جو سبب لينوو پاران ڪمپيوٽر جي [[بيسڪ انپٽ آئوٽ پٽ سسٽم|BIOS]] ۾ ڊوائيس جي [[سولڊ اسٽيٽ ڊرائيو]] لاءِ [[ايڊوانسڊ هوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] اسٽوريج موڊ جي سپورٽ کي غير فعال ۽ ختم ڪرڻ هو، جنهن جي جاءِ تي [[رڊنڊنٽ اَري آف انڊپينڊنٽ ڊسڪس|RAID]] موڊ رکيو ويو، جيڪو رڳو سسٽم سان ايندڙ [[ونڊوز 10]] [[ڊيوائس ڊرائيور|ڊرائيورن]] سان سپورٽ ٿيندو هو۔<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/technology-37431299|title=Lenovo's Signature laptops refuse to install Linux|date=2016-09-21|newspaper=BBC News|access-date=2016-09-22|archive-date=20 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190120010725/https://www.bbc.com/news/technology-37431299|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|title=Lenovo confirms that Linux won't work on Yoga 900 and 900S laptops|website=VentureBeat|date=22 September 2016|access-date=2016-09-22|archive-date=17 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917214052/https://venturebeat.com/2016/09/21/lenovo-confirms-that-linux-wont-work-on-yoga-900-and-900s-laptops/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|title=Lenovo denies deliberately blocking Linux on Windows 10 PCs – TechRepublic|website=TechRepublic|date=21 September 2016 |access-date=2016-09-22|archive-date=24 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160924204418/http://www.techrepublic.com/article/lenovo-denies-deliberately-blocking-linux-on-windows-10-pcs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|title=Lenovo reportedly blocking Linux on Windows 10 Signature Edition PCs (updated)|last=Kingsley-Hughes|first=Adrian|website=ZDNet|access-date=2016-09-22|archive-date=3 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103141944/https://www.zdnet.com/article/lenovo-reportedly-blocking-linux-on-windows-10-signature-edition-pcs/|url-status=live}}</ref> لينوو پوءِ متبادل فرم ويئر جاري ڪيو، جنهن ڊرائيو ڪنٽرولر لاءِ [[ايڊوانسڊ ھوسٽ ڪنٽرولر انٽرفيس|AHCI]] موڊ ٻيهر بحال ڪيو ته جيئن لينڪس آپريٽنگ سسٽم انسٽال ڪري سگهجن۔<ref>{{cite web|url=https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|title=Lenovo downward dogs with Yoga BIOS update supporting Linux installs|last=Martin|first=Alexander|date=28 October 2016|website=The Register|access-date=24 March 2019|archive-date=25 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190625232640/https://www.theregister.co.uk/2016/10/28/lenovo_downward_dogs_with_yoga_bios_update_supporting_linux_installs/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|title=(Linux Only) BIOS Update for Windows 10 (64-bit) – Yoga 900-13ISK2 – US|website=pcsupport.lenovo.com|access-date=2019-03-24|archive-date=15 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190715133451/https://pcsupport.lenovo.com/us/en/products/laptops-and-netbooks/yoga-series/yoga-900-13isk2/downloads/ds119354|url-status=live}}</ref>. ====آئيڊيا سينٽر==== {{Main|آئيڊيا سينٽر}} [[File:All-in-One PC.jpg|thumb|هڪ لينوو آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون ڊيسڪ ٽاپ پي سي]] سڀئي آئيڊيا سينٽر آل-اِن-ون مشينون آهن، جيڪي پروسيسر ۽ مانيٽر کي هڪ ئي يونٽ ۾ گڏ ڪن ٿيون۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> هارڊويئر ويب سائيٽ HotHardware انهن ڊيسڪ ٽاپن کي “منفرد نموني سان ڊزائن ڪيل” قرار ڏنو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES"/> پهريون [[آئيڊيا سينٽر]] [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر|ڊيسڪ ٽاپ]]، آئيڊيا سينٽر K210، لينوو پاران 30 جون 2008ع تي اعلان ڪيو ويو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch">{{cite web|title=Lenovo announces its first desktop, IdeaCentre K210|url=https://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|access-date=22 September 2011|date=30 June 2008|archive-date=20 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920032015/http://techcrunch.com/2008/06/30/lenovo-announces-its-first-desktop-ideacentre-k210/|url-status=live}}</ref> جيتوڻيڪ آئيڊيا سينٽر لائين رڳو ڊيسڪ ٽاپن تي مشتمل آهي، اها [[آئيڊيا پيڊ]] لائين سان ڊزائن عنصرن ۽ خاصيتن کي شيئر ڪري ٿي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> انهن خاصيتن مان هڪ Veriface چهرو سڃاڻپ ٽيڪنالاجي هئي۔<ref name="Lenovo IdeaCentre K210 - TechCrunch"/> [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو|CES]] 2011ع دوران، لينوو چار آئيڊيا سينٽر ڊيسڪ ٽاپن: A320، B520، B320، ۽ C205 جي شروعات جو اعلان ڪيو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre Desktops at CES">{{cite web|title=Lenovo Introduces New Line Of IdeaCentre Desktops / All-In-One PCs At CES|url=http://hothardware.com/News/Lenovo-Introduces-New-Line-Of-IdeaCentre-Desktops--AllInOne-PCs-At-CES/|access-date=22 September 2011|first=Ray|last=Willington|date=4 January 2011|archive-date=5 December 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111205204030/http://hothardware.com/News/Lenovo%2DIntroduces%2DNew%2DLine%2DOf%2DIdeaCentre%2DDesktops%2D%2DAllInOne%2DPCs%2DAt%2DCES/|url-status=dead}}</ref> 2012ع جي سرءُ ۾، ڪمپني وڌيڪ طاقتور آئيڊيا سينٽر A720 متعارف ڪرايو، جنهن ۾ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڊسپلي هئي ۽ اهو [[ونڊوز 8]] تي هلندو هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|access-date=19 November 2012|first=Bob|last=Buskirk|date=8 November 2012|archive-date=10 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121110155223/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/|url-status=live}}</ref> ٽي وي ٽيونر ۽ HDMI ان سان گڏ، A720 ملٽي ميڊيا هب يا هوم ٿيئٽر پي سي طور پڻ ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Lenovo IdeaCentre A720 Review">{{cite web|title=Lenovo IdeaCentre A720 Review|url=http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|access-date=25 November 2012|date=8 November 2012|archive-date=17 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217040634/http://www.thinkcomputers.org/lenovo-ideacentre-a720-review/5/|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾ لينوو آئيڊيا سينٽر لائين ۾ هڪ ٽيبل ڪمپيوٽر شامل ڪيو۔ [[لينوو آئيڊيا سينٽر هورائزن]]، جيڪو 2013ع جي [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪس شو]] ۾ متعارف ٿيو، هڪ 27 انچ ٽچ اسڪرين ڪمپيوٽر هو، جيڪو اهڙي نموني ٺهيل هو جو ڪيترائي ماڻهو ساڳئي وقت ان کي فليٽ رکي استعمال ڪري سگهن۔ ونڊوز 8 جي استعمال جي مهرباني، هورائزن سڌو بيهارڻ تي ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر طور به ڪم ڪري سگهي ٿو۔<ref name="Table">{{cite web |url=http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |title=Lenovo debuts giant IdeaCentre Horizon Table PC |publisher=msnNOW.com |date=7 January 2013 |access-date=2013-02-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217032039/http://now.msn.com/lenovo-debuts-giant-ideacentre-horizon-table-pc |archive-date=17 February 2013 |df=dmy-all }}</ref> ====ليجن ۽ LOQ==== {{Main|لينوو ليجئن|لينوو ايل او ڪيو}} ليجن لينوو جي ليپ ٽاپن ۽ ٽيبليٽن جي هڪ سيريز آهي، جيڪا گيمنگ ڪارڪردگي لاءِ تيار ڪئي وئي آهي۔ پهريان ليجئن برانڊ ليپ ٽاپ [[ڪنزيومر اليڪٽرانڪ شوز|CES]] 2017ع ۾ ظاهر ڪيا ويا، جن ۾ ليجئن Y520 ۽ ليجئن Y720 شامل هئا۔<ref>{{cite web|title=Lenovo Legion Y720 and Y520 laptops launch for your gaming and VR needs|date=3 January 2017|url=https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|access-date=23 October 2020|archive-date=27 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201027045942/https://www.slashgear.com/lenovo-legion-y720-and-y520-laptop-launch-for-your-gaming-and-vr-needs-03469351/|url-status=live}}</ref> 6 جون 2017ع تي، هڪ اعليٰ ڪارڪردگي وارو ماڊل ليجئن Y920 جاري ڪيو ويو، جيڪو انٽيل جي ستين نسل واري ڪئاڊ ڪور i7-7820HK ۽ نويڊيا [[گيگا ٽيڪسل شيڊر ايڪسٽريم|GTX]] 1070 الڳ گرافڪس سان ليس هو۔<ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Y920 is a high-end gaming laptop (with a price to match)|date=18 May 2017 |url=https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026035914/https://www.techspot.com/news/69379-lenovo-legion-y920-high-end-gaming-laptop-price.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Lenovo's Legion Gets Bigger with Y920: 17-inch G-SYNC, Core i7-K, GTX 1070, TB3|url=https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026061231/https://www.anandtech.com/show/11419/lenovos-legion-grows-bigger-with-y920-17-core-i7-kseries-geforce-gtx-1070|url-status=dead}}</ref> [[اليڪٽرانڪ انٽرٽينمينٽ ايڪسپو|E3]] 2018ع ۾، لينوو نئين ڊزائن ٿيل چيسس سان ٽي نوان ليپ ٽاپ: Y530، Y730 ۽ Y7000 جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|title=New Lenovo Legion Gaming PCs are Stylish on the Outside, Savage on the Inside|url=https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|access-date=23 October 2020|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026230010/https://news.lenovo.com/pressroom/press-releases/new-lenovo-legion-gaming-pcs-are-stylish-on-the-outside-savage-on-the-inside/|url-status=live}}</ref> 2020ع ۾ لينوو ليجئن 3، 5، ۽ 7 جاري ڪيا، جتي ليجئن 7 هن سيريز جي سڀ کان اعليٰ وضاحت وارو ماڊل هو۔ 2021ع ۾ لينوو [[ايڊوانسڊ مائڪرو ڊوائيسز|AMD]] پنجين سيريز [[سينٽرل پروسيسنگ يونٽ|CPU]] ۽ نويڊيا [[گرافڪس پروسيسنگ يونٽ|30s GPU]] سان ليجئن 5 پرو جاري ڪيو۔<ref>{{cite web|date=2021-11-10|title=Lenovo Legion 5 Pro review: Bargain for hardcore gamers|url=https://tech.hindustantimes.com/laptops-pc/reviews/lenovo-legion-5-pro-review-bargain-for-hardcore-gamers-71636513118947.html|access-date=2021-11-22|website=HT Tech|language=en}}</ref> مارچ 2023ع ۾، لينوو [[لينوو لمٽ آف ڪوانٽيفڪيشن|LOQ]] نالي گيمنگ ذيلي-برانڊ جاري ڪيو، جيڪو گهٽ بجيٽ ۽ نون گيمرز واري مارڪيٽ لاءِ تيار ڪيو ويو هو۔<ref>{{cite web |url=https://www.techradar.com/news/lenovo-launches-loq-gaming-laptops-under-dollar1000 |title=Lenovo launches LOQ affordable gaming laptops because we're all broke right now |website=TechRadar |date=23 March 2023}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.techtimes.com/articles/289414/20230323/lenovo-unveils-newest-budget-friendly-loq-gaming-laptops-specs-prices.htm |title=Lenovo Unveils Newest Budget-Friendly LOQ Gaming Laptops: Specs, Prices, and More |website=Tech Times |date=23 March 2023}}</ref> ===اسمارٽ فون=== {{Main|لينوو سمارٽ فون}} {{Main|موٽرولا موبلٽي}} [[File:ThinkPad Tablet 2.jpg|thumb|سامهون ۽ پٺيان کان لينوو [[ٿنڪ پيڊ ٽيبليٽ 2]]]] جنوري 2013ع تائين، لينوو صرف اهي فون تيار ڪندو هو جيڪي [[اينڊرائيڊ (آپريٽنگ سسٽم)|اينڊرائيڊ]] آپريٽنگ سسٽم استعمال ڪندا هئا، جيڪو [[گوگل]] پاران تيار ڪيو ويو هو۔ ڪيترين ئي پريس رپورٽن موجب لينوو [[ونڊوز فون 8]] تي هلندڙ فون جاري ڪرڻ جو منصوبو ٺاهي رهيو هو۔ لينوو جي موبائل ڊويزن جي نائب صدر جي. ڊي. ھاورڊ موجب، جيڪڏهن مارڪيٽ ۾ طلب ٿي ته ڪمپني ونڊوز فون پراڊڪٽ جاري ڪندي۔<ref name="Lumia">{{cite web |url= http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |title= Lenovo's Windows Phone 8 Plans In Full Force: First Device Out In 2013? |publisher= Mobile & apps |date= 2013-01-11 |access-date= 2013-09-28 |archive-date= 13 January 2013 |archive-url= https://web.archive.org/web/20130113025755/http://www.mobilenapps.com/articles/6343/20130111/lenovo-windows-phone-8-plans-full-force-first-device-out.htm |url-status= live }}</ref> لينوو [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] کي سرزمين چين جي اسمارٽ فون مارڪيٽ جو سڀ کان وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجڻ کان هٽائڻ لاءِ جارحاڻي حڪمت عملي اختيار ڪئي۔ ڪمپني ووهان ۾ 793.5 ملين ڊالر خرچ ڪيا ته جيئن اهڙو ڪارخانو تعمير ڪري سگهجي جيڪو هر سال 30 کان 40 ملين فون تيار ڪري سگهي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي انگن موجب، 2012ع دوران چين ۾ لينوو جي اسمارٽ فون وڪرو ۾ نمايان واڌ ڏٺي وئي۔ خاص طور تي، 2012ع جي ٽئين ٽه ماهي دوران ان جو مارڪيٽ شيئر 14.2٪ تائين پهچي ويو، جيڪو 2011ع جي ساڳئي ٽه ماهي جي 4.8٪ جي مقابلي ۾ وڏو اضافو هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] جي تجزيه نگارن چيو ته لينوو جي ڪاميابي “تيزيءَ سان توسيع ۽ چينل ڀائيوارين ۾ بهتري” سبب هئي۔ اينالائسس انٽرنيشنل جي تجزيه نگار وينگ ينگ لکيو: “وڪرو چينلن جي لحاظ کان لينوو وٽ مقابلي ڪندڙن تي واضح برتري آهي۔” ڪمپني جي سي اي او يانگ يوانچنگ چيو: “لينوو ٻيو رانديگر ٿيڻ نٿو چاهي ... اسان بهترين ٿيڻ چاهيون ٿا۔ لينوو کي اعتماد آهي ته گهٽ ۾ گهٽ چيني مارڪيٽ ۾ سامسنگ ۽ ايپل کي به پوئتي ڇڏي سگهي ٿو۔”<ref name="TOM">{{cite web |first=Zak |last=Islam |url=http://www.tomshardware.com/news/Lenovo-Smartphones-Manufacturer-Samsung-China,20231.html |title=Lenovo Aims to Beat Samsung as China's Top Smartphone Maker |publisher=Tomshardware.com |date=2013-01-14 |access-date=2013-09-28 }}</ref> [[انفارميشن ھينڊلنگ سورسز|IHS]] ۽ [[آء سپلي|iSuppli]] موجب، 2012ع جي پهرين ٽه ماهي دوران لينوو چين ۾ 16.5٪ مارڪيٽ شيئر سان ٽن وڏن اسمارٽ فون ٺاهيندڙن مان هڪ هو۔ [[انٽرنيشنل ڊيٽا ڪارپوريشن|IDC]] پاران مئي ۾ جاري ڪيل رپورٽ موجب لينوو مقدار جي لحاظ کان عالمي ٽيبليٽ مارڪيٽ ۾ چوٿين نمبر تي هو۔<ref name="PCMAG">{{cite news |title=Lenovo Spending $800 Million to Boost Smartphones, Tablets |first=Chloe |last=Albanesius |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |newspaper=PCMag |date=7 May 2012 |access-date=7 May 2012 |archive-date=12 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012054355/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2404055,00.asp |url-status=live }}</ref> نومبر 2012ع تائين، لينوو مقدار جي حساب سان چين ۾ موبائل فونن جو ٻيو وڏو وڪرو ڪندڙ بڻجي چڪو هو۔<ref name="smartphones"/> مئي 2013ع ۾ لينوو جي [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|CEO]] يانگ يوانچنگ اشارو ڏنو ته ڪمپني ايندڙ هڪ سال اندر آمريڪا ۾ اسمارٽ فون جاري ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي۔ بعد ۾ آڪٽوبر ۾، لينوو ڪينيڊين اسمارٽ فون ٺاهيندڙ [[بليڪ بيري لميٽيڊ]] خريد ڪرڻ ۾ دلچسپي ظاهر ڪئي۔ بهرحال، رپورٽن موجب [[ڪيناڊا جي حڪومت]] ان ڪوشش کي روڪي ڇڏيو، ڇو ته حڪومت جي اهم ميمبرن پاران بليڪ بيري ڊوائيسز جي استعمال سبب سيڪيورٽي خدشا موجود هئا۔ هڪ سرڪاري عملدار چيو: “اسان مسلسل اهو پيغام ڏنو آهي ته ڪينيڊا غير ملڪي سيڙپڪاري لاءِ کليل آهي، خاص طور تي چين مان ايندڙ سيڙپڪاري لاءِ، پر قومي سلامتي سان سمجهوتي جي قيمت تي نه۔”<ref name=verge-bblenovo>{{cite web|title=Lenovo's BlackBerry takeover was reportedly thwarted by the Canadian government|url=https://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|work=The Verge|date=5 November 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=25 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140125143217/http://www.theverge.com/2013/11/5/5069430/lenovo-bid-for-blackberry-blocked-by-canadian-government|url-status=live}}</ref><ref name=verge-lenovousphones>{{cite web|title=Lenovo wants to sell phones in the US within a year|url=https://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|work=The Verge|date=26 May 2013|access-date=30 January 2014|archive-date=2 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140202094254/http://www.theverge.com/2013/5/26/4367726/lenovo-looks-to-bring-its-smartphones-to-the-us-market-within-a-year|url-status=live}}</ref> ==ڪارروايون== لينوو 60 کان وڌيڪ ملڪن ۾ ڪارروايون رکي ٿو،<ref>{{cite web |date=20 March 2016 |title=How Lenovo Became The Largest PC Maker In The World |url=https://www.forbes.com/sites/jnylander/2016/03/20/how-lenovo-became-the-largest-pc-maker-in-the-world/?sh=2990cf3e388b |website=Forbes}}</ref> ۽ پنهنجون مصنوعات لڳ ڀڳ 180 ملڪن ۾ وڪرو ڪري ٿو۔<ref>{{cite web |title=Who We Are |url=https://www.lenovo.com/us/en/about/whoweare/?orgRef=https%253A%252F%252Fwww.google.com%252F |access-date=4 March 2023 |website=Lenovo US}}</ref> لينوو جون بنيادي سهولتون [[بيجنگ]]، [[سنگاپور]]، ۽ [[موريس ول، نارٿ ڪيرولائنا|موريس ول]]، نارٿ ڪيرولائنا، گڏيل رياستن ۾ آهن، جڏهن ته تحقيق مرڪز بيجنگ، سنگاپور، موريس ول، [[شنگھائي]]، [[شينزين]]، [[شيامين]]، [[چينگدو]]، [[نانجنگ]]،<ref>{{cite news|url=http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|title=Lenovo snaps up former Motorola employees|date=20 October 2012|first=Tuo|last=Yannan|work=China Daily|access-date=25 January 2016|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201182515/http://usa.chinadaily.com.cn/us/2012-10/20/content_15833823.htm|url-status=live}}</ref> [[ووهان]]<ref>{{cite web|url=https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|title=Lenovo Plans $800 Million Mobile Innovation Center in China|first=Jon|last=Russell|work=The Next Web|date=7 May 2012|access-date=18 June 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906014146/https://thenextweb.com/asia/2012/05/07/lenovo-begins-work-on-800m-chinese-research-center-to-boost-mobile-innovation/|url-status=live}}</ref> ۽ [[ياماتو، ڪاناگاوا|ياماتو]] ([[ڪاناگاوا پريفيڪچر]]، جاپان) ۾ آهن۔<ref>[http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html Locations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100714075115/http://www.lenovo.com/lenovo/US/en/locations.html |date=14 July 2010 }}, Lenovo.com (US). Retrieved 22 October 2009.</ref> لينوو چين ۾ چينگدو ۽ [[هيفي]]، ۽ جاپان ۾ پيداوار سهولتون هلائي ٿو۔ فيبروري 2013ع ۾ بيجنگ ۾ {{convert|7500|ft2|m2|order=flip|abbr=out|adj=on}} عالمي [[فليگ شپ]] کولي وئي۔<ref name=einhorn2013>{{cite news |first=Bruce |last=Einhorn |date=3 January 2013 |title=In China's Smartphone Market, Lenovo Gets Busy |magazine=[[Bloomberg Businessweek]] |at=businessweek.com |url=http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |access-date=26 January 2013 |archive-date=21 January 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121233227/http://www.businessweek.com/articles/2013-01-03/in-chinas-smartphone-market-lenovo-gets-busy |url-status=dead }}</ref> [[File:Shenzhen Lenovo building 2018.jpg|thumb|[[شينزين]]، [[گوانگڊونگ]] ۾ لينوو جو تحقيق ۽ ترقي مرڪز]] لينوو جون پيداوار ڪارروايون صنعت جي عام رواج کان مختلف آهن، جنهن ۾ ٺيڪيدار ٺاهيندڙن کي آئوٽ سورس ڪيو ويندو آهي۔ ان جي بدران لينوو [[عمودي انضمام]] تي ڌيان ڏئي ٿو ته جيئن [[اصل اوزار ٺاهيندڙ]]ن تي حد کان وڌيڪ ڀاڙڻ کان بچي ۽ خرچ گهٽ رکي۔<ref>{{cite news |title=Lenovo to Build Production Base in Argentina |newspaper=SinoCast Daily Business Beat |date=19 December 2011}}</ref> هن موضوع تي ڳالهائيندي يانگ يوانچنگ چيو: “پي سي وڪڻڻ تازو ميوو وڪڻڻ وانگر آهي۔ جدت جي رفتار تمام تيز آهي، تنهنڪري توهان کي خبر هجڻ گهرجي ته رفتار سان ڪيئن گڏ هلڻو آهي، اسٽاڪ تي ضابطو ڪيئن رکڻو آهي، رسد کي طلب سان ڪيئن ملائڻو آهي ۽ تمام تيز گردش کي ڪيئن سنڀالڻو آهي۔” 2011ع ۾ ٿائيلينڊ ۾ ٻوڏن سبب هارڊ ڊرائيو ٺاهيندڙ متاثر ٿيا ته لينوو پنهنجي عمودي انضمام مان فائدو ورتو، ڇو ته ڪمپني انهن مصنوعات ڏانهن پيداوار منتقل ڪري ڪارروايون جاري رکي سگهي، جن لاءِ هارڊ ڊرائيو موجود هئا۔<ref name="WARC">{{cite web |url=http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |title=Lenovo seeks to build its brand |date=10 July 2012 |publisher=Warc |access-date=10 July 2012 |archive-date=2 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102061041/http://www.warc.com/LatestNews/News/Lenovo_seeks_to_build_its_brand.news?ID=30086 |url-status=live }}</ref><ref name="WS">{{cite news |title=As Rivals Outsource, Lenovo Keeps Production In-House |first=Loretta |last=Chao |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |newspaper=The Wall Street Journal |access-date=12 July 2012 |date=9 July 2012 |archive-date=11 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160311070306/http://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577325522699291362 |url-status=live }}</ref> لينوو 2009ع ۾ هڪ اجلاس کان پوءِ عمودي انضمام تي زور ڏيڻ شروع ڪيو، جنهن ۾ CEO يانگ يوانچنگ ۽ لينوو جي سپلائي چين جي سربراهه اندروني پيداوار جي خرچن ۽ فائدن جو جائزو ورتو ۽ فيصلو ڪيو ته لينوو جي گهٽ ۾ گهٽ 50٪ پيداوار اندروني طور ڪئي وڃي۔ لينوو جي چيف ٽيڪنالاجي آفيسر جارج هي چيو ته عمودي انضمام پيداوار جي ترقي ۾ اهم ڪردار ادا ڪري رهيو آهي۔ هن چيو: “جيڪڏهن توهان صنعت جي رجحانن کي ڏسو ته” پي سي، اسمارٽ فون، ٽيبليٽ ۽ اسمارٽ ٽي وي “جي اڪثر جدتون اهم حصن—ڊسپلي، بيٽري ۽ اسٽوريج—جي جدت سان لاڳاپيل آهن۔ اهم حصن جي فرق جي اهميت تمام گهڻي آهي۔ تنهنڪري اسان وڌيڪ سيڙپڪاري شروع ڪئي ... ۽ اهم حصا فراهم ڪندڙن سان تمام ويجهو ڪم ڪرڻ شروع ڪيو۔”<ref name="WS"/> اڳ ۾، ڪيترين پرڏيهي خريدارين ۽ “اهم ڪارڪردگي اشارن” (KPIs) جي حد کان وڌيڪ تعداد سبب انضمام جي کوٽ، لينوو جي توسيع کي مهانگو بڻائي رهي هئي ۽ آخري گراهڪن تائين پهچائڻ جو وقت ناقابل قبول حد تائين سست ٿي ويو هو۔ لينوو جواب طور KPIs جو تعداد 150 مان گهٽائي 5 ڪيو، مينيجرن کي گهڻي تربيت ڏني، ۽ عالمي لينوو ثقافت ٺاهڻ لاءِ ڪم ڪيو۔ لينوو خرچ گهٽائڻ لاءِ عمودي انضمام ۽ هدف مارڪيٽن جي ويجهو پيداوار تي پڻ وڌيڪ زور ڏنو، اهڙي وقت جڏهن ان جا مقابلي ڪندڙ آئوٽ سورسنگ ۽ آف شورنگ جو وڌيڪ استعمال ڪري رهيا هئا۔ 2013ع تائين لينوو Gartner جي مٿين 50 سپلائي چينن جي فهرست ۾ 20هين نمبر تي پهچي ويو، جڏهن ته 2010ع ۾ ڪمپني فهرست ۾ شامل ئي نه هئي۔<ref name="Big1">{{cite web|url=http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|title=Lenovo Goes Global|first=William J.|last=Holstein|date=8 August 2014|work=strategy+business|access-date=12 August 2014|archive-date=12 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140812210412/http://www.strategy-business.com/article/00274?pg=2|url-status=live}}</ref> 2012ع ۾ لينوو پنهنجي ٿنڪ پيڊ ڪمپيوٽر لائين جي پيداوار جزوي طور جاپان منتقل ڪئي۔ ٿنڪ پيڊز [[ياماگاتا پريفيڪچر]] ۾ NEC پاران تيار ڪيا ويندا۔ {{nihongo|اڪيمي واتانابي|渡辺朱美|Watanabe Akemi}}، لينوو جاپان جي صدر، چيو: “هڪ جاپاني طور، مان گهريلو پيداوار جي واپسي ڏسي خوش آهيان ۽ مقصد مڪمل پيماني جي پيداوار حاصل ڪرڻ آهي، ڇاڪاڻ ته اهو اسان جي تصوير بهتر ڪندو ۽ مصنوعات کي جاپاني گراهڪن لاءِ وڌيڪ قابل قبول بڻائيندو۔”<ref name="WS"/><ref name="SOFT">{{cite news |title=Lenovo Moves ThinkPad Production Back to Japan |first=Constantin |last=Murariu |url=http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |newspaper=Softpedia |date=5 July 2012 |access-date=12 July 2012 |archive-date=9 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709034726/http://news.softpedia.com/news/Lenovo-Moves-ThinkPad-Production-Back-to-Japan-279443.shtml |url-status=live }}</ref> آڪٽوبر 2012ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها [[وٽسيٽ، نارٿ ڪيرولائنا|وٽسيٽ]]، [[نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ ڪمپيوٽر اسمبل ڪرڻ شروع ڪندي۔ ڊيسڪ ٽاپ ۽ ليپ ٽاپ ڪمپيوٽرن، جن ۾ [[ٿنڪ پيڊ هيلڪس]] شامل هو، جي پيداوار جنوري 2013ع ۾ شروع ٿي۔ {{As of|July 2013}} هن سهولت ۾ 115 ملازم ڪم ڪري رهيا هئا۔ لينوو 2008ع کان وٽسيٽ ۾ موجود آهي، جتي ان جا لاجسٽڪس، گراهڪ خدمت، ۽ واپسي پروسيسنگ مرڪز پڻ آهن۔<ref>{{cite magazine|url=http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|title=Lenovo to open first U.S. manufacturing plant in N.C.|magazine=Computerworld|date=2 October 2012|access-date=4 October 2012|archive-date=13 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013234601/http://www.computerworld.com/s/article/9231969/Lenovo_to_open_first_U.S._manufacturing_plant_in_N.C._|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |first=Kelly |last=Poe |url=http://www.news-record.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |title=Lenovo cranks up Whitsett plant |publisher=News-Record.com |date=2013-06-05 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042328/https://greensboro.com/news/article_b1b9cb78-cdf8-11e2-ab5d-0019bb30f31a.html |url-status=live }}</ref> 2015ع ۾ لينوو ۽ هانگ ڪانگ [[سائبرپورٽ]] مينيجمينٽ ڪمپني لميٽيڊ، جيڪا ٽيڪنالاجي ڪمپنين لاءِ حڪومت جي مدد سان هلندڙ ڪاروباري پارڪ آهي، هڪ معاهدو ڪيو ته “گڏيل طور ڪلائوڊ خدمت ۽ پيداوار تحقيق ۽ ترقي مرڪز تعمير ڪيو وڃي”۔<ref name="auto">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo Group Will Build Development Center In Hong Kong's Cyberport |url=http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |newspaper=China Tech News |agency=Asia Media Network |date=2015-02-09 |access-date=2015-03-09 |archive-date=17 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150317151152/http://www.chinatechnews.com/2015/02/09/21401-lenovo-group-will-build-development-center-in-hong-kongs-cyberport |url-status=live }}</ref> لينوو جو ايشيا پيسفڪ ڊيٽا سينٽر پڻ سائبرپورٽ ۾ قائم ڪيو ويندو۔<ref name="auto"/> لينوو هندستان جي چنائي ۾ [[فليڪس (ڪمپني)|فليڪس]] سان ٺيڪيدار پيداوار معاهدي ذريعي اسمارٽ فون اسمبل ڪري ٿو۔<ref name="Flex">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Lenovo looking to double local production in India by next year: Report |url=http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |newspaper=Tech 2 |location=India |date=26 November 2015 |access-date=1 December 2015 |archive-date=28 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151128051325/http://tech.firstpost.com/news-analysis/lenovo-looking-to-double-local-production-in-india-next-year-report-289099.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|title=Lenovo to locally manufacture over 50% of its devices in 2016|work=IBNLive|access-date=4 February 2016|archive-date=6 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206223817/http://www.ibnlive.com/news/tech/lenovo-to-locally-manufacture-over-50-of-its-devices-in-2016-1198007.html|url-status=live}}</ref> نومبر 2015ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پونڊيچيري ۾ ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪندي۔<ref name="India2">{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=We will Make in India to sell in India: Yang Yuanqing |url=http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |newspaper=india Infoline News Service |location=India |date=20 November 2015 |access-date=6 November 2015 |archive-date=5 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205151241/http://www.indiainfoline.com/article/news-top-story/we-will-make-in-india-to-sell-in-india-yang-yuanqing-115112000051_1.html |url-status=live }}</ref> ===فراهم ڪندڙ تي غلام مزدوري جا الزام=== آگسٽ 2020ع ۾ ''[[دي انٽرسيپٽ]]'' رپورٽ ڪيو ته لينوو چيني ٺاهيندڙ ھيفي بٽلينڊ انفارميشن ٽيڪنالاجي کان لڳ ڀڳ 258,000 ليپ ٽاپ درآمد ڪيا، اها ڪمپني، ٻين ڪمپنين سان گڏ، [[آسٽريليائي اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] پاران [[اويغور|اويغور]] [[چين ۾ اويغورن جي ظلم#زبردستي مزدوري|زبردستي مزدوري]] استعمال ڪرڻ جي الزام هيٺ آئي۔ جولاءِ 2020ع ۾ گڏيل رياستن جي واپار کاتي، ھيفي بٽلينڊ سميت 11 ڪمپنين کي، جيڪي شينجيانگ ۾ انساني حقن جي ڀڃڪڙين ۾ ملوث ڄاڻايون ويون، [[اينٽيٽي لسٽ]] ۾ شامل ڪيو۔ لينوو ڪجهه ترسيلون ورڇ مان ڪڍي ڇڏيون، پر ٻيون ترسيلون صارفين تائين ورهايون ويون۔<ref>{{cite web|last1=Hvistendahl|first1=Mara|last2=Fang|first2=Lee|date=2020-08-21|title=Kids May Be Using Laptops Made With Forced Labor This Fall|url=https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|access-date=2020-08-24|website=The Intercept|language=en-US|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824104921/https://theintercept.com/2020/08/21/school-laptops-lenovo-chromebooks-china-uyghur/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Ruser|first=Vicky Xiuzhong Xu, Danielle Cave, James Leibold, Kelsey Munro, Nathan|title=Uyghurs for sale|url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|access-date=2020-08-24|website=www.aspi.org.au|language=en|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824215335/https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Commerce Department Adds Eleven Chinese Entities Implicated in Human Rights Abuses in Xinjiang to the Entity List|url=https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|access-date=2020-08-24|website=U.S. Department of Commerce|language=en|archive-date=21 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721012800/https://www.commerce.gov/news/press-releases/2020/07/commerce-department-adds-eleven-chinese-entities-implicated-human|url-status=live}}</ref> جولاءِ جي آخر ۾، لينوو پنهنجي گراهڪن کي آگاهه ڪيو ته هن بٽلينڊ سان پيداوار بند ڪري ڇڏي آهي ۽ لاڳاپيل اوزارن جي پيداوار ٻين فراهم ڪندڙن ڏانهن منتقل ڪري رهيو آهي۔<ref>{{Cite news|title=U.S. faces back-to-school laptop shortage|language=en-US|newspaper=Washington Post|url=https://www.washingtonpost.com/health/ap-exclusive-us-faces-back-to-school-laptop-shortage/2020/08/22/13281908-e4eb-11ea-82d8-5e55d47e90ca_story.html|access-date=2021-12-07|issn=0190-8286}}</ref> ==ڪاروباري معاملا== ===ڪاروباري لاڙا=== لينوو جا اهم ڪاروباري لاڙا (31 مارچ تي ختم ٿيندڙ مالي سال موجب) هيٺيان آهن:<ref>{{Cite web |title=Lenovo Group Fundamentalanalyse {{!}} KGV {{!}} Kennzahlen |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065 |access-date=2024-07-23 |website=boerse.de |language=de}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Lenovo Group Key Figures (2013-2020) |url=https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |access-date=2024-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203102125/https://www.boerse.de/fundamental-analyse/Lenovo-Group-Aktie/HK0992009065#guv |archive-date=3 December 2022 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! !آمدني (آمريڪي ڊالر ارب) !خالص منافعو (آمريڪي ڊالر ارب) !ڪل اثاثا (آمريڪي ڊالر ارب) !ملازم |- |2013 |33.8 |0.63 |16.8 |35,000 |- |2014 |38.7 |0.81 |18.3 |54,000 |- |2015 |46.2 |0.82 |27.0 |60,000 |- |2016 |44.9 |<span style="color:red;">−0.12</span> |24.9 |60,000 |- |2017 |43.0 |0.53 |27.1 |52,000 |- |2018 |45.3 |<span style="color:red;">−0.18</span> |28.4 |54,000 |- |2019 |51.0 |0.59 |29.9 |57,000 |- |2020 |50.7 |0.66 |32.1 |57,000 |- |2021 |60.7 |1.1 |37.9 |71,500 |- |2022 |71.6 |2.0 |44.5 |75,000 |- |2023 |61.9 |1.6 |38.9 |77,000 |- |2024 |56.8 |1.1 |38.7 |69,500 |} ===هيڊڪوارٽر=== [[File:Taikoo Place.jpg|thumb|لينوو جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[تائيڪو پليس]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.]] بيجنگ سان گڏ، ڪمپني جا آپريشنل مرڪز [[لورونگ چوان]]، سنگاپور، ۽ [[موريسويل، نارٿ ڪيرولائنا]]<ref name=Lenovocontact>"[http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Locations]". ([https://web.archive.org/web/20130217051211/http://www.lenovo.com/lenovo/xe/en/locations.html Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "Executive Headquarters Morrisville 1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref><ref>"[http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml 联系我们]". ([https://web.archive.org/web/20121005114302/http://www.lenovo.com.cn/Public/public_bottom/contact.shtml Archive]) Lenovo. Retrieved on 12 October 2012. "行政总部 地址：1009 Think Place Morrisville, NC 27560 USA"</ref> (آمريڪا ۾ [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ويجهو [[ريسَرچ ٽرائنگل]] ميٽروپوليٽن علائقي ۾)<ref>"[http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Lenovo plans HQ in N.C.]" ([https://web.archive.org/web/20130615074231/http://www2.nccommerce.com/eclipsfiles/13646.pdf Archive]) ''[[ايسوسيئيٽيڊ پريس]]'' at the ''[[شارليٽ آبزرور]]''. Friday 17 March 2006. Retrieved on 12 October 2012.</ref> آمريڪا ۾ موجود آهن.<ref name="McGregor204">[[رچرڊ ميڪگريگر|McGregor]], [https://archive.org/details/partysecretworld00rich <!-- quote=Huawei. --> p. 204].</ref> آڪٽوبر 2012 تائين، موريسويل واري سهولت ۾ لڳ ڀڳ 2,000 ملازم ڪم ڪندا هئا.<ref>{{cite news |url=http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10/10/2012%2012:04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20'convertible'%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20(Raleigh%2C%20N.C.)%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder/Tribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS;AAPL&ticker=AAPL |title=Lenovo launches "convertible" tablets |newspaper=The News & Observer |location=Raleigh, N.C. |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130728190630/http://investing.businessweek.com/research/stocks/news/article.asp?docKey=600-201210100004KRTRIB__BUSNEWS_58_17343-1&params=timestamp%7C%7C10%2F10%2F2012%2012%3A04%20AM%20ET%7C%7Cheadline%7C%7CLenovo%20launches%20%27convertible%27%20tablets%20%5BThe%20News%20%26%20Observer%20%28Raleigh%2C%20N.C.%29%5D%7C%7CdocSource%7C%7CKnight%20Ridder%2FTribune%7C%7Cprovider%7C%7CACQUIREMEDIA%7C%7Cbridgesymbol%7C%7CUS%3BAAPL&ticker=AAPL |archivedate=28 July 2013 |date=10 October 2012}}</ref> لينوو بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود پنهنجي سهولتن کي ”اهم جڳهيون“ قرار ڏئي ٿي،<ref>"[https://www.teamkci.com/lenovo-factsheet-2012-march Fact Sheet Mar 2012]". teamkci.com. Retrieved on 18 March 2012.</ref> جتي ان جا بنيادي آپريشن هلن ٿا.<ref name=Lenovocontact/> ڪمپني جو [[رجسٽرڊ آفيس]] [[لينڪن هائوس]] عمارت جي 23هين ماڙ تي، [[تائيڪو پليس]]، [[ڪواري بي]]، [[هانگ ڪانگ]] ۾ واقع آهي.<ref>"[http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf 2011/12 Annual Report Lenovo Group Limited]". ([https://web.archive.org/web/20120710223157/http://www.lenovo.com/ww/lenovo/pdf/report/E_099220120531d.pdf Archive]) Lenovo. p. 177. Retrieved on 12 October 2012. "REGISTERED OFFICE 23rd Floor, Lincoln House, Taikoo Place, 979 King's Road, Quarry Bay, Hong Kong"</ref> ان کان اڳ ڪمپني جو آمريڪي هيڊڪوارٽر [[پرچيز، نيو يارڪ]]، [[هيريسن، نيو يارڪ]] ۾ هو. اتي لڳ ڀڳ 70 ماڻهو ڪم ڪندا هئا. 2006ع ۾ لينوو اعلان ڪيو ته اها پنهنجو آمريڪي هيڊڪوارٽر، [[بولڊر، ڪولوراڊو]] ۾ لاجسٽڪ سهولت، ۽ [[اٽلانٽا]] ۾ ڪال سينٽر کي گڏ ڪري موريسويل ۾ نئين مرڪز ڏانهن منتقل ڪندي. ڪمپني کي مقامي موريسويل علائقي ۽ نارٿ ڪيرولائنا رياست کان 11 ملين آمريڪي ڊالر کان وڌيڪ ترغيبي فنڊن جون آڇون مليون، ان شرط تي ته ڪمپني لڳ ڀڳ 2,200 ماڻهن کي روزگار فراهم ڪندي.<ref name="Hogan1">Hogan, Patrick. "Lenovo shifting U.S. headquarters to Morrisville, but will cut 300–350 Triangle jobs". ''[[ٽرائنگل بزنس جرنل]]''. Thursday 16 March 2006. Updated Friday 17 March 2006. [http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html p.1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130217105009/http://www.bizjournals.com/triangle/stories/2006/03/13/daily27.html |date=17 February 2013 }}. Retrieved on 12 October 2012.</ref> 2016ع جي شروعات ۾، لينوو پنهنجي ڪاروباري يونٽن جي جامع ٻيهر تنظيم ڪئي.<ref name="COMRES">{{cite news |last=Yin |first=Dave |date=21 March 2016 |title=Lenovo completely restructures major business units and senior leadership |url=http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |newspaper=CDN |access-date=11 April 2016 |archive-date=3 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160403231517/http://www.computerdealernews.com/news/lenovo-completely-restructures-major-business-units-and-senior-leadership/47118 |url-status=usurped }}</ref> ===ماليات ۽ مارڪيٽ حصيداري=== 2020ع جي ٽئين چوٿين ۾، لينوو دنيا ۾ وڪرو ٿيندڙ سڀني پرسنل ڪمپيوٽرن مان 25.7 سيڪڙو مارڪيٽ حصيداري سان اڳواڻ حيثيت رکي ٿي.<ref name="Gartner2">{{cite news|date=January 11, 2021|title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Grew 10.7% in Fourth Quarter of 2020 and 4.8% for the Year|publisher=[[گارٽنر]]|url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|url-status=live|access-date=January 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125212023/https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/2021-01-11-gartner-says-worldwide-pc-shipments-grew-10-point-7-percent-in-the-fourth-quarter-of-2020-and-4-point-8-percent-for-the-year|archive-date=25 January 2021}}</ref> مارچ 2013ع ۾، لينوو کي [[هانگ سينگ انڊيڪس]] ۾ شامل ڪيو ويو. لينوو، خساري ۾ هلندڙ [[ايلومينيم ڪارپوريشن آف چائنا لميٽيڊ]]، جيڪا هڪ رياستي ملڪيت واري اداري هئي، کي هٽائي ان جي جاءِ ورتي. اها لسٽ هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج جي 50 اهم ڪمپنين تي مشتمل هوندي آهي جيڪي هانگ سينگ انڊيڪس جو حصو آهن.<ref>{{cite web |url=http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |title=Lenovo added to Hang Seng index, Chalco out |website=reuters.com |date=6 February 2013 |access-date=30 March 2017 |archive-date=31 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115800/http://uk.reuters.com/article/lenovo-hsi-idUKH9N0AL02220130206 |url-status=dead }}</ref> لينوو ۽ چين جي سڀ کان وڏي انٽرنيٽ ڪمپني [[ٽينسينٽ]] جي شموليت سان انڊيڪس ۾ ٽيڪنالاجي شعبي جو وزن نمايان طور وڌي ويو. هانگ سينگ انڊيڪس ۾ شامل ٿيڻ لينوو ۽ ان جي شيئر هولڊرن لاءِ وڏو فائدو ثابت ٿيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ان سان انهن سيڙپڪارن جو دائرو وڌي ويو جيڪي لينوو جا شيئر خريد ڪرڻ لاءِ تيار هئا. مثال طور، هانگ سينگ انڊيڪس سان ڳنڍيل انڊيڪس فنڊ ۽ اهي پينشن فنڊ جيڪي انڊيڪس ۾ شامل ڪمپنين ۾ سيڙپ ڪن ٿا، هاڻي لينوو ۾ سيڙپڪاري ڪري سگهيا.<ref name="SCMP22">{{cite news|url=https://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|title=Lenovo shares at a high after blue-chip anointment|newspaper=South China Morning Post|date=8 February 2013|access-date=30 March 2017|archive-date=31 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331115009/http://www.scmp.com/business/companies/article/1145560/lenovo-shares-climb-13-year-high-after-gaining-blue-chip-status|url-status=live}}</ref> نومبر 2013ع ۾ لينوو ٻڌايو ته ان پهريون ڀيرو آمريڪا ۾ ٻه عددي مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي آهي.<ref>{{cite news |url= http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |title= Lenovo's Parker: Here's the secret to our growth |work= Triangle Business Journal |access-date= 22 November 2013 |archive-date= 29 April 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140429163311/http://www.bizjournals.com/triangle/blog/2013/11/lenovos-parker-heres-the-secret-to.html?page=all |url-status= live }}</ref> ===ملڪيت=== 2009ع ۾، [[چائنا اوشن وائيڊ هولڊنگز گروپ]]، جيڪا بيجنگ ۾ قائم هڪ خانگي [[سيڙپڪاري ڪمپني]] آهي، لينوو جي والدين ڪمپني [[ليجنڊ هولڊنگز]] جو 29 سيڪڙو حصو ¥2.76 ارب ۾ خريد ڪيو.<ref>{{cite news |title= China Oceanwide buys Lenovo parent stake for $404 mln |publisher= Thomson-Reuters. |date= 4 September 2009 |url= https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |first= Melanie |last= Lee |access-date= 1 July 2017 |archive-date= 11 February 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210211035954/https://www.reuters.com/article/rbssITServicesConsulting/idUSSHA6289420090904 |url-status= live }}</ref> {{As of|2018|3|31}}، لينوو جا 65 سيڪڙو شيئر عام عوام وٽ، 29 سيڪڙو ليجنڊ هولڊنگز وٽ، 5.8 سيڪڙو يانگ يوانچِنگ وٽ، ۽ 0.2 سيڪڙو ٻين ڊائريڪٽرن وٽ هئا.<ref>{{cite web|url=https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|title=Financial Information – Fact Sheet|access-date=5 September 2018|archive-date=6 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180906090325/https://static.lenovo.com/ww/lenovo/investor_resources.html|url-status=live}}</ref> انهن دعوائن جي جواب ۾ ته لينوو هڪ [[رياستي ملڪيت وارو ادارو]] آهي، سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان جي ڪمپني مڪمل طور تي مارڪيٽ تي ٻڌل ڪمپني آهي. ڪجهه ماڻهن چيو آهي ته اسان رياستي ملڪيت واري ڪمپني آهيون، پر اهو بلڪل درست ناهي. 1984ع ۾ چيني اڪيڊمي آف سائنسز صرف 25,000 ڊالر اسان جي ڪمپني ۾ سيڙپ ڪيا هئا. ان جو مقصد پنهنجي تحقيقاتي نتيجن کي تجارتي شڪل ڏيڻ هو. چيني اڪيڊمي آف سائنسز هڪ خالص تحقيقاتي ادارو آهي، جيڪو حڪومت جي ملڪيت آهي. انهي نقطي کان توهان چئي سگهو ٿا ته اسان رياستي ادارن کان مختلف آهيون. ٻي ڳالهه، ان سيڙپڪاري کان پوءِ ڪمپني مڪمل طور باني ۽ انتظاميا جي ٽيم طرفان هلائي وئي. حڪومت ڪڏهن به اسان جي روزاني آپريشن، اهم فيصلن، حڪمت عملي، سي اي او ۽ اعليٰ عملدارن جي مقرري يا مالي انتظام ۾ مداخلت نه ڪئي. سڀ ڪجهه انتظاميا جي ٽيم پاران ڪيو وڃي ٿو.“<ref name="state">{{cite news |title=Q&A; Chinese Computer Giant Showcases Capitalist Credentials; Chairman of Lenovo, which acquired IBM's PC unit, says the firm has few government ties |newspaper=Los Angeles Times |date=4 May 2006}}</ref> 2014ع تائين، [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] لينوو جو 11.7 سيڪڙو حصو ۽ [[آءِ بي ايم]] 37.8 سيڪڙو حصو رکي ٿي.<ref name="wsj-giant">{{cite news |title=How Lenovo Built a Chinese Tech Giant |url=https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |newspaper=The Wall Street Journal |date=30 Jan 2014 |at=32.5% of 36% is 11.7% |access-date=6 August 2020 |archive-date=3 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803134907/https://www.wsj.com/articles/lenovo-makes-bet-on-smartphones-1391081203 |url-status=live}}</ref> 2006ع جي شروعات ۾، آمريڪي پرڏيهي کاتي کي لينوو کان 16,000 ڪمپيوٽر خريد ڪرڻ تي سخت تنقيد جو نشانو بڻايو ويو. تنقيد ڪندڙن جو چوڻ هو ته لينوو چيني حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ آهي ۽ آمريڪا خلاف جاسوسي لاءِ استعمال ٿي سگهي ٿي. يانگ يوانچِنگ لينوو جي دفاع ۾ سخت ۽ کليل نموني ڳالهائيندي چيو، ”اسان حڪومت جي ڪنٽرول هيٺ ڪمپني ناهيون.“ هن نشاندهي ڪئي ته لينوو چين جي مارڪيٽ معيشت ڏانهن منتقلي ۾ اڳواڻي ڪئي ۽ 1990ع واري ڏهاڪي جي شروعات ۾ انهن چار رياستي ڪمپنين کي شڪست ڏني جيڪي چيني ڪمپيوٽر مارڪيٽ تي حاوي هيون. انهن ڪمپنين کي مڪمل رياستي سهڪار حاصل هو، جڏهن⁠تہ لينوو کي ڪو خاص سرڪاري فائدو حاصل نه هو.<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|title=Lenovo's Foreign Affairs|first=Steve|last=Hamm|date=20 April 2006|url-access=subscription|access-date=8 February 2017|archive-date=11 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211075413/https://www.bloomberg.com/news/articles/2006-04-19/lenovos-foreign-affairs|url-status=live}}</ref> پرڏيهي کاتي وارو معاهدو پوءِ به جاري رهيو. يانگ کي خدشو هو ته لينوو جي چيني حڪومت سان لاڳاپن بابت خدشا آمريڪا ۾ ڊگهي عرصي تائين مسئلو بڻجي سگهن ٿا. انهن خدشن کي گهٽائڻ لاءِ يانگ سڌو سنئون ڪانگريس سان رابطو ڪيو. يانگ 2011ع ۾ 797 ملين شيئر خريد ڪري پنهنجي ملڪيت واري حصي ۾ نمايان اضافو ڪيو. جون 2011ع تائين، يانگ لينوو جو 8 سيڪڙو حصيدار بڻجي ويو. ان کان اڳ سندس وٽ صرف 70 ملين شيئر هئا. هڪ بيان ۾ يانگ چيو، ”جيتوڻيڪ هي معاملو ذاتي مالي نوعيت جو آهي، پر مان واضح ڪرڻ چاهيان ٿو ته منهنجو هي فيصلو ڪمپني جي روشن مستقبل تي مضبوط يقين جي بنياد تي آهي. اسان جي ثقافت وابستگي ۽ مالڪي تي ٻڌل آهي – اسان جيڪو چوندا آهيون اهو ڪندا آهيون، ۽ جيڪو ڪندا آهيون ان جي ذميواري قبول ڪندا آهيون. منهنجو پنهنجا شيئر وڌائڻ جو فيصلو انهن اصولن تي منهنجي پختي يقين جو اظهار آهي.“<ref name="ownership">{{cite news |title=Lenovo CEO makes huge stock purchase |first=David |last=Ranii |newspaper=The News & Observer (Raleigh, North Carolina) |date=17 June 2011}}</ref> ===ڪارپوريٽ ثقافت=== لينوو جا اعليٰ عملدار بيجنگ، سنگاپور ۽ موريسويل ۾ موجود ٽنهي هيڊ آفيسن ۽ جاپان جي ياماتو ۾ قائم لينوو جي تحقيق ۽ ترقي مرڪز وچ ۾ گردش ڪندا رهن ٿا.<ref name=Econ1/> ===قيادت=== ====يانگ يوانچِنگ==== {{Main|Yang Yuanqing}} [[File:Yang Yuanqing.jpeg|thumb|[[يانگ يوانچِنگ]]، لينوو جو چيئرمين ۽ سي اي او]] يانگ يوانچِنگ لينوو جو چيئرمين ۽ چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر آهي. سندس وڏين ڪاميابين مان هڪ اها آهي ته هن 1997ع کان وٺي لينوو کي چين جي سڀ کان وڌيڪ وڪرو ٿيندڙ پرسنل ڪمپيوٽر برانڊ بڻايو. 2001ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' کيس ايشيا جي ڪاروباري دنيا جي اڀرندڙ ستارن مان هڪ قرار ڏنو.<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac|archive-url=https://archive.today/20150506202418/http://www.ft.com/cms/s/0/380f96ea-f3f0-11dd-9c4b-0000779fd2ac.html|url-status=dead|archive-date=6 May 2015|title=Lenovo chief replaced in reshuffle|date=6 February 2009|work=[[فائينينشل ٽائيمز]]|first=Kathrin|last=Hille|access-date=8 February 2009}}</ref> يانگ 2004ع تائين لينوو جو صدر ۽ سي اي او رهيو، جڏهن لينوو آءِ بي ايم جي پي سي ڊويزن جي خريد مڪمل ڪئي. ان کان پوءِ آءِ بي ايم جي [[اسٽيفن ايم. وارڊ جونيئر]] يانگ جي جاءِ تي لينوو جو سي اي او بڻيو. 20 ڊسمبر 2005ع تي وارڊ جي جاءِ تي [[وليم اميليو]] مقرر ٿيو. فيبروري 2009ع ۾، يانگ اميليو جي جاءِ تي ٻيهر سي اي او بڻيو ۽ اڄ تائين انهيءَ عهدي تي فائز آهي. يانگ 2004ع کان 2008ع تائين لينوو جي بورڊ جو چيئرمين رهيو، ۽ 2012ع ۾ سي اي او سان گڏ ٻيهر چيئرمين بڻيو. 2012ع ۾، يانگ کي رڪارڊ منافعي جي انعام طور 3 ملين آمريڪي ڊالر بونس مليو، جيڪو هن وري تقريباً 10,000 ملازمن ۾ ورهائي ڇڏيو. لينوو جي ترجمان جيفري شيفر موجب، يانگ محسوس ڪيو ته ”هي رقم ملازمن ڏانهن موٽائڻ، انهن جي ڪم جي حقيقي ساراهه هوندي.“ شيفر اهو به چيو ته يانگ، جيڪو لينوو جي تقريباً اٺ سيڪڙو شيئرن جو مالڪ آهي، ”سمجهندو هو ته کيس ڪمپني جي مالڪ طور اڳ ئي مناسب انعام ملي رهيو آهي.“<ref name="Bonus">{{cite news |title=CEO of Lenovo Gives $3 Million in Bonuses to Employees |first=Lyneka |last=Little |url=https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |newspaper=ABC News |date=23 July 2012 |access-date=3 August 2012 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042320/https://abcnews.go.com/blogs/business/2012/07/ceo-of-lenovo-gives-3-million-in-bonuses-to-employees/ |url-status=live }}</ref> اهي بونس گهڻو ڪري پيداوار ۽ استقباليه جهڙين پوزيشنن تي ڪم ڪندڙ عملي ۾ ورهايا ويا، جن کي سراسري طور {{CNY|2000}} يا تقريباً {{US$|314}} مليا. اها رقم چين جي هڪ عام مزدور جي هڪ مهيني جي پگهار جي لڳ ڀڳ برابر هئي.<ref name="WPBlog">{{cite news |title=Lenovo CEO Yang Yuanqing is sharing the wealth—literally |first=Jena |last=McGregor |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |newspaper=Washington Post |date=25 July 2012 |access-date=4 August 2012 |archive-date=31 July 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120731123213/http://www.washingtonpost.com/blogs/post-leadership/post/lenovo-ceo-yang-yuanqing-is-sharing-the-wealthliterally/2012/07/24/gJQA3VBJ7W_blog.html |url-status=live }}</ref> يانگ 2013ع ۾ پڻ {{US$|3.25 million}} جو ساڳيو تحفو ڏنو.<ref name="Huff">{{cite news |url=https://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |work=Huffington Post |first=Caroline |last=Fairchild |title=CEO Shares $3.25 Million Bonus With Hourly Workers |date=2 September 2013 |access-date=20 February 2020 |archive-date=5 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305085712/http://www.huffingtonpost.com/2013/09/02/lenovo-ceo-bonus-given-to-hourly-workers_n_3856763.html?ir=Business |url-status=live }}</ref> لينوو جي سالياني رپورٽ موجب، مارچ 2012ع تي ختم ٿيندڙ مالي سال دوران يانگ {{US$|14 million}} ڪمايا، جنهن ۾ {{US$|5.2 million}} بونس شامل هئا.<ref name="CNNBonus">{{cite news|title=CEO gives part of his bonus to employees|first1=CY|last1=Xu|first2=Madison|last2=Park|url=https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|newspaper=CNN|date=25 July 2012|access-date=4 August 2012|archive-date=7 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180507085317/https://edition.cnn.com/2012/07/19/business/lenovo-bonus-ceo/index.html|url-status=live}}</ref> 2013ع ۾، ''Barron's'' يانگ کي ”دنيا جي بهترين سي اي اوز“ مان هڪ قرار ڏنو.<ref name="Best">{{cite web |last=Bary |first=Andrew |url=http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |title=Barron's Names World's Best CEOs - Barrons.com |publisher=Online.barrons.com |date=2013-03-25 |access-date=2013-09-28 |archive-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002171908/http://online.barrons.com/article/SB50001424052748704836204578362542870655514.html |url-status=live }}</ref> ====ليو چوانزهي==== {{Main|ليو چوانزھي}} ليو چوانزهي لينوو جو باني ۽ اڳوڻو چيئرمين آهي. ليو هڪ فوجي ڪاليج ۾ انجنيئر طور تربيت حاصل ڪئي ۽ بعد ۾ [[چائنيز اڪيڊمي آف سائنسز]] ۾ ڪم ڪيو. ثقافتي انقلاب دوران ڪيترن نوجوانن وانگر، ليو کي به مذمت جو نشانو بڻايو ويو ۽ کيس ڳوٺاڻن علائقن ڏانهن موڪليو ويو، جتي هن چانورن جي فارم تي مزدور طور ڪم ڪيو. ليو [[هيولٽ پيڪارڊ]] کي پنهنجي اهم ترين الهام جو ذريعو قرار ڏئي ٿو. ''[[دي اڪانامسٽ]]'' کي ڏنل هڪ انٽرويو ۾ هن چيو، ”اسان جو سڀ کان پهريون ۽ بهترين استاد هيولٽ پيڪارڊ هو.“ ڏهن سالن کان وڌيڪ عرصي تائين لينوو چين ۾ هيولٽ پيڪارڊ جي تقسيم ڪندڙ ڪمپني رهي.<ref name="Economist">{{cite news |title=Face value: Legend in the making |url=https://www.economist.com/business/2001/09/13/legend-in-the-making |newspaper=The Economist |date=15 September 2001 |access-date=6 February 2013 |archive-date=22 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622093652/http://www.economist.com/node/780748 |url-status=live }}</ref> لينوو پاران آءِ بي ايم جي پرسنل ڪمپيوٽر يونٽ جي خريداري بابت ليو چيو، ”مون کي ياد آهي جڏهن مون پهريون ڀيرو آءِ بي ايم جي ايجنٽن جي اجلاس ۾ شرڪت ڪئي هئي. مون پنهنجي پيءُ جو پراڻو ڪاروباري سوٽ پاتو هو ۽ پوئين قطار ۾ ويٺو هوس. خوابن ۾ به مون ڪڏهن تصور نه ڪيو هو ته هڪ ڏينهن اسان آءِ بي ايم جو پي سي ڪاروبار خريد ڪنداسين. اهو ناقابلِ تصور هو. ناممڪن لڳندو هو.“<ref name="chief"/> ====بورڊ آف ڊائريڪٽرز==== 2013ع جي شروعات ۾، لينوو اعلان ڪيو ته [[ياهو!]] جي باني [[جيري يانگ]] کي پنهنجي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو آهي.<ref name="WSJJerryYang">{{cite news |last1=Mozur |first1=Paul |last2=Kim |first2=Yun-Hee |title=Jerry Yang Joins Lenovo Board as "Observer" |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |access-date=22 November 2020 |work=The Wall Street Journal |date=20 February 2013 |archive-date=20 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020183341/https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887323549204578315674228759996 |url-status=live }}</ref> لينوو جي سي اي او يانگ يوانچِنگ چيو، ”جيري جي اسان جي بورڊ ۾ مبصر طور مقرري، لينوو جي شفاف عالمي ڪمپني هجڻ واري شهرت کي وڌيڪ مضبوط بڻائي ٿي.“ جيري يانگ جي مقرري کان ٿورو اڳ، برطانوي سيمي ڪنڊڪٽر ڊزائن ڪمپني [[آرم هولڊنگز|آرم]] جو باني ٽيوڊر برائون پڻ لينوو جي بورڊ ۾ شامل ڪيو ويو. ٻنهي بابت ڳالهائيندي يانگ يوانچِنگ چيو، ”اسان کي يقين آهي ته اهي اسان جي حڪمت عملي واري سوچ، ڊگهي مدي واري رخ، ۽ آخرڪار پي سي پلس دور ۾ اسان جي مقصدن حاصل ڪرڻ جي صلاحيت ۾ وڏو اضافو ڪندا.“ ==مارڪيٽنگ ۽ اسپانسرشپ== 2009ع ۾، لينوو پهرين پرسنل ڪمپيوٽر ٺاهيندڙ ڪمپني بڻجي وئي جنهن ملڪن کي ”اڀرندڙ مارڪيٽن“ ۽ ”بالغ مارڪيٽن“ ۾ ورهايو.<ref name="People"/> ان کان پوءِ لينوو هر درجي لاءِ الڳ حڪمت عمليون تيار ڪيون. لينوو جي مقابلي ڪندڙ ڪمپنين پڻ وڏي پيماني تي ساڳيو طريقو اختيار ڪيو.<ref name="People"/> 2012ع ۾، لينوو برازيل ۽ ڀارت جهڙين ترقي پذير معيشتن ۾ پنهنجو مارڪيٽ حصو وڌائڻ لاءِ خريداري، مارڪيٽنگ ۽ اشتهارسازي جي بجيٽن ۾ واڌ ذريعي وڏيون ڪوششون ڪيون.<ref name=Econ1/> ===مشهور شخصيتن جون اسپانسرشپ ۽ توثيق=== آڪٽوبر 2013ع ۾، لينوو اعلان ڪيو ته هن آمريڪي اداڪار [[ايشٽن ڪچر]] کي پراڊڪٽ انجنيئر ۽ ترجمان طور مقرر ڪيو آهي. لينوو جي چيف مارڪيٽنگ آفيسر ڊيوڊ رومن چيو، ”هن جي ڀائيواري روايتي حدن کان اڳتي وڌي ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ کيس پراڊڪٽ انجنيئر طور اسان جي تنظيم ۾ گهري نموني شامل ڪيو ويو آهي. ايشٽن اسان جي مفروضن کي چئلينج ڪندي، نئون نقطه نظر آڻيندي ۽ پنهنجي فني مهارت سان يوگا ٽيبليٽ ۽ ٻين ڊوائيسز جي ترقي ۾ مدد ڪندي.“<ref name="Ash">[https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ Ashton Kutcher joins Lenovo as product engineer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171107022529/https://www.usatoday.com/story/tech/2013/10/29/ashton-kutcher-joins-lenovo-as-newest-product-engineer/3306987/ |date=7 November 2017 }}. Usatoday.com (2013-10-30). Retrieved on 2013-12-08.</ref> [[ڪوبي برائنٽ]] 2013ع جي شروعات ۾ چين ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] ۾ [[لينوو اسمارٽ فونز]] جو سرڪاري سفير بڻيو.<ref>{{cite web |author1=Blue Focus |title=Lenovo Smartphone Launches its Major Branding Campaign by Allying with Kobe Bryant |url=https://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |website=PR Newswire |date=12 August 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=13 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313081434/http://www.prnewswire.com/news-releases/lenovo-smartphone-launches-its-major-branding-campaign-by-allying-with-kobe-bryant-219235791.html |url-status=live }}</ref> برائنٽ ساڳئي سال ملائيشيا، ٿائيلينڊ، انڊونيشيا ۽ فلپائن ۾ [[لينوو آئيڊيا فون K900]] جي لانچ لاءِ ”دي ايوري ڊي ڪوبي چيلنج“ نالي سماجي مهم ۾ ظاهر ٿيو.<ref>{{cite web |title=Kobe Bryant promotes Lenovo's K900 |url=https://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900 |website=Marketing Interactive |date=17 September 2013 |access-date=26 November 2020 |archive-date=23 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923190855/http://www.marketing-interactive.com/kobe-bryant-promotes-lenovos-k900/ |url-status=live }}</ref><ref name=NYT2>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |work=The New York Times |first=Eric |last=Pfanner |title=King of PCs, Lenovo Sets Smartphone Ambitions |date=26 December 2013 |access-date=27 February 2017 |archive-date=31 December 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131231152904/http://www.nytimes.com/2013/12/27/business/international/lenovo-no-1-in-pcs-aims-at-us-smartphone-market.html?_r=0 |url-status=live }}</ref> ===راندين جون اسپانسرشپ=== [[File:Official 2008 Summer Olympics Torch in Vilnius.jpg|thumb|upright|left|[[2008 سمر اولمپڪس]] جي مشعل لينوو پاران ڊزائين ڪئي وئي هئي.]] لينوو [[ٽورين]]، [[اٽلي]] ۾ ٿيندڙ [[2006 ونٽر اولمپڪس]] ۽ [[بيجنگ]] ۾ ٿيندڙ [[2008 سمر اولمپڪس]] جو سرڪاري ڪمپيوٽر اسپانسر هو. جڏهن لينوو جي برانڊ بابت يانگ يوانچِنگ کان سوال ڪيو ويو، تڏهن هن چيو، ”بيجنگ اولمپڪس آمريڪا ۽ ارجنٽينا جهڙن ملڪن ۾ برانڊ سڃاڻپ لاءِ تمام سٺا هئا، پر اڃا ڪافي نه هئا.“<ref>{{cite news |url= http://www.theaustralian.com.au/australian-it/it-business/the-world-according-to-yang-yuanqing-lenovo-chief-executive/story-e6frganx-1225850006476 |title=The world according to Yang Yuanqing, Lenovo chief |first=Foo |last=Fran |work=The Australian |date=6 April 2006 |quote=Outside |access-date=4 February 2013}}</ref> [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) 2007ع کان لينوو جي گراهڪن مان آهي. جولاءِ 2012ع ۾، لينوو ۽ [[نيشنل فٽبال ليگ]] (NFL) اعلان ڪيو ته لينوو NFL جو ”سرڪاري ليپ ٽاپ، ڊيسڪ ٽاپ ۽ ورڪ اسٽيشن اسپانسر“ بڻجي ويو آهي. لينوو چيو ته اهو آمريڪا ۾ سندس تاريخ جو سڀ کان وڏو اسپانسرشپ معاهدو آهي. NFL جا ستارا [[جيري رائس]]، [[ڊي اينجيلو وليمز]] ۽ [[ٽوري هولٽ]] اعلان ۽ جشن ۾ 1,500 لينوو ملازمن سان گڏ موجود هئا. لينوو جي اسپانسرشپ گهٽ ۾ گهٽ ٽن سالن تائين جاري رهندي.<ref name="NFL">{{cite news |title=Lenovo becomes an NFL sponsor |first=David |last=Ranii |url=http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |newspaper=News Observer |date=25 July 2012 |access-date=28 September 2012 |archive-date=7 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121007103148/http://www.newsobserver.com/2012/07/25/2220073/lenovo-joins-team-nfl.html#storylink=misearch |url-status=live }}</ref> لينوو 2018ع کان [[گرانڊ پري موٽر سائيڪل ريسنگ]] ۾ [[ڊيوڪاٽي ڪورسي]] جو ٽيڪنالاجي ڀائيوار آهي. [[2021 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] لاءِ اها بولونيا جي ٽيم جي مکيه اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite news |url= https://www.sportspromedia.com/news/ducati-motogp-lenovo-title-sponsor|title=Ducati MotoGP team call up Lenovo as title sponsor|first=Sam |last=Carp |work=SportsPro |date=12 February 2021 |access-date=28 February 2021}}</ref> [[File:Celebration of the 2022 MotoGP World Championship victory at the Quirinal Palace 12 (cropped).jpg|thumb|[[2022 موٽو جي پي ورلڊ چيمپيئن شپ]] دوران لينوو بطور [[ڊيوڪاٽي ڪورسي|ڊيوڪاٽي موٽو جي پي ٽيم]] ''ٽائيٽل اسپانسر'']] لينوو [[نيشنل هاڪي ليگ]] (NHL) جي [[ڪيرولائنا هيريڪينز]] ٽيم جو به سرڪاري ڀائيوار آهي، جيڪا ويجهي [[رالي، نارٿ ڪيرولائنا]] ۾ کيڏي ٿي. 2024ع ۾، لينوو سندن ايرينا جا نالي ڏيڻ جا حق خريد ڪيا، جنهن بعد ان جو نالو [[لينوو سينٽر]] رکيو ويو. لينوو ۽ [[ايف سي انٽرنيزيونالي]] 2019ع ۾ هڪ گهڻن سالن تي ٻڌل اسپانسرشپ معاهدي تي صحيحون ڪيون، جنهن تحت لينوو ”نيرازوري“ ڪمپني جو عالمي ٽيڪنالاجي ڀائيوار بڻيو.<ref>{{cite news |url=https://www.lenovo.com/us/en/smarter/sports/inter-milan-boosts-game-with-lenovo-tech/|title=With Lenovo tech, Inter keeps its brand at the top of the game|publisher=lenovo.com|access-date=26 June 2021}}</ref> مئي 2021ع ۾، لينوو ۽ [[موٽرولا موبيلٽي]] [[موٽرولا ريزر (2020)]] جو محدود ايڊيشن جاري ڪري جشن ملهايو، جيڪو 2021 عددن ۾ تيار ڪيو ويو هو، ته جيئن انٽر جي 19هين [[اسڪوديٽو]] کٽڻ جي ياد ملهائي وڃي.<ref>{{cite news |url=https://www.inter.it/it/news/2021/05/14/inter-campione-d-italia-motorola-razr-5g-limited-edition.html|title=Motorola dedica all'Inter campione d'Italia un'esclusiva limited edition RAZR 5G |date= 14 May 2021|publisher=inter.it|access-date=26 June 2021|language=it}}</ref> جولاءِ 2021ع ۾، [[2021–22 انٽر ميلان سيزن]] لاءِ نئين هوم شرٽ جي لانچ دوران اعلان ڪيو ويو ته لينوو شرٽ جي پٺئين حصي تي اسپانسر طور شامل ٿيندي.<ref>{{cite news|url=https://www.inter.it/en/news/2021/07/13/partnership-inter-lenovo-back-of-shirt-sponsor.html|title=New chapter in the partnership between Inter and Lenovo|date=13 July 2021|website=inter.it|access-date=21 July 2021|language=en}}</ref> آڪٽوبر 2024ع ۾، لينوو کي [[فيفا]] جو سرڪاري ٽيڪنالاجي ڀائيوار قرار ڏنو ويو.<ref>{{cite web|url=https://inside.fifa.com/about-fifa/commercial/media-releases/lenovo-named-official-fifa-technology-partner|title=Lenovo named Official FIFA Technology Partner|publisher=FIFA|access-date=October 15, 2024}}</ref> ===ٽيليويزن، انٽرنيٽ ۽ ٻيا ميڊيا=== لينوو 2011ع ۾ شروع ڪيل پنهنجي ”فار دوز هو ڊو“ مهم ۾ ''The Pursuit'' نالي مختصر فلم استعمال ڪئي. فلم ۾ هڪ پراسرار نوجوان عورت کي ڏيکاريو ويو، جيڪا آئيڊيا پيڊ يوگا 13 استعمال ڪندي پنهنجي خطرناڪ تعاقب ڪندڙن کان هڪ قدم اڳتي رهي ٿي. [[مارٽن ڪيمپبل]]، جنهن اڳ ۾ ايڪشن فلمن ۽ جيمز بانڊ فلمن جهڙوڪ ''گولڊن آئي'' ۽ ''ڪسينو رايل'' جي نئين ورزن تي ڪم ڪيو هو، هن فلم جي هدايتڪاري ڪئي. لينوو اهڙيون مارڪيٽنگ ٽيڪنيڪون استعمال ڪندڙ پهرين چيني ڪمپني هئي.<ref name="Big1" /> مئي 2015ع ۾، لينوو بيجنگ ۾ پنهنجي تاريخ جي پهرين ”ٽيڪ ورلڊ“ ڪانفرنس منعقد ڪئي.<ref name=TW1>{{cite news |last=Sacco |first=Dominic |date=6 June 2015 |title=Lenovo's new look, Smart Shoes and robot research – we look back on Tech World |url=http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |newspaper=PCR |location=United Kingdom |access-date=8 June 2015 |archive-date=7 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607171436/http://www.pcr-online.biz/news/read/lenovo-s-new-look-smart-shoes-and-robot-research-we-look-back-on-tech-world/036319 |url-status=live }}</ref> [[زُڪ موبائل]]، جيڪا لينوو پاران 2014ع ۾ قائم ڪيل هڪ الڳ ڪمپني هئي، ٽيڪ ورلڊ ۾ ڪيترين شين جو اعلان ڪيو. انهن ۾ باريڪ پاور بينڪ، اهڙا 3D پرنٽر جيڪي چاڪليٽ جهڙو کاڌو پرنٽ ڪري سگهن ٿا، ٻاهرين استعمال لاءِ آواز وارو دٻو، ۽ [[گهر جي خودڪاري]] لاءِ وائي فائي تي ٻڌل ڪنٽرول سسٽم شامل هئا.<ref name=TW1/> ===چين=== پنهنجي گهريلو مارڪيٽ چين ۾، لينوو وٽ وسيع تقسيم نيٽ ورڪ موجود آهي، جنهن جو مقصد اهو يقيني بڻائڻ آهي ته تقريباً هر صارف کان 50 ڪلوميٽر جي اندر گهٽ ۾ گهٽ هڪ دڪان اهڙو هجي جيڪو لينوو ڪمپيوٽر وڪڻي.<ref name=Econ1/> لينوو پنهنجي چيني تقسيم ڪندڙن سان ويجها لاڳاپا پڻ قائم ڪيا آهن، جن کي مخصوص علائقا ڏنا ويندا آهن ۽ اهي صرف لينوو جون شيون وڪڻندا آهن.<ref name=Econ1/> جولاءِ 2013ع تائين، لينوو جو خيال هو ته اڳوڻي وزيراعظم [[لي ڪيچيانگ]] پاران اڳتي وڌايل شهري آبادي واريون پاليسيون ڪمپني کي چين ۾ ڊگهي عرصي تائين وڪرو وڌائڻ ۾ مدد ڏينديون. 2013ع ۾ هانگ ڪانگ ۾ لينوو جي سالياني اجلاس دوران يانگ يوانچِنگ چيو، ”مان سمجهان ٿو ته شهري آبادي اسان کي مجموعي گهريلو پي سي مارڪيٽ کي وڌيڪ وڌائڻ ۾ مدد ڪندي.“ يانگ چين ۾ ذاتي ڪمپيوٽرن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح مان پيدا ٿيندڙ موقعي تي به زور ڏنو. لينوو اڳ ۾ چيني حڪومت جي ڳوٺاڻن سبسڊي پروگرام مان فائدو ورتو هو، جيڪو معاشي تحريڪ جي وڏي منصوبي جو حصو هو ۽ جنهن جو مقصد برقي سامان ۽ اليڪٽرانڪس جي خريد وڌائڻ هو. لينوو 2004ع ۾ ان پروگرام ۾ شامل ٿي، جيڪو 2011ع ۾ ختم ٿيو. ڳوٺاڻن مارڪيٽن ۾ لينوو کي پنهنجن روايتي مقابلي ڪندڙن جي ڀيٽ ۾ مسلسل وڌيڪ قيمتي فائدو ۽ مضبوط مقامي وڪرو ۽ سروس موجودگي حاصل رهي.<ref name="FT2">{{cite news |last=Hille |first=Kathrin |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0.html#axzz2Yk2jG67n |title=Lenovo optimistic about China's economy |newspaper=Financial Times |publisher=FT.com |date=2013-07-11 |access-date=2013-09-28 |archive-date=3 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210303042321/https://www.ft.com/content/da66ab1e-e9fe-11e2-b2f4-00144feabdc0#axzz2Yk2jG67n |url-status=live }}</ref> ===ڀارت=== لينوو وڏين ڪمپنين ۽ سرڪاري ادارن کان وڏي مقدار ۾ آرڊر حاصل ڪري ڀارت ۾ نمايان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي. مثال طور، [[تامل ناڊو]] حڪومت 2012ع ۾ آء بي ايم/لينوو کان ڏهه لک [[ٿنڪ پيڊ]] آرڊر ڪيا، جنهن اڪيلي ئي ڪمپني کي مارڪيٽ اڳواڻ بڻائي ڇڏيو. لينوو ڀارت ۾ وڪرو ٿيندڙ اڪثر پرسنل ڪمپيوٽر پنج قومي تقسيم ڪندڙن جهڙوڪ [[انگرام مائڪرو]] ۽ ريڊنگٽن ذريعي ورهائي ٿي.<ref name="India6"/> جيئن⁠تہ اڪثر اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ انفرادي ماڻهن کي وڪرو ٿين ٿا، تنهنڪري لينوو ڪيترن ننڍن رياستي تقسيم ڪندڙن ذريعي مختلف حڪمت عملي اختيار ڪئي. ڀارت لاءِ لينوو جي مينيجنگ ڊائريڪٽر امر بابو چيو، ”ننڍن شهرن ۽ اندروني علائقن تائين پهچڻ لاءِ اسان 40 علائقائي تقسيم ڪندڙن سان معاهدا ڪيا آهن. اسان چاهيون ٿا ته اهي صرف اسان لاءِ ڪم ڪن، ۽ ان جي بدلي ۾ اسين کين سندن علائقن ۾ لينوو شين جي خاص تقسيم جا حق ڏينداسين.“<ref name="India6">{{cite news |url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |work=The Times Of India |title=Can Lenovo protect its leadership in PCs & gain share in mobile, tablet businesses in India? |date=26 March 2013 |access-date=5 April 2013 |archive-date=29 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130329073115/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-03-26/news/38040354_1_million-smartphones-lenovo-india-amar-babu |url-status=dead }}</ref> 2013ع تائين، ڀارت ۾ تقريباً 6,000 پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون ۽ ٽيبليٽ وڪڻندا هئا. فيبروري 2013ع ۾، لينوو اسمارٽ فون وڪڻڻ لاءِ ريلائنس ڪميونيڪيشنز سان ڀائيواري قائم ڪئي. ريلائنس پاران وڪرو ٿيندڙ اسمارٽ فونز ۾ ڊبل سم سهولت ۽ [[موبائل ڪميونيڪيشن جو گلوبل سسٽم|GSM]] سان گڏ [[ڪوڊ ڊويزن ملٽيپل ايڪسيس|CDMA]] سپورٽ موجود هئي. بابو جي مطابق، ڀارت ۾ اسمارٽ فونن جي نسبتاً گهٽ استعمال جي شرح لينوو لاءِ هڪ وڏو موقعو آهي.<ref name="India6"/> لينوو ڀارتي مارڪيٽ کان واقف اعليٰ مينيجرن جي ٽيم تيار ڪئي، هر قيمتي درجي ۾ موبائل فون متعارف ڪرايا، ۽ برانڊنگ تي ڪم ڪري مارڪيٽ حصيداري وڌائڻ جي ڪوشش ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، لينوو دعويٰ ڪئي ته ڀارت ۾ سندس اسمارٽ فون وڪرو هر ٽه ماهي ۾ 100 سيڪڙو وڌي رهيا هئا، جڏهن⁠تہ مارڪيٽ ساڳئي عرصي ۾ صرف 15–20 سيڪڙو وڌي رهي هئي. لينوو نومبر 2012ع ۾ [[گجرات، ڀارت|گجرات]] ۽ ڪجهه ڏاکڻي شهرن ۾ پنهنجي اسمارٽ فونن جا مارڪيٽنگ تجربا ڪيا، جتي ڪمپني جي اڳ ۾ ئي مضبوط موجودگي هئي. لينوو جي حڪمت عملي ۾ شعور پيدا ڪرڻ، هر قيمتي درجي ۾ وسيع فون چونڊ برقرار رکڻ، ۽ تقسيم نيٽ ورڪ وڌائڻ شامل هو. لينوو ٻن قومي تقسيم ڪندڙن ۽ 100 کان وڌيڪ مقامي تقسيم ڪندڙن سان ڀائيواري ڪئي. فيبروري 2014ع تائين، ڀارت ۾ 7,000 کان وڌيڪ پرچون دڪان لينوو اسمارٽ فون وڪرو ڪري رهيا هئا. لينوو [[ھندوستان ڪمپيوٽرز لميٽيڊ|HCL]] سان گڏجي 110 شهرن ۾ 250 سروس سينٽر قائم ڪرڻ لاءِ به ڀائيواري ڪئي.<ref name="India1">{{cite web|url=http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|title=Lenovo creates a big mobile buzz|first=Sudhir|last=Chowdhary|work=The Financial Express|date=24 February 2014|access-date=5 March 2014|archive-date=28 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228064100/http://www.financialexpress.com/news/lenovo-creates-a-big-mobile-buzz/1228658?rheditorpick|url-status=live}}</ref> ڀارت ۾، لينوو تقسيم ڪندڙن کي مخصوص علائقا ڏئي ٿي، پر کين ٻين ڪمپنين جا ڪمپيوٽر وڪڻڻ جي اجازت پڻ ڏئي ٿي. لينوو تقسيم ڪندڙن سان پنهنجن ويجهن لاڳاپن کي [[مارڪيٽ انٽيليجنس]] حاصل ڪرڻ ۽ پراڊڪٽ ترقي تيز ڪرڻ لاءِ استعمال ڪري ٿي. لينوو 2014ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ڀارت ۾ ٽيبليٽ وڪرو ۾ سال بسال تقريباً 951 سيڪڙو واڌ جي رپورٽ ڏني. مارڪيٽ ريسرچ ڪمپني ڪينالس چيو ته لينوو ملڪ ۾ ايپل ۽ سامسنگ کان مارڪيٽ حصيداري حاصل ڪئي.<ref name="IndiaGrowth">{{cite web|url=http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|title=The tech business week: Lenovo to double Irish workforce, Duolog opens Texas offices|work=Silicon Republic|date=12 May 2014 |access-date=5 June 2014|archive-date=7 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140607000749/http://www.siliconrepublic.com/business/item/36827-the-tech-business-week-len|url-status=live |author1=Siliconrepublic }}</ref> ===آفريڪا=== لينوو پهريون ڀيرو [[ڏکڻ آفريڪا]] ۾ ڪاروبار شروع ڪيو، جتي هن وڪرو آفيس قائم ڪئي، ۽ پوءِ اوڀر آفريڪا جي مارڪيٽن جهڙوڪ ڪينيا، تنزانيا، ايٿوپيا، يوگنڊا ۽ روانڊا تائين وڌيو. ان کان پوءِ اولهه آفريڪا ۾ نائيجيريا ۾ قانوني آفيس قائم ڪري گهانا، زمبابوي، موزمبيق ۽ بوٽسوانا تائين واڌ ڪئي. آفريڪا لاءِ لينوو جي جنرل مينيجر گراهم برام موجب، لينوو جي حڪمت عملي اها آهي ته ”انهن شين تي زور ڏنو وڃي جيڪي آفريڪا ۾ سٺيون وڪامن ٿيون“ ۽ اهڙيون شيون متعارف ڪرايون وڃن جيڪي آفريقي حڪومتن جي وائرليس ٽيڪنالاجي منصوبن سان گڏ هجن. لينوو يوگا سيريز جهڙيون شيون آفريڪا ۾ ڊگهي بيٽري زندگي سبب مشهور آهن، ڇاڪاڻ⁠تہ ڪيترن علائقن ۾ بجلي جي فراهمي غير يقيني هوندي آهي. ٻيون مشهور شيون لينوو نيٽ بڪس آهن، جيڪي 2008ع ۾ متعارف ڪرايون ويون.<ref name=dexing>{{cite news |last=Dexing |first=Qin |date=2015-02-13 |title=Lenovo Expands to Africa |url=http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |newspaper=ECNS.com |access-date=2015-03-09 |archive-date=18 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150218002301/http://www.ecns.cn/business/2015/02-13/154889.shtml |url-status=live }}</ref> لينوو 2013ع ۾ نائيجيريا کي پنهنجي اسمارٽ فون لانچ لاءِ چونڊيو، ڇاڪاڻ⁠تہ ڏکڻ آفريڪا ۽ ٻين آفريقي ملڪن جي ابتڙ، اتي فون وڪڻڻ لاءِ مقامي ٽيليڪام ڪمپني سان ڀائيواري ڪرڻ ضروري نه هئي.<ref name="Africa1">{{cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |work=Bloomberg |first=Chris |last=Spillane |title=Lenovo Plans to Debut Africa Smartphone in Nigeria This Year |date=10 May 2013 |access-date=8 March 2017 |archive-date=10 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141110002019/http://www.bloomberg.com/news/2013-05-09/lenovo-will-debut-first-africa-smartphone-in-nigeria-by-year-end.html |url-status=live }}</ref> برام موجب، ڊگهي مدي ۾ ”لينوو آفريڪا ۾ پرسنل ڪمپيوٽر شين جي مسلسل فراهمي تي ڌيان ڏيندي ۽ انهيءَ مارڪيٽ کي وڌڻ ڏيندي، جڏهن⁠تہ موبائل ۽ ڪاروباري خدمتن جهڙن نون شعبن ۾ به داخل ٿيندي.“<ref name=dexing/> ===سنگاپور=== لينوو پنهنجي قيام کان ئي سنگاپور ۾ موجود رهي آهي، ۽ [[ڏکڻ اوڀر ايشيا]] واري علائقي تي ڌيان ڏيڻ سبب، اها لينوو جي ٽن هيڊ آفيسن مان هڪ جي جڳهه آهي.<ref name="LNSG">{{cite web |title=Locations {{!}} Lenovo Singapore |url=https://www.lenovo.com/sg/en/lenovo/locations/ |website=www.lenovo.com |access-date=16 February 2022 |language=en |quote=Address: 151 Lorong Chuan #02-01 New Tech Park Singapore 556741}}</ref> لينوو (سنگاپور) پرائيويٽ لميٽيڊ طور رجسٽرڊ، اها ڪمپني [[لورونگ چوان]] ضلعي جي [[اتر اوڀر علائقو، سنگاپور|اتر اوڀر علائقي]] ۾ نيو ٽيڪ پارڪ ۾ واقع آهي.<ref name="LNSG"/><ref>{{cite web |title=Lenovo Singapore Pte Ltd |url=https://www.bloomberg.com/profile/company/7730888Z:SP |website=www.bloomberg.com |access-date=16 February 2022}}</ref> ==سيڪيورٽي ۽ رازداري جا واقعا== ===سپر فش=== فيبروري 2015ع ۾، لينوو تڪرار جو شڪار ٿي، ڇاڪاڻ⁠تہ ان جي ڪجهه ليپ ٽاپن ۾ اهڙو گڏيل سافٽ ويئر شامل هو، جنهن کي [[مالويئر]] طور سڃاتو ويو. اهو سافٽ ويئر، [[سپر فش]] ويژوئل ڊسڪوري، ويب برائوزر جو هڪ اَئڊ-آن هو، جيڪو سرچ انجڻ نتيجن وارن صفحن ۾ [[قيمت بندي]] جا اشتهار داخل ڪندو هو. [[مين اِن دي مڊل حملو|مين اِن دي مڊل]] طريقي سان [[ھائپر ٽيڪسٽ ٽرانسفر پروٽوڪول سڪيوئر|HTTPS]]-انڪرپٽ ٿيل ڪميونيڪيشن کي [[مداخلت|روڪڻ]] لاءِ، هن سافٽ ويئر هڪ پاڻ-دستخط ٿيل [[عوامي چاٻي سرٽيفڪيٽ]] پڻ انسٽال ڪيو.<ref name=zdnet-superfish>{{cite web|title=Researchers: Lenovo laptops ship with adware that hijacks HTTPS connections|url=https://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|website=ZDNet|access-date=4 June 2015|archive-date=20 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150520110818/http://www.zdnet.com/article/lenovo-accused-of-pushing-superfish-self-signed-mitm-proxy/|url-status=live}}</ref><ref name=verge-superfish>{{cite web|title=Lenovo's security breakdown shows the danger of invisible systems|url=https://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|website=The Verge|date=19 February 2015|access-date=4 June 2015|archive-date=7 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150607231641/http://www.theverge.com/2015/2/19/8071745/superfish-lenovo-adware-invisible-systems|url-status=live}}</ref> جڏهن سپر فش جي [[عوامي چاٻي رمزنگاري]] متاثر ٿي، تڏهن اهو به ظاهر ٿيو ته ساڳي خانگي چاٻي سافٽ ويئر جي سڀني انسٽاليشنن ۾ استعمال ڪئي وئي هئي، جنهن سان صارف اهڙن سيڪيورٽي استحصالن لاءِ غير محفوظ ٿي ويا جيڪي انهيءَ چاٻي کي استعمال ڪري سگهندا هئا.<ref name="guardian-superfish">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|first=Alex|last=Hern|title=Lenovo accused of compromising user security by installing adware on new PCs|newspaper=The Guardian|date=19 February 2015|access-date=19 February 2015|archive-date=19 February 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150219120811/http://www.theguardian.com/technology/2015/feb/19/lenovo-accused-compromising-user-security-installing-adware-pcs-superfish|url-status=live}}</ref><ref name="Lenovo's Superfish 'Malware'">{{cite web |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |title=How Lenovo's Superfish "Malware" Works And What You Can Do To Kill It |work=Forbes |date=February 19, 2015 |access-date=February 20, 2015 |author=Fox-Brewster, Thomas |archive-date=20 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150220170532/http://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/19/superfish-need-to-know/ |url-status=live }}</ref> لينوو سپر فش سان پنهنجي معاهدي مان {{val|p={{US$}}|200000 |to| 250000|fmt=commas}} جي وچ ۾ رقم حاصل ڪئي.<ref>{{cite news |last=Fox-Brewster |first=Thomas |date=2015-02-27 |title=Lenovo Only Made Up To $250,000 From Nightmare Superfish Deal, Say Sources |url=https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |newspaper=Forbes |access-date=2015-05-09 |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206211058/https://www.forbes.com/sites/thomasbrewster/2015/02/27/lenovo-got-very-little-from-superfish-deal/ |url-status=live }}</ref> 2017ع ۾ لينوو آمريڪي [[فيڊرل ٽريڊ ڪميشن]] سان ٺاهه جي حصي طور {{US$|3.5 ملين}} ادا ڪرڻ تي راضي ٿيو،<ref>{{cite news|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|title=FTC settles with Lenovo over a built-in snooping software, $3.5 million fine|first=Elizabeth|last=Weise|date=September 5, 2017|newspaper=USA Today|access-date=5 September 2017|archive-date=5 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905222745/https://www.usatoday.com/story/tech/2017/09/05/ftc-settles-lenovo-over-built-snooping-software-scanned-users-computers/632775001/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Lenovo Settles FTC Charges it Harmed Consumers With Preinstalled Software on its Laptops that Compromised Online Security |url=https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2017/09/lenovo-settles-ftc-charges-it-harmed-consumers-preinstalled-software-its-laptops-compromised-online |website=Federal Trade Commission |date=4 September 2017 |access-date=12 May 2024}}</ref> ۽ پنهنجي گراهڪن ۽ شيئر هولڊرن کان معذرت جو اعلان ڪيو. سپر فش جي سربراهه سيڪيورٽي خدشن جي جواب ۾ چيو ته اها ڪمزوري ڪوموڊيا پاران ”غير ارادي طور“ شامل ٿي، جنهن ايپليڪيشن تيار ڪئي هئي.<ref name=fallout>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Superfish fallout: Lenovo to give away free McAfee LiveSafe security suite |url=https://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |newspaper=Deccan Chronicle |date=2015-02-28 |access-date=2015-03-09 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924180846/http://www.deccanchronicle.com/150228/technology-latest/article/superfish-fallout-lenovo-give-away-free-mcafee-livesafe-security |url-status=live }}</ref> تنقيد جي جواب ۾، لينوو تفصيل سان ٻڌايو ته اها سپر فش سافٽ ويئر جي وڌيڪ ورڇ ۽ استعمال بند ڪندي، ۽ متاثر ٿيل گراهڪن کي [[ميڪافي]] لائيو سيف سافٽ ويئر جا ڇهه مهينا مفت سبسڪرپشن ڏيندي.<ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/Lenovo-superfish/|title=Lenovo slipped "Superfish" malware into laptops|work=CNNMoney|date=19 February 2015|access-date=February 19, 2015|archive-date=8 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108125715/https://money.cnn.com/2015/02/19/technology/security/lenovo-superfish/|url-status=live}}</ref> لينوو واعدو ڪيو ته اها پنهنجي [[ونڊوز 10]] ڊوائيسز سان گڏ ايندڙ ”[[سافٽ ويئر بلوٽ]]“ جي مقدار گهٽ ڪندي، ۽ رڳو لينوو سافٽ ويئر، سيڪيورٽي سافٽ ويئر، ڊرائيور ۽ ”ڪجهه اهڙيون ايپليڪيشنون جيڪي صارف عام طور تي اميد ڪندا آهن“ شامل ڪندي.<ref name=maxpc-nomorebloat>{{cite news|title=Lenovo Promises No More Bloatware Starting with Windows 10|url=http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|newspaper=Pcgamer|access-date=4 June 2015|archive-date=8 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608003708/http://www.maximumpc.com/lenovo-promises-no-more-bloatware-starting-windows-10-2015/|url-status=live}}</ref> ''[[سيلون ڊاٽ ڪام|سيلون]]'' جي ٽيڪنالاجي ليکڪ ڊيوڊ آورباخ سپر فش واقعي جو مقابلو [[سوني بي ايم جي ڪاپي پروٽيڪشن روٽ ڪٽ اسڪينڊل]] سان ڪيو ۽ دليل ڏنو ته ”سپر فش انسٽال ڪرڻ ڪنهن به قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپني پاران ڪيل سڀ کان غير ذميواراڻين غلطين مان هڪ آهي.“<ref name=salon>{{cite news|last1=Auerbach|first1=David|title=You Had One Job, Lenovo|url=http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|access-date=21 February 2015|work=Salon|date=20 February 2015|archive-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201181756/http://www.slate.com/articles/technology/bitwise/2015/02/lenovo_superfish_scandal_why_it_s_one_of_the_worst_consumer_computing_screw.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو سروس انجڻ=== آڪٽوبر 2014ع کان جون 2015ع تائين، ڪجهه لينوو ماڊلن جي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر ۾ ”لينوو سروس انجڻ“ نالي سافٽ ويئر شامل هو. لينوو موجب، اهو سافٽ ويئر ونڊوز جي پهريون ڀيرو انٽرنيٽ سان ڳنڍجڻ تي پاڻمرادو غير سڃاڻپ جوڳي سسٽم معلومات لينوو ڏانهن موڪليندو هو، ۽ ليپ ٽاپن تي پاڻمرادو لينوو ون ڪي آپٽمائزر پروگرام، جيڪو [[سافٽ ويئر بلوٽ]] سمجهيو ويو، پڻ انسٽال ڪندو هو. اهو عمل ونڊوز جي صاف انسٽاليشنن تي به ٿيندو هو. اهو معلوم ٿيو ته هي پروگرام [[ونڊوز 8]] جي هڪ نئين خصوصيت، [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل]]، استعمال ڪري پاڻمرادو انسٽال ڪيو ويو هو. هي خصوصيت قابل عمل فائلن کي [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اندر محفوظ ڪرڻ جي اجازت ڏئي ٿي، ته جيئن شروع ٿيڻ وقت انهن کي هلائي سگهجي، ۽ ان جو مقصد ”اهم سافٽ ويئر کي برقرار رکڻ“ هو، جيتوڻيڪ آپريٽنگ سسٽم تبديل يا ”صاف“ ترتيب ۾ ٻيهر انسٽال ڪيو ويو هجي؛ خاص طور تي، چوري-روڪ سيڪيورٽي سافٽ ويئر لاءِ. اهو سافٽ ويئر ان وقت بند ڪيو ويو جڏهن معلوم ٿيو ته ان جا ڪجهه پهلو سيڪيورٽي ڪمزورين تي مشتمل هئا، ۽ [[ونڊوز پليٽفارم بائنري ٽيبل|WPBT]] جي مناسب استعمال بابت نظرثاني ٿيل هدايتن جي پيروي نه ڪندا هئا. 31 جولاءِ 2015ع تي، لينوو هدايتون ۽ [[يونيفائيڊ اڪسٽينسيبل فرم ويئر انٽرفيس|UEFI]] فرم ويئر اپڊيٽون جاري ڪيون، جن جو مقصد لينوو سروس انجڻ کي ختم ڪرڻ هو.<ref name=ars-windowsantitheft>{{cite web|title=Lenovo used Windows anti-theft feature to install persistent crapware|url=https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|website=Ars Technica|date=12 August 2015|publisher=Conde Nast|access-date=22 September 2015|archive-date=1 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201181615/https://arstechnica.com/information-technology/2015/08/lenovo-used-windows-anti-theft-feature-to-install-persistent-crapware/|url-status=live}}</ref><ref name=techrepublic-wpbt>{{cite web|title=Windows and UEFI anti-theft mechanism makes systems less secure|url=http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|date=13 August 2015|first=James|last=Sanders|website=TechRepublic|publisher=CBS Interactive|access-date=22 September 2015|archive-date=10 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910160044/http://www.techrepublic.com/article/windows-and-uefi-anti-theft-mechanism-makes-systems-less-secure/|url-status=live}}</ref><ref name=pcw-lenovoservice>{{cite news|title=Lenovo's Service Engine marks yet another bloatware blunder for the company|url=http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|work=PC World|publisher=IDG|access-date=22 September 2015|first=Jared|last=Newman|date=12 August 2015|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142809/http://www.pcworld.com/article/2969365/security/lenovos-service-engine-marks-yet-another-bloatware-blunder-for-the-company.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام=== 2015ع ۾ ٽئين ڀيري، تنقيد پيدا ٿي ته لينوو شايد پنهنجي ڪمرشل ٿنڪ-پي سي لائينن تي اهڙو سافٽ ويئر انسٽال ڪيو هو، جيڪو شڪي نظر اچي رهيو هو. اهو معاملو ڪمپيوٽر ورلڊ جي ليکڪ مائيڪل هوروٽز پاران ظاهر ٿيو، جنهن ڪيترائي ٿنڪ سسٽم خريد ڪيا هئا جن ۾ ڪسٽمر فيڊ بيڪ پروگرام انسٽال ٿيل هو. اهو پروگرام استعمال جي ڊيٽا ۽ ماپن کي لاگ ڪندو نظر آيو.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|title=Lenovo collects usage data on ThinkPad, ThinkCentre and ThinkStation PCs|first=Michael|last=Horowitz|date=22 September 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=29 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151029055836/http://www.computerworld.com/article/2984889/windows-pcs/lenovo-collects-usage-data-on-thinkpad-thinkcentre-and-thinkstation-pcs.html|url-status=live}}</ref> هوروٽز جي وڌيڪ تجزيي مان ظاهر ٿيو ته اهو گهڻو ڪري بي ضرر هو، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو رڳو ڪجهه اڳ-انسٽال ٿيل لينوو پروگرامن جي استعمال کي لاگ ڪندو هو، عام استعمال کي نه، ۽ اهو به صرف ان صورت ۾ جڏهن صارف ڊيٽا گڏ ڪرڻ جي اجازت ڏئي. هوروٽز ٻين ميڊيا ادارن تي به تنقيد ڪئي، جن سندس اصل مضمون کي نقل ڪري چيو ته لينوو اسپائويئر اڳ-انسٽال ڪيو هو، ڇاڪاڻ⁠تہ هن پاڻ هن معاملي ۾ ڪڏهن به اهو اصطلاح استعمال نه ڪيو هو، ۽ هن اهو به چيو ته هو هن سافٽ ويئر کي اسپائويئر نٿو سمجهي.<ref>{{cite web|url=http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|title=Trusting Lenovo|first=Michael|last=Horowitz|date=20 October 2015|work=Computerworld|access-date=25 October 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022232004/http://www.computerworld.com/article/2995012/windows-pcs/trusting-lenovo.html|url-status=live}}</ref> ===لينوو ايڪسيلريٽر=== جون 2016ع تائين، ڊوئو ليبارٽريز جي هڪ رپورٽ ۾ چيو ويو ته لينوو اڃا تائين بلوٽ ويئر انسٽال ڪري رهي هئي، جن مان ڪجهه صارف پاران نئون پي سي آن ڪرڻ سان ئي سيڪيورٽي ڪمزورين جو سبب بڻجن ٿا.<ref>{{cite web|url=https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|title=Unbox your laptop, and say hello to security risks|access-date=2016-09-25|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225032306/https://www.cnet.com/au/news/unbox-your-laptop-security-risks-duo-labs-acer-asus-dell-hp-lenovo/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Out-of-Box Exploitation — A Security Analysis of OEM Updaters|url=https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601181151/https://duo.com/assets/pdf/out-of-box-exploitation_oem-updaters.pdf|archive-date=1 June 2016|access-date=26 September 2016}}</ref> لينوو صارفين کي صلاح ڏني ته اهي متاثر ڪندڙ ايپ، ”لينوو ايڪسيلريٽر“، ختم ڪن.<ref>{{cite web|url=http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|title=Lenovo Urges Windows 10 Users to Uninstall Dangerous Utility|date=3 June 2016|access-date=2016-09-26|archive-date=27 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927070636/http://www.laptopmag.com/articles/lenovo-accelerator-danger|url-status=live}}</ref> لينوو موجب، هي ايپ لينوو ايپليڪيشنن جي لوڊنگ کي ”تيز ڪرڻ“ لاءِ ٺاهي وئي هئي، پر ان [[مين اِن دي مڊل]] سيڪيورٽي ڪمزوري پيدا ڪئي. ===آمريڪي ميرين نيٽ ورڪ سيڪيورٽي ڀڃڪڙي=== فيبروري 2021ع ۾، ''[[بلومبرگ بزنس ويڪ]]'' رپورٽ ڪيو ته آمريڪي جاچ ڪندڙن 2008ع ۾ معلوم ڪيو هو ته عراق ۾ فوجي يونٽ لينوو ليپ ٽاپ استعمال ڪري رهيا هئا، جن جي هارڊويئر ۾ تبديلي ڪئي وئي هئي. 2010ع واري ڪيس جي شاهدي موجب، ”لينوو ليپ ٽاپن جو وڏو تعداد آمريڪي فوج کي وڪرو ڪيو ويو هو، جن جي مدر بورڊ تي هڪ چپ مخفي ٿيل[''sic''] هئي، جيڪا ان ليپ ٽاپ ۾ داخل ٿيندڙ سڀ ڊيٽا رڪارڊ ڪري چين ڏانهن واپس موڪليندي هئي“. ان کان علاوه، مضمون موجب، ”لينوو کي ان شاهدي جي ڄاڻ نه هئي ۽ آمريڪي فوج ڪمپني کي ڪنهن به سيڪيورٽي خدشن بابت آگاهه نه ڪيو هو“، ۽ لينوو جي ترجمان چيو ته انهن وٽ ”انهن الزامن جو جائزو وٺڻ جو ڪو طريقو ناهي جن جو توهان حوالو ڏنو آهي، يا اهو ڄاڻڻ جو ته سيڪيورٽي خدشا ڪنهن ٽئين ڌر جي مداخلت سبب پيدا ٿيا هئا يا نه“.<ref>{{Cite news|last1=Robertson|first1=Jordan|last2=Riley|first2=Michael|date=12 February 2021|title=The Long Hack: How China Exploited a U.S. Tech Supplier|language=en|work=[[Bloomberg Businessweek]]|url=https://www.bloomberg.com/features/2021-supermicro/|access-date=2021-02-17}}</ref> ==پڻ ڏسو== {{Portal|China|North Carolina|Companies|Telecommunication|Electronics|Technology}} * [[ڪمپيوٽر سسٽم ٺاهيندڙن جي فهرست]] * [[چين جي ڪمپنين جي فهرست]] {{Clear}} ==حوالا== {{Reflist|30em}} ==وڌيڪ پڙهڻ لاءِ== * {{cite book |last1= Ling |first1= Zhijun |others= trans. Martha Avery |title= The Lenovo affair: the growth of China's computer giant and its takeover of IBM-PC |url= https://books.google.com/books?id=Mg7TdU9E3d0C |access-date= 16 September 2009 |year= 2005 |publisher= [[جان وائيلي اينڊ سنز]] [Asia] |location= [[سنگاپور]] |isbn= 978-0-470-82193-0 }} * {{cite book |last1=Hamm |first1=Steve |title=The Race for Perfect: Inside the Quest to Design the Ultimate Portlable Computer |year=2008 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0071606103 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/raceforperfectin00hamm }} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category}} * [https://www.lenovo.com/ سرڪاري ويب سائيٽ] {{Electronics industry in China}} {{Major computer hardware companies}} {{Major mobile device companies}} {{Hang Seng Index}} {{Hang Seng China Enterprises Index}} {{authority control}} [[زمرو:لينووو]] [[زمرو:ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريشن]] [[زمرو:چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:1994ع جون ابتدائي عوامي پيشڪشون]] [[زمرو:هانگ ڪانگ اسٽاڪ ايڪسچينج ۾ درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ اوور دي ڪائونٽر واپار ڪندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ٿيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:بيجنگ ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون موبائل فون ڪمپنيون]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:چين ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:چين ۾ سپر ڪمپيوٽنگ]] [[زمرو:وڊيو ٽيليفوني]] [[زمرو:ژونگ گوانچُن]] p14p1mbbbyox0masg1igwwb5hfrpt2z 14 96223 376812 376465 2026-05-10T12:53:46Z Ibne maryam 17680 removed [[Category:بنگلاديش ۾ آباد جڳھون]]; added [[Category:بنگله ديش ۾ آباديون جڳهيون]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376812 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ آباديون جڳهيون]] b679e94d3phqcc7iebo5827j4byywh9 14 96224 376809 376468 2026-05-10T12:49:48Z Ibne maryam 17680 /* */ 376809 wikitext text/x-wiki [[زمرو:بنگلاديش جون ڊويزنون]] [[زمرو:بنگلاديش جي انتظامي ورهاست]] lo8bydazypr7ryo7kxuwdzkp37w6auk 0 96233 376918 376587 2026-05-10T17:20:38Z Ibne maryam 17680 /* */ 376918 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Use American English|date=April 2015}} {{Use mdy dates|date=April 2022}} {{Infobox company | name = HP Inc. | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = هيڊڪوارٽر [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|[[ايس اينڊ پي 500]] جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = [[هيولٽ-پيڪارڊ]] | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = [[اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ]] | hq_location_city = {{nowrap |پالو آلٽو، ڪيليفورنيا}} | hq_location_country = آمريڪا | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ ([[چيئرمين]])|[[بروس ڊي. بروسارڊ]] ([[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|عبوري سي اي او]])}} | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ڊجيٽل پريس]]|[[3D پرنٽر]]|[[تصوير اسڪينر|اسڪينر]]|[[فوٽو ڪاپي مشين|ڪاپيئر]]|[[ڪمپيوٽر مانيٽر|مانيٽر]] }} | revenue = {{nowrap|{{increase}} {{US$|55.29&nbsp;بلين}} (2025)}} | operating_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|3.174&nbsp;بلين}} (2025)}} | net_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|2.529&nbsp;بلين}} (2025)}} | assets = {{nowrap|{{increase}} {{US$|41.77&nbsp;بلين}} (2025)}} | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = {{circa|55,000}} (2025) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = [[ايڇ پي ليبز]] | subsid = [[ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست|ذِيلي ڪمپنين جي فهرست]] | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي [[ڪثير قومي ڪمپنيون|گهڻ قومي]] [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جنهن جو هيڊڪوارٽر [[پاولو آلٽو، ڪيليفورنيا|پاولو آلٽو]]، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ [[3D پرنٽنگ]] خدمتون تيار ڪري ٿي. اها {{as of|2024|lc=y}} تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل]] کان اڳ دنيا جي [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جي مارڪيٽ حصيداري|ٻي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي [[ڪارپوريٽ اسپن-آف|الڳ ڪري]] هڪ نئين عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني، [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]]، ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ [[ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس]] جو حصو آهي. سال 2023ع جي [[فارچون 500|''فارچون'' 500]] فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي ڪارپوريشن طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ|*]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جون قيامون]] [[زمرو:آمريڪي برانڊ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] mxu2gu6p29emakgg58fsaxeasfi7pzk 376919 376918 2026-05-10T17:21:45Z Ibne maryam 17680 /* */ 376919 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Use American English|date=April 2015}} {{Use mdy dates|date=April 2022}} {{Infobox company | name = HP Inc. | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = هيڊڪوارٽر [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|[[ايس اينڊ پي 500]] جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = [[هيولٽ-پيڪارڊ]] | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = [[اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ]] | hq_location_city = {{nowrap |پالو آلٽو، ڪيليفورنيا}} | hq_location_country = آمريڪا | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ ([[چيئرمين]])|[[بروس ڊي. بروسارڊ]] ([[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|عبوري سي اي او]])}} | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ڊجيٽل پريس]]|[[3D پرنٽر]]|[[تصوير اسڪينر|اسڪينر]]|[[فوٽو ڪاپي مشين|ڪاپيئر]]|[[ڪمپيوٽر مانيٽر|مانيٽر]] }} | revenue = {{nowrap|{{increase}} {{US$|55.29&nbsp;بلين}} (2025)}} | operating_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|3.174&nbsp;بلين}} (2025)}} | net_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|2.529&nbsp;بلين}} (2025)}} | assets = {{nowrap|{{increase}} {{US$|41.77&nbsp;بلين}} (2025)}} | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = {{circa|55,000}} (2025) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = [[ايڇ پي ليبز]] | subsid = [[ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست|ذِيلي ڪمپنين جي فهرست]] | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي [[ڪثير قومي ڪمپنيون|گهڻ قومي]] [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جنهن جو هيڊڪوارٽر [[پاولو آلٽو، ڪيليفورنيا|پاولو آلٽو]]، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ [[3D پرنٽنگ]] خدمتون تيار ڪري ٿي. اها سال 2024ع تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل]] کان اڳ دنيا جي [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جي مارڪيٽ حصيداري|ٻي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي [[ڪارپوريٽ اسپن-آف|الڳ ڪري]] هڪ نئين عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني، [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]]، ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ [[ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس]] جو حصو آهي. سال 2023ع جي [[فارچون 500|''فارچون'' 500]] فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي ڪارپوريشن طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ|*]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جون قيامون]] [[زمرو:آمريڪي برانڊ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] bcufuw8ze70pe8q3y9qc3gw1rv68oe5 376920 376919 2026-05-10T17:28:41Z Ibne maryam 17680 376920 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Infobox company | name = HP Inc. | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = هيڊڪوارٽر [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ | type = [[عوامي ڪمپني|عوامي]] | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|[[ايس اينڊ پي 500]] جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = [[هيولٽ-پيڪارڊ]] | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = [[اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ]] | hq_location_city = {{nowrap |پالو آلٽو، ڪيليفورنيا}} | hq_location_country = آمريڪا | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ ([[چيئرمين]])|[[بروس ڊي. بروسارڊ]] ([[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|عبوري سي اي او]])}} | products = {{hlist|[[ذاتي ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[ڊجيٽل پريس]]|[[3D پرنٽر]]|[[تصوير اسڪينر|اسڪينر]]|[[فوٽو ڪاپي مشين|ڪاپيئر]]|[[ڪمپيوٽر مانيٽر|مانيٽر]] }} | revenue = {{nowrap|{{increase}} {{US$|55.29&nbsp;بلين}} (2025)}} | operating_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|3.174&nbsp;بلين}} (2025)}} | net_income = {{nowrap|{{decrease}} {{US$|2.529&nbsp;بلين}} (2025)}} | assets = {{nowrap|{{increase}} {{US$|41.77&nbsp;بلين}} (2025)}} | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = {{circa|55,000}} (2025) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = [[ايڇ پي ليبز]] | subsid = [[ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست|ذِيلي ڪمپنين جي فهرست]] | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي گهڻ قومي [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جن جو هيڊڪوارٽر پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ 3D پرنٽنگ خدمتون تيار ڪري ٿي. اها سال 2024ع تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل انڪارپوريٽيڊ|ڊيل]] کان اڳ دنيا جي ٻئي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي الڳ ڪري هڪ نئين عوامي واپار ڪندڙ ڪمپني، [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج|نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ "ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس" جو حصو آهي. سال 2023ع جي "فارچون 500" فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي [[ڪارپوريشن]] طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ|*]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جون قيامون]] [[زمرو:آمريڪي برانڊ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] iilhylleerlm0cl5mvl5h7we0hu2yyd 376921 376920 2026-05-10T17:43:12Z Ibne maryam 17680 376921 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Infobox company | name = ايچ پي انڪارپوريٽيڊ<br>HP Inc | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = پالو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ ايچ پي جو هيڊڪوارٽر | type = عوامي ڪمپني (Public) | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|ايس اينڊ پي 500 جو جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = هيولٽ-پيڪارڊ | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ | hq_location_city = پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] | hq_location_country = {{پرچم|آمريڪا}} | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ (چيئرمين)|بروس ڊي. بروسارڊ (عبوري سي اي او)}} | products = {{hlist|[[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|3D پرنٽر]]|اسڪينر|فوٽو ڪاپي مشين|ڪمپيوٽر مانيٽر|ڊجيٽل پريس}} | revenue = {{increase}} 55.29 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | operating_income = {{decrease}} 3.174 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | net_income = {{decrease}} 2.529 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | assets = {{increase}} 41.77 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = لڳ ڀڳ 55,000 (2025ع) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = ايڇ پي ليبز | subsid = ذِيلي ڪمپنين جي فهرست | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي گهڻ قومي [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جن جو هيڊڪوارٽر پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ 3D پرنٽنگ خدمتون تيار ڪري ٿي. اها سال 2024ع تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل انڪارپوريٽيڊ|ڊيل]] کان اڳ دنيا جي ٻئي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي الڳ ڪري هڪ نئين عوامي واپار ڪندڙ ڪمپني، [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج|نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ "ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس" جو حصو آهي. سال 2023ع جي "فارچون 500" فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي [[ڪارپوريشن]] طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ|*]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جون قيامون]] [[زمرو:آمريڪي برانڊ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] mssmeede13h79taica2cjgm4sli56bf 376922 376921 2026-05-10T17:44:06Z Ibne maryam 17680 removed [[Category:آمريڪي برانڊ]]; added [[Category:آمريڪي برانڊز]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376922 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Infobox company | name = ايچ پي انڪارپوريٽيڊ<br>HP Inc | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = پالو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ ايچ پي جو هيڊڪوارٽر | type = عوامي ڪمپني (Public) | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|ايس اينڊ پي 500 جو جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = هيولٽ-پيڪارڊ | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ | hq_location_city = پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] | hq_location_country = {{پرچم|آمريڪا}} | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ (چيئرمين)|بروس ڊي. بروسارڊ (عبوري سي اي او)}} | products = {{hlist|[[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|3D پرنٽر]]|اسڪينر|فوٽو ڪاپي مشين|ڪمپيوٽر مانيٽر|ڊجيٽل پريس}} | revenue = {{increase}} 55.29 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | operating_income = {{decrease}} 3.174 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | net_income = {{decrease}} 2.529 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | assets = {{increase}} 41.77 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = لڳ ڀڳ 55,000 (2025ع) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = ايڇ پي ليبز | subsid = ذِيلي ڪمپنين جي فهرست | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي گهڻ قومي [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جن جو هيڊڪوارٽر پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ 3D پرنٽنگ خدمتون تيار ڪري ٿي. اها سال 2024ع تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل انڪارپوريٽيڊ|ڊيل]] کان اڳ دنيا جي ٻئي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي الڳ ڪري هڪ نئين عوامي واپار ڪندڙ ڪمپني، [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج|نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ "ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس" جو حصو آهي. سال 2023ع جي "فارچون 500" فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي [[ڪارپوريشن]] طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ|*]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جون قيامون]] [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] ij89owf1nmbh415tjiwp8ynwsmhmzb8 376923 376922 2026-05-10T17:47:27Z Ibne maryam 17680 376923 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي انفارميشن ٽيڪنالاجي ڪارپوريشن}} {{About|موجوده ڪمپني بابت|ڪمپني جي اڳوڻي نالي بابت|هيولٽ-پيڪارڊ|ادارتي-مرڪوز ڪمپني بابت|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز|ٻين استعمالن لاءِ|HP (سلجھائپ)}} {{Infobox company | name = ايچ پي انڪارپوريٽيڊ<br>HP Inc | logo = HP logo 2025.svg | logo_upright = 0.6 | logo_caption = مارچ 2025ع کان استعمال ٿيندڙ لوگو | logo_alt = هلڪي نيري دائري اندر ترچن انداز ۾ لکيل "hp" اکر | image = HP Headquarters Palo Alto.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = پالو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ ايچ پي جو هيڊڪوارٽر | type = عوامي ڪمپني (Public) | traded_as = {{unbulleted list|{{NYSE|HPQ}}|ايس اينڊ پي 500 جو جزو}} | industry = [[انفارميشن ٽيڪنالاجي]] | predecessor = هيولٽ-پيڪارڊ | founded = {{Start date and age|2015|11|01}} | hq_location = اسٽينفورڊ ريسرچ پارڪ | hq_location_city = پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] | hq_location_country = {{پرچم|آمريڪا}} | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{unbulleted list|چپ برگ (چيئرمين)|بروس ڊي. بروسارڊ (عبوري سي اي او)}} | products = {{hlist|[[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]|[[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|3D پرنٽر]]|اسڪينر|فوٽو ڪاپي مشين|ڪمپيوٽر مانيٽر|ڊجيٽل پريس}} | revenue = {{increase}} 55.29 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | operating_income = {{decrease}} 3.174 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | net_income = {{decrease}} 2.529 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | assets = {{increase}} 41.77 ارب آمريڪي ڊالر (2025ع) | equity = {{nowrap|{{increaseNegative}} {{US$|-346&nbsp;ملين}} (2025)}} | num_employees = لڳ ڀڳ 55,000 (2025ع) | parent = | owner = | website = {{URL|https://www.hp.com/|hp.com}} | divisions = ايڇ پي ليبز | subsid = ذِيلي ڪمپنين جي فهرست | footnotes = مالي انگ اکر 31.10.2015 تائين.<ref name="2025 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721725000071/hpq-20251031.htm |title=HP Inc. FY 2025 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[آمريڪي سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=2025-12-10}}</ref> }} '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' ('''HP Inc''') هڪ آمريڪي گهڻ قومي [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|انفارميشن ٽيڪنالاجي]] جي [[ڪمپني]] آهي، جن جو هيڊڪوارٽر پاولو آلٽو، [[ڪيليفورنيا]] ۾ واقع آهي. اها [[ڪمپيوٽر|پرسنل ڪمپيوٽر]]، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ لاڳاپيل سامان، گڏوگڏ 3D پرنٽنگ خدمتون تيار ڪري ٿي. اها سال 2024ع تائين يونٽن جي وڪري جي لحاظ کان [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينوو]] کان پوءِ ۽ [[ڊيل انڪارپوريٽيڊ|ڊيل]] کان اڳ دنيا جي ٻئي وڏي پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني آهي.<ref>{{cite web |date=January 11, 2024 |title=Gartner Says Worldwide PC Shipments Increased 0.3% in Fourth Quarter of 2023 but Declined 14.8% for the Year |url=https://www.gartner.com/en/newsroom/press-releases/01-10-2024-gartner-says-worldwide-pc-shipments-increased-zero-point-three-percent-in-fourth-quarter-of-2023-but-declined-fourteen-point-eight-percent-for-the-year |access-date=January 11, 2024 |publisher=[[گارٽنر]]}}</ref> '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' سال 2015ع ۾ قائم ٿي، جڏهن اصل [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ-پيڪارڊ ڪمپني]] ٻن ڪمپنين ۾ ورهائجي وئي. پراڻي ڪمپني جي اداراتي پراڊڪٽس ۽ ڪاروباري خدمتن وارن شعبن کي الڳ ڪري هڪ نئين عوامي واپار ڪندڙ ڪمپني، [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] ۾ تبديل ڪيو ويو،<ref name="Chan">{{Cite news |last1=Mukherjee |first1=Supantha |last2=Chan |first2=Edwin |date=October 6, 2014 |title=Hewlett-Packard to split into two public companies, lay off 5,000 |url=https://www.reuters.com/article/us-hp-restructuring-idUSKCN0HV0U720141006 |access-date=October 7, 2020 |website=[[رائٽرز]]}}</ref><ref name="Darrow">{{cite news |last1=Darrow |first1=Barb |date=October 30, 2015 |title=Bye-bye HP, it's the end of an era |work=[[فارچون رسالو]] |url=http://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |url-status=live |access-date=November 1, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191112133852/https://fortune.com/2015/10/30/bye-bye-hp/ |archive-date=November 12, 2019}}</ref> جڏهن⁠ ته هيولٽ-پيڪارڊ پنھنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ پنهنجي اڳوڻي ڪمپني جي ذاتي ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر خدمتن وارن شعبن کي برقرار رکيو، اهڙي طرح اها سال 1939ع ۾ قائم ٿيل اصل ڪمپني جي قانوني جانشين بڻجي وئي. ايڇ پي [[نيويارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج|نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]] ۾ درج آهي ۽ "ايس اينڊ پي 500 انڊيڪس" جو حصو آهي. سال 2023ع جي "فارچون 500" فهرست ۾، ايڇ پي ڪل آمدني جي لحاظ کان [[آمريڪا]] جي 63هين وڏي [[ڪارپوريشن]] طور درج ڪئي وئي.<ref name="Fortune 2023">{{cite web | title=Fortune 500 | website=Fortune | date=2023-06-05 | url=https://fortune.com/ranking/fortune500/search/ | access-date=2023-10-23}}</ref> == تاريخ == === ھيولٽ-پيڪارڊ جي حيثيت سان === {{Main|ھيولٽ-پيڪارڊ#تاريخ}} ھيولٽ-پيڪارڊ جو بنياد 1939ع ۾ [[بل ھيولٽ]] ۽ [[ڊيوڊ پيڪارڊ]] وڌو، جيڪي ٻئي 1935ع ۾ [[اسٽينفورڊ يونيورسٽي]] مان [[برقي انجنيئرنگ]] ۾ ڊگري حاصل ڪري فارغ ٿيا هئا۔ ڪمپني جي شروعات [[ايڇ پي گيراج]] ۾ [[پالو آلٽو، ڪيليفورنيا]] ۾ ٿي۔ مارچ 2015ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ [[بينگ اينڊ اولوفسن]] ڪمپني جي ڪمپيوٽرن ۽ ٻين ڊوائيسز لاءِ نئون پريميئم آڊيو ڀائيوار بڻجندو۔ ان سان [[بيٽس اليڪٽرانڪس]] سان ڀائيواري ختم ٿي وئي، جيڪا 2014ع ۾ [[ايپل]] پاران حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي وئي هئي۔<ref name="cnet-bando">{{cite web|title=HP makes Bang & Olufsen its new audio partner|url=http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|website=CNET|access-date=February 21, 2016|archive-date=February 26, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160226074822/http://www.cnet.com/news/hp-makes-bang-olufsen-its-new-audio-partner/|url-status=live}}</ref> 1 نومبر 2015ع تي، ھيولٽ-پيڪارڊ کي ٻن ڪمپنين ۾ ورهايو ويو۔ ان جا پرسنل ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪاروبار '''ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ''' بڻيا، جڏهن تہ ان جو انٽرپرائز ڪاروبار [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] بڻيو۔ هي ورهاست اهڙي نموني سان ڪئي وئي جو هيولٽ-پيڪارڊ پنهنجو نالو بدلائي ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ رکيو ۽ [[ھيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] کي هڪ نئين عوامي طور واپار ٿيندڙ ڪمپني جي حيثيت سان الڳ ڪيو ويو۔ ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ، هيولٽ-پيڪارڊ جي 2015ع کان اڳ واري اسٽاڪ قيمت جي تاريخ ۽ ان جي پراڻي اسٽاڪ ٽِڪر نشاني HPQ برقرار رکي، جڏهن تہ ھيولٽ پيڪارڊ اينٽرپرائيز پنهنجي نشاني HPE تحت واپار ڪري ٿي۔<ref name="Chan" /><ref name="Darrow" /><ref>See company history section of HP Inc.'s information page at [https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company the NYSE Web site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190609125203/https://www.nyse.com/quote/XNYS:HPQ/company|date=June 9, 2019}}</ref> === ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ جي حيثيت سان === مئي 2016ع ۾، ايڇ پي [[پي سي گيمنگ]] لاءِ هڪ نئون ذيلي برانڊ [[ايڇ پي اومين|اومين]] متعارف ڪرايو (جيڪو [[ووڊو پي سي]] سان لاڳاپيل ٽريڊ مارڪن کي ٻيهر استعمال ڪندو هو)، جنهن ۾ گيمنگ ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ شامل هئا (جن مان ڪجهه ۾ [[سي پي يو واٽر ڪولنگ]] ۽ [[اينوڊيا]] جي [[جيفورس 10 سيريز|GTX 1080]] گرافڪس جا اختيار شامل هئا ۽ انهن کي [[ورچوئل ريئلٽي|وي آر]] لاءِ تيار طور پيش ڪيو ويو)، ۽ ٻيا لوازمات (جهڙوڪ مانيٽر) پڻ شامل هئا جيڪي هن مارڪيٽ کي نظر ۾ رکي تيار ڪيا ويا هئا۔<ref>{{cite web|url=https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|title=HP launches new Omen line of gaming laptops, desktops, and accessories|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=May 26, 2016|website=The Verge|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228180530/https://www.theverge.com/2016/5/26/11774332/hp-omen-gaming-line-announced-laptops-desktop-tower-accessories|url-status=live}}</ref> ان ئي سال مئي ۽ آگسٽ جي وچ ۾، ڪجهه اثاثا [[اوپن ٽيڪسٽ]] کي وڪرو ڪيا ويا، جن ۾ [[ٽيم سائيٽ]] ۽ [[ايڪس اسٽريم سافٽ ويئر|ايڪس اسٽريم]] شامل هئا۔ نومبر 2017ع ۾، ايڇ پي [[سامسنگ اليڪٽرانڪس]] جي پرنٽر ڊويزن کي 1.05 ارب آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|title=HP completes purchase of Samsung printer business|last=Choudhury|first=Saheli Roy|date=November 1, 2017|website=www.cnbc.com|access-date=December 22, 2018|archive-date=March 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210318092201/https://www.cnbc.com/2017/11/01/hp-completes-purchase-samsung-printer-business.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2021ع ۾، ايڇ پي [[ڪنگسٽن ٽيڪنالاجي]] جي گيمنگ ڊويزن [[هائپر ايڪس]] کي 425 ملين آمريڪي ڊالرن ۾ حاصل ڪرڻ جو اعلان ڪيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|title=HP Inc. to Acquire HyperX|date=February 24, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 9, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210609060555/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-to-acquire-hyperx.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=2021-02-25 |title=HP is buying gaming accessory brand HyperX for $425 million |publisher=The Verge |url=https://www.theverge.com/2021/2/24/22298904/hp-acquires-hyperx-kingston-announcement |access-date=2022-08-12}}</ref> هن سودي ۾ صرف ھائپر ايڪس برانڊ هيٺ ڪمپيوٽر لوازمات شامل هئا، ميموري يا اسٽوريج شامل نه هئا۔ وڪرو جون 2021ع ۾ مڪمل ٿيو۔<ref>{{cite web|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|title=HP Inc. Completes Acquisition of HyperX|date=June 1, 2021|website=HP Press Center|language=en|access-date=June 12, 2021|archive-date=June 10, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210610084516/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2021/hp-inc-completes-acquisition-of-hyperx.html|url-status=live}}</ref> فيبروري 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ايڊنبرگ]] ۾ قائم پيڪيجنگ ترقي ڪندڙ ڪمپني '''چوز پيڪيجنگ''' کي حاصل ڪري ورتو آهي، جيئن پائيدار پيڪيجنگ واري شعبي ۾ پنهنجون صلاحيتون مضبوط ڪري سگهي۔<ref>{{cite web|date=February 3, 2022|title=HP acquires plastic-free packaging company Choose Packaging|url=https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|access-date=February 3, 2022|website=Packaging Gateway|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203195016/https://www.packaging-gateway.com/news/hp-choose-packaging/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=HP Inc. Acquires Choose Packaging|url=https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|access-date=February 3, 2022|website=press.hp.com|language=en-US|archive-date=February 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220203192007/https://press.hp.com/us/en/press-releases/2022/hp-inc-acquires-choose-packaging.html|url-status=live}}</ref> مارچ 2022ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ هن [[ڪيليفورنيا]] ۾ قائم ڪميونيڪيشن سافٽ ويئر ۽ هارڊويئر فراهم ڪندڙ [[پولي انڪارپوريٽيڊ]] کي مڪمل نقدي سودي ۾ حاصل ڪيو آهي۔ ايڇ پي موجب، طئي ٿيل نقدي رقم في شيئر 40 آمريڪي ڊالر هئي، جنهن مان پولي جي خالص قرضن سميت مجموعي انٽرپرائز ويليو 3.3 ارب آمريڪي ڊالر ظاهر ٿي۔<ref>{{Cite web |last=Gowran |first=Leigh Mc |date=March 28, 2022 |title=HP acquires Poly for $3.3bn to strengthen hybrid work portfolio |url=https://www.siliconrepublic.com/business/hp-inc-poly-acquisition-3-3bn-hybrid-work |access-date=March 28, 2022 |website=Silicon Republic |language=en}}</ref> مئي 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو تہ اها [[مصنوعي ذهانت]] سان ايندڙ نسل جي ڪمپيوٽرن جي تياري لاءِ پنهنجي صارفين واري پي سي لائين اپ کي ٻيهر ترتيب ڏيڻ جو ارادو رکي ٿي۔ ڪمپني چيو تہ ان جا گهڻا پي سي ماڊل (سواءِ اومن جي) اومني نالي نئين برانڊنگ هيٺ متعارف ڪيا ويندا، جنهن ۾ [[ايڇ پي اومني بڪ]] (OmniBook) (هڪ پراڻي برانڊ جي ٻيهر بحالي، جيڪو 2002ع ۾ [[ڪامپيڪ]] حاصل ڪرڻ کانپوءِ ختم ٿي ويو هو)، اومني اسٽوڊيو۽ اومني ڊيسڪ ماڊل شامل هوندا۔<ref>{{Cite web |last=Harding |first=Scharon |date=2024-05-20 |title=HP resurrects '90s OmniBook branding, kills Spectre, Dragonfly |url=https://arstechnica.com/gadgets/2024/05/hp-resurrects-90s-omnibook-branding-kills-spectre-dragonfly/ |access-date=2024-05-20 |website=Ars Technica |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cranz |first=Alex |date=2024-05-20 |title=HP is simplifying its laptop lineup and embracing the AI PC |url=https://www.theverge.com/2024/5/20/24160524/hp-omnibook-elitebook-ai-pc-laptop-surface-event |access-date=2024-05-20 |website=The Verge |language=en}}</ref> اومني ڪمپيوٽر برانڊ ۾ [[مصنوعي ذهانت|AI]] تي ٻڌل هارڊويئر ۽ سافٽ ويئر شامل آهن، جيڪي ايڇ پي جي ٻين شين سان گڏ موجود آهن. === زيروڪس سان ضم ٿيڻ جي ڪوشش === 5 نومبر 2019ع تي، ''[[وال اسٽريٽ جرنل]]'' رپورٽ ڪيو تہ پرنٽ ۽ ڊجيٽل دستاويزن واري ڪمپني [[زيروڪس]]، ايڇ پي کي حاصل ڪرڻ تي غور ڪري رهي هئي۔<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|title=Xerox Considers Takeover Offer for HP|last=Lombardo|first=Cara|website=The Wall Street Journal|date=November 6, 2019|language=en-US|access-date=November 6, 2019|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228192140/https://www.wsj.com/articles/xerox-considers-takeover-offer-for-hp-11573012201|url-status=live}}</ref> ڪمپني متفقه طور ٻن غير درخواست ڪيل آڇن کي رد ڪيو، جن ۾ في شيئر 22 آمريڪي ڊالرن جي نقدي ۽ اسٽاڪ واري آڇ شامل هئي۔<ref>{{cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|title=Xerox offers to buy HP for $22, sources say, more than 30% higher than where it traded a month ago|last=Franck|first=Thomas|date=November 7, 2019|website=CNBC|language=en|access-date=February 28, 2020|archive-date=February 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200228181606/https://www.cnbc.com/2019/11/07/xerox-offers-hp-22-a-share-in-takeover-bid-sources-say.html|url-status=live}}</ref><ref name=":0" /> ايڇ پي چيو تہ ”زيروڪس جي تجويز ڪيل معاوضي جي نقدي حصي لاءِ فنڊ گڏ ڪرڻ جي صلاحيت بابت غير يقيني صورتحال“ موجود آهي، خاص طور تي ڇو تہ زيروڪس مارڪيٽ ڪيپ جي لحاظ کان ايڇ پي کان ننڍي ڪمپني هئي، ۽ ڪمپني جي جارحاڻي رويي تي به تنقيد ڪئي۔<ref name=":0">{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|title=HP rejects Xerox again, but leaves door open for negotiation|website=TechCrunch|date=November 25, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163333/https://techcrunch.com/2019/11/25/hp-rejects-xerox-again-but-leaves-door-open-for-negotiation/|url-status=live}}</ref> 26 نومبر 2019ع تي، زيروڪس هڪ عوامي خط جاري ڪيو جنهن ۾ هن ايڇ پي جي ان دعويٰ کي رد ڪيو تہ ان جي آڇ ”غير يقيني“ ۽ ”تمام گهڻين شرطن واري“ هئي، ۽ اعلان ڪيو تہ اها ”ايڇ پي جي شيئر هولڊرن سان سڌي ريت رابطو ڪندي جيئن هو بورڊ تي دٻاءُ وجهن تہ اهو صحيح فيصلو ڪري ۽ هن پرڪشش موقعي تي غور ڪري۔“<ref>{{cite web|url=https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|title=Xerox tells HP it will bring takeover bid directly to shareholders|website=TechCrunch|date=November 26, 2019 |language=en-US|access-date=February 28, 2020|archive-date=October 9, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009163322/https://techcrunch.com/2019/11/26/xerox-tells-hp-it-will-bring-takeover-bid-directly-to-shareholders/|url-status=live}}</ref> == مصنوعات ۽ آپريشن == {{see also|ايڇ پي جي ملڪيت هيٺ اثاثن جي فهرست}} ايڇ پي [[پرسنل ڪمپيوٽر]] (پي سي؛ صارفين ۽ ڪاروباري ليپ ٽاپ ۽ ڊيسڪ ٽاپ ٻئي)، [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]]، اسڪينر، مانيٽر، لوازمات، ورڪ اسٽيشنون، سرور، ۽ لاڳاپيل سافٽ ويئر ۽ خدمتون جهڙوڪ [[ٿري ڊي پرنٽنگ]] تيار ڪري ٿي۔<ref name="Darrow" /><ref>{{r|2023 Form 10-K|page=5–</ref>6}} ان جا صارفين لاءِ تيار ڪيل پي سي 2024 ۾ [[ايڇ پي ايسينشل|اسينشل لائين]]، [[ايڇ پي پيوليئن|پويليئن]] (صارفين لاءِ)، [[ايڇ پي اينوي|اينوي]] (اعليٰ درجي ۽ [[پروسيو مر]])، ۽ [[ايڇ پي اومين|اومين]] ([[گيمنگ ڪمپيوٽر|گيمنگ]]) شامل آهن، انهيءَ سان گڏ اومني برانڊ هيٺ مصنوعي ذهانت تي ٻڌل پرسنل ڪمپيوٽر پڻ شامل آهن، جهڙوڪ [[ايڇ پي اومني بڪ|اومني بڪ]]، اومني ڊيسڪ۽ اومني اسٽوڊيو۔ ايڇ پي جا ڪاروباري ڪمپيوٽر “[[ايڇ پي پروبڪ|پرو]]” ۽ “[[ايڇ پي ايليٽ بڪ|ايليٽ]]” نالن هيٺ مارڪيٽ ڪيا وڃن ٿا۔ پيشاور شعبي ۾، ايڇ پي [[ايڇ پي زيڊ]] سيريز جون ڊيسڪ ٽاپ ورڪ اسٽيشنون ۽ انهن جي موبائل هم منصب [[ايڇ پي زيڊ بڪ]] مارڪيٽ ڪري ٿي۔ هي ڪمپني [[ڊيسڪ جيٽ]]، آفيس جيٽ، [[ليزر جيٽ]]، ۽ [[ايڇ پي اينوي#پرنٽر|اينوي]] سيريز جا پرنٽر، ۽ [[اسڪين جيٽ]] تصويري اسڪينرن جي قطار پڻ تيار ڪري ٿي۔<ref>{{Cite web |date=2024-11-15 |title=Major HP Printer Models by Year: A Chronological Guide to Innovation - Printing Watch |url=https://www.printingwatch.com/major-hp-printer-models-by-year |access-date=2025-06-11 |website=www.printingwatch.com |language=en-US}}</ref> <gallery> The_New_Travel_PC.jpg|[[ايڇ پي پيوليئن]] ايئرو 13 نوٽ بڪ ڪمپيوٽر (2021) HP OmniBook X.jpg|[[ايڇ پي اومني بڪ ايڪس]] [[مصنوعي ذهانت|AI]] ليپ ٽاپ (2024) HP Z6 (极客湾Geekerwan) 005 cropped.png|[[ايڇ پي زيڊ|HP Z6]] اعليٰ درجي جي ورڪ اسٽيشن (2023) ايڇ پي ليزر جيٽ اينٽرپرائيز M558 01.jpg|[[ليزر جيٽ]] اينٽرپرائيز رنگين پرنٽر </gallery> {{Clear}} == ڪارپوريٽ معاملا == مالي سال 2023ع ۾، ڪُل آمدني {{US$|54 بلين|link=yes}} هئي، جنهن ۾ [[ليپ ٽاپ|نوٽ بُڪ ڪمپيوٽرن]] جي وڪري مان 24.7 ارب آمريڪي ڊالر، [[ڊيسڪ ٽاپ ڪمپيوٽر]]ن جي وڪري مان 10.9 ارب آمريڪي ڊالر، پرنٽر سپلائيز جي وڪري مان 11.4 ارب آمريڪي ڊالر، ڪمرشل پرنٽرن جي وڪري مان 4.2 ارب آمريڪي ڊالر، ۽ صارفين لاءِ پرنٽرن جي وڪري مان 2.4 ارب آمريڪي ڊالر شامل هئا. سال 2022ع ۾ 65 سيڪڙو کان وڌيڪ آمدني آمريڪا کان ٻاهر جي گراهڪن کان حاصل ٿي هئي.<ref name="2023 Form 10-K">{{cite web |url=https://www.sec.gov/ix?doc=/Archives/edgar/data/47217/000004721723000100/hpq-20231031.htm |title=HP Inc. Fiscal 2023 Annual Report (Form 10-K) |publisher=[[يو ايس سيڪيورٽيز اينڊ ايڪسچينج ڪميشن]] |date=December 18, 2023}}</ref>{{rp|page=13}} ايڇ پي جي مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي ۾ خالص آمدني 13.2 ارب آمريڪي ڊالر رهي، جيڪا سال بہ سال بنياد تي 4.4٪ گهٽتائي (مستقل ڪرنسي ۾ 4.9٪) ظاهر ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Reports Fiscal 1Q 2024 Results |url=https://www.inkworldmagazine.com/contents/view_breaking-news/2024-02-29/hp-inc-reports-fiscal-1q-2024-results/ |access-date=2024-04-17 |website=Ink World |date=February 29, 2024 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Discuss |first=GFreeman |date=2024-02-29 |title=HP Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://www.techpowerup.com/319774/hp-reports-fiscal-2024-first-quarter-results |access-date=2024-04-17 |website=TechPowerUp |language=en}}</ref> مالي سال 2024ع جي پهرين ٽه ماهي دوران ايڇ پي جي مضبوط آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد حاصل ٿيو. ڪمپني ٽه ماهي لاءِ 25 ملين آمريڪي ڊالر مثبت فري ڪيش فلو پڻ رپورٽ ڪيو.<ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Why Is HP (HPQ) Up 6.7% Since Last Earnings Report? |url=https://www.nasdaq.com/articles/why-is-hp-hpq-up-6.7-since-last-earnings-report |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nhi |first=Gia |date=2022-04-08 |title=Hoàng Hà PC |url=https://hoanghapc.vn/ |access-date=2024-04-17 |website=Forbes Việt Nam |language=vi}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP (HPQ) Q1 Earnings Match, Revenues Miss, Stock Falls 3% |url=https://www.nasdaq.com/articles/hp-hpq-q1-earnings-match-revenues-miss-stock-falls-3 |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> فري ڪيش فلو ۾ آپريٽنگ سرگرمين مان 121 ملين آمريڪي ڊالر خالص نقد شامل هو، جنهن ۾ نيٽ ليز سيڙپڪاري لاءِ 62 ملين آمريڪي ڊالر ۽ ملڪيت، پلانٽ ۽ سامان ۾ سيڙپڪاري لاءِ 158 ملين آمريڪي ڊالر جون ترميمون شامل هيون.<ref>{{Cite web |date=2022-04-08 |title=HP Inc. Reports Fiscal 2024 First Quarter Results |url=https://investor.hp.com/news-events/news/news-details/2024/HP-Inc.-Reports-Fiscal-2024-First-Quarter-Results/default.aspx |access-date=2024-04-17 |language=en}}</ref> مالي سال جيڪو 31 آڪٽوبر تي ختم ٿيو، ان مطابق ايڇ پي اِنڪ جا اهم رجحان هن ريت رهيا آهن:<ref>{{Cite web |title=HP Inc. Income Statement |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |access-date=23 July 2024 |website=WSJ}}</ref><ref>{{Cite web |date=2020-02-25 |title=HP Inc. Income Statement (2015-2019) - WSJ |url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |archive-url=https://web.archive.org/web/20200225133639/https://www.wsj.com/market-data/quotes/HPQ/financials/annual/income-statement |url-status=dead |archive-date=2020-02-25 |access-date=2024-07-23 }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" ![[مالي سال|مالي سال]] !آمدني (ارب آمريڪي ڊالر) !خالص منافعو (ارب آمريڪي ڊالر) !ملازم<ref>{{Cite web |title=HP: Number of Employees 2010-2024 {{!}} HPQ |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/HPQ/hp/number-of-employees |access-date=2024-07-23 |website=www.macrotrends.net}}</ref><ref>{{Cite web |title=HP Inc. Number of Employees 1988-2023 |url=https://stockanalysis.com/stocks/hpq/employees/ |access-date=2024-07-23 |website=Stock Analysis |language=en}}</ref> |- |2015 |50.4 |3.7 |؟ |- |2016 |48.2 |2.6 |49,000 |- |2017 |52.2 |2.5 |49,000 |- |2018 |58.1 |5.3 |55,000 |- |2019 |58.3 |3.1 |56,000 |- |2020 |56.5 |2.8 |53,000 |- |2021 |63.2 |6.5 |51,000 |- |2022 |62.0 |3.1 |58,000 |- |2023 |53.4 |3.2 |58,000 |- |2024 |53.6 |2.8 |58,000 |} ===راندين جون اسپانسرشپ=== ====فارمولا ون==== {{multiple image | caption_align = center | header_align = center | align = right | direction = horizontal | width1 = | image1 = Ralf Schumacher Indianapolis 2003.jpg | alt1 = | caption1 = [[وليمز ايف ڊبليو 25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2003ع | width2 = | image2 = 2025 Japan GP - Ferrari - Charles Leclerc - FP1.jpg | alt2 = | caption2 = [[اسڪوديريا فراري]] جي [[فيراري ايس ايف-25|ايس ايف-25]] تي ايڇ پي جي اسپانسرشپ، 2025ع }} ايڇ پي جو فارمولا ون سان اسپانسرشپ جو ڊگهو تاريخي تعلق رهيو آهي، جيڪو 1988ع ۾ [[لاروس]] سان هڪ سيزن جي اسپانسرشپ سان شروع ٿيو.<ref>{{cite AV media|people=GTHO|date=1 December 2018|title=File:Lola LC88.jpg - Wikimedia Commons|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lola_LC88.jpg|trans-title= Lola LC88.jpg|type=photograph}}</ref> 1990ع ۽ 2000ع جي ڏهاڪن دوران، ايڇ پي ڪيترين ئي ٽيمن لاءِ معمولي اسپانسر ۽ ٽيڪنالاجي فراهم ڪندڙ طور ڪم ڪيو، جن ۾ [[فورٽي]] (1996ع)، [[جارڊن گرانڊ پري|جارڊن]] (1996ع–2002ع)، [[بينيٽن فارمولا|بينيٽن]] (1997ع–1999ع)، [[مينارڊي]] (1997ع)، [[اسٽيورٽ گرانڊ پري|اسٽيورٽ]] (1998ع–1999ع)، [[جاگوار ريسنگ#Formula One|جاگوار]] (2000ع–2003ع) ۽ [[رينالٽ اِن فارمولا ون|رينالٽ]] (2010ع) شامل هئا. 2002ع کان 2005ع تائين، ايڇ پي [[وليمز ريسنگ]] (جنهن کي ان وقت BMW WilliamsF1 چيو ويندو هو) جو ٽائيٽل اسپانسر رهيو، جڏهن ڪمپني 2002ع ۾ ڪامپيڪ خريد ڪئي هئي؛<ref>{{Cite web |title=Williams F1 - WilliamsF1 goes HP |url=https://www.f1network.net/main/s107/st6744.htm |access-date=2024-07-22 |website=www.f1network.net}}</ref> ڪامپيڪ اڳ ۾ 2000ع کان 2001ع تائين ٽيم جو ٽائيٽل اسپانسر رهي چڪي هئي. ايڇ پي 2005ع ۾ وليمز ريسنگ سان اسپانسرشپ جو معاهدو ختم ڪيو.<ref>{{cite web|title= BBC SPORT - Motorsport - Formula One - Williams lose HP sponsorship deal|date=14 September 2005|website=news.bbc.co.uk/sport1|url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/4245244.stm|access-date=11 April 2025}}</ref> اپريل 2024ع ۾، ايڇ پي اعلان ڪيو ته هن [[اسڪوديريا فراري|فراري]] ٽيم لاءِ ملٽي ايئر معاهدو ڪيو آهي، جنهن تحت اها ٽيم جي [[ايف 1 اڪيڊمي]] ۽ اي اسپورٽس پروگرامن تائين ٽائيٽل اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{Cite web |date=2024-04-24 |title=Ferrari announces HP as new F1 team title sponsor |url=https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240424141647/https://www.motorsport.com/f1/news/ferrari-announces-hp-as-new-f1-team-title-sponsor/10602729/ |archive-date=April 24, 2024 |access-date=2024-04-24}}</ref> ====ايسوسيئيشن فٽبال==== [[File:Tottenham Hotspur Home kits 1997-1999 & 2012-2013.jpg|thumb|ايڇ پي ۽ [[اورازما]] جي ٽوٽنهم هاٽسپر جي 1997ع–1999ع ۽ 2012ع–2013ع هوم ڪِٽن تي اسپانسرشپ]] ايڇ پي انگلينڊ جي [[پريميئر ليگ]] فٽبال ڪلب [[ٽوٽنهم هاٽسپر ايف سي|ٽوٽنهم هاٽسپر]] جي شرٽ اسپانسر 1995ع کان 1999ع تائين رهي، جيڪا جرمن ليگر [[هولسٽن بروري|هولسٽن]] کان اڳ ۽ پوءِ اسپانسر رهي. انٽرپرائز سافٽ ويئر ڪمپني [[ايڇ پي آٽانومي|آٽانومي]] 2010ع–11ع واري سيزن کان گهريلو ميچن لاءِ ٽوٽنهم جي شرٽ اسپانسر بڻي، جنهن کي ايڇ پي 2011ع ۾ خريد ڪيو. ايڇ پي ان معاهدي کي جاري رکيو ۽ 2011ع–12ع واري سيزن ۾ اسپانسرشپ کي آٽانومي جي آگمينٽيڊ ريئلٽي پليٽفارم [[اورازما]] سان تبديل ڪيو، ان کان پوءِ 2013ع–14ع واري سيزن ۾ آخري سال لاءِ اڳوڻي آٽانومي برانڊنگ کي ايڇ پي برانڊنگ سان مٽايو ويو.<ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur announces new shirt sponsorship with Autonomy|date=8 July 2010|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-announces-new-shirt-sponsorship-with-autonomy/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Tottenham Hotspur shirts to feature Autonomy's Aurasma|date=19 June 2011|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/tottenham-hotspur-shirts-to-feature-autonomys-aurasma/|access-date=11 April 2025}}</ref><ref>{{cite web|title=Club announces HP as principal partner|date=8 April 2013|website=tottenhamhotspur.com|url=https://www.tottenhamhotspur.com/news-archive-1/club-announces-hp-as-principal-partner/|access-date=11 April 2025}}</ref> جولاءِ 2023ع ۾، ايڇ پي ويلش ڪلب [[وريڪسهام اي ايف سي|وريڪسهام]] سان اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{citeweb|title=HP Teams Up with Wrexham AFC to Become Club’s Global Technology Partner|date=11 July 2023|publisher=HP Inc.|url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2023/hp-teams-up-with-wrexham-afc.html|access-date=21 December 2025}}</ref> فيبروري 2024ع ۾، ايڇ پي [[ريئل ميڊرڊ سي ايف|ريئل ميڊرڊ]] سان 3 سالن جو سليو اسپانسرشپ معاهدو ڪيو، جنهن تحت اها ڪلب جي 121 سالن جي تاريخ ۾ پهرين سليو اسپانسر بڻجي وئي.<ref>{{cite web |date=2 February 2024 |title=Real Madrid and HP Announce Historic Global Collaboration |url=https://www.realmadrid.com/en-US/news/club/sponsors/el-real-madrid-y-hp-anuncian-un-acuerdo-de-patrocinio-historico-02-02-2024 |website=realmadrid.com}}</ref> ===استحڪام=== ايڇ پي 31 آڪٽوبر 2023ع تي ختم ٿيندڙ ٻارهن مهينن دوران ڪُل [[ڪاربان فوٽ پرنٽ|CO₂e اخراج]] 19,764,400 ٽن CO₂-برابر رپورٽ ڪيو<ref name="HP Inc. Total CO2e emissions for 2023">{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainable Impact Report for 2023Q4 |url=https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20240612221456/https://www8.hp.com/h20195/v2/GetPDF.aspx/c08980815.pdf |archive-date=June 12, 2024}}</ref> ۽ ڪمپني 2015ع جي بنيادي سال جي مقابلي ۾ 2025ع تائين اخراج 60٪ گهٽائڻ جو ارادو رکي ٿي.<ref>{{cite web |title=HP Inc.'s Sustainability Report for 2020Q4 |url=https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210610121916/https://h20195.www2.hp.com/v2/GetDocument.aspx?docname=c07539064 |archive-date=June 10, 2021}} [https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20%2b%20Scope%202)%5D/2020Q4 Alt URL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111105900/https://analytics.exerica.com/App/Name/HP%20Inc./Climate%20Goal%5BClimate%20Goal,Total%20CO2e%20emissions%20(Scope%201%20+%20Scope%202)%5D/2020Q4|date=November 11, 2021}}</ref> 20 اپريل 2021ع تي جاري ڪيل پريس رليز مطابق،<ref name="HP greenhouse emission goals">{{cite press release |title=HP Inc. Announces Ambitious Climate Action Goals |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/press-releases/2021/hp-inc-announces-ambitious-climate-action-goals.html |publisher=HP |date=April 20, 2021}}</ref> ايڇ پي 2040ع تائين خالص صفر گرين هائوس گيس اخراج حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهي آهي. ان مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ ڪمپني پراڊڪٽ مواد گهٽائڻ ۽ ري سائيڪل ٿيل مواد ڏانهن منتقل ٿيڻ، تصديق ٿيل ريفربشڊ سسٽم فراهم ڪرڻ، ۽ پيڪيجنگ ۾ سنگل يوز پلاسٽڪ گهٽائڻ جهڙا قدم کنيا آهن.<ref>{{Cite web |last=Martindale |first=Jon |date=6 January 2025 |title=How 6 top laptop manufacturers are lowering their carbon footprints |url=https://www.pcworld.com/article/2558054/how-laptop-manufacturers-are-lowering-their-carbon-footprints.html |access-date=2025-08-02 |website=PCWorld |language=en}}</ref> ايڇ پي هيٽي ۾ ”فرسٽ مائل“ نالي خيراتي اداري سان گڏجي هڪ ري سائيڪلنگ سهولت تي ڪم ڪيو آهي ته جيئن پلاسٽڪ کي پروسيس ڪري پنهنجي شين ۾ ٻيهر استعمال ڪري سگهجي. 16 مارچ 2024ع تائين ڪمپني 110 ملين کان وڌيڪ سامونڊي آلودگي طرف ويندڙ پلاسٽڪ جون بوتلون واپس حاصل ڪري چڪي هئي. ايڇ پي سرڪيوليريٽي لاءِ پرعزم آهي ۽ 2030ع تائين پنهنجي 75٪ شين ۽ پيڪيجنگ کي سرڪيولر ذريعن مان حاصل ڪرڻ جو مقصد رکي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Milanesi |first=Carolina |title=HPs' Mission: Becoming More Sustainable And Just |url=https://www.forbes.com/sites/carolinamilanesi/2023/07/12/hps-mission-becoming-more-sustainable-and-just/ |access-date=2025-08-02 |website=Forbes |language=en}}</ref> ”ايڪو ويڊس“ 2025ع ۾ ايڇ پي کي 90 اسڪور ڏنو، جيڪو 2024ع جي 83 اسڪور کان وڌيڪ هو، ۽ ڪمپني کي لڳاتار 15هين سال پلاٽينم ايوارڊ مليو.<ref>{{Cite web |last=Yirrell |first=Sara |title=HP achieves its highest ever EcoVadis score |url=https://www.channelweb.co.uk/news/2025/hp-achieves-highest-ever-ecovadis-score |access-date=2025-08-02 |website=www.channelweb.co.uk}}</ref> ايڇ پي ”آڪسفورڊ اڪنامڪس“ سان گڏجي ڪاروباري عملدارن ۽ حڪومتي آفيسرن جو سروي ڪيو، جنهن مان معلوم ٿيو ته ٽيڪنالاجي استحڪام کي اڳتي وڌائڻ ۽ ڪاروباري نتيجن کي بهتر بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي.<ref>{{Cite web |last=Cabello |first=Kimberly |date=2024-06-12 |title=HP Study: Leveraging technology to meet sustainability and community goals |url=https://www.oxfordeconomics.com/resource/hp-study-leveraging-technology-to-meet-sustainability-and-community-goals/ |access-date=2025-08-02 |website=Oxford Economics |language=en-US}}</ref> ===لابنگ ۽ سياسي اثر=== 2025ع ۾، ايڇ پي انهن ڊونرن مان هڪ هئي، جن وائيٽ هائوس جي [[ايسٽ ونگ#2025 demolition|ايسٽ ونگ جي ڊهڻ]] ۽ نئين بال روم جي تعمير لاءِ مالي مدد فراهم ڪئي.<ref>{{cite news |last1=Maher |first1=Kit |last2=Tapper |first2=Jake |last3=Jaramillo |first3=Alejandra |title=White House releases list of donors for Trump’s multi-million-dollar ballroom |url=https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |access-date=23 October 2025 |work=CNN |archive-url=https://web.archive.org/web/20251023104311/https://www.cnn.com/2025/10/23/politics/ballroom-donors-white-house-trump |archive-date=October 23, 2025}}</ref> == تڪرار == {{About|2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپني|اڳئين ڪمپني بابت تڪرارن جي معلومات|Hewlett-Packard#Controversies}} === ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کي بلاڪ ڪرڻ === 2016ع ۾، ايڇ پي پنهنجي پرنٽرن ۾ فرم ويئر متعارف ڪرايو، جنهن پرنٽرن کي غيرفعال ڪري ڇڏيو جيڪڏهن واپرائيندڙ اهڙيون اِنڪ يا ٽونر ڪارٽريجون استعمال ڪندا هئا، جن ۾ ”نوان يا ٻيهر استعمال ٿيل ايڇ پي چپس يا اليڪٽرانڪ سرڪٽري“ شامل نه هوندي هئي. نتيجي طور، ايڇ پي کي سخت تنقيد کي منهن ڏيڻو پيو، جهڙوڪ [[اليڪٽرانڪ فرنٽيئر فائونڊيشن]] طرفان ڪيل تنقيد<ref>{{cite web |last1=Doctorow |first1=Cory |title=What HP Must Do to Make Amends for Its Self-Destructing Printers |url=https://www.eff.org/deeplinks/2016/09/what-hp-must-do-make-amends-its-self-destructing-printers |website=Electronic Frontier Foundation |date=September 26, 2016 |access-date=16 May 2023}}</ref>، ۽ ڪمپني ڪلاس ايڪشن ڪيسن ۾ لکين رپيا ادا ڪيا، جيئن آمريڪا ۾ ڪجهه گراهڪن کي 1.5 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-25 |title=HP Printer Firmware Case - Joseph Saveri Law Firm |url=https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221104182248/https://www.saverilawfirm.com/our-cases/hp/ |archive-date=2022-11-04 |access-date=2023-08-04 |website=www.saverilawfirm.com |language=en}}</ref>، ڪينيڊا ۾ 700,000 ڪينيڊين ڊالر<ref>{{Cite web |date=2019-04-24 |title=Lex Group Attorneys / Avocats - Montreal {{!}} HP OfficeJet Printers – Dynamic Security / Non-HP Ink Cartridges – Canadian Class Action Settlement |url=https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525063023/https://www.lexgroup.ca/classaction/hp-officejet-printers-dynamic-security-non-hp-ink-cartridges-canadian-class-action-settlement/ |archive-date=2023-05-25 |access-date=2023-08-04 |language=en-US}}</ref>، آسٽريليا ۽ يورپ ۾ 1.350 ملين آمريڪي ڊالر<ref>{{Cite web |title=HP and Euroconsumers settle on Dynamic Security {{!}} Euroconsumers |url=https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230625064707/https://www.euroconsumers.org/activities/hp-and-euroconsumers-reach-a-settlement-on-dynamic-security-dispute |archive-date=2023-06-25 |access-date=2023-08-04 |website=www.euroconsumers.org}}</ref>، پر ڪمپني ڪنهن غلط ڪم جو اعتراف نه ڪيو. ايڇ پي جو موقف هو ته فرم ويئر جو مقصد ”بهترين صارف تجربو“ فراهم ڪرڻ ۽ گراهڪن کي ”جعلي ۽ ٽئين ڌر جي اِنڪ ڪارٽريجن کان بچائڻ“ هو، جن ۾ اصل ايڇ پي سيڪيورٽي چپ شامل نه هوندي ۽ جيڪي اسان جي [[دانشورانه ملڪيت|دانشورانه ملڪيت]] جي ڀڃڪڙي ڪن ٿيون.<ref>{{cite web |last1=Harding |first1=Scharon |title=HP outrages printer users with firmware update suddenly bricking third-party ink |url=https://arstechnica.com/gadgets/2023/03/customers-fume-as-hp-blocks-third-party-ink-from-more-of-its-printers/?comments=1&comments-page=1 |website=Ars Technica |date=March 9, 2023 |access-date=16 May 2023}}</ref> 2023ع ۾، ''[[پي سي ورلڊ]]'' رپورٽ ڪيو ته ايڇ پي پرنٽر اڃا تائين واپرائيندڙن کي ٽئين ڌر جي اِنڪ استعمال ڪرڻ کان روڪين ٿا.<ref>{{Cite web |date=2023 |title=HP printers still block third-party ink. These models have a workaround |url=https://www.pcworld.com/article/1656073/these-hp-printers-can-be-upgraded-to-allow-third-party-printer-ink.html |website=PCWorld |language=en}}</ref> === آل اِن ون پرنٽرن کي غيرفعال ڪرڻ === 2023ع ۾، ايڇ پي خلاف ان الزام تي ڪيس داخل ڪيو ويو ته ڪمپني ڄاڻي واڻي پنهنجا آل اِن ون پرنٽر اهڙي طرح ڊزائن ڪيا جو اِنڪ گهٽ هئڻ وقت اهي اسڪيننگ يا فيڪس ڪرڻ جو ڪم نه ڪن.<ref>{{Cite news |date=2023-08-11 |title=Lawsuit claiming HP all-in-one printers are defective can proceed |url=https://www.reuters.com/legal/lawsuit-claiming-hp-all-in-one-printers-are-defective-can-proceed-2023-08-11/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20230816010758/https://www.reuters.com/article/hp-printers-lawsuit-idTRNIKBN2ZM0ZS |archive-date=2023-08-16 |access-date=2024-09-08 |work=Reuters |language=en}}</ref> === اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪرڻ === فيبروري 2019ع ۾، ”هائو ٽو گيڪ“ هڪ مضمون شايع ڪيو، جنهن ۾ رپورٽ ڪيو ويو ته جڏهن واپرائيندڙ پنهنجي انسٽنٽ اِنڪ سبسڪرپشن منسوخ ڪري ٿو، ته ايڇ پي پري کان اِنڪ ڪارٽريجن کي غيرفعال ڪري ڇڏي ٿي.<ref>{{Cite web |last=Hendrickson |first=Josh |date=2019-02-08 |title=HP's Ink Subscription Has DRM That Disables Your Printer Cartridges |url=https://www.howtogeek.com/403346/hps-ink-subscription-has-drm-that-disables-your-printer-cartridges/ |access-date=2024-05-06 |website=How-To Geek |language=en}}</ref> === سنڪيانگ علائقو === 2020ع ۾، [[آسٽريلين اسٽريٽجڪ پاليسي انسٽيٽيوٽ]] گهٽ ۾ گهٽ 82 وڏن برانڊن، جن ۾ ايڇ پي اِنڪ پڻ شامل هئي، تي الزام لڳايو ته اهي چيني صوبي [[سنڪيانگ]] ۾ [[اويغور|اويغور]] جبري محنت سان ممڪن طور لاڳاپيل آهن.<ref>{{Cite web |last1=Xu |first1=Vicky Xiuzhong |last2=Cave |first2=Danielle |last3=Leibold |first3=James |last4=Munro |first4=Kelsey |last5=Ruser |first5=Mathan |date=March 1, 2020 |title='Re-education', forced labour and surveillance beyond Xinjiang. |url=https://www.aspi.org.au/report/uyghurs-sale/ |access-date=April 5, 2022 |website=Australian Strategic Policy Institute}}</ref> 2022ع ۾، آمريڪي [[اويغور جبري محنت روڪٿام ايڪٽ]] جي جواب ۾، ايڇ پي چيو: ”ايڇ پي پنهنجي عالمي سپلائي چين ۾ انساني حقن جي احترام لاءِ پابند آهي ۽ اسان ڪنهن به قسم جي غيررضاڪاراڻي محنت جي استعمال کي منع ڪريون ٿا. ايڇ پي [[انساني حقن جو عالمي پڌرنامو|گڏيل قومن جي انساني حقن جي عالمي پڌرنامي]] (UDHR) ۾ بيان ڪيل بنيادي حقن ۽ آزادين جي احترام جو پڻ عزم ڪري ٿي، اهڙي طريقي سان جيڪو [[ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جا رهنما اصول|ڪاروبار ۽ انساني حقن بابت گڏيل قومن جي رهنما اصولن]] (UNGPs) سان مطابقت رکي ٿو، جيئن اسان جي انساني حقن واري پاليسي ۾ بيان ڪيو ويو آهي.“<ref>{{Cite web |date=September 14, 2022 |title=Company responses regarding commitments to apply a single global standard aligned with Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/responses-to-uflpa-outreach/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref><ref>{{Cite web |date=October 12, 2022 |title=Company Response: HP responded |url=https://www.business-humanrights.org/en/latest-news/hp-responded/ |access-date=July 30, 2023 |website=Business & Human Rights Resource Centre}}</ref> === اسرائيلي تڪرار === 2023ع ۾، ايڇ پي ۽ [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] (HPE) تي ان ڳالهه جي ڪري تنقيد ڪئي وئي ته [[هيولٽ پيڪارڊ اسرائيل]] جون شيون [[اسرائيلي پوليس]]، [[اسرائيلي جيل سروس]]، ۽ [[آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي|اسرائيلي آبادي ۽ اميگريشن اٿارٽي]] کي فراهم ڪيون ويون. [[بائيڪاٽ، ڊائيويسٽمينٽ ۽ سينڪشنز|بي ڊي ايس تحريڪ]] صارفين ۽ تنظيمن کي سڏ ڏنو آهي ته اهي ايڇ پي اي جا سڀ آءِ ٽي خدمتون ۽ پراڊڪٽس، گڏوگڏ ايڇ پي اِنڪ جا پرنٽر، ڪمپيوٽر ۽ پرنٽر ڪارٽريجون بائيڪاٽ ڪن.<ref>{{cite web|title=Boycott HP- Campaign Update during #GazaGenocide|url=https://bdsmovement.net/BoycottHP-GazaGenocide-Update |website=BDS |date=December 13, 2023 |access-date=12 January 2024}}</ref> ايڇ پي انهن الزامن جو جواب هڪ بيان ذريعي ڏنو، جنهن ۾ شامل هو: ”ايڇ پي اِنڪ بابت ڪجهه ماڻهن طرفان سوشل ميڊيا تي پکيڙيل غلط معلومات افسوسناڪ ۽ غلط آهي. پاليسي طور، اسان ملڪن يا علائقن جي وچ ۾ سياسي تڪرارن ۾ ڪنهن به ڌر جو ساٿ نٿا وٺون.“<ref>{{Cite web |title=HP Statement on Boycott, Divestment and Sanctions (BDS) Campaign |url=https://www.hp.com/us-en/newsroom/blogs/2021/hp-statement-on-boycott-divestment-sanctions-campaign.html |access-date=2025-08-02 |website=www.hp.com |language=en-us}}</ref> === فرسودگي جون پاليسيون === 2024ع ۾، فرانسيسي انجمن ”آلٽ آ لوبسوليسانس پروگرامِي“ (HOP) پرنٽر ٺاهيندڙ ايڇ پي خلاف شڪايت داخل ڪئي، جنهن ۾ ڪمپني تي منصوبابندي ڪيل فرسودگي جي پاليسين جو الزام لڳايو ويو. شڪايت ۾ الزام هو ته ايڇ پي ڪارٽريج کي خالي ڄاڻڻ تي پرنٽرن کي مصنوعي طور بلاڪ ڪري ٿي، جيتوڻيڪ اڃا اِنڪ باقي هجي. HOP دليل ڏنو ته اهي طريقا صارفين کي غيرضروري طور نيون ڪارٽريجون خريد ڪرڻ تي مجبور ڪن ٿا، جنهن سان فضول ۽ ماحولياتي نقصان ۾ واڌ ٿئي ٿي.<ref>{{cite news | url=https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/11/26/l-association-halte-a-l-obsolescence-programmee-porte-plainte-contre-le-fabricant-d-imprimantes-hp_6414732_4408996.html | title=L'Association Halte à l'obsolescence programmée porte plainte contre le fabricant d'imprimantes HP }}</ref> === خراب ڊرائيور === فيبروري 2025ع ۾، ايڇ پي [[ونڊوز اپڊيٽ]] ذريعي خراب BIOS جاري ڪرڻ شروع ڪيو، جنهن [[ايڇ پي پرو بُڪ|پرو بُڪ]] ۽ [[ايليٽ بُڪ]] جي ڪجهه ماڊلن کي متاثر ڪيو. ايڇ پي جواب ڏنو ته اها مسئلن جي جاچ ڪري رهي آهي.<ref>{{cite web | url=https://news.qq.com/rain/a/20250228A06OVV00 | title=惠普被曝错误推送Bios更新导致笔记本无法开机，官方回应称需报修_腾讯新闻 | date=February 28, 2025 }}</ref> === 2028ع تائين 6,000 نوڪرين ۾ ڪٽوتي === ايڇ پي جي چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر اينريڪي لوريس هڪ پريس ڪانفرنس ۾ چيو ته ڪمپني ايندڙ ٽن سالن دوران 4,000 کان 6,000 نوڪريون ختم ڪرڻ جو ارادو رکي ٿي، ڇاڪاڻ ته اها پنهنجي ڪاروبار ۾ خرچ گهٽائڻ، لڳ ڀڳ 1 ارب آمريڪي ڊالر بچائڻ ۽ پراڊڪٽ جدت کي تيز ڪرڻ لاءِ مصنوعي ذهانت جا اوزار استعمال ڪري رهي آهي. هن چيو ته اهي ڪٽوتيون بنيادي طور پراڊڪٽ ڊولپمينٽ، اندروني آپريشنز ۽ ڪسٽمر سپورٽ کي متاثر ڪنديون. ايڇ پي فيبروري ۾ ساڳئي منصوبي جي حصي طور 1,000 کان 2,000 ملازمن کي برطرف ڪيو هو.<ref>{{Cite web|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts {{!}} CNN Business|url=https://www.cnn.com/2025/11/25/tech/hp-layoffs-ai-efforts|website=CNN|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/business/hp-cut-about-6000-jobs-by-2028-ramps-up-ai-efforts-2025-11-25/|title=HP to cut about 6,000 jobs by 2028, ramps up AI efforts}}</ref><ref>{{Cite news|title=Computer maker HP to cut up to 6,000 jobs by 2028 as it turns to AI|url=https://www.theguardian.com/business/2025/nov/26/computer-maker-hp-to-cut-up-to-6000-jobs-by-2028-as-it-turns-more-to-ai|work=The Guardian|date=2025-11-26|access-date=2025-11-29|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Julia|last=Kollewe}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2025-11-25/hp-announces-job-cuts-as-profit-outlook-falls-short-of-estimates|title=HP Announces Job Cuts as Profit Outlook Misses Estimates}}</ref><ref>{{Cite web|title=HP to slash up to 6,000 jobs by 2028 in massive AI transformation push|url=https://www.foxbusiness.com/lifestyle/hp-slash-6000-jobs-2028-massive-ai-transformation-push|website=FOXBusiness|date=2025-11-25|access-date=2025-11-29|language=en-US|first=Bonny|last=Chu}}</ref> ==لوگو جي تاريخ== === هيولٽ پيڪارڊ دور (1939ع–2015ع) === <gallery widths="100" heights="100"> File:HP original logo 1939.svg|1939ع–1954ع File:HP-original-logo-1954-trademark.svg|1954ع–1964ع File:Hewlett-Packard logo 1964.svg|1964ع<ref>{{cite journal |date=November 1964 |title=A new look for a proud name |url=https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |journal=Measure |publisher=Hewlett-Packard |volume=2 |issue=10 |pages=6–7 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110416040018/https://www.hp.com/hpinfo/abouthp/histnfacts/publications/measure/pdf/1964_11.pdf |archivedate=April 16, 2011}}</ref>–1979ع File:Hewlett-Packard logo 1979 blue.svg|1979ع–2010ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 1979.svg|1979ع<ref>{{cite journal |last=Slefo |first=George P. |date=November 24, 2015 |title=HP Pushes Reinvention In Thanksgiving Day Spot |url=https://adage.com/article/cmo-strategy/hp-launches-global-campaign-reinvent-itslef/301477 |journal=Ad Age}}</ref>-2010ع <small>(بنيادي)</small> File:HP (2007).svg|2007ع–2008ع <small>(ثانوي)</small>، 2008ع–2012ع <small>(3D قسم)</small> File:HP logo 2008.svg|2008ع–2012ع <small>(ثانوي)</small> File:HP logo 2009.svg|2010ع–2012ع <small>(بنيادي)</small>، 2012ع–2014ع <small>(ثانوي)</small> File:HP 2010 Black.svg|2010ع–2015ع <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|2012ع–2015ع </gallery> ===ايڇ پي اِنڪ دور (2015ع–هاڻوڪو)=== <gallery> File:HP 2010 Black.svg|2015ع–هاڻوڪو <small>(ڪارپوريٽ)</small> File:HP logo 2012.svg|alt=هڪ هلڪو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2015ع–2025ع File:HP logo 2025.svg|alt=هڪ گهرو نيرو دائرو، جنهن تي ترچن انداز وارا ”ايڇ پي“ اکر لکيل آهن|2025ع–هاڻوڪو File:Hp alt 2016.svg|alt=چار ڪارا اسٽروڪ، جيڪي ”ايڇ پي“ اکرن جي نمائندگي ڪن ٿا|2016ع–هاڻوڪو (ڪجهه ڪمپيوٽرن تي استعمال ٿيندڙ متبادل لوگو) </gallery> == پڻ ڏسو == {{Portal bar|سان فرانسسڪو بي ايريا|ڪمپنيون|ٽيليڪميونيڪيشن|اليڪٽرانڪس|ٽيڪنالاجي}} * [[هيولٽ پيڪارڊ انٽرپرائز]] – جدا ڪيل ڀيڻ ڪمپني، جيڪا سرور، اسٽوريج، نيٽ ورڪنگ ۽ ڪميونيڪيشن فراهم ڪري ٿي. * [[ايڇ پي ليبز]] * [[آمدني جي لحاظ کان سڀ کان وڏين ٽيڪنالاجي ڪمپنين جي فهرست]] == حوالا == {{reflist}} == ٻاهريان ڳنڍڻا == {{Finance links | name = HP Inc. | symbol = HPQ | sec_cik = 47217 | yahoo = HPQ | google = HPQ:NYSE }} {{HP}} {{Hewlett-Packard}} {{Major computer hardware companies}} {{Major imaging companies}} {{Electronics industry in the United States}} {{S&P 500 companies}} {{Authority control}} {{Coord|37.4111842|-122.1476929|display=title}} [[زمرو:هيولٽ پيڪارڊ]] [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ 2015ع جا قيام]] [[زمرو:پالو آلٽو، ڪيليفورنيا ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج تي درج ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ هيڊڪوارٽر رکندڙ گهڻ قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ بڪ ٺاهيندڙ]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل پيداواري ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪارپوريٽ اسپن آف]] [[زمرو:ڪيليفورنيا ۾ قائم سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون سافٽ ويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:سان فرانسسڪو بي ايريا ۾ قائم ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:2015ع ۾ قائم ٿيل ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] dvm8ahqailmkqa5syzz2jmb2y58vcmz 0 96277 376880 376622 2026-05-10T16:37:21Z KaleemBot 10779 خودڪار: [[زمرو:ملڪ جي لحاظ کان پهرين سطح جي انتظامي ورهاست]] جو اضافو + ترتيب 376880 wikitext text/x-wiki {{Infobox subdivision type |name=بنگلاديش جون ڊويزنون<br>বাংলাদেশের বিভাগ <br>(بنگلاديشير بيڀاگ)<br>Divisions of Bangladesh |map= |image-width= |category=[[وحداني رياست]] |territory={{پرچم|بنگلاديش}} |current_number=8 ڊويزن |population_range={{ubl|وڏو: 39,675,000 (ڍاڪا)|ننڍو: 8,331,000 (باريسال)}} |area_range={{ubl|وڏو: {{Convert|33908.55|sqkm|abbr=on}} (چٽاگانگ)|ننڍو: {{Convert|10584.06|sqkm|abbr=on}} (ميمن سنگهه)}} |government=ڊويزنل ڪميشن |government1=ايڊمنسٽريٽر |government2=ڊويزنل ڪمشنر |subdivision=[[ضلعو]]}} [[File:Bangladesh divisions empty.png|thumb|بنگلاديش جو ڊويزنن کي ڏيکاريندڙ نقشو]] ڊويزنون [[بنگلاديش]] ۾ پهرين سطح جون [[انتظامي ورھاست]] آهن. سال 2024ع تائين، [[بنگلاديش]] جا اٺ ڊويزن آهن، هر هڪ جو نالو ان جي دائري اختيار ۾ موجود وڏي شهر جي نالي تي رکيو ويو آهي جيڪو ان ڊويزن جي انتظامي سيٽ طور پڻ ڪم ڪري ٿو. هر ڊويزن ڪيترن ئي ضلعن ۾ ورهايل آهي جيڪا وڌيڪ ذيلي ضلعن (اپازيلا)، پوءِ يونين ڪائونسلن ۾ ورهايل آهن. ==تاريخ== سال 1971ع ۾ بنگلاديش جي آزادي کان پوءِ، ملڪ ۾ چار ڊويزنون هيون: چٽگانگ، ڍاڪا، کُلنا ۽ راجشاهي ڊويزن. سال 1982ع ۾ ڍاڪا ڊويزن جي انگريزي اسپيلنگ، "Dacca" کي (گادي واري شهر جي نالي سان گڏ) کي "Dhaka" ۾ تبديل ڪيو ويو ته جيئن بنگالي تلفظ سان وڌيڪ ويجهڙائي سان ملي سگهي. سال 1993ع ۾، باريسال ڊويزن کي کُلنا ڊويزن کان ۽ سال 1995ع ۾ سلهٽ ڊويزن کي چٽگانگ ڊويزن کان ورهايو ويو. 25 جنوري 2010ع تي رنگپور ڊويزن کي راجشاهي ڊويزن کان ورهايو ويو. 14 سيپٽمبر 2015ع تي ميمن سنگهه ڊويزن کي ڍاڪا ڊويزن کان ورهايو ويو ۽ اٺين ڊويزن طور شامل ڪيو ويو. سال 2015ع ۾ عمل ٻه وڌيڪ ڊويزنون: ڪوميلا ۽ فريدپور ڊويزن، ٺاهڻ شروع ڪيو. آڪٽوبر 2021ع ۾، هن وقت جي وزيراعظم شيخ حسينه ڪوميلا ۽ فريدپور ڊويزن جي جڳهن تي ٻن نئين دريائن جي نالي وارا ڊويزنن، ميگھنا ۽ پدما جي قيام جو اعلان ڪيو. بهرحال، انهن نالن کي بعد ۾ رد ڪيو ويو. ==ڊويزنل ڪمشنر== ڊويزنل ڪمشنر هڪ ڊويزن جو انتظامي سربراهه هوندو آهي. ڊويزنل ڪمشنر کي حڪومت طرفان بنگلاديش سول سروس (BCS) ايڊمنسٽريشن ڪيڊر جي هڪ ايڊيشنل سيڪريٽري سطح جي آفيسر مان مقرر ڪيو ويندو آهي. ڊويزنل ڪمشنر جي آفيس جو ڪردار ڊويزن ۾ واقع سڀني سرڪاري آفيسن (مرڪزي سرڪاري آفيسن کانسواءِ) جي نگران سربراهه طور ڪم ڪرڻ آهي. هڪ ڊويزنل ڪمشنر کي ڊويزن جي آمدني ۽ ترقي جي انتظاميه جي نگراني جي سڌي ذميواري ڏني وئي آهي. ڊويزنل ڪمشنر کي ڪيترن ئي ايڊيشنل ڊويزنل ڪمشنرن، سينئر اسسٽنٽ ڪمشنر ۽ ٻين بيوروڪريٽڪ آفيسرن جي مدد حاصل هوندي آهي. ==ڊويزنن جي فهرست== هيٺ ڏنل جدول بنگلاديش جي اٺ ڊويزنن بابت ڪجهه اهم انگ اکر بيان ڪري ٿو. جيئن ته سال 2011ع جي بنگلاديش بيورو آف اسٽيٽسٽڪس (<small>B.B.S.</small>) پاران ڪيل آبادي ۽ هائوسنگ مردم شماري ۾ مليو. {| class="wikitable sortable defaultleft col2center col5center col7right col8right col9right col10right col11right sticky-header static-row-numbers static-row-header-hash sticky-header-multi" |- ! rowspan="2" | ڊويزن ! rowspan="2" class="unsortable" |نقشو ! rowspan="2" | آء ايس او ڪوڊ ! rowspan="2" | گادي جو هنڌ ! rowspan="2" | سال ! colspan="3" class="unsortable" |Subdivisions ! rowspan="2" | پکيڙ (km²)<ref name="bbs" /> ! rowspan="2" | آبادي (2022)<ref name="bbs">{{cite web|title=Population & Housing Census 2022: Preliminary Report |url=https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf#page=7.07 |url-status=live |publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518052555/https://sid.portal.gov.bd/sites/default/files/files/sid.portal.gov.bd/publications/01ad1ffe_cfef_4811_af97_594b6c64d7c3/PHC_Preliminary_Report_(English)_August_2022.pdf |archive-date=18 May 2025 |access-date=5 December 2025}}</ref> ! rowspan="2" |گهاٽائي (ابادي/<br />km²) (2022)<ref name="bbs" /> |- !ضلعا !اپ-ضلعا (تحصيلون) ! يونين ڪائونسلون |- |باريسال ڊويزن |[[File:Barishal in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-A | باريسال | 1993 | '''ضلعا: 6''' <small>بارگونا، باريشال، ڀولا، جھالوڪاٺي، پتواکالي، فيروجپور</small> | 42 | 352 | 13,225.20 | 9,100,102 | 688 |- |چٽاگانگ ڊويزن |[[File:Chattogram in Bangladesh.svg|101x101px]] | BD-B | چٽاگانگ | 1829 | '''ضلعا: 11''' <small>بندربن، برهمن باڙيه، چاندپور، چٽاگانگ، ڪوميلا، ڪاڪس بازار، فيني، کاگراڇري، لڪشمي پور، نوآکالي، رانگامتي</small> | 104 | 949 | 33,908.55 | 33,202,326 | 979 |- |ڍاڪا ڊويزن |[[File:Dhaka in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-C | [[ڍاڪا]] | 1829 | '''ضلعا: 13''' <small>ڍاڪا، فريد پور، غازي پور، گوپال گنج، ڪشور گنج، مداري پور، مانڪ گنج، منشي گنج، نارائن گنج، نرسنگدي، راجباري، شريعت پور، ٽنگيل.</small> | 90 | 885 | 20,593.74 | 44,215,107 | 2,147 |- |کلنا ڊويزن |[[File:Khulna in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-D | کلنا | 1960 | '''ضلعا: 10''' <small>باگرهاٽ، چواڊنگا، جئشور، جنيداه، کلنا، ڪشتيا، ماگورا، مهرپور، نارايل، ستکيرا</small> | 59 | 571 | 22,284.22 | 17,416,645 | 782 |- |ميمن سنگهه ڊويزن |[[File:Mymensingh in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-H | ميمن سنگهه | 2015 | '''ضلعا: 4''' <small>جمالپور، ميمن سنگهه، نيتروڪونا، شيرپور</small> | 35 | 351 | 10,584.06 | 12,225,498 | 1,155 |- |راجشاهي ڊويزن |[[File:Rajshahi in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-E |راجشاهي | 1829 | '''ضلعا: 8''' <small>بوگرا، جوئيپور هاٽ، نوگاون، نٽور، چاپائي نواب گنج، پبنا، راجشاهي، سراج گنج</small> | 67 | 565 | 18,153.08 | 20,353,119 | 1,121 |- |رنگپور ڊويزن |[[File:Rangpur in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-F | رنگپور | 2010 | '''ضلعا: 8''' <small>ديناج پور، گائيبانڌا، ڪُريگرام، لال مونير ھاٽ، نلفاماري، پنچاگڙھه، رنگپور، ٺاڪرگاون</small> | 58 | 535 | 16,184.99 | 17,610,956 | 1,088 |- |سلھٽ ڊويزن |[[File:Sylhet in Bangladesh.svg|102x102px]] | BD-G | سلھٽ | 1996 | '''ضلعا: 4''' <small>هوبي گنج، مولوي بازار، سونام گنج، سلهٽ</small> | 40 | 338 | 12,635.22 | 11,034,863 | 873 |- class="sortbottom" ! style="text-align:right;" |[[Bangladesh|بنگلاديش]] ! style="text-align:center;" |[[File:Bangladesh divisions empty.png|103x103px]] ! style="text-align:left;" | BD ! style="text-align:left;" | ڍاڪا ! style="text-align:rcenter;" |1971 ! style="text-align:right;" | 64 ! style="text-align:right;" | 495 ! style="text-align:right;" | 4,546 ! style="text-align:right;" | 147,569 ! style="text-align:right;" | 165,158,616 ! style="text-align:right;" | 1,119 |} ==تجويز ڪيل ڊويزنون== ==بنگلاديش انتظامي ڊويزنن جو ارتقا== ==پڻ ڏسو== * بنگلاديش ۾ سياحت * بنگلاديش جي ثقافت * ISO 3166 ڪوڊ * بنگلاديش جا ڳوٺ * بنگلاديش ۾ شهرن ۽ قصبن جي فهرست * بنگلاديش ۾ آثار قديمه جي ماڳن جي فهرست * بنگلاديش ۾ عالمي ورثي جي ماڳن جي فهرست * انساني ترقي جي انڊيڪس جي لحاظ کان بنگلاديش جي علائقن جي فهرست ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:بنگلاديش سان لاڳاپيل فهرستون]] [[زمرو:فهرستون]] [[زمرو:ملڪ جي لحاظ کان پهرين سطح جي انتظامي ورهاست]] 7hibb2bi7d30bkw1umk4ox7oxos51ys 14 96286 376810 376628 2026-05-10T12:51:41Z Ibne maryam 17680 Ibne maryam صفحي [[زمرو:ميمن سنگهه ڊويزن]] کي [[زمرو:باريسال ڊويزن]] ڏانھن چوريو 376628 wikitext text/x-wiki [[زمرو:بنگلاديش جون ڊويزنون]] q9r8tlla6ri6zo44guc8h8zs2y80ad5 0 96287 376804 376790 2026-05-10T12:18:37Z Ibne maryam 17680 /* وڌيڪ مطالعو */ 376804 wikitext text/x-wiki {{Short description|Metropolis and Capital city of Mymensingh Division, Bangladesh}} {{about|شهر |ضلعي |مئيمن سنگهه ضلعو |تعلقي|مئيمن سنگھه صدر اپازلا|ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن }} {{Infobox settlement | name = مئيمن سنگهه | official_name =Mymensingh | native_name = ময়মনসিংহ | settlement_type = [[بنگلاديش جا شهر|ميٽروپولس]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image2 = Shashi Lodge best view.jpg | caption2 = شاشي لاج | image1 = Mym_cityscape.jpg | caption1 = مئيمن سنگھه شهر جي اسڪائي لائين | image3 = Boro Masjid 1.JPG | caption3 = [[بورو مسجد]] | image4 = Bangladesh Agricultural University (BAU).jpg | caption4 = بنگلاديش زرعي يونيورسٽي (BAU) | image5 = Jainul Abedin Museum.jpg | caption5 = زين العابدين ميوزيم | image6 = Mymensingh Medical College1.jpg | caption6 = مئيمن سنگھه ميڊيڪل ڪاليج }} | nicknames = مومن شاهي، ناصر آباد، تعليمي شهر | motto = | image_map = {{maplink | frame = yes | frame-width = 300 | frame-height = 300 | frame-lat = 24.7500 | frame-long = 90.4000 | frame-align = center | zoom = 11 | type = shape | id = Q2106435 | fill = #FF4D4D | stroke-width = 1 | text = مئيمن سنگھه شهر کي نمايان ڪندڙ انٽر ايڪٽو نقشو }} | pushpin_map = | pushpin_map_caption = Location in Mymensingh Division##Location in Bangladesh##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_mapsize = 300 | map_caption = | image_map1 = | map_caption1 = | pushpin_label_position = right <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->| coordinates = {{Coord|24|45|14|N|90|24|11|E|region:BDtype:city(230000)_source:dewiki|display=title,inline}} | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{flag|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[بنگلاديش جون ڊويزنون|ڊويزن]] | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_type3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name1 = [[مئيمن سنگهه ڊويزن]] | subdivision_name2 = [[مئيمن سنگهه ضلعو]] | subdivision_name3 = | subdivision_name4 = | established_title = قيام | established_date = 1787ع | established_title2 = شهر جو درجو مليو | established_date2 = 1787ع<ref name="ccc">{{cite web |url=http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |title=Speech of Mayor on Special International Working Conference |publisher=[[Chittagong City Corporation]] |access-date=21 December 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071125213916/http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |archive-date=25 November 2007 |df=dmy-all}}</ref> | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = ميئر-ڪونسل | governing_body = مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن | leader_title = ايڊمنسٽريٽر | leader_name = رڪن الزمان رڪن | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = سٽي ڪائونسل | leader_name2 = 33 | leader_title3 = پارليامينٽ | leader_name3 = 1 تڪ | total_type =ڪل | area_footnotes = <ref name="bbs-urban">{{cite web |url=http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |title=National Volume 3: Urban Area Report |date=August 2014 |page=72 |website=Population & Housing Census 2011 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics |access-date=11 June 2017 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211113/http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |url-status=live }}</ref> | area_urban_km2 = 32.42 | area_metro_km2 = 95.34 | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | population_total = | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref name="2022census" /> | population_urban = 4,36,857 | population_density_urban_km2 = auto | population_demonym = Moymonshinga | population_metro = 5,86,319 | population_density_metro_km2 = auto | footnotes = | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | timezone = [[Bangladesh Standard Time|Bangladesh Time]] | utc_offset = +6 | blank_name = National Calling Code | blank_info = +880 | blank1_name = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling Code]] | blank1_info = 091 | elevation_m = 19 | elevation_ft = 62 | postal_code_type = [[List of postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 2200, 2201, 2202, 2203, 2204, 2205, 2206, 2207, 2208 | area_code_type = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling code]] | area_code = +880 91 | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}[[Bangladeshi English|English]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[Eastern Bengali dialects]] | demographics_type2 = | demographics2_footnotes = <ref name="BBS">{{cite web | url=https://bbs.portal.gov.bd/site/page/b432a7e5-8b4d-4dac-a76c-a9be4e85828c | title=বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো }}</ref> | demographics2_title1 = | demographics2_info1 = | blank_name_sec1 = [[UN/LOCODE]] | blank_info_sec1 = BD MYM | blank1_name_sec1 = {{nowrap|[[GDP]]}} (2022) | blank1_info_sec1 = [[List of countries by GDP (PPP)|PPP]]<br />{{IncreasePositive}} $4.9 billion<br />[[List of countries by GDP (nominal)|Nominal]]<br /> {{IncreasePositive}} $1.9 billion | blank3_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022) | blank3_info_sec1 = 0.667<ref>{{cite web |url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/?interpolation=0&extrapolation=0&nearest_real=0 |title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab |website=hdi.globaldatalab.org |language=en |access-date=12 July 2025}}</ref><br />{{color|#FFCC33|medium}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|9th of 20]] | blank4_name_sec1 = [[Police]] | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = [[Airport]] | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = Planning Authority | blank6_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] Development Authority | blank7_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank7_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] [[Water Supply and Sewerage Authority|WASA]] | website = {{URL|https://mcc.gov.bd/}} | blank_emblem_size = 120px | blank_emblem_type = سٽي ڪارپوريشن جي مهر | seal_alt = Official Seal of Mymensingh | leader_party = }} [[File:Mymensingh Paurashava mahallah geocode map - Small Area Atlas Mymensingh.svg|thumb|Mymensingh Municipality mahallah geocode map]] '''مئيمن سنگھه''' (بنگالي: ময়মনসিংহ، مئيمئناسنها) [[بنگلاديش]] جي [[ميمن سنگهه ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن]] جو هڪ ميٽروپوليٽن شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي. <ref>{{cite news |title=Brahmaputra runs dry in Mymensingh |url=https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613021219/https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |archive-date=13 June 2024 |language=en}}</ref> قومي گاديءَ واري هنڌ [[ڍاڪا]] کان تقريباً 120 ڪلوميٽر (75 ميل) اتر ۾، برهمپترا نديءَ جي ڪناري تي واقع، اهو اتر-مرڪزي بنگلاديش جو هڪ وڏو مالي ۽ تعليمي مرڪز آهي.<ref>{{cite web |title=The City of Art and Culture |url=https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |website=bangladesh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511113444/https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |archive-date=11 May 2024 }}</ref> اهو مئيمن سنگهه ضلعي ۽ مئيمن سنگهه ڊويزن ٻنهي جو انتظامي مرڪز آهي. سال 2022ع تائين، مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن پکيڙ جي لحاظ کان 7هين وڏي ۽ آبادي جي لحاظ کان ملڪ ۾ 8هون وڏو شهر آهي. هي شهر پهرين مئي 1787ع تي [[ايسٽ انڊيا ڪمپني|برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپني]] پاران قائم ڪيو ويو هو. پبلڪ ايڊمنسٽريشن جي وزارت موجب، مئيمن سنگهه ضلعي جي حيثيت ۾ چوٿين نمبر تي آهي. ميمن سنگهه شهر جي آبادي جي گهاٽائي 44,458 في چورس ڪلوميٽر (115,150 في چورس ميل) آهي. معياري صحت جي سار سنڀال جي ڪري، مئيمن سنگهه بنگلاديش ۾ ايندڙ سڀني صحت سياحن جي 25 سيڪڙو راغب ڪري ٿو. مئيمن سنگهه جي بلندي سمنڊ جي سطح کان 19 ميٽر کان مٿي، بنگلاديش جي وڏن شهرن مان سڀ کان وڌيڪ، آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|title=Mymensingh Latitude and Longitude|access-date=5 April 2018|archive-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126043849/https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|url-status=live}}</ref> مئيمن سنگهه "تورا" ([[ميگهاليا|ميگھالايا]]، [[ڀارت]] ۾ هڪ شهر) جي ويجهو واقع آهي جيڪو گوبراڪورالينڊ پورٽ ذريعي پهچندو آهي. شهر روايتي ڪڙڪائي واري لحاف، جنهن کي نقشي ڪنٿا (بنگالي: নকশীকাঁথা) سڏيو ويندو آهي ۽ ڳوٺاڻي گيتن جي مجموعي، "مئيمن سنگهه گيتڪا" ذريعي پوڙهي برهمپترا ندي سان لاڳاپيل آهي. سال 1963ع ۾ تانگيل ۾ قائم ڪيل ڪيڊٽ ڪاليج کي مومن شاهي ڪيڊٽ ڪاليج سڏيو ويندو هو.<ref>[[Mirzapur Cadet College]]</ref> هي شهر تعليمي ادارن جي ڪري مشهور آهي.<ref>{{cite news |url=https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF|title=Mymensingh History|work=mymensingh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617010802/https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF |archive-date=17 June 2022 }}</ref> ==تاريخ== ==جاگرافي== آبهوا: ==انتظاميه== ==آباديات== ==معيشت== ==تعليم== ==نقل و حمل== ==صحت جي سار سنڀال== ==ثقافت== کاڌا: نشانيون: راندين: قبرستان: ميڊيا ۽ ادب: قابل ذڪر ماڻهو: ==گيلري== ==حوالا== {{حوالا}} ==وڌيڪ مطالعو== * [[Khan Mohammad Abdullah]], ''[[Moymonsigh-er Etihash]]'', 1966, Mymensingh. * [[Darji Abdul Wahab]], ''[[Moymonsigh-er Choritavidhan]]'', 1986, Mymensingh. * [[F. A. Sachse]], ''[[Mymensingh Gazetteer]]'', Bengal Secretariat Book Depot, 1917, Calcutta. * [[Asoke Mitra]], ''[[Towards Independence – 1940–1947]]'', 1997, New Delhi. * [[Kedarnath Mojumder]], ''[[Moymonsingh-er Biboron]]'', 1987, Mymensingh. * [[Kedarnath Mojumder]], ''[[Moymonsingh-er Etihash]]'', 1987, Mymensingh. ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:مئيمن سنگهه شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن ۾ شهر]] 0jyaiye0hsfeob3jzxsvmrsm47yew5l 376805 376804 2026-05-10T12:30:37Z Ibne maryam 17680 376805 wikitext text/x-wiki {{Short description|Metropolis and Capital city of Mymensingh Division, Bangladesh}} {{about|شهر |ضلعي |مئيمن سنگهه ضلعو |تعلقي|مئيمن سنگھه صدر اپازلا|ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن }} {{Infobox settlement | name = مئيمن سنگهه | official_name =Mymensingh | native_name = ময়মনসিংহ | settlement_type = [[بنگلاديش جا شهر|ميٽروپولس]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image2 = Shashi Lodge best view.jpg | caption2 = شاشي لاج | image1 = Mym_cityscape.jpg | caption1 = مئيمن سنگھه شهر جي اسڪائي لائين | image3 = Boro Masjid 1.JPG | caption3 = [[بورو مسجد]] | image4 = Bangladesh Agricultural University (BAU).jpg | caption4 = بنگلاديش زرعي يونيورسٽي (BAU) | image5 = Jainul Abedin Museum.jpg | caption5 = زين العابدين ميوزيم | image6 = Mymensingh Medical College1.jpg | caption6 = مئيمن سنگھه ميڊيڪل ڪاليج }} | nicknames = مومن شاهي، ناصر آباد، تعليمي شهر | motto = | image_map = {{maplink | frame = yes | frame-width = 300 | frame-height = 300 | frame-lat = 24.7500 | frame-long = 90.4000 | frame-align = center | zoom = 11 | type = shape | id = Q2106435 | fill = #FF4D4D | stroke-width = 1 | text = مئيمن سنگھه شهر کي نمايان ڪندڙ انٽر ايڪٽو نقشو }} | pushpin_map = | pushpin_map_caption = Location in Mymensingh Division##Location in Bangladesh##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_mapsize = 300 | map_caption = | image_map1 = | map_caption1 = | pushpin_label_position = right <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->| coordinates = {{Coord|24|45|14|N|90|24|11|E|region:BDtype:city(230000)_source:dewiki|display=title,inline}} | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{flag|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[بنگلاديش جون ڊويزنون|ڊويزن]] | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_type3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name1 = [[مئيمن سنگهه ڊويزن]] | subdivision_name2 = [[مئيمن سنگهه ضلعو]] | subdivision_name3 = | subdivision_name4 = | established_title = قيام | established_date = 1787ع | established_title2 = شهر جو درجو مليو | established_date2 = 1787ع<ref name="ccc">{{cite web |url=http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |title=Speech of Mayor on Special International Working Conference |publisher=[[Chittagong City Corporation]] |access-date=21 December 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071125213916/http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |archive-date=25 November 2007 |df=dmy-all}}</ref> | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = ميئر-ڪونسل | governing_body = مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن | leader_title = ايڊمنسٽريٽر | leader_name = رڪن الزمان رڪن | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = سٽي ڪائونسل | leader_name2 = 33 | leader_title3 = پارليامينٽ | leader_name3 = 1 تڪ | total_type =ڪل | area_footnotes = <ref name="bbs-urban">{{cite web |url=http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |title=National Volume 3: Urban Area Report |date=August 2014 |page=72 |website=Population & Housing Census 2011 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics |access-date=11 June 2017 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211113/http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |url-status=live }}</ref> | area_urban_km2 = 32.42 | area_metro_km2 = 95.34 | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | population_total = | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref name="2022census" /> | population_urban = 4,36,857 | population_density_urban_km2 = auto | population_demonym = Moymonshinga | population_metro = 5,86,319 | population_density_metro_km2 = auto | footnotes = | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | timezone = [[Bangladesh Standard Time|Bangladesh Time]] | utc_offset = +6 | blank_name = National Calling Code | blank_info = +880 | blank1_name = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling Code]] | blank1_info = 091 | elevation_m = 19 | elevation_ft = 62 | postal_code_type = [[List of postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 2200, 2201, 2202, 2203, 2204, 2205, 2206, 2207, 2208 | area_code_type = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling code]] | area_code = +880 91 | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}[[Bangladeshi English|English]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[Eastern Bengali dialects]] | demographics_type2 = | demographics2_footnotes = <ref name="BBS">{{cite web | url=https://bbs.portal.gov.bd/site/page/b432a7e5-8b4d-4dac-a76c-a9be4e85828c | title=বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো }}</ref> | demographics2_title1 = | demographics2_info1 = | blank_name_sec1 = [[UN/LOCODE]] | blank_info_sec1 = BD MYM | blank1_name_sec1 = {{nowrap|[[GDP]]}} (2022) | blank1_info_sec1 = [[List of countries by GDP (PPP)|PPP]]<br />{{IncreasePositive}} $4.9 billion<br />[[List of countries by GDP (nominal)|Nominal]]<br /> {{IncreasePositive}} $1.9 billion | blank3_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022) | blank3_info_sec1 = 0.667<ref>{{cite web |url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/?interpolation=0&extrapolation=0&nearest_real=0 |title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab |website=hdi.globaldatalab.org |language=en |access-date=12 July 2025}}</ref><br />{{color|#FFCC33|medium}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|9th of 20]] | blank4_name_sec1 = [[Police]] | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = [[Airport]] | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = Planning Authority | blank6_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] Development Authority | blank7_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank7_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] [[Water Supply and Sewerage Authority|WASA]] | website = {{URL|https://mcc.gov.bd/}} | blank_emblem_size = 120px | blank_emblem_type = سٽي ڪارپوريشن جي مهر | seal_alt = Official Seal of Mymensingh | leader_party = }} [[File:Mymensingh Paurashava mahallah geocode map - Small Area Atlas Mymensingh.svg|thumb|Mymensingh Municipality mahallah geocode map]] '''مئيمن سنگھه''' (بنگالي: ময়মনসিংহ، مئيمئناسنها) [[بنگلاديش]] جي [[ميمن سنگهه ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن]] جو هڪ ميٽروپوليٽن شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي. <ref>{{cite news |title=Brahmaputra runs dry in Mymensingh |url=https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613021219/https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |archive-date=13 June 2024 |language=en}}</ref> قومي گاديءَ واري هنڌ [[ڍاڪا]] کان تقريباً 120 ڪلوميٽر (75 ميل) اتر ۾، برهمپترا نديءَ جي ڪناري تي واقع، اهو اتر-مرڪزي بنگلاديش جو هڪ وڏو مالي ۽ تعليمي مرڪز آهي.<ref>{{cite web |title=The City of Art and Culture |url=https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |website=bangladesh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511113444/https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |archive-date=11 May 2024 }}</ref> اهو مئيمن سنگهه ضلعي ۽ مئيمن سنگهه ڊويزن ٻنهي جو انتظامي مرڪز آهي. سال 2022ع تائين، مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن پکيڙ جي لحاظ کان 7هين وڏي ۽ آبادي جي لحاظ کان ملڪ ۾ 8هون وڏو شهر آهي. هي شهر پهرين مئي 1787ع تي [[ايسٽ انڊيا ڪمپني|برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپني]] پاران قائم ڪيو ويو هو. پبلڪ ايڊمنسٽريشن جي وزارت موجب، مئيمن سنگهه ضلعي جي حيثيت ۾ چوٿين نمبر تي آهي. ميمن سنگهه شهر جي آبادي جي گهاٽائي 44,458 في چورس ڪلوميٽر (115,150 في چورس ميل) آهي. معياري صحت جي سار سنڀال جي ڪري، مئيمن سنگهه بنگلاديش ۾ ايندڙ سڀني صحت سياحن جي 25 سيڪڙو راغب ڪري ٿو. مئيمن سنگهه جي بلندي سمنڊ جي سطح کان 19 ميٽر کان مٿي، بنگلاديش جي وڏن شهرن مان سڀ کان وڌيڪ، آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|title=Mymensingh Latitude and Longitude|access-date=5 April 2018|archive-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126043849/https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|url-status=live}}</ref> مئيمن سنگهه "تورا" ([[ميگهاليا|ميگھالايا]]، [[ڀارت]] ۾ هڪ شهر) جي ويجهو واقع آهي جيڪو گوبراڪورالينڊ پورٽ ذريعي پهچندو آهي. شهر روايتي ڪڙڪائي واري لحاف، جنهن کي نقشي ڪنٿا (بنگالي: নকশীকাঁথা) سڏيو ويندو آهي ۽ ڳوٺاڻي گيتن جي مجموعي، "مئيمن سنگهه گيتڪا" ذريعي پوڙهي برهمپترا ندي سان لاڳاپيل آهي. سال 1963ع ۾ تانگيل ۾ قائم ڪيل ڪيڊٽ ڪاليج کي مومن شاهي ڪيڊٽ ڪاليج سڏيو ويندو هو.<ref>[[Mirzapur Cadet College]]</ref> هي شهر تعليمي ادارن جي ڪري مشهور آهي.<ref>{{cite news |url=https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF|title=Mymensingh History|work=mymensingh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617010802/https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF |archive-date=17 June 2022 }}</ref> ==تاريخ== ==جاگرافي== آبهوا: ==انتظاميه== ==آباديات== ==معيشت== ==تعليم== ==نقل و حمل== ==صحت جي سار سنڀال== ==ثقافت== کاڌا: نشانيون: راندين: قبرستان: ميڊيا ۽ ادب: قابل ذڪر ماڻهو: ==گيلري== ==حوالا== {{حوالا}} ==وڌيڪ مطالعو== * خان محمد عبدالله، ”مئيمون سنگهير اِتِهاس، 1966ع، * دارجي عبدالوهاب، ''مئيمون سنگهه چوريتاوڌان''، 1986ع. * ايف.ائ.ساشسئ، ''مئيمن سنگھه گزيٽيئر''، بنگال سيڪريٽريٽ بڪ ڊپو، 1917ع، ڪولڪاتا. * اشوڪ مترا، ''آزادي جي طرف - 1940-1947ع''، 1997ع، نئين دهلي. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهه بيبورون، 1987ع. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهير اِتِهاس''، 1987ع. ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:مئيمن سنگهه شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن ۾ شهر]] mbz6j4tm6hxx8loyovv8qnht21si06z 376806 376805 2026-05-10T12:32:09Z Ibne maryam 17680 /* گيلري */ 376806 wikitext text/x-wiki {{Short description|Metropolis and Capital city of Mymensingh Division, Bangladesh}} {{about|شهر |ضلعي |مئيمن سنگهه ضلعو |تعلقي|مئيمن سنگھه صدر اپازلا|ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن }} {{Infobox settlement | name = مئيمن سنگهه | official_name =Mymensingh | native_name = ময়মনসিংহ | settlement_type = [[بنگلاديش جا شهر|ميٽروپولس]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image2 = Shashi Lodge best view.jpg | caption2 = شاشي لاج | image1 = Mym_cityscape.jpg | caption1 = مئيمن سنگھه شهر جي اسڪائي لائين | image3 = Boro Masjid 1.JPG | caption3 = [[بورو مسجد]] | image4 = Bangladesh Agricultural University (BAU).jpg | caption4 = بنگلاديش زرعي يونيورسٽي (BAU) | image5 = Jainul Abedin Museum.jpg | caption5 = زين العابدين ميوزيم | image6 = Mymensingh Medical College1.jpg | caption6 = مئيمن سنگھه ميڊيڪل ڪاليج }} | nicknames = مومن شاهي، ناصر آباد، تعليمي شهر | motto = | image_map = {{maplink | frame = yes | frame-width = 300 | frame-height = 300 | frame-lat = 24.7500 | frame-long = 90.4000 | frame-align = center | zoom = 11 | type = shape | id = Q2106435 | fill = #FF4D4D | stroke-width = 1 | text = مئيمن سنگھه شهر کي نمايان ڪندڙ انٽر ايڪٽو نقشو }} | pushpin_map = | pushpin_map_caption = Location in Mymensingh Division##Location in Bangladesh##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_mapsize = 300 | map_caption = | image_map1 = | map_caption1 = | pushpin_label_position = right <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->| coordinates = {{Coord|24|45|14|N|90|24|11|E|region:BDtype:city(230000)_source:dewiki|display=title,inline}} | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{flag|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[بنگلاديش جون ڊويزنون|ڊويزن]] | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_type3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name1 = [[مئيمن سنگهه ڊويزن]] | subdivision_name2 = [[مئيمن سنگهه ضلعو]] | subdivision_name3 = | subdivision_name4 = | established_title = قيام | established_date = 1787ع | established_title2 = شهر جو درجو مليو | established_date2 = 1787ع<ref name="ccc">{{cite web |url=http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |title=Speech of Mayor on Special International Working Conference |publisher=[[Chittagong City Corporation]] |access-date=21 December 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071125213916/http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |archive-date=25 November 2007 |df=dmy-all}}</ref> | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = ميئر-ڪونسل | governing_body = مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن | leader_title = ايڊمنسٽريٽر | leader_name = رڪن الزمان رڪن | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = سٽي ڪائونسل | leader_name2 = 33 | leader_title3 = پارليامينٽ | leader_name3 = 1 تڪ | total_type =ڪل | area_footnotes = <ref name="bbs-urban">{{cite web |url=http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |title=National Volume 3: Urban Area Report |date=August 2014 |page=72 |website=Population & Housing Census 2011 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics |access-date=11 June 2017 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211113/http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |url-status=live }}</ref> | area_urban_km2 = 32.42 | area_metro_km2 = 95.34 | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | population_total = | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref name="2022census" /> | population_urban = 4,36,857 | population_density_urban_km2 = auto | population_demonym = Moymonshinga | population_metro = 5,86,319 | population_density_metro_km2 = auto | footnotes = | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | timezone = [[Bangladesh Standard Time|Bangladesh Time]] | utc_offset = +6 | blank_name = National Calling Code | blank_info = +880 | blank1_name = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling Code]] | blank1_info = 091 | elevation_m = 19 | elevation_ft = 62 | postal_code_type = [[List of postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 2200, 2201, 2202, 2203, 2204, 2205, 2206, 2207, 2208 | area_code_type = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling code]] | area_code = +880 91 | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}[[Bangladeshi English|English]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[Eastern Bengali dialects]] | demographics_type2 = | demographics2_footnotes = <ref name="BBS">{{cite web | url=https://bbs.portal.gov.bd/site/page/b432a7e5-8b4d-4dac-a76c-a9be4e85828c | title=বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো }}</ref> | demographics2_title1 = | demographics2_info1 = | blank_name_sec1 = [[UN/LOCODE]] | blank_info_sec1 = BD MYM | blank1_name_sec1 = {{nowrap|[[GDP]]}} (2022) | blank1_info_sec1 = [[List of countries by GDP (PPP)|PPP]]<br />{{IncreasePositive}} $4.9 billion<br />[[List of countries by GDP (nominal)|Nominal]]<br /> {{IncreasePositive}} $1.9 billion | blank3_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022) | blank3_info_sec1 = 0.667<ref>{{cite web |url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/?interpolation=0&extrapolation=0&nearest_real=0 |title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab |website=hdi.globaldatalab.org |language=en |access-date=12 July 2025}}</ref><br />{{color|#FFCC33|medium}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|9th of 20]] | blank4_name_sec1 = [[Police]] | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = [[Airport]] | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = Planning Authority | blank6_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] Development Authority | blank7_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank7_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] [[Water Supply and Sewerage Authority|WASA]] | website = {{URL|https://mcc.gov.bd/}} | blank_emblem_size = 120px | blank_emblem_type = سٽي ڪارپوريشن جي مهر | seal_alt = Official Seal of Mymensingh | leader_party = }} [[File:Mymensingh Paurashava mahallah geocode map - Small Area Atlas Mymensingh.svg|thumb|Mymensingh Municipality mahallah geocode map]] '''مئيمن سنگھه''' (بنگالي: ময়মনসিংহ، مئيمئناسنها) [[بنگلاديش]] جي [[ميمن سنگهه ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن]] جو هڪ ميٽروپوليٽن شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي. <ref>{{cite news |title=Brahmaputra runs dry in Mymensingh |url=https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613021219/https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |archive-date=13 June 2024 |language=en}}</ref> قومي گاديءَ واري هنڌ [[ڍاڪا]] کان تقريباً 120 ڪلوميٽر (75 ميل) اتر ۾، برهمپترا نديءَ جي ڪناري تي واقع، اهو اتر-مرڪزي بنگلاديش جو هڪ وڏو مالي ۽ تعليمي مرڪز آهي.<ref>{{cite web |title=The City of Art and Culture |url=https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |website=bangladesh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511113444/https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |archive-date=11 May 2024 }}</ref> اهو مئيمن سنگهه ضلعي ۽ مئيمن سنگهه ڊويزن ٻنهي جو انتظامي مرڪز آهي. سال 2022ع تائين، مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن پکيڙ جي لحاظ کان 7هين وڏي ۽ آبادي جي لحاظ کان ملڪ ۾ 8هون وڏو شهر آهي. هي شهر پهرين مئي 1787ع تي [[ايسٽ انڊيا ڪمپني|برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپني]] پاران قائم ڪيو ويو هو. پبلڪ ايڊمنسٽريشن جي وزارت موجب، مئيمن سنگهه ضلعي جي حيثيت ۾ چوٿين نمبر تي آهي. ميمن سنگهه شهر جي آبادي جي گهاٽائي 44,458 في چورس ڪلوميٽر (115,150 في چورس ميل) آهي. معياري صحت جي سار سنڀال جي ڪري، مئيمن سنگهه بنگلاديش ۾ ايندڙ سڀني صحت سياحن جي 25 سيڪڙو راغب ڪري ٿو. مئيمن سنگهه جي بلندي سمنڊ جي سطح کان 19 ميٽر کان مٿي، بنگلاديش جي وڏن شهرن مان سڀ کان وڌيڪ، آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|title=Mymensingh Latitude and Longitude|access-date=5 April 2018|archive-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126043849/https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|url-status=live}}</ref> مئيمن سنگهه "تورا" ([[ميگهاليا|ميگھالايا]]، [[ڀارت]] ۾ هڪ شهر) جي ويجهو واقع آهي جيڪو گوبراڪورالينڊ پورٽ ذريعي پهچندو آهي. شهر روايتي ڪڙڪائي واري لحاف، جنهن کي نقشي ڪنٿا (بنگالي: নকশীকাঁথা) سڏيو ويندو آهي ۽ ڳوٺاڻي گيتن جي مجموعي، "مئيمن سنگهه گيتڪا" ذريعي پوڙهي برهمپترا ندي سان لاڳاپيل آهي. سال 1963ع ۾ تانگيل ۾ قائم ڪيل ڪيڊٽ ڪاليج کي مومن شاهي ڪيڊٽ ڪاليج سڏيو ويندو هو.<ref>[[Mirzapur Cadet College]]</ref> هي شهر تعليمي ادارن جي ڪري مشهور آهي.<ref>{{cite news |url=https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF|title=Mymensingh History|work=mymensingh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617010802/https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF |archive-date=17 June 2022 }}</ref> ==تاريخ== ==جاگرافي== آبهوا: ==انتظاميه== ==آباديات== ==معيشت== ==تعليم== ==نقل و حمل== ==صحت جي سار سنڀال== ==ثقافت== کاڌا: نشانيون: راندين: قبرستان: ميڊيا ۽ ادب: قابل ذڪر ماڻهو: ==گيلري== <gallery class="center"> File:Shahid Minar in Mymensingh.JPG|Monument of the martyrs of the Language Movement in Mymensingh File:Bangladesh Agriculture University.jpg|Bangladesh Agricultural University File:Mymensingh power station 1.JPG|Mymensingh Power Station File:Centre for Neuclear Medicine and Ultrasound.JPG|Centre for Nuclear Medicine and Ultrasound in MMCH File:Town-hall-point.jpg|Town Hall Point File:Mymensingh-1971 monument3.JPG|Mymensingh-1971 monument File:পুরাতন ব্রহ্মপুত্র নদ ময়মনসিংহ.jpg|Old Brahmaputra, Mymensingh File:Payra Chattar-Mymensingh.jpg|Payra Chattar, A sculpture in Natun Bazar Moor, Sadar Mymensingh File:Abstract of liberation war, Bangladesh Agricultural University(BAU).jpg|Abstract of liberation war at Bangladesh Agricultural University (BAU) </gallery> ==حوالا== {{حوالا}} ==وڌيڪ مطالعو== * خان محمد عبدالله، ”مئيمون سنگهير اِتِهاس، 1966ع، * دارجي عبدالوهاب، ''مئيمون سنگهه چوريتاوڌان''، 1986ع. * ايف.ائ.ساشسئ، ''مئيمن سنگھه گزيٽيئر''، بنگال سيڪريٽريٽ بڪ ڊپو، 1917ع، ڪولڪاتا. * اشوڪ مترا، ''آزادي جي طرف - 1940-1947ع''، 1997ع، نئين دهلي. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهه بيبورون، 1987ع. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهير اِتِهاس''، 1987ع. ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:مئيمن سنگهه شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن ۾ شهر]] runxx61scq6ho80coon75s0az9ictmz 376807 376806 2026-05-10T12:44:57Z Ibne maryam 17680 376807 wikitext text/x-wiki {{Short description|Metropolis and Capital city of Mymensingh Division, Bangladesh}} {{about|شهر |ضلعي |مئيمن سنگهه ضلعو |تعلقي|مئيمن سنگھه صدر اپازلا|ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن }} {{Infobox settlement | name = مئيمن سنگهه | official_name =Mymensingh | native_name = ময়মনসিংহ | settlement_type = [[بنگلاديش جا شهر|ميٽروپولس]] | image_skyline = {{multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | perrow = 1/2/2/2/1 | image2 = Shashi Lodge best view.jpg | caption2 = شاشي لاج | image1 = Mym_cityscape.jpg | caption1 = مئيمن سنگھه شهر جي اسڪائي لائين | image3 = Boro Masjid 1.JPG | caption3 = [[بورو مسجد]] | image4 = Bangladesh Agricultural University (BAU).jpg | caption4 = بنگلاديش زرعي يونيورسٽي (BAU) | image5 = Jainul Abedin Museum.jpg | caption5 = زين العابدين ميوزيم | image6 = Mymensingh Medical College1.jpg | caption6 = مئيمن سنگھه ميڊيڪل ڪاليج }} | nicknames = مومن شاهي، ناصر آباد، تعليمي شهر | motto = | image_map = {{maplink | frame = yes | frame-width = 300 | frame-height = 300 | frame-lat = 24.7500 | frame-long = 90.4000 | frame-align = center | zoom = 11 | type = shape | id = Q2106435 | fill = #FF4D4D | stroke-width = 1 | text = مئيمن سنگھه شهر کي نمايان ڪندڙ انٽر ايڪٽو نقشو }} | pushpin_map = | pushpin_map_caption = Location in Mymensingh Division##Location in Bangladesh##Location in Asia##Location on Earth | pushpin_mapsize = 300 | map_caption = | image_map1 = | map_caption1 = | pushpin_label_position = right <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->| coordinates = {{Coord|24|45|14|N|90|24|11|E|region:BDtype:city(230000)_source:dewiki|display=title,inline}} | subdivision_type = [[ملڪ]] | subdivision_name = {{flag|Bangladesh}} | subdivision_type1 = [[بنگلاديش جون ڊويزنون|ڊويزن]] | subdivision_type2 = [[ضلعو]] | subdivision_type3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name1 = [[مئيمن سنگهه ڊويزن]] | subdivision_name2 = [[مئيمن سنگهه ضلعو]] | subdivision_name3 = | subdivision_name4 = | established_title = قيام | established_date = 1787ع | established_title2 = شهر جو درجو مليو | established_date2 = 1787ع<ref name="ccc">{{cite web |url=http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |title=Speech of Mayor on Special International Working Conference |publisher=[[Chittagong City Corporation]] |access-date=21 December 2009 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071125213916/http://www.ccc.org.bd/mayors_hague.html |archive-date=25 November 2007 |df=dmy-all}}</ref> | established_title3 = <!-- Incorporated (city) --> | established_date3 = | government_footnotes = | government_type = ميئر-ڪونسل | governing_body = مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن | leader_title = ايڊمنسٽريٽر | leader_name = رڪن الزمان رڪن | leader_title1 = | leader_name1 = | leader_title2 = سٽي ڪائونسل | leader_name2 = 33 | leader_title3 = پارليامينٽ | leader_name3 = 1 تڪ | total_type =ڪل | area_footnotes = <ref name="bbs-urban">{{cite web |url=http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |title=National Volume 3: Urban Area Report |date=August 2014 |page=72 |website=Population & Housing Census 2011 |publisher=Bangladesh Bureau of Statistics |access-date=11 June 2017 |archive-date=11 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411211113/http://203.112.218.65:8008/WebTestApplication/userfiles/Image/National%20Reports/Population%20%20Housing%20Census%202011.pdf |url-status=live }}</ref> | area_urban_km2 = 32.42 | area_metro_km2 = 95.34 | elevation_footnotes = <!--for references: use<ref> </ref> tags--> | population_total = | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref name="2022census" /> | population_urban = 4,36,857 | population_density_urban_km2 = auto | population_demonym = Moymonshinga | population_metro = 5,86,319 | population_density_metro_km2 = auto | footnotes = | population_blank1 = [[List of cities and towns in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | population_blank2_title = Metro rank | population_blank2 = [[List of city corporations in Bangladesh|6th in Bangladesh]] | timezone = [[Bangladesh Standard Time|Bangladesh Time]] | utc_offset = +6 | blank_name = National Calling Code | blank_info = +880 | blank1_name = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling Code]] | blank1_info = 091 | elevation_m = 19 | elevation_ft = 62 | postal_code_type = [[List of postal codes in Bangladesh|Postal code]] | postal_code = 2200, 2201, 2202, 2203, 2204, 2205, 2206, 2207, 2208 | area_code_type = [[Telephone numbers in Bangladesh|Calling code]] | area_code = +880 91 | demographics_type1 = [[Languages of Bangladesh|Languages]] | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Bengali language|Bengali]]{{*}}[[Bangladeshi English|English]] | demographics1_title2 = Regional | demographics1_info2 = [[Eastern Bengali dialects]] | demographics_type2 = | demographics2_footnotes = <ref name="BBS">{{cite web | url=https://bbs.portal.gov.bd/site/page/b432a7e5-8b4d-4dac-a76c-a9be4e85828c | title=বাংলাদেশ পরিসংখ্যান ব্যুরো }}</ref> | demographics2_title1 = | demographics2_info1 = | blank_name_sec1 = [[UN/LOCODE]] | blank_info_sec1 = BD MYM | blank1_name_sec1 = {{nowrap|[[GDP]]}} (2022) | blank1_info_sec1 = [[List of countries by GDP (PPP)|PPP]]<br />{{IncreasePositive}} $4.9 billion<br />[[List of countries by GDP (nominal)|Nominal]]<br /> {{IncreasePositive}} $1.9 billion | blank3_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2022) | blank3_info_sec1 = 0.667<ref>{{cite web |url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/?interpolation=0&extrapolation=0&nearest_real=0 |title=Sub-national HDI – Area Database – Global Data Lab |website=hdi.globaldatalab.org |language=en |access-date=12 July 2025}}</ref><br />{{color|#FFCC33|medium}} · [[List of regions of Bangladesh by Human Development Index|9th of 20]] | blank4_name_sec1 = [[Police]] | blank4_info_sec1 = | blank5_name_sec1 = [[Airport]] | blank5_info_sec1 = | blank6_name_sec1 = Planning Authority | blank6_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] Development Authority | blank7_name_sec1 = Water Supply and Sewerage Authority | blank7_info_sec1 = [[Mymensingh City Corporation|MCC]] [[Water Supply and Sewerage Authority|WASA]] | website = {{URL|https://mcc.gov.bd/}} | blank_emblem_size = 120px | blank_emblem_type = سٽي ڪارپوريشن جي مهر | seal_alt = Official Seal of Mymensingh | leader_party = }} [[File:Mymensingh Paurashava mahallah geocode map - Small Area Atlas Mymensingh.svg|thumb|Mymensingh Municipality mahallah geocode map]] '''مئيمن سنگھه''' (بنگالي: ময়মনসিংহ، مئيمئناسنها) [[بنگلاديش]] جي [[ميمن سنگهه ڊويزن|مئيمن سنگهه ڊويزن]] جو هڪ ميٽروپوليٽن شهر ۽ گاديءَ جو هنڌ آهي. <ref>{{cite news |title=Brahmaputra runs dry in Mymensingh |url=https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |date=27 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613021219/https://www.thedailystar.net/environment/pollution/water-pollution/news/brahmaputra-runs-dry-mymensingh-3330301 |archive-date=13 June 2024 |language=en}}</ref> قومي گاديءَ واري هنڌ [[ڍاڪا]] کان تقريباً 120 ڪلوميٽر (75 ميل) اتر ۾، برهمپترا نديءَ جي ڪناري تي واقع، اهو اتر-مرڪزي بنگلاديش جو هڪ وڏو مالي ۽ تعليمي مرڪز آهي.<ref>{{cite web |title=The City of Art and Culture |url=https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |website=bangladesh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20240511113444/https://bangladesh.gov.bd/sites/default/files/files/bangladesh.gov.bd/district_branding_book/12262a04_0708_4739_a523_e805ffe0583c/Mymensingh.pdf |archive-date=11 May 2024 }}</ref> اهو مئيمن سنگهه ضلعي ۽ مئيمن سنگهه ڊويزن ٻنهي جو انتظامي مرڪز آهي. سال 2022ع تائين، مئيمن سنگهه سٽي ڪارپوريشن پکيڙ جي لحاظ کان 7هين وڏي ۽ آبادي جي لحاظ کان ملڪ ۾ 8هون وڏو شهر آهي. هي شهر پهرين مئي 1787ع تي [[ايسٽ انڊيا ڪمپني|برٽش ايسٽ انڊيا ڪمپني]] پاران قائم ڪيو ويو هو. پبلڪ ايڊمنسٽريشن جي وزارت موجب، مئيمن سنگهه ضلعي جي حيثيت ۾ چوٿين نمبر تي آهي. ميمن سنگهه شهر جي آبادي جي گهاٽائي 44,458 في چورس ڪلوميٽر (115,150 في چورس ميل) آهي. معياري صحت جي سار سنڀال جي ڪري، مئيمن سنگهه بنگلاديش ۾ ايندڙ سڀني صحت سياحن جي 25 سيڪڙو راغب ڪري ٿو. مئيمن سنگهه جي بلندي سمنڊ جي سطح کان 19 ميٽر کان مٿي، بنگلاديش جي وڏن شهرن مان سڀ کان وڌيڪ، آهي.<ref>{{Cite web|url=https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|title=Mymensingh Latitude and Longitude|access-date=5 April 2018|archive-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126043849/https://www.distancesto.com/coordinates/bd/mymensingh-latitude-longitude/history/8534.html|url-status=live}}</ref> مئيمن سنگهه "تورا" ([[ميگهاليا|ميگھالايا]]، [[ڀارت]] ۾ هڪ شهر) جي ويجهو واقع آهي جيڪو گوبراڪورالينڊ پورٽ ذريعي پهچندو آهي. شهر روايتي ڪڙڪائي واري لحاف، جنهن کي نقشي ڪنٿا (بنگالي: নকশীকাঁথা) سڏيو ويندو آهي ۽ ڳوٺاڻي گيتن جي مجموعي، "مئيمن سنگهه گيتڪا" ذريعي پوڙهي برهمپترا ندي سان لاڳاپيل آهي. سال 1963ع ۾ تانگيل ۾ قائم ڪيل ڪيڊٽ ڪاليج کي مومن شاهي ڪيڊٽ ڪاليج سڏيو ويندو هو.<ref>[[Mirzapur Cadet College]]</ref> هي شهر تعليمي ادارن جي ڪري مشهور آهي.<ref>{{cite news |url=https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF|title=Mymensingh History|work=mymensingh.gov.bd|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617010802/https://mymensingh.gov.bd/en/site/page/SbLH-%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%9F%E0%A6%AD%E0%A7%82%E0%A6%AE%E0%A6%BF |archive-date=17 June 2022 }}</ref> ==تاريخ== ==جاگرافي== آبهوا: ==انتظاميه== ==آباديات== ==معيشت== ==تعليم== ==نقل و حمل== ==صحت جي سار سنڀال== ==ثقافت== کاڌا: نشانيون: راندين: قبرستان: ميڊيا ۽ ادب: قابل ذڪر ماڻهو: ==گيلري== <gallery class="center"> File:Shahid Minar in Mymensingh.JPG|شهيد مينار، مئيمن سنگھه ۾ بنگالي ٻولي تحريڪ جي شهيدن جي يادگار File:Bangladesh Agriculture University.jpg|بنگلاديش زرعي يونيورسٽي، مئيمن سنگهه File:Mymensingh power station 1.JPG|مئيمن سنگھه هائيڊرو اليڪٽرڪ پاور اسٽيشن File:Centre for Neuclear Medicine and Ultrasound.JPG|مئيمن سنگھه ميڊيڪل ڪاليج اسپتال ۾ نيوڪليئر ميڊيسن ۽ الٽراسائونڊ جو مرڪز File:Town-hall-point.jpg|ٽائون هال پوائنٽ File:Mymensingh-1971 monument3.JPG|مئيمن سنگھه-1971 يادگار File:পুরাতন ব্রহ্মপুত্র নদ ময়মনসিংহ.jpg|پوڙهي برهمپترا ندي، مئيمن سنگھه File:Payra Chattar-Mymensingh.jpg|پيراچتر، ناتون بازار مور، ميمن سنگھه صدر ۾ هڪ مجسمو File:Abstract of liberation war, Bangladesh Agricultural University(BAU).jpg|بنگلاديش زرعي يونيورسٽي (BAU) ۾ آزاديءَ جي جنگ جي هڪ تجريد </gallery> ==حوالا== {{حوالا}} ==وڌيڪ مطالعو== * خان محمد عبدالله، ”مئيمون سنگهير اِتِهاس، 1966ع، * دارجي عبدالوهاب، ''مئيمون سنگهه چوريتاوڌان''، 1986ع. * ايف.ائ.ساشسئ، ''مئيمن سنگھه گزيٽيئر''، بنگال سيڪريٽريٽ بڪ ڊپو، 1917ع، ڪولڪاتا. * اشوڪ مترا، ''آزادي جي طرف - 1940-1947ع''، 1997ع، نئين دهلي. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهه بيبورون، 1987ع. * ڪيدارناٿ مجمدار، ''مئيمون سنگهير اِتِهاس''، 1987ع. ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:مئيمن سنگهه شهر]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:مئيمن سنگهه ڊويزن ۾ شهر]] a9oncy6p5p0nahngto6as1a6nd0pbva 0 96297 376886 376673 2026-05-10T16:44:04Z Ibne maryam 17680 376886 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي گهڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Redirect|ڊيل انڪ.|ان جي والدين ڪمپني|ڊيل ٽيڪنالاجيز|ٻيا استعمال|ڊيل (disambiguation)}} {{Infobox company | name = Dell Inc. | logo = Dell logo 2016.svg | logo_class = logo-nobg | logo_size = 150px | logo_caption = لوگو {{as of|2016|September|7|lc=y|df=mdy}} | logo_upright = 0.65 | image = RR1- Dell Campus.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ هيڊڪوارٽر | former_name = {{Ubl | پي سيز لميٽيڊ (1984–1987) | ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن (1987–2003) }} | type = [[ذيلي ڪمپني]] | traded_as = [[نيزڊيڪ]]: DELL (2013 تائين) [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]]: DELL (2018 کان) | industry = {{Ubl | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سافٽويئر|ڪمپيوٽر سافٽويئر]] }} | fate = | founded = {{start date and age|1984|05|03}}، [[آسٽن، ٽيڪساس]]، آمريڪا ۾ | founder = [[مائيڪل ڊيل]] | location_city = [[رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] | hq_location_country = آمريڪا<ref>{{cite web | url = http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | title = Dell Company Profile | access-date = July 28, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | archive-date = January 19, 2012 | url-status = dead}}</ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{ubl|مائيڪل ڊيل ([[چيئرپرسن|چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]])|جيف ڪلارڪ ([[چيئرپرسن|وائيس چيئر]] ۽ [[چيف آپريٽنگ آفيسر|سي او او]])}} | products = {{unbulleted list | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]] | [[پرديهي اوزار]] }} | parent = [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] (2016–هاڻوڪو) | revenue = {{decrease}} {{US$|88.4 billion}} (2024) | operating_income = {{decrease}} US$5.21 billion (2024) | net_income = {{increase}} US$3.21 billion (2024) | assets = {{decrease}} US$82.1 billion (2024) | equity = {{increasenegative}} −US$2.3 billion (2024) | num_employees = {{circa|120,000}}<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/264917/number-of-employees-at-dell-since-1996/|title=Number of employees at Dell from 1996 to 2020 (in 1,000s)*|publisher=Statista|access-date=March 11, 2021}}</ref> | website = {{official url}} }} '''ڊيل اِنڪارپوريٽيڊ''' (<small>Dell Inc</small>)، اڳوڻي '''<small>ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن</small>'''، هڪ آمريڪي [[ٽيڪنالاجي ڪمپني]] آهي، جيڪا [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]] (<small>PCs</small>)، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرورن]] (<small>Servers</small>)، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊيوائسن، [[نيٽ ورڪ سوئچ|نيٽ ورڪ سوئچن]]، [[سافٽ ويئر|سافٽويئر]]، ڪمپيوٽر [[پيريفرل ڊوائيسز]]، جن ۾ [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ [[ويب ڪيم]] پڻ شامل آهن، سميت ٻين شين ۽ خدمتن کي ترقي ڏئي ٿي، وڪرو ڪري ٿي، مرمت ڪري ٿي ۽ سهائتا فراهم ڪري ٿي۔ ڊيل جو بنياد [[ٽيڪساس|رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] ۾ آهي. [[مائيڪل ڊيل]] طرفان 1984ع ۾ قائم ڪيل، ڊيل ڪمپني [[آءِ بي ايم]] [[آءِ بي ايم پي سي هم آهنگ|ڪلون]] ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪئي ۽ گهٽ قيمت وارا پي سي سڌو گراهڪن کي وڪڻڻ ۾ اڳواڻي ڪئي،<ref>{{Cite news |last=Burgess |first=John |date=1991-06-03 |title=PRICE WAR SHAKES UP COMPUTER MARKET |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1991/06/03/price-war-shakes-up-computer-market/4f8de627-5e7a-4c2f-a5c6-25d73b9c3525/ |access-date=2025-05-17 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> جڏهن ته اها پنهنجي [[سپلاءِ چين مينيجمينٽ|سپلاءِ چين]] ۽ [[اليڪٽرانڪ ڪامرس]] کي به منظم ڪندي رهي.<ref name="bw1103">{{cite web |date=November 2, 2003 |title=What you don't know about Dell |url=http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808134325/http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |archive-date=August 8, 2012 |access-date=October 28, 2012 |work=Bloomberg BusinessWeek}}</ref><ref name="statesman">{{cite web |title=Dell selling former site of North Carolina manufacturing plant |url=http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925102835/http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |archive-date=September 25, 2016 |access-date=April 27, 2013 |publisher=statesman.com}}</ref> ڪمپني 1990ع واري ڏهاڪي ۾ تيزي سان وڌي<ref>{{Cite web |title=THE RESURRECTION OF MICHAEL DELL HOW A BUNCH OF OLD GUYS GOT MICHAEL DELL TO GROW UP AND RUN HIS COMPANY LIKE THE BIG BUSINESS IT HAS BECOME. - September 18, 1995 |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206081/index.htm |access-date=2024-11-20 |website=money.cnn.com}}</ref> ۽ سال 2001ع ۾ پهريون ڀيرو دنيا جي سڀ کان وڏي پي سي وڪرو ڪندڙ ڪمپني بڻجي وئي۔<ref>{{Cite news |date=2001-04-20 |title=Dell becomes world's top PC maker |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1287345.stm |access-date=2024-11-20 |language=en-GB}}</ref> ڊيل سال 2009ع تائين خالص هارڊويئر وڪرو ڪندڙ ڪمپني هئي، جڏهن هن [[پيروٽ سسٽمز]] خريد ڪئي. ان کان پوءِ اها [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|آءِ ٽي]] خدمتن جي مارڪيٽ ۾ داخل ٿي. ڪمپني اسٽوريج ۽ نيٽ ورڪنگ نظامن کي وڌايو آهي. 2000ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾، اها صرف ڪمپيوٽر فراهم ڪرڻ کان اڳتي وڌي، ڪاروباري گراهڪن لاءِ [[ٽيڪنالاجي]] جي هڪ وسيع رينج فراهم ڪرڻ لڳي۔<ref name="reut">{{cite news|agency=Reuters Financial|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913131447/http://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|url-status=dead|archive-date=September 13, 2008|title=Dell company profile|access-date=June 15, 2013}}</ref> ڊيل [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] جي ذيلي ڪمپني آهي، جيڪا هڪ [[عوامي ڪمپني|عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني]] آهي ۽ [[نيزڊيڪ-100]] ۽ [[S&P 500]] جو حصو پڻ آهي. ڪمپني 2022ع ۾ فورچون 500 فهرست ۾ 31هين نمبر تي هئي،<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/fortune500/ |publisher=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> جڏهن ته 2021ع ۾ اها 76هين نمبر تي هئي.<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/global500/ |magazine=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> اها ''فورچون'' رسالي موجب، ڪُل آمدني جي لحاظ کان [[ٽيڪساس]] جي ڇهين وڏي ڪمپني پڻ آهي. ڊيل ٽيڪساس جي ٻي وڏي غير تيل ڪمپني آهي۔<ref>{{cite news | title=Fortune 500 | url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news| url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> بمطابق 2025ع اها، [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينووو]] ۽ [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|ايڇ پي]] کان پوءِ يونٽ وڪرو جي لحاظ کان [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جي ٽئين وڏي ذاتي ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي. سال 2015ع ۾، ڊيل ڪاروباري ٽيڪنالاجي فرم [[اي ايم سي ڪارپوريشن]] خريد ڪئي، جنهن سان ٻئي گڏجي ڊيل ٽيڪنالاجيز جا ڊويزن بڻيا. ڊيل لڳ ڀڳ 2020ع تائين ڊيل اي ايم سي برانڊ هيٺ ڊيٽا اسٽوريج، معلوماتي سلامتي، [[ورچوئلائيزيشن]]، اينالائيٽڪس ۽ [[ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ]] جون شيون مارڪيٽ ڪندي رهي.<ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref> == حوالا == kqh3e958p4enw8c6rylzfg7a7knya3r 376887 376886 2026-05-10T16:44:58Z Ibne maryam 17680 added [[Category:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376887 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي گهڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Redirect|ڊيل انڪ.|ان جي والدين ڪمپني|ڊيل ٽيڪنالاجيز|ٻيا استعمال|ڊيل (disambiguation)}} {{Infobox company | name = Dell Inc. | logo = Dell logo 2016.svg | logo_class = logo-nobg | logo_size = 150px | logo_caption = لوگو {{as of|2016|September|7|lc=y|df=mdy}} | logo_upright = 0.65 | image = RR1- Dell Campus.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ هيڊڪوارٽر | former_name = {{Ubl | پي سيز لميٽيڊ (1984–1987) | ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن (1987–2003) }} | type = [[ذيلي ڪمپني]] | traded_as = [[نيزڊيڪ]]: DELL (2013 تائين) [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]]: DELL (2018 کان) | industry = {{Ubl | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سافٽويئر|ڪمپيوٽر سافٽويئر]] }} | fate = | founded = {{start date and age|1984|05|03}}، [[آسٽن، ٽيڪساس]]، آمريڪا ۾ | founder = [[مائيڪل ڊيل]] | location_city = [[رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] | hq_location_country = آمريڪا<ref>{{cite web | url = http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | title = Dell Company Profile | access-date = July 28, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | archive-date = January 19, 2012 | url-status = dead}}</ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{ubl|مائيڪل ڊيل ([[چيئرپرسن|چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]])|جيف ڪلارڪ ([[چيئرپرسن|وائيس چيئر]] ۽ [[چيف آپريٽنگ آفيسر|سي او او]])}} | products = {{unbulleted list | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]] | [[پرديهي اوزار]] }} | parent = [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] (2016–هاڻوڪو) | revenue = {{decrease}} {{US$|88.4 billion}} (2024) | operating_income = {{decrease}} US$5.21 billion (2024) | net_income = {{increase}} US$3.21 billion (2024) | assets = {{decrease}} US$82.1 billion (2024) | equity = {{increasenegative}} −US$2.3 billion (2024) | num_employees = {{circa|120,000}}<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/264917/number-of-employees-at-dell-since-1996/|title=Number of employees at Dell from 1996 to 2020 (in 1,000s)*|publisher=Statista|access-date=March 11, 2021}}</ref> | website = {{official url}} }} '''ڊيل اِنڪارپوريٽيڊ''' (<small>Dell Inc</small>)، اڳوڻي '''<small>ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن</small>'''، هڪ آمريڪي [[ٽيڪنالاجي ڪمپني]] آهي، جيڪا [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]] (<small>PCs</small>)، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرورن]] (<small>Servers</small>)، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊيوائسن، [[نيٽ ورڪ سوئچ|نيٽ ورڪ سوئچن]]، [[سافٽ ويئر|سافٽويئر]]، ڪمپيوٽر [[پيريفرل ڊوائيسز]]، جن ۾ [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ [[ويب ڪيم]] پڻ شامل آهن، سميت ٻين شين ۽ خدمتن کي ترقي ڏئي ٿي، وڪرو ڪري ٿي، مرمت ڪري ٿي ۽ سهائتا فراهم ڪري ٿي۔ ڊيل جو بنياد [[ٽيڪساس|رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] ۾ آهي. [[مائيڪل ڊيل]] طرفان 1984ع ۾ قائم ڪيل، ڊيل ڪمپني [[آءِ بي ايم]] [[آءِ بي ايم پي سي هم آهنگ|ڪلون]] ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪئي ۽ گهٽ قيمت وارا پي سي سڌو گراهڪن کي وڪڻڻ ۾ اڳواڻي ڪئي،<ref>{{Cite news |last=Burgess |first=John |date=1991-06-03 |title=PRICE WAR SHAKES UP COMPUTER MARKET |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1991/06/03/price-war-shakes-up-computer-market/4f8de627-5e7a-4c2f-a5c6-25d73b9c3525/ |access-date=2025-05-17 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> جڏهن ته اها پنهنجي [[سپلاءِ چين مينيجمينٽ|سپلاءِ چين]] ۽ [[اليڪٽرانڪ ڪامرس]] کي به منظم ڪندي رهي.<ref name="bw1103">{{cite web |date=November 2, 2003 |title=What you don't know about Dell |url=http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808134325/http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |archive-date=August 8, 2012 |access-date=October 28, 2012 |work=Bloomberg BusinessWeek}}</ref><ref name="statesman">{{cite web |title=Dell selling former site of North Carolina manufacturing plant |url=http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925102835/http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |archive-date=September 25, 2016 |access-date=April 27, 2013 |publisher=statesman.com}}</ref> ڪمپني 1990ع واري ڏهاڪي ۾ تيزي سان وڌي<ref>{{Cite web |title=THE RESURRECTION OF MICHAEL DELL HOW A BUNCH OF OLD GUYS GOT MICHAEL DELL TO GROW UP AND RUN HIS COMPANY LIKE THE BIG BUSINESS IT HAS BECOME. - September 18, 1995 |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206081/index.htm |access-date=2024-11-20 |website=money.cnn.com}}</ref> ۽ سال 2001ع ۾ پهريون ڀيرو دنيا جي سڀ کان وڏي پي سي وڪرو ڪندڙ ڪمپني بڻجي وئي۔<ref>{{Cite news |date=2001-04-20 |title=Dell becomes world's top PC maker |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1287345.stm |access-date=2024-11-20 |language=en-GB}}</ref> ڊيل سال 2009ع تائين خالص هارڊويئر وڪرو ڪندڙ ڪمپني هئي، جڏهن هن [[پيروٽ سسٽمز]] خريد ڪئي. ان کان پوءِ اها [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|آءِ ٽي]] خدمتن جي مارڪيٽ ۾ داخل ٿي. ڪمپني اسٽوريج ۽ نيٽ ورڪنگ نظامن کي وڌايو آهي. 2000ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾، اها صرف ڪمپيوٽر فراهم ڪرڻ کان اڳتي وڌي، ڪاروباري گراهڪن لاءِ [[ٽيڪنالاجي]] جي هڪ وسيع رينج فراهم ڪرڻ لڳي۔<ref name="reut">{{cite news|agency=Reuters Financial|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913131447/http://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|url-status=dead|archive-date=September 13, 2008|title=Dell company profile|access-date=June 15, 2013}}</ref> ڊيل [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] جي ذيلي ڪمپني آهي، جيڪا هڪ [[عوامي ڪمپني|عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني]] آهي ۽ [[نيزڊيڪ-100]] ۽ [[S&P 500]] جو حصو پڻ آهي. ڪمپني 2022ع ۾ فورچون 500 فهرست ۾ 31هين نمبر تي هئي،<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/fortune500/ |publisher=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> جڏهن ته 2021ع ۾ اها 76هين نمبر تي هئي.<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/global500/ |magazine=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> اها ''فورچون'' رسالي موجب، ڪُل آمدني جي لحاظ کان [[ٽيڪساس]] جي ڇهين وڏي ڪمپني پڻ آهي. ڊيل ٽيڪساس جي ٻي وڏي غير تيل ڪمپني آهي۔<ref>{{cite news | title=Fortune 500 | url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news| url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> بمطابق 2025ع اها، [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينووو]] ۽ [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|ايڇ پي]] کان پوءِ يونٽ وڪرو جي لحاظ کان [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جي ٽئين وڏي ذاتي ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي. سال 2015ع ۾، ڊيل ڪاروباري ٽيڪنالاجي فرم [[اي ايم سي ڪارپوريشن]] خريد ڪئي، جنهن سان ٻئي گڏجي ڊيل ٽيڪنالاجيز جا ڊويزن بڻيا. ڊيل لڳ ڀڳ 2020ع تائين ڊيل اي ايم سي برانڊ هيٺ ڊيٽا اسٽوريج، معلوماتي سلامتي، [[ورچوئلائيزيشن]]، اينالائيٽڪس ۽ [[ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ]] جون شيون مارڪيٽ ڪندي رهي.<ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref> == حوالا == [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] izemq6rvn4r99fra637m42fcx9529i2 376888 376887 2026-05-10T16:45:37Z Ibne maryam 17680 added [[Category:آمريڪي ڪمپنيون]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376888 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي گهڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Redirect|ڊيل انڪ.|ان جي والدين ڪمپني|ڊيل ٽيڪنالاجيز|ٻيا استعمال|ڊيل (disambiguation)}} {{Infobox company | name = Dell Inc. | logo = Dell logo 2016.svg | logo_class = logo-nobg | logo_size = 150px | logo_caption = لوگو {{as of|2016|September|7|lc=y|df=mdy}} | logo_upright = 0.65 | image = RR1- Dell Campus.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ هيڊڪوارٽر | former_name = {{Ubl | پي سيز لميٽيڊ (1984–1987) | ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن (1987–2003) }} | type = [[ذيلي ڪمپني]] | traded_as = [[نيزڊيڪ]]: DELL (2013 تائين) [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]]: DELL (2018 کان) | industry = {{Ubl | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سافٽويئر|ڪمپيوٽر سافٽويئر]] }} | fate = | founded = {{start date and age|1984|05|03}}، [[آسٽن، ٽيڪساس]]، آمريڪا ۾ | founder = [[مائيڪل ڊيل]] | location_city = [[رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] | hq_location_country = آمريڪا<ref>{{cite web | url = http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | title = Dell Company Profile | access-date = July 28, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | archive-date = January 19, 2012 | url-status = dead}}</ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{ubl|مائيڪل ڊيل ([[چيئرپرسن|چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]])|جيف ڪلارڪ ([[چيئرپرسن|وائيس چيئر]] ۽ [[چيف آپريٽنگ آفيسر|سي او او]])}} | products = {{unbulleted list | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]] | [[پرديهي اوزار]] }} | parent = [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] (2016–هاڻوڪو) | revenue = {{decrease}} {{US$|88.4 billion}} (2024) | operating_income = {{decrease}} US$5.21 billion (2024) | net_income = {{increase}} US$3.21 billion (2024) | assets = {{decrease}} US$82.1 billion (2024) | equity = {{increasenegative}} −US$2.3 billion (2024) | num_employees = {{circa|120,000}}<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/264917/number-of-employees-at-dell-since-1996/|title=Number of employees at Dell from 1996 to 2020 (in 1,000s)*|publisher=Statista|access-date=March 11, 2021}}</ref> | website = {{official url}} }} '''ڊيل اِنڪارپوريٽيڊ''' (<small>Dell Inc</small>)، اڳوڻي '''<small>ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن</small>'''، هڪ آمريڪي [[ٽيڪنالاجي ڪمپني]] آهي، جيڪا [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]] (<small>PCs</small>)، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرورن]] (<small>Servers</small>)، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊيوائسن، [[نيٽ ورڪ سوئچ|نيٽ ورڪ سوئچن]]، [[سافٽ ويئر|سافٽويئر]]، ڪمپيوٽر [[پيريفرل ڊوائيسز]]، جن ۾ [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ [[ويب ڪيم]] پڻ شامل آهن، سميت ٻين شين ۽ خدمتن کي ترقي ڏئي ٿي، وڪرو ڪري ٿي، مرمت ڪري ٿي ۽ سهائتا فراهم ڪري ٿي۔ ڊيل جو بنياد [[ٽيڪساس|رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] ۾ آهي. [[مائيڪل ڊيل]] طرفان 1984ع ۾ قائم ڪيل، ڊيل ڪمپني [[آءِ بي ايم]] [[آءِ بي ايم پي سي هم آهنگ|ڪلون]] ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪئي ۽ گهٽ قيمت وارا پي سي سڌو گراهڪن کي وڪڻڻ ۾ اڳواڻي ڪئي،<ref>{{Cite news |last=Burgess |first=John |date=1991-06-03 |title=PRICE WAR SHAKES UP COMPUTER MARKET |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1991/06/03/price-war-shakes-up-computer-market/4f8de627-5e7a-4c2f-a5c6-25d73b9c3525/ |access-date=2025-05-17 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> جڏهن ته اها پنهنجي [[سپلاءِ چين مينيجمينٽ|سپلاءِ چين]] ۽ [[اليڪٽرانڪ ڪامرس]] کي به منظم ڪندي رهي.<ref name="bw1103">{{cite web |date=November 2, 2003 |title=What you don't know about Dell |url=http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808134325/http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |archive-date=August 8, 2012 |access-date=October 28, 2012 |work=Bloomberg BusinessWeek}}</ref><ref name="statesman">{{cite web |title=Dell selling former site of North Carolina manufacturing plant |url=http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925102835/http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |archive-date=September 25, 2016 |access-date=April 27, 2013 |publisher=statesman.com}}</ref> ڪمپني 1990ع واري ڏهاڪي ۾ تيزي سان وڌي<ref>{{Cite web |title=THE RESURRECTION OF MICHAEL DELL HOW A BUNCH OF OLD GUYS GOT MICHAEL DELL TO GROW UP AND RUN HIS COMPANY LIKE THE BIG BUSINESS IT HAS BECOME. - September 18, 1995 |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206081/index.htm |access-date=2024-11-20 |website=money.cnn.com}}</ref> ۽ سال 2001ع ۾ پهريون ڀيرو دنيا جي سڀ کان وڏي پي سي وڪرو ڪندڙ ڪمپني بڻجي وئي۔<ref>{{Cite news |date=2001-04-20 |title=Dell becomes world's top PC maker |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1287345.stm |access-date=2024-11-20 |language=en-GB}}</ref> ڊيل سال 2009ع تائين خالص هارڊويئر وڪرو ڪندڙ ڪمپني هئي، جڏهن هن [[پيروٽ سسٽمز]] خريد ڪئي. ان کان پوءِ اها [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|آءِ ٽي]] خدمتن جي مارڪيٽ ۾ داخل ٿي. ڪمپني اسٽوريج ۽ نيٽ ورڪنگ نظامن کي وڌايو آهي. 2000ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾، اها صرف ڪمپيوٽر فراهم ڪرڻ کان اڳتي وڌي، ڪاروباري گراهڪن لاءِ [[ٽيڪنالاجي]] جي هڪ وسيع رينج فراهم ڪرڻ لڳي۔<ref name="reut">{{cite news|agency=Reuters Financial|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913131447/http://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|url-status=dead|archive-date=September 13, 2008|title=Dell company profile|access-date=June 15, 2013}}</ref> ڊيل [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] جي ذيلي ڪمپني آهي، جيڪا هڪ [[عوامي ڪمپني|عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني]] آهي ۽ [[نيزڊيڪ-100]] ۽ [[S&P 500]] جو حصو پڻ آهي. ڪمپني 2022ع ۾ فورچون 500 فهرست ۾ 31هين نمبر تي هئي،<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/fortune500/ |publisher=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> جڏهن ته 2021ع ۾ اها 76هين نمبر تي هئي.<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/global500/ |magazine=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> اها ''فورچون'' رسالي موجب، ڪُل آمدني جي لحاظ کان [[ٽيڪساس]] جي ڇهين وڏي ڪمپني پڻ آهي. ڊيل ٽيڪساس جي ٻي وڏي غير تيل ڪمپني آهي۔<ref>{{cite news | title=Fortune 500 | url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news| url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> بمطابق 2025ع اها، [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينووو]] ۽ [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|ايڇ پي]] کان پوءِ يونٽ وڪرو جي لحاظ کان [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جي ٽئين وڏي ذاتي ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي. سال 2015ع ۾، ڊيل ڪاروباري ٽيڪنالاجي فرم [[اي ايم سي ڪارپوريشن]] خريد ڪئي، جنهن سان ٻئي گڏجي ڊيل ٽيڪنالاجيز جا ڊويزن بڻيا. ڊيل لڳ ڀڳ 2020ع تائين ڊيل اي ايم سي برانڊ هيٺ ڊيٽا اسٽوريج، معلوماتي سلامتي، [[ورچوئلائيزيشن]]، اينالائيٽڪس ۽ [[ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ]] جون شيون مارڪيٽ ڪندي رهي.<ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref> == حوالا == [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 2pscb778p1l9a2xrcvikx4ufc3pijtg 376891 376888 2026-05-10T16:48:51Z Ibne maryam 17680 /* حوالا */ 376891 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي گهڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Redirect|ڊيل انڪ.|ان جي والدين ڪمپني|ڊيل ٽيڪنالاجيز|ٻيا استعمال|ڊيل (disambiguation)}} {{Infobox company | name = Dell Inc. | logo = Dell logo 2016.svg | logo_class = logo-nobg | logo_size = 150px | logo_caption = لوگو {{as of|2016|September|7|lc=y|df=mdy}} | logo_upright = 0.65 | image = RR1- Dell Campus.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ هيڊڪوارٽر | former_name = {{Ubl | پي سيز لميٽيڊ (1984–1987) | ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن (1987–2003) }} | type = [[ذيلي ڪمپني]] | traded_as = [[نيزڊيڪ]]: DELL (2013 تائين) [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]]: DELL (2018 کان) | industry = {{Ubl | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سافٽويئر|ڪمپيوٽر سافٽويئر]] }} | fate = | founded = {{start date and age|1984|05|03}}، [[آسٽن، ٽيڪساس]]، آمريڪا ۾ | founder = [[مائيڪل ڊيل]] | location_city = [[رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] | hq_location_country = آمريڪا<ref>{{cite web | url = http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | title = Dell Company Profile | access-date = July 28, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | archive-date = January 19, 2012 | url-status = dead}}</ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{ubl|مائيڪل ڊيل ([[چيئرپرسن|چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]])|جيف ڪلارڪ ([[چيئرپرسن|وائيس چيئر]] ۽ [[چيف آپريٽنگ آفيسر|سي او او]])}} | products = {{unbulleted list | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]] | [[پرديهي اوزار]] }} | parent = [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] (2016–هاڻوڪو) | revenue = {{decrease}} {{US$|88.4 billion}} (2024) | operating_income = {{decrease}} US$5.21 billion (2024) | net_income = {{increase}} US$3.21 billion (2024) | assets = {{decrease}} US$82.1 billion (2024) | equity = {{increasenegative}} −US$2.3 billion (2024) | num_employees = {{circa|120,000}}<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/264917/number-of-employees-at-dell-since-1996/|title=Number of employees at Dell from 1996 to 2020 (in 1,000s)*|publisher=Statista|access-date=March 11, 2021}}</ref> | website = {{official url}} }} '''ڊيل اِنڪارپوريٽيڊ''' (<small>Dell Inc</small>)، اڳوڻي '''<small>ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن</small>'''، هڪ آمريڪي [[ٽيڪنالاجي ڪمپني]] آهي، جيڪا [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]] (<small>PCs</small>)، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرورن]] (<small>Servers</small>)، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊيوائسن، [[نيٽ ورڪ سوئچ|نيٽ ورڪ سوئچن]]، [[سافٽ ويئر|سافٽويئر]]، ڪمپيوٽر [[پيريفرل ڊوائيسز]]، جن ۾ [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ [[ويب ڪيم]] پڻ شامل آهن، سميت ٻين شين ۽ خدمتن کي ترقي ڏئي ٿي، وڪرو ڪري ٿي، مرمت ڪري ٿي ۽ سهائتا فراهم ڪري ٿي۔ ڊيل جو بنياد [[ٽيڪساس|رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] ۾ آهي. [[مائيڪل ڊيل]] طرفان 1984ع ۾ قائم ڪيل، ڊيل ڪمپني [[آءِ بي ايم]] [[آءِ بي ايم پي سي هم آهنگ|ڪلون]] ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪئي ۽ گهٽ قيمت وارا پي سي سڌو گراهڪن کي وڪڻڻ ۾ اڳواڻي ڪئي،<ref>{{Cite news |last=Burgess |first=John |date=1991-06-03 |title=PRICE WAR SHAKES UP COMPUTER MARKET |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1991/06/03/price-war-shakes-up-computer-market/4f8de627-5e7a-4c2f-a5c6-25d73b9c3525/ |access-date=2025-05-17 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> جڏهن ته اها پنهنجي [[سپلاءِ چين مينيجمينٽ|سپلاءِ چين]] ۽ [[اليڪٽرانڪ ڪامرس]] کي به منظم ڪندي رهي.<ref name="bw1103">{{cite web |date=November 2, 2003 |title=What you don't know about Dell |url=http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808134325/http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |archive-date=August 8, 2012 |access-date=October 28, 2012 |work=Bloomberg BusinessWeek}}</ref><ref name="statesman">{{cite web |title=Dell selling former site of North Carolina manufacturing plant |url=http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925102835/http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |archive-date=September 25, 2016 |access-date=April 27, 2013 |publisher=statesman.com}}</ref> ڪمپني 1990ع واري ڏهاڪي ۾ تيزي سان وڌي<ref>{{Cite web |title=THE RESURRECTION OF MICHAEL DELL HOW A BUNCH OF OLD GUYS GOT MICHAEL DELL TO GROW UP AND RUN HIS COMPANY LIKE THE BIG BUSINESS IT HAS BECOME. - September 18, 1995 |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206081/index.htm |access-date=2024-11-20 |website=money.cnn.com}}</ref> ۽ سال 2001ع ۾ پهريون ڀيرو دنيا جي سڀ کان وڏي پي سي وڪرو ڪندڙ ڪمپني بڻجي وئي۔<ref>{{Cite news |date=2001-04-20 |title=Dell becomes world's top PC maker |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1287345.stm |access-date=2024-11-20 |language=en-GB}}</ref> ڊيل سال 2009ع تائين خالص هارڊويئر وڪرو ڪندڙ ڪمپني هئي، جڏهن هن [[پيروٽ سسٽمز]] خريد ڪئي. ان کان پوءِ اها [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|آءِ ٽي]] خدمتن جي مارڪيٽ ۾ داخل ٿي. ڪمپني اسٽوريج ۽ نيٽ ورڪنگ نظامن کي وڌايو آهي. 2000ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾، اها صرف ڪمپيوٽر فراهم ڪرڻ کان اڳتي وڌي، ڪاروباري گراهڪن لاءِ [[ٽيڪنالاجي]] جي هڪ وسيع رينج فراهم ڪرڻ لڳي۔<ref name="reut">{{cite news|agency=Reuters Financial|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913131447/http://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|url-status=dead|archive-date=September 13, 2008|title=Dell company profile|access-date=June 15, 2013}}</ref> ڊيل [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] جي ذيلي ڪمپني آهي، جيڪا هڪ [[عوامي ڪمپني|عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني]] آهي ۽ [[نيزڊيڪ-100]] ۽ [[S&P 500]] جو حصو پڻ آهي. ڪمپني 2022ع ۾ فورچون 500 فهرست ۾ 31هين نمبر تي هئي،<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/fortune500/ |publisher=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> جڏهن ته 2021ع ۾ اها 76هين نمبر تي هئي.<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/global500/ |magazine=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> اها ''فورچون'' رسالي موجب، ڪُل آمدني جي لحاظ کان [[ٽيڪساس]] جي ڇهين وڏي ڪمپني پڻ آهي. ڊيل ٽيڪساس جي ٻي وڏي غير تيل ڪمپني آهي۔<ref>{{cite news | title=Fortune 500 | url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news| url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> بمطابق 2025ع اها، [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينووو]] ۽ [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|ايڇ پي]] کان پوءِ يونٽ وڪرو جي لحاظ کان [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جي ٽئين وڏي ذاتي ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي. سال 2015ع ۾، ڊيل ڪاروباري ٽيڪنالاجي فرم [[اي ايم سي ڪارپوريشن]] خريد ڪئي، جنهن سان ٻئي گڏجي ڊيل ٽيڪنالاجيز جا ڊويزن بڻيا. ڊيل لڳ ڀڳ 2020ع تائين ڊيل اي ايم سي برانڊ هيٺ ڊيٽا اسٽوريج، معلوماتي سلامتي، [[ورچوئلائيزيشن]]، اينالائيٽڪس ۽ [[ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ]] جون شيون مارڪيٽ ڪندي رهي.<ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref> ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category|Dell}} <!-- ATTENTION! Please do not add links without discussion and consensus on the talk page. Undiscussed links will be removed. --> * {{Official website}} {{Authority control}} [[زمرو:ڊيل]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 7bi1myahrgfrwjc3r6xo18ef7rp9hv0 376899 376891 2026-05-10T17:00:35Z Ibne maryam 17680 376899 wikitext text/x-wiki {{Short description|آمريڪي گهڻ قومي ٽيڪنالاجي ڪمپني}} {{Redirect|ڊيل انڪ.|ان جي والدين ڪمپني|ڊيل ٽيڪنالاجيز|ٻيا استعمال|ڊيل (disambiguation)}} {{Infobox company | name = Dell Inc. | logo = Dell logo 2016.svg | logo_class = logo-nobg | logo_size = 150px | logo_caption = لوگو {{as of|2016|September|7|lc=y|df=mdy}} | logo_upright = 0.65 | image = RR1- Dell Campus.jpg | image_upright = 1.1 | image_caption = رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ هيڊڪوارٽر | former_name = {{Ubl | پي سيز لميٽيڊ (1984–1987) | ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن (1987–2003) }} | type = [[ذيلي ڪمپني]] | traded_as = [[نيزڊيڪ]]: DELL (2013 تائين) [[نيو يارڪ اسٽاڪ ايڪسچينج]]: DELL (2018 کان) | industry = {{Ubl | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سافٽويئر|ڪمپيوٽر سافٽويئر]] }} | fate = | founded = {{start date and age|1984|05|03}}، [[آسٽن، ٽيڪساس]]، آمريڪا ۾ | founder = [[مائيڪل ڊيل]] | location_city = [[رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] | hq_location_country = آمريڪا<ref>{{cite web | url = http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | title = Dell Company Profile | access-date = July 28, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp | archive-date = January 19, 2012 | url-status = dead}}</ref> | area_served = سڄي دنيا | key_people = {{ubl|مائيڪل ڊيل ([[چيئرپرسن|چيئرمين]] ۽ [[چيف ايگزيڪيوٽو آفيسر|سي اي او]])|جيف ڪلارڪ ([[چيئرپرسن|وائيس چيئر]] ۽ [[چيف آپريٽنگ آفيسر|سي او او]])}} | products = {{unbulleted list | [[ذاتي ڪمپيوٽر]] | [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرور]] | [[پرديهي اوزار]] }} | parent = [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] (2016–هاڻوڪو) | revenue = {{decrease}} {{US$|88.4 billion}} (2024) | operating_income = {{decrease}} US$5.21 billion (2024) | net_income = {{increase}} US$3.21 billion (2024) | assets = {{decrease}} US$82.1 billion (2024) | equity = {{increasenegative}} −US$2.3 billion (2024) | num_employees = {{circa|120,000}}<ref>{{cite web|url=https://www.statista.com/statistics/264917/number-of-employees-at-dell-since-1996/|title=Number of employees at Dell from 1996 to 2020 (in 1,000s)*|publisher=Statista|access-date=March 11, 2021}}</ref> | website = {{official url}} }} '''ڊيل اِنڪارپوريٽيڊ''' (<small>Dell Inc</small>)، اڳوڻي '''<small>ڊيل ڪمپيوٽر ڪارپوريشن</small>'''، هڪ آمريڪي [[ٽيڪنالاجي ڪمپني]] آهي، جيڪا [[ڪمپيوٽر|ذاتي ڪمپيوٽر]] (<small>PCs</small>)، [[سرور (ڪمپيوٽنگ)|سرورن]] (<small>Servers</small>)، [[ڊيٽا اسٽوريج]] ڊيوائسن، [[نيٽ ورڪ سوئچ|نيٽ ورڪ سوئچن]]، [[سافٽ ويئر|سافٽويئر]]، ڪمپيوٽر [[پيريفرل ڊوائيسز]]، جن ۾ [[پرنٽر (ڪمپيوٽنگ)|پرنٽر]] ۽ [[ويب ڪيم]] پڻ شامل آهن، سميت ٻين شين ۽ خدمتن کي ترقي ڏئي ٿي، وڪرو ڪري ٿي، مرمت ڪري ٿي ۽ سهائتا فراهم ڪري ٿي۔ ڊيل جو بنياد [[ٽيڪساس|رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] ۾ آهي. [[مائيڪل ڊيل]] طرفان 1984ع ۾ قائم ڪيل، ڊيل ڪمپني [[آءِ بي ايم]] [[آءِ بي ايم پي سي هم آهنگ|ڪلون]] ڪمپيوٽر ٺاهڻ شروع ڪئي ۽ گهٽ قيمت وارا پي سي سڌو گراهڪن کي وڪڻڻ ۾ اڳواڻي ڪئي،<ref>{{Cite news |last=Burgess |first=John |date=1991-06-03 |title=PRICE WAR SHAKES UP COMPUTER MARKET |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1991/06/03/price-war-shakes-up-computer-market/4f8de627-5e7a-4c2f-a5c6-25d73b9c3525/ |access-date=2025-05-17 |newspaper=The Washington Post |language=en-US |issn=0190-8286}}</ref> جڏهن ته اها پنهنجي [[سپلاءِ چين مينيجمينٽ|سپلاءِ چين]] ۽ [[اليڪٽرانڪ ڪامرس]] کي به منظم ڪندي رهي.<ref name="bw1103">{{cite web |date=November 2, 2003 |title=What you don't know about Dell |url=http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120808134325/http://www.businessweek.com/stories/2003-11-02/what-you-dont-know-about-dell |archive-date=August 8, 2012 |access-date=October 28, 2012 |work=Bloomberg BusinessWeek}}</ref><ref name="statesman">{{cite web |title=Dell selling former site of North Carolina manufacturing plant |url=http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925102835/http://www.statesman.com/news/business/dell-selling-former-site-of-north-carolina-manufac/nTbTJ/ |archive-date=September 25, 2016 |access-date=April 27, 2013 |publisher=statesman.com}}</ref> ڪمپني 1990ع واري ڏهاڪي ۾ تيزي سان وڌي<ref>{{Cite web |title=THE RESURRECTION OF MICHAEL DELL HOW A BUNCH OF OLD GUYS GOT MICHAEL DELL TO GROW UP AND RUN HIS COMPANY LIKE THE BIG BUSINESS IT HAS BECOME. - September 18, 1995 |url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/1995/09/18/206081/index.htm |access-date=2024-11-20 |website=money.cnn.com}}</ref> ۽ سال 2001ع ۾ پهريون ڀيرو دنيا جي سڀ کان وڏي پي سي وڪرو ڪندڙ ڪمپني بڻجي وئي۔<ref>{{Cite news |date=2001-04-20 |title=Dell becomes world's top PC maker |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/business/1287345.stm |access-date=2024-11-20 |language=en-GB}}</ref> ڊيل سال 2009ع تائين خالص هارڊويئر وڪرو ڪندڙ ڪمپني هئي، جڏهن هن [[پيروٽ سسٽمز]] خريد ڪئي. ان کان پوءِ اها [[انفارميشن ٽيڪنالوجي|آءِ ٽي]] خدمتن جي مارڪيٽ ۾ داخل ٿي. ڪمپني اسٽوريج ۽ نيٽ ورڪنگ نظامن کي وڌايو آهي. 2000ع واري ڏهاڪي جي آخر ۾، اها صرف ڪمپيوٽر فراهم ڪرڻ کان اڳتي وڌي، ڪاروباري گراهڪن لاءِ [[ٽيڪنالاجي]] جي هڪ وسيع رينج فراهم ڪرڻ لڳي۔<ref name="reut">{{cite news|agency=Reuters Financial|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913131447/http://www.reuters.com/finance/stocks/companyProfile?rpc=66&symbol=DELL.O|url-status=dead|archive-date=September 13, 2008|title=Dell company profile|access-date=June 15, 2013}}</ref> ڊيل [[ڊيل ٽيڪنالاجيز]] جي ذيلي ڪمپني آهي، جيڪا هڪ [[عوامي ڪمپني|عوامي طور واپار ڪندڙ ڪمپني]] آهي ۽ [[نيزڊيڪ-100]] ۽ [[S&P 500]] جو حصو پڻ آهي. ڪمپني 2022ع ۾ فورچون 500 فهرست ۾ 31هين نمبر تي هئي،<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/fortune500/ |publisher=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> جڏهن ته 2021ع ۾ اها 76هين نمبر تي هئي.<ref>{{cite news | title=Dell Technologies | url=https://fortune.com/company/dell-technologies/global500/ |magazine=Fortune |access-date=2022-06-28}}</ref> اها ''فورچون'' رسالي موجب، ڪُل آمدني جي لحاظ کان [[ٽيڪساس]] جي ڇهين وڏي ڪمپني پڻ آهي. ڊيل ٽيڪساس جي ٻي وڏي غير تيل ڪمپني آهي۔<ref>{{cite news | title=Fortune 500 | url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref><ref>{{cite news| url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> بمطابق 2025ع اها، [[لينوو گروپ لميٽيڊ|لينووو]] ۽ [[ايڇ پي انڪارپوريٽيڊ|ايڇ پي]] کان پوءِ يونٽ وڪرو جي لحاظ کان [[پرسنل ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙن جو مارڪيٽ حصو|دنيا جي ٽئين وڏي ذاتي ڪمپيوٽر وڪرو ڪندڙ ڪمپني]] آهي. سال 2015ع ۾، ڊيل ڪاروباري ٽيڪنالاجي فرم [[اي ايم سي ڪارپوريشن]] خريد ڪئي، جنهن سان ٻئي گڏجي ڊيل ٽيڪنالاجيز جا ڊويزن بڻيا. ڊيل لڳ ڀڳ 2020ع تائين ڊيل اي ايم سي برانڊ هيٺ ڊيٽا اسٽوريج، معلوماتي سلامتي، [[ورچوئلائيزيشن]]، اينالائيٽڪس ۽ [[ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ]] جون شيون مارڪيٽ ڪندي رهي.<ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref><ref>{{Cite web|title=Dell EMC|url=https://www.forbes.com/companies/dell-emc/|access-date=2020-11-08|website=Forbes|language=en}}</ref><ref>{{cite web |last=Adshead |first=Antony |date=March 5, 2025 |title=Dell still tops the pile as it deepens enterprise storage offer |url=https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250322021917/https://www.computerweekly.com/feature/Dell-still-tops-the-pile-as-it-deepens-enterprise-storage-offer |archivedate=March 22, 2025 |work=Computer Weekly |publisher=Informa}}</ref> ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== {{Commons category|Dell}} <!-- ATTENTION! Please do not add links without discussion and consensus on the talk page. Undiscussed links will be removed. --> * {{Official website}} {{Authority control}} [[زمرو:ڊيل]] [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ فراهم ڪندڙ]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪنزيومر اليڪٽرانڪس برانڊز]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ قائم ملٽي نيشنل ڪمپنيون]] [[زمرو:ٽيڪساس ۾ 1984ع جا ادارا]] [[زمرو:پرسنل ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آسٽن، ٽيڪساس ۾ قائم پيداوار ڪمپنيون]] [[زمرو:رائونڊ راڪ، ٽيڪساس]] [[زمرو:موبائل فون ٺاهيندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو: نيٽ بڪ ٺاهيندڙ ڪمپنيون]] [[زمرو:نيٽ ورڪنگ هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جا آن لائن پرچون فروش]] [[زمرو:سلور ليڪ (سيڙپڪاري فرم) ڪمپنيون]] [[زمرو:رائونڊ راڪ، ٽيڪساس ۾ قائم ڪمپنيون]] [[زمرو:غزا جي جنگ ۾ ملوث]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ڪيل ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:1980ع جي ڏهاڪي جي شروعاتي عوامي آڇون]] [[زمرو:ڪمپنيون جيڪي اڳ ۾ ناس ڊيڪ تي درج ٿيل هيون]] [[زمرو:1984ع ۾ قائم ڪيل اليڪٽرانڪس ڪمپنيون]] [[زمرو:ٽيڪساس ۾ قائم خانگي طور تي منعقد ڪيل ڪمپنيون]] gxl3j7bvlguwolsz1f0j59g7e3yjx8w 0 96351 376817 376803 2026-05-10T13:25:00Z Memon2025 21315 /* حوالا */ 376817 wikitext text/x-wiki [[File:Mosquée_-_panoramio_(1).jpg|thumb|[[Tsingoni Mosque|سنگوني مسجد]]]] سال 2012ع جي اندازي مطابق، [[مئيوٽ]] جي اڪثريتي رهاڪن جو مذهب '''اسلام''' آهي، جن مان 98 سيڪڙو مسلمان ۽ 2 سيڪڙو عيسائي آهن.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/The_World_Muslim_Population/JDu9DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=mayotte+muslim&pg=PT261&printsec=frontcover|title=The World Muslim Population: Spatial and Temporal Analyses|date=2019}}</ref> ٻيٽ جي ڪل 90,000 رهاڪن مان 85,000 مهوري آهن.<ref>{{حوالو ويب|archivedate=2012-09-21|quote=2011-05-15}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html "CIA - the World Factbook"]. Archived from [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html the original] on 2012-09-21<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-05-15</span></span>.</cite></ref> مهوري ڪيترن ئي علائقن: مکيه زميني [[آفريڪا|آفريقي]] ۽ [[عرب]] ۽ ملاگاسي آبادگارن جو ميلاپ آهن. مائيوٽ ۾ اسلام جي موجودگي گهٽ ۾ گهٽ 15 صدي تائين ڳولي سگهجي ٿي.<ref name="Parkin2000p64">{{Cite book|author=David J. Parkin|url=https://books.google.com/books?id=RJmqGFX-2MAC&pg=PA64|title=Islamic Prayer Across the Indian Ocean: Inside and Outside the Mosque|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-7007-1234-2|pages=64}}</ref> مئيوٽ جا مسلمان [[سني اسلام|سني مسلمان]] آهن. <ref name=":1">{{حوالو ويب|date=2016-11-25|archivedate=2017-08-15|quote=2020-10-05}}</ref> اسلام جي مضبوط موجودگي جي باوجود، مهوري ڪلچر مني (<small>animism</small>) سان ڀريل آهي ۽ صوفياتي رسمون اڃا تائين وڏي پيماني تي، خاص طور تي ملاگاسي نسل جي برادري ۾ عمل ڪيون وينديون آهن. <ref name=":1" /> ==پڻ ڏسو== * سنگوني مسجد * آفريڪا ۾ اسلام * فرانس ۾ اسلام * ميوٽ جي ثقافت. ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:ميئوٽ ۾ اسلام]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] tod8mg3697mnl728av60my9ecw8z4rz 376819 376817 2026-05-10T13:26:56Z Memon2025 21315 /* پڻ ڏسو */ 376819 wikitext text/x-wiki [[File:Mosquée_-_panoramio_(1).jpg|thumb|[[Tsingoni Mosque|سنگوني مسجد]]]] سال 2012ع جي اندازي مطابق، [[مئيوٽ]] جي اڪثريتي رهاڪن جو مذهب '''اسلام''' آهي، جن مان 98 سيڪڙو مسلمان ۽ 2 سيڪڙو عيسائي آهن.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/The_World_Muslim_Population/JDu9DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=mayotte+muslim&pg=PT261&printsec=frontcover|title=The World Muslim Population: Spatial and Temporal Analyses|date=2019}}</ref> ٻيٽ جي ڪل 90,000 رهاڪن مان 85,000 مهوري آهن.<ref>{{حوالو ويب|archivedate=2012-09-21|quote=2011-05-15}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html "CIA - the World Factbook"]. Archived from [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html the original] on 2012-09-21<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-05-15</span></span>.</cite></ref> مهوري ڪيترن ئي علائقن: مکيه زميني [[آفريڪا|آفريقي]] ۽ [[عرب]] ۽ ملاگاسي آبادگارن جو ميلاپ آهن. مائيوٽ ۾ اسلام جي موجودگي گهٽ ۾ گهٽ 15 صدي تائين ڳولي سگهجي ٿي.<ref name="Parkin2000p64">{{Cite book|author=David J. Parkin|url=https://books.google.com/books?id=RJmqGFX-2MAC&pg=PA64|title=Islamic Prayer Across the Indian Ocean: Inside and Outside the Mosque|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-7007-1234-2|pages=64}}</ref> مئيوٽ جا مسلمان [[سني اسلام|سني مسلمان]] آهن. <ref name=":1">{{حوالو ويب|date=2016-11-25|archivedate=2017-08-15|quote=2020-10-05}}</ref> اسلام جي مضبوط موجودگي جي باوجود، مهوري ڪلچر مني (<small>animism</small>) سان ڀريل آهي ۽ صوفياتي رسمون اڃا تائين وڏي پيماني تي، خاص طور تي ملاگاسي نسل جي برادري ۾ عمل ڪيون وينديون آهن. <ref name=":1" /> ==پڻ ڏسو== * [[سنگوني مسجد]] * [[آفريڪا ۾ اسلام]] * [[فرانس ۾ اسلام]] * [[ميئوٽ جي ثقافت]] ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:ميئوٽ ۾ اسلام]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] cli7das0mkal7lrix0e7zw2wtcs4sip 376820 376819 2026-05-10T13:27:46Z Memon2025 21315 /* */ 376820 wikitext text/x-wiki [[File:Mosquée_-_panoramio_(1).jpg|thumb|[[سنگوني مسجد]]]] سال 2012ع جي اندازي مطابق، [[مئيوٽ]] جي اڪثريتي رهاڪن جو مذهب '''اسلام''' آهي، جن مان 98 سيڪڙو مسلمان ۽ 2 سيڪڙو عيسائي آهن.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/The_World_Muslim_Population/JDu9DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=mayotte+muslim&pg=PT261&printsec=frontcover|title=The World Muslim Population: Spatial and Temporal Analyses|date=2019}}</ref> ٻيٽ جي ڪل 90,000 رهاڪن مان 85,000 مهوري آهن.<ref>{{حوالو ويب|archivedate=2012-09-21|quote=2011-05-15}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html "CIA - the World Factbook"]. Archived from [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html the original] on 2012-09-21<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-05-15</span></span>.</cite></ref> مهوري ڪيترن ئي علائقن: مکيه زميني [[آفريڪا|آفريقي]] ۽ [[عرب]] ۽ ملاگاسي آبادگارن جو ميلاپ آهن. مائيوٽ ۾ اسلام جي موجودگي گهٽ ۾ گهٽ 15 صدي تائين ڳولي سگهجي ٿي.<ref name="Parkin2000p64">{{Cite book|author=David J. Parkin|url=https://books.google.com/books?id=RJmqGFX-2MAC&pg=PA64|title=Islamic Prayer Across the Indian Ocean: Inside and Outside the Mosque|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-7007-1234-2|pages=64}}</ref> مئيوٽ جا مسلمان [[سني اسلام|سني مسلمان]] آهن. <ref name=":1">{{حوالو ويب|date=2016-11-25|archivedate=2017-08-15|quote=2020-10-05}}</ref> اسلام جي مضبوط موجودگي جي باوجود، مهوري ڪلچر مني (<small>animism</small>) سان ڀريل آهي ۽ صوفياتي رسمون اڃا تائين وڏي پيماني تي، خاص طور تي ملاگاسي نسل جي برادري ۾ عمل ڪيون وينديون آهن. <ref name=":1" /> ==پڻ ڏسو== * [[سنگوني مسجد]] * [[آفريڪا ۾ اسلام]] * [[فرانس ۾ اسلام]] * [[ميئوٽ جي ثقافت]] ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:ميئوٽ ۾ اسلام]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] sar91qwrkpdb4id7trac7b1x6042ao9 376821 376820 2026-05-10T13:33:14Z Memon2025 21315 /* */ 376821 wikitext text/x-wiki [[File:Mosquée_-_panoramio_(1).jpg|thumb|[[سنگوني مسجد]]]] سال 2012ع جي اندازي مطابق، [[مئيوٽ]] جي اڪثريتي رهاڪن جو مذهب '''اسلام''' آهي، جن مان 98 سيڪڙو مسلمان ۽ 2 سيڪڙو عيسائي آهن.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/The_World_Muslim_Population/JDu9DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=mayotte+muslim&pg=PT261&printsec=frontcover|title=The World Muslim Population: Spatial and Temporal Analyses|date=2019}}</ref> ٻيٽ جي ڪل 90,000 رهاڪن مان 85,000 مهوري آهن.<ref>{{حوالو ويب|archivedate=2012-09-21|quote=2011-05-15}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="">[https://web.archive.org/web/20120921084632/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html "CIA - the World Factbook"]. Archived from [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mf.html the original] on 2012-09-21<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">2011-05-15</span></span>.</cite></ref> مهوري ڪيترن ئي علائقن: مکيه زميني [[آفريڪا|آفريقي]] ۽ [[عرب]] ۽ ملاگاسي آبادگارن جو ميلاپ آهن. مائيوٽ ۾ اسلام جي موجودگي گهٽ ۾ گهٽ 15 صدي تائين ڳولي سگهجي ٿي.<ref name="Parkin2000p64">{{Cite book|author=David J. Parkin|url=https://books.google.com/books?id=RJmqGFX-2MAC&pg=PA64|title=Islamic Prayer Across the Indian Ocean: Inside and Outside the Mosque|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-7007-1234-2|pages=64}}</ref> مئيوٽ جا مسلمان [[سني اسلام|سني مسلمان]] آهن. <ref name=":1">{{حوالو ويب|date=2016-11-25|archivedate=2017-08-15|quote=2020-10-05}}</ref> اسلام جي مضبوط موجودگي جي باوجود، مهوري ڪلچر مظاهر پرستي (<small>animism</small>) سان ڀريل آهي ۽ صوفياتي رسمون اڃا تائين وڏي پيماني تي، خاص طور تي ملاگاسي نسل جي برادري ۾ عمل ڪيون وينديون آهن.<ref name=":1" /> ==پڻ ڏسو== * [[سنگوني مسجد]] * [[آفريڪا ۾ اسلام]] * [[فرانس ۾ اسلام]] * [[ميئوٽ جي ثقافت]] ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:ميئوٽ ۾ اسلام]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] fwtsk4xzostouo4uo7nihu9ylf0tih3 376822 376821 2026-05-10T13:36:41Z Memon2025 21315 376822 wikitext text/x-wiki [[File:Mosquée_-_panoramio_(1).jpg|thumb|[[سنگوني مسجد]]]] سال <small>2012</small>ع جي اندازي مطابق، [[مئيوٽ]] جي اڪثريتي رهاڪن جو مذهب '''[[اسلام]]''' آهي، جن مان %<small>98</small> مسلمان ۽ %<small>2</small> عيسائي آهن.<ref>{{Cite book|url=https://www.google.com/books/edition/The_World_Muslim_Population/JDu9DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=mayotte+muslim&pg=PT261&printsec=frontcover|title=The World Muslim Population: Spatial and Temporal Analyses|date=2019}}</ref> ٻيٽ جي ڪل <small>90,000</small> رهاڪن مان <small>85,000</small> مهوري آهن.<ref>{{حوالو ويب|archivedate=2012-09-21|quote=2011-05-15}}</ref> مهوري ڪيترن ئي علائقن: مکيه زمين [[آفريڪا]] [[عرب]] ۽ ملاگاسي آبادگارن جو ميلاپ آهن. مئيوٽ ۾ اسلام جي موجودگي گهٽ ۾ گهٽ <small>15</small> صدي تائين ڳولي سگهجي ٿي.<ref name="Parkin2000p64">{{Cite book|author=David J. Parkin|url=https://books.google.com/books?id=RJmqGFX-2MAC&pg=PA64|title=Islamic Prayer Across the Indian Ocean: Inside and Outside the Mosque|publisher=Routledge|year=2000|isbn=978-0-7007-1234-2|pages=64}}</ref> مئيوٽ جا مسلمان [[سني اسلام|سني مسلمان]] آهن. <ref name=":1">{{حوالو ويب|date=2016-11-25|archivedate=2017-08-15|quote=2020-10-05}}</ref> اسلام جي مضبوط موجودگي جي باوجود، مهوري ڪلچر مظاهر پرستي (<small>animism</small>) سان ڀريل آهي ۽ صوفياتي رسمون اڃا تائين وڏي پيماني تي، خاص طور تي ملاگاسي نسل جي برادري ۾ عمل ڪيون وينديون آهن.<ref name=":1" /> ==پڻ ڏسو== * [[سنگوني مسجد]] * [[آفريڪا ۾ اسلام]] * [[فرانس ۾ اسلام]] * [[ميئوٽ جي ثقافت]] ==حوالا== {{حوالا}} [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:ميئوٽ ۾ اسلام]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] qh6tf9wa6yjcsdr0x2cy7fz331ccl9w 14 96352 376811 2026-05-10T12:51:41Z Ibne maryam 17680 Ibne maryam صفحي [[زمرو:ميمن سنگهه ڊويزن]] کي [[زمرو:باريسال ڊويزن]] ڏانھن چوريو 376811 wikitext text/x-wiki {{واپس منتقل زمرو|زمرو:باريسال ڊويزن}} piwchw8h51pzmotujnccl4zys6mssyd 14 96353 376814 2026-05-10T12:56:46Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن جا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش جا بندرگاهه وارا شهر]] 376814 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن جا شهر]] [[زمرو:بنگلاديش جا بندرگاهه وارا شهر]] 60kt3bu2h5spviy7s2mmq80mudhncmb 14 96354 376815 2026-05-10T12:57:07Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] 376815 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگله ديش ۾ شهر]] 2nzph9i5sy6tdvec9erlvonp2suwu1l 14 96355 376818 2026-05-10T13:25:27Z Memon2025 21315 نئون صفحو: [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] 376818 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ميئوٽ]] [[زمرو:آفريڪا ۾ اسلام]] dbah3l77p71mfxap1h0pr7oj18fn62c 10 96356 376824 2026-05-10T14:27:11Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ھيٺ ڏنل حصي ۾ شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]]) --> {{high use}} {{lua|ماڊيول:Error}} هي ميٽا-سانچو ''غلطي جي حالت'' موٽائي ٿو (جنهن کي وڪي جي [[مدد:Parser function|پارسر فنڪشن]] {{mono|{{((}}#[[mw:Iferror|iferror]]{{))}}}} سڃاڻي سگهي ٿي)، ۽ اختيار... 376824 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ھيٺ ڏنل حصي ۾ شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]]) --> {{high use}} {{lua|ماڊيول:Error}} هي ميٽا-سانچو ''غلطي جي حالت'' موٽائي ٿو (جنهن کي وڪي جي [[مدد:Parser function|پارسر فنڪشن]] {{mono|{{((}}#[[mw:Iferror|iferror]]{{))}}}} سڃاڻي سگهي ٿي)، ۽ اختياري طور تي ڳاڙهي رنگ ۾ ''غلطي-پيغام متن'' پڻ ڏيکاري ٿو (جيڪو واپرائيندڙ کي نظر اچي ٿو). اهو ٻين سانچن طرفان غلطي ظاهر ڪرڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي (مثال طور غلط اِن پُٽ سبب پيدا ٿيندڙ غلطيون)، جنهن کي پوءِ يا ته سنواريندڙ کي ڏيکاريو ويندو يا ٻين سانچن طرفان پڪڙي سنڀاليو ويندو. == استعمال == * {{tlx|error|نمائشي غلطي}} → {{error|نمائشي غلطي}} * {{tlx|error|message{{=}}نمائشي غلطي}} → {{error|message=نمائشي غلطي}} * ڀيٽ ڪريو، پارسر فنڪشن ۾ استعمال ٿيل: <code><nowiki>{{#expr:Foo}}</nowiki></code> → {{#expr:Foo}} * <code><nowiki>{{#iferror:{{error|Foo}} | {{y}} | {{n}} }}</nowiki></code> → {{#iferror:{{error|Foo}} | {{y}} | {{n}} }} === ٽيگ اختيار === غلطي واري پيغام کي رکڻ لاءِ ٽيگ <code>tag</code> پيراميٽر ذريعي ڏئي سگهجي ٿو، پر اهو صرف <code>span</code>، <code>div</code>، <code>p</code>، ۽ <code>strong</code> قبول ڪندو، ڇو ته اهي ئي ٽيگ آهن جن کي {{pf|iferror}} پارسر فنڪشن سڃاڻي ٿو. ڊفالٽ طور <code>strong</code> استعمال ٿيندو آهي، جيڪو مثال طور {{pf|expr}} پاران تيار ٿيندڙ ٽيگ آهي. جيڪڏهن <code>strong</code> پيغام کان بچڻو هجي ته ٻيو ٽيگ استعمال ڪريو، مثال طور <code>tag=span</code>. * ABC {{tlx|error|نمائشي غلطي جو مثال بغير ٽيگ (ڊفالٽ)}} XYZ → ABC {{error|نمائشي غلطي جو مثال بغير ٽيگ (ڊفالٽ)}} XYZ * ABC {{tlx|error|نمائشي غلطي span|tag{{=}}span}} XYZ → ABC {{error|نمائشي غلطي span|tag=span}} XYZ * ABC {{tlx|error|نمائشي غلطي div|tag{{=}}div}} XYZ → ABC {{error|نمائشي غلطي div|tag=div}} XYZ * ABC {{tlx|error|نمائشي غلطي p|tag{{=}}p}} XYZ → ABC {{error|نمائشي غلطي p|tag=p}} XYZ * ABC {{tlx|error|نمائشي غلطي strong|tag{{=}}strong}} XYZ → ABC {{error|نمائشي غلطي strong|tag=strong}} XYZ ==سانچوڊيٽا== {{TemplateData header}} <TemplateData> { "description": "هي سانچو غلطي جي حالت موٽائي ٿو (جنهن کي وڪي پارسر فنڪشن سڃاڻي سگهي ٿو)، ۽ اختياري طور واپرائيندڙ لاءِ ڳاڙهي رنگ ۾ غلطي وارو پيغام پڻ ڏيکاري ٿو", "params": { "1": { "label": "پيغام", "description": "ڳاڙهي رنگ ۾ غلطي وارو پيغام", "type": "string", "required": false, "suggested": true, "aliases": [ "message" ] }, "tag": { "label": "ٽيگ", "description": "اهو ٽيگ جنهن ۾ غلطي وارو پيغام رکيو ويندو؛ صرف span، div، p، ۽ strong قبول ٿيندا، ڇو ته اهي ئي ٽيگ آهن جن کي #iferror پارسر فنڪشن سڃاڻي ٿو. ڊفالٽ طور strong هوندو آهي، جيڪو مثال طور #expr پاران تيار ٿيندو آهي", "type": "string", "default": "strong", "required": false, "suggestedvalues": [ "span", "div", "p", "strong" ] } } } </TemplateData> == پڻ ڏسو == * {{tl|Error-small}} * {{tl|Formatting error}} * {{tl|Error if empty}} * [[مدد:Magic words#Conditional|#iferror: پارسر فنڪشن]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:وڪيپيڊيا ميٽاسانچا]] [[زمرو:غلطي-پيغام سانچا]] }}</includeonly> 7m13td8eaj0n9krl9k5h0q9y08nowii 10 96357 376825 2026-05-10T14:29:24Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{High-risk|54000}} {{Lua|ماڊيول:Error}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھيٺ ڏنل حصي ۾ شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]]) --> == استعمال == هي سانچو، {{tl|error-small}}، انهن سانچن ۾ استعمال ٿيڻ گهرجي جتي اهڙا غلطي پيغام ڏيکارڻا هجن جيڪي {{tl|error}} سان ڏ... 376825 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-risk|54000}} {{Lua|ماڊيول:Error}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھيٺ ڏنل حصي ۾ شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]]) --> == استعمال == هي سانچو، {{tl|error-small}}، انهن سانچن ۾ استعمال ٿيڻ گهرجي جتي اهڙا غلطي پيغام ڏيکارڻا هجن جيڪي {{tl|error}} سان ڏيکاريل غلطيَن جي ڀيٽ ۾ گهٽ واضح يا گهٽ تڪڙا هجن. === مثال === {{demo|<nowiki>ڪجهه متن، {{error-small|ننڍو غلطي پيغام}}، {{error|معياري غلطي پيغام}}</nowiki>}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:غلطي-پيغام سانچا]] }}</includeonly> kq020t4j2dag1g582wjpno0in2n9kfc 376826 376825 2026-05-10T14:29:51Z Intisar Ali 8681 /* */ 376826 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-risk|ھزارين}} {{Lua|ماڊيول:Error}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھيٺ ڏنل حصي ۾ شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]]) --> == استعمال == هي سانچو، {{tl|error-small}}، انهن سانچن ۾ استعمال ٿيڻ گهرجي جتي اهڙا غلطي پيغام ڏيکارڻا هجن جيڪي {{tl|error}} سان ڏيکاريل غلطيَن جي ڀيٽ ۾ گهٽ واضح يا گهٽ تڪڙا هجن. === مثال === {{demo|<nowiki>ڪجهه متن، {{error-small|ننڍو غلطي پيغام}}، {{error|معياري غلطي پيغام}}</nowiki>}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي --> [[زمرو:غلطي-پيغام سانچا]] }}</includeonly> o7zjrtky6hqe73j5btryi82532bmfjg 10 96358 376827 2026-05-10T14:31:19Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span id="FormattingError" ></span>{{Error|{{{1|Error in template}}}}}{{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:Talk}} |{{ns:User}} |{{ns:User talk}} |{{ns:Wikipedia talk}}=<!-- page in namespaces not to be listed in the category --> |#default={{#if:{{{nocategory|<noinclude>x</noinclude>}}}| |[[Category:Pages with incorrect formatting templates use]] }} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 376827 wikitext text/x-wiki <span id="FormattingError" ></span>{{Error|{{{1|Error in template}}}}}{{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:Talk}} |{{ns:User}} |{{ns:User talk}} |{{ns:Wikipedia talk}}=<!-- page in namespaces not to be listed in the category --> |#default={{#if:{{{nocategory|<noinclude>x</noinclude>}}}| |[[Category:Pages with incorrect formatting templates use]] }} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> jjff1jfqgqhc8kk082110elf9gy7kh1 10 96359 376828 2026-05-10T14:32:17Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو --> هي سانچو صفحي ۾ ڳاڙهي رنگ ۾ غلطي وارو پيغام ڏيکاري ٿو ۽ صفحي کي [[:زمرو:غلط فارميٽنگ سانچن جي استعمال وارا صفحا]] ۾ شامل ڪري ٿو۔ غلطي واري پيغام جي شروعات ۾ هڪ اينڪر (FormattingError) داخل ڪيو وي... 376828 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو --> هي سانچو صفحي ۾ ڳاڙهي رنگ ۾ غلطي وارو پيغام ڏيکاري ٿو ۽ صفحي کي [[:زمرو:غلط فارميٽنگ سانچن جي استعمال وارا صفحا]] ۾ شامل ڪري ٿو۔ غلطي واري پيغام جي شروعات ۾ هڪ اينڪر (FormattingError) داخل ڪيو ويندو آهي، تنهن ڪري ڪنهن به صفحي تي غلطي آسانيءَ سان ڳولي سگهجي ٿي جيڪڏهن URL جي آخر ۾ '''#FormattingError''' شامل ڪيو وڃي (مثال طور&nbsp;[[سانچو:val/test#FormattingError]])۔ اهو پيچيده سانچن ۾ استعمال ٿيندو آهي جيڪي پنهنجي آرگيومينٽن جي درستي جانچيندا آهن، جيئن غلط استعمال صفحو سنواريندي يا بعد ۾ سڃاڻي سگهجي۔ === استعمال === * <nowiki>{{FormattingError|</nowiki>''غلطي پيغام''<nowiki>}}</nowiki> يا * <nowiki>{{FormattingError|</nowiki>''غلطي پيغام''<nowiki>|nocategory=true}}</nowiki> جڏهن '''nocategory''' آرگيومينٽ استعمال ڪيو وڃي ٿو، تڏهن غلطي وارو پيغام عام نموني ڏيکاريو ويندو آهي، پر صفحو [[:زمرو:غلط فارميٽنگ سانچن جي استعمال وارا صفحا]] ۾ شامل نه ٿيندو۔ اهو دستاويزي صفحن لاءِ مفيد آهي جتي FormattingError استعمال ڪندڙ سانچا ڏيکارين ٿا ته اهي ڪهڙيون غلطيون پيدا ڪري سگهن ٿا، بغير انهن دستاويزي صفحن کي زمري ۾ شامل ڪرڻ جي۔ ان جو هڪ مثال {{tl|LinkForElement}} ۾ ڏسي سگهجي ٿو۔ هي سانچو <code>{{#iferror}}</code> پارسر فنڪشن استعمال ڪندي جانچيو به وڃي سگهي ٿو: * <code><nowiki>{{#iferror:{{val|XX}}|error|OK}}</nowiki></code> → <code>{{#iferror:{{val|XX}}|error|OK}}</code> === پڻ ڏسو === * [[:زمرو:غلط فارميٽنگ سانچن جي استعمال وارا صفحا]] انهن صفحن جي فهرست لاءِ جيڪي هن سانچي ذريعي غلط فارميٽنگ سانچو استعمال ڪرڻ سبب نشان لڳايا ويا آهن۔ * {{tl|Error-small}} * {{tl|Error}} * [[mw:Help:Extension:ParserFunctions##iferror]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس هتي شامل ڪريو، مهرباني --> [[زمرو:وڪيپيڊيا ميٽاسانچا|{{PAGENAME}}]] [[زمرو:غلطي-پيغام سانچا]] [[id:Templat:FormattingError]] }}</includeonly> p8294otgg9whffkefdiceea4wzoznrr 10 96360 376829 2026-05-10T14:34:30Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} |{{{1}}} |{{safesubst:<noinclude />Ifsubst |{{Error{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|purging|1|1|all_sorted|setting|ih/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}|providing|1|غلطي: ڏيکارڻ لاءِ ڪو متن موجود ناهي.|list_maybe_with_names}}}} |{{#invoke:params|purging|1|1|providing|1|غلطي: ڏيکارڻ لاءِ ڪو متن موجود ناهي.|concat_and_call|Error}}... 376829 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{safesubst:<noinclude />#if:{{{1|}}} |{{{1}}} |{{safesubst:<noinclude />Ifsubst |{{Error{{safesubst:<noinclude />#invoke:params|purging|1|1|all_sorted|setting|ih/p|{{safesubst:<noinclude />!}}|{{safesubst:<noinclude />=}}|providing|1|غلطي: ڏيکارڻ لاءِ ڪو متن موجود ناهي.|list_maybe_with_names}}}} |{{#invoke:params|purging|1|1|providing|1|غلطي: ڏيکارڻ لاءِ ڪو متن موجود ناهي.|concat_and_call|Error}} }} }}</includeonly><noinclude>{{Documentation}}</noinclude> m6775uyuvl0jaudh8dq7eo4dickyznb 10 96361 376830 2026-05-10T14:35:16Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Params}} سانچو {{Tl|Error if empty}} انهن حالتن ۾ {{Tl|Error}} سانچي جي غير ضروري ٽرانسڪلوژن کان بچڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جتي غلطي جي حالت طئي ڪرڻ لاءِ {{mwl|1=#if}} (يا ساڳيو ڪو ٻيو) پارسر فنڪشن سڌو سنئون استعمال نه ڪيو ويندو هجي۔ اهڙين حالتن ۾ هي سانچا {{Tl|Error}}... 376830 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Params}} سانچو {{Tl|Error if empty}} انهن حالتن ۾ {{Tl|Error}} سانچي جي غير ضروري ٽرانسڪلوژن کان بچڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، جتي غلطي جي حالت طئي ڪرڻ لاءِ {{mwl|1=#if}} (يا ساڳيو ڪو ٻيو) پارسر فنڪشن سڌو سنئون استعمال نه ڪيو ويندو هجي۔ اهڙين حالتن ۾ هي سانچا {{Tl|Error}} بدران [[Special:WhatLinksHere/Template:Error if empty|مستقل طور ٽرانسڪلوڊ ٿيل]] نظر ايندا۔ == استعمال == هي سانچو جاچي ٿو ته پهريون پيراميٽر خالي آهي يا نه۔ جيڪڏهن اهو خالي هجي ته باقي سڀئي پيراميٽر، هڪ درجو سرڪائي، {{Tl|Error}} ڏانهن موڪليا ويندا؛ ٻي صورت ۾ اهو پهريون پيراميٽر ڏيکاريندو، جنهن مان شروعاتي ۽ آخري خالي جڳهيون هٽايل هونديون۔ * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Error if empty|Hello world|Error: Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Error if empty|Hello world|Error: Lorem ipsum dolor sit amet.}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Error if empty||Error: Lorem ipsum dolor sit amet.}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Error if empty||Error: Lorem ipsum dolor sit amet.}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Error if empty|}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Error if empty|}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{Error if empty}}</syntaxhighlight> *: ↳ {{Error if empty}} == پڻ ڏسو == * [[:زمرو:جيڪڏهن-ته-ٻي صورت وارا سانچا]] <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا ھن لڪير کان ھيٺ --> [[زمرو:جيڪڏهن-ته-ٻي صورت وارا سانچا|{{PAGENAME}}]] [[زمرو:وڪيپيڊيا ميٽاسانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 8lfzsabdc4htqqsi4q2119rd9ddwlir 10 96362 376832 2026-05-10T14:50:06Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} |Adlm|166=[[File:Adlam capital letter alif.svg|12px]] |Afak|439<!--not in Unicode-->=[[File:Afaka Ka.png|20px]] |Aghb|239=[[File:Caucasian Albanian letter alt.svg|15px]] |Ahom|338=[[File:Ahom letter t.svg|20px]] |Arab|160={{Script|Arab|ع}} |Aran|161=[[File:Allah nastaliq.svg|20px]] |Armi|124=[[File:Samekh.svg|15px]] |Armn|230={{Script|Armn|Թ}} |Avst|134=[[File:Avestanalph.svg|20px]] |Bali|360={{Script|Bali|ᬓ}} |Bamu|435=File:U+A6AA.sv... 376832 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} |Adlm|166=[[File:Adlam capital letter alif.svg|12px]] |Afak|439<!--not in Unicode-->=[[File:Afaka Ka.png|20px]] |Aghb|239=[[File:Caucasian Albanian letter alt.svg|15px]] |Ahom|338=[[File:Ahom letter t.svg|20px]] |Arab|160={{Script|Arab|ع}} |Aran|161=[[File:Allah nastaliq.svg|20px]] |Armi|124=[[File:Samekh.svg|15px]] |Armn|230={{Script|Armn|Թ}} |Avst|134=[[File:Avestanalph.svg|20px]] |Bali|360={{Script|Bali|ᬓ}} |Bamu|435=[[File:U+A6AA.svg|16px]] |Bass|259=[[File:Bassa Tawh.png|14px]] |Batk|365={{Script|Batk|ᯐ}} |Beng|325={{Script|Beng|ব}} |Bhks|334=[[File:Bhaiksuki letter ka.svg|14px]] |Blis|550<!--not in Unicode-->=[[File:Bed Bliss.png|20px]] |Bopo|285={{Script|Bopo|ㄅ}} |Brah|300=[[File:Brahmi y.svg|20px]] |Brai|570={{Script|Brai|⠿}} |Bugi|367={{Script|Bugi|ᨁ}} |Buhd|372={{Script|Buhd|ᝁ}} |Cakm|349=[[File:ChakmaKa.svg|15px]] |Cans|440={{Script|Cans|ᓃ}} |Cari|201=[[File:Carian letter 35 ST2.svg|20px]] |Cham|358={{Script|Cham|ꨓ}} |Cher|445={{Script|Cher|Ꮝ}} |Chrs|109=[[File:CHORASMIAN LETTER KAPH.svg|20px]] |Cirt|291<!--not in Unicode-->=[[File:Certh 19.svg|20px]] |Copt|204={{Script|Copt|Ϣ}} |Cpmn|402=[[File:Cypro-Minoan Sign CM102.svg|18px]] |Cprt|403={{Script|Cprt|𐠒}} |Cyrl|220={{Script|Cyrl|Д}} |Cyrs|221={{Script|Cyrs|Ѭ}} |Deva|315={{Script|Deva|झ}} |Diak|109=[[File:Dhives Akura Dha.svg|24px]] |Dogr|328=[[File:Dogra letter ka.svg|15px]] |Dsrt|250={{Script|Dsrt|𐐒}} |Dupl|755=[[File:1bc5c.png|15px]] |Egyd|070<!--not in Unicode-->=[[File:C+B-Egypt-DemoticGlyph4.PNG|20px]] |Egyh|060=[[File:H-aticAleph.png|20px]] |Egyp|050=[[File:Egyptian-A.PNG|30px]] |Elba|226=[[File:Elbasan letter a.svg|16px]] |Elym|128=[[File:Elymaic letter aleph.svg|16px]] |Ethi|430=<big>{{Script|Ethi|አ}}</big> |Geok|241={{Script|Geok|Ⴃ}} |Geor|240={{Script|Geor|ღ}} |Glag|225={{Script|Glag|Ⰿ}} |Gong|312=[[File:Gunjala Gondi letter ka.svg|22px]] |Gonm|313=[[File:Masaram Gondi letter ka.svg|16px]] |Goth|206={{Script|Goth|𐌰}} |Gran|343=[[File:Grantha Aa.png|20px]] |Grek|200={{Script|Grek|Ω}} |Gujr|320={{Script|Gujr|ગ}} |Guru|310={{Script|Guru|ਗ}} |Hanb|503=[[File:Han with Bopomofo.svg|26px]] |Hang|286={{Script|Hang|가}} |Hani|500={{Script|Hani|&#x6587;}} |Hano|371={{Script|Hano|ᜣ}} |Hans|501={{Script|Hans|语}} |Hant|502={{Script|Hant|語}} |Hatr|127=[[File:Hatran letter mem.svg|12px]] |Hebr|125={{Script|Hebr|ש}} |Hira|410={{Script|Hira|ひ}} |Hluw|080=[[File:Hieroglyph Luwian BOS.jpg|22px]] |Hmnp|450=[[File:Nyiakeng Puachue Hmong Letter Ma.svg|12px]] |Hmng|451=[[File:Pahawh Hmong consonant lau.svg|12px]] |Hrkt|412={{Script|Hrkt|あ}} |Hung|176=[[File:F (rovásbetű).svg|14px]] |Inds|610<!--not in Unicode-->=[[File:Indus script sign 045.svg|14px]] |Ital|210={{Script|Ital|𐌄}} |Jamo|284=<big>ᇂ</big> |Java|361={{Script|Java|ꦏ}} |Jpan|413={{Script|Jpan|書}} |Jurc|510<!--not in Unicode-->=[[File:Jurchen dʒu.png|20px]] |Kali|357={{Script|Kali|ꤊ}} |Kana|411={{Script|Kana|カ}} |Kawi|368=[[File:Aksara Kawi ka.svg|14px]] |Khar|305=[[File:Kharosthi k.svg|20px]] |Khmr|355=<big>{{Script|Khmr|ច}}</big> |Khoj|322=[[File:Khojki letter au.svg|20px]] |Kitl|505<!--not in Unicode-->=[[File:Khitan large E2BB.png|20px]] |Kits|288=[[File:Khitan small E8DE.png|20px]] |Knda|345=<big>{{Script|Knda|ಕ}}</big> |Kore|287={{Script|Kore|글}} |Kpel|436<!--not in Unicode-->=[[File:Kpelle syllable kpee-gbee.svg|14px]] |Kthi|317=[[File:Kaithi letter pha.svg|16px]] |Lana|351={{Script|Lana|ລ}} |Laoo|356={{Script|Laoo|ຄ}} |Latf|217={{nobold|{{Script|Latf|𝕶}}}} |Latg|216={{Script|Latg|ᵹ}} |Latn|215=A |Leke|364<!--not in Unicode-->=[[File:Leke letter nya.svg|16px]] |Lepc|335=[[File:Lepcha letter gla.svg|20px]] |Limb|336=[[File:Limbu letter ga.svg|16px]] |Lina|400=[[File:Linear glyph AB04.png]] |Linb|401=[[File:Linear B Syllable B008 A.svg]] |Lisu|399={{Script|Lisu|ꓞ}} |Loma|437<!--not in Unicode-->=[[File:Loma syllable loo.svg|18px]] |Lyci|202=[[File:Lycian letter AN.svg|20px]] |Lydi|116={{Script|Lydi|𐤸}} |Mahj|314=[[File:Mahajani letter ka.svg|16px]] |Maka|366=[[File:Makasar letter ma.svg|20px]] |Mand|140=[[File:Mandaic letter ab.svg|18px]] |Mani|139=[[File:Manichaean letter beth.svg|28px]] |Marc|332=[[File:Marchen ma.png|20px]] |Maya|090<!--not in Unicode-->=[[File:Ixchel.svg|40px]] |Medf|265=[[File:Medefaidrin capital letter mme.svg|26px]] |Mend|438=[[File:Mende-ki.jpg|20px]] |Merc|101=[[File:Meroitic cursive Wa.svg|14px]] |Mero|100=[[File:Meroitic hieroglyph Ne-2.svg|20px]] |Mlym|347={{Script|Mlym|ക}} |Modi|324=[[File:Modi letter ma.svg|18px]] |Mong|145={{MongolUnicode|ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌}} |Moon|218<!--not in Unicode-->=[[File:Moon Letter B.svg|20px]] |Mroo|264=[[File:Mro letter hao.svg|10px]] |Mtei|337=[[File:Meetei Mayek letter MIT (MA).svg|20px]] |Mult|323=[[File:Multani letter ka.svg|16px]] |Mymr|350={{Script|Mymr|အ}} |Nagm|295=[[File:Mundari Bani Letter Em.svg|10px]] |Nand|311=[[File:Nandinagari letter ka.svg|16px]] |Narb|106=[[File:Old North Arabian letter alef.svg|16px]] |Nbat|159=[[File:21 shin.svg|20px]] |Newa|333=[[File:Pracalit a.svg|30px]] |Nkdb|085<!--not in Unicode-->=[[File:Naxi Dongba Sample Character.svg|26px]] |Nkgb|420<!--not in Unicode-->=[[File:Geba syllable phy-4.svg|18px]] |Nkoo|165=[[File:NKo F.svg|24px]] |Nshu|499=[[File:Nu shu.svg|30px]] |Ogam|212={{Script|Ogam|ᚍ}} |Olck|261=[[File:OlCh Aspir.gif|20px]] |Orkh|175={{Script|Orkh|𐰀}} |Orya|327=<big>କ</big> |Osge|219=[[File:Osage capital letter tsa.svg|16px]] |Osma|260={{Script|Osma|𐒁}} |Ougr|143=[[File:OLD UYGHUR LETTER LAMEDH.svg|23px]] |Palm|126=[[File:Palmyrene letter aleph.svg|18px]] |Pauc|263=[[File:Pau Cin Hau letter nga.svg|10px]] |Pcun|015<!--not in Unicode-->={{Script|Pcun|<!--TODO: Proto-Cuneiform letter-->}} |Pelm|016<!--not in Unicode-->={{Script|Pelm|<!--TODO: Proto-Elymaic letter-->}} |Perm|227=[[File:Old Permic letter an.svg|12px]] |Phag|331={{Phagspa|v|ꡀ}} |Phli|131={{Script|Phli|𐭬}} |Phlp|132=[[File:U+10B8B.png|30px]] |Phlv|133<!--not in Unicode-->=[[File:Book Pahlavi letter mem.svg|13px]] |Phnx|115={{Script|Phnx|𐤀}} |Piqd|293<!--not in Unicode-->=[[File:Klingon -r-bgwhite.jpg|20px]] |Plrd|282=[[File:Miao letter Pla.svg|12px]] |Prti|130={{Script|Prti|𐭌}} |Psin|103<!--not in Unicode-->=<!--TODO: Proto-Sinaitic letter--> |Qaaa|900|Qaab|901|Qaac|902|Qaad|903|Qaae|904|Qaaf|905|Qaag|906|Qaah|907|Qaai|908|Qaaj|909 |Qaak|910|Qaal|911|Qaam|912|Qaan|913|Qaao|914|Qaap|915|Qaaq|916|Qaar|917|Qaas|918|Qaat|919 |Qaau|920|Qaav|921|Qaaw|922|Qaax|923|Qaay|924|Qaaz|925|Qaba|926|Qabb|927|Qabc|928|Qabd|929 |Qabe|930|Qabf|931|Qabg|932|Qabh|933|Qabi|934|Qabj|935|Qabk|936|Qabl|937|Qabm|938|Qabn|939 |Qabo|940|Qabp|941|Qabq|942|Qabr|943|Qabs|944|Qabt|945|Qabu|946|Qabv|947|Qabw|948|Qabx|949=<!--none--> |Ranj|303<!--not in Unicode-->=[[File:Ranjana ph.svg|14px]] |Rjng|363={{Script|Rjng|ꤲ}} |Rohg|167=[[File:Hanifi Rohingya letter r.svg|18px]] |Roro|620<!--not in Unicode-->=[[File:RR 47.png|20px]] |Runr|211={{Script|Runr|'''ᚦ'''}} |Samr|123=[[File:Sam voc o.jpg|40px]] |Sara|292<!--not in Unicode-->=[[File:Sarat vertical k.svg|20px]] |Sarb|105=[[File:Himjar alif.PNG|20px]] |Saur|344=[[File:Saurashtra letter gha.svg|16px]] |Sgnw|095=[[File:SGN-PL SW 1 2 BW.PNG|10px]] |Shaw|281=[[File:Shavian Hung.svg|20px]] |Shrd|319=[[File:Sharada k.svg|20px]] |Shui|530<!--not in Unicode-->=[[File:Shuishu Sample Character.png|24px]] |Sidd|302=[[File:Siddham si.svg|20px]] |Sind|318=[[File:Khudawadi letter au.svg|22px]] |Sinh|348=<big>ක</big> |Sogd|141=[[File:Sogdian letter samekh.png|19px]] |Sogo|142=[[File:Old Sogdian letter samekh.png|19px]] |Sora|398=[[File:SORA SOMPENG LETTER SAH.svg|19px]] |Soyo|329=[[File:Soyombo sa.svg|32px]] |Sund|362={{Script|Sund|ᮚ}} |Sunu|274<!--not in Unicode-->=[[File:Sunuwar Letter Kik.svg|12px]] |Sylo|316=[[File:Буква KO (незалежний знак). Письмо силоті наґрі. Syloti Nagri letter KO.png|20px]] |Syrc|135=[[File:Syrc aleph3.svg|26px]] |Syre|138=[[File:Syriac Estrangela semkat.svg|30px]] |Syrj|137=[[File:Syriac Serta semkat.svg|30px]] |Syrn|136=[[File:Syriac Eastern semkat.svg|30px]] |Tagb|373={{Script|Tagb|ᝤ}} |Takr|321=[[File:Takri letter Ka.svg|20px]] |Tale|353=[[File:Tai Le wa.svg|40px]] |Talu|354={{Script|Talu|ᦀ}} |Taml|346={{Script|Taml|ழ்}} |Tang|520=[[File:Tangut 1.png|30px]] |Tavt|359=[[File:Tai Viet letter High Kho.svg|20px]] |Telu|340=[[File:Telugu letter Ta.svg|30px]] |Teng|290<!--not in Unicode-->=[[File:Tengwa anga.svg|20px]] |Tfng|120=[[File:2D65.png|20px]] |Tglg|370={{Script|Tglg|ᜐ}} |Thaa|170={{Script|Thaa|ހ}} |Thai|352={{Script|Thai|ก}} |Tibt|330=<big>{{Script|Tibt|ༀ}}</big> |Tirh|326=[[File:Тірхутська буква JHА. Tirhuta letter JHA.png|16px]] |Tnsa|275=[[File:TANGSA LETTER RA.svg|21px]] |Toto|294=[[File:TOTO LETTER WA.svg|16px]] |Ugar|040={{Script|Ugar|𐎝}} |Vaii|470=[[File:Vai-nggen-C.svg|26px]] |Visp|280<!--not in Unicode-->=[[File:Visible speech consonant letter lip nasal voiced.svg|18px]] |Vith|228=[[File:VITHKUQI SMALL LETTER LA.svg|24px]] |Wara|262=[[File:Warang Citi capital letter Nga.svg|14px]] |Wcho|283=[[File:Wancho Letter AA.png|26px]] |Wole|480<!--not in Unicode-->=[[File:Woleai syllable re.svg|15px]] |Xpeo|030=[[File:Old Persian va.png|30px]] |Xsux|020=[[File:B010ellst alpha.png|100x20px|]] |Yezi|460=[[File:YEZIDI LETTER SIN.svg|24px]] |Yiii|192={{Script|Yiii|ꆈ}} |Zanb|339=[[File:Zanabazar square letter a.svg|16px]] |Zmth|995=[[File:Integral f(x).png|60px]] |Zsye|993=<big>{{Script|Zsye|☺}}</big> |Zsym|996=[[File:Jupiter symbol.svg|26px]] |Zinh|994|Inherited|Zxxx|997|Zyyy|998|Common|Zzzz|999|Unknown|#default={{{default|&nbsp;}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> mavv802x8emmyd5gty6chh758oro07q 10 96363 376833 2026-05-10T14:51:04Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{High-use}} هي فهرست يوزرباڪسز ۾ پڻ استعمال ٿيندي آهي۔ هي سانچو ISO 15924 اِن پُٽ ڪوڊ مطابق هڪ نمائندي گلف موٽائي ٿو، جيڪو يا ته چار-اکري ڪوڊ هوندو يا ٽي-عددي انگي ڪوڊ۔ == استعمال == * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} * {{tlx|ISO 15924/script-example-charact... 376833 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} هي فهرست يوزرباڪسز ۾ پڻ استعمال ٿيندي آهي۔ هي سانچو ISO 15924 اِن پُٽ ڪوڊ مطابق هڪ نمائندي گلف موٽائي ٿو، جيڪو يا ته چار-اکري ڪوڊ هوندو يا ٽي-عددي انگي ڪوڊ۔ == استعمال == * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|220}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|220}} * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|Zzzz}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|Zzzz}} ڊفالٽ آئوٽ پُٽ، جڏهن اِن پُٽ فهرست ۾ نه ملي يا ڪنهن مخصوص رسم الخط لاءِ نمائندي گلف مقرر نه ڪيو ويو هجي، ته خالي جاءِ هوندي۔ ==سانچوڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:ISO 15924 سانچا|Example character]] }}</includeonly> ns8vl3oimx2l7eo7ytr4ajsz9zu9gdx 376834 376833 2026-05-10T14:51:42Z Intisar Ali 8681 /* سانچوڊيٽا */ 376834 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} هي فهرست يوزرباڪسز ۾ پڻ استعمال ٿيندي آهي۔ هي سانچو ISO 15924 اِن پُٽ ڪوڊ مطابق هڪ نمائندي گلف موٽائي ٿو، جيڪو يا ته چار-اکري ڪوڊ هوندو يا ٽي-عددي انگي ڪوڊ۔ == استعمال == * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|Cyrl}} * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|220}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|220}} * {{tlx|ISO 15924/script-example-character|Zzzz}} &rarr; {{ISO 15924/script-example-character|Zzzz}} ڊفالٽ آئوٽ پُٽ، جڏهن اِن پُٽ فهرست ۾ نه ملي يا ڪنهن مخصوص رسم الخط لاءِ نمائندي گلف مقرر نه ڪيو ويو هجي، ته خالي جاءِ هوندي۔ ==سانچوڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:ISO 15924 سانچا|Example character]] }}</includeonly> 35yirruuibyq3k5xdlkocrxhk3d07r3 10 96364 376835 2026-05-10T14:56:26Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <sup id="ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_{{urlencode:{{anchorencode:{{{2|1}}}}}}}" class="reference">[[#cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}|[{{{1}}}]]]</sup><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 376835 wikitext text/x-wiki <sup id="ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_{{urlencode:{{anchorencode:{{{2|1}}}}}}}" class="reference">[[#cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}|[{{{1}}}]]]</sup><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> tguix6z7uriu8l7c70ngpfhj2sd3te3 10 96365 376836 2026-05-10T15:03:22Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر... 376836 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي تيار ڪيا ويندا آهن، جيئن هڪ مضمون ٻئي لاءِ مثال طور ڪم ڪندو آهي۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] ==مقصد== هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nested نوٽس۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ [[مدد:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي سهولتون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[وڪيپيڊيا:CITELABEL]] * گروهه — [[وڪيپيڊيا:REFGROUP]] * nested نوٽس — [[وڪيپيڊيا:REFNEST]] ==پيراميٽر== ===Cref2=== Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، جڏهن⁠تہ آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''ٽارگيٽ''' آهي، ۽ اهو Cnote2 ۾ استعمال ٿيل ٽارگيٽ سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''نتيجا''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ inline cref استعمال ڪرڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''گروپ''' آهي، جنهن سان انلايين شيءِ جو گروهه طئي ڪيو ويندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي مختلف گروهن کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ گروپ پيراميٽر استعمال ڪيو ويندو آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ ئي "A" Cnote2 ڏانهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 ڳنڍڻا هجن، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر استعمال ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> first occurrence{{Cref2|A|1}} second occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> first occurrence{{Cref2|A|1}} second occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) وڌيڪ وضاحتي ٽارگيٽ استعمال ڪري سگهو ٿا، يا (2) "گروپ" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> long target name;{{Cref2|nb N}} first group first occurrence;{{Cref2|N|group=1}} second group first occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} second{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> long target name;{{Cref2|nb N}} first group first occurrence;{{Cref2|N|group=1}} second group first occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} second{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> ===Cnote2=== Cnote2 وٽ پنج پيراميٽر آهن: (1) ٽارگيٽ، (2) متن، (3) نمبر، (4) ويليو، (5) گروپ۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 جي وچ ۾ وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير ٿي سگهي ٿي؛ ننڍين فهرستن ۾ شايد اها ضرورت نه هجي، جڏهن⁠تہ وڏين ۽ پيچيده فهرستن ۾ پڙهڻ جي سهولت لاءِ مفيد ٿي سگهي ٿي۔ پهريون ٽارگيٽ طئي ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ متن نوٽ جو مواد ظاهر ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن مان ڪو به لازمي پيراميٽر خالي هجي ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي انلايين نتيجا هوندا آهن۔ مثال طور، هڪ حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي نتيجا جو تعداد ظاهر ڪري ٿو۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه نتيجا هجن ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ انلايين نتيجن ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهرجن، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ؛ اهڙي حالت ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> </div> چوٿون پيراميٽر ويليو= سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ فهرست جي ترتيب تبديل ڪري سگهي۔ مثال طور، ڊفالٽ طور ترتيب A, B, C, D... يا 1, 2, 3, 4... هوندي آهي۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيڻ سان ترتيب تبديل ٿيندي۔ ===Cnote2 شروع ٿيڻ=== Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' — dynamic ڪالمن جي ويڪر، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو ڪجهه ويب برائوزرن ۾ ئي ڪم ڪندو۔ * '''liststyle''' — استعمال ٿيندڙ فهرست انداز؛ ڊفالٽ ''اپر-الفا'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> </div> ===Cnote2 End=== Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ ==مثال== ===بنيادي=== Cnote2 سانچو نظام <reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 ضميمن ۾۔ هميشه Cnote2 کي ترتيب سان رکو، نه⁠ته پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ٿي سگهي ٿو۔ <pre> Austen's artistic apprenticeship lasted from her teenage years until she was about thirty-five years old... </pre> ===گهڻا occurrences=== حوالا يا وضاحتي نوٽس حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجن؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ جيڪڏهن نتيجا ڇهن کان وڌي وڃن ته سنواريندڙ اڪثر "ڻيڪ لنڪس" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ان لاءِ n=0 استعمال ڪريو۔ ===ويليو ۽ گروپ=== ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]؛ ڪوڊ لاءِ [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=سانچو:Cnote2/example&action=edit edit] ڏسو۔ ليکڪ پڙهندڙ کي سانچو:Cnote2 بابت وڪيپيڊيا جو سبق مڪمل ڪرڻ تي مبارڪباد ڏئي ٿو۔ جيڪڏهن توهان کي وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] موجود آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ ==پڻ ڏسو== * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، هڪ اهڙو سانچو جيڪو nested حوالا ۽ متبادل group نالا اجازت ڏئي ٿو۔ * [[وڪيپيڊيا:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[وڪيپيڊيا:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[وڪيپيڊيا:Manual of Style (footnotes)]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote3]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote4]] ==حوالا== {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> r3ghe2w68yl2gfgiotiw8t49uwkbtxv 376850 376836 2026-05-10T15:44:44Z Intisar Ali 8681 376850 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{دستاويز ذيلي صفحو}}</noinclude> ==ISO 15924 سانچن بابت عام ڄاڻ== {{align|right|{{nbsp|3}}<small>هي حصو:</small> {{view||edit|template=Template:ISO 15924 templates/doc}}}} ===جائزو=== {{ISO 15924/overview-templates|state={{{state|}}}}} ===ISO جون تازه ڪاريون=== * ISO 15924 رسم الخط ڪوڊن جي فهرست باقاعدگي سان تازه ڪئي ويندي آهي، عام طور تي گهٽ ۾ گهٽ هر سال هڪ ڀيرو۔ موجوده فهرست {{as of|2025|04|24|lc=y}} مڪمل آهي، ۽ 226 ڪوڊن (ڪوڊ، نمبر، رسم الخط جو نالو) جي وضاحت ڪري ٿي۔ * {{as of|25 April 2025}}، هن سانچي ۾ 274 ISO 15924 رسم الخط ڪوڊ شامل آهن۔ سڀئي ٻئي صورتن {{mono|Xxxx}} ۽ {{mono|123}} (Alpha-4 ۽ عددي) ۾ جوڙيل آهن۔ انهن 274 ۾ 50 الڳ {{mono|Qxxx}} ڪوڊ شامل آهن۔ ڪجهه ''ISO پاران مقرر ڪيل ڪوڊن'' جا ''ISO نالا'' موجود نه هوندا آهن، ۽/يا اهي ''Unicode پاران مقرر ڪيل'' نه هوندا آهن۔ ==حوالا== * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924|title=ISO 15924|publisher=[[يونيڪوڊ ڪنسورشيم]]}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codelists.html|title=ISO 15924 Code lists|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codechanges.html|title=ISO 15924 code changes|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2021-12-03}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/reports/tr24/|title=Unicode TR24 Script property|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2022-04-29}} {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن لڪير کان هيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو، مهرباني! --> [[Category:ISO 15924 templates]] [[Category:Writing system templates]] }}</includeonly> js5w3f7obxvckuqdyatr7qnunt2pa6s 376852 376850 2026-05-10T15:47:34Z Intisar Ali 8681 /* ISO جون تازه ڪاريون */ 376852 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{دستاويز ذيلي صفحو}}</noinclude> ==ISO 15924 سانچن بابت عام ڄاڻ== {{align|right|{{nbsp|3}}<small>هي حصو:</small> {{view||edit|template=Template:ISO 15924 templates/doc}}}} ===جائزو=== {{ISO 15924/overview-templates|state={{{state|}}}}} ===ISO جون تازه ڪاريون=== * ISO 15924 رسم الخط ڪوڊن جي فهرست باقاعدگي سان تازه ڪئي ويندي آهي، عام طور تي گهٽ ۾ گهٽ هر سال هڪ ڀيرو۔ موجوده فهرست بمطابق 24 اپريل 2025 مڪمل آهي، ۽ 226 ڪوڊن (ڪوڊ، نمبر، رسم الخط جو نالو) جي وضاحت ڪري ٿي۔ * بمطابق 25 اپريل 2025 هن سانچي ۾ 274 ISO 15924 رسم الخط ڪوڊ شامل آهن۔ سڀئي ٻئي صورتن {{mono|Xxxx}} ۽ {{mono|123}} (Alpha-4 ۽ عددي) ۾ جوڙيل آهن۔ انهن 274 ۾ 50 الڳ {{mono|Qxxx}} ڪوڊ شامل آهن۔ ڪجهه ''ISO پاران مقرر ڪيل ڪوڊن'' جا ''ISO نالا'' موجود نه هوندا آهن، ۽/يا اهي ''Unicode پاران مقرر ڪيل'' نه هوندا آهن۔ ==حوالا== * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924|title=ISO 15924|publisher=[[يونيڪوڊ ڪنسورشيم]]}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codelists.html|title=ISO 15924 Code lists|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codechanges.html|title=ISO 15924 code changes|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2021-12-03}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/reports/tr24/|title=Unicode TR24 Script property|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2022-04-29}} {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن لڪير کان هيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو، مهرباني! --> [[Category:ISO 15924 templates]] [[Category:Writing system templates]] }}</includeonly> 8525h04we1ru1a8bzhi4c6djujkyyke 376853 376852 2026-05-10T15:48:13Z Intisar Ali 8681 /* */ 376853 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Documentation subpage}}</noinclude> ==ISO 15924 سانچن بابت عام ڄاڻ== {{align|right|{{nbsp|3}}<small>هي حصو:</small> {{view||edit|template=Template:ISO 15924 templates/doc}}}} ===جائزو=== {{ISO 15924/overview-templates|state={{{state|}}}}} ===ISO جون تازه ڪاريون=== * ISO 15924 رسم الخط ڪوڊن جي فهرست باقاعدگي سان تازه ڪئي ويندي آهي، عام طور تي گهٽ ۾ گهٽ هر سال هڪ ڀيرو۔ موجوده فهرست بمطابق 24 اپريل 2025 مڪمل آهي، ۽ 226 ڪوڊن (ڪوڊ، نمبر، رسم الخط جو نالو) جي وضاحت ڪري ٿي۔ * بمطابق 25 اپريل 2025 هن سانچي ۾ 274 ISO 15924 رسم الخط ڪوڊ شامل آهن۔ سڀئي ٻئي صورتن {{mono|Xxxx}} ۽ {{mono|123}} (Alpha-4 ۽ عددي) ۾ جوڙيل آهن۔ انهن 274 ۾ 50 الڳ {{mono|Qxxx}} ڪوڊ شامل آهن۔ ڪجهه ''ISO پاران مقرر ڪيل ڪوڊن'' جا ''ISO نالا'' موجود نه هوندا آهن، ۽/يا اهي ''Unicode پاران مقرر ڪيل'' نه هوندا آهن۔ ==حوالا== * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924|title=ISO 15924|publisher=[[يونيڪوڊ ڪنسورشيم]]}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codelists.html|title=ISO 15924 Code lists|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codechanges.html|title=ISO 15924 code changes|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2021-12-03}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/reports/tr24/|title=Unicode TR24 Script property|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2022-04-29}} {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن لڪير کان هيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو، مهرباني! --> [[Category:ISO 15924 templates]] [[Category:Writing system templates]] }}</includeonly> fjckf8koj8mohi8ywndklz5novk0izk 10 96366 376838 2026-05-10T15:16:16Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#if: {{#if: {{{1|}}} | {{#if: {{{2|}}} |1}}}} | <cite id="cnote_{{{1}}}">[[#ref_{{{1}}}|'''^''']]</cite>&nbsp;'''{{{1}}}:'''&nbsp;{{{2}}} | <includeonly><span style="color:red;"><b>[[سانچو:cnote]] کي سڏ دوران غلطي:</b></span> پيراميٽر #1 (موادي نوٽ جو نالو) ۽ پيراميٽر #2 (موادي نوٽ جو متن) '''ٻئي''' داخل ڪرڻ لازمي آهن۔</includeonly>}}<br /><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 376838 wikitext text/x-wiki {{#if: {{#if: {{{1|}}} | {{#if: {{{2|}}} |1}}}} | <cite id="cnote_{{{1}}}">[[#ref_{{{1}}}|'''^''']]</cite>&nbsp;'''{{{1}}}:'''&nbsp;{{{2}}} | <includeonly><span style="color:red;"><b>[[سانچو:cnote]] کي سڏ دوران غلطي:</b></span> پيراميٽر #1 (موادي نوٽ جو نالو) ۽ پيراميٽر #2 (موادي نوٽ جو متن) '''ٻئي''' داخل ڪرڻ لازمي آهن۔</includeonly>}}<br /><noinclude> {{documentation}} </noinclude> ptboejm2ppxkgwgxxisalb65hk0bcxu 10 96367 376839 2026-05-10T15:17:14Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو --> == مقصد == هي سانچو [[سانچو:Cref]] سان گڏجي موادي نوٽ (content note) ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ ساڳئي فوٽ نوٽ جي گهڻن استعمالن لاءِ [[سانچو:Cnote2]] ڏسو۔ <table width=80% align=center border=1><tr><td> <blockquote>نوٽ: '''مواد... 376839 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو --> == مقصد == هي سانچو [[سانچو:Cref]] سان گڏجي موادي نوٽ (content note) ٺاهڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ ساڳئي فوٽ نوٽ جي گهڻن استعمالن لاءِ [[سانچو:Cnote2]] ڏسو۔ <table width=80% align=center border=1><tr><td> <blockquote>نوٽ: '''موادِي نوٽس''' جيڪي {{tl|cref}} ۽ {{tl|cnote}} ذريعي ٺاهيا وڃن ٿا، اهي مضمون ۾ '''ماخذ نوٽس''' سان گڏ پڻ استعمال ٿي سگهن ٿا جيڪي [[mw:Extension:Cite/Cite.php|cite.php]] نظام استعمال ڪن ٿا۔ اهي ٻئي نظام هڪ ٻئي ۾ ڪنهن به طريقي سان مداخلت نٿا ڪن۔</blockquote> </td></tr></table> == استعمال == <code><nowiki>* {{</nowiki>cnote|''نوٽ جو نالو''|''نوٽ جو متن''<nowiki>}}</nowiki></code> متن ۾ ان جڳهه تي نشان لڳائڻ لاءِ جتي موادي نوٽ ڳنڍڻو هجي، [[سانچو:Cref]] استعمال ڪريو۔ === آئوٽ پُٽ جو مثال === (بلٽ سان، جيئن مٿي ڏيکاريل آهي۔) * {{cnote | Note name | Note text }} === لازمي پيراميٽر === #''نوٽ جو نالو'': موادي نوٽ جو نالو؛ اهو ساڳيو نالو هجڻ گهرجي جيڪو {{tl|cref}} ذريعي هن نوٽ لاءِ مقرر ڪيو ويو هجي۔ #''نوٽ جو متن'': موادي نوٽ جو متن (body)۔ === جڳهه === * جيڪڏهن مضمون ۾ اڳ ئي "Notes" يا "Notes and references" وارو سيڪشن موجود هجي، ته رڳو اهو طئي ڪريو ته جيڪو نوٽ توهان ٺاهي رهيا آهيو اهو موجود نوٽن جي وچ ۾ ڪٿي رکڻو آهي، ۽ اتي {{tlx|cnote}} سانچو شامل ڪريو۔ * جيڪڏهن اهڙو سيڪشن موجود نه هجي، ته توهان کي <code><nowiki>==Notes==</nowiki></code>&nbsp; لکي نئون سيڪشن ٺاهڻو پوندو۔ ("Notes" سيڪشن "References" سيڪشن کان فوري اڳ هجڻ گهرجي۔) پوءِ پهريون موادي نوٽ سيڪشن هيڊر جي هيٺ {{tlx|cnote}} سانچو شامل ڪري ٺاهيو۔ *متبادل طور، جيڪڏهن مضمون مستقل طور تي صرف {{tlx|Ref}} ۽ {{tlx|Note}} فوٽ نوٽ نظام استعمال ڪري ٿو ۽ <code>&lt;ref></code> ۽ <code>&lt;references /></code> وارو inline citation نظام استعمال نٿو ڪري، ته موجود "References" سيڪشن کي "Notes and references" ۾ تبديل ڪري سگهجي ٿو۔ '''اهم:''' #هڪ ڀيرو {{tl|cnote}} ذريعي موادي نوٽ ٺهي وڃي، ته توهان ان کي عام وڪيپيڊيا متن وانگر سنواري سگهو ٿا۔ بهرحال، پڪ ڪريو ته سمورو cnote متن آخري '''<nowiki>}}</nowiki>''' جي اندر بند هجي۔ #ڪردار "=" (equals sign) cnote متن ۾ داخل نه ڪيو وڃي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو غلطي پيدا ڪندو۔ جيڪڏهن equals sign جي ضرورت هجي ته ان جي جاءِ تي <code>&amp;#61;</code> ڪوڊ استعمال ڪريو۔ ==عمل ۾ ڏسو== لفظ "brother" سان ڳنڍيل موادي نوٽ ڏسڻ لاءِ [[Early life of Plato#ref a]] ڏسو۔ == پڻ ڏسو == * [[Wikipedia:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[Wikipedia:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[Wikipedia:WikiProject Wikicite]] * [[سانچو:Cite book]] * [[سانچو:Cite news]] * [[سانچو:Notelist]] - وڏي پيماني تي استعمال ٿيندڙ وضاحتي فوٽ نوٽ نظام بطور متبادل <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ بين الويڪي لنڪس ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو --> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] [[he:תבנית:Cnote]] [[ja:Template:Cnote]] }}</includeonly> m05zlr11tsl5h106uefoacwvenudohh 10 96368 376840 2026-05-10T15:19:53Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر... 376840 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي تيار ڪيا ويندا آهن، جيئن هڪ مضمون ٻئي لاءِ مثال طور ڪم ڪندو آهي۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] ==مقصد== هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nested نوٽس۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ [[Help:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي سهولتون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[WP:CITELABEL]] * گروهه — [[WP:REFGROUP]] * nested نوٽس — [[WP:REFNEST]] ==پيراميٽر== ===Cref2=== Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، جڏهن⁠تہ آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''target''' آهي، ۽ اهو Cnote2 ۾ استعمال ٿيل target سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''occurrence''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ inline cref استعمال ڪرڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''group''' آهي، جنهن سان inline شيءِ جو گروهه طئي ڪيو ويندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي مختلف گروهن کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ group پيراميٽر استعمال ڪيو ويندو آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ ئي "A" Cnote2 ڏانهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 ڳنڍڻا هجن، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر استعمال ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> first occurrence{{Cref2|A|1}} second occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> first occurrence{{Cref2|A|1}} second occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) وڌيڪ وضاحتي target استعمال ڪري سگهو ٿا، يا (2) "group" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> long target name;{{Cref2|nb N}} first group first occurrence;{{Cref2|N|group=1}} second group first occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} second{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> long target name;{{Cref2|nb N}} first group first occurrence;{{Cref2|N|group=1}} second group first occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} second{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> ===Cnote2=== Cnote2 وٽ پنج پيراميٽر آهن: (1) target، (2) متن، (3) نمبر، (4) value، (5) group۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 جي وچ ۾ وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير ٿي سگهي ٿي؛ ننڍين فهرستن ۾ شايد اها ضرورت نه هجي، جڏهن⁠تہ وڏين ۽ پيچيده فهرستن ۾ پڙهڻ جي سهولت لاءِ مفيد ٿي سگهي ٿي۔ پهريون target طئي ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ متن نوٽ جو مواد ظاهر ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن مان ڪو به لازمي پيراميٽر خالي هجي ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي inline occurrences هوندا آهن۔ مثال طور، هڪ حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي occurrences جو تعداد ظاهر ڪري ٿو۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه occurrences هجن ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ inline occurrence ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهرجن، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ؛ اهڙي حالت ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> </div> چوٿون پيراميٽر value= سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ فهرست جي ترتيب تبديل ڪري سگهي۔ مثال طور، ڊفالٽ طور ترتيب A, B, C, D... يا 1, 2, 3, 4... هوندي آهي۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيڻ سان ترتيب تبديل ٿيندي۔ ===Cnote2 Begin=== Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' — dynamic ڪالمن جي ويڪر، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو ڪجهه ويب برائوزرن ۾ ئي ڪم ڪندو۔ * '''liststyle''' — استعمال ٿيندڙ فهرست انداز؛ ڊفالٽ ''upper-alpha'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> </div> ===Cnote2 End=== Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ ==مثال== ===بنيادي=== Cnote2 سانچو نظام <reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 ضميمن ۾۔ هميشه Cnote2 کي ترتيب سان رکو، نه⁠ته پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ٿي سگهي ٿو۔ ===گهڻا occurrences=== حوالا يا وضاحتي نوٽس حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجن؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ جيڪڏهن occurrences ڇهن کان وڌي وڃن ته سنواريندڙ اڪثر "back links" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ان لاءِ n=0 استعمال ڪريو۔ ===Value ۽ group=== ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]؛ ڪوڊ لاءِ [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Cnote2/example&action=edit edit] ڏسو۔ جيڪڏهن توهان کي وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] موجود آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ == پڻ ڏسو == * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، هڪ اهڙو سانچو جيڪو nested حوالا ۽ متبادل group نالا اجازت ڏئي ٿو۔ * [[Wikipedia:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[Wikipedia:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[Wikipedia:Manual of Style (footnotes)]] * [[Wikipedia:Footnote3]] * [[Wikipedia:Footnote4]] ==حوالا== {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> els0vubqnovqfge6vqmvi998v0o4ii9 10 96369 376841 2026-05-10T15:21:30Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <li id="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" name="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" {{#if:{{{value|}}}|value{{=}}"{{{value}}}"}} >{{#if:{{{n|}}}|{{#switch: {{{n}}}<!-- -->|0=<!-- -->|1='''[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|^]]'''<!-- -->|2=^ '''''<sup>#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1... 376841 wikitext text/x-wiki <li id="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" name="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" {{#if:{{{value|}}}|value{{=}}"{{{value}}}"}} >{{#if:{{{n|}}}|{{#switch: {{{n}}}<!-- -->|0=<!-- -->|1='''[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|^]]'''<!-- -->|2=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]]}'''''<!-- -->|3=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]]}'''''<!-- -->|4=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]]}'''''<!-- -->|5=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_5|e]]}'''''<!-- -->|6=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_5|e]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_6|f]]}'''''<!-- -->|#default = <span class="error">n must either be omitted or equal an integer between 1 and 6</span><!-- -->}}|'''[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|^]]'''}} {{{2|<span class="error">parameter "2", text parameter, is empty</span>}}}</li><noinclude> [[Category:Citation templates]] </noinclude> 4s5v95ptjlh9xi8d25nao0b63p790ho 376842 376841 2026-05-10T15:22:13Z Intisar Ali 8681 /* */ 376842 wikitext text/x-wiki <li id="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" name="cnote_{{anchorencode:{{{1}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{anchorencode:{{{group}}}}}}}" {{#if:{{{value|}}}|value{{=}}"{{{value}}}"}} >{{#if:{{{n|}}}|{{#switch: {{{n}}}<!-- -->|0=<!-- -->|1='''[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|^]]'''<!-- -->|2=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]]}'''''<!-- -->|3=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]]}'''''<!-- -->|4=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]]}'''''<!-- -->|5=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_5|e]]}'''''<!-- -->|6=^ '''''^{[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|a]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_2|b]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_3|c]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_4|d]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_5|e]] [[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_6|f]]}'''''<!-- -->|#default = <span class="error">n must either be omitted or equal an integer between 1 and 6</span><!-- -->}}|'''[[#ref_{{urlencode:{{anchorencode:{{{1}}}}}}}{{#if:{{{group|}}}|_grp_{{urlencode:{{anchorencode:{{{group}}}}}}}}}_1|^]]'''}} {{{2|<span class="error">parameter "2", text parameter, is empty</span>}}}</li><noinclude> [[Category:Citation templates]] {{Documentation}} </noinclude> 6lrgrzzyoawzyz6rphiidz2d2xfr6nq 10 96370 376843 2026-05-10T15:27:07Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔... 376843 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي ٺاهيا ويندا آهن، يعني هڪ مضمون ٻئي مضمون لاءِ مثال طور ڪم ڪري ٿو۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] ==مقصد== هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nesting۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ٿي سگهي ٿو۔ [[مدد:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي شيون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[WP:CITELABEL]] * گروهه — [[WP:REFGROUP]] * nesting — [[WP:REFNEST]] ==پيراميٽر== ===Cref2=== Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''target''' آهي، ۽ اهو Cnote2 لاءِ استعمال ٿيل target سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''occurrence''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ متن اندر هڪ کان وڌيڪ cref رکڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي مقصدن لاءِ حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''group''' آهي، جنهن سان inline شيءِ جو تعلق هوندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي گروهه ۾، هر جدا گروهه کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ group پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 کي "A" Cnote2 سان ڳنڍڻو هجي، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) ٿورو وڌيڪ وضاحتي "target" لاڳو ڪري سگهو ٿا، يا (2) "group" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> ===Cnote2=== Cnote2 جا پنج پيراميٽر آهن: (1) target، (2) text، (3) number، (4) value، (5) group۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 کي وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير سان جدا ڪري سگهجي ٿو؛ ننڍين فهرستن ۾ اها جدائي ضروري نه هوندي، جڏهن⁠تہ وڏيون ۽ وڌيڪ پيچيده فهرستون وڌيڪ پڙهڻ جي سهولت مان فائدو وٺي سگهن ٿيون۔ Target، جيڪو پهريون اچي ٿو، اهو بيان ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي جنهن سان اهو ڳنڍبو۔ Text نوٽ جو مواد بيان ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن ٻن لازمي پيراميٽرن مان ڪو به خالي هجي، ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي inline occurrences ٿي سگهن ٿا۔ مثال طور، ڪو حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي occurrences جو تعداد آهي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه occurrences هجن، ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ inline occurrence ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهربل ٿي سگهي ٿو، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ، يا عام فهرست جهڙو احساس ڏيڻ؛ اهڙين حالتن ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> چوٿون پيراميٽر، value=، سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ ان ترتيب کي ٽوڙي يا تبديل ڪري جنهن مطابق فهرست جون شيون نمبر يا اکر سان ڏنيون وڃن ٿيون۔ مثال طور، ڊفالٽ طور فهرست جي شئي جي ترتيب A، B، C، D، E، F، G... هلي ٿي، يا جيڪڏهن فهرست جو انداز numbered هجي ته 1، 2، 3، 4، 5، 7...۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيو ته هي ترتيب تبديل ٿي ويندي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻئي Cnote2 ۾ 3 ڏنو وڃي ته ترتيب A، C، D، E، F، G، H... يا 1، 3، 4، 5، 6، 7، 8... ٿي ويندي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ڪجهه تمام وڏن مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ Cnote2 يا Cref2 فهرستن جي ضرورت پوي ٿي۔ هي پيراميٽر، group=، وڌيڪ وضاحتي target سان به حاصل ڪري سگهجي ٿو، پر (1) فهرستن جي وچ ۾ امڪاني مونجهاري کي گهٽائڻ ۽ (2) مستقل مزاجي برقرار رکڻ ۽ inline cref جي ظاهري صورت نه بدلائڻ لاءِ group پيراميٽر استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ group پيراميٽر ۾ اکر يا اکرن جي string ڏيو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 Begin=== Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' dynamic ڪالمن جي ويڪر داخل ڪريو، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو صرف ڪجهه ويب برائوزرن لاءِ ڪم ڪندو۔ (نوٽ: ''colwidth'' استعمال ڪرڻ بدران، توهان ''colwidth=30em'' کي "2" يا "3" سان بدلائي ڪالمن جو تعداد صحيح طرح بيان ڪري سگهو ٿا۔) * '''liststyle''' اهو فهرستي انداز داخل ڪريو جيڪو توهان استعمال ڪرڻ چاهيو ٿا، ڊفالٽ ''upper-alpha'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </div> </div> <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 End=== Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ ==مثال== ===بنيادي=== Cnote2 سانچو نظام &lt;reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 کي متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 کي معياري appendices ۾ رکو۔ ياد رکو تہ Cnote2 کي هميشه ترتيب ۾ رکو، ٻي صورت ۾ اهو پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿو۔ <pre> Austen's artistic apprenticeship lasted from her teenage years until she was about thirty-five years old. During this period, she experimented with various literary forms, including the epistolary novel which she tried and then abandoned, and wrote and extensively revised three major novels and began a fourth.{{Cref2|i}} Austen's works critique the novels of sensibility of the second half of the eighteenth century and are part of the transition to nineteenth-century realism.{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|These included the original versions of and revisions to the novels later published as Sense and Sensibility, Pride and Prejudice and Northanger Abbey, and a novel fragment, The Watsons}} {{Cnote2|ii|Oliver MacDonagh says that Sense and Sensibility "may well be the first English realistic novel" based on its detailed and accurate portrayal of what he calls "getting and spending" in an English gentry family.}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> Austen's artistic apprenticeship lasted from her teenage years until she was about thirty-five years old. During this period, she experimented with various literary forms, including the epistolary novel which she tried and then abandoned, and wrote and extensively revised three major novels and began a fourth.{{Cref2|i}} Austen's works critique the novels of sensibility of the second half of the eighteenth century and are part of the transition to nineteenth-century realism.{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|These included the original versions of and revisions to the novels later published as Sense and Sensibility, Pride and Prejudice and Northanger Abbey, and a novel fragment, The Watsons}} {{Cnote2|ii|Oliver MacDonagh says that Sense and Sensibility "may well be the first English realistic novel" based on its detailed and accurate portrayal of what he calls "getting and spending" in an English gentry family.}} {{Cnote2 End}} </div> ===گهڻا occurrences=== حوالن يا وضاحتي نوٽن جو حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ اڪثر جڏهن occurrences جو تعداد ڇهه کان وڌي وڃي، ته سنواريندڙ اڪثر "back links" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ائين ڪرڻ لاءِ n=0 مقرر ڪريو۔ هي مثال ٻه occurrences ۽ whitespace جي ممڪن استعمال کي ڏيکاري ٿو۔ <pre> Global warming is the increase in the average temperature of the Earth's near-surface air and oceans since the mid-twentieth century and its projected continuation. Global surface temperature increased 0.74 ± 0.18 °C (1.33 ± 0.32 °F) during the last century.{{cref2|1|1}} The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) concludes that anthropogenic greenhouse gases are responsible for most of the observed temperature increase since the middle of the twentieth century,{{cref2|1|2}} and that natural phenomena such as solar variation and volcanoes probably had a small warming effect from pre-industrial times to 1950 and a small cooling effect afterward.{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |format=PDF |title=Summary for Policymakers |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |format=PDF |title=Understanding and Attributing Climate Change |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |date=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal}}}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> Global warming is the increase in the average temperature of the Earth's near-surface air and oceans since the mid-twentieth century and its projected continuation. Global surface temperature increased 0.74 ± 0.18&nbsp;°C (1.33 ± 0.32&nbsp;°F) during the last century.{{cref2|1|1}} The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) concludes that anthropogenic greenhouse gases are responsible for most of the observed temperature increase since the middle of the twentieth century,{{cref2|1|2}} and that natural phenomena such as solar variation and volcanoes probably had a small warming effect from pre-industrial times to 1950 and a small cooling effect afterward.{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |title=Summary for Policymakers |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |title=Understanding and Attributing Climate Change |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |year=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |volume=104 |issue=10 |pages=3713–3718 |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal|doi-access=free }}}} {{Cnote2 End}} </div> ===Value ۽ group=== ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]، ڪوڊ لاءِ ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Cnote2/example&action=edit edit]۔ ليکڪ پڙهندڙ کي Template:Cnote2 بابت وڪيپيڊيا جو سبق مڪمل ڪرڻ تي مبارڪباد ڏيڻ چاهي ٿو۔ جيڪڏهن توهان کي مٿي ڏنل مثالن ۽ لاڳاپيل ڳنڍيل مثالن کان وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ ==پڻ ڏسو== * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، اهڙو سانچو جيڪو nested حوالن ۽ متبادل group نالن جي اجازت ڏئي ٿو۔ * [[وڪيپيڊيا:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[وڪيپيڊيا:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[وڪيپيڊيا:Manual of Style (footnotes)]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote3]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote4]] ==حوالا== {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> 2fcbu2qpa98r4oju0ac3pydgbh98pfl 376847 376843 2026-05-10T15:38:08Z Intisar Ali 8681 376847 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي ٺاهيا ويندا آهن، يعني هڪ مضمون ٻئي مضمون لاءِ مثال طور ڪم ڪري ٿو۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] ==مقصد== هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nesting۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ٿي سگهي ٿو۔ [[مدد:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي شيون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[WP:CITELABEL]] * گروهه — [[WP:REFGROUP]] * nesting — [[WP:REFNEST]] ==پيراميٽر== ===Cref2=== Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''target''' آهي، ۽ اهو Cnote2 لاءِ استعمال ٿيل target سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''occurrence''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ متن اندر هڪ کان وڌيڪ cref رکڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي مقصدن لاءِ حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''group''' آهي، جنهن سان inline شيءِ جو تعلق هوندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي گروهه ۾، هر جدا گروهه کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ group پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 کي "A" Cnote2 سان ڳنڍڻو هجي، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) ٿورو وڌيڪ وضاحتي "target" لاڳو ڪري سگهو ٿا، يا (2) "group" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> ===Cnote2=== Cnote2 جا پنج پيراميٽر آهن: (1) target، (2) text، (3) number، (4) value، (5) group۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 کي وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير سان جدا ڪري سگهجي ٿو؛ ننڍين فهرستن ۾ اها جدائي ضروري نه هوندي، جڏهن⁠تہ وڏيون ۽ وڌيڪ پيچيده فهرستون وڌيڪ پڙهڻ جي سهولت مان فائدو وٺي سگهن ٿيون۔ Target، جيڪو پهريون اچي ٿو، اهو بيان ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي جنهن سان اهو ڳنڍبو۔ Text نوٽ جو مواد بيان ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن ٻن لازمي پيراميٽرن مان ڪو به خالي هجي، ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي inline occurrences ٿي سگهن ٿا۔ مثال طور، ڪو حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي occurrences جو تعداد آهي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه occurrences هجن، ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ inline occurrence ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهربل ٿي سگهي ٿو، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ، يا عام فهرست جهڙو احساس ڏيڻ؛ اهڙين حالتن ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> چوٿون پيراميٽر، value=، سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ ان ترتيب کي ٽوڙي يا تبديل ڪري جنهن مطابق فهرست جون شيون نمبر يا اکر سان ڏنيون وڃن ٿيون۔ مثال طور، ڊفالٽ طور فهرست جي شئي جي ترتيب A، B، C، D، E، F، G... هلي ٿي، يا جيڪڏهن فهرست جو انداز numbered هجي ته 1، 2، 3، 4، 5، 7...۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيو ته هي ترتيب تبديل ٿي ويندي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻئي Cnote2 ۾ 3 ڏنو وڃي ته ترتيب A، C، D، E، F، G، H... يا 1، 3، 4، 5، 6، 7، 8... ٿي ويندي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ڪجهه تمام وڏن مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ Cnote2 يا Cref2 فهرستن جي ضرورت پوي ٿي۔ هي پيراميٽر، group=، وڌيڪ وضاحتي target سان به حاصل ڪري سگهجي ٿو، پر (1) فهرستن جي وچ ۾ امڪاني مونجهاري کي گهٽائڻ ۽ (2) مستقل مزاجي برقرار رکڻ ۽ inline cref جي ظاهري صورت نه بدلائڻ لاءِ group پيراميٽر استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ group پيراميٽر ۾ اکر يا اکرن جي string ڏيو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 Begin=== Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' dynamic ڪالمن جي ويڪر داخل ڪريو، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو صرف ڪجهه ويب برائوزرن لاءِ ڪم ڪندو۔ (نوٽ: ''colwidth'' استعمال ڪرڻ بدران، توهان ''colwidth=30em'' کي "2" يا "3" سان بدلائي ڪالمن جو تعداد صحيح طرح بيان ڪري سگهو ٿا۔) * '''liststyle''' اهو فهرستي انداز داخل ڪريو جيڪو توهان استعمال ڪرڻ چاهيو ٿا، ڊفالٽ ''upper-alpha'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </div> </div> <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 End=== Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ ==مثال== ===بنيادي=== Cnote2 سانچو نظام &lt;reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 کي متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 کي معياري ضميمن ۾ رکو۔ ياد رکو تہ Cnote2 کي هميشه ترتيب ۾ رکو، ٻي صورت ۾ اهو پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿو۔ <pre> آسٽن جي فني تربيت سندس نوجوانيءَ وارن سالن کان شروع ٿي ۽ لڳ ڀڳ پنجٽيهه ورهين جي عمر تائين جاري رهي۔ هن عرصي دوران، هن مختلف ادبي صورتن سان تجربا ڪيا، جن ۾ خطي ناول به شامل هو، جنهن کي هن آزمايو ۽ پوءِ ڇڏي ڏنو، ۽ ٽي اهم ناول لکيا ۽ انهن تي وسيع نظرثاني ڪئي ۽ چوٿون ناول شروع ڪيو۔{{Cref2|i}} آسٽن جا ڪم ارڙهين صديءَ جي ٻئي اڌ جي حساسيت وارن ناولن تي تنقيد ڪن ٿا ۽ اوڻيهين صديءَ جي حقيقت نگاري ڏانهن منتقليءَ جو حصو آهن۔{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|انهن ۾ انهن ناولن جا اصل نسخا ۽ نظرثانيون شامل هيون جيڪي پوءِ Sense and Sensibility، Pride and Prejudice ۽ Northanger Abbey جي نالن سان شايع ٿيا، ۽ هڪ نامڪمل ناول، The Watsons}} {{Cnote2|ii|اوليوَر ميڪڊونا چوي ٿو تہ Sense and Sensibility "شايد پهريون انگريزي حقيقت نگار ناول هجي"، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو انگريز اشرافيا جي خاندان ۾، سندس لفظن ۾، "ڪمائڻ ۽ خرچ ڪرڻ" جي تفصيلي ۽ درست تصوير پيش ڪري ٿو۔}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> آسٽن جي فني تربيت سندس نوجوانيءَ وارن سالن کان شروع ٿي ۽ لڳ ڀڳ پنجٽيهه ورهين جي عمر تائين جاري رهي۔ هن عرصي دوران، هن مختلف ادبي صورتن سان تجربا ڪيا، جن ۾ خطي ناول به شامل هو، جنهن کي هن آزمايو ۽ پوءِ ڇڏي ڏنو، ۽ ٽي اهم ناول لکيا ۽ انهن تي وسيع نظرثاني ڪئي ۽ چوٿون ناول شروع ڪيو۔{{Cref2|i}} آسٽن جا ڪم ارڙهين صديءَ جي ٻئي اڌ جي حساسيت وارن ناولن تي تنقيد ڪن ٿا ۽ اوڻيهين صديءَ جي حقيقت نگاري ڏانهن منتقليءَ جو حصو آهن۔{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|انهن ۾ انهن ناولن جا اصل نسخا ۽ نظرثانيون شامل هيون جيڪي پوءِ Sense and Sensibility، Pride and Prejudice ۽ Northanger Abbey جي نالن سان شايع ٿيا، ۽ هڪ نامڪمل ناول، The Watsons}} {{Cnote2|ii|اوليوَر ميڪڊونا چوي ٿو تہ Sense and Sensibility "شايد پهريون انگريزي حقيقت نگار ناول هجي"، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو انگريز اشرافيا جي خاندان ۾، سندس لفظن ۾، "ڪمائڻ ۽ خرچ ڪرڻ" جي تفصيلي ۽ درست تصوير پيش ڪري ٿو۔}} {{Cnote2 End}} </div> ===گهڻا occurrences=== حوالن يا وضاحتي نوٽن جو حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ اڪثر جڏهن occurrences جو تعداد ڇهه کان وڌي وڃي، ته سنواريندڙ اڪثر "back links" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ائين ڪرڻ لاءِ n=0 مقرر ڪريو۔ هي مثال ٻه occurrences ۽ whitespace جي ممڪن استعمال کي ڏيکاري ٿو۔ <pre> عالمي گرمي ڌرتيءَ جي مٿاڇري جي ويجهو هوا ۽ سمنڊن جي سراسري گرمي پد ۾ ويهين صديءَ جي وچ کان ٿيندڙ واڌ ۽ ان جي امڪاني تسلسل کي چئبو آهي۔ گذريل صديءَ دوران عالمي مٿاڇري جو گرمي پد 0.74 ± 0.18 °C (1.33 ± 0.32 °F) وڌيو۔{{cref2|1|1}} موسمي تبديلي بابت بين الحڪومتي پينل (IPCC) نتيجو ڪڍي ٿو تہ انساني عملن سبب پيدا ٿيندڙ گرين هائوس گيسون ويهين صديءَ جي وچ کان ڏسڻ ۾ آيل گرمي پد جي اڪثر واڌ جون ذميوار آهن،{{cref2|1|2}} ۽ قدرتي مظاهر، جيئن شمسي تبديلي ۽ آتش فشان، غالباً صنعتي دور کان اڳ واري وقت کان 1950 تائين ٿورو گرم ڪندڙ اثر ۽ ان کان پوءِ ٿورو ٿڌو ڪندڙ اثر رکندا هئا۔{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |format=PDF |title=Summary for Policymakers |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |format=PDF |title=Understanding and Attributing Climate Change |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |date=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal}}}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> عالمي گرمي ڌرتيءَ جي مٿاڇري جي ويجهو هوا ۽ سمنڊن جي سراسري گرمي پد ۾ ويهين صديءَ جي وچ کان ٿيندڙ واڌ ۽ ان جي امڪاني تسلسل کي چئبو آهي۔ گذريل صديءَ دوران عالمي مٿاڇري جو گرمي پد 0.74 ± 0.18&nbsp;°C (1.33 ± 0.32&nbsp;°F) وڌيو۔{{cref2|1|1}} موسمي تبديلي بابت بين الحڪومتي پينل (IPCC) نتيجو ڪڍي ٿو تہ انساني عملن سبب پيدا ٿيندڙ گرين هائوس گيسون ويهين صديءَ جي وچ کان ڏسڻ ۾ آيل گرمي پد جي اڪثر واڌ جون ذميوار آهن،{{cref2|1|2}} ۽ قدرتي مظاهر، جيئن شمسي تبديلي ۽ آتش فشان، غالباً صنعتي دور کان اڳ واري وقت کان 1950 تائين ٿورو گرم ڪندڙ اثر ۽ ان کان پوءِ ٿورو ٿڌو ڪندڙ اثر رکندا هئا۔{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |title=Summary for Policymakers |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |title=Understanding and Attributing Climate Change |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |year=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |volume=104 |issue=10 |pages=3713–3718 |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal|doi-access=free }}}} {{Cnote2 End}} </div> ===Value ۽ group=== ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]، ڪوڊ لاءِ ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Cnote2/example&action=edit edit]۔ ليکڪ پڙهندڙ کي Template:Cnote2 بابت وڪيپيڊيا جو سبق مڪمل ڪرڻ تي مبارڪباد ڏيڻ چاهي ٿو۔ جيڪڏهن توهان کي مٿي ڏنل مثالن ۽ لاڳاپيل ڳنڍيل مثالن کان وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ ==پڻ ڏسو== * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، اهڙو سانچو جيڪو nested حوالن ۽ متبادل group نالن جي اجازت ڏئي ٿو۔ * [[وڪيپيڊيا:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[وڪيپيڊيا:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[وڪيپيڊيا:Manual of Style (footnotes)]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote3]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote4]] ==حوالا== {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> iik6y1v7ke6wg4qyznwqv4ckh5zo3ao 10 96371 376844 2026-05-10T15:28:25Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <div class="references-small" style="<!-- -->{{#if:{{{colwidth|}}}| {{column-width|{{{colwidth}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}| {{column-count|{{{1}}}}} }}<!-- -->"><ol class="references" style="list-style-type:{{{liststyle|upper-alpha}}};"><noinclude></ol></div> [[Category:Citation templates]] {{Documentation}} </noinclude> 376844 wikitext text/x-wiki <div class="references-small" style="<!-- -->{{#if:{{{colwidth|}}}| {{column-width|{{{colwidth}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{1|}}}| {{column-count|{{{1}}}}} }}<!-- -->"><ol class="references" style="list-style-type:{{{liststyle|upper-alpha}}};"><noinclude></ol></div> [[Category:Citation templates]] {{Documentation}} </noinclude> 8gk9n5xpd5nfdffe3o50sfxxtyj7iy7 10 96372 376845 2026-05-10T15:33:29Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔... 376845 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي ٺاهيا ويندا آهن، يعني هڪ مضمون ٻئي مضمون لاءِ مثال طور ڪم ڪري ٿو۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] == مقصد == هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nested نوٽس۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ٿي سگهي ٿو۔ [[مدد:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي شيون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[WP:CITELABEL]] * گروهه — [[WP:REFGROUP]] * nested نوٽس — [[WP:REFNEST]] == پيراميٽر == === Cref2 === Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''target''' آهي، ۽ اهو Cnote2 لاءِ استعمال ٿيل target سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''occurrence''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ متن اندر هڪ کان وڌيڪ cref رکڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي مقصدن لاءِ حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''group''' آهي، جنهن سان inline شيءِ جو تعلق هوندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي گروهه ۾، هر جدا گروهه کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ group پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 کي "A" Cnote2 سان ڳنڍڻو هجي، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) ٿورو وڌيڪ وضاحتي "target" لاڳو ڪري سگهو ٿا، يا (2) "group" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> === Cnote2 === Cnote2 جا پنج پيراميٽر آهن: (1) target، (2) text، (3) number، (4) value، (5) group۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 کي وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير سان جدا ڪري سگهجي ٿو؛ ننڍين فهرستن ۾ اها جدائي ضروري نه هوندي، جڏهن⁠تہ وڏيون ۽ وڌيڪ پيچيده فهرستون وڌيڪ پڙهڻ جي سهولت مان فائدو وٺي سگهن ٿيون۔ Target، جيڪو پهريون اچي ٿو، اهو بيان ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي جنهن سان اهو ڳنڍبو۔ Text نوٽ جو مواد بيان ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن ٻن لازمي پيراميٽرن مان ڪو به خالي هجي، ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي inline occurrences ٿي سگهن ٿا۔ مثال طور، ڪو حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي occurrences جو تعداد آهي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه occurrences هجن، ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ inline occurrence ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهربل ٿي سگهي ٿو، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ، يا عام فهرست جهڙو احساس ڏيڻ؛ اهڙين حالتن ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> چوٿون پيراميٽر، value=، سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ ان ترتيب کي ٽوڙي يا تبديل ڪري جنهن مطابق فهرست جون شيون نمبر يا اکر سان ڏنيون وڃن ٿيون۔ مثال طور، ڊفالٽ طور فهرست جي شئي جي ترتيب A، B، C، D، E، F، G... هلي ٿي، يا جيڪڏهن فهرست جو انداز numbered هجي ته 1، 2، 3، 4، 5، 7...۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيو ته هي ترتيب تبديل ٿي ويندي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻئي Cnote2 ۾ 3 ڏنو وڃي ته ترتيب A، C، D، E، F، G، H... يا 1، 3، 4، 5، 6، 7، 8... ٿي ويندي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ڪجهه تمام وڏن مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ Cnote2 يا Cref2 فهرستن جي ضرورت پوي ٿي۔ هي پيراميٽر، group=، وڌيڪ وضاحتي target سان به حاصل ڪري سگهجي ٿو، پر (1) فهرستن جي وچ ۾ امڪاني مونجهاري کي گهٽائڻ ۽ (2) مستقل مزاجي برقرار رکڻ ۽ inline cref جي ظاهري صورت نه بدلائڻ لاءِ group پيراميٽر استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ group پيراميٽر ۾ اکر يا اکرن جي string ڏيو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> === Cnote2 Begin === Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' dynamic ڪالمن جي ويڪر داخل ڪريو، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو صرف ڪجهه ويب برائوزرن لاءِ ڪم ڪندو۔ (نوٽ: ''colwidth'' استعمال ڪرڻ بدران، توهان ''colwidth=30em'' کي "2" يا "3" سان بدلائي ڪالمن جو تعداد صحيح طرح بيان ڪري سگهو ٿا۔) * '''liststyle''' اهو فهرستي انداز داخل ڪريو جيڪو توهان استعمال ڪرڻ چاهيو ٿا، ڊفالٽ ''upper-alpha'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </div> </div> <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> === Cnote2 End === Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ == مثال == === بنيادي === Cnote2 سانچو نظام &lt;reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 کي متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 کي معياري appendices ۾ رکو۔ ياد رکو تہ Cnote2 کي هميشه ترتيب ۾ رکو، ٻي صورت ۾ اهو پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿو۔ <pre> Austen's artistic apprenticeship lasted from her teenage years until she was about thirty-five years old. During this period, she experimented with various literary forms, including the epistolary novel which she tried and then abandoned, and wrote and extensively revised three major novels and began a fourth.{{Cref2|i}} Austen's works critique the novels of sensibility of the second half of the eighteenth century and are part of the transition to nineteenth-century realism.{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|These included the original versions of and revisions to the novels later published as Sense and Sensibility, Pride and Prejudice and Northanger Abbey, and a novel fragment, The Watsons}} {{Cnote2|ii|Oliver MacDonagh says that Sense and Sensibility "may well be the first English realistic novel" based on its detailed and accurate portrayal of what he calls "getting and spending" in an English gentry family.}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> Austen's artistic apprenticeship lasted from her teenage years until she was about thirty-five years old. During this period, she experimented with various literary forms, including the epistolary novel which she tried and then abandoned, and wrote and extensively revised three major novels and began a fourth.{{Cref2|i}} Austen's works critique the novels of sensibility of the second half of the eighteenth century and are part of the transition to nineteenth-century realism.{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|These included the original versions of and revisions to the novels later published as Sense and Sensibility, Pride and Prejudice and Northanger Abbey, and a novel fragment, The Watsons}} {{Cnote2|ii|Oliver MacDonagh says that Sense and Sensibility "may well be the first English realistic novel" based on its detailed and accurate portrayal of what he calls "getting and spending" in an English gentry family.}} {{Cnote2 End}} </div> === گهڻا occurrences === حوالن يا وضاحتي نوٽن جو حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ اڪثر جڏهن occurrences جو تعداد ڇهه کان وڌي وڃي، ته سنواريندڙ اڪثر "back links" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ائين ڪرڻ لاءِ n=0 مقرر ڪريو۔ هي مثال ٻه occurrences ۽ whitespace جي ممڪن استعمال کي ڏيکاري ٿو۔ <pre> Global warming is the increase in the average temperature of the Earth's near-surface air and oceans since the mid-twentieth century and its projected continuation. Global surface temperature increased 0.74 ± 0.18 °C (1.33 ± 0.32 °F) during the last century.{{cref2|1|1}} The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) concludes that anthropogenic greenhouse gases are responsible for most of the observed temperature increase since the middle of the twentieth century,{{cref2|1|2}} and that natural phenomena such as solar variation and volcanoes probably had a small warming effect from pre-industrial times to 1950 and a small cooling effect afterward.{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |format=PDF |title=Summary for Policymakers |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |format=PDF |title=Understanding and Attributing Climate Change |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |date=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal}}}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> Global warming is the increase in the average temperature of the Earth's near-surface air and oceans since the mid-twentieth century and its projected continuation. Global surface temperature increased 0.74 ± 0.18&nbsp;°C (1.33 ± 0.32&nbsp;°F) during the last century.{{cref2|1|1}} The Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) concludes that anthropogenic greenhouse gases are responsible for most of the observed temperature increase since the middle of the twentieth century,{{cref2|1|2}} and that natural phenomena such as solar variation and volcanoes probably had a small warming effect from pre-industrial times to 1950 and a small cooling effect afterward.{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |title=Summary for Policymakers |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |title=Understanding and Attributing Climate Change |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |year=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |volume=104 |issue=10 |pages=3713–3718 |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal|doi-access=free }}}} {{Cnote2 End}} </div> === Value ۽ group === ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]، ڪوڊ لاءِ ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Cnote2/example&action=edit edit]۔ ليکڪ پڙهندڙ کي Template:Cnote2 بابت وڪيپيڊيا جو سبق مڪمل ڪرڻ تي مبارڪباد ڏيڻ چاهي ٿو۔ جيڪڏهن توهان کي مٿي ڏنل مثالن ۽ لاڳاپيل ڳنڍيل مثالن کان وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ == پڻ ڏسو == * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، اهڙو سانچو جيڪو nested حوالن ۽ متبادل group نالن جي اجازت ڏئي ٿو۔ * [[وڪيپيڊيا:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[وڪيپيڊيا:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[وڪيپيڊيا:Manual of Style (footnotes)]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote3]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote4]] == حوالا == {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> ebmvv2bf4uso84528nmdtawkdl697oe 10 96373 376846 2026-05-10T15:34:56Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <div><ol><onlyinclude></ol></div></onlyinclude><noinclude> [[Category:Citation templates]] {{Documentation}} </noinclude> 376846 wikitext text/x-wiki <div><ol><onlyinclude></ol></div></onlyinclude><noinclude> [[Category:Citation templates]] {{Documentation}} </noinclude> cfrt3utcd59t2yvs69cs7yo1y0aabr5 10 96374 376848 2026-05-10T15:39:02Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔... 376848 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي ٺاهيا ويندا آهن، يعني هڪ مضمون ٻئي مضمون لاءِ مثال طور ڪم ڪري ٿو۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] rmsi3sewxgl56kngli786r309x77i29 376849 376848 2026-05-10T15:40:01Z Intisar Ali 8681 376849 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ھن صفحي جي آخر ۾ ڏنل جاءِ تي شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو (ڏسو [[وڪيپيڊيا:وڪيڊيٽا]])--> {{High-use}} ٻيا متبادل {{tl|Ref}}، {{tl|Note}}، {{tl|Ref label}}، {{tl|Note label}}، {{tl|Cref}}، {{tl|Cnote}} وغيره ذريعي پڻ موجود آهن۔ هي سانچو سڀ کان وڌيڪ جامع آهي۔ مضمون اڪثر اڳوڻن مثالن جي بنياد تي ٺاهيا ويندا آهن، يعني هڪ مضمون ٻئي مضمون لاءِ مثال طور ڪم ڪري ٿو۔ انهن مضمونن جي فهرست لاءِ جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا، ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 What Links Here]۔ هي سانچو هيٺين سانچن سان گڏ استعمال ٿيندو آهي: * [[سانچو:Cref2]] * [[سانچو:Cnote2]] * [[سانچو:Cnote2 Begin]] * [[سانچو:Cnote2 End]] ==مقصد== هي سانچو <nowiki><reference /></nowiki> ٽيگ کي وڌيڪ سهولتون ڏيڻ لاءِ استعمال ٿيندو آهي، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو هي اختيار مهيا نٿو ڪري: (1) فهرست جو انداز، (2) فهرست جي ترتيب، (3) لڪل گروهه بندي، ۽ (4) nesting۔ اهو وضاحتي نوٽن لاءِ ٺاهيو ويو آهي، پر حوالن لاءِ پڻ استعمال ٿي سگهي ٿو۔ [[مدد:Footnotes|فوٽ نوٽس]] نظام هاڻي هي شيون شامل ڪري ٿو: * فهرست جو انداز — [[WP:CITELABEL]] * گروهه — [[WP:REFGROUP]] * nesting — [[WP:REFNEST]] ==پيراميٽر== ===Cref2=== Cref2 متن جي اندر رکيو ويندو آهي؛ ان جا ٽي پيراميٽر آهن۔ پهريون پيراميٽر لازمي آهي، آخري ٻه اختياري آهن۔ * پهريون پيراميٽر '''target''' آهي، ۽ اهو Cnote2 لاءِ استعمال ٿيل target سان مطابقت رکڻ گهرجي۔ * ٻيو اختياري پيراميٽر '''occurrence''' بيان ڪري ٿو؛ مثال طور، ڪجهه مضمونن ۾ متن اندر هڪ کان وڌيڪ cref رکڻا پوندا آهن۔ Cref2 کي انهن جي ظاهر ٿيڻ جي ترتيب مطابق نمبر ڏيو، هڪ کان شروع ڪندي؛ اندازي مقصدن لاءِ حد ڇهه آهي۔ * ٽيون اختياري پيراميٽر '''group''' آهي، جنهن سان inline شيءِ جو تعلق هوندو آهي۔ مثال طور، Cnote2 ۽ Cref2 جي گروهه ۾، هر جدا گروهه کي الڳ سڃاڻڻ لاءِ group پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cref2|N}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cref2|N}} </div> </div> جيڪڏهن هڪ کان وڌيڪ Cref2 کي "A" Cnote2 سان ڳنڍڻو هجي، ته ٻيو "occurrence" پيراميٽر لاڳو ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> پهريون occurrence{{Cref2|A|1}} ٻيون occurrence{{Cref2|A|2}} </div> </div> جيڪڏهن Cref2 جا ٻه گروهه هجن، ته توهان يا ته: (1) ٿورو وڌيڪ وضاحتي "target" لاڳو ڪري سگهو ٿا، يا (2) "group" پيراميٽر استعمال ڪري سگهو ٿا۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> ڊگهو target نالو؛{{Cref2|nb N}} پهريون گروهه پهريون occurrence؛{{Cref2|N|group=1}} ٻيون گروهه پهريون occurrence{{Cref2|N|1|group=2}} ٻيون{{Cref2|N|2|group=2}} </div> </div> ===Cnote2=== Cnote2 جا پنج پيراميٽر آهن: (1) target، (2) text، (3) number، (4) value، (5) group۔ پهريان ٻه لازمي آهن۔ آخري ٽي اختياري آهن۔ هر Cnote2 کي وڌ ۾ وڌ هڪ خالي لڪير سان جدا ڪري سگهجي ٿو؛ ننڍين فهرستن ۾ اها جدائي ضروري نه هوندي، جڏهن⁠تہ وڏيون ۽ وڌيڪ پيچيده فهرستون وڌيڪ پڙهڻ جي سهولت مان فائدو وٺي سگهن ٿيون۔ Target، جيڪو پهريون اچي ٿو، اهو بيان ڪري ٿو تہ ڪهڙي inline شيءِ سان ڳنڍڻو آهي، ۽ اهو Cref2 سان مطابقت رکڻ گهرجي جنهن سان اهو ڳنڍبو۔ Text نوٽ جو مواد بيان ڪري ٿو۔ جيڪڏهن انهن ٻن لازمي پيراميٽرن مان ڪو به خالي هجي، ته غلطي وارو پيغام ظاهر ٿيندو۔ ڪڏهن ڪڏهن هڪ مضمون ۾ ڪيترائي inline occurrences ٿي سگهن ٿا۔ مثال طور، ڪو حوالو يا وضاحتي نوٽ هڪ کان وڌيڪ ڀيرا استعمال ٿي سگهي ٿو۔ Cnote2، Cref2 کان مختلف آهي۔ "n=" Cref2 جي occurrences جو تعداد آهي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻه occurrences هجن، ته n=2۔ ڪجهه حالتن ۾ inline occurrence ڏانهن سڀ لنڪس هٽائڻ گهربل ٿي سگهي ٿو، جيئن [[mw:Extension:Cite|Cite.php]] ۾ "backlinks" بند ڪرڻ، يا عام فهرست جهڙو احساس ڏيڻ؛ اهڙين حالتن ۾ n=0 مقرر ڪريو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|text text text text}} {{Cnote2|B|2= do this if you need to use an equal sign}} {{Cnote2|C|n=1|text text text text}} {{Cnote2|D|n=6|text text text text}} {{Cnote2|E|n=3|text text text text}} {{Cnote2|F|n=0|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> چوٿون پيراميٽر، value=، سنواريندڙ کي اجازت ڏئي ٿو تہ ان ترتيب کي ٽوڙي يا تبديل ڪري جنهن مطابق فهرست جون شيون نمبر يا اکر سان ڏنيون وڃن ٿيون۔ مثال طور، ڊفالٽ طور فهرست جي شئي جي ترتيب A، B، C، D، E، F، G... هلي ٿي، يا جيڪڏهن فهرست جو انداز numbered هجي ته 1، 2، 3، 4، 5، 7...۔ value= ۾ ڪو مثبت غير صفر عدد ڏيو ته هي ترتيب تبديل ٿي ويندي۔ مثال طور، جيڪڏهن ٻئي Cnote2 ۾ 3 ڏنو وڃي ته ترتيب A، C، D، E، F، G، H... يا 1، 3، 4، 5، 6، 7، 8... ٿي ويندي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|G|n=3|value=7|text text text text}} {{Cnote2|H|text text text text}} {{Cnote2|I|n=2|text text text text}} {{Cnote2|J|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ڪجهه تمام وڏن مضمونن ۾ هڪ کان وڌيڪ Cnote2 يا Cref2 فهرستن جي ضرورت پوي ٿي۔ هي پيراميٽر، group=، وڌيڪ وضاحتي target سان به حاصل ڪري سگهجي ٿو، پر (1) فهرستن جي وچ ۾ امڪاني مونجهاري کي گهٽائڻ ۽ (2) مستقل مزاجي برقرار رکڻ ۽ inline cref جي ظاهري صورت نه بدلائڻ لاءِ group پيراميٽر استعمال ڪري سگهجي ٿو۔ group پيراميٽر ۾ اکر يا اکرن جي string ڏيو۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> text{{Cref2|A|group=1}} text{{Cref2|B|group=1}} text{{Cref2|A|group=2}} text{{Cref2|B|group=2}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|group=1|text text text text}} {{Cnote2|B|group=1|text text text text}} {{Cnote2 End}} {{Cnote2 Begin}} {{Cnote2|A|n=3|group=2|text text text text}} {{Cnote2|B|n=5|group=2|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 Begin=== Cnote2 Begin، {{tl|Refbegin}} وانگر، ٻه پيراميٽر رکي ٿو۔ * '''colwidth''' dynamic ڪالمن جي ويڪر داخل ڪريو، جهڙوڪ ''30em''؛ اهو صرف ڪجهه ويب برائوزرن لاءِ ڪم ڪندو۔ (نوٽ: ''colwidth'' استعمال ڪرڻ بدران، توهان ''colwidth=30em'' کي "2" يا "3" سان بدلائي ڪالمن جو تعداد صحيح طرح بيان ڪري سگهو ٿا۔) * '''liststyle''' اهو فهرستي انداز داخل ڪريو جيڪو توهان استعمال ڪرڻ چاهيو ٿا، ڊفالٽ ''upper-alpha'' آهي۔ <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=upper-roman|colwidth=30em}} {{Cnote2|I|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|II|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2|III|text text text text|group=roman sample}} {{Cnote2 End}} </div> </div> <div style="margin-left:40px;"> <pre> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal-leading-zero|2}} {{Cnote2|01|text text text text}} {{Cnote2|02|text text text text}} {{Cnote2|03|text text text text}} {{Cnote2 End}} </div> </div> ===Cnote2 End=== Cnote2 فهرست جي آخر ۾ {{tl|Cnote2 End}} رکو۔ ==مثال== ===بنيادي=== Cnote2 سانچو نظام &lt;reference /> ٽيگ وانگر استعمال ٿيندو آهي۔ Cref2 کي متن جي اندر رکو ۽ Cnote2 کي معياري ضميمن ۾ رکو۔ ياد رکو تہ Cnote2 کي هميشه ترتيب ۾ رکو، ٻي صورت ۾ اهو پڙهندڙ لاءِ مونجهارو پيدا ڪري سگهي ٿو۔ <pre> آسٽن جي فني تربيت سندس نوجوانيءَ وارن سالن کان شروع ٿي ۽ لڳ ڀڳ پنجٽيهه ورهين جي عمر تائين جاري رهي۔ هن عرصي دوران، هن مختلف ادبي صورتن سان تجربا ڪيا، جن ۾ خطي ناول به شامل هو، جنهن کي هن آزمايو ۽ پوءِ ڇڏي ڏنو، ۽ ٽي اهم ناول لکيا ۽ انهن تي وسيع نظرثاني ڪئي ۽ چوٿون ناول شروع ڪيو۔{{Cref2|i}} آسٽن جا ڪم ارڙهين صديءَ جي ٻئي اڌ جي حساسيت وارن ناولن تي تنقيد ڪن ٿا ۽ اوڻيهين صديءَ جي حقيقت نگاري ڏانهن منتقليءَ جو حصو آهن۔{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|انهن ۾ انهن ناولن جا اصل نسخا ۽ نظرثانيون شامل هيون جيڪي پوءِ Sense and Sensibility، Pride and Prejudice ۽ Northanger Abbey جي نالن سان شايع ٿيا، ۽ هڪ نامڪمل ناول، The Watsons}} {{Cnote2|ii|اوليوَر ميڪڊونا چوي ٿو تہ Sense and Sensibility "شايد پهريون انگريزي حقيقت نگار ناول هجي"، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو انگريز اشرافيا جي خاندان ۾، سندس لفظن ۾، "ڪمائڻ ۽ خرچ ڪرڻ" جي تفصيلي ۽ درست تصوير پيش ڪري ٿو۔}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> آسٽن جي فني تربيت سندس نوجوانيءَ وارن سالن کان شروع ٿي ۽ لڳ ڀڳ پنجٽيهه ورهين جي عمر تائين جاري رهي۔ هن عرصي دوران، هن مختلف ادبي صورتن سان تجربا ڪيا، جن ۾ خطي ناول به شامل هو، جنهن کي هن آزمايو ۽ پوءِ ڇڏي ڏنو، ۽ ٽي اهم ناول لکيا ۽ انهن تي وسيع نظرثاني ڪئي ۽ چوٿون ناول شروع ڪيو۔{{Cref2|i}} آسٽن جا ڪم ارڙهين صديءَ جي ٻئي اڌ جي حساسيت وارن ناولن تي تنقيد ڪن ٿا ۽ اوڻيهين صديءَ جي حقيقت نگاري ڏانهن منتقليءَ جو حصو آهن۔{{Cref2|ii}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=lower-roman|colwidth=40em}} {{Cnote2|i|انهن ۾ انهن ناولن جا اصل نسخا ۽ نظرثانيون شامل هيون جيڪي پوءِ Sense and Sensibility، Pride and Prejudice ۽ Northanger Abbey جي نالن سان شايع ٿيا، ۽ هڪ نامڪمل ناول، The Watsons}} {{Cnote2|ii|اوليوَر ميڪڊونا چوي ٿو تہ Sense and Sensibility "شايد پهريون انگريزي حقيقت نگار ناول هجي"، ڇاڪاڻ⁠تہ اهو انگريز اشرافيا جي خاندان ۾، سندس لفظن ۾، "ڪمائڻ ۽ خرچ ڪرڻ" جي تفصيلي ۽ درست تصوير پيش ڪري ٿو۔}} {{Cnote2 End}} </div> ===گهڻا occurrences=== حوالن يا وضاحتي نوٽن جو حد کان وڌيڪ استعمال نه ٿيڻ گهرجي؛ اندازي سبب حد ڇهه آهي۔ اڪثر جڏهن occurrences جو تعداد ڇهه کان وڌي وڃي، ته سنواريندڙ اڪثر "back links" بند ڪندا آهن؛ Cnote2 ۾ ائين ڪرڻ لاءِ n=0 مقرر ڪريو۔ هي مثال ٻه occurrences ۽ whitespace جي ممڪن استعمال کي ڏيکاري ٿو۔ <pre> عالمي گرمي ڌرتيءَ جي مٿاڇري جي ويجهو هوا ۽ سمنڊن جي سراسري گرمي پد ۾ ويهين صديءَ جي وچ کان ٿيندڙ واڌ ۽ ان جي امڪاني تسلسل کي چئبو آهي۔ گذريل صديءَ دوران عالمي مٿاڇري جو گرمي پد 0.74 ± 0.18 °C (1.33 ± 0.32 °F) وڌيو۔{{cref2|1|1}} موسمي تبديلي بابت بين الحڪومتي پينل (IPCC) نتيجو ڪڍي ٿو تہ انساني عملن سبب پيدا ٿيندڙ گرين هائوس گيسون ويهين صديءَ جي وچ کان ڏسڻ ۾ آيل گرمي پد جي اڪثر واڌ جون ذميوار آهن،{{cref2|1|2}} ۽ قدرتي مظاهر، جيئن شمسي تبديلي ۽ آتش فشان، غالباً صنعتي دور کان اڳ واري وقت کان 1950 تائين ٿورو گرم ڪندڙ اثر ۽ ان کان پوءِ ٿورو ٿڌو ڪندڙ اثر رکندا هئا۔{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |format=PDF |title=Summary for Policymakers |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |format=PDF |title=Understanding and Attributing Climate Change |date=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |date=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal}}}} {{Cnote2 End}} </pre> <div style="padding:5px; border:1px solid #ddd;"> عالمي گرمي ڌرتيءَ جي مٿاڇري جي ويجهو هوا ۽ سمنڊن جي سراسري گرمي پد ۾ ويهين صديءَ جي وچ کان ٿيندڙ واڌ ۽ ان جي امڪاني تسلسل کي چئبو آهي۔ گذريل صديءَ دوران عالمي مٿاڇري جو گرمي پد 0.74 ± 0.18&nbsp;°C (1.33 ± 0.32&nbsp;°F) وڌيو۔{{cref2|1|1}} موسمي تبديلي بابت بين الحڪومتي پينل (IPCC) نتيجو ڪڍي ٿو تہ انساني عملن سبب پيدا ٿيندڙ گرين هائوس گيسون ويهين صديءَ جي وچ کان ڏسڻ ۾ آيل گرمي پد جي اڪثر واڌ جون ذميوار آهن،{{cref2|1|2}} ۽ قدرتي مظاهر، جيئن شمسي تبديلي ۽ آتش فشان، غالباً صنعتي دور کان اڳ واري وقت کان 1950 تائين ٿورو گرم ڪندڙ اثر ۽ ان کان پوءِ ٿورو ٿڌو ڪندڙ اثر رکندا هئا۔{{cref2|2|1}}{{cref2|3}} ... {{Cnote2 Begin|liststyle=decimal|2}} {{Cnote2|1|n=2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-spm.pdf |author=IPCC |title=Summary for Policymakers |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change}}}} {{Cnote2|2|{{cite web |url=http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter9.pdf |title=Understanding and Attributing Climate Change |year=2007 |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |last=Hegerl |first=Gabriele C.}}}} {{Cnote2|3|{{cite journal |last=Ammann |first=Caspar |year=2007 |journal=PNAS |title=Solar influence on climate during the past millennium |volume=104 |issue=10 |pages=3713–3718 |doi=10.1073/pnas.0605064103 |pmid=17360418 |pmc=1810336|display-authors=etal|doi-access=free }}}} {{Cnote2 End}} </div> ===Value ۽ group=== ڏسو [[سانچو:Cnote2/example]]، ڪوڊ لاءِ ڏسو [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Cnote2/example&action=edit edit]۔ ليکڪ پڙهندڙ کي Template:Cnote2 بابت وڪيپيڊيا جو سبق مڪمل ڪرڻ تي مبارڪباد ڏيڻ چاهي ٿو۔ جيڪڏهن توهان کي مٿي ڏنل مثالن ۽ لاڳاپيل ڳنڍيل مثالن کان وڌيڪ مثال گهرجن، ته انهن مضمونن جي فهرست [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:WhatLinksHere/Template:Cnote2&namespace=0&hideredirs=1&hidelinks=1&limit=500 available] آهي جيڪي هي سانچو استعمال ڪن ٿا۔ ==پڻ ڏسو== * {{tlx|refn|name&#61;''name''|group&#61;''groupname''|''حوالو يا نوٽ جنهن ۾ <nowiki><ref></ref></nowiki> شامل هجي''}}، اهڙو سانچو جيڪو nested حوالن ۽ متبادل group نالن جي اجازت ڏئي ٿو۔ * [[وڪيپيڊيا:Citation templates]] – لاڳاپيل سانچا * [[وڪيپيڊيا:Citing sources]] – اسلوب رهنمائي * [[وڪيپيڊيا:Manual of Style (footnotes)]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote3]] * [[وڪيپيڊيا:Footnote4]] ==حوالا== {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!----زمرا ھن لڪير کان ھيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي لنڪس وڪيڊيٽا ڏانهن----> [[زمرو:وضاحتي فوٽ نوٽ سانچا]] [[زمرو:Inline سانچا|{{PAGENAME}}]] }}</includeonly> iik6y1v7ke6wg4qyznwqv4ckh5zo3ao 10 96375 376854 2026-05-10T15:49:01Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {| class="wikitable sortable collapsible {{{state|<noinclude>un</noinclude>collapsed}}}" style="font-size:85%; width:100%" |- ! colspan="9" style="background:white; border:1px solid black;" |{{navbar-collapsible |[[ISO 15924]] &ndash; [[Unicode]] &ndash; Wikidata &ndash; enwiki: Overview templates & properties |Template:ISO 15924/overview-templates}} |- ! Item !! In template !! <small>/subs</small> !! Content !! Example !! Publisher !! Usage !! [[WP:TPU|TPU]] !! Note <!-... 376854 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable sortable collapsible {{{state|<noinclude>un</noinclude>collapsed}}}" style="font-size:85%; width:100%" |- ! colspan="9" style="background:white; border:1px solid black;" |{{navbar-collapsible |[[ISO 15924]] &ndash; [[Unicode]] &ndash; Wikidata &ndash; enwiki: Overview templates & properties |Template:ISO 15924/overview-templates}} |- ! Item !! In template !! <small>/subs</small> !! Content !! Example !! Publisher !! Usage !! [[WP:TPU|TPU]] !! Note <!--- ----- ----- ----- ----- MAIN IDs AND PROPS ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ---> |- {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 code |data=ID |publisher=ISO 15924 |value='''Code''' (ISO) |Alpha-4 |example={{mono |Arab}}| usage=Everywhere |note=Alpha-4, enwiki central ISO script id list}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 alias |data=ID |publisher=Unicode |value='''Alias''' (Unicode) |Script name as used in Unicode |example=Arabic |usage=}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/wp-article |data=ID |publisher=enwiki |value='''Article''' (enwiki) |WP article that handles the script |example={{mono|1=<nowiki>[[</nowiki>}}[[Arabic script]]{{mono|1=<nowiki>]]</nowiki>}} |usage=}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/qid |data=ID |publisher=Wikidata |value='''QID''' (wikidata) |example=[[d:Q790681|Q790681]] |usage= }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 number |data=ID |publisher=ISO 15924 |value=Number; range&nbsp;000&ndash;999 |example={{mono|234}} |usage=rarely |note=ISO number not used as ID in enwiki; see {{mono|Code}}}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script |data=Merged scripts |publisher=Unicode |value={{longitem |Scripts (sub)merged into main scripts}} |example={{mono|1=Latf&nbsp;&rarr; {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4=Latf}}}} |note=In mainspace: 10&times; hardcoded ([[:Template:ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|e.g.]]); 2&times;&nbsp;Q''xxx'' depr |usage=Script descriptions, re U+ }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 name |data=data |publisher=ISO 15924 |value=Name |example={{ISO 15924 name|1=Dsrt}} |usage= |ISO name can differ from Unicode (Alias) name;<br/>Formal French name not used in enwiki }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/unicode-chapter |data=data |publisher=Unicode |value=Unicode chapter |example={{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hani|format=pdf}} |usage=| note=pdf does not open at .''n'' subchapter }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/script-example-character |data=data |publisher=enwiki |value={{longitem |Script example<br/>character}} |example={{ISO 15924/script-example-character|Arab}} |note= |usage=User boxes }} |- ! colspan=12 |In Mainspace<!--- IN MAINSPACE ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ---> {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 script codes and related Unicode data |data=list |publisher=enwiki |value=Overview {{hlist|ISO|U|enwiki}} |example= |usage=[[ISO 15924]] |note='''Mainspace''': [[ISO 15924]], [[Script (Unicode)]], [[Unicode character property]]}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=Unicode blocks |data=list |publisher=enwiki |value=Blocks &#x21C4; Scripts |example= |usage=some script articles |note='''Mainspace'''; related}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/unicode-script-illustration |data=fonts&files |publisher= |value=graphs | example= |usage= |note='''Mainspace''', [[Script (Unicode)|Scripts in Unicode]]}} |- ! colspan=12 |Overviews<!--- OVERVIEWS ----- ----- ----- ----- ----- ----- ----- ---> {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/overview-templates |data=list |publisher=Wikipedia |value=Overview: templates |usage=| All 15924 related templates ''(this list)''}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924/wp-category |data=data |publisher=enwiki |value=WP-category |WP category name for the script |example=[[:Category:Arabic script]] |usage=Not checked for mainspace |note=watered down concept for minor scripts}} |- ! colspan=12 |Also (doc, userbox, technical, ...) {{ISO 15924/overview-templates/row |template=ISO 15924 templates/doc |data=prime documentation |publisher= |value='''Documentation''' |example= |usage=[[Latin script in Unicode]] (~) |note=Reused in multiple templates}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=R from ISO 15924 code |data=template |publisher=enwiki |value=Redirect |example= |usage=Redirects }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=User iso15924 |data= |publisher= |value=userbox |example= |usage=Userboxes |note= }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=Recent changes in Unicode |data=pages Unicode, ISO 15924 [[WP:RELC]] |publisher=enwiki |value=Related Changes |example=[[Special:RecentChangesLinked/Wikipedia:WikiProject Computer science/lists of pages/Unicode|Related Changes]] |usage=WikiProject |note=900+700 P x T }} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=Unicode version |data=Version number |publisher=enwiki |value=Unicode versions |example={{Unicode version|version=13|prefix=asof |usage=tracking}} |note=(new Sep2022) }} |- ! colspan=12 |Wikidata properties |- {{ISO 15924/overview-templates/row |template=| WDproperty=P1406 |data=P1406 |publisher= |value=Directionality |example= |usage={{tla|Infobox writing system|Infobox}}, ... |note=}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=| WDproperty=P5949 |data=P5949 |publisher= |value=Unicode ranges| example= |usage={{tla|Infobox writing system|Infobox}}, ... |note=}} {{ISO 15924/overview-templates/row |template=| WDproperty=P2561 |data=P2561 |publisher= |value=ISO English name |example= |usage=Crosscheck only |note=}} |- ! colspan=12 |Modules |- {{ISO 15924/overview-templates/row |module=Unicode data| WDproperty= |data= |publisher= |value=Data module |example= |usage= |note={{section link|Module:Unicode_data|Functions_overview|nopage=yes}} }} {{ISO 15924/overview-templates/row |module=Numcr2namecr | WDproperty= |data= |publisher= |value=HTML named entities |example= |usage= |note= }} |- | colspan="9" |{{collapse top|title=More templates|bg=#f6f6f6}} * [[Special:PrefixIndex/Template:ISO_15924|All subpages of {{tlf|ISO_15924}}]] * {{tl|lang}} connection ({{section link|Template:Lang|Indicating_writing_script|nopage=yes}}) {{bulleted list |2={{tl|Script}} |4={{tl|Infobox writing system}} |5={{tl|Infobox romanization}} |11={{tl|Transliteration}}, {{tl|Lang}} |12={{tl|Infobox writing system}} |18={{tl|ISO 15924}} |21={{tl|Unicode navigation}} |31=[https://www.unicode.org/iso15924/codelists.html iso codelists] }} {{collapse bottom}} |}<!-- --><noinclude>{{documentation|content= * {{tl|ISO 15924/overview-templates/row}} :{{para |state}} collapsed/uncollapsed {{Unicode templates|state=uncollapsed}} }} [[Category:ISO 15924 overview templates]] </noinclude> mfwjhaz4l0dbvyxg0ycank5li12yz0s 0 96376 376855 2026-05-10T15:51:04Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: '''ڍاڪا ڊويزن''' (بنگالي: ঢাকা বিভাগ، ڍاڪا بيڀاگ) [[بنگلاديش]] جو هڪ انتظامي ڊويزن آهي. [[ڍاڪا|ڍاڪا شهر]] ڊويزن، ڍاڪا ضلعي ۽ بنگلاديش جي گاديءَ جو هنڌ آهي. هي ڊويزن آبادي جي لحاظ کان هڪ اهم انتظامي ورھاست رهي ٿو ۽ 20,509 چورس ڪلوميٽر جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جنهن جي آب... 376855 wikitext text/x-wiki '''ڍاڪا ڊويزن''' (بنگالي: ঢাকা বিভাগ، ڍاڪا بيڀاگ) [[بنگلاديش]] جو هڪ انتظامي ڊويزن آهي. [[ڍاڪا|ڍاڪا شهر]] ڊويزن، ڍاڪا ضلعي ۽ بنگلاديش جي گاديءَ جو هنڌ آهي. هي ڊويزن آبادي جي لحاظ کان هڪ اهم انتظامي ورھاست رهي ٿو ۽ 20,509 چورس ڪلوميٽر جي ايراضيءَ تي پکڙيل آهي، جنهن جي آبادي چار ڪروڙ 40 لک (44 ملين) کان وڌيڪ آهي. اهو دنيا جي تيز ترين وڌندڙ آبادي واري انتظامي ڊويزنن مان هڪ آهي، جيڪو اڳوڻي ڳڻپ کان وٺي %1.94 جي شرح سان وڌي رهيو آهي (قومي سراسري %1.22٪ جي مقابلي ۾). بهرحال، قومي انگن اکرن ۾ مرد مزدور قوت جي بي دخلي بابت ڊيٽا شامل ٿي سگھي ٿو، ڇاڪاڻ ته صنفي تناسب عورتن جي طرف بي دخل آهي. ==حوالا== {{حوالا}} ==ٻاهريان ڳنڍڻا== [[زمرو:ڍاڪا ڊويزن]] [[زمرو:بنگلاديش]] [[زمرو:بنگلاديش جون ڊويزنون]] i2cw5he1c57jn4uyuzpv2ric2h9bkme 10 96377 376856 2026-05-10T15:51:33Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{!}}- {{!}} {{{value|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |{{tl|1={{{template|}}}}} |}}{{#if:{{{WDproperty|}}} |{{property |{{{WDproperty|}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} | module:[[:Module:{{{module|}}}|{{{module|}}}]]}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Template:{{{subpages|{{{template|}}}}}}|/subp]]</small>}}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Module:{{{subpages|{{{module|}}}}}}|/subp]]</small>}} {{!}} {{{data|-}}} {{!}} {... 376856 wikitext text/x-wiki {{!}}- {{!}} {{{value|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |{{tl|1={{{template|}}}}} |}}{{#if:{{{WDproperty|}}} |{{property |{{{WDproperty|}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} | module:[[:Module:{{{module|}}}|{{{module|}}}]]}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Template:{{{subpages|{{{template|}}}}}}|/subp]]</small>}}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Module:{{{subpages|{{{module|}}}}}}|/subp]]</small>}} {{!}} {{{data|-}}} {{!}} {{{example|}}} {{!}} {{{publisher|}}} {{!}} {{{usage|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}}|<nowiki>[</nowiki>{{TPU|Template:{{{template|}}}|label=<small>TPU</small>}}]}} {{!}} {{{note|}}} i7rhmtl89w0vwywdi0v39bf9av16inq 376857 376856 2026-05-10T15:53:03Z Intisar Ali 8681 /* */ 376857 wikitext text/x-wiki {{!}}- {{!}} {{{value|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |{{tl|1={{{template|}}}}} |}}{{#if:{{{WDproperty|}}} |{{property |{{{WDproperty|}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} | module:[[:Module:{{{module|}}}|{{{module|}}}]]}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Template:{{{subpages|{{{template|}}}}}}|/subp]]</small>}}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Module:{{{subpages|{{{module|}}}}}}|/subp]]</small>}} {{!}} {{{data|-}}} {{!}} {{{example|}}} {{!}} {{{publisher|}}} {{!}} {{{usage|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}}|<nowiki>[</nowiki>{{TPU|Template:{{{template|}}}|label=<small>TPU</small>}}]}} {{!}} {{{note|}}} {{Documentation}} jzn2wa7bb73xz8nfn2f88f0qhmgdz37 376858 376857 2026-05-10T15:53:48Z Intisar Ali 8681 /* */ 376858 wikitext text/x-wiki {{!}}- {{!}} {{{value|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |{{tl|1={{{template|}}}}} |}}{{#if:{{{WDproperty|}}} |{{property |{{{WDproperty|}}}}} }}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} | module:[[:Module:{{{module|}}}|{{{module|}}}]]}} {{!}} {{#if:{{{template|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Template:{{{subpages|{{{template|}}}}}}|/subp]]</small>}}<!-- -->{{#if:{{{module|}}} |<small>[[Special:PrefixIndex/Module:{{{subpages|{{{module|}}}}}}|/subp]]</small>}} {{!}} {{{data|-}}} {{!}} {{{example|}}} {{!}} {{{publisher|}}} {{!}} {{{usage|}}} {{!}} {{#if:{{{template|}}}|<nowiki>[</nowiki>{{TPU|Template:{{{template|}}}|label=<small>TPU</small>}}]}} {{!}} {{{note|}}} i7rhmtl89w0vwywdi0v39bf9av16inq 10 96378 376859 2026-05-10T15:55:32Z Intisar Ali 8681 صفحي کي [[سانچو:Template parameter usage]] ڏانھن چوريو 376859 wikitext text/x-wiki #چوريو[[سانچو:Template parameter usage]] 6d1wdvp1924r1mg6n4terfxyperxlll 10 96379 376860 2026-05-10T15:56:48Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <includeonly><!-- ISO 15924 as of 2017-07-26: 192 + 2 Qa codes -->{{#switch:{{ISO 15924 code|{{{1|}}}}} | Adlm = Fula_alphabets#Adlam_alphabet | Afak = Afaka syllabary | Aghb = Caucasian Albanian alphabet | Ahom = Ahom alphabet | Arab = Arabic script | Aran = Nastaʿlīq script | Armi = Aramaic alphabet | Armn = Armenian alphabet | Avst = Avestan alphabet | Bali = Balinese script | Bamu = Bamum script | Bass = Bassa alphabet | Batk = Batak alphabet | Beng = Bengali alphab... 376860 wikitext text/x-wiki <includeonly><!-- ISO 15924 as of 2017-07-26: 192 + 2 Qa codes -->{{#switch:{{ISO 15924 code|{{{1|}}}}} | Adlm = Fula_alphabets#Adlam_alphabet | Afak = Afaka syllabary | Aghb = Caucasian Albanian alphabet | Ahom = Ahom alphabet | Arab = Arabic script | Aran = Nastaʿlīq script | Armi = Aramaic alphabet | Armn = Armenian alphabet | Avst = Avestan alphabet | Bali = Balinese script | Bamu = Bamum script | Bass = Bassa alphabet | Batk = Batak alphabet | Beng = Bengali alphabet | Bhks = Bhaiksuki alphabet | Blis = Blissymbols | Bopo = Bopomofo | Brah = Brahmi script | Brai = Braille | Bugi = Lontara script | Buhd = Buhid alphabet | Cakm = Chakma alphabet | Cans = Canadian Aboriginal syllabics | Cari = Carian alphabets | Cham = Cham alphabet | Cher = Cherokee syllabary | Cirt = Cirth | Copt = Coptic alphabet | Cpmn = Cypro-Minoan syllabary | Cprt = Cypriot syllabary | Cyrl = Cyrillic script | Cyrs = Early Cyrillic alphabet | Deva = Devanagari | Dogr = Dogri language#Script | Dsrt = Deseret alphabet | Dupl = Duployan shorthand | Egyd = Demotic (Egyptian) | Egyh = Hieratic | Egyp = Egyptian hieroglyphs | Elba = Elbasan alphabet | Ethi = Ge'ez script | Geok = Georgian scripts#Nuskhuri | Geor = Georgian scripts#Mkhedruli | Glag = Glagolitic script | Gong = Gunjala Gondi Lipi | Gonm = Gondi writing#Masaram | Goth = Gothic alphabet | Gran = Grantha alphabet | Grek = Greek alphabet | Gujr = Gujarati alphabet | Guru = Gurmukhī alphabet | Hanb = Chinese characters | Hang = Hangul | Hani = Chinese characters | Hano = Hanunó'o alphabet | Hans = Simplified Chinese characters | Hant = Traditional Chinese characters | Hatr = Hatran alphabet | Hebr = Hebrew alphabet | Hira = Hiragana | Hluw = Anatolian hieroglyphs | Hmng = Pahawh Hmong | Hmnp = Hmong writing#Hmnp | Hrkt = Kana | Hung = Old Hungarian alphabet | Inds = Indus script | Ital = Old Italic script | Jamo = Hangul#Letters | Java = Javanese script | Jpan = Japanese writing system | Jurc = Jurchen script | Kali = Kayah Li alphabet | Kana = Katakana | Khar = Kharosthi | Khmr = Khmer alphabet | Khoj = Khojki script | Kitl = Khitan large script | Kits = Khitan small script | Knda = Kannada alphabet | Kore = Korean mixed script | Kpel = Kpelle syllabary | Kthi = Kaithi | Lana = Tai Tham alphabet | Laoo = Lao alphabet | Latf = Fraktur | Latg = Gaelic type | Latn = Latin script | Leke = Leke script | Lepc = Lepcha alphabet | Limb = Limbu alphabet | Lina = Linear A | Linb = Linear B | Lisu = Fraser alphabet | Loma = Loma language#Writing systems | Lyci = Lycian alphabet | Lydi = Lydian alphabet | Mahj = Mahajani | Maka = Makassarese language#Writing systems | Mand = Mandaic alphabet | Mani = Manichaean alphabet | Marc = Zhang-Zhung language#Scripts | Maya = Maya script | Medf = Medefaidrin | Mend = Mende Kikakui script | Merc = Meroitic alphabet | Mero = Meroitic alphabet | Mlym = Malayalam script | Modi = Modi alphabet | Mong = Mongolian script | Moon = Moon type | Mroo = Mru language#Alphabet | Mtei = Meitei script | Mult = Multani alphabet | Mymr = Burmese alphabet | Narb = Ancient North Arabian | Nbat = Nabataean alphabet | Newa = Prachalit Nepal alphabet | Nkdb = Dongba symbols | Nkgb = Geba syllabary | Nkoo = N'Ko alphabet | Nshu = Nüshu script | Ogam = Ogham | Olck = Ol Chiki script | Orkh = Old Turkic alphabet | Orya = Odia alphabet | Osge = Osage alphabet | Osma = Osmanya alphabet | Palm = Palmyrene alphabet | Pauc = Pau Cin Hau | Perm = Old Permic alphabet | Phag = 'Phags-pa script | Phli = Inscriptional Pahlavi | Phlp = Psalter Pahlavi | Phlv = Pahlavi scripts#Book Pahlavi | Phnx = Phoenician alphabet | Piqd = Klingon alphabets#KLI pIqaD | Plrd = Pollard script | Prti = Inscriptional Parthian | Qaaa = ISO 15924#Special codes | Qabx = ISO 15924#Special codes | Rjng = Rejang script | Roro = Rongorongo | Runr = Runes | Samr = Samaritan alphabet | Sara = Sarati | Sarb = Ancient South Arabian script | Saur = Saurashtra alphabet | Sgnw = SignWriting | Shaw = Shavian alphabet | Shrd = Śāradā script | Shui = Sui language#Script | Sidd = Siddhaṃ script | Sind = Khudabadi script | Sinh = Sinhalese alphabet | Sora = Sorang Sompeng alphabet | Soyo = Soyombo alphabet | Sund = Sundanese script | Sylo = Sylheti Nagari | Syrc = Syriac alphabet | Syre = Syriac alphabet#Estrangelo variant | Syrj = Syriac alphabet#Western variant | Syrn = Syriac alphabet#Eastern variant | Tagb = Tagbanwa script | Takr = Takri alphabet | Tale = Tai Le alphabet | Talu = New Tai Lue alphabet | Taml = Tamil script | Tang = Tangut script | Tavt = Tai Dam language#Writing system | Telu = Telugu script | Teng = Tengwar | Tfng = Tifinagh | Tglg = Baybayin | Thaa = Thaana | Thai = Thai alphabet | Tibt = Tibetan alphabet | Tirh = Tirhuta | Ugar = Ugaritic alphabet | Vaii = Vai syllabary | Visp = Visible Speech | Wara = Warang Citi | Wcho = Wancho language#Orthography | Wole = Woleai script | Xpeo = Old Persian cuneiform | Xsux = Cuneiform script | Yiii = Yi script | Zanb = Mongolian writing systems#Horizontal square script | Zinh = ISO 15924#Special codes | Zmth = Mathematical notation | Zsye = Emoji | Zsym = Symbol | Zxxx = ISO 15924#Special codes | Zyyy = ISO 15924#Special codes | Zzzz = ISO 15924#Special codes | #default = {{{default|Writing system}}} }}</includeonly><noinclude> {{documentation}}</noinclude> hlsxicb70ltsy259divqiu21itdlcdw 10 96380 376861 2026-05-10T15:58:45Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> ==استعمال== هي سانچو alpha-4 رسم الخط ڪوڊ لاءِ '''وڪيپيڊيا مضمون جو نالو''' واپس ڪري ٿو: * <code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}} ان کي '''وڪي ڳنڍڻي''' جي صورت ۾ به ڏيکاري سگه... 376861 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> ==استعمال== هي سانچو alpha-4 رسم الخط ڪوڊ لاءِ '''وڪيپيڊيا مضمون جو نالو''' واپس ڪري ٿو: * <code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}} ان کي '''وڪي ڳنڍڻي''' جي صورت ۾ به ڏيکاري سگهجي ٿو: * {{para|format|wl}} متن کي وڪي ڳنڍڻي <code><nowiki>[[...]]</nowiki></code> ۾ تبديل ڪري ٿو ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl}} * {{para|format|slink}} ڪنهن به #section کي "§" سيڪشن علامت سان ڏيکاريو ويندو ({{tl|slink}} استعمال ڪندي): ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=slink}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=slink}} * {{para|format|wl-label}} عام وڪي ڳنڍڻي، ليبلن سان جيئن: <nowiki>[[Target article|label]]</nowiki> ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label}} :{{para|format|wl-label}} {{para|label|ڪو به متن}} عام وڪي ڳنڍڻي، آزاد ليبل متن سان جيئن: <nowiki>[[Target article|ڪو به متن]]</nowiki> ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label|label=ڪو به متن}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label|label=ڪو به متن}} ;اڳواٽ مقرر ڪيل ليبل متن {{para|format|wl-label}} جا ليبل {{tl|ISO 15924/wp-article/label}} ۾ اڳواٽ مقرر ٿيل آهن۔ ==سانچي جي ڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "alpha4": {}, "default": {}, "format": {}, "label": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:ISO 15924 templates|wp-name]] }}</includeonly> bfxxg9651ge1jug9b4eampjomjmmhjy 376862 376861 2026-05-10T15:59:18Z Intisar Ali 8681 /* سانچي جي ڊيٽا */ 376862 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> ==استعمال== هي سانچو alpha-4 رسم الخط ڪوڊ لاءِ '''وڪيپيڊيا مضمون جو نالو''' واپس ڪري ٿو: * <code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs}} ان کي '''وڪي ڳنڍڻي''' جي صورت ۾ به ڏيکاري سگهجي ٿو: * {{para|format|wl}} متن کي وڪي ڳنڍڻي <code><nowiki>[[...]]</nowiki></code> ۾ تبديل ڪري ٿو ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl}} * {{para|format|slink}} ڪنهن به #section کي "§" سيڪشن علامت سان ڏيکاريو ويندو ({{tl|slink}} استعمال ڪندي): ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=slink}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=slink}} * {{para|format|wl-label}} عام وڪي ڳنڍڻي، ليبلن سان جيئن: <nowiki>[[Target article|label]]</nowiki> ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label}} :{{para|format|wl-label}} {{para|label|ڪو به متن}} عام وڪي ڳنڍڻي، آزاد ليبل متن سان جيئن: <nowiki>[[Target article|ڪو به متن]]</nowiki> ::<code><nowiki>{{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label|label=ڪو به متن}}</nowiki></code> → {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Chrs|format=wl-label|label=ڪو به متن}} ;اڳواٽ مقرر ڪيل ليبل متن {{para|format|wl-label}} جا ليبل {{tl|ISO 15924/wp-article/label}} ۾ اڳواٽ مقرر ٿيل آهن۔ ==سانچي جي ڊيٽا== {{templateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "alpha4": {}, "default": {}, "format": {}, "label": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[Category:ISO 15924 templates|wp-name]] }}</includeonly> ja2bryo1isrqw3u06kuc3b82legjlbb 10 96381 376863 2026-05-10T16:00:21Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Chrs = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Chorasmian (Khwarezmian) script | Egyd = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Egyptian demotic | Geok = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Nuskhuri (Georgian) script | Geor = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Mkhedruli (Georgian) script | Gonm = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Masaram (Gondi script) | Hrkt = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Katakana or Hiragana | Jamo = {{ye... 376863 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Chrs = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Chorasmian (Khwarezmian) script | Egyd = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Egyptian demotic | Geok = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Nuskhuri (Georgian) script | Geor = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Mkhedruli (Georgian) script | Gonm = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Masaram (Gondi script) | Hrkt = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Katakana or Hiragana | Jamo = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Hangul Letters | Loma = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Loma script | Maka = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Makassarese script | Marc = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Zhang-Zhung scripts | Mroo = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Mru script | Pelm = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Proto-Elamite script | Phlv = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Book Pahlavi | Qaaa–Qabx | Qaaa-Qabx = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Qaaa = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Qabx = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Shui = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Sui script | Syre = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Syriac script, Estrangelo variant | Syrj = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Syriac script, Western variant | Syrn = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Syriac script, Eastern variant | Tnsa = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Tangsa Naga script | Toto = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Toto script | Yezi = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}Yezidi (Kurdish) script | Zinh = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Zxxx = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Zyyy = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | Zzzz = {{yesno|{{{add pipe|yes}}}|yes={{!}}}}ISO 15924 Special codes | #default = {{{default|}}} }}<noinclude> {{documentation}}</noinclude> 5yxorpc1oe1lcddsbdkrudmwrxp7d1i 10 96382 376864 2026-05-10T16:01:50Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> ==استعمال== هي سانچو وڪي ڳنڍڻي ۾ ''ليبل'' شامل ڪري سگهي ٿو ته جيئن ڳنڍڻي وڌيڪ پڙهڻ لائق بڻجي وڃي۔ اسان هن طريقي سان هي ڳنڍڻي ٺاهي سگهون ٿا:<br/> <code><nowiki>[[Demotic Egyptian language|Egyptian demotic]]</nowiki></code> * ب... 376864 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{High-use}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> ==استعمال== هي سانچو وڪي ڳنڍڻي ۾ ''ليبل'' شامل ڪري سگهي ٿو ته جيئن ڳنڍڻي وڌيڪ پڙهڻ لائق بڻجي وڃي۔ اسان هن طريقي سان هي ڳنڍڻي ٺاهي سگهون ٿا:<br/> <code><nowiki>[[Demotic Egyptian language|Egyptian demotic]]</nowiki></code> * بغير ليبل جي: <nowiki>[[</nowiki>{{tlx|ISO 15924/wp-article|Egyd}}]] &rarr; [[{{ISO 15924/wp-article|Egyd}}]] * ليبل سان: <code><nowiki>[[{{ISO 15924/wp-article|Egyd}}{{ISO 15924/wp-article/label|Egyd}}]]</nowiki></code> &rarr; [[{{ISO 15924/wp-article|Egyd}}{{ISO 15924/wp-article/label|Egyd}}]] ==موجوده فهرست== هن وقت لکڻ جي مهل، هيٺيان ليبل مهيا ڪيا وڃن ٿا: <pre> | Egyd = Egyptian demotic | Hrkt = Katakana or Hiragana | Qaaa = ISO 15924 | Qabx = ISO 15924 | Syre = Syriac alphabet | Syrj = Syriac alphabet | Syrn = Syriac alphabet | Zinh = ISO 15924 | Zxxx = ISO 15924 | Zyyy = ISO 15924 | Zzzz = ISO 15924 </pre> ==تفصيل== ڊفالٽ طور جيڪڏهن ليبل موجود هجي ته pipe علامت شامل ڪئي ويندي آهي۔ جيڪڏهن اختيار <code>add pipe=no</code> مقرر ڪيو وڃي ته pipe واپس نه ايندي۔ جڏهن ڪنهن ليبل جي ضرورت نه هجي (يعني صفحي جو نالو پاڻ ئي مناسب هجي)، ته هي سانچو خالي نتيجو واپس ڪندو: * ليبل جي ضرورت ناهي: <code><nowiki>[[{{tlx|ISO 15924/wp-article|Latn}}{{tlx|ISO 15924/wp-article/label|Latn}}]]</nowiki></code> &rarr; [[{{ISO 15924/wp-article|Latn}}{{ISO 15924/wp-article/label|Latn}}]] == پڻ ڏسو == * {{tlx|ISO 15924/wp-article}} {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly> <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون هتي شامل ڪريو: --> </includeonly> kum953k021o0e9dcm2xrdgthck9wx1w 10 96383 376865 2026-05-10T16:03:03Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <!-- Exact list from ISO datafile, as of 2021-01-25: 206 output values (alpha4 codes). --><includeonly>{{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Adlm = Q19606346 | Afak = Q382019 | Aghb = Q2495716 | Ahom = Q2839633 | Arab = Q1828555 | Aran = Q1133121 | Armi = Q26978 | Armn = Q11932 | Avst = Q790681 | Bali = Q804984 | Bamu = Q806024 | Bass = Q810458 | Batk = Q51592 | Beng = Q756802 | Bhks = Q17017839 | Blis = Q609817 | Bopo = Q198269 | Brah = Q185083 | Brai = Q79894 | Bugi = Q107... 376865 wikitext text/x-wiki <!-- Exact list from ISO datafile, as of 2021-01-25: 206 output values (alpha4 codes). --><includeonly>{{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Adlm = Q19606346 | Afak = Q382019 | Aghb = Q2495716 | Ahom = Q2839633 | Arab = Q1828555 | Aran = Q1133121 | Armi = Q26978 | Armn = Q11932 | Avst = Q790681 | Bali = Q804984 | Bamu = Q806024 | Bass = Q810458 | Batk = Q51592 | Beng = Q756802 | Bhks = Q17017839 | Blis = Q609817 | Bopo = Q198269 | Brah = Q185083 | Brai = Q79894 | Bugi = Q1074947 | Buhd = Q1002969 | Cakm = Q1059328 | Cans = Q2479183 | Cari = Q1094567 | Cham = Q1060381 | Cher = Q26549 | Chrs = Q72386710 | Cirt = Q2003257 | Copt = Q321083 | Cpmn = Q1751985 | Cprt = Q1757689 | Cyrl = Q8209 | Cyrs = Q442244 | Deva = Q38592 | Diak = Q3307073 | Dogr = Q72402987 | Dsrt = Q1200582 | Dupl = Q5316025 | Egyd = Q188519 | Egyh = Q208111 | Egyp = Q132659 | Elba = Q1036714 | Elym = Q60744423 | Ethi = Q257634 | Geok = Q1090055 | Geor = Q3317411 | Glag = Q145625 | Gong = Q18125340 | Gonm = Q16977603 | Goth = Q467784 | Gran = Q1119274 | Grek = Q8216 | Gujr = Q733944 | Guru = Q689894 | Hanb = Q28454520 | Hang = Q8222 | Hani = Q8201 | Hano = Q1584045 | Hans = Q185614 | Hant = Q178528 | Hatr = Q20813038 | Hebr = Q33513 | Hira = Q48332 | Hluw = Q521323 | Hmng = Q365954 | Hmnp = Q33712499 | Hrkt = Q187659 | Hung = Q446224 | Inds = Q601388 | Ital = Q4891256 | Jamo = Q41799425 | Java = Q879704 | Jpan = Q190502 | Jurc = Q912240 | Kali = Q4919239 | Kana = Q82946 | Kawi = Q975802 | Khar = Q1161266 | Khmr = Q1054190 | Khoj = Q1740656 | Kitl = Q6401797 | Kits = Q6401800 | Knda = Q839666 | Kore = Q711797 | Kpel = Q1586299 | Kthi = Q1253814 | Lana = Q1314503 | Laoo = Q1815229 | Latf = Q148443 | Latg = Q1432616 | Latn = Q8229 | Leke = Q19572613 | Lepc = Q1481626 | Limb = Q933796 | Lina = Q30972 | Linb = Q190102 | Lisu = Q1194621 | Loma = Q72948512 | Lyci = Q913587 | Lydi = Q4261300 | Mahj = Q6732850 | Maka = Q72947229 | Mand = Q1812130 | Mani = Q3544702 | Marc = Q72403709 | Maya = Q211248 | Medf = Q72950215 | Mend = Q951069 | Merc = Q73028124 | Mero = Q73028623 | Mlym = Q1164129 | Modi = Q1703713 | Mong = Q1055705 | Moon = Q918391 | Mroo = Q75919253 | Mtei = Q2981413 | Mult = Q17047906 | Mymr = Q43887939 | Nagm = Q106917274 | Nand = Q6963324 | Narb = Q22948270 | Nbat = Q855624 | Newa = Q7237292 | Nkdb = Q1190953 | Nkgb = Q731189 | Nkoo = Q1062587 | Nshu = Q56436 | Ogam = Q184661 | Olck = Q201688 | Orkh = Q5058305 | Orya = Q1760127 | Osge = Q7105529 | Osma = Q1377866 | Ougr = Q1998938 | Palm = Q17538100 | Pauc = Q25339852 | Pcun = Q104845336 | Pelm = Q56305763 | Perm = Q147899 | Phag = Q822836 | Phli = Q24089793 | Phlp = Q7253954 | Phlv = Q72403118 | Phnx = Q26752 | Piqd = Q56627865 | Plrd = Q601734 | Prti = Q24089828 | Psin = Q1065250 | Qaaa | Qaab | Qaac | Qaad | Qaae | Qaaf | Qaag | Qaah | Qaai | Qaaj | Qaak | Qaal | Qaam | Qaan | Qaao | Qaap | Qaaq | Qaar | Qaas | Qaat | Qaau | Qaav | Qaaw | Qaax | Qaay | Qaaz| Qaba | Qabb | Qabc | Qabd | Qabe | Qabf | Qabg | Qabh | Qabi | Qabj | Qabk | Qabl | Qabm | Qabn | Qabo | Qabp | Qabq | Qabr | Qabs | Qabt | Qabu | Qabv | Qabw | Qabx | Qaaa-Qabx | Qaaa–Qabx = Q105037964 | Ranj = Q2385276 | Rjng = Q2007960 | Rohg = Q21028705 | Roro = Q209764 | Runr = Q82996 | Samr = Q1550930 | Sara = Q1089000 | Sarb = Q446074 | Saur = Q3535165 | Sgnw = Q1497335 | Shaw = Q1970098 | Shrd = Q2047117 | Shui = Q752854 | Sidd = Q250379 | Sind = Q6402810 | Sinh = Q1574992 | Sogd = Q578359 | Sogo = Q72403254 | Sora = Q7563292 | Soyo = Q8009382 | Sund = Q51589 | Sunu = Q109984965 | Sylo = Q144128 | Syrc = Q26567 | Syre = Q72400430 | Syrj = Q72400431 | Syrn = Q72400435 | Tagb = Q977444 | Takr = Q759202 | Tale = Q2566326 | Talu = Q3498863 | Taml = Q26803 | Tang = Q1373610 | Tavt = Q11818518 | Telu = Q570450 | Teng = Q473725 | Tfng = Q208503 | Tglg = Q812124 | Thaa = Q877906 | Thai = Q236376 | Tibt = Q46861 | Tirh = Q1765752 | Tnsa = Q105576311 | Toto = Q104837516 | Ugar = Q332652 | Vaii = Q523078 | Visp = Q1303365 | Vith = Q3301993 | Wara = Q79199 | Wcho = Q33713728 | Wole = Q6643710 | Xpeo = Q1471822 | Xsux = Q401 | Yezi = Q72401962 | Yiii = Q1197646 | Zanb = Q50809208 | Zinh = Q104839726 | Zmth = Q1140046 | Zsye = Q1049294 | Zsym = Q80071 | Zxxx = Q104839715 | Zyyy = Q104839687 | Zzzz = Q104839675 | #default={{{default|<!-- {{error|Error using {{tlx|ISO 15924/qid}}: input "{{{qid|{{{1|}}}}}}" not recognized|tag=span}} -->}}} }}</includeonly><!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 35qe99uwwsroq6c2xg286td3afrv2n6 10 96384 376866 2026-05-10T16:04:46Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- زمرا هيٺ ڏنل هنڌ تي شامل ڪريو ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو --> ==استعمال== {{Tracks Wikidata|P506|P1406|P2620|P5949}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "alpha4": {}, "default": {} } } </templatedata> ==ISO 15924 سانچا== {{ISO 15924/overview-templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زم... 376866 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا هيٺ ڏنل هنڌ تي شامل ڪريو ۽ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو --> ==استعمال== {{Tracks Wikidata|P506|P1406|P2620|P5949}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "alpha4": {}, "default": {} } } </templatedata> ==ISO 15924 سانچا== {{ISO 15924/overview-templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا هن لڪير کان هيٺ؛ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي --> }}</includeonly> t7pl1u8gyi08wptzhcy02xzmwq5ax57 10 96385 376867 2026-05-10T16:05:55Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#switch:{{lc:{{{format|}}}}} |self alpha4 = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Aran |Cyrs = Cyrs |Geok = Geok |Hans = Hans |Hant = Hant |Latf = Latf |Latg = Latg |Qaac = Qaac |Qaai = Qaai |Syre = Syre |Syrj = Syrj |Syrn = Syrn }} |self name = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Arabic (Nastaliq variant) |Cyrs = Cyrillic (Old Church Slavonic variant) |Geok = Khutsuri (Asomtavruli and Nuskhuri) |Hans = Han (Simplified variant) |Hant = Han (Traditional variant) |Latf = Latin (Fra... 376867 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{lc:{{{format|}}}}} |self alpha4 = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Aran |Cyrs = Cyrs |Geok = Geok |Hans = Hans |Hant = Hant |Latf = Latf |Latg = Latg |Qaac = Qaac |Qaai = Qaai |Syre = Syre |Syrj = Syrj |Syrn = Syrn }} |self name = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Arabic (Nastaliq variant) |Cyrs = Cyrillic (Old Church Slavonic variant) |Geok = Khutsuri (Asomtavruli and Nuskhuri) |Hans = Han (Simplified variant) |Hant = Han (Traditional variant) |Latf = Latin (Fraktur variant) |Latg = Latin (Gaelic variant) |Qaac = Coptic (PU Unicode, depr) |Qaai = Inherited (PU Unicode, depr) |Syre = Syriac (Estrangelo variant) |Syrj = Syriac (Western variant) |Syrn = Syriac (Eastern variant) }} |#default|target alpha4 = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Arab |Cyrs = Cyrl |Geok = Geor |Hans |Hant = Hani |Latf |Latg = Latn |Qaac = Copt |Qaai = Zinh |Syre |Syrj |Syrn = Syrc }} |target name = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = {{ISO 15924 alias|1=Arab}} |Cyrs = {{ISO 15924 alias|1=Cyrl}} |Geok = {{ISO 15924 alias|1=Geor}} |Hans = {{ISO 15924 alias|1=Hani}} |Hant = {{ISO 15924 alias|1=Hani}} |Latf = {{ISO 15924 alias|1=Latn}} |Latg = {{ISO 15924 alias|1=Latn}} |Qaac = {{ISO 15924 alias|1=Copt}} |Qaai = {{ISO 15924 alias|1=Zinh}} |Syre = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} |Syrj = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} |Syrn = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} }} |wikilink = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Arab|format=slink}} |Cyrs = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Cyrl|format=slink}} |Geok = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Geor|format=slink}} |Hans = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Hani|format=slink}} |Hant = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Hani|format=slink}} |Latf = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Latn|format=slink}} |Latg = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Latn|format=slink}} |Qaac = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Copt|format=slink}} |Qaai = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Zinh|format=slink}} |Syre = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} |Syrj = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} |Syrn = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} }} }}<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 8alhxeihvognqy4ihkby7a4kd0jjlfo 376870 376867 2026-05-10T16:14:30Z Intisar Ali 8681 /* */ 376870 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{lc:{{{format|target alpha4}}}}} |self alpha4 = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Aran |Cyrs = Cyrs |Geok = Geok |Hans = Hans |Hant = Hant |Latf = Latf |Latg = Latg |Qaac = Qaac |Qaai = Qaai |Syre = Syre |Syrj = Syrj |Syrn = Syrn |#default = }} |self name = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Arabic (Nastaliq variant) |Cyrs = Cyrillic (Old Church Slavonic variant) |Geok = Khutsuri (Asomtavruli and Nuskhuri) |Hans = Han (Simplified variant) |Hant = Han (Traditional variant) |Latf = Latin (Fraktur variant) |Latg = Latin (Gaelic variant) |Qaac = Coptic (PU Unicode, depr) |Qaai = Inherited (PU Unicode, depr) |Syre = Syriac (Estrangelo variant) |Syrj = Syriac (Western variant) |Syrn = Syriac (Eastern variant) |#default = }} |target alpha4 |#default = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = Arab |Cyrs = Cyrl |Geok = Geor |Hans = Hani |Hant = Hani |Latf = Latn |Latg = Latn |Qaac = Copt |Qaai = Zinh |Syre = Syrc |Syrj = Syrc |Syrn = Syrc |#default = }} |target name = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = {{ISO 15924 alias|1=Arab}} |Cyrs = {{ISO 15924 alias|1=Cyrl}} |Geok = {{ISO 15924 alias|1=Geor}} |Hans = {{ISO 15924 alias|1=Hani}} |Hant = {{ISO 15924 alias|1=Hani}} |Latf = {{ISO 15924 alias|1=Latn}} |Latg = {{ISO 15924 alias|1=Latn}} |Qaac = {{ISO 15924 alias|1=Copt}} |Qaai = {{ISO 15924 alias|1=Zinh}} |Syre = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} |Syrj = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} |Syrn = {{ISO 15924 alias|1=Syrc}} |#default = }} |wikilink = {{#switch:{{{alpha4|}}} |Aran = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Arab|format=slink}} |Cyrs = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Cyrl|format=slink}} |Geok = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Geor|format=slink}} |Hans = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Hani|format=slink}} |Hant = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Hani|format=slink}} |Latf = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Latn|format=slink}} |Latg = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Latn|format=slink}} |Qaac = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Copt|format=slink}} |Qaai = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Zinh|format=slink}} |Syre = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} |Syrj = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} |Syrn = {{ISO 15924/wp-article|alpha4=Syrc|format=slink}} |#default = }} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 7gl4n3wkuuyfyoiyw1ch564ewggp595 10 96386 376868 2026-05-10T16:07:29Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} ==استعمال== {{para|format}} <syntaxhighlight lang="wikitext"> |format=self alpha4 <!-- (تعريف چيڪ ڪريو) --> |format=self name |format=target alpha4 <!-- (ڊفالٽ) --> |format=target name </syntaxhighlight> ==جائزو== {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" ! colspan="7" | ISO 15924 رسم الخط جيڪي يونيڪوڊ ضم ڪري ڇڏيا آهن |- ! Alpha 4 ! ISO نالو ! wl ! colspan="2" style="b... 376868 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} ==استعمال== {{para|format}} <syntaxhighlight lang="wikitext"> |format=self alpha4 <!-- (تعريف چيڪ ڪريو) --> |format=self name |format=target alpha4 <!-- (ڊفالٽ) --> |format=target name </syntaxhighlight> ==جائزو== {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%" ! colspan="7" | ISO 15924 رسم الخط جيڪي يونيڪوڊ ضم ڪري ڇڏيا آهن |- ! Alpha 4 ! ISO نالو ! wl ! colspan="2" style="border-left:2px solid grey;" | Unicode: هن ۾ ضم ٿيل ! ھدف وارو مضمون {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Aran}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Cyrs}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Geok}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Hans}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Hant}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Latf}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Latg}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Qaac}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Qaai}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Syre}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Syrj}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Syrn}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Test|class=sortbottom}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=Hebr|class=sortbottom}} {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row |alpha4=|class=sortbottom}} |} :{{tl|ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row}} {{edit|Template:ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script/row}} ==وسيلا== * [https://www.unicode.org/iso15924/iso15924-codes.html ISO ڪوڊ فهرست] ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> ==ISO 15924 سانچن بابت عام ڄاڻ== {{align|right|{{nbsp|3}}<small>هي حصو:</small> {{view||edit|template=Template:ISO 15924 templates/doc}}}} ===جائزو=== {{ISO 15924/overview-templates|state={{{state|}}}}} ===ISO جون تازه ڪاريون=== * ISO 15924 رسم الخط ڪوڊن جي فهرست باقاعدي طور تي تازه ڪئي ويندي آهي، عام طور تي گهٽ ۾ گهٽ هر سال هڪ ڀيرو۔ موجوده فهرست {{as of|2021|12|03|lc=y}} مڪمل آهي، ۽ 213 ڪوڊن (ڪوڊ، نمبر، رسم الخط جو نالو) جي وضاحت ڪري ٿي۔ * {{as of|07:13, 15 February 2022 (UTC)}}، هن سانچي ۾ 258 ISO 15924 رسم الخط ڪوڊ شامل آهن۔ سڀئي ٻئي صورتن {{mono|Xxxx}} ۽ {{mono|123}} (Alpha-4 ۽ عددي) ۾ جوڙيل آهن۔ انهن 258 ۾ 50 الڳ {{mono|Qxxx}} ڪوڊ شامل آهن۔ ڪجهه ''ISO پاران مقرر ڪيل ڪوڊن'' جا ''ISO نالا'' موجود نه هوندا آهن، ۽/يا اهي ''Unicode پاران مقرر ڪيل'' نه هوندا آهن۔ ==حوالا== * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924|title=ISO 15924|publisher=[[يونيڪوڊ ڪنسورشيم]]}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codelists.html|title=ISO 15924 Code lists|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/iso15924/codechanges.html|title=ISO 15924 code changes|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2021-12-03}} * {{cite web|url=https://www.unicode.org/reports/tr24/|title=Unicode TR24 Script property|publisher=يونيڪوڊ ڪنسورشيم|date=2022-04-29}} {{reflist}} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن لڪير کان هيٺ شامل ڪريو؛ بين الويڪي ڳنڍڻيون وڪيڊيٽا تي شامل ڪريو، مهرباني! --> [[Category:ISO 15924 templates]] [[Category:Writing system templates]] }}</includeonly> 93rcgkuz2wtoakr0wnxa5hd03a5m6sw 10 96387 376869 2026-05-10T16:09:02Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: |- {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class|}}}"}} <!-- eg, "sortbottom" --> | {{mono|1={{{alpha4|}}}}}{{#ifeq:{{{alpha4|}}}|{{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=self alpha4}}||<br/>{{red|Error in self-check for {{{alpha4|}}}}} }} | ''[[{{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=self name}}]]''<br/>&nbsp;&rarr; {{#switch:{{{alpha4|}}}||Test|Qaai|Qaac=|#default={{#invoke:redirect|main|{{ISO 15924 alias/unicode-mer... 376869 wikitext text/x-wiki |- {{#if:{{{class|}}}|class="{{{class|}}}"}} <!-- eg, "sortbottom" --> | {{mono|1={{{alpha4|}}}}}{{#ifeq:{{{alpha4|}}}|{{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=self alpha4}}||<br/>{{red|Error in self-check for {{{alpha4|}}}}} }} | ''[[{{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=self name}}]]''<br/>&nbsp;&rarr; {{#switch:{{{alpha4|}}}||Test|Qaai|Qaac=|#default={{#invoke:redirect|main|{{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=self name}}|bracket=yes}}}} | style="border-right:2px solid grey" | ''{{noredirect|1=ISO 15924:{{{alpha4|}}}}}''<br/>&nbsp;&rarr; {{#switch:{{{alpha4|}}}||Test|Qaai|Qaac= |#default={{#invoke:redirect|main|ISO 15924:{{{alpha4|}}}|bracket=yes}}}} | {{mono|1={{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=target alpha4}}}} | {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=target name}} | {{ISO 15924 alias/unicode-merged-into-script|alpha4={{{alpha4|}}}|format=wikilink}} go6xunhejnf3ku323t4mco1fl1lsarw 10 96388 376871 2026-05-10T16:24:14Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#switch:{{{alpha4|{{ISO 15924 code|{{{1|}}}}}}}}<!-- ISO 15924 list as of 2025-04-24: this is the complete list of the 224 + 50 Qaaa-Qabx codes--> | Adlm = Adlam | Afak = Afaka | Aghb = Caucasian Albanian | Ahom = Ahom, Tai Ahom | Arab = Arabic | Aran = Arabic (Nastaliq variant) | Armi = Imperial Aramaic | Armn = Armenian | Avst = Avestan | Bali = Balinese | Bamu = Bamum | Bass = Bassa Vah | Batk = Batak | Beng = Bengali (Bangla) | Berf = Beria Erfe | Bhks = Bhaiksuki |... 376871 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{alpha4|{{ISO 15924 code|{{{1|}}}}}}}}<!-- ISO 15924 list as of 2025-04-24: this is the complete list of the 224 + 50 Qaaa-Qabx codes--> | Adlm = Adlam | Afak = Afaka | Aghb = Caucasian Albanian | Ahom = Ahom, Tai Ahom | Arab = Arabic | Aran = Arabic (Nastaliq variant) | Armi = Imperial Aramaic | Armn = Armenian | Avst = Avestan | Bali = Balinese | Bamu = Bamum | Bass = Bassa Vah | Batk = Batak | Beng = Bengali (Bangla) | Berf = Beria Erfe | Bhks = Bhaiksuki | Blis = Blissymbols | Bopo = Bopomofo | Brah = Brahmi | Brai = Braille | Bugi = Buginese | Buhd = Buhid | Cakm = Chakma | Cans = Unified Canadian Aboriginal Syllabics | Cari = Carian | Cham = Cham | Cher = Cherokee | Chis = Chisoi | Chrs = Chorasmian | Cirt = Cirth | Copt = Coptic | Cpmn = Cypro-Minoan | Cprt = Cypriot syllabary | Cyrl = Cyrillic | Cyrs = Cyrillic (Old Church Slavonic variant) | Deva = Devanagari (Nagari) | Diak = Dives Akuru | Dogr = Dogra | Dsrt = Deseret (Mormon) | Dupl = Duployan shorthand, Duployan stenography | Egyd = Egyptian demotic | Egyh = Egyptian hieratic | Egyp = Egyptian hieroglyphs | Elba = Elbasan | Elym = Elymaic | Ethi = Ethiopic (Geʻez) | Gara = Garay | Geok = Khutsuri (Asomtavruli and Nuskhuri) | Geor = Georgian (Mkhedruli and Mtavruli) | Glag = Glagolitic | Gong = Gunjala Gondi | Gonm = Masaram Gondi | Goth = Gothic | Gran = Grantha | Grek = Greek | Gujr = Gujarati | Gukh = Gurung Khema | Guru = Gurmukhi | Hanb = Han with Bopomofo (alias for Han + Bopomofo) | Hang = Hangul (Hangŭl, Hangeul) | Hani = Han (Hanzi, Kanji, Hanja) | Hano = Hanunoo (Hanunóo) | Hans = Han (Simplified variant) | Hant = Han (Traditional variant) | Hatr = Hatran | Hebr = Hebrew | Hira = Hiragana | Hluw = Anatolian Hieroglyphs (Luwian Hieroglyphs, Hittite Hieroglyphs) | Hmng = Pahawh Hmong | Hmnp = Nyiakeng Puachue Hmong | Hntl = Han (Traditional variant) with Latin (alias for Hant + Latn) | Hrkt = Japanese syllabaries (alias for Hiragana + Katakana) | Hung = Old Hungarian (Hungarian Runic) | Inds = Indus (Harappan) | Ital = Old Italic (Etruscan, Oscan, etc.) | Jamo = Jamo (alias for Jamo subset of Hangul) | Java = Javanese | Jpan = Japanese (alias for Han + Hiragana + Katakana) | Jurc = Jurchen | Kali = Kayah Li | Kana = Katakana | Kawi = Kawi | Khar = Kharoshthi | Khmr = Khmer | Khoj = Khojki | Kitl = Khitan large script | Kits = Khitan small script | Knda = Kannada | Kore = Korean (alias for Hangul + Han) | Kpel = Kpelle | Krai = Kirat Rai | Kthi = Kaithi | Lana = Tai Tham (Lanna) | Laoo = Lao | Latf = Latin (Fraktur variant) | Latg = Latin (Gaelic variant) | Latn = Latin | Leke = Leke | Lepc = Lepcha (Róng) | Limb = Limbu | Lina = Linear A | Linb = Linear B | Lisu = Lisu (Fraser) | Loma = Loma | Lyci = Lycian | Lydi = Lydian | Mahj = Mahajani | Maka = Makasar | Mand = Mandaic, Mandaean | Mani = Manichaean | Marc = Marchen | Maya = Mayan hieroglyphs | Medf = Medefaidrin (Oberi Okaime, Oberi Ɔkaimɛ) | Mend = Mende Kikakui | Merc = Meroitic Cursive | Mero = Meroitic Hieroglyphs | Mlym = Malayalam | Modi = Modi, Moḍī | Mong = Mongolian | Moon = Moon (Moon code, Moon script, Moon type) | Mroo = Mro, Mru | Mtei = Meitei Mayek (Meithei, Meetei) | Mult = Multani | Mymr = Myanmar (Burmese) | Nagm = Nag Mundari | Nand = Nandinagari | Narb = Old North Arabian (Ancient North Arabian) | Nbat = Nabataean | Newa = Newa, Newar, Newari, Nepāla lipi | Nkdb = Naxi Dongba (na²¹ɕi³³ to³³ba²¹, Nakhi Tomba) | Nkgb = Naxi Geba (na²¹ɕi³³ gʌ²¹ba²¹, 'Na-'Khi ²Ggŏ-¹baw, Nakhi Geba) | Nkoo = N’Ko | Nshu = Nüshu | Ogam = Ogham | Olck = Ol Chiki (Ol Cemet’, Ol, Santali) | Onao = Ol Onal | Orkh = Old Turkic, Orkhon Runic | Orya = Oriya (Odia) | Osge = Osage | Osma = Osmanya | Ougr = Old Uyghur | Palm = Palmyrene | Pauc = Pau Cin Hau | Pcun = Proto-Cuneiform | Pelm = Proto-Elamite | Perm = Old Permic | Phag = Phags-pa | Phli = Inscriptional Pahlavi | Phlp = Psalter Pahlavi | Phlv = Book Pahlavi | Phnx = Phoenician | Piqd = Klingon (KLI pIqaD) | Plrd = Miao (Pollard) | Prti = Inscriptional Parthian | Psin = Proto-Sinaitic | Qaaa-Qabx | Qaaa–Qabx = Reserved for private use (range) | Qaaa = Reserved for private use (start) | Qaab | Qaac | Qaad | Qaae | Qaaf | Qaag | Qaah | Qaai | Qaaj | Qaak | Qaal | Qaam | Qaan | Qaao | Qaap | Qaaq | Qaar | Qaas | Qaat | Qaau | Qaav | Qaaw | Qaax | Qaay | Qaaz | Qaba | Qabb | Qabc | Qabd | Qabe | Qabf | Qabg | Qabh | Qabi | Qabj | Qabk | Qabl | Qabm | Qabn | Qabo | Qabp | Qabq | Qabr | Qabs | Qabt | Qabu | Qabv | Qabw = Reserved for private use | Qabx = Reserved for private use (end) | Ranj = Ranjana | Rjng = Rejang (Redjang, Kaganga) | Rohg = Hanifi Rohingya | Roro = Rongorongo | Runr = Runic | Samr = Samaritan | Sara = Sarati | Sarb = Old South Arabian | Saur = Saurashtra | Seal = (Small) Seal | Sgnw = SignWriting | Shaw = Shavian (Shaw) | Shrd = Sharada, Śāradā | Shui = Shuishu | Sidd = Siddham, Siddhaṃ, Siddhamātṛkā | Sidt = Sidetic | Sind = Khudawadi, Sindhi | Sinh = Sinhala | Sogd = Sogdian | Sogo = Old Sogdian | Sora = Sora Sompeng | Soyo = Soyombo | Sund = Sundanese | Sunu = Sunuwar | Sylo = Syloti Nagri | Syrc = Syriac | Syre = Syriac (Estrangelo variant) | Syrj = Syriac (Western variant) | Syrn = Syriac (Eastern variant) | Tagb = Tagbanwa | Takr = Takri, Ṭākrī, Ṭāṅkrī | Tale = Tai Le | Talu = New Tai Lue | Taml = Tamil | Tang = Tangut | Tavt = Tai Viet | Tayo = Tai Yo | Telu = Telugu | Teng = Tengwar | Tfng = Tifinagh (Berber) | Tglg = Tagalog (Baybayin, Alibata) | Thaa = Thaana | Thai = Thai | Tibt = Tibetan | Tirh = Tirhuta | Tnsa = Tangsa | Todr = Todhri | Tols = Tolong Siki | Toto = Toto | Tutg = Tulu-Tigalari | Ugar = Ugaritic | Vaii = Vai | Visp = Visible Speech | Vith = Vithkuqi | Wara = Warang Citi (Varang Kshiti) | Wcho = Wancho | Wole = Woleai | Xpeo = Old Persian | Xsux = Cuneiform, Sumero-Akkadian | Yezi = Yezidi | Yiii = Yi | Zanb = Zanabazar Square (Zanabazarin Dörböljin Useg, Xewtee Dörböljin Bicig, Horizontal Square Script) | Zinh = Code for inherited script | Zmth = Mathematical notation | Zsye = Symbols (emoji variant) | Zsym = Symbols | Zxxx = Code for unwritten documents | Zyyy = Code for undetermined script | Zzzz = Code for uncoded script | #default = {{{default|}}} }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 35fuvdjlsjrqacyk2vqfjakiggcaum5 10 96389 376872 2026-05-10T16:25:54Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> == استعمال == {{main|ISO 15924}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|Adlm}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|Adlm}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|incorrect value}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|incorrect value}} ==سانچو ڊيٽا== {{template data header}} <template... 376872 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> == استعمال == {{main|ISO 15924}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|Adlm}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|Adlm}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|incorrect value}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|incorrect value}} ==سانچو ڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:ISO 15924 سانچا|Name]] }}</includeonly> 2wmg2x5fpvqy7xmb35x0bcbwkb4e2g7 376873 376872 2026-05-10T16:26:12Z Intisar Ali 8681 376873 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ۽ بين الوڪي ڳنڍڻيون هن صفحي جي آخر ۾ شامل ڪريو۔ --> == استعمال == {{main|ISO 15924}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|Adlm}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|Adlm}} * <syntaxhighlight lang="wikitext" inline>{{ISO 15924 name|incorrect value}}</syntaxhighlight> → {{ISO 15924 name|incorrect value}} ==سانچو ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{ISO 15924 templates/doc}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:ISO 15924 سانچا|Name]] }}</includeonly> 3q7j7wa8j01xeg4rtrgyxwz7i8adf2j 10 96390 376874 2026-05-10T16:27:08Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{ISO 15924/unicode-chapter/format |format={{{format|}}} |version={{{version|15.0.0}}} |value={{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Adlm = 19.9 | Aghb = 8.11 | Ahom = 15.16 | Arab = 9.2 | Armi = 10.4 | Armn = 7.6 | Avst = 10.7 | Bali = 17.3 | Bamu = 19.6 | Bass = 19.7 | Batk = 17.6 | Beng = 12.2 | Bhks = 14.3 | Bopo = 18.3 | Brah = 14.1 | Brai = 21.1 | Bugi = 17.2 | Buhd = 17.1 | Cakm = 13.11 | Cans = 20.2 | Cari = 8.5 | Cham = 16.10 | Cher = 20.1 | Chrs = 10.8 | Copt = 7.3 |... 376874 wikitext text/x-wiki {{ISO 15924/unicode-chapter/format |format={{{format|}}} |version={{{version|15.0.0}}} |value={{#switch:{{{alpha4|{{{1|}}}}}} | Adlm = 19.9 | Aghb = 8.11 | Ahom = 15.16 | Arab = 9.2 | Armi = 10.4 | Armn = 7.6 | Avst = 10.7 | Bali = 17.3 | Bamu = 19.6 | Bass = 19.7 | Batk = 17.6 | Beng = 12.2 | Bhks = 14.3 | Bopo = 18.3 | Brah = 14.1 | Brai = 21.1 | Bugi = 17.2 | Buhd = 17.1 | Cakm = 13.11 | Cans = 20.2 | Cari = 8.5 | Cham = 16.10 | Cher = 20.1 | Chrs = 10.8 | Copt = 7.3 | Cpmn = 8.4<!-- 14.0 --> | Cprt = 8.3 | Cyrl = 7.4 | Deva = 12.1 | Diak = 15.15 | Dogr = 15.18 | Dsrt = 20.4 | Dupl = 21.6 | Egyp = 11.4 | Elba = 8.10 | Elym = 10.9 | Ethi = 19.1 | Geok = 7.7 | Geor = 7.7 | Glag = 7.5 | Gong = 13.15 | Gonm = 13.14 | Goth = 8.9 | Gran = 15.14 | Grek = 7.2 | Gujr = 12.4 | Guru = 12.3 | Hang = 18.6 | Hani = 18.1 | Hano = 17.1 | Hatr = 10.12 | Hebr = 9.1 | Hira = 18.4 | Hluw = 11.6 | Hmng = 16.11 | Hmnp = 16.12 | Hrkt = 18.4 | Hung = 8.8 | Ital = 8.6 | Java = 17.4 | Kali = 16.9 | Kana = 18.4 | Kawi = 17.9<!-- 15.0 --> | Khar = 14.2 | Khmr = 16.4 | Khoj = 15.7 | Kits = 18.12 | Knda = 12.8 | Kthi = 15.2 | Lana = 16.7 | Laoo = 16.2 | Latn = 7.1 | Lepc = 13.12 | Limb = 13.6 | Lina = 8.1 | Linb = 8.2 | Lisu = 18.9 | Lyci = 8.5 | Lydi = 8.5 | Mahj = 15.6 | Maka = 17.8 | Mand = 9.5 | Mani = 10.5 | Marc = 14.5 | Medf = 19.10 | Mend = 19.8 | Merc = 11.5 | Mero = 11.5 | Mlym = 12.9 | Modi = 15.12 | Mong = 13.5 | Mroo = 13.8 | Mtei = 13.7 | Mult = 15.10 | Mymr = 16.3 | Nagn = 15.8<!-- 15.0 --> | Nand = 15.13 | Narb = 10.1 | Nbat = 10.10 | Newa = 13.3 | Nkoo = 19.4 | Nshu = 18.8 | Ogam = 8.14 | Olck = 13.10 | Orkh = 14.8 | Orya = 12.5 | Osge = 20.3 | Osma = 19.2 | Ougr = 14.11<!-- 14.0 --> | Palm = 10.11 | Pauc = 16.13 | Perm = 8.13 | Phag = 14.4 | Phli = 10.6 | Phlp = 10.6 | Phnx = 10.3 | Plrd = 18.10 | Prti = 10.6 | Rjng = 17.5 | Rohg = 16.14 | Runr = 8.7 | Samr = 9.4 | Sarb = 10.2 | Saur = 13.13 | Sgnw = 21.7 | Shaw = 8.15 | Shrd = 15.3 | Sidd = 15.5 | Sind = 15.9 | Sinh = 13.2 | Sogd = 14.10 | Sogo = 14.9 | Sora = 15.17 | Soyo = 14.7 | Sund = 17.7 | Sylo = 15.1 | Syrc = 9.3 | Tagb = 17.1 | Takr = 15.4 | Tale = 16.5 | Talu = 16.6 | Taml = 12.6 | Tang = 18.11 | Tavt = 16.8 | Telu = 12.7 | Tfng = 19.3 | Tglg = 17.1 | Thaa = 13.1 | Thai = 16.1 | Tibt = 13.4 | Tirh = 15.11 | Tnsa = 13.18<!-- 14.0 --> | Toto = 13.17<!-- 14.0 --> | Ugar = 11.2 | Vaii = 19.5 | Vith = 8.12<!-- 14.0 --> | Wara = 13.9 | Wcho = 13.16 | Xpeo = 11.3 | Xsux = 11.1 | Yezi = 9.6 | Yiii = 18.7 | Zanb = 14.6 | #default=<!-- script not in Unicode, or Qaaa ... Qabx / Z... code --> }}}}<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 2dlsuimkd3epuptwqy0lnot0fbfp12s 10 96391 376875 2026-05-10T16:28:48Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} هي سانچو Alpha4 ۾ اسڪرپٽ ڪوڊن لاءِ يونيڪوڊ معيار ۾ باب ۽ سيڪشن واپس ڪري ٿو۔ :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}} :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}} باب ۽ سيڪشن نمبر {{unicode version|vers... 376875 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} هي سانچو Alpha4 ۾ اسڪرپٽ ڪوڊن لاءِ يونيڪوڊ معيار ۾ باب ۽ سيڪشن واپس ڪري ٿو۔ :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}} :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}} باب ۽ سيڪشن نمبر {{unicode version|version=15|prefix=asof}} == استعمال == :استعمال: "{{mono|1=alpha-4}}" &rarr; "{{mono|1=Unicode version 15.0.0 text chapter}}" * {{tl|ISO 15924/unicode-chapter}} * {{tl|ISO 15924/unicode-chapter/format}} لاڳو ٿيل: ::{{mono|1=Hano}} لاءِ: :{{para|format|pdf-plain}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf-plain}} :{{para|format|pdf}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}} :{{para|format|pdf-sort}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf-sort}} :{{para|format|version}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=version}} ''(يعني، اُهي نسخا جن ڏانهن باب اشارو ڪن ٿا)'' يونيڪوڊ ۾ موجود نه هئڻ وارو اسڪرپٽ (خالي واپس ڪندو): : {{mono|Teng}} ([[ٽينگوار]]) &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Teng|format=pdf-plain}} ===يونيڪوڊ معيار، مڪمل متن=== :{{Unicode version|prefix=تازو نسخو=|version=15}} :{{code|1=https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/UnicodeStandard-15.0.pdf}} [https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/UnicodeStandard-15.0.pdf] ==سانچو ڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "format": {}, "version": {}, "alpha4": {} } } </templatedata> ==ISO 15924 جائزو== {{ISO 15924/overview-templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ؛ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا تي --> }}</includeonly> b45lxgm92q0g579ttgqk111447esm02 376898 376875 2026-05-10T17:00:01Z Intisar Ali 8681 376898 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} هي سانچو Alpha4 ۾ اسڪرپٽ ڪوڊن لاءِ يونيڪوڊ معيار ۾ باب ۽ سيڪشن واپس ڪري ٿو۔ :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Latn|format=pdf}} :<code><nowiki>{{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}}</nowiki></code> &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}} باب ۽ سيڪشن نمبر {{unicode version|version=15|prefix=asof}} == استعمال == :استعمال: "{{mono|1=alpha-4}}" &rarr; "{{mono|1=Unicode version 15.0.0 text chapter}}" * {{tl|ISO 15924/unicode-chapter}} * {{tl|ISO 15924/unicode-chapter/format}} لاڳو ٿيل: ::{{mono|1=Hano}} لاءِ: :{{para|format|pdf-plain}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf-plain}} :{{para|format|pdf}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf}} :{{para|format|pdf-sort}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=pdf-sort}} :{{para|format|version}} &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Hano|format=version}} ''(يعني، اُهي نسخا جن ڏانهن باب اشارو ڪن ٿا)'' يونيڪوڊ ۾ موجود نه هئڻ وارو اسڪرپٽ (خالي واپس ڪندو): : {{mono|Teng}} ([[ٽينگوار]]) &rarr; {{ISO 15924/unicode-chapter|1=Teng|format=pdf-plain}} ===يونيڪوڊ معيار، مڪمل متن=== :{{Unicode version|prefix=تازو نسخو=|version=15}} :{{code|1=https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/UnicodeStandard-15.0.pdf}} [https://www.unicode.org/versions/Unicode15.0.0/UnicodeStandard-15.0.pdf] ==سانچو ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "format": {}, "version": {}, "alpha4": {} } } </templatedata> ==ISO 15924 جائزو== {{ISO 15924/overview-templates}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ؛ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا تي --> }}</includeonly> jwtdgzrwlzq61fm466gokjscgg158p7 10 96392 376876 2026-05-10T16:29:52Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#if:{{{value|}}}| {{#switch:{{{format|}}} |#default={{{value|0.0}}} |version=Unicode {{{version|}}} |pdf-plain=https://www.unicode.org/versions/Unicode{{{version|13.0.0}}}/ch{{padleft:{{#expr: floor({{{value|1}}}) }}|2}}.pdf |pdf=[https://www.unicode.org/versions/Unicode{{{version|13.0.0}}}/ch{{padleft:{{#expr: floor({{{value|1}}}) }}|2}}.pdf Ch&nbsp;{{{value|}}}]<!-- for url pdf: create like "09" when <=9. Assumes no Ch number >99 --> |pdf-sort={{sort | 1={{{value|}}}... 376876 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{value|}}}| {{#switch:{{{format|}}} |#default={{{value|0.0}}} |version=Unicode {{{version|}}} |pdf-plain=https://www.unicode.org/versions/Unicode{{{version|13.0.0}}}/ch{{padleft:{{#expr: floor({{{value|1}}}) }}|2}}.pdf |pdf=[https://www.unicode.org/versions/Unicode{{{version|13.0.0}}}/ch{{padleft:{{#expr: floor({{{value|1}}}) }}|2}}.pdf Ch&nbsp;{{{value|}}}]<!-- for url pdf: create like "09" when <=9. Assumes no Ch number >99 --> |pdf-sort={{sort | 1={{{value|}}} | 2=[https://www.unicode.org/versions/Unicode{{{version|13.0.0}}}/ch{{padleft:{{#expr: floor({{{value|1}}}) }}|2}}.pdf Ch&nbsp;{{{value|}}}] }} }}|<!-- no value: return blank -->}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> lmgwg6770ecyjzwz65fi0eykx20gh89 10 96393 376877 2026-05-10T16:31:53Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{trim|1=<!-- PREFIX -->{{#switch:{{{prefix|}}} |as of|asof=as of Unicode version |As of|Asof=As of Unicode version |#default={{{prefix|}}}}} <!-- VERSION NUMBER -->{{#switch:{{{version|0.0}}} | 1 | 1.0.0 = 1.0.0 | 1.0.1 = 1.0.1 | 1.1 = 1.1 | 2 | 2.0 = 2.0 | 2.1 = 2.1 | 3 | 3.0 = 3.0 | 3.1 = 3.1 | 3.2 = 3.2 | 4 | 4.0 = 4.0 | 4.1 = 4.1 | 5 | 5.0 = 5.0 | 5.1 = 5.1 | 5.2 = 5.2 | 6 | 6.0 = 6.0 | 6.1 = 6.1 | 6.2 = 6.2 | 6.3 = 6.3 | 7 | 7.0 = 7.0 | 8 | 8.0 =... 376877 wikitext text/x-wiki {{trim|1=<!-- PREFIX -->{{#switch:{{{prefix|}}} |as of|asof=as of Unicode version |As of|Asof=As of Unicode version |#default={{{prefix|}}}}} <!-- VERSION NUMBER -->{{#switch:{{{version|0.0}}} | 1 | 1.0.0 = 1.0.0 | 1.0.1 = 1.0.1 | 1.1 = 1.1 | 2 | 2.0 = 2.0 | 2.1 = 2.1 | 3 | 3.0 = 3.0 | 3.1 = 3.1 | 3.2 = 3.2 | 4 | 4.0 = 4.0 | 4.1 = 4.1 | 5 | 5.0 = 5.0 | 5.1 = 5.1 | 5.2 = 5.2 | 6 | 6.0 = 6.0 | 6.1 = 6.1 | 6.2 = 6.2 | 6.3 = 6.3 | 7 | 7.0 = 7.0 | 8 | 8.0 = 8.0 | 9 | 9.0 = 9.0 | 10 | 10.0 = 10.0 | 11 | 11.0 = 11.0 | 12 | 12.0 = 12.0 | 12.1 = 12.1 | 13 | 13.0 = 13.0 | 14 | 14.0 = 14.0 | 15 | 15.0 = 15.0 | 15.1 = 15.1 | 16 | 16.0 = 16.0 | 17 | 17.0 = 17.0 |#default=<!-- not recognised/error, return blank --> }}<!-- SUFFIX -->{{#if:{{{suffix|}}}|&#x20;{{#switch:{{lc:{{{suffix|}}}}} |#default={{{suffix|}}}}}}}{{{ref|}}}}}<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 2m4dh3i302fymha5qx1xnl8j672363y 10 96394 376878 2026-05-10T16:34:01Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} هي سانچو يونيڪوڊ صفحن ۾ نسخي نمبرن جي نگراني ڪري ٿو۔ اهو يونيڪوڊ جي تازه ڪاري کان پوءِ نسخي جي جانچ پڙتال ۾ مدد ڪري ٿو۔ جڏهن صفحو (مضمون) نئين يونيڪوڊ نسخي سان مطابقت رکي ٿو، تڏهن نمبر تازه ڪري سگهجي ٿو۔ == استعمال == * {{tlx|Unicode version|version=14}} &rarr; {{Unicode version|v... 376878 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} هي سانچو يونيڪوڊ صفحن ۾ نسخي نمبرن جي نگراني ڪري ٿو۔ اهو يونيڪوڊ جي تازه ڪاري کان پوءِ نسخي جي جانچ پڙتال ۾ مدد ڪري ٿو۔ جڏهن صفحو (مضمون) نئين يونيڪوڊ نسخي سان مطابقت رکي ٿو، تڏهن نمبر تازه ڪري سگهجي ٿو۔ == استعمال == * {{tlx|Unicode version|version=14}} &rarr; {{Unicode version|version=14}} :پيرا ميٽر {{para|version|''نسخي جو نمبر''}} '''لازمي''' آهي۔ :اهو نمبر موجود (جاري ٿيل) يونيڪوڊ نسخو هجڻ گهرجي۔ :مثال ڏسو [[سانچو:Unicode chart C0 Controls and Basic Latin]] ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Unicode_chart_C0_Controls_and_Basic_Latin&diff=1110065458&oldid=1085621967&diffmode=source]) *{{para|prefix|as of}} (يونيڪوڊ بلاڪ چارٽ) ::{{unicode version|version=13|prefix=as of}} :{{para|prefix|ڪو بہ متن}} ::{{unicode version|version=13|prefix=Foobar}} *{{para|suffix}} ::{{unicode version|version=12|suffix=(ڏسو [[يونيڪوڊ]])}} *{{para|ref}} ::{{unicode version|version=12|ref=<ref>Hello world</ref>}} ::{{unicode version|version=12|suffix=(ڏسو [[يونيڪوڊ]])|ref=<ref>Hello world</ref>}} ==سانچو ڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "version": {} } } </templatedata> ==پڻ ڏسو== ===ذيلي سانچا=== * {{tl|Unicode version/version-to-date}} * {{tl|Unicode version/format}} {{Template reference list}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ؛ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا تي --> [[زمرو:Unicode templates]] }}</includeonly> qx91im5ipshu6zxwghg4uh339fffbko 376883 376878 2026-05-10T16:39:30Z Intisar Ali 8681 376883 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} هي سانچو يونيڪوڊ صفحن ۾ نسخي نمبرن جي نگراني ڪري ٿو۔ اهو يونيڪوڊ جي تازه ڪاري کان پوءِ نسخي جي جانچ پڙتال ۾ مدد ڪري ٿو۔ جڏهن صفحو (مضمون) نئين يونيڪوڊ نسخي سان مطابقت رکي ٿو، تڏهن نمبر تازه ڪري سگهجي ٿو۔ == استعمال == * {{tlx|Unicode version|version=14}} &rarr; {{Unicode version|version=14}} :پيرا ميٽر {{para|version|''نسخي جو نمبر''}} '''لازمي''' آهي۔ :اهو نمبر موجود (جاري ٿيل) يونيڪوڊ نسخو هجڻ گهرجي۔ :مثال ڏسو [[سانچو:Unicode chart C0 Controls and Basic Latin]] ([https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template:Unicode_chart_C0_Controls_and_Basic_Latin&diff=1110065458&oldid=1085621967&diffmode=source]) *{{para|prefix|as of}} (يونيڪوڊ بلاڪ چارٽ) ::{{unicode version|version=13|prefix=as of}} :{{para|prefix|ڪو بہ متن}} ::{{unicode version|version=13|prefix=Foobar}} *{{para|suffix}} ::{{unicode version|version=12|suffix=(ڏسو [[يونيڪوڊ]])}} *{{para|ref}} ::{{unicode version|version=12|ref=<ref>Hello world</ref>}} ::{{unicode version|version=12|suffix=(ڏسو [[يونيڪوڊ]])|ref=<ref>Hello world</ref>}} ==سانچو ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "version": {} } } </templatedata> ==پڻ ڏسو== ===ذيلي سانچا=== * {{tl|Unicode version/version-to-date}} * {{tl|Unicode version/format}} {{Template reference list}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ؛ بين الوڪي ڳنڍڻيون وڪي ڊيٽا تي --> [[زمرو:Unicode templates]] }}</includeonly> tuze29l5ef3dc5aoi6cma2dq4zl3ddd 10 96395 376879 2026-05-10T16:35:04Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {| class="wikitable nounderlines" style="border-collapse:collapse;background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;font-size:large;text-align:center" | colspan="17" style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:80%;line-height:1.5" | '''[[Basic Latin (Unicode block)|C0 Controls and Basic Latin]]'''{{efn-la|{{Unicode version|prefix=As of|version=17.0}}}}<br />[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0000.pdf Official Unicode... 376879 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable nounderlines" style="border-collapse:collapse;background:var(--background-color-base,#fff);color:inherit;font-size:large;text-align:center" | colspan="17" style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:80%;line-height:1.5" | '''[[Basic Latin (Unicode block)|C0 Controls and Basic Latin]]'''{{efn-la|{{Unicode version|prefix=As of|version=17.0}}}}<br />[https://www.unicode.org/charts/PDF/U0000.pdf Official Unicode Consortium code chart] (PDF) |- style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | style="width:45pt" | &nbsp; || style="width:20pt" | 0 || style="width:20pt" | 1 || style="width:20pt" | 2 || style="width:20pt" | 3 || style="width:20pt" | 4 || style="width:20pt" | 5 || style="width:20pt" | 6 || style="width:20pt" | 7 || style="width:20pt" | 8 || style="width:20pt" | 9 || style="width:20pt" | A || style="width:20pt" | B || style="width:20pt" | C || style="width:20pt" | D || style="width:20pt" | E || style="width:20pt" | F |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small;height:22.5pt" | U+000x | title="U+0000: Control (alias NULL) (alias NUL)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Null character|{{border|NUL|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0001: Control (alias START OF HEADING) (alias SOH)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Start of Heading|{{border|SOH|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0002: Control (alias START OF TEXT) (alias STX)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Start of Text|{{border|STX|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0003: Control (alias END OF TEXT) (alias ETX)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[End-of-text character|{{border|ETX|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0004: Control (alias END OF TRANSMISSION) (alias EOT)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[End-of-transmission character|{{border|EOT|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0005: Control (alias ENQUIRY) (alias ENQ)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Enquiry character|{{border|ENQ|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0006: Control (alias ACKNOWLEDGE) (alias ACK)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Acknowledge character|{{border|ACK|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0007: Control (alias ALERT) (alias BEL)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Bell character|{{border|BEL|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0008: Control (alias BACKSPACE) (alias BS)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Backspace|{{border|&nbsp;BS&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0009: Control (alias CHARACTER TABULATION) (alias HORIZONTAL TABULATION) (alias HT) (alias TAB)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Horizontal Tab|{{border|&nbsp;HT&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000A: Control (alias LINE FEED) (alias NEW LINE) (alias END OF LINE) (alias LF) (alias NL) (alias EOL)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Line feed|{{border|&nbsp;LF&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000B: Control (alias LINE TABULATION) (alias VERTICAL TABULATION) (alias VT)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Vertical tab|{{border|&nbsp;VT&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000C: Control (alias FORM FEED) (alias FF)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Form feed|{{border|&nbsp;FF&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000D: Control (alias CARRIAGE RETURN) (alias CR)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Carriage return|{{border|&nbsp;CR&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000E: Control (alias SHIFT OUT) (alias LOCKING-SHIFT ONE) (alias SO)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Shift Out|{{border|&nbsp;SO&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+000F: Control (alias SHIFT IN) (alias LOCKING-SHIFT ZERO) (alias SI)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Shift In|{{border|&nbsp;SI&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small;height:22.5pt" | U+001x | title="U+0010: Control (alias DATA LINK ESCAPE) (alias DLE)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Data Link Escape|{{border|DLE|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0011: Control (alias DEVICE CONTROL ONE) (alias DC1)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Device Control 1|{{border|DC1|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0012: Control (alias DEVICE CONTROL TWO) (alias DC2)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Device Control 2|{{border|DC2|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0013: Control (alias DEVICE CONTROL THREE) (alias DC3)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Device Control 3|{{border|DC3|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0014: Control (alias DEVICE CONTROL FOUR) (alias DC4)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Device Control 4|{{border|DC4|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0015: Control (alias NEGATIVE ACKNOWLEDGE) (alias NAK)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Negative-acknowledge character|{{border|NAK|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0016: Control (alias SYNCHRONOUS IDLE) (alias SYN)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Synchronous Idle|{{border|SYN|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0017: Control (alias END OF TRANSMISSION BLOCK) (alias ETB)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[End of Transmission Block|{{border|ETB|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0018: Control (alias CANCEL) (alias CAN)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Cancel character|{{border|CAN|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0019: Control (alias END OF MEDIUM) (alias EOM) (alias EM)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[End of Medium|{{border|&nbsp;EM&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001A: Control (alias SUBSTITUTE) (alias SUB)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Substitute character|{{border|SUB|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001B: Control (alias ESCAPE) (alias ESC)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Escape character|{{border|ESC|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001C: Control (alias INFORMATION SEPARATOR FOUR) (alias FILE SEPARATOR) (alias FS)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[File Separator|{{border|&nbsp;FS&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001D: Control (alias INFORMATION SEPARATOR THREE) (alias GROUP SEPARATOR) (alias GS)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Group Separator|{{border|&nbsp;GS&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001E: Control (alias INFORMATION SEPARATOR TWO) (alias RECORD SEPARATOR) (alias RS)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Record Separator|{{border|&nbsp;RS&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+001F: Control (alias INFORMATION SEPARATOR ONE) (alias UNIT SEPARATOR) (alias US)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Unit Separator|{{border|&nbsp;US&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+002x | title="U+0020: SPACE (alias SP)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Space (punctuation)|{{border|&nbsp;SP&nbsp;|style=dashed|color=black}}]] | title="U+0021: EXCLAMATION MARK" | [[&#x0021;]] | title="U+0022: QUOTATION MARK" | [[&#x0022;]] | title="U+0023: NUMBER SIGN" | [[&#x0023;]] | title="U+0024: DOLLAR SIGN" | [[&#x0024;]] | title="U+0025: PERCENT SIGN" | [[&#x0025;]] | title="U+0026: AMPERSAND" | [[&#x0026;]] | title="U+0027: APOSTROPHE" | [[&#x0027;]] | title="U+0028: LEFT PARENTHESIS" | [[&#x0028;]] | title="U+0029: RIGHT PARENTHESIS" | [[&#x0029;]] | title="U+002A: ASTERISK" | [[&#x002A;]] | title="U+002B: PLUS SIGN" | [[&#x002B;]] | title="U+002C: COMMA" | [[&#x002C;]] | title="U+002D: HYPHEN-MINUS" | [[&#x002D;]] | title="U+002E: FULL STOP" | [[Full stop|&#x002E;]] | title="U+002F: SOLIDUS" | [[&#x002F;]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+003x | title="U+0030: DIGIT ZERO" | [[&#x0030;]] | title="U+0031: DIGIT ONE" | [[&#x0031;]] | title="U+0032: DIGIT TWO" | [[&#x0032;]] | title="U+0033: DIGIT THREE" | [[&#x0033;]] | title="U+0034: DIGIT FOUR" | [[&#x0034;]] | title="U+0035: DIGIT FIVE" | [[&#x0035;]] | title="U+0036: DIGIT SIX" | [[&#x0036;]] | title="U+0037: DIGIT SEVEN" | [[&#x0037;]] | title="U+0038: DIGIT EIGHT" | [[&#x0038;]] | title="U+0039: DIGIT NINE" | [[&#x0039;]] | title="U+003A: COLON" | [[Colon (punctuation)|&#x003A;]] | title="U+003B: SEMICOLON" | [[&#x003B;]] | title="U+003C: LESS-THAN SIGN" | [[Less-than sign|&#x003C;]] | title="U+003D: EQUALS SIGN" | [[&#x003D;]] | title="U+003E: GREATER-THAN SIGN" | [[Greater-than sign|&#x003E;]] | title="U+003F: QUESTION MARK" | [[&#x003F;]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+004x | title="U+0040: COMMERCIAL AT" | [[&#x0040;]] | title="U+0041: LATIN CAPITAL LETTER A" | [[&#x0041;]] | title="U+0042: LATIN CAPITAL LETTER B" | [[&#x0042;]] | title="U+0043: LATIN CAPITAL LETTER C" | [[&#x0043;]] | title="U+0044: LATIN CAPITAL LETTER D" | [[&#x0044;]] | title="U+0045: LATIN CAPITAL LETTER E" | [[&#x0045;]] | title="U+0046: LATIN CAPITAL LETTER F" | [[&#x0046;]] | title="U+0047: LATIN CAPITAL LETTER G" | [[&#x0047;]] | title="U+0048: LATIN CAPITAL LETTER H" | [[&#x0048;]] | title="U+0049: LATIN CAPITAL LETTER I" | [[&#x0049;]] | title="U+004A: LATIN CAPITAL LETTER J" | [[&#x004A;]] | title="U+004B: LATIN CAPITAL LETTER K" | [[&#x004B;]] | title="U+004C: LATIN CAPITAL LETTER L" | [[&#x004C;]] | title="U+004D: LATIN CAPITAL LETTER M" | [[&#x004D;]] | title="U+004E: LATIN CAPITAL LETTER N" | [[&#x004E;]] | title="U+004F: LATIN CAPITAL LETTER O" | [[&#x004F;]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+005x | title="U+0050: LATIN CAPITAL LETTER P" | [[&#x0050;]] | title="U+0051: LATIN CAPITAL LETTER Q" | [[&#x0051;]] | title="U+0052: LATIN CAPITAL LETTER R" | [[&#x0052;]] | title="U+0053: LATIN CAPITAL LETTER S" | [[&#x0053;]] | title="U+0054: LATIN CAPITAL LETTER T" | [[&#x0054;]] | title="U+0055: LATIN CAPITAL LETTER U" | [[&#x0055;]] | title="U+0056: LATIN CAPITAL LETTER V" | [[&#x0056;]] | title="U+0057: LATIN CAPITAL LETTER W" | [[&#x0057;]] | title="U+0058: LATIN CAPITAL LETTER X" | [[&#x0058;]] | title="U+0059: LATIN CAPITAL LETTER Y" | [[&#x0059;]] | title="U+005A: LATIN CAPITAL LETTER Z" | [[&#x005A;]] | title="U+005B: LEFT SQUARE BRACKET" | [[Square brackets|&#x005B;]] | title="U+005C: REVERSE SOLIDUS" | [[&#x005C;]] | title="U+005D: RIGHT SQUARE BRACKET" | [[Square brackets|&#x005D;]] | title="U+005E: CIRCUMFLEX ACCENT" | [[&#x005E;]] | title="U+005F: LOW LINE" | [[Underscore|&#x005F;]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+006x | title="U+0060: GRAVE ACCENT" | [[&#x0060;]] | title="U+0061: LATIN SMALL LETTER A" | [[&#x0061;]] | title="U+0062: LATIN SMALL LETTER B" | [[&#x0062;]] | title="U+0063: LATIN SMALL LETTER C" | [[&#x0063;]] | title="U+0064: LATIN SMALL LETTER D" | [[&#x0064;]] | title="U+0065: LATIN SMALL LETTER E" | [[&#x0065;]] | title="U+0066: LATIN SMALL LETTER F" | [[&#x0066;]] | title="U+0067: LATIN SMALL LETTER G" | [[&#x0067;]] | title="U+0068: LATIN SMALL LETTER H" | [[&#x0068;]] | title="U+0069: LATIN SMALL LETTER I" | [[&#x0069;]] | title="U+006A: LATIN SMALL LETTER J" | [[&#x006A;]] | title="U+006B: LATIN SMALL LETTER K" | [[&#x006B;]] | title="U+006C: LATIN SMALL LETTER L" | [[&#x006C;]] | title="U+006D: LATIN SMALL LETTER M" | [[&#x006D;]] | title="U+006E: LATIN SMALL LETTER N" | [[&#x006E;]] | title="U+006F: LATIN SMALL LETTER O" | [[&#x006F;]] |- | style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:small" | U+007x | title="U+0070: LATIN SMALL LETTER P" | [[&#x0070;]] | title="U+0071: LATIN SMALL LETTER Q" | [[&#x0071;]] | title="U+0072: LATIN SMALL LETTER R" | [[&#x0072;]] | title="U+0073: LATIN SMALL LETTER S" | [[&#x0073;]] | title="U+0074: LATIN SMALL LETTER T" | [[&#x0074;]] | title="U+0075: LATIN SMALL LETTER U" | [[&#x0075;]] | title="U+0076: LATIN SMALL LETTER V" | [[&#x0076;]] | title="U+0077: LATIN SMALL LETTER W" | [[&#x0077;]] | title="U+0078: LATIN SMALL LETTER X" | [[&#x0078;]] | title="U+0079: LATIN SMALL LETTER Y" | [[&#x0079;]] | title="U+007A: LATIN SMALL LETTER Z" | [[&#x007A;]] | title="U+007B: LEFT CURLY BRACKET" | [[Curly brackets|&#x007B;]] | title="U+007C: VERTICAL LINE" | [[Vertical bar|&#x007C;]] | title="U+007D: RIGHT CURLY BRACKET" | [[Curly brackets|&#x007D;]] | title="U+007E: TILDE" | [[&#x007E;]] | title="U+007F: Control (alias DELETE) (alias DEL)" style="font-size:75%;padding:0pt" | [[Delete character|{{border|DEL|style=dashed|color=black}}]] |- | colspan="17" style="background:var(--background-color-neutral-subtle,#f8f9fa);color:inherit;font-size:80%;text-align:left" | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation|template:Unicode chart/block documentation}} </noinclude> atvrwy8a75t7ccul6adjsxitucly0iv 10 96396 376884 2026-05-10T16:40:39Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Unicode version/version-to-date/format |format={{{format|}}} |value={{#ifeq:{{{format|-}}}|month |{{#switch:{{#invoke:String|replace|source={{{version|0.0}}} |pattern=(%d+%.%d+)%.%d+ |replace=%1 |plain=false }} | 1.1 = June 1993 | 2.0 = July 1996 | 2.1 = May 1998 | 3.0 = September 1999 | 3.1 = March 2001 | 3.2 = March 2002 | 4.0 = April 2003 | 4.1 = March 2005 | 5.0 = July 2006 | 5.1 = April 2008 | 5.2 = October 2009 | 6.0 = October 2010 | 6.1 = January 2012 | 6.2 = Sep... 376884 wikitext text/x-wiki {{Unicode version/version-to-date/format |format={{{format|}}} |value={{#ifeq:{{{format|-}}}|month |{{#switch:{{#invoke:String|replace|source={{{version|0.0}}} |pattern=(%d+%.%d+)%.%d+ |replace=%1 |plain=false }} | 1.1 = June 1993 | 2.0 = July 1996 | 2.1 = May 1998 | 3.0 = September 1999 | 3.1 = March 2001 | 3.2 = March 2002 | 4.0 = April 2003 | 4.1 = March 2005 | 5.0 = July 2006 | 5.1 = April 2008 | 5.2 = October 2009 | 6.0 = October 2010 | 6.1 = January 2012 | 6.2 = September 2012 | 6.3 = September 2013 | 7.0 = June 2014 | 8.0 = June 2015 | 9.0 = June 2016 | 10.0 = June 2017 | 11.0 = June 2018 | 12.0 = March 2019 | 12.1 = May 2019 | 13.0 = March 2020 | 14.0 = September 2021 | 15.0 = September 2022 | 15.1 = September 2023 | 16.0 = September 2024 | 17.0 = September 2025 |#default={{#switch:{{{version|0.0}}}<!-- 3rd number matters --> | 1.0.0 = October 1991 | 1.0.1 = June 1992 |#default=<!-- {{{version|}}} not recognised/error, return blank -->}} }}<!-- END OF #if:month|switch --> |{{#switch:{{#invoke:String|replace|source={{{version|0.0}}} |pattern=(%d+%.%d+)%.%d+ |replace=%1 |plain=false }} | 1.1 = 1993 <!-- June 1993 --> | 2.0 = 1996 <!-- July 1996 --> | 2.1 = 1998 <!-- May 1998 --> | 3.0 = 1999 <!-- September 1999 --> | 3.1 = 2001 <!-- March 2001 --> | 3.2 = 2002 <!-- March 2002 --> | 4.0 = 2003 <!-- April 2003 --> | 4.1 = 2005 <!-- March 2005 --> | 5.0 = 2006 <!-- July 2006 --> | 5.1 = 2008 <!-- April 2008 --> | 5.2 = 2009 <!-- October 2009 --> | 6.0 = 2010 <!-- October 2010 --> | 6.1 = 2012 <!-- January 2012 --> | 6.2 = 2012 <!-- September 2012 --> | 6.3 = 2013 <!-- September 2013 --> | 7.0 = 2014 <!-- June 2014 --> | 8.0 = 2015 <!-- June 2015 --> | 9.0 = 2016 <!-- June 2016 --> | 10.0 = 2017 <!-- June 2017 --> | 11.0 = 2018 <!-- June 2018 --> | 12.0 = 2019 <!-- March 2019 --> | 12.1 = 2019 <!-- May 2019 --> | 13.0 = 2020 <!-- March 2020 --> | 14.0 = 2021 <!-- September 2021 --> | 15.0 = 2022 <!-- September 2022 --> | 15.1 = 2023 <!-- September 2023 --> | 16.0 = 2024 <!-- September 2024 --> | 17.0 = 2025 <!-- September 2025 --> |#default={{#switch:{{{version|0.0}}}<!-- 3rd number matters --> | 1.0.0 = 1991 <!-- October 1991 --> | 1.0.1 = 1992 <!-- June 1992 --> |#default=<!-- {{{version|}}} not recognised/error, return blank --> }} }}}}}}<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 1xie6q0k4nl7w6eh89d4qo9uvwrs5af 10 96397 376885 2026-05-10T16:42:51Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} == استعمال == * {{tlx|Unicode version/version-to-date}} جاري ٿيڻ جي تاريخ واپس ڪري ٿو: <code><nowiki>{{tlx|Unicode version/version-to-date|version=13}}</nowiki></code> &rarr; {{Unicode version/version-to-date|version=13}} :{{para|format|nobold، (nobold)، &lt;blank>، month}} هي سانچو موجود يونيڪوڊ نسخي جي جاري ٿيڻ جو سال واپس ڪري ٿو۔ {{tl|Infobox Unicode block}} ۾... 376885 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} == استعمال == * {{tlx|Unicode version/version-to-date}} جاري ٿيڻ جي تاريخ واپس ڪري ٿو: <code><nowiki>{{tlx|Unicode version/version-to-date|version=13}}</nowiki></code> &rarr; {{Unicode version/version-to-date|version=13}} :{{para|format|nobold، (nobold)، &lt;blank>، month}} هي سانچو موجود يونيڪوڊ نسخي جي جاري ٿيڻ جو سال واپس ڪري ٿو۔ {{tl|Infobox Unicode block}} ۾ استعمال ٿيل۔ والدين سانچي مان ڊيٽا، {{As of|9-12-2022|lc=yes}}؛ مهيني جون تفصيلون استعمال نٿيون ڪيون وڃن۔ {| class="wikitable" style="font-size:90%" |- ! {{para|version|}} ! {{para|format|''ڊفالٽ''}} ! {{para|format|month}} ! {{para|format|(nobold)}} ! نوٽ |- |1.0.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.0|format=(nobold)}} || |- |1.0.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.0.1|format=(nobold)}} || |- |1.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=1.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=1.1|format=(nobold)}} || |- |2.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=2.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=2.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=2.0|format=(nobold)}} || |- |2.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=2.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=2.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=2.1|format=(nobold)}} || |- |3.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=3.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.0|format=(nobold)}} || |- |3.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=3.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.1|format=(nobold)}} || |- |3.2 || {{Unicode version/version-to-date |version=3.2|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.2|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=3.2|format=(nobold)}} || |- |4.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=4.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=4.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=4.0|format=(nobold)}} || |- |4.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=4.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=4.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=4.1|format=(nobold)}} || |- |5.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=5.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.0|format=(nobold)}} || |- |5.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=5.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.1|format=(nobold)}} || |- |5.2 || {{Unicode version/version-to-date |version=5.2|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.2|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=5.2|format=(nobold)}} || |- |6.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=6.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.0|format=(nobold)}} || |- |6.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=6.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.1|format=(nobold)}} || |- |6.2 || {{Unicode version/version-to-date |version=6.2|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.2|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.2|format=(nobold)}} || |- |6.3 || {{Unicode version/version-to-date |version=6.3|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.3|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=6.3|format=(nobold)}} || |- |7.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=7.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=7.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=7.0|format=(nobold)}} || |- |8.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=8.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=8.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=8.0|format=(nobold)}} || |- |9.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=9.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=9.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=9.0|format=(nobold)}} || |- |10.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=10.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=10.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=10.0|format=(nobold)}} || |- |11.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=11.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=11.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=11.0|format=(nobold)}} || |- |12.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=12.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=12.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=12.0|format=(nobold)}} || |- |12.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=12.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=12.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=12.1|format=(nobold)}} || |- |13.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=13.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=13.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=13.0|format=(nobold)}} || |- |14.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=14.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=14.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=14.0|format=(nobold)}} || |- |15.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=15.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=15.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=15.0|format=(nobold)}} || |- |15.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=15.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=15.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=15.1|format=(nobold)}} || |- |16.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=16.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=16.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=16.0|format=(nobold)}} || |- |17.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=17.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=17.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=17.0|format=(nobold)}} || |- ! colspan="5" | جاچ |- |99.0 || {{Unicode version/version-to-date |version=99.0|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=99.0|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=99.0|format=(nobold)}} || ?99.0 |- |14.1 || {{Unicode version/version-to-date |version=14.1|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=14.1|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=14.1|format=(nobold)}} || 14.1? |- |[خالي] || {{Unicode version/version-to-date |version=|format=}} || {{Unicode version/version-to-date |version=|format=month}} || {{Unicode version/version-to-date |version=|format=(nobold)}} || ? |} <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا هن سٽ کان هيٺ --> [[زمرو:Unicode templates]] }}</includeonly> d2uni19hm7tqr2k2dfufnd9lkf4oluq 10 96398 376889 2026-05-10T16:45:59Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#if:{{{value|}}} |{{#switch:{{{format|}}}<!-- expected value: a year --> |nobold = {{nobold|1={{{value|}}}}} |(nobold) = {{nobold|1=({{{value|}}})}}<!-- infobox Unicode block --> |#default={{{value|}}} }} |<!-- no value return blank -->}} 376889 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{value|}}} |{{#switch:{{{format|}}}<!-- expected value: a year --> |nobold = {{nobold|1={{{value|}}}}} |(nobold) = {{nobold|1=({{{value|}}})}}<!-- infobox Unicode block --> |#default={{{value|}}} }} |<!-- no value return blank -->}} nyzau676ud8l5q7v4ccwr90mg5z1mrk 10 96399 376890 2026-05-10T16:47:22Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <includeonly>{{short description|Unicode character block|noreplace}}</includeonly>{{Infobox |bodystyle = {{{style|}}} |headerstyle = background:#E6E6FF;color:inherit; |autoheaders = y |belowstyle = background:#eee;color:inherit; |abovestyle = background:#CCE;color:inherit; |above = {{{blockname<includeonly>|{{BASEPAGENAME}}</includeonly>}}} |label1 = Range | data1 = {{#if: {{{rangestart|}}}{{{rangeend|}}}|{{uc:U+{{{rangestart|}}}..U+{{{rangeend|}}}}}<br />({{f... 376890 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{short description|Unicode character block|noreplace}}</includeonly>{{Infobox |bodystyle = {{{style|}}} |headerstyle = background:#E6E6FF;color:inherit; |autoheaders = y |belowstyle = background:#eee;color:inherit; |abovestyle = background:#CCE;color:inherit; |above = {{{blockname<includeonly>|{{BASEPAGENAME}}</includeonly>}}} |label1 = Range | data1 = {{#if: {{{rangestart|}}}{{{rangeend|}}}|{{uc:U+{{{rangestart|}}}..U+{{{rangeend|}}}}}<br />({{formatnum:{{#expr: {{hex2dec|{{{rangeend|0}}}}} - {{hex2dec|{{{rangestart|0}}}}} + 1}}}} code points)}} |label2 = Plane | data2 = {{#switch: {{#expr: floor({{hex2dec|{{{rangestart|-1}}}}}/65536)}} |-1 = |0 = [[Plane (Unicode)#Basic Multilingual Plane|BMP]] |1 = [[Plane (Unicode)#Supplementary Multilingual Plane|SMP]] |2 = [[Plane (Unicode)#Supplementary Ideographic Plane|SIP]] |3 = [[Plane (Unicode)#Tertiary Ideographic Plane|TIP]] |14 = [[Plane (Unicode)#Supplementary Special-purpose Plane|SSP]] |15 = [[Plane (Unicode)#Private Use Area Planes|SPUA-A]] |16 = [[Plane (Unicode)#Private Use Area Planes|SPUA-B]] |#default = Unassigned plane }} |label3 = Scripts | data3 = {{{script1|}}} {{#if:{{{script2|}}}|<br />{{{script2}}}}} {{#if:{{{script3|}}}|<br />{{{script3}}}}} {{#if:{{{script4|}}}|<br />{{{script4}}}}} {{#if:{{{script5|}}}|<br />{{{script5}}}}} |label5 = Major alphabets | data5 = {{{alphabets|}}} |label7 = Symbol sets | data7 = {{{symbols|}}} |label8 = Status | data8 = {{#if:{{{occupiedby|}}}|[[Unicode block#Deleted blocks|Deleted prior to the release of Unicode 2.0]]|}} |label9 = Now occupied by | data9 = {{{occupiedby|}}} |label10 = Assigned | data10 = {{#if:{{{occupiedby|}}}||{{#if:{{{assigned|}}}{{{1_0_0|}}}{{{1_0_1|}}}{{{1_1|}}}{{{2_0|}}}{{{2_1|}}}{{{3_0|}}}{{{3_1|}}}{{{3_2|}}}{{{4_0|}}}{{{4_1|}}}{{{5_0|}}}{{{5_1|}}}{{{5_2|}}}{{{6_0|}}}{{{6_1|}}}{{{6_2|}}}{{{6_3|}}}{{{7_0|}}}{{{8_0|}}}{{{9_0|}}}{{{10_0|}}}{{{11_0|}}}{{{12_0|}}}{{{12_1|}}}{{{13_0|}}}{{{14_0|}}}{{{15_0|}}}{{{15_1|}}}{{{16_0|}}}{{{17_0|}}}|{{formatnum:{{{assigned|{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0|0}}} + {{{15_1|0}}} + {{{16_0|0}}} + {{{17_0|0}}} }} }}}}} code points}} {{#if:{{{controls|}}}|<br />{{formatnum:{{{controls}}}}} Control or Format}}}} |label11 = Unused | data11 = {{#if:{{{occupiedby|}}}||{{#if: {{{rangeend|}}}{{{rangestart|}}}{{{assigned|}}} | {{formatnum:{{#expr: {{hex2dec|{{{rangeend|0}}}}} - {{hex2dec|{{{rangestart|0}}}}} + 1 - ({{{assigned|{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0|0}}} + {{{15_1|0}}} + {{{16_0|0}}} + {{{17_0|0}}} }} }}}) - {{{nonchar|0}}} }}}} reserved code points}} {{#if:{{{nonchar|}}}|<br />{{formatnum:{{{nonchar}}}}} non-characters}} {{#if:{{{deprecated|}}}|<br />{{formatnum:{{{deprecated}}}}} [[Unicode character property#Deprecated|deprecated]]}}}} |label12 = Source standards | data12 = {{{sources|}}} |header20 = {{#if:{{{1_0_0|}}}{{{1_0_1|}}}{{{1_1|}}}{{{2_0|}}}{{{2_1|}}}{{{3_0|}}}{{{3_1|}}}{{{3_2|}}}{{{4_0|}}}{{{4_1|}}}{{{5_0|}}}{{{5_1|}}}{{{5_2|}}}{{{6_0|}}}{{{6_1|}}}{{{6_2|}}}{{{6_3|}}}{{{7_0|}}}{{{8_0|}}}{{{9_0|}}}{{{10_0|}}}{{{11_0|}}}{{{12_0|}}}{{{12_1|}}}{{{13_0|}}}{{{14_0|}}}{{{15_0|}}}{{{15_1|}}}{{{16_0|}}}{{{17_0|}}}|Unicode version history|}} |label21 = Latest change | data21 = {{#if:{{{latest change|}}}|{{unicode version|prefix=Version|version={{{latest change|}}}}}}} |data22 = {{Infobox |child = yes |autoheader = y |label1 = 1.0.0 {{Unicode version/version-to-date|version=1.0.0|format=(nobold)}} |data1 = {{#if: {{{1_0_0|}}} | {{formatnum:{{{1_0_0}}}}} (+{{formatnum:{{{1_0_0}}}}}) }} |label2 = 1.0.1 {{Unicode version/version-to-date|version=1.0.1|format=(nobold)}} |data2 = {{#if: {{{1_0_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1}}}}}}} {{#ifexpr: ({{{1_0_1|}}} < 0) | ({{{1_0_1}}}) | (+{{formatnum:{{{1_0_1}}}}}) }} }} |label3 = 1.1 {{Unicode version/version-to-date|version=1.1|format=(nobold)}} |data3 = {{#if: {{{1_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1}}}}}}} {{#ifexpr: ({{{1_1|}}} < 0) | ({{{1_1}}}) | (+{{formatnum:{{{1_1}}}}}) }} }} |label4 = 2.0 {{Unicode version/version-to-date|version=2.0|format=(nobold)}} |data4 = {{#if: {{{2_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0}}}}}}} {{#ifexpr: ({{{2_0|}}} < 0) | ({{{2_0}}}) | (+{{formatnum:{{{2_0}}}}}) }} }} |label5 = 2.1 {{Unicode version/version-to-date|version=2.1|format=(nobold)}} |data5 = {{#if: {{{2_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{2_1}}}}}) }} |label6 = 3.0 {{Unicode version/version-to-date|version=3.0|format=(nobold)}} |data6 = {{#if: {{{3_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{3_0}}}}}) }} |label7 = 3.1 {{Unicode version/version-to-date|version=3.1|format=(nobold)}} |data7 = {{#if: {{{3_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{3_1}}}}}) }} |label8 = 3.2 {{Unicode version/version-to-date|version=3.2|format=(nobold)}} |data8 = {{#if: {{{3_2|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2}}}}}}} (+{{formatnum:{{{3_2}}}}}) }} |label9 = 4.0 {{Unicode version/version-to-date|version=4.0|format=(nobold)}} |data9 = {{#if: {{{4_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{4_0}}}}}) }} |label10 = 4.1 {{Unicode version/version-to-date|version=4.1|format=(nobold)}} |data10 = {{#if: {{{4_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{4_1}}}}}) }} |label11 = 5.0 {{Unicode version/version-to-date|version=5.0|format=(nobold)}} |data11 = {{#if: {{{5_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{5_0}}}}}) }} |label12 = 5.1 {{Unicode version/version-to-date|version=5.1|format=(nobold)}} |data12 = {{#if: {{{5_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{5_1}}}}}) }} |label13 = 5.2 {{Unicode version/version-to-date|version=5.2|format=(nobold)}} |data13 = {{#if: {{{5_2|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2}}}}}}} (+{{formatnum:{{{5_2}}}}}) }} |label14 = 6.0 {{Unicode version/version-to-date|version=6.0|format=(nobold)}} |data14 = {{#if: {{{6_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{6_0}}}}}) }} |label15 = 6.1 {{Unicode version/version-to-date|version=6.1|format=(nobold)}} |data15 = {{#if: {{{6_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{6_1}}}}}) }} |label16 = 6.2 {{Unicode version/version-to-date|version=6.2|format=(nobold)}} |data16 = {{#if: {{{6_2|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2}}}}}}} (+{{formatnum:{{{6_2}}}}}) }} |label17 = 6.3 {{Unicode version/version-to-date|version=6.3|format=(nobold)}} |data17 = {{#if: {{{6_3|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3}}}}}}} (+{{formatnum:{{{6_3}}}}}) }} |label18 = 7.0 {{Unicode version/version-to-date|version=7.0|format=(nobold)}} |data18 = {{#if: {{{7_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{7_0}}}}}) }} |label19 = 8.0 {{Unicode version/version-to-date|version=8.0|format=(nobold)}} |data19 = {{#if: {{{8_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{8_0}}}}}) }} |label20 = 9.0 {{Unicode version/version-to-date|version=9.0|format=(nobold)}} |data20 = {{#if: {{{9_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{9_0}}}}}) }} |label21 = 10.0 {{Unicode version/version-to-date|version=10.0|format=(nobold)}} |data21 = {{#if: {{{10_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{10_0}}}}}) }} |label22 = 11.0 {{Unicode version/version-to-date|version=11.0|format=(nobold)}} |data22 = {{#if: {{{11_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{11_0}}}}}) }} |label23 = 12.0 {{Unicode version/version-to-date|version=12.0|format=(nobold)}} |data23 = {{#if: {{{12_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{12_0}}}}}) }} |label24 = 12.1 {{Unicode version/version-to-date|version=12.1|format=(nobold)}} |data24 = {{#if: {{{12_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{12_1}}}}}) }} |label25 = 13.0 {{Unicode version/version-to-date|version=13.0|format=(nobold)}} |data25 = {{#if: {{{13_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{13_0}}}}}) }} |label26 = 14.0 {{Unicode version/version-to-date|version=14.0|format=(nobold)}} |data26 = {{#if: {{{14_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{14_0}}}}}) }} |label27 = 15.0 {{Unicode version/version-to-date|version=15.0|format=(nobold)}} |data27 = {{#if: {{{15_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{15_0}}}}}) }} |label28 = 15.1 {{Unicode version/version-to-date|version=15.1|format=(nobold)}} |data28 = {{#if: {{{15_1|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0|0}}} + {{{15_1}}}}}}} (+{{formatnum:{{{15_1}}}}}) }} |label29 = 16.0 {{Unicode version/version-to-date|version=16.0|format=(nobold)}} |data29 = {{#if: {{{16_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0|0}}} + {{{15_1|0}}} + {{{16_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{16_0}}}}}) }} |label30 = 17.0 {{Unicode version/version-to-date|version=17.0|format=(nobold)}} |data30 = {{#if: {{{17_0|}}} | {{formatnum:{{#expr:{{{1_0_0|0}}} + {{{1_0_1|0}}} + {{{1_1|0}}} + {{{2_0|0}}} + {{{2_1|0}}} + {{{3_0|0}}} + {{{3_1|0}}} + {{{3_2|0}}} + {{{4_0|0}}} + {{{4_1|0}}} + {{{5_0|0}}} + {{{5_1|0}}} + {{{5_2|0}}} + {{{6_0|0}}} + {{{6_1|0}}} + {{{6_2|0}}} + {{{6_3|0}}} + {{{7_0|0}}} + {{{8_0|0}}} + {{{9_0|0}}} + {{{10_0|0}}} + {{{11_0|0}}} + {{{12_0|0}}} + {{{12_1|0}}} + {{{13_0|0}}} + {{{14_0|0}}} + {{{15_0|0}}} + {{{15_1|0}}} + {{{16_0|0}}} + {{{17_0}}}}}}} (+{{formatnum:{{{17_0}}}}}) }} }} |header30 = {{#ifeq: {{{codechart|}}}|omit||{{#if: {{{codechart|}}}|Chart|{{#if: {{{rangestart|}}}|Unicode documentation|}}}}}} | data31 = {{#ifeq: {{{codechart|}}}|omit||{{#if:{{{codechart|}}}|[{{{codechart}}} Code chart]|{{#if: {{{rangestart|}}}|[https://unicode.org/charts/PDF/U{{{rangestart|}}}.pdf Code chart] ∣ [https://unicode.org/charts/nameslist/n_{{{rangestart|}}}.html Web page]|}}}}}} | below = {{#if:{{{note|}}}|'''Note''': {{{note}}}}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox Unicode block with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox Unicode block]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1_0_0 | 1_0_1 | 1_1 | 10_0 | 11_0 | 12_0 | 12_1 | 13_0 | 14_0 | 15_0 | 15_1 | 16_0 | 17_0 | 2_0 | 2_1 | 3_0 | 3_1 | 3_2 | 4_0 | 4_1 | 5_0 | 5_1 | 5_2 | 6_0 | 6_1 | 6_2 | 6_3 | 7_0 | 8_0 | 9_0 | alphabets | assigned | blockname | codechart | controls | deprecated | latest change | nonchar | note | occupiedby | rangeend | rangestart | script1 | script2 | script3 | script4 | script5 | sources | style | symbols }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 9hkrj9iyfru87vb6jo55jtilecoivmz 10 96400 376892 2026-05-10T16:51:05Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--... 376892 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--عام پيرا ميٽر:--&gt; |style = ڄاڻخاني جي مجموعي انداز کي مقرر ڪري ٿو (infobox bodystyle) |blockname = جڏهن صفحي جو نالو Unicode بلاڪ جي نالي جهڙو نه هجي |rangestart = بلاڪ جو شروعاتي ڪوڊپوائنٽ (U+ کان سواءِ) |rangeend = بلاڪ جو آخري ڪوڊپوائنٽ |script1 = بنيادي Unicode رسم الخط |script2-5 = ثانوي Unicode رسم الخط |alphabets = بلاڪ ۾ شامل اهم الفابيٽ |symbols = بلاڪ ۾ موجود نشانين جا مجموعا (عام طور استعمال نٿو ٿئي جيڪڏهن "alphabets" ڏنل هجي) &lt;!--اکر:--&gt; |assigned = مقرر ڪيل اکرن جي تعداد کي override ڪري ٿو جيڪڏهن rangestart ۽ rangeend ڏنا ويا هجن ته ضروري ناهي |controls = ڪنٽرول يا فارميٽ اکرن جو تعداد |nonchar = غير-اکرن جو تعداد |deprecated = متروڪ اکرن جو تعداد |occupiedby = اهي بلاڪ جيڪي هن بلاڪ جي حد تي هن وقت قابض آهن۔ صرف انهن Unicode 1.x بلاڪن لاءِ لاڳو ٿئي ٿو جيڪي Unicode نسخو 2.0 ۽ ان کان پوءِ ۾ شامل نه ٿيا (يعني Hangul syllables ۽ Tibetan جا اصل بلاڪ). |latest change = آخري تبديلي جو نسخو نمبر، مثال طور 14.0 &lt;!--هر نسخي لاءِ:--&gt; |1_0_0 = نسخو 1.0.0 ۾ اکرن جو تعداد |1_0_1 = نسخو 1.0.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |1_1 = نسخو 1.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_0 = نسخو 2.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_1 = نسخو 2.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_0 = نسخو 3.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_1 = نسخو 3.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_2 = نسخو 3.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_0 = نسخو 4.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_1 = نسخو 4.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_0 = نسخو 5.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_1 = نسخو 5.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_2 = نسخو 5.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_0 = نسخو 6.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_1 = نسخو 6.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_2 = نسخو 6.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_3 = نسخو 6.3 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |7_0 = نسخو 7.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |8_0 = نسخو 8.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |9_0 = نسخو 9.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |10_0 = نسخو 10.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |11_0 = نسخو 11.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_0 = نسخو 12.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_1 = نسخو 12.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |13_0 = نسخو 13.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |14_0 = نسخو 14.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_0 = نسخو 15.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_1 = نسخو 15.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |16_0 = نسخو 16.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |17_0 = نسخو 17.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |sources = بلاڪ لاءِ ماخذ معيار |codechart = rangestart قدر جي بنياد تي Unicode دستاويزي URL جي خودڪار تخليق کي override ڪري ٿو جيڪڏهن "omit" مقرر ڪيو وڃي ته ڪو ڳنڍڻو نه ٺاهيو ويندو ٻي ڪا به قدر بلاڪ جي code chart URL طور استعمال ٿيندي |note = نوٽس ۽ حوالا<br /><nowiki>}}</nowiki> </div> '''پيرا ميٽر:''' {|class="wikitable" |- ! Rangestart | قابلِ قبول قدر xxx0 يا xxxx0 جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! Rangeend | قابلِ قبول قدر xxxF، xxxf، xxxxF، يا xxxxf جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! ScriptN | قابلِ قبول قدر [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data|ISO 15924 ڪوڊ يا Unicode رسم الخط عرف]] آهن۔ انهن کي ڳنڍڻ لاءِ (script) ۽ pipe {{!}} شامل ڪري سگهجي ٿو، مثال طور <code><nowiki>[[Greek (script)|]]</nowiki></code> يا <code><nowiki>[[Grek (script)|]]</nowiki></code>، جيڪي [[Greek (script)|Greek]] ۽ [[Grek (script)|Grek]] طور ڏيکاريا ويندا۔ ٻيو ڪو به رسم الخط ڳنڍڻو [[#Functions and formatting|بلاڪ جي نالي]] کي صحيح نموني فارميٽ نه ڪندو۔ |- !Versions:<br />1_0_0&nbsp;..&nbsp;17_0 | جن نسخن ۾ اکر شامل ڪيا ويا هجن، ۽ صرف اهي نسخا، انهن ۾ شامل ڪيل اکرن جي تعداد سان ظاهر ڪيا وڃن، نه ڪل هلندڙ مجموعي سان۔ <code>''version'' = 0</code> مقرر ڪرڻ سان نسخو تاريخي حصي ۾ غلط نموني ڏيکاربو۔ |- !Versions:<br />1_0_1&nbsp;&amp;&nbsp;1_1 | پيرا ميٽر <code>1_0_1</code>، <code>1_1</code> ۽ <code>2_0</code> منفي عددن تي مقرر ڪري سگهجن ٿا جيئن اکرن جي حذف ٿيڻ کي ظاهر ڪري سگهجي۔ نسخو 1.1 ۾ Unicode جو [[ISO 10646]] سان انضمام ٿيو، جنهن دوران ڪجهه اکر منتقل يا حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 ۾ [[Hangul (obsolete Unicode block)|اصل ڪورين syllable بلاڪن]] جو مواد [[Hangul Syllables|موجوده بلاڪ]] ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ اصل بلاڪ حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 کان پوءِ استحڪامي پاليسي تحت اکر حذف يا منتقل ڪرڻ تي پابندي لڳائي وئي، تنهنڪري بعد وارن نسخن ۾ شامل ٿيل اکرن جو تعداد هميشه غير-منفي هوندو۔ |} == مثال == {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = This is a demo description of the code point range (documentation purposes only) }} </syntaxhighlight> :'''نوٽ''': نسخي جو سال، جيئن "'''5.2''' (2009)"، {{tl|Unicode version/version-to-date}} ذريعي شامل ڪيو ويندو آهي۔ ==متفرق بلاڪ== * '''[[Cirth]]''', {{slink|Cirth|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Tengwar]]''', {{slink|Tengwar|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Hangul (obsolete Unicode block)|Hangul]] (ڪورين Hangul Syllables)، Hangul Supplementary-A، Hangul Supplementary-B''': اهي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيا ويا۔ * '''{{slink|Tibetan_(Unicode_block)|Unicode_1.0.0}}''' : هي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيو ويو۔ == زمرا == * {{clc|Pages using infobox Unicode block with unknown parameters}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{template data header}} {{cot|title=سانچي جي ڊيٽا|bg=#ccc}} <templatedata> { "params": { "style": {}, "blockname": {}, "rangestart": {}, "rangeend": {}, "script1": {}, "script2": {}, "script3": {}, "script4": {}, "script5": {}, "alphabets": {}, "symbols": {}, "occupiedby": {}, "assigned": {}, "1_0_0": {}, "1_0_1": {}, "1_1": {}, "2_0": {}, "2_1": {}, "3_0": {}, "3_1": {}, "3_2": {}, "4_0": {}, "4_1": {}, "5_0": {}, "5_1": {}, "5_2": {}, "6_0": {}, "6_1": {}, "6_2": {}, "6_3": {}, "7_0": {}, "8_0": {}, "9_0": {}, "10_0": {}, "11_0": {}, "12_0": {}, "12_1": {}, "13_0": {}, "14_0": {}, "15_0": {}, "15_1": {}, "16_0": {}, "controls": {}, "nonchar": {}, "deprecated": {}, "sources": {}, "note": {} } } </templatedata> {{cob}} == پڻ ڏسو == * [[Unicode block]] * {{clc|Unicode blocks}} * [[ConScript Unicode Registry]] (PUA ۾ شايع ٿيل رسم الخط) <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو:Unicode templates]] }}</includeonly> 1yitegtc36dvk43xiktn5fueffi68ga 376893 376892 2026-05-10T16:52:30Z Intisar Ali 8681 376893 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--عام پيرا ميٽر:--&gt; |style = ڄاڻخاني جي مجموعي انداز کي مقرر ڪري ٿو (infobox bodystyle) |blockname = جڏهن صفحي جو نالو Unicode بلاڪ جي نالي جهڙو نه هجي |rangestart = بلاڪ جو شروعاتي ڪوڊپوائنٽ (U+ کان سواءِ) |rangeend = بلاڪ جو آخري ڪوڊپوائنٽ |script1 = بنيادي Unicode رسم الخط |script2-5 = ثانوي Unicode رسم الخط |alphabets = بلاڪ ۾ شامل اهم الفابيٽ |symbols = بلاڪ ۾ موجود نشانين جا مجموعا (عام طور استعمال نٿو ٿئي جيڪڏهن "alphabets" ڏنل هجي) &lt;!--اکر:--&gt; |assigned = مقرر ڪيل اکرن جي تعداد کي override ڪري ٿو جيڪڏهن rangestart ۽ rangeend ڏنا ويا هجن ته ضروري ناهي |controls = ڪنٽرول يا فارميٽ اکرن جو تعداد |nonchar = غير-اکرن جو تعداد |deprecated = متروڪ اکرن جو تعداد |occupiedby = اهي بلاڪ جيڪي هن بلاڪ جي حد تي هن وقت قابض آهن۔ صرف انهن Unicode 1.x بلاڪن لاءِ لاڳو ٿئي ٿو جيڪي Unicode نسخو 2.0 ۽ ان کان پوءِ ۾ شامل نه ٿيا (يعني Hangul syllables ۽ Tibetan جا اصل بلاڪ). |latest change = آخري تبديلي جو نسخو نمبر، مثال طور 14.0 &lt;!--هر نسخي لاءِ:--&gt; |1_0_0 = نسخو 1.0.0 ۾ اکرن جو تعداد |1_0_1 = نسخو 1.0.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |1_1 = نسخو 1.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_0 = نسخو 2.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_1 = نسخو 2.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_0 = نسخو 3.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_1 = نسخو 3.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_2 = نسخو 3.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_0 = نسخو 4.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_1 = نسخو 4.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_0 = نسخو 5.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_1 = نسخو 5.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_2 = نسخو 5.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_0 = نسخو 6.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_1 = نسخو 6.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_2 = نسخو 6.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_3 = نسخو 6.3 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |7_0 = نسخو 7.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |8_0 = نسخو 8.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |9_0 = نسخو 9.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |10_0 = نسخو 10.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |11_0 = نسخو 11.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_0 = نسخو 12.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_1 = نسخو 12.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |13_0 = نسخو 13.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |14_0 = نسخو 14.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_0 = نسخو 15.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_1 = نسخو 15.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |16_0 = نسخو 16.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |17_0 = نسخو 17.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |sources = بلاڪ لاءِ ماخذ معيار |codechart = rangestart قدر جي بنياد تي Unicode دستاويزي URL جي خودڪار تخليق کي override ڪري ٿو جيڪڏهن "omit" مقرر ڪيو وڃي ته ڪو ڳنڍڻو نه ٺاهيو ويندو ٻي ڪا به قدر بلاڪ جي code chart URL طور استعمال ٿيندي |note = نوٽس ۽ حوالا<br /><nowiki>}}</nowiki> </div> '''پيرا ميٽر:''' {|class="wikitable" |- ! Rangestart | قابلِ قبول قدر xxx0 يا xxxx0 جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! Rangeend | قابلِ قبول قدر xxxF، xxxf، xxxxF، يا xxxxf جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! ScriptN | قابلِ قبول قدر [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data|ISO 15924 ڪوڊ يا Unicode رسم الخط عرف]] آهن۔ انهن کي ڳنڍڻ لاءِ (script) ۽ pipe {{!}} شامل ڪري سگهجي ٿو، مثال طور <code><nowiki>[[Greek (script)|]]</nowiki></code> يا <code><nowiki>[[Grek (script)|]]</nowiki></code>، جيڪي [[Greek (script)|Greek]] ۽ [[Grek (script)|Grek]] طور ڏيکاريا ويندا۔ ٻيو ڪو به رسم الخط ڳنڍڻو [[#Functions and formatting|بلاڪ جي نالي]] کي صحيح نموني فارميٽ نه ڪندو۔ |- !Versions:<br />1_0_0&nbsp;..&nbsp;17_0 | جن نسخن ۾ اکر شامل ڪيا ويا هجن، ۽ صرف اهي نسخا، انهن ۾ شامل ڪيل اکرن جي تعداد سان ظاهر ڪيا وڃن، نه ڪل هلندڙ مجموعي سان۔ <code>''version'' = 0</code> مقرر ڪرڻ سان نسخو تاريخي حصي ۾ غلط نموني ڏيکاربو۔ |- !Versions:<br />1_0_1&nbsp;&amp;&nbsp;1_1 | پيرا ميٽر <code>1_0_1</code>، <code>1_1</code> ۽ <code>2_0</code> منفي عددن تي مقرر ڪري سگهجن ٿا جيئن اکرن جي حذف ٿيڻ کي ظاهر ڪري سگهجي۔ نسخو 1.1 ۾ Unicode جو [[ISO 10646]] سان انضمام ٿيو، جنهن دوران ڪجهه اکر منتقل يا حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 ۾ [[Hangul (obsolete Unicode block)|اصل ڪورين syllable بلاڪن]] جو مواد [[Hangul Syllables|موجوده بلاڪ]] ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ اصل بلاڪ حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 کان پوءِ استحڪامي پاليسي تحت اکر حذف يا منتقل ڪرڻ تي پابندي لڳائي وئي، تنهنڪري بعد وارن نسخن ۾ شامل ٿيل اکرن جو تعداد هميشه غير-منفي هوندو۔ |} == مثال == {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = This is a demo description of the code point range (documentation purposes only) }} </syntaxhighlight> :'''نوٽ''': نسخي جو سال، جيئن "'''5.2''' (2009)"، {{tl|Unicode version/version-to-date}} ذريعي شامل ڪيو ويندو آهي۔ ==متفرق بلاڪ== * '''[[Cirth]]''', {{slink|Cirth|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Tengwar]]''', {{slink|Tengwar|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Hangul (obsolete Unicode block)|Hangul]] (ڪورين Hangul Syllables)، Hangul Supplementary-A، Hangul Supplementary-B''': اهي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيا ويا۔ * '''{{slink|Tibetan_(Unicode_block)|Unicode_1.0.0}}''' : هي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيو ويو۔ == زمرا == * {{clc|Pages using infobox Unicode block with unknown parameters}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچي جي ڊيٽا|bg=#ccc}} <templatedata> { "params": { "style": {}, "blockname": {}, "rangestart": {}, "rangeend": {}, "script1": {}, "script2": {}, "script3": {}, "script4": {}, "script5": {}, "alphabets": {}, "symbols": {}, "occupiedby": {}, "assigned": {}, "1_0_0": {}, "1_0_1": {}, "1_1": {}, "2_0": {}, "2_1": {}, "3_0": {}, "3_1": {}, "3_2": {}, "4_0": {}, "4_1": {}, "5_0": {}, "5_1": {}, "5_2": {}, "6_0": {}, "6_1": {}, "6_2": {}, "6_3": {}, "7_0": {}, "8_0": {}, "9_0": {}, "10_0": {}, "11_0": {}, "12_0": {}, "12_1": {}, "13_0": {}, "14_0": {}, "15_0": {}, "15_1": {}, "16_0": {}, "controls": {}, "nonchar": {}, "deprecated": {}, "sources": {}, "note": {} } } </templatedata> {{cob}} == پڻ ڏسو == * [[Unicode block]] * {{clc|Unicode blocks}} * [[ConScript Unicode Registry]] (PUA ۾ شايع ٿيل رسم الخط) <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو:Unicode templates]] }}</includeonly> h5776kb6i6xoho8q455dxti6gyoyjen 376894 376893 2026-05-10T16:53:46Z Intisar Ali 8681 376894 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--عام پيرا ميٽر:--&gt; |style = ڄاڻخاني جي مجموعي انداز کي مقرر ڪري ٿو (infobox bodystyle) |blockname = جڏهن صفحي جو نالو Unicode بلاڪ جي نالي جهڙو نه هجي |rangestart = بلاڪ جو شروعاتي ڪوڊپوائنٽ (U+ کان سواءِ) |rangeend = بلاڪ جو آخري ڪوڊپوائنٽ |script1 = بنيادي Unicode رسم الخط |script2-5 = ثانوي Unicode رسم الخط |alphabets = بلاڪ ۾ شامل اهم الفابيٽ |symbols = بلاڪ ۾ موجود نشانين جا مجموعا (عام طور استعمال نٿو ٿئي جيڪڏهن "alphabets" ڏنل هجي) &lt;!--اکر:--&gt; |assigned = مقرر ڪيل اکرن جي تعداد کي override ڪري ٿو جيڪڏهن rangestart ۽ rangeend ڏنا ويا هجن ته ضروري ناهي |controls = ڪنٽرول يا فارميٽ اکرن جو تعداد |nonchar = غير-اکرن جو تعداد |deprecated = متروڪ اکرن جو تعداد |occupiedby = اهي بلاڪ جيڪي هن بلاڪ جي حد تي هن وقت قابض آهن۔ صرف انهن Unicode 1.x بلاڪن لاءِ لاڳو ٿئي ٿو جيڪي Unicode نسخو 2.0 ۽ ان کان پوءِ ۾ شامل نه ٿيا (يعني Hangul syllables ۽ Tibetan جا اصل بلاڪ). |latest change = آخري تبديلي جو نسخو نمبر، مثال طور 14.0 &lt;!--هر نسخي لاءِ:--&gt; |1_0_0 = نسخو 1.0.0 ۾ اکرن جو تعداد |1_0_1 = نسخو 1.0.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |1_1 = نسخو 1.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_0 = نسخو 2.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_1 = نسخو 2.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_0 = نسخو 3.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_1 = نسخو 3.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_2 = نسخو 3.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_0 = نسخو 4.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_1 = نسخو 4.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_0 = نسخو 5.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_1 = نسخو 5.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_2 = نسخو 5.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_0 = نسخو 6.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_1 = نسخو 6.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_2 = نسخو 6.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_3 = نسخو 6.3 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |7_0 = نسخو 7.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |8_0 = نسخو 8.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |9_0 = نسخو 9.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |10_0 = نسخو 10.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |11_0 = نسخو 11.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_0 = نسخو 12.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_1 = نسخو 12.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |13_0 = نسخو 13.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |14_0 = نسخو 14.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_0 = نسخو 15.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_1 = نسخو 15.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |16_0 = نسخو 16.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |17_0 = نسخو 17.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |sources = بلاڪ لاءِ ماخذ معيار |codechart = rangestart قدر جي بنياد تي Unicode دستاويزي URL جي خودڪار تخليق کي override ڪري ٿو جيڪڏهن "omit" مقرر ڪيو وڃي ته ڪو ڳنڍڻو نه ٺاهيو ويندو ٻي ڪا به قدر بلاڪ جي code chart URL طور استعمال ٿيندي |note = نوٽس ۽ حوالا<br /><nowiki>}}</nowiki> </div> '''پيرا ميٽر:''' {|class="wikitable" |- ! Rangestart | قابلِ قبول قدر xxx0 يا xxxx0 جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! Rangeend | قابلِ قبول قدر xxxF، xxxf، xxxxF، يا xxxxf جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! ScriptN | قابلِ قبول قدر [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data|ISO 15924 ڪوڊ يا Unicode رسم الخط عرف]] آهن۔ انهن کي ڳنڍڻ لاءِ (script) ۽ pipe {{!}} شامل ڪري سگهجي ٿو، مثال طور <code><nowiki>[[Greek (script)|]]</nowiki></code> يا <code><nowiki>[[Grek (script)|]]</nowiki></code>، جيڪي [[Greek (script)|Greek]] ۽ [[Grek (script)|Grek]] طور ڏيکاريا ويندا۔ ٻيو ڪو به رسم الخط ڳنڍڻو [[#Functions and formatting|بلاڪ جي نالي]] کي صحيح نموني فارميٽ نه ڪندو۔ |- !Versions:<br />1_0_0&nbsp;..&nbsp;17_0 | جن نسخن ۾ اکر شامل ڪيا ويا هجن، ۽ صرف اهي نسخا، انهن ۾ شامل ڪيل اکرن جي تعداد سان ظاهر ڪيا وڃن، نه ڪل هلندڙ مجموعي سان۔ <code>''version'' = 0</code> مقرر ڪرڻ سان نسخو تاريخي حصي ۾ غلط نموني ڏيکاربو۔ |- !Versions:<br />1_0_1&nbsp;&amp;&nbsp;1_1 | پيرا ميٽر <code>1_0_1</code>، <code>1_1</code> ۽ <code>2_0</code> منفي عددن تي مقرر ڪري سگهجن ٿا جيئن اکرن جي حذف ٿيڻ کي ظاهر ڪري سگهجي۔ نسخو 1.1 ۾ Unicode جو [[ISO 10646]] سان انضمام ٿيو، جنهن دوران ڪجهه اکر منتقل يا حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 ۾ [[Hangul (obsolete Unicode block)|اصل ڪورين syllable بلاڪن]] جو مواد [[Hangul Syllables|موجوده بلاڪ]] ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ اصل بلاڪ حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 کان پوءِ استحڪامي پاليسي تحت اکر حذف يا منتقل ڪرڻ تي پابندي لڳائي وئي، تنهنڪري بعد وارن نسخن ۾ شامل ٿيل اکرن جو تعداد هميشه غير-منفي هوندو۔ |} == مثال == {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = This is a demo description of the code point range (documentation purposes only) }} </syntaxhighlight> :'''نوٽ''': نسخي جو سال، جيئن "'''5.2''' (2009)"، {{tl|Unicode version/version-to-date}} ذريعي شامل ڪيو ويندو آهي۔ ==متفرق بلاڪ== * '''[[Cirth]]''', {{slink|Cirth|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Tengwar]]''', {{slink|Tengwar|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Hangul (obsolete Unicode block)|Hangul]] (ڪورين Hangul Syllables)، Hangul Supplementary-A، Hangul Supplementary-B''': اهي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيا ويا۔ * '''{{slink|Tibetan_(Unicode_block)|Unicode_1.0.0}}''' : هي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيو ويو۔ == زمرا == * {{clc|Pages using infobox Unicode block with unknown parameters}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچي جي ڊيٽا|bg=#ccc}} <templatedata> { "params": { "style": {}, "blockname": {}, "rangestart": {}, "rangeend": {}, "script1": {}, "script2": {}, "script3": {}, "script4": {}, "script5": {}, "alphabets": {}, "symbols": {}, "occupiedby": {}, "assigned": {}, "1_0_0": {}, "1_0_1": {}, "1_1": {}, "2_0": {}, "2_1": {}, "3_0": {}, "3_1": {}, "3_2": {}, "4_0": {}, "4_1": {}, "5_0": {}, "5_1": {}, "5_2": {}, "6_0": {}, "6_1": {}, "6_2": {}, "6_3": {}, "7_0": {}, "8_0": {}, "9_0": {}, "10_0": {}, "11_0": {}, "12_0": {}, "12_1": {}, "13_0": {}, "14_0": {}, "15_0": {}, "15_1": {}, "16_0": {}, "controls": {}, "nonchar": {}, "deprecated": {}, "sources": {}, "note": {} } } </templatedata> {{cob}} == پڻ ڏسو == * [[يونيڪوڊ بلاڪ]] * {{clc|يونيڪوڊ بلاڪس}} * [[ConScript Unicode Registry]] (PUA ۾ شايع ٿيل رسم الخط) <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو: يونيڪوڊ سانچا]] }}</includeonly> 1o82u98d6df1gtivhfk3l9vyist6okj 376895 376894 2026-05-10T16:55:13Z Intisar Ali 8681 376895 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--عام پيرا ميٽر:--&gt; |style = ڄاڻخاني جي مجموعي انداز کي مقرر ڪري ٿو (infobox bodystyle) |blockname = جڏهن صفحي جو نالو Unicode بلاڪ جي نالي جهڙو نه هجي |rangestart = بلاڪ جو شروعاتي ڪوڊپوائنٽ (U+ کان سواءِ) |rangeend = بلاڪ جو آخري ڪوڊپوائنٽ |script1 = بنيادي Unicode رسم الخط |script2-5 = ثانوي Unicode رسم الخط |alphabets = بلاڪ ۾ شامل اهم الفابيٽ |symbols = بلاڪ ۾ موجود نشانين جا مجموعا (عام طور استعمال نٿو ٿئي جيڪڏهن "alphabets" ڏنل هجي) &lt;!--اکر:--&gt; |assigned = مقرر ڪيل اکرن جي تعداد کي override ڪري ٿو جيڪڏهن rangestart ۽ rangeend ڏنا ويا هجن ته ضروري ناهي |controls = ڪنٽرول يا فارميٽ اکرن جو تعداد |nonchar = غير-اکرن جو تعداد |deprecated = متروڪ اکرن جو تعداد |occupiedby = اهي بلاڪ جيڪي هن بلاڪ جي حد تي هن وقت قابض آهن۔ صرف انهن Unicode 1.x بلاڪن لاءِ لاڳو ٿئي ٿو جيڪي Unicode نسخو 2.0 ۽ ان کان پوءِ ۾ شامل نه ٿيا (يعني Hangul syllables ۽ Tibetan جا اصل بلاڪ). |latest change = آخري تبديلي جو نسخو نمبر، مثال طور 14.0 &lt;!--هر نسخي لاءِ:--&gt; |1_0_0 = نسخو 1.0.0 ۾ اکرن جو تعداد |1_0_1 = نسخو 1.0.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |1_1 = نسخو 1.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_0 = نسخو 2.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_1 = نسخو 2.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_0 = نسخو 3.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_1 = نسخو 3.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_2 = نسخو 3.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_0 = نسخو 4.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_1 = نسخو 4.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_0 = نسخو 5.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_1 = نسخو 5.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_2 = نسخو 5.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_0 = نسخو 6.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_1 = نسخو 6.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_2 = نسخو 6.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_3 = نسخو 6.3 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |7_0 = نسخو 7.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |8_0 = نسخو 8.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |9_0 = نسخو 9.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |10_0 = نسخو 10.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |11_0 = نسخو 11.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_0 = نسخو 12.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_1 = نسخو 12.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |13_0 = نسخو 13.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |14_0 = نسخو 14.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_0 = نسخو 15.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_1 = نسخو 15.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |16_0 = نسخو 16.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |17_0 = نسخو 17.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |sources = بلاڪ لاءِ ماخذ معيار |codechart = rangestart قدر جي بنياد تي Unicode دستاويزي URL جي خودڪار تخليق کي override ڪري ٿو جيڪڏهن "omit" مقرر ڪيو وڃي ته ڪو ڳنڍڻو نه ٺاهيو ويندو ٻي ڪا به قدر بلاڪ جي code chart URL طور استعمال ٿيندي |note = نوٽس ۽ حوالا<br /><nowiki>}}</nowiki> </div> '''پيرا ميٽر:''' {|class="wikitable" |- ! Rangestart | قابلِ قبول قدر xxx0 يا xxxx0 جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! Rangeend | قابلِ قبول قدر xxxF، xxxf، xxxxF، يا xxxxf جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! ScriptN | قابلِ قبول قدر [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data|ISO 15924 ڪوڊ يا Unicode رسم الخط عرف]] آهن۔ انهن کي ڳنڍڻ لاءِ (script) ۽ pipe {{!}} شامل ڪري سگهجي ٿو، مثال طور <code><nowiki>[[Greek (script)|]]</nowiki></code> يا <code><nowiki>[[Grek (script)|]]</nowiki></code>، جيڪي [[Greek (script)|Greek]] ۽ [[Grek (script)|Grek]] طور ڏيکاريا ويندا۔ ٻيو ڪو به رسم الخط ڳنڍڻو [[#Functions and formatting|بلاڪ جي نالي]] کي صحيح نموني فارميٽ نه ڪندو۔ |- !Versions:<br />1_0_0&nbsp;..&nbsp;17_0 | جن نسخن ۾ اکر شامل ڪيا ويا هجن، ۽ صرف اهي نسخا، انهن ۾ شامل ڪيل اکرن جي تعداد سان ظاهر ڪيا وڃن، نه ڪل هلندڙ مجموعي سان۔ <code>''version'' = 0</code> مقرر ڪرڻ سان نسخو تاريخي حصي ۾ غلط نموني ڏيکاربو۔ |- !Versions:<br />1_0_1&nbsp;&amp;&nbsp;1_1 | پيرا ميٽر <code>1_0_1</code>، <code>1_1</code> ۽ <code>2_0</code> منفي عددن تي مقرر ڪري سگهجن ٿا جيئن اکرن جي حذف ٿيڻ کي ظاهر ڪري سگهجي۔ نسخو 1.1 ۾ Unicode جو [[ISO 10646]] سان انضمام ٿيو، جنهن دوران ڪجهه اکر منتقل يا حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 ۾ [[Hangul (obsolete Unicode block)|اصل ڪورين syllable بلاڪن]] جو مواد [[Hangul Syllables|موجوده بلاڪ]] ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ اصل بلاڪ حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 کان پوءِ استحڪامي پاليسي تحت اکر حذف يا منتقل ڪرڻ تي پابندي لڳائي وئي، تنهنڪري بعد وارن نسخن ۾ شامل ٿيل اکرن جو تعداد هميشه غير-منفي هوندو۔ |} == مثال == {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox Unicode block |blockname = Test |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[Cuneiform (script)|Cuneiform]] |symbols = Calculus symbols |alphabets = Sumerian<br />Akkadian<br />Hittite |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[ISCII]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = This is a demo description of the code point range (documentation purposes only) }} </syntaxhighlight> :'''نوٽ''': نسخي جو سال، جيئن "'''5.2''' (2009)"، {{tl|Unicode version/version-to-date}} ذريعي شامل ڪيو ويندو آهي۔ ==متفرق بلاڪ== * '''[[Cirth]]''', {{slink|Cirth|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Tengwar]]''', {{slink|Tengwar|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Hangul (obsolete Unicode block)|Hangul]] (ڪورين Hangul Syllables)، Hangul Supplementary-A، Hangul Supplementary-B''': اهي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيا ويا۔ * '''{{slink|Tibetan_(Unicode_block)|Unicode_1.0.0}}''' : هي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيو ويو۔ == زمرا == * {{clc|ان ڄاتل پيراميٽرن سان انفوباڪس يونيڪوڊ بلاڪ استعمال ڪندڙ صفحا}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچي جي ڊيٽا|bg=#ccc}} <templatedata> { "params": { "style": {}, "blockname": {}, "rangestart": {}, "rangeend": {}, "script1": {}, "script2": {}, "script3": {}, "script4": {}, "script5": {}, "alphabets": {}, "symbols": {}, "occupiedby": {}, "assigned": {}, "1_0_0": {}, "1_0_1": {}, "1_1": {}, "2_0": {}, "2_1": {}, "3_0": {}, "3_1": {}, "3_2": {}, "4_0": {}, "4_1": {}, "5_0": {}, "5_1": {}, "5_2": {}, "6_0": {}, "6_1": {}, "6_2": {}, "6_3": {}, "7_0": {}, "8_0": {}, "9_0": {}, "10_0": {}, "11_0": {}, "12_0": {}, "12_1": {}, "13_0": {}, "14_0": {}, "15_0": {}, "15_1": {}, "16_0": {}, "controls": {}, "nonchar": {}, "deprecated": {}, "sources": {}, "note": {} } } </templatedata> {{cob}} == پڻ ڏسو == * [[يونيڪوڊ بلاڪ]] * {{clc|يونيڪوڊ بلاڪس}} * [[ConScript Unicode Registry]] (PUA ۾ شايع ٿيل رسم الخط) <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو: يونيڪوڊ سانچا]] }}</includeonly> 9n6urdhonjiwyya7qy1p01tyujewozw 376896 376895 2026-05-10T16:56:11Z Intisar Ali 8681 376896 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Lua|ماڊيول:Infobox|ماڊيول:Check for unknown parameters}} {{Auto short description}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي ڳنڍڻا هن صفحي جي تري ۾ وڃن. --> == استعمال == هي ڄاڻخانو [[Unicode]] اکرن جي [[Unicode block|بلاڪن]] بابت مضمونن لاءِ استعمال ٿيندو آهي۔ == نحو == <div style="font-size:95%;"> <nowiki>{{</nowiki>Infobox Unicode block &lt;!--عام پيرا ميٽر:--&gt; |style = ڄاڻخاني جي مجموعي انداز کي مقرر ڪري ٿو (infobox bodystyle) |blockname = جڏهن صفحي جو نالو Unicode بلاڪ جي نالي جهڙو نه هجي |rangestart = بلاڪ جو شروعاتي ڪوڊپوائنٽ (U+ کان سواءِ) |rangeend = بلاڪ جو آخري ڪوڊپوائنٽ |script1 = بنيادي Unicode رسم الخط |script2-5 = ثانوي Unicode رسم الخط |alphabets = بلاڪ ۾ شامل اهم الفابيٽ |symbols = بلاڪ ۾ موجود نشانين جا مجموعا (عام طور استعمال نٿو ٿئي جيڪڏهن "alphabets" ڏنل هجي) &lt;!--اکر:--&gt; |assigned = مقرر ڪيل اکرن جي تعداد کي override ڪري ٿو جيڪڏهن rangestart ۽ rangeend ڏنا ويا هجن ته ضروري ناهي |controls = ڪنٽرول يا فارميٽ اکرن جو تعداد |nonchar = غير-اکرن جو تعداد |deprecated = متروڪ اکرن جو تعداد |occupiedby = اهي بلاڪ جيڪي هن بلاڪ جي حد تي هن وقت قابض آهن۔ صرف انهن Unicode 1.x بلاڪن لاءِ لاڳو ٿئي ٿو جيڪي Unicode نسخو 2.0 ۽ ان کان پوءِ ۾ شامل نه ٿيا (يعني Hangul syllables ۽ Tibetan جا اصل بلاڪ). |latest change = آخري تبديلي جو نسخو نمبر، مثال طور 14.0 &lt;!--هر نسخي لاءِ:--&gt; |1_0_0 = نسخو 1.0.0 ۾ اکرن جو تعداد |1_0_1 = نسخو 1.0.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |1_1 = نسخو 1.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_0 = نسخو 2.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |2_1 = نسخو 2.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_0 = نسخو 3.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_1 = نسخو 3.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |3_2 = نسخو 3.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_0 = نسخو 4.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |4_1 = نسخو 4.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_0 = نسخو 5.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_1 = نسخو 5.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |5_2 = نسخو 5.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_0 = نسخو 6.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_1 = نسخو 6.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_2 = نسخو 6.2 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |6_3 = نسخو 6.3 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |7_0 = نسخو 7.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |8_0 = نسخو 8.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |9_0 = نسخو 9.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |10_0 = نسخو 10.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |11_0 = نسخو 11.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_0 = نسخو 12.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |12_1 = نسخو 12.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |13_0 = نسخو 13.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |14_0 = نسخو 14.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_0 = نسخو 15.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |15_1 = نسخو 15.1 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |16_0 = نسخو 16.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |17_0 = نسخو 17.0 ۾ شامل ڪيل اکرن جو تعداد |sources = بلاڪ لاءِ ماخذ معيار |codechart = rangestart قدر جي بنياد تي Unicode دستاويزي URL جي خودڪار تخليق کي override ڪري ٿو جيڪڏهن "omit" مقرر ڪيو وڃي ته ڪو ڳنڍڻو نه ٺاهيو ويندو ٻي ڪا به قدر بلاڪ جي code chart URL طور استعمال ٿيندي |note = نوٽس ۽ حوالا<br /><nowiki>}}</nowiki> </div> '''پيرا ميٽر:''' {|class="wikitable" |- ! Rangestart | قابلِ قبول قدر xxx0 يا xxxx0 جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! Rangeend | قابلِ قبول قدر xxxF، xxxf، xxxxF، يا xxxxf جي صورت ۾ هوندا، جتي "x" هيڪس عدد هوندو۔ |- ! ScriptN | قابلِ قبول قدر [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data|ISO 15924 ڪوڊ يا Unicode رسم الخط عرف]] آهن۔ انهن کي ڳنڍڻ لاءِ (script) ۽ pipe {{!}} شامل ڪري سگهجي ٿو، مثال طور <code><nowiki>[[Greek (script)|]]</nowiki></code> يا <code><nowiki>[[Grek (script)|]]</nowiki></code>، جيڪي [[Greek (script)|Greek]] ۽ [[Grek (script)|Grek]] طور ڏيکاريا ويندا۔ ٻيو ڪو به رسم الخط ڳنڍڻو [[#Functions and formatting|بلاڪ جي نالي]] کي صحيح نموني فارميٽ نه ڪندو۔ |- !Versions:<br />1_0_0&nbsp;..&nbsp;17_0 | جن نسخن ۾ اکر شامل ڪيا ويا هجن، ۽ صرف اهي نسخا، انهن ۾ شامل ڪيل اکرن جي تعداد سان ظاهر ڪيا وڃن، نه ڪل هلندڙ مجموعي سان۔ <code>''version'' = 0</code> مقرر ڪرڻ سان نسخو تاريخي حصي ۾ غلط نموني ڏيکاربو۔ |- !Versions:<br />1_0_1&nbsp;&amp;&nbsp;1_1 | پيرا ميٽر <code>1_0_1</code>، <code>1_1</code> ۽ <code>2_0</code> منفي عددن تي مقرر ڪري سگهجن ٿا جيئن اکرن جي حذف ٿيڻ کي ظاهر ڪري سگهجي۔ نسخو 1.1 ۾ Unicode جو [[ISO 10646]] سان انضمام ٿيو، جنهن دوران ڪجهه اکر منتقل يا حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 ۾ [[Hangul (obsolete Unicode block)|اصل ڪورين syllable بلاڪن]] جو مواد [[Hangul Syllables|موجوده بلاڪ]] ڏانهن منتقل ڪيو ويو ۽ اصل بلاڪ حذف ڪيا ويا۔ نسخو 2.0 کان پوءِ استحڪامي پاليسي تحت اکر حذف يا منتقل ڪرڻ تي پابندي لڳائي وئي، تنهنڪري بعد وارن نسخن ۾ شامل ٿيل اکرن جو تعداد هميشه غير-منفي هوندو۔ |} == مثال == {{Infobox Unicode block |blockname = جاچ |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[ڪيونيفارم (رسم الخط)|ڪيونيفارم]] |symbols = ڪيلڪيولس جون نشانيون |alphabets = سميري<br />اڪاڊي<br />حتي |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[آئي ايس سي آئي آئي]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Infobox Unicode block |blockname = جاچ |rangestart = 0300 |rangeend = 037f |script1 = [[ڪيونيفارم (رسم الخط)|ڪيونيفارم]] |symbols = ڪيلڪيولس جون نشانيون |alphabets = سميري<br />اڪاڊي<br />حتي |latest change=12.0 |1_0_0 = 43 |1_1 = -13 |6_2 = 3 |7_0 = 4 |controls = 5 |nonchar = 6 |deprecated = 3 |sources = [[آئي ايس سي آئي آئي]] |codechart = https://www.unicode.org/charts/PDF/UBOOP.pdf |note = هي ڪوڊ پوائنٽ حد جي نمائش لاءِ ڊيمو وضاحت آهي (صرف دستاويزي مقصدن لاءِ) }} </syntaxhighlight> :'''نوٽ''': نسخي جو سال، جيئن "'''5.2''' (2009)"، {{tl|Unicode version/version-to-date}} ذريعي شامل ڪيو ويندو آهي۔ ==متفرق بلاڪ== * '''[[Cirth]]''', {{slink|Cirth|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Tengwar]]''', {{slink|Tengwar|ConScript_Unicode_Registry|nopage=yes}}: خانگي استعمال واري علائقي جا اکر، شايع ٿيل ([[ConScript Unicode Registry]]) * '''[[Hangul (obsolete Unicode block)|Hangul]] (ڪورين Hangul Syllables)، Hangul Supplementary-A، Hangul Supplementary-B''': اهي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيا ويا۔ * '''{{slink|Tibetan_(Unicode_block)|Unicode_1.0.0}}''' : هي بلاڪ Unicode نسخو 2.0 کان حذف ڪيو ويو۔ == زمرا == * {{clc|ان ڄاتل پيراميٽرن سان انفوباڪس يونيڪوڊ بلاڪ استعمال ڪندڙ صفحا}} ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچي جي ڊيٽا|bg=#ccc}} <templatedata> { "params": { "style": {}, "blockname": {}, "rangestart": {}, "rangeend": {}, "script1": {}, "script2": {}, "script3": {}, "script4": {}, "script5": {}, "alphabets": {}, "symbols": {}, "occupiedby": {}, "assigned": {}, "1_0_0": {}, "1_0_1": {}, "1_1": {}, "2_0": {}, "2_1": {}, "3_0": {}, "3_1": {}, "3_2": {}, "4_0": {}, "4_1": {}, "5_0": {}, "5_1": {}, "5_2": {}, "6_0": {}, "6_1": {}, "6_2": {}, "6_3": {}, "7_0": {}, "8_0": {}, "9_0": {}, "10_0": {}, "11_0": {}, "12_0": {}, "12_1": {}, "13_0": {}, "14_0": {}, "15_0": {}, "15_1": {}, "16_0": {}, "controls": {}, "nonchar": {}, "deprecated": {}, "sources": {}, "note": {} } } </templatedata> {{cob}} == پڻ ڏسو == * [[يونيڪوڊ بلاڪ]] * {{clc|يونيڪوڊ بلاڪس}} * [[ConScript Unicode Registry]] (PUA ۾ شايع ٿيل رسم الخط) <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو: يونيڪوڊ سانچا]] }}</includeonly> hb7fdifzwih6piac4z9nmkbf44ffshn 10 96401 376897 2026-05-10T16:58:44Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{#if:{{{value|}}} |{{#switch:{{{format|}}}<!-- expected value: a year --> |nobold = {{nobold|1={{{value|}}}}} |(nobold) = {{nobold|1=({{{value|}}})}}<!-- infobox Unicode block --> |#default={{{value|}}} }} |<!-- no value return blank -->}} 376897 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{value|}}} |{{#switch:{{{format|}}}<!-- expected value: a year --> |nobold = {{nobold|1={{{value|}}}}} |(nobold) = {{nobold|1=({{{value|}}})}}<!-- infobox Unicode block --> |#default={{{value|}}} }} |<!-- no value return blank -->}} nyzau676ud8l5q7v4ccwr90mg5z1mrk 10 96402 376900 2026-05-10T17:01:31Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[Unicode block]]s and contained scripts |Template:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|Plane]] !width="10%" |Block range !width="25%" |Block name !width="10%" |Code points{{efn|name=Number_of_code_points|1=Co... 376900 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[Unicode block]]s and contained scripts |Template:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|Plane]] !width="10%" |Block range !width="25%" |Block name !width="10%" |Code points{{efn|name=Number_of_code_points|1=Code point count includes unassigned code points: [[{{Proper name|noncharacter}}]], [[Universal Character Set characters#Reserved|reserved]] etc.}} !width="10%" |Assigned characters !width="40%" |[[Script (Unicode)|Scripts]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=The script has one or multiple characters in the block, as defined by the Script Property. This is independent of the block name}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" and "Unknown" (Zyyy) and "Inherited" (Zinh or Qaai) refer to Scripts in [[ISO 15924]]}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]. As of Unicode version {{Unicode version|version=17.0}}}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|Basic Latin]]{{efn |name=Basic_Latin|1=Called "C0 Controls and Basic Latin" in [[ISO/IEC 10646]]}} |cp=128 |char=128 |contains=[[Latin script|Latin]] (52 characters), [[Script (Unicode)#Special script property values|Common]] (76 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=Called "C1 Controls and Latin-1 Supplement" in [[ISO/IEC 10646]]}} |cp=128 |char=128 |contains=Latin (64 characters), Common (64 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[Latin Extended-A]] |cp=128 |char=128 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[Latin Extended-B]] |cp=208 |char=208 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[IPA Extensions]] |cp=96 |char=96 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[Spacing Modifier Letters]] |cp=80 |char=80 |contains=[[Bopomofo]] (2 characters), Latin (14 characters), Common (64 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[Combining Diacritical Marks]] |cp=112 |char=112 |contains=[[Script (Unicode)#Special script property values|Inherited]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[Greek and Coptic]] |cp=144 |char=135 |contains=[[Coptic script|Coptic]] (14 characters), [[Greek alphabet|Greek]] (117 characters), Common (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[Cyrillic (Unicode block)|Cyrillic]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Cyrillic script|Cyrillic]] (254 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[Cyrillic Supplement]] |cp=48 |char=48 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[Armenian (Unicode block)|Armenian]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Armenian alphabet|Armenian]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|Hebrew]] |cp=112 |char=88 |contains=[[Hebrew alphabet|Hebrew]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[Arabic (Unicode block)|Arabic]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Arabic script|Arabic]] (238 characters), Common (6 characters), Inherited (12 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[Syriac (Unicode block)|Syriac]] |cp=80 |char=77 |contains=[[Syriac alphabet|Syriac]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[Arabic Supplement]] |cp=48 |char=48 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[Thaana (Unicode block)|Thaana]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Thaana]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[NKo (Unicode block)|NKo]] |cp=64 |char=62 |contains=[[N'Ko script|N’Ko]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[Samaritan (Unicode block)|Samaritan]] |cp=64 |char=61 |contains=[[Samaritan alphabet|Samaritan]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[Mandaic (Unicode block)|Mandaic]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Mandaic alphabet|Mandaic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[Syriac Supplement]] |cp=16 |char=11 |contains=Syriac }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[Arabic Extended-B]] |cp=48 |char=43 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[Arabic Extended-A]] |cp=96 |char=96 |contains=Arabic (95 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[Devanagari (Unicode block)|Devanagari]] |cp=128 |char=128 |contains=[[Devanagari]] (122 characters), Common (2 characters), Inherited (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[Bengali (Unicode block)|Bengali]] |cp=128 |char=96 |contains=[[Bengali–Assamese script|Bengali]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[Gurmukhi (Unicode block)|Gurmukhi]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Gurmukhi]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[Gujarati (Unicode block)|Gujarati]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Gujarati script|Gujarati]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[Oriya (Unicode block)|Oriya]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Odia script|Oriya]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[Tamil (Unicode block)|Tamil]] |cp=128 |char=72 |contains=[[Tamil script|Tamil]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[Telugu (Unicode block)|Telugu]] |cp=128 |char=101 |contains=[[Telugu script|Telugu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[Kannada (Unicode block)|Kannada]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Kannada script|Kannada]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[Malayalam (Unicode block)|Malayalam]] |cp=128 |char=118 |contains=[[Malayalam script|Malayalam]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[Sinhala (Unicode block)|Sinhala]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Sinhala script|Sinhala]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[Thai (Unicode block)|Thai]] |cp=128 |char=87 |contains=[[Thai script|Thai]] (86 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[Lao (Unicode block)|Lao]] |cp=128 |char=83 |contains=[[Lao script|Lao]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[Tibetan (Unicode block)|Tibetan]] |cp=256 |char=211 |contains=[[Tibetan script|Tibetan]] (207 characters), Common (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[Myanmar (Unicode block)|Myanmar]] |cp=160 |char=160 |contains=[[Mon–Burmese script|Myanmar]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[Georgian (Unicode block)|Georgian]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Georgian scripts|Georgian]] (87 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[Hangul Jamo (Unicode block)|Hangul Jamo]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Hangul]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[Ethiopic (Unicode block)|Ethiopic]] |cp=384 |char=358 |contains=[[Geʽez script|Ethiopic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[Ethiopic Supplement]] |cp=32 |char=26 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[Cherokee (Unicode block)|Cherokee]] |cp=96 |char=92 |contains=[[Cherokee syllabary|Cherokee]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics (Unicode block)|Unified Canadian Aboriginal Syllabics]] |cp=640 |char=640 |contains=[[Canadian Aboriginal syllabics|Canadian Aboriginal]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[Ogham (Unicode block)|Ogham]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Ogham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[Runic (Unicode block)|Runic]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Runes|Runic]] (86 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[Tagalog (Unicode block)|Tagalog]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Baybayin|Tagalog]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[Hanunoo (Unicode block)|Hanunoo]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Hanunuo script|Hanunoo]] (21 characters), Common (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[Buhid (Unicode block)|Buhid]] |cp=32 |char=20 |contains=[[Buhid script|Buhid]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[Tagbanwa (Unicode block)|Tagbanwa]] |cp=32 |char=18 |contains=[[Tagbanwa script|Tagbanwa]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[Khmer (Unicode block)|Khmer]] |cp=128 |char=114 |contains=[[Khmer script|Khmer]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[Mongolian (Unicode block)|Mongolian]] |cp=176 |char=158 |contains=[[Mongolian script|Mongolian]] (155 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended]] |cp=80 |char=70 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[Limbu (Unicode block)|Limbu]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Limbu script|Limbu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[Tai Le (Unicode block)|Tai Le]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Tai Le script|Tai Le]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[New Tai Lue (Unicode block)|New Tai Lue]] |cp=96 |char=83 |contains=[[New Tai Lue alphabet|New Tai Lue]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[Khmer Symbols]] |cp=32 |char=32 |contains=Khmer }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[Buginese (Unicode block)|Buginese]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Lontara script|Buginese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[Tai Tham (Unicode block)|Tai Tham]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Tai Tham script|Tai Tham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[Combining Diacritical Marks Extended]] |cp=80 |char=58 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[Balinese (Unicode block)|Balinese]] |cp=128 |char=127 |contains=[[Balinese script|Balinese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[Sundanese (Unicode block)|Sundanese]] |cp=64 |char=64 |contains=[[Sundanese script|Sundanese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[Batak (Unicode block)|Batak]] |cp=64 |char=56 |contains=[[Batak script|Batak]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[Lepcha (Unicode block)|Lepcha]] |cp=80 |char=74 |contains=[[Lepcha script|Lepcha]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[Ol Chiki (Unicode block)|Ol Chiki]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Ol Chiki script|Ol Chiki]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[Cyrillic Extended-C]] |cp=16 |char=11 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[Georgian Extended]] |cp=48 |char=46 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[Sundanese Supplement]] |cp=16 |char=8 |contains=Sundanese }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[Vedic Extensions]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 characters), Inherited (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[Phonetic Extensions]] |cp=128 |char=128 |contains=Cyrillic (2 characters), Greek (15 characters), Latin (111 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[Phonetic Extensions Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Greek (1 character), Latin (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[Combining Diacritical Marks Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[Latin Extended Additional]] |cp=256 |char=256 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[Greek Extended]] |cp=256 |char=233 |contains=[[Greek alphabet|Greek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[General Punctuation]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[Superscripts and Subscripts]] |cp=48 |char=42 |contains=Latin (15 characters), Common (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[Currency Symbols (Unicode block)|Currency Symbols]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[Combining Diacritical Marks for Symbols]] |cp=48 |char=33 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[Letterlike Symbols]] |cp=80 |char=80 |contains=Greek (1 character), Latin (4 characters), Common (75 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[Number Forms]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (41 characters), Common (19 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[Arrows (Unicode block)|Arrows]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[Mathematical Operators (Unicode block)|Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[Miscellaneous Technical]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[Control Pictures]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[Optical Character Recognition (Unicode block)|Optical Character Recognition]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[Enclosed Alphanumerics]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[Box Drawing]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[Block Elements]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[Geometric Shapes (Unicode block)|Geometric Shapes]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[Miscellaneous Symbols]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[Dingbats (Unicode block)|Dingbats]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[Supplemental Arrows-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[Braille Patterns]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Braille]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[Supplemental Arrows-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[Supplemental Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[Miscellaneous Symbols and Arrows]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[Glagolitic (Unicode block)|Glagolitic]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Glagolitic script|Glagolitic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[Latin Extended-C]] |cp=32 |char=32 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[Coptic (Unicode block)|Coptic]] |cp=128 |char=123 |contains=Coptic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[Georgian Supplement]] |cp=48 |char=40 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[Tifinagh (Unicode block)|Tifinagh]] |cp=80 |char=59 |contains=[[Tifinagh]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[Ethiopic Extended]] |cp=96 |char=79 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[Cyrillic Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[Supplemental Punctuation]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK Radicals Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Chinese characters|Han]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[Kangxi Radicals (Unicode block)|Kangxi Radicals]] |cp=224 |char=214 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[Ideographic Description Characters]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK Symbols and Punctuation]] |cp=64 |char=64 |contains=Han (15 characters), Hangul (2 characters), Common (43 characters), Inherited (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[Hiragana (Unicode block)|Hiragana]] |cp=96 |char=93 |contains=[[Hiragana]] (89 characters), Common (2 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[Katakana (Unicode block)|Katakana]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Katakana]] (93 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[Bopomofo (Unicode block)|Bopomofo]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Bopomofo]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[Hangul Compatibility Jamo]] |cp=96 |char=94 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[Kanbun (Unicode block)|Kanbun]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[Bopomofo Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Bopomofo }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK Strokes (Unicode block)|CJK Strokes]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[Katakana Phonetic Extensions]] |cp=16 |char=16 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[Enclosed CJK Letters and Months]] |cp=256 |char=255 |contains=Hangul (62 characters), Katakana (47 characters), Common (146 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK Compatibility]] |cp=256 |char=256 |contains=Katakana (88 characters), Common (168 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[Yijing Hexagram Symbols]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK Unified Ideographs (Unicode block)|CJK Unified Ideographs]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[Yi Syllables]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[Yi script|Yi]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[Yi Radicals]] |cp=64 |char=55 |contains=Yi }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[Lisu (Unicode block)|Lisu]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Fraser alphabet|Lisu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[Vai (Unicode block)|Vai]] |cp=320 |char=300 |contains=[[Vai syllabary|Vai]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[Cyrillic Extended-B]] |cp=96 |char=96 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[Bamum (Unicode block)|Bamum]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Bamum script|Bamum]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[Modifier Tone Letters]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[Latin Extended-D]] |cp=224 |char=204 |contains=Latin (199 characters), Common (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[Syloti Nagri (Unicode block)|Syloti Nagri]] |cp=48 |char=45 |contains=[[Sylheti Nagari|Syloti Nagri]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[Common Indic Number Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[Phags-pa (Unicode block)|Phags-pa]] |cp=64 |char=56 |contains=[['Phags-pa script|Phags Pa]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[Saurashtra (Unicode block)|Saurashtra]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Saurashtra script|Saurashtra]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[Devanagari Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[Kayah Li (Unicode block)|Kayah Li]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Kayah Li alphabet|Kayah Li]] (47 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[Rejang (Unicode block)|Rejang]] |cp=48 |char=37 |contains=[[Rejang alphabet|Rejang]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[Hangul Jamo Extended-A]] |cp=32 |char=29 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[Javanese (Unicode block)|Javanese]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Javanese script|Javanese]] (90 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[Myanmar Extended-B]] |cp=32 |char=31 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[Cham (Unicode block)|Cham]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Cham script|Cham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[Myanmar Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[Tai Viet (Unicode block)|Tai Viet]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Tai Viet script|Tai Viet]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[Meetei Mayek Extensions]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Meitei script|Meetei Mayek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[Ethiopic Extended-A]] |cp=48 |char=32 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[Latin Extended-E]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (56 characters), Greek (1 character), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[Cherokee Supplement]] |cp=80 |char=80 |contains=Cherokee }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[Meetei Mayek (Unicode block)|Meetei Mayek]] |cp=64 |char=56 |contains=Meetei Mayek }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[Hangul Syllables]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[Hangul Jamo Extended-B]] |cp=80 |char=72 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Surrogates]] |cp=896 |char=0 |contains=[[Script (Unicode)#Special script property values|Unknown]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Private Use Surrogates]] |cp=128 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|Low Surrogates]] |cp=1,024 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[Private Use Areas|Private Use Area]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK Compatibility Ideographs]] |cp=512 |char=472 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[Alphabetic Presentation Forms]] |cp=80 |char=58 |contains=Armenian (5 characters), Hebrew (46 characters), Latin (7 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[Arabic Presentation Forms-A]] |cp=688 |char=656 |contains=Arabic (654 characters), Common (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|Variation Selectors]] |cp=16 |char=16 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[Vertical Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[Combining Half Marks]] |cp=16 |char=16 |contains=Cyrillic (2 characters), Inherited (14 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK Compatibility Forms]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[Small Form Variants]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[Arabic Presentation Forms-B]] |cp=144 |char=141 |contains=Arabic (140 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[Halfwidth and Fullwidth Forms (Unicode block)|Halfwidth and Fullwidth Forms]] |cp=240 |char=225 |contains=Hangul (52 characters), Katakana (55 characters), Latin (52 characters), Common (66 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[Specials (Unicode block)|Specials]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[Linear B Syllabary]] |cp=128 |char=88 |contains=[[Linear B]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[Linear B Ideograms]] |cp=128 |char=123 |contains=Linear B }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[Aegean Numbers (Unicode block)|Aegean Numbers]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[Ancient Greek Numbers (Unicode block)|Ancient Greek Numbers]] |cp=80 |char=79 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[Ancient Symbols (Unicode block)|Ancient Symbols]] |cp=64 |char=14 |contains=Greek (1 character), Common (13 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[Phaistos Disc (Unicode block)|Phaistos Disc]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[Lycian (Unicode block)|Lycian]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Lycian alphabet|Lycian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[Carian (Unicode block)|Carian]] |cp=64 |char=49 |contains=[[Carian alphabets|Carian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[Coptic Epact Numbers]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[Old Italic (Unicode block)|Old Italic]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Old Italic scripts|Old Italic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[Gothic (Unicode block)|Gothic]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Gothic alphabet|Gothic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[Old Permic (Unicode block)|Old Permic]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Old Permic script|Old Permic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[Ugaritic (Unicode block)|Ugaritic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Ugaritic alphabet|Ugaritic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[Old Persian (Unicode block)|Old Persian]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Old Persian cuneiform|Old Persian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[Deseret (Unicode block)|Deseret]] |cp=80 |char=80 |contains=[[Deseret alphabet|Deseret]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[Shavian (Unicode block)|Shavian]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Shavian alphabet|Shavian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[Osmanya (Unicode block)|Osmanya]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Osmanya script|Osmanya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[Osage (Unicode block)|Osage]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Osage script|Osage]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[Elbasan (Unicode block)|Elbasan]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Elbasan alphabet|Elbasan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[Caucasian Albanian (Unicode block)|Caucasian Albanian]] |cp=64 |char=53 |contains=[[Caucasian Albanian script|Caucasian Albanian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[Vithkuqi (Unicode block)|Vithkuqi]] |cp=80 |char=70 |contains=[[Vithkuqi script|Vithkuqi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[Todhri (Unicode block)|Todhri]] |cp=64 |char=52 |contains=[[Todhri alphabet|Todhri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[Linear A (Unicode block)|Linear A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[Linear A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[Latin Extended-F]] |cp=64 |char=57 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[Cypriot Syllabary (Unicode block)|Cypriot Syllabary]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Cypriot syllabary|Cypriot]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[Imperial Aramaic (Unicode block)|Imperial Aramaic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Aramaic alphabet|Imperial Aramaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[Palmyrene (Unicode block)|Palmyrene]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Palmyrene alphabet|Palmyrene]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[Nabataean (Unicode block)|Nabataean]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Nabataean alphabet|Nabataean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[Hatran (Unicode block)|Hatran]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Hatran Aramaic#Alphabet|Hatran]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[Phoenician (Unicode block)|Phoenician]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Phoenician alphabet|Phoenician]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[Lydian (Unicode block)|Lydian]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Lydian alphabet|Lydian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[Sidetic (Unicode block)|Sidetic]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Sidetic language|Sidetic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[Meroitic Hieroglyphs (Unicode block)|Meroitic Hieroglyphs]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[Meroitic Cursive (Unicode block)|Meroitic Cursive]] |cp=96 |char=90 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Cursive]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[Kharoshthi (Unicode block)|Kharoshthi]] |cp=96 |char=68 |contains=[[Kharosthi|Kharoshthi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[Old South Arabian (Unicode block)|Old South Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient South Arabian script|Old South Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[Old North Arabian (Unicode block)|Old North Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient North Arabian|Old North Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[Manichaean (Unicode block)|Manichaean]] |cp=64 |char=51 |contains=[[Manichaean script|Manichaean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[Avestan (Unicode block)|Avestan]] |cp=64 |char=61 |contains=[[Avestan alphabet|Avestan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[Inscriptional Parthian (Unicode block)|Inscriptional Parthian]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Inscriptional Parthian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[Inscriptional Pahlavi (Unicode block)|Inscriptional Pahlavi]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Inscriptional Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[Psalter Pahlavi (Unicode block)|Psalter Pahlavi]] |cp=48 |char=29 |contains=[[Psalter Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[Old Turkic (Unicode block)|Old Turkic]] |cp=80 |char=73 |contains=[[Old Turkic script|Old Turkic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[Old Hungarian (Unicode block)|Old Hungarian]] |cp=128 |char=108 |contains=[[Old Hungarian script|Old Hungarian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[Hanifi Rohingya (Unicode block)|Hanifi Rohingya]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Hanifi Rohingya script|Hanifi Rohingya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[Garay (Unicode block)|Garay]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Garay alphabet|Garay]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[Rumi Numeral Symbols]] |cp=32 |char=31 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[Yezidi (Unicode block)|Yezidi]] |cp=64 |char=47 |contains=[[Kurdish alphabets#Yezidi|Yezidi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[Arabic Extended-C]] |cp=64 |char=21 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[Old Sogdian (Unicode block)|Old Sogdian]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Sogdian alphabet|Old Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[Sogdian (Unicode block)|Sogdian]] |cp=64 |char=42 |contains=[[Sogdian alphabet|Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[Old Uyghur (Unicode block)|Old Uyghur]] |cp=64 |char=26 |contains=[[Old Uyghur alphabet|Old Uyghur]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[Chorasmian (Unicode block)|Chorasmian]] |cp=48 |char=28 |contains=[[Khwarezmian language#Writing system|Chorasmian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[Elymaic (Unicode block)|Elymaic]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Elymaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[Brahmi (Unicode block)|Brahmi]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Brahmi script|Brahmi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[Kaithi (Unicode block)|Kaithi]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Kaithi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[Sora Sompeng (Unicode block)|Sora Sompeng]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Sorang Sompeng script|Sora Sompeng]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[Chakma (Unicode block)|Chakma]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Chakma script|Chakma]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[Mahajani (Unicode block)|Mahajani]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Mahajani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[Sharada (Unicode block)|Sharada]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Sharada script|Sharada]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[Sinhala Archaic Numbers]] |cp=32 |char=20 |contains=Sinhala }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[Khojki (Unicode block)|Khojki]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Khojki script|Khojki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[Multani (Unicode block)|Multani]] |cp=48 |char=38 |contains=[[Multani script|Multani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[Khudawadi (Unicode block)|Khudawadi]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Khudabadi script|Khudawadi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[Grantha (Unicode block)|Grantha]] |cp=128 |char=86 |contains=[[Grantha script|Grantha]] (85 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[Tulu-Tigalari (Unicode block)|Tulu-Tigalari]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Tigalari script|Tulu Tigalari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[Newa (Unicode block)|Newa]] |cp=128 |char=97 |contains=[[Pracalit script|Newa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[Tirhuta (Unicode block)|Tirhuta]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Tirhuta script|Tirhuta]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[Siddham (Unicode block)|Siddham]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Siddhaṃ script|Siddham]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[Modi (Unicode block)|Modi]] |cp=96 |char=79 |contains=[[Modi script|Modi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[Mongolian Supplement]] |cp=32 |char=13 |contains=Mongolian }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[Takri (Unicode block)|Takri]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Takri script|Takri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[Myanmar Extended-C]] |cp=48 |char=20 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[Ahom (Unicode block)|Ahom]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Ahom script|Ahom]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[Dogra (Unicode block)|Dogra]] |cp=80 |char=60 |contains=[[Dogri script|Dogra]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[Warang Citi (Unicode block)|Warang Citi]] |cp=96 |char=84 |contains=[[Warang Citi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[Dives Akuru (Unicode block)|Dives Akuru]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Dhives Akuru|Dives Akuru]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[Nandinagari (Unicode block)|Nandinagari]] |cp=96 |char=65 |contains=[[Nandinagari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[Zanabazar Square (Unicode block)|Zanabazar Square]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Zanabazar square script|Zanabazar Square]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[Soyombo (Unicode block)|Soyombo]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Soyombo script|Soyombo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[Pau Cin Hau (Unicode block)|Pau Cin Hau]] |cp=64 |char=57 |contains=[[Pau Cin Hau script|Pau Cin Hau]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[Devanagari Extended-A]] |cp=96 |char=10 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[Sharada Supplement]] |cp=32 |char=8 |contains=Sharada }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[Sunuwar (Unicode block)|Sunuwar]] |cp=64 |char=44 |contains=[[Sunuwar script|Sunuwar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[Bhaiksuki (Unicode block)|Bhaiksuki]] |cp=112 |char=97 |contains=[[Bhaiksuki script|Bhaiksuki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[Marchen (Unicode block)|Marchen]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Marchen script|Marchen]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[Masaram Gondi (Unicode block)|Masaram Gondi]] |cp=96 |char=75 |contains=[[Gondi writing#Masaram|Masaram Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[Gunjala Gondi (Unicode block)|Gunjala Gondi]] |cp=80 |char=63 |contains=[[Gunjala Gondi script|Gunjala Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[Tolong Siki (Unicode block)|Tolong Siki]] |cp=64 |char=54 |contains=[[Tolong Siki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[Makasar (Unicode block)|Makasar]] |cp=32 |char=25 |contains=[[Makasar script|Makasar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[Kawi (Unicode block)|Kawi]] |cp=96 |char=87 |contains=[[Kawi language|Kawi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[Lisu Supplement]] |cp=16 |char=1 |contains=Lisu }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[Tamil Supplement]] |cp=64 |char=51 |contains=Tamil }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[Cuneiform (Unicode block)|Cuneiform]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[Cuneiform script|Cuneiform]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[Cuneiform Numbers and Punctuation]] |cp=128 |char=116 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[Early Dynastic Cuneiform]] |cp=208 |char=196 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[Cypro-Minoan (Unicode block)|Cypro-Minoan]] |cp=112 |char=99 |contains=[[Cypro-Minoan syllabary|Cypro Minoan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[Egyptian Hieroglyphs (Unicode block)|Egyptian Hieroglyphs]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[Egyptian hieroglyphs|Egyptian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[Egyptian Hieroglyph Format Controls]] |cp=48 |char=38 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[Egyptian Hieroglyphs Extended-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[Anatolian Hieroglyphs (Unicode block)|Anatolian Hieroglyphs]] |cp=640 |char=583 |contains=[[Anatolian hieroglyphs|Anatolian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[Gurung Khema (Unicode block)|Gurung Khema]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Khema script|Gurung Khema]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[Bamum Supplement]] |cp=576 |char=569 |contains=Bamum }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[Mro (Unicode block)|Mro]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Mru language#Script|Mro]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[Tangsa (Unicode block)|Tangsa]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Tangsa language#Orthography|Tangsa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[Bassa Vah (Unicode block)|Bassa Vah]] |cp=48 |char=36 |contains=[[Bassa Vah alphabet|Bassa Vah]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[Pahawh Hmong (Unicode block)|Pahawh Hmong]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Pahawh Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[Kirat Rai (Unicode block)|Kirat Rai]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Kirat Rai]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[Medefaidrin (Unicode block)|Medefaidrin]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Medefaidrin]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[Beria Erfe (Unicode block)|Beria Erfe]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Zaghawa script|Beria Erfe]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[Miao (Unicode block)|Miao]] |cp=160 |char=149 |contains=[[Pollard script|Miao]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[Ideographic Symbols and Punctuation]] |cp=32 |char=12 |contains=Han (9 characters), Khitan Small Script (1 character), Nushu (1 character), Tangut (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[Tangut (Unicode block)|Tangut]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[Tangut script|Tangut]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[Tangut Components]] |cp=768 |char=768 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[Khitan Small Script (Unicode block)|Khitan Small Script]] |cp=512 |char=471 |contains=[[Khitan small script|Khitan Small Script]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[Tangut Supplement]] |cp=128 |char=31 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[Tangut Components Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[Kana Extended-B]] |cp=16 |char=13 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[Kana Supplement]] |cp=256 |char=256 |contains=Hiragana (255 characters), Katakana (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[Kana Extended-A]] |cp=48 |char=35 |contains=Hiragana (32 characters), Katakana (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[Small Kana Extension]] |cp=64 |char=9 |contains=Hiragana (4 characters), Katakana (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[Nushu (Unicode block)|Nushu]] |cp=400 |char=396 |contains=[[Nüshu]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[Duployan (Unicode block)|Duployan]] |cp=160 |char=143 |contains=[[Duployan shorthand|Duployan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[Shorthand Format Controls]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[Symbols for Legacy Computing Supplement]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[Miscellaneous Symbols Supplement]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[Znamenny Musical Notation]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 characters), Inherited (69 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[Byzantine Musical Symbols]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[Musical Symbols (Unicode block)|Musical Symbols]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 characters), Inherited (22 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[Ancient Greek Musical Notation]] |cp=80 |char=70 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[Kaktovik Numerals (Unicode block)|Kaktovik Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[Mayan Numerals (Unicode block)|Mayan Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[Taixuanjing|Tai Xuan Jing Symbols]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[Counting Rod Numerals]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[Mathematical Alphanumeric Symbols]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[Sutton SignWriting (Unicode block)|Sutton SignWriting]] |cp=688 |char=672 |contains=[[SignWriting]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[Latin Extended-G]] |cp=256 |char=37 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[Glagolitic Supplement]] |cp=48 |char=38 |contains=Glagolitic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[Cyrillic Extended-D]] |cp=96 |char=63 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[Nyiakeng Puachue Hmong (Unicode block)|Nyiakeng Puachue Hmong]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Nyiakeng Puachue Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[Toto (Unicode block)|Toto]] |cp=48 |char=31 |contains=[[Toto language#Writing System|Toto]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[Wancho (Unicode block)|Wancho]] |cp=64 |char=59 |contains=[[Wancho script|Wancho]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[Nag Mundari (Unicode block)|Nag Mundari]] |cp=48 |char=42 |contains=[[Mundari language|Mundari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[Ol Onal (Unicode block)|Ol Onal]] |cp=48 |char=44 |contains=[[Ol Onal]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[Tai Yo (Unicode block)|Tai Yo]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Lai Tay script|Tai Yo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[Ethiopic Extended-B]] |cp=32 |char=28 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[Mende Kikakui (Unicode block)|Mende Kikakui]] |cp=224 |char=213 |contains=[[Mende Kikakui script|Mende Kikakui]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[Adlam (Unicode block)|Adlam]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Adlam script|Adlam]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[Indic Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[Ottoman Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[Arabic Mathematical Alphabetic Symbols]] |cp=256 |char=143 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[Mahjong Tiles (Unicode block)|Mahjong Tiles]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[Domino Tiles]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[Playing Cards (Unicode block)|Playing Cards]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[Enclosed Alphanumeric Supplement]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[Enclosed Ideographic Supplement]] |cp=256 |char=64 |contains=Hiragana (1 character), Common (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[Miscellaneous Symbols and Pictographs]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[Emoticons (Unicode block)|Emoticons]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[Ornamental Dingbats]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[Transport and Map Symbols]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[Alchemical Symbols (Unicode block)|Alchemical Symbols]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[Geometric Shapes Extended]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[Supplemental Arrows-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[Supplemental Symbols and Pictographs]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[Chess Symbols]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[Symbols and Pictographs Extended-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[Symbols for Legacy Computing]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension D]] |cp=224 |char=222 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension I]] |cp=624 |char=622 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK Compatibility Ideographs Supplement]] |cp=544 |char=542 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[Tags (Unicode block)|Tags]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[Variation Selectors Supplement]] |cp=240 |char=240 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> cy6ugcke8ch4in9gtsef5yghp8572u8 376925 376900 2026-05-10T17:53:45Z Intisar Ali 8681 /* */ 376925 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[يونيڪوڊ بلاڪ]] ۽ شامل رسم الخط |سانچو:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|پلين]] !width="10%" |بلاڪ جي حد !width="25%" |بلاڪ جو نالو !width="10%" |ڪوڊ پوائنٽ{{efn|name=Number_of_code_points|1=ڪوڊ پوائنٽن جي ڳڻپ ۾ غير مقرر ڪيل ڪوڊ پوائنٽ پڻ شامل آهن: [[{{Proper name|noncharacter}}]]، [[Universal Character Set characters#Reserved|محفوظ ڪيل]] وغيره۔}} !width="10%" |مقرر ڪيل اکر !width="40%" |[[رسم الخط (يونيڪوڊ)|رسم الخط]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=رسم الخط ۾ بلاڪ اندر هڪ يا ڪيترائي اکر هوندا آهن، جيئن رسم الخط خاصيت ۾ بيان ٿيل آهي۔ هي بلاڪ جي نالي کان آزاد آهي}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" ۽ "Unknown" (Zyyy) ۽ "Inherited" (Zinh يا Qaai)، [[ISO 15924]] ۾ رسم الخط ڏانهن اشارو ڪن ٿا}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]۔ يونيڪوڊ نسخي {{Unicode version|version=17.0}} مطابق}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|بنيادي لاطيني]]{{efn |name=Basic_Latin|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C0 Controls and Basic Latin" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=[[لاطيني رسم الخط|لاطيني]] (52 اکر)، [[رسم الخط (Unicode)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|عام]] (76 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement|لاطيني-1 سپليمينٽ]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[لاطيني توسيع-الف]] |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[لاطيني توسيع-ب]] |cp=208 |char=208 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[آئي پي اي توسيعات]] |cp=96 |char=96 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[فاصلي وارا ترميمي اکر]] |cp=80 |char=80 |contains=[[بوپوموفو]] (2 اکر)، لاطيني (14 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=112 |char=112 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|وراثتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[يوناني ۽ قبطي]] |cp=144 |char=135 |contains=[[قبطي رسم الخط|قبطي]] (14 اکر)، [[يوناني صورتخطي|يوناني]] (117 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[سائرلڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائرلڪ]] |cp=256 |char=256 |contains=[[سائرلڪ رسم الخط|سائرلڪ]] (254 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[سائرلڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[آرمينيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|آرمينيائي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[آرمينيائي صورتخطي|آرمينيائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|عبراني]] |cp=112 |char=88 |contains=[[عبراني صورتخطي|عبراني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|عربي]] |cp=256 |char=256 |contains=[[عربي رسم الخط|عربي]] (238 اکر)، عام (6 اکر)، وراثتي (12 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[سرياني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سرياني]] |cp=80 |char=77 |contains=[[سرياني صورتخطي|سرياني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[عربي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[ٿانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿانا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[ٿانا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[اين ڪو (يونيڪوڊ بلاڪ)|اين ڪو]] |cp=64 |char=62 |contains=[[اين ڪو رسم الخط|اين ڪو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[سامري (يونيڪوڊ ڻلاڪ)|سامري]] |cp=64 |char=61 |contains=[[سامري صورتخطي|سامري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[مندائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مندائي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[مندائي صورتخطي|مندائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[سرياني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=11 |contains=سرياني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[عربي توسيع-ب]] |cp=48 |char=43 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[عربي توسيع-الف]] |cp=96 |char=96 |contains=عربي (95 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[ديوناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديوَناگري]] |cp=128 |char=128 |contains=[[ديوَناگري]] (122 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڙيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلگو رسم الخط|تيلگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنھالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنھالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنھالا رسم الخط|سنھالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگُل جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگُل جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگُل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[اٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گِعز رسم الخط|اٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[اٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي ھجائي لکت|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون|ڪينيڊائي اصلوڪا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھم (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھم]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[تگالوگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگالوگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بائي بائين|تگالوگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھنونو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھنونو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھنونو رسم الخط|ھنونو]] (21 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوهِد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوهِد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوهِد رسم الخط|بوهِد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[تگبنوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگبنوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[تگبنوا رسم الخط|تگبنوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊائي اصلوڪا }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لوئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لوئي]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لوئي صورتخطي|نئون تائي لوئي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بوگيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوگيني]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بوگيني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[باليني (يونيڪوڊ بلاڪ)|باليني]] |cp=128 |char=127 |contains=[[باليني رسم الخط|باليني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سنداني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنداني]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سنداني رسم الخط|سنداني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سائرلڪ توسيع-ج]] |cp=16 |char=11 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي توسيع ٿيل]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سنداني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سنداني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ توسيعات]] |cp=48 |char=43 |contains=عام (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي توسيعات]] |cp=128 |char=128 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي توسيعات سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني توسيع اضافي]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني توسيع ٿيل]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني صورتخطي|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام اوقاف]] |cp=112 |char=111 |contains=عام (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان عدد/اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، عام (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانين لاءِ گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جهڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، عام (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[عددي صورتون]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، عام (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عملڪار (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل اکر سڃاڻپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل اکر سڃاڻپ]] |cp=32 |char=11 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[بند ٿيل الفا عددي]] |cp=160 |char=160 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگ بيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگ بيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-الف]] |cp=48 |char=48 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-الف]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني توسيع-ج]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفيناگھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفيناگھ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفيناگھ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[اٿيوپڪ توسيع ٿيل]] |cp=96 |char=79 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سائرلڪ توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي اوقاف]] |cp=128 |char=94 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلس سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگسي ريڊيڪلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگسي ريڊيڪلس]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي بيان وارا اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ اوقاف]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگُل (2 اکر)، عام (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگُل مطابقت جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪنبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنبن]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي توسيعات]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[بند ٿيل CJK اکر ۽ مهينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگُل (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، عام (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، عام (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر توسيع الف]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[ييجنگ هيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي ھجائي اکر]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلس]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر صورتخطي|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي ھجائي لکت|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سائرلڪ توسيع-ب]] |cp=96 |char=96 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[ترميمي سر اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني توسيع-د]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، عام (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام انڊڪ عددي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[[فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽرا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽرا رسم الخط|سوراشٽرا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪاياھ لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاياھ لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪاياھ لي صورتخطي|ڪاياھ لي]] (47 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ صورتخطي|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگُل جامو توسيع-الف]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاواني (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاواني]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاواني رسم الخط|جاواني]] (90 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار توسيع-ب]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مئيڪ توسيعات]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مئيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[اٿيوپڪ توسيع-الف]] |cp=48 |char=32 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني توسيع-ھ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مئيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مئيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مئيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگُل ھجائي اکر]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگُل جامو توسيع-ب]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان خانگي استعمال سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|ھيٺيان سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[خانگي استعمال وارا علائقا|خانگي استعمال وارو علائقو]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پيشڪش صورتون]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-الف]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|تبديلين جا چونڊيندڙ]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏيل اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي صورتون]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍيون صورتون جون تبديليون]] |cp=32 |char=26 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-ب]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگُل (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، عام (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص شيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص شيون]] |cp=16 |char=5 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[Bengali (Unicode block)|Bengali]] |cp=128 |char=96 |contains=[[Bengali–Assamese script|Bengali]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[Gurmukhi (Unicode block)|Gurmukhi]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Gurmukhi]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[Gujarati (Unicode block)|Gujarati]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Gujarati script|Gujarati]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[Oriya (Unicode block)|Oriya]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Odia script|Oriya]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[Tamil (Unicode block)|Tamil]] |cp=128 |char=72 |contains=[[Tamil script|Tamil]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[Telugu (Unicode block)|Telugu]] |cp=128 |char=101 |contains=[[Telugu script|Telugu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[Kannada (Unicode block)|Kannada]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Kannada script|Kannada]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[Malayalam (Unicode block)|Malayalam]] |cp=128 |char=118 |contains=[[Malayalam script|Malayalam]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[Sinhala (Unicode block)|Sinhala]] |cp=128 |char=91 |contains=[[Sinhala script|Sinhala]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[Thai (Unicode block)|Thai]] |cp=128 |char=87 |contains=[[Thai script|Thai]] (86 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[Lao (Unicode block)|Lao]] |cp=128 |char=83 |contains=[[Lao script|Lao]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[Tibetan (Unicode block)|Tibetan]] |cp=256 |char=211 |contains=[[Tibetan script|Tibetan]] (207 characters), Common (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[Myanmar (Unicode block)|Myanmar]] |cp=160 |char=160 |contains=[[Mon–Burmese script|Myanmar]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[Georgian (Unicode block)|Georgian]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Georgian scripts|Georgian]] (87 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[Hangul Jamo (Unicode block)|Hangul Jamo]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Hangul]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[Ethiopic (Unicode block)|Ethiopic]] |cp=384 |char=358 |contains=[[Geʽez script|Ethiopic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[Ethiopic Supplement]] |cp=32 |char=26 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[Cherokee (Unicode block)|Cherokee]] |cp=96 |char=92 |contains=[[Cherokee syllabary|Cherokee]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics (Unicode block)|Unified Canadian Aboriginal Syllabics]] |cp=640 |char=640 |contains=[[Canadian Aboriginal syllabics|Canadian Aboriginal]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[Ogham (Unicode block)|Ogham]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Ogham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[Runic (Unicode block)|Runic]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Runes|Runic]] (86 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[Tagalog (Unicode block)|Tagalog]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Baybayin|Tagalog]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[Hanunoo (Unicode block)|Hanunoo]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Hanunuo script|Hanunoo]] (21 characters), Common (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[Buhid (Unicode block)|Buhid]] |cp=32 |char=20 |contains=[[Buhid script|Buhid]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[Tagbanwa (Unicode block)|Tagbanwa]] |cp=32 |char=18 |contains=[[Tagbanwa script|Tagbanwa]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[Khmer (Unicode block)|Khmer]] |cp=128 |char=114 |contains=[[Khmer script|Khmer]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[Mongolian (Unicode block)|Mongolian]] |cp=176 |char=158 |contains=[[Mongolian script|Mongolian]] (155 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended]] |cp=80 |char=70 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[Limbu (Unicode block)|Limbu]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Limbu script|Limbu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[Tai Le (Unicode block)|Tai Le]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Tai Le script|Tai Le]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[New Tai Lue (Unicode block)|New Tai Lue]] |cp=96 |char=83 |contains=[[New Tai Lue alphabet|New Tai Lue]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[Khmer Symbols]] |cp=32 |char=32 |contains=Khmer }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[Buginese (Unicode block)|Buginese]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Lontara script|Buginese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[Tai Tham (Unicode block)|Tai Tham]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Tai Tham script|Tai Tham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[Combining Diacritical Marks Extended]] |cp=80 |char=58 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[Balinese (Unicode block)|Balinese]] |cp=128 |char=127 |contains=[[Balinese script|Balinese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[Sundanese (Unicode block)|Sundanese]] |cp=64 |char=64 |contains=[[Sundanese script|Sundanese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[Batak (Unicode block)|Batak]] |cp=64 |char=56 |contains=[[Batak script|Batak]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[Lepcha (Unicode block)|Lepcha]] |cp=80 |char=74 |contains=[[Lepcha script|Lepcha]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[Ol Chiki (Unicode block)|Ol Chiki]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Ol Chiki script|Ol Chiki]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[Cyrillic Extended-C]] |cp=16 |char=11 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[Georgian Extended]] |cp=48 |char=46 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[Sundanese Supplement]] |cp=16 |char=8 |contains=Sundanese }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[Vedic Extensions]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 characters), Inherited (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[Phonetic Extensions]] |cp=128 |char=128 |contains=Cyrillic (2 characters), Greek (15 characters), Latin (111 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[Phonetic Extensions Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Greek (1 character), Latin (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[Combining Diacritical Marks Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[Latin Extended Additional]] |cp=256 |char=256 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[Greek Extended]] |cp=256 |char=233 |contains=[[Greek alphabet|Greek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[General Punctuation]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[Superscripts and Subscripts]] |cp=48 |char=42 |contains=Latin (15 characters), Common (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[Currency Symbols (Unicode block)|Currency Symbols]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[Combining Diacritical Marks for Symbols]] |cp=48 |char=33 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[Letterlike Symbols]] |cp=80 |char=80 |contains=Greek (1 character), Latin (4 characters), Common (75 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[Number Forms]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (41 characters), Common (19 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[Arrows (Unicode block)|Arrows]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[Mathematical Operators (Unicode block)|Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[Miscellaneous Technical]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[Control Pictures]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[Optical Character Recognition (Unicode block)|Optical Character Recognition]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[Enclosed Alphanumerics]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[Box Drawing]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[Block Elements]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[Geometric Shapes (Unicode block)|Geometric Shapes]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[Miscellaneous Symbols]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[Dingbats (Unicode block)|Dingbats]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[Supplemental Arrows-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[Braille Patterns]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Braille]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[Supplemental Arrows-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[Supplemental Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[Miscellaneous Symbols and Arrows]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[Glagolitic (Unicode block)|Glagolitic]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Glagolitic script|Glagolitic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[Latin Extended-C]] |cp=32 |char=32 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[Coptic (Unicode block)|Coptic]] |cp=128 |char=123 |contains=Coptic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[Georgian Supplement]] |cp=48 |char=40 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[Tifinagh (Unicode block)|Tifinagh]] |cp=80 |char=59 |contains=[[Tifinagh]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[Ethiopic Extended]] |cp=96 |char=79 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[Cyrillic Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[Supplemental Punctuation]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK Radicals Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Chinese characters|Han]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[Kangxi Radicals (Unicode block)|Kangxi Radicals]] |cp=224 |char=214 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[Ideographic Description Characters]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK Symbols and Punctuation]] |cp=64 |char=64 |contains=Han (15 characters), Hangul (2 characters), Common (43 characters), Inherited (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[Hiragana (Unicode block)|Hiragana]] |cp=96 |char=93 |contains=[[Hiragana]] (89 characters), Common (2 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[Katakana (Unicode block)|Katakana]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Katakana]] (93 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[Bopomofo (Unicode block)|Bopomofo]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Bopomofo]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[Hangul Compatibility Jamo]] |cp=96 |char=94 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[Kanbun (Unicode block)|Kanbun]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[Bopomofo Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Bopomofo }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK Strokes (Unicode block)|CJK Strokes]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[Katakana Phonetic Extensions]] |cp=16 |char=16 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[Enclosed CJK Letters and Months]] |cp=256 |char=255 |contains=Hangul (62 characters), Katakana (47 characters), Common (146 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK Compatibility]] |cp=256 |char=256 |contains=Katakana (88 characters), Common (168 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[Yijing Hexagram Symbols]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK Unified Ideographs (Unicode block)|CJK Unified Ideographs]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[Yi Syllables]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[Yi script|Yi]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[Yi Radicals]] |cp=64 |char=55 |contains=Yi }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[Lisu (Unicode block)|Lisu]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Fraser alphabet|Lisu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[Vai (Unicode block)|Vai]] |cp=320 |char=300 |contains=[[Vai syllabary|Vai]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[Cyrillic Extended-B]] |cp=96 |char=96 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[Bamum (Unicode block)|Bamum]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Bamum script|Bamum]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[Modifier Tone Letters]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[Latin Extended-D]] |cp=224 |char=204 |contains=Latin (199 characters), Common (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[Syloti Nagri (Unicode block)|Syloti Nagri]] |cp=48 |char=45 |contains=[[Sylheti Nagari|Syloti Nagri]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[Common Indic Number Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[Phags-pa (Unicode block)|Phags-pa]] |cp=64 |char=56 |contains=[['Phags-pa script|Phags Pa]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[Saurashtra (Unicode block)|Saurashtra]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Saurashtra script|Saurashtra]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[Devanagari Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[Kayah Li (Unicode block)|Kayah Li]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Kayah Li alphabet|Kayah Li]] (47 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[Rejang (Unicode block)|Rejang]] |cp=48 |char=37 |contains=[[Rejang alphabet|Rejang]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[Hangul Jamo Extended-A]] |cp=32 |char=29 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[Javanese (Unicode block)|Javanese]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Javanese script|Javanese]] (90 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[Myanmar Extended-B]] |cp=32 |char=31 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[Cham (Unicode block)|Cham]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Cham script|Cham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[Myanmar Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[Tai Viet (Unicode block)|Tai Viet]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Tai Viet script|Tai Viet]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[Meetei Mayek Extensions]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Meitei script|Meetei Mayek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[Ethiopic Extended-A]] |cp=48 |char=32 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[Latin Extended-E]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (56 characters), Greek (1 character), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[Cherokee Supplement]] |cp=80 |char=80 |contains=Cherokee }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[Meetei Mayek (Unicode block)|Meetei Mayek]] |cp=64 |char=56 |contains=Meetei Mayek }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[Hangul Syllables]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[Hangul Jamo Extended-B]] |cp=80 |char=72 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Surrogates]] |cp=896 |char=0 |contains=[[Script (Unicode)#Special script property values|Unknown]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Private Use Surrogates]] |cp=128 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|Low Surrogates]] |cp=1,024 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[Private Use Areas|Private Use Area]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK Compatibility Ideographs]] |cp=512 |char=472 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[Alphabetic Presentation Forms]] |cp=80 |char=58 |contains=Armenian (5 characters), Hebrew (46 characters), Latin (7 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[Arabic Presentation Forms-A]] |cp=688 |char=656 |contains=Arabic (654 characters), Common (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|Variation Selectors]] |cp=16 |char=16 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[Vertical Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[Combining Half Marks]] |cp=16 |char=16 |contains=Cyrillic (2 characters), Inherited (14 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK Compatibility Forms]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[Small Form Variants]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[Arabic Presentation Forms-B]] |cp=144 |char=141 |contains=Arabic (140 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[Halfwidth and Fullwidth Forms (Unicode block)|Halfwidth and Fullwidth Forms]] |cp=240 |char=225 |contains=Hangul (52 characters), Katakana (55 characters), Latin (52 characters), Common (66 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[Specials (Unicode block)|Specials]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[Linear B Syllabary]] |cp=128 |char=88 |contains=[[Linear B]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[Linear B Ideograms]] |cp=128 |char=123 |contains=Linear B }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[Aegean Numbers (Unicode block)|Aegean Numbers]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[Ancient Greek Numbers (Unicode block)|Ancient Greek Numbers]] |cp=80 |char=79 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[Ancient Symbols (Unicode block)|Ancient Symbols]] |cp=64 |char=14 |contains=Greek (1 character), Common (13 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[Phaistos Disc (Unicode block)|Phaistos Disc]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[Lycian (Unicode block)|Lycian]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Lycian alphabet|Lycian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[Carian (Unicode block)|Carian]] |cp=64 |char=49 |contains=[[Carian alphabets|Carian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[Coptic Epact Numbers]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[Old Italic (Unicode block)|Old Italic]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Old Italic scripts|Old Italic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[Gothic (Unicode block)|Gothic]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Gothic alphabet|Gothic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[Old Permic (Unicode block)|Old Permic]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Old Permic script|Old Permic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[Ugaritic (Unicode block)|Ugaritic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Ugaritic alphabet|Ugaritic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[Old Persian (Unicode block)|Old Persian]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Old Persian cuneiform|Old Persian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[Deseret (Unicode block)|Deseret]] |cp=80 |char=80 |contains=[[Deseret alphabet|Deseret]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[Shavian (Unicode block)|Shavian]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Shavian alphabet|Shavian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[Osmanya (Unicode block)|Osmanya]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Osmanya script|Osmanya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[Osage (Unicode block)|Osage]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Osage script|Osage]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[Elbasan (Unicode block)|Elbasan]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Elbasan alphabet|Elbasan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[Caucasian Albanian (Unicode block)|Caucasian Albanian]] |cp=64 |char=53 |contains=[[Caucasian Albanian script|Caucasian Albanian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[Vithkuqi (Unicode block)|Vithkuqi]] |cp=80 |char=70 |contains=[[Vithkuqi script|Vithkuqi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[Todhri (Unicode block)|Todhri]] |cp=64 |char=52 |contains=[[Todhri alphabet|Todhri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[Linear A (Unicode block)|Linear A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[Linear A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[Latin Extended-F]] |cp=64 |char=57 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[Cypriot Syllabary (Unicode block)|Cypriot Syllabary]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Cypriot syllabary|Cypriot]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[Imperial Aramaic (Unicode block)|Imperial Aramaic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Aramaic alphabet|Imperial Aramaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[Palmyrene (Unicode block)|Palmyrene]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Palmyrene alphabet|Palmyrene]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[Nabataean (Unicode block)|Nabataean]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Nabataean alphabet|Nabataean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[Hatran (Unicode block)|Hatran]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Hatran Aramaic#Alphabet|Hatran]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[Phoenician (Unicode block)|Phoenician]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Phoenician alphabet|Phoenician]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[Lydian (Unicode block)|Lydian]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Lydian alphabet|Lydian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[Sidetic (Unicode block)|Sidetic]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Sidetic language|Sidetic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[Meroitic Hieroglyphs (Unicode block)|Meroitic Hieroglyphs]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[Meroitic Cursive (Unicode block)|Meroitic Cursive]] |cp=96 |char=90 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Cursive]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[Kharoshthi (Unicode block)|Kharoshthi]] |cp=96 |char=68 |contains=[[Kharosthi|Kharoshthi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[Old South Arabian (Unicode block)|Old South Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient South Arabian script|Old South Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[Old North Arabian (Unicode block)|Old North Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient North Arabian|Old North Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[Manichaean (Unicode block)|Manichaean]] |cp=64 |char=51 |contains=[[Manichaean script|Manichaean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[Avestan (Unicode block)|Avestan]] |cp=64 |char=61 |contains=[[Avestan alphabet|Avestan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[Inscriptional Parthian (Unicode block)|Inscriptional Parthian]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Inscriptional Parthian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[Inscriptional Pahlavi (Unicode block)|Inscriptional Pahlavi]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Inscriptional Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[Psalter Pahlavi (Unicode block)|Psalter Pahlavi]] |cp=48 |char=29 |contains=[[Psalter Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[Old Turkic (Unicode block)|Old Turkic]] |cp=80 |char=73 |contains=[[Old Turkic script|Old Turkic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[Old Hungarian (Unicode block)|Old Hungarian]] |cp=128 |char=108 |contains=[[Old Hungarian script|Old Hungarian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[Hanifi Rohingya (Unicode block)|Hanifi Rohingya]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Hanifi Rohingya script|Hanifi Rohingya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[Garay (Unicode block)|Garay]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Garay alphabet|Garay]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[Rumi Numeral Symbols]] |cp=32 |char=31 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[Yezidi (Unicode block)|Yezidi]] |cp=64 |char=47 |contains=[[Kurdish alphabets#Yezidi|Yezidi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[Arabic Extended-C]] |cp=64 |char=21 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[Old Sogdian (Unicode block)|Old Sogdian]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Sogdian alphabet|Old Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[Sogdian (Unicode block)|Sogdian]] |cp=64 |char=42 |contains=[[Sogdian alphabet|Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[Old Uyghur (Unicode block)|Old Uyghur]] |cp=64 |char=26 |contains=[[Old Uyghur alphabet|Old Uyghur]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[Chorasmian (Unicode block)|Chorasmian]] |cp=48 |char=28 |contains=[[Khwarezmian language#Writing system|Chorasmian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[Elymaic (Unicode block)|Elymaic]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Elymaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[Brahmi (Unicode block)|Brahmi]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Brahmi script|Brahmi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[Kaithi (Unicode block)|Kaithi]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Kaithi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[Sora Sompeng (Unicode block)|Sora Sompeng]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Sorang Sompeng script|Sora Sompeng]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[Chakma (Unicode block)|Chakma]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Chakma script|Chakma]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[Mahajani (Unicode block)|Mahajani]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Mahajani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[Sharada (Unicode block)|Sharada]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Sharada script|Sharada]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[Sinhala Archaic Numbers]] |cp=32 |char=20 |contains=Sinhala }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[Khojki (Unicode block)|Khojki]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Khojki script|Khojki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[Multani (Unicode block)|Multani]] |cp=48 |char=38 |contains=[[Multani script|Multani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[Khudawadi (Unicode block)|Khudawadi]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Khudabadi script|Khudawadi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[Grantha (Unicode block)|Grantha]] |cp=128 |char=86 |contains=[[Grantha script|Grantha]] (85 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[Tulu-Tigalari (Unicode block)|Tulu-Tigalari]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Tigalari script|Tulu Tigalari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[Newa (Unicode block)|Newa]] |cp=128 |char=97 |contains=[[Pracalit script|Newa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[Tirhuta (Unicode block)|Tirhuta]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Tirhuta script|Tirhuta]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[Siddham (Unicode block)|Siddham]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Siddhaṃ script|Siddham]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[Modi (Unicode block)|Modi]] |cp=96 |char=79 |contains=[[Modi script|Modi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[Mongolian Supplement]] |cp=32 |char=13 |contains=Mongolian }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[Takri (Unicode block)|Takri]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Takri script|Takri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[Myanmar Extended-C]] |cp=48 |char=20 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[Ahom (Unicode block)|Ahom]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Ahom script|Ahom]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[Dogra (Unicode block)|Dogra]] |cp=80 |char=60 |contains=[[Dogri script|Dogra]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[Warang Citi (Unicode block)|Warang Citi]] |cp=96 |char=84 |contains=[[Warang Citi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[Dives Akuru (Unicode block)|Dives Akuru]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Dhives Akuru|Dives Akuru]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[Nandinagari (Unicode block)|Nandinagari]] |cp=96 |char=65 |contains=[[Nandinagari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[Zanabazar Square (Unicode block)|Zanabazar Square]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Zanabazar square script|Zanabazar Square]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[Soyombo (Unicode block)|Soyombo]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Soyombo script|Soyombo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[Pau Cin Hau (Unicode block)|Pau Cin Hau]] |cp=64 |char=57 |contains=[[Pau Cin Hau script|Pau Cin Hau]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[Devanagari Extended-A]] |cp=96 |char=10 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[Sharada Supplement]] |cp=32 |char=8 |contains=Sharada }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[Sunuwar (Unicode block)|Sunuwar]] |cp=64 |char=44 |contains=[[Sunuwar script|Sunuwar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[Bhaiksuki (Unicode block)|Bhaiksuki]] |cp=112 |char=97 |contains=[[Bhaiksuki script|Bhaiksuki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[Marchen (Unicode block)|Marchen]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Marchen script|Marchen]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[Masaram Gondi (Unicode block)|Masaram Gondi]] |cp=96 |char=75 |contains=[[Gondi writing#Masaram|Masaram Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[Gunjala Gondi (Unicode block)|Gunjala Gondi]] |cp=80 |char=63 |contains=[[Gunjala Gondi script|Gunjala Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[Tolong Siki (Unicode block)|Tolong Siki]] |cp=64 |char=54 |contains=[[Tolong Siki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[Makasar (Unicode block)|Makasar]] |cp=32 |char=25 |contains=[[Makasar script|Makasar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[Kawi (Unicode block)|Kawi]] |cp=96 |char=87 |contains=[[Kawi language|Kawi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[Lisu Supplement]] |cp=16 |char=1 |contains=Lisu }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[Tamil Supplement]] |cp=64 |char=51 |contains=Tamil }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[Cuneiform (Unicode block)|Cuneiform]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[Cuneiform script|Cuneiform]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[Cuneiform Numbers and Punctuation]] |cp=128 |char=116 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[Early Dynastic Cuneiform]] |cp=208 |char=196 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[Cypro-Minoan (Unicode block)|Cypro-Minoan]] |cp=112 |char=99 |contains=[[Cypro-Minoan syllabary|Cypro Minoan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[Egyptian Hieroglyphs (Unicode block)|Egyptian Hieroglyphs]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[Egyptian hieroglyphs|Egyptian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[Egyptian Hieroglyph Format Controls]] |cp=48 |char=38 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[Egyptian Hieroglyphs Extended-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[Anatolian Hieroglyphs (Unicode block)|Anatolian Hieroglyphs]] |cp=640 |char=583 |contains=[[Anatolian hieroglyphs|Anatolian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[Gurung Khema (Unicode block)|Gurung Khema]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Khema script|Gurung Khema]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[Bamum Supplement]] |cp=576 |char=569 |contains=Bamum }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[Mro (Unicode block)|Mro]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Mru language#Script|Mro]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[Tangsa (Unicode block)|Tangsa]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Tangsa language#Orthography|Tangsa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[Bassa Vah (Unicode block)|Bassa Vah]] |cp=48 |char=36 |contains=[[Bassa Vah alphabet|Bassa Vah]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[Pahawh Hmong (Unicode block)|Pahawh Hmong]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Pahawh Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[Kirat Rai (Unicode block)|Kirat Rai]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Kirat Rai]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[Medefaidrin (Unicode block)|Medefaidrin]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Medefaidrin]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[Beria Erfe (Unicode block)|Beria Erfe]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Zaghawa script|Beria Erfe]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[Miao (Unicode block)|Miao]] |cp=160 |char=149 |contains=[[Pollard script|Miao]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[Ideographic Symbols and Punctuation]] |cp=32 |char=12 |contains=Han (9 characters), Khitan Small Script (1 character), Nushu (1 character), Tangut (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[Tangut (Unicode block)|Tangut]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[Tangut script|Tangut]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[Tangut Components]] |cp=768 |char=768 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[Khitan Small Script (Unicode block)|Khitan Small Script]] |cp=512 |char=471 |contains=[[Khitan small script|Khitan Small Script]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[Tangut Supplement]] |cp=128 |char=31 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[Tangut Components Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[Kana Extended-B]] |cp=16 |char=13 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[Kana Supplement]] |cp=256 |char=256 |contains=Hiragana (255 characters), Katakana (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[Kana Extended-A]] |cp=48 |char=35 |contains=Hiragana (32 characters), Katakana (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[Small Kana Extension]] |cp=64 |char=9 |contains=Hiragana (4 characters), Katakana (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[Nushu (Unicode block)|Nushu]] |cp=400 |char=396 |contains=[[Nüshu]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[Duployan (Unicode block)|Duployan]] |cp=160 |char=143 |contains=[[Duployan shorthand|Duployan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[Shorthand Format Controls]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[Symbols for Legacy Computing Supplement]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[Miscellaneous Symbols Supplement]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[Znamenny Musical Notation]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 characters), Inherited (69 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[Byzantine Musical Symbols]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[Musical Symbols (Unicode block)|Musical Symbols]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 characters), Inherited (22 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[Ancient Greek Musical Notation]] |cp=80 |char=70 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[Kaktovik Numerals (Unicode block)|Kaktovik Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[Mayan Numerals (Unicode block)|Mayan Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[Taixuanjing|Tai Xuan Jing Symbols]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[Counting Rod Numerals]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[Mathematical Alphanumeric Symbols]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[Sutton SignWriting (Unicode block)|Sutton SignWriting]] |cp=688 |char=672 |contains=[[SignWriting]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[Latin Extended-G]] |cp=256 |char=37 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[Glagolitic Supplement]] |cp=48 |char=38 |contains=Glagolitic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[Cyrillic Extended-D]] |cp=96 |char=63 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[Nyiakeng Puachue Hmong (Unicode block)|Nyiakeng Puachue Hmong]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Nyiakeng Puachue Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[Toto (Unicode block)|Toto]] |cp=48 |char=31 |contains=[[Toto language#Writing System|Toto]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[Wancho (Unicode block)|Wancho]] |cp=64 |char=59 |contains=[[Wancho script|Wancho]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[Nag Mundari (Unicode block)|Nag Mundari]] |cp=48 |char=42 |contains=[[Mundari language|Mundari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[Ol Onal (Unicode block)|Ol Onal]] |cp=48 |char=44 |contains=[[Ol Onal]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[Tai Yo (Unicode block)|Tai Yo]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Lai Tay script|Tai Yo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[Ethiopic Extended-B]] |cp=32 |char=28 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[Mende Kikakui (Unicode block)|Mende Kikakui]] |cp=224 |char=213 |contains=[[Mende Kikakui script|Mende Kikakui]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[Adlam (Unicode block)|Adlam]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Adlam script|Adlam]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[Indic Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[Ottoman Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[Arabic Mathematical Alphabetic Symbols]] |cp=256 |char=143 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[Mahjong Tiles (Unicode block)|Mahjong Tiles]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[Domino Tiles]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[Playing Cards (Unicode block)|Playing Cards]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[Enclosed Alphanumeric Supplement]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[Enclosed Ideographic Supplement]] |cp=256 |char=64 |contains=Hiragana (1 character), Common (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[Miscellaneous Symbols and Pictographs]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[Emoticons (Unicode block)|Emoticons]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[Ornamental Dingbats]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[Transport and Map Symbols]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[Alchemical Symbols (Unicode block)|Alchemical Symbols]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[Geometric Shapes Extended]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[Supplemental Arrows-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[Supplemental Symbols and Pictographs]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[Chess Symbols]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[Symbols and Pictographs Extended-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[Symbols for Legacy Computing]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension D]] |cp=224 |char=222 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension I]] |cp=624 |char=622 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK Compatibility Ideographs Supplement]] |cp=544 |char=542 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[Tags (Unicode block)|Tags]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[Variation Selectors Supplement]] |cp=240 |char=240 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> itevtrnsh4fd1o0u5gyz59q53gi3f1s 376927 376925 2026-05-10T18:04:16Z Intisar Ali 8681 /* */ 376927 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[يونيڪوڊ بلاڪ]] ۽ شامل رسم الخط |سانچو:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|پلين]] !width="10%" |بلاڪ جي حد !width="25%" |بلاڪ جو نالو !width="10%" |ڪوڊ پوائنٽ{{efn|name=Number_of_code_points|1=ڪوڊ پوائنٽن جي ڳڻپ ۾ غير مقرر ڪيل ڪوڊ پوائنٽ پڻ شامل آهن: [[{{Proper name|noncharacter}}]]، [[Universal Character Set characters#Reserved|محفوظ ڪيل]] وغيره۔}} !width="10%" |مقرر ڪيل اکر !width="40%" |[[رسم الخط (يونيڪوڊ)|رسم الخط]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=رسم الخط ۾ بلاڪ اندر هڪ يا ڪيترائي اکر هوندا آهن، جيئن رسم الخط خاصيت ۾ بيان ٿيل آهي۔ هي بلاڪ جي نالي کان آزاد آهي}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" ۽ "Unknown" (Zyyy) ۽ "Inherited" (Zinh يا Qaai)، [[ISO 15924]] ۾ رسم الخط ڏانهن اشارو ڪن ٿا}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]۔ يونيڪوڊ نسخي {{Unicode version|version=17.0}} مطابق}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|بنيادي لاطيني]]{{efn |name=Basic_Latin|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C0 Controls and Basic Latin" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=[[لاطيني رسم الخط|لاطيني]] (52 اکر)، [[رسم الخط (Unicode)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|عام]] (76 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement|لاطيني-1 سپليمينٽ]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[لاطيني توسيع-الف]] |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[لاطيني توسيع-ب]] |cp=208 |char=208 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[آئي پي اي توسيعات]] |cp=96 |char=96 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[فاصلي وارا ترميمي اکر]] |cp=80 |char=80 |contains=[[بوپوموفو]] (2 اکر)، لاطيني (14 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=112 |char=112 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|وراثتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[يوناني ۽ قبطي]] |cp=144 |char=135 |contains=[[قبطي رسم الخط|قبطي]] (14 اکر)، [[يوناني صورتخطي|يوناني]] (117 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[سائرلڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائرلڪ]] |cp=256 |char=256 |contains=[[سائرلڪ رسم الخط|سائرلڪ]] (254 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[سائرلڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[آرمينيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|آرمينيائي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[آرمينيائي صورتخطي|آرمينيائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|عبراني]] |cp=112 |char=88 |contains=[[عبراني صورتخطي|عبراني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|عربي]] |cp=256 |char=256 |contains=[[عربي رسم الخط|عربي]] (238 اکر)، عام (6 اکر)، وراثتي (12 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[سرياني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سرياني]] |cp=80 |char=77 |contains=[[سرياني صورتخطي|سرياني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[عربي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[ٿانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿانا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[ٿانا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[اين ڪو (يونيڪوڊ بلاڪ)|اين ڪو]] |cp=64 |char=62 |contains=[[اين ڪو رسم الخط|اين ڪو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[سامري (يونيڪوڊ ڻلاڪ)|سامري]] |cp=64 |char=61 |contains=[[سامري صورتخطي|سامري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[مندائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مندائي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[مندائي صورتخطي|مندائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[سرياني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=11 |contains=سرياني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[عربي توسيع-ب]] |cp=48 |char=43 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[عربي توسيع-الف]] |cp=96 |char=96 |contains=عربي (95 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[ديوناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديوَناگري]] |cp=128 |char=128 |contains=[[ديوَناگري]] (122 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڙيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلگو رسم الخط|تيلگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنھالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنھالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنھالا رسم الخط|سنھالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگُل جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگُل جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگُل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[اٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گِعز رسم الخط|اٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[اٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي ھجائي لکت|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون|ڪينيڊائي اصلوڪا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھم (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھم]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[تگالوگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگالوگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بائي بائين|تگالوگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھنونو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھنونو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھنونو رسم الخط|ھنونو]] (21 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوهِد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوهِد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوهِد رسم الخط|بوهِد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[تگبنوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگبنوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[تگبنوا رسم الخط|تگبنوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊائي اصلوڪا }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لوئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لوئي]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لوئي صورتخطي|نئون تائي لوئي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بوگيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوگيني]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بوگيني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[باليني (يونيڪوڊ بلاڪ)|باليني]] |cp=128 |char=127 |contains=[[باليني رسم الخط|باليني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سنداني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنداني]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سنداني رسم الخط|سنداني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سائرلڪ توسيع-ج]] |cp=16 |char=11 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي توسيع ٿيل]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سنداني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سنداني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ توسيعات]] |cp=48 |char=43 |contains=عام (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي توسيعات]] |cp=128 |char=128 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي توسيعات سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني توسيع اضافي]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني توسيع ٿيل]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني صورتخطي|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام اوقاف]] |cp=112 |char=111 |contains=عام (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان عدد/اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، عام (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانين لاءِ گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جهڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، عام (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[عددي صورتون]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، عام (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عملڪار (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل اکر سڃاڻپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل اکر سڃاڻپ]] |cp=32 |char=11 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[بند ٿيل الفا عددي]] |cp=160 |char=160 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگ بيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگ بيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-الف]] |cp=48 |char=48 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-الف]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني توسيع-ج]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفيناگھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفيناگھ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفيناگھ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[اٿيوپڪ توسيع ٿيل]] |cp=96 |char=79 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سائرلڪ توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي اوقاف]] |cp=128 |char=94 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلس سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگسي ريڊيڪلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگسي ريڊيڪلس]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي بيان وارا اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ اوقاف]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگُل (2 اکر)، عام (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگُل مطابقت جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪنبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنبن]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي توسيعات]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[بند ٿيل CJK اکر ۽ مهينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگُل (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، عام (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، عام (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر توسيع الف]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[ييجنگ هيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي ھجائي اکر]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلس]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر صورتخطي|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي ھجائي لکت|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سائرلڪ توسيع-ب]] |cp=96 |char=96 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[ترميمي سر اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني توسيع-د]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، عام (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام انڊڪ عددي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[[فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽرا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽرا رسم الخط|سوراشٽرا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪاياھ لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاياھ لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪاياھ لي صورتخطي|ڪاياھ لي]] (47 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ صورتخطي|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگُل جامو توسيع-الف]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاواني (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاواني]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاواني رسم الخط|جاواني]] (90 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار توسيع-ب]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مئيڪ توسيعات]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مئيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[اٿيوپڪ توسيع-الف]] |cp=48 |char=32 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني توسيع-ھ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مئيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مئيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مئيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگُل ھجائي اکر]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگُل جامو توسيع-ب]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان خانگي استعمال سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|ھيٺيان سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[خانگي استعمال وارا علائقا|خانگي استعمال وارو علائقو]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پيشڪش صورتون]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-الف]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|تبديلين جا چونڊيندڙ]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏيل اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي صورتون]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍيون صورتون جون تبديليون]] |cp=32 |char=26 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-ب]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگُل (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، عام (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص شيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص شيون]] |cp=16 |char=5 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڊيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلوگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلوگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلوگو رسم الخط|تيلوگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنهالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنهالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنهالا رسم الخط|سنہالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، Common (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگول جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگول جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگول]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[ايٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گعز رسم الخط|ايٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[ايٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي سليبي|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس|ڪينيڊين ايبورجينل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھام (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھام]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[ٽيگالاگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگالاگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بايبايين|ٽيگالاگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھانونُو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانونُو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھانونُو رسم الخط|ھانونُو]] (21 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوھد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوھد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوھد رسم الخط|بوھد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[ٽيگبانوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگبانوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[ٽيگبانوا رسم الخط|ٽيگبانوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended]] |cp=80 |char=70 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[Limbu (Unicode block)|Limbu]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Limbu script|Limbu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[Tai Le (Unicode block)|Tai Le]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Tai Le script|Tai Le]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[New Tai Lue (Unicode block)|New Tai Lue]] |cp=96 |char=83 |contains=[[New Tai Lue alphabet|New Tai Lue]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[Khmer Symbols]] |cp=32 |char=32 |contains=Khmer }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[Buginese (Unicode block)|Buginese]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Lontara script|Buginese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[Tai Tham (Unicode block)|Tai Tham]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Tai Tham script|Tai Tham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[Combining Diacritical Marks Extended]] |cp=80 |char=58 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[Balinese (Unicode block)|Balinese]] |cp=128 |char=127 |contains=[[Balinese script|Balinese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[Sundanese (Unicode block)|Sundanese]] |cp=64 |char=64 |contains=[[Sundanese script|Sundanese]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[Batak (Unicode block)|Batak]] |cp=64 |char=56 |contains=[[Batak script|Batak]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[Lepcha (Unicode block)|Lepcha]] |cp=80 |char=74 |contains=[[Lepcha script|Lepcha]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[Ol Chiki (Unicode block)|Ol Chiki]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Ol Chiki script|Ol Chiki]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[Cyrillic Extended-C]] |cp=16 |char=11 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[Georgian Extended]] |cp=48 |char=46 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[Sundanese Supplement]] |cp=16 |char=8 |contains=Sundanese }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[Vedic Extensions]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 characters), Inherited (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[Phonetic Extensions]] |cp=128 |char=128 |contains=Cyrillic (2 characters), Greek (15 characters), Latin (111 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[Phonetic Extensions Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Greek (1 character), Latin (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[Combining Diacritical Marks Supplement]] |cp=64 |char=64 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[Latin Extended Additional]] |cp=256 |char=256 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[Greek Extended]] |cp=256 |char=233 |contains=[[Greek alphabet|Greek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[General Punctuation]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[Superscripts and Subscripts]] |cp=48 |char=42 |contains=Latin (15 characters), Common (27 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[Currency Symbols (Unicode block)|Currency Symbols]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[Combining Diacritical Marks for Symbols]] |cp=48 |char=33 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[Letterlike Symbols]] |cp=80 |char=80 |contains=Greek (1 character), Latin (4 characters), Common (75 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[Number Forms]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (41 characters), Common (19 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[Arrows (Unicode block)|Arrows]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[Mathematical Operators (Unicode block)|Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[Miscellaneous Technical]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[Control Pictures]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[Optical Character Recognition (Unicode block)|Optical Character Recognition]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[Enclosed Alphanumerics]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[Box Drawing]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[Block Elements]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[Geometric Shapes (Unicode block)|Geometric Shapes]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[Miscellaneous Symbols]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[Dingbats (Unicode block)|Dingbats]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[Supplemental Arrows-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[Braille Patterns]] |cp=256 |char=256 |contains=[[Braille]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[Supplemental Arrows-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[Miscellaneous Mathematical Symbols-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[Supplemental Mathematical Operators]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[Miscellaneous Symbols and Arrows]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[Glagolitic (Unicode block)|Glagolitic]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Glagolitic script|Glagolitic]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[Latin Extended-C]] |cp=32 |char=32 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[Coptic (Unicode block)|Coptic]] |cp=128 |char=123 |contains=Coptic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[Georgian Supplement]] |cp=48 |char=40 |contains=Georgian }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[Tifinagh (Unicode block)|Tifinagh]] |cp=80 |char=59 |contains=[[Tifinagh]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[Ethiopic Extended]] |cp=96 |char=79 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[Cyrillic Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[Supplemental Punctuation]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK Radicals Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Chinese characters|Han]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[Kangxi Radicals (Unicode block)|Kangxi Radicals]] |cp=224 |char=214 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[Ideographic Description Characters]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK Symbols and Punctuation]] |cp=64 |char=64 |contains=Han (15 characters), Hangul (2 characters), Common (43 characters), Inherited (4 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[Hiragana (Unicode block)|Hiragana]] |cp=96 |char=93 |contains=[[Hiragana]] (89 characters), Common (2 characters), Inherited (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[Katakana (Unicode block)|Katakana]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Katakana]] (93 characters), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[Bopomofo (Unicode block)|Bopomofo]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Bopomofo]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[Hangul Compatibility Jamo]] |cp=96 |char=94 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[Kanbun (Unicode block)|Kanbun]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[Bopomofo Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Bopomofo }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK Strokes (Unicode block)|CJK Strokes]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[Katakana Phonetic Extensions]] |cp=16 |char=16 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[Enclosed CJK Letters and Months]] |cp=256 |char=255 |contains=Hangul (62 characters), Katakana (47 characters), Common (146 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK Compatibility]] |cp=256 |char=256 |contains=Katakana (88 characters), Common (168 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[Yijing Hexagram Symbols]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK Unified Ideographs (Unicode block)|CJK Unified Ideographs]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[Yi Syllables]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[Yi script|Yi]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[Yi Radicals]] |cp=64 |char=55 |contains=Yi }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[Lisu (Unicode block)|Lisu]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Fraser alphabet|Lisu]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[Vai (Unicode block)|Vai]] |cp=320 |char=300 |contains=[[Vai syllabary|Vai]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[Cyrillic Extended-B]] |cp=96 |char=96 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[Bamum (Unicode block)|Bamum]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Bamum script|Bamum]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[Modifier Tone Letters]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[Latin Extended-D]] |cp=224 |char=204 |contains=Latin (199 characters), Common (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[Syloti Nagri (Unicode block)|Syloti Nagri]] |cp=48 |char=45 |contains=[[Sylheti Nagari|Syloti Nagri]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[Common Indic Number Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[Phags-pa (Unicode block)|Phags-pa]] |cp=64 |char=56 |contains=[['Phags-pa script|Phags Pa]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[Saurashtra (Unicode block)|Saurashtra]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Saurashtra script|Saurashtra]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[Devanagari Extended]] |cp=32 |char=32 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[Kayah Li (Unicode block)|Kayah Li]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Kayah Li alphabet|Kayah Li]] (47 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[Rejang (Unicode block)|Rejang]] |cp=48 |char=37 |contains=[[Rejang alphabet|Rejang]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[Hangul Jamo Extended-A]] |cp=32 |char=29 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[Javanese (Unicode block)|Javanese]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Javanese script|Javanese]] (90 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[Myanmar Extended-B]] |cp=32 |char=31 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[Cham (Unicode block)|Cham]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Cham script|Cham]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[Myanmar Extended-A]] |cp=32 |char=32 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[Tai Viet (Unicode block)|Tai Viet]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Tai Viet script|Tai Viet]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[Meetei Mayek Extensions]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Meitei script|Meetei Mayek]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[Ethiopic Extended-A]] |cp=48 |char=32 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[Latin Extended-E]] |cp=64 |char=60 |contains=Latin (56 characters), Greek (1 character), Common (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[Cherokee Supplement]] |cp=80 |char=80 |contains=Cherokee }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[Meetei Mayek (Unicode block)|Meetei Mayek]] |cp=64 |char=56 |contains=Meetei Mayek }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[Hangul Syllables]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[Hangul Jamo Extended-B]] |cp=80 |char=72 |contains=Hangul }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Surrogates]] |cp=896 |char=0 |contains=[[Script (Unicode)#Special script property values|Unknown]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|High Private Use Surrogates]] |cp=128 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|Low Surrogates]] |cp=1,024 |char=0 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[Private Use Areas|Private Use Area]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK Compatibility Ideographs]] |cp=512 |char=472 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[Alphabetic Presentation Forms]] |cp=80 |char=58 |contains=Armenian (5 characters), Hebrew (46 characters), Latin (7 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[Arabic Presentation Forms-A]] |cp=688 |char=656 |contains=Arabic (654 characters), Common (2 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|Variation Selectors]] |cp=16 |char=16 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[Vertical Forms]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[Combining Half Marks]] |cp=16 |char=16 |contains=Cyrillic (2 characters), Inherited (14 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK Compatibility Forms]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[Small Form Variants]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[Arabic Presentation Forms-B]] |cp=144 |char=141 |contains=Arabic (140 characters), Common (1 character) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[Halfwidth and Fullwidth Forms (Unicode block)|Halfwidth and Fullwidth Forms]] |cp=240 |char=225 |contains=Hangul (52 characters), Katakana (55 characters), Latin (52 characters), Common (66 characters) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[Specials (Unicode block)|Specials]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[Linear B Syllabary]] |cp=128 |char=88 |contains=[[Linear B]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[Linear B Ideograms]] |cp=128 |char=123 |contains=Linear B }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[Aegean Numbers (Unicode block)|Aegean Numbers]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[Ancient Greek Numbers (Unicode block)|Ancient Greek Numbers]] |cp=80 |char=79 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[Ancient Symbols (Unicode block)|Ancient Symbols]] |cp=64 |char=14 |contains=Greek (1 character), Common (13 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[Phaistos Disc (Unicode block)|Phaistos Disc]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[Lycian (Unicode block)|Lycian]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Lycian alphabet|Lycian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[Carian (Unicode block)|Carian]] |cp=64 |char=49 |contains=[[Carian alphabets|Carian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[Coptic Epact Numbers]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[Old Italic (Unicode block)|Old Italic]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Old Italic scripts|Old Italic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[Gothic (Unicode block)|Gothic]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Gothic alphabet|Gothic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[Old Permic (Unicode block)|Old Permic]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Old Permic script|Old Permic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[Ugaritic (Unicode block)|Ugaritic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Ugaritic alphabet|Ugaritic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[Old Persian (Unicode block)|Old Persian]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Old Persian cuneiform|Old Persian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[Deseret (Unicode block)|Deseret]] |cp=80 |char=80 |contains=[[Deseret alphabet|Deseret]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[Shavian (Unicode block)|Shavian]] |cp=48 |char=48 |contains=[[Shavian alphabet|Shavian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[Osmanya (Unicode block)|Osmanya]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Osmanya script|Osmanya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[Osage (Unicode block)|Osage]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Osage script|Osage]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[Elbasan (Unicode block)|Elbasan]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Elbasan alphabet|Elbasan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[Caucasian Albanian (Unicode block)|Caucasian Albanian]] |cp=64 |char=53 |contains=[[Caucasian Albanian script|Caucasian Albanian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[Vithkuqi (Unicode block)|Vithkuqi]] |cp=80 |char=70 |contains=[[Vithkuqi script|Vithkuqi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[Todhri (Unicode block)|Todhri]] |cp=64 |char=52 |contains=[[Todhri alphabet|Todhri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[Linear A (Unicode block)|Linear A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[Linear A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[Latin Extended-F]] |cp=64 |char=57 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[Cypriot Syllabary (Unicode block)|Cypriot Syllabary]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Cypriot syllabary|Cypriot]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[Imperial Aramaic (Unicode block)|Imperial Aramaic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Aramaic alphabet|Imperial Aramaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[Palmyrene (Unicode block)|Palmyrene]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Palmyrene alphabet|Palmyrene]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[Nabataean (Unicode block)|Nabataean]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Nabataean alphabet|Nabataean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[Hatran (Unicode block)|Hatran]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Hatran Aramaic#Alphabet|Hatran]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[Phoenician (Unicode block)|Phoenician]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Phoenician alphabet|Phoenician]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[Lydian (Unicode block)|Lydian]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Lydian alphabet|Lydian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[Sidetic (Unicode block)|Sidetic]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Sidetic language|Sidetic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[Meroitic Hieroglyphs (Unicode block)|Meroitic Hieroglyphs]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[Meroitic Cursive (Unicode block)|Meroitic Cursive]] |cp=96 |char=90 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Cursive]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[Kharoshthi (Unicode block)|Kharoshthi]] |cp=96 |char=68 |contains=[[Kharosthi|Kharoshthi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[Old South Arabian (Unicode block)|Old South Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient South Arabian script|Old South Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[Old North Arabian (Unicode block)|Old North Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient North Arabian|Old North Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[Manichaean (Unicode block)|Manichaean]] |cp=64 |char=51 |contains=[[Manichaean script|Manichaean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[Avestan (Unicode block)|Avestan]] |cp=64 |char=61 |contains=[[Avestan alphabet|Avestan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[Inscriptional Parthian (Unicode block)|Inscriptional Parthian]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Inscriptional Parthian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[Inscriptional Pahlavi (Unicode block)|Inscriptional Pahlavi]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Inscriptional Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[Psalter Pahlavi (Unicode block)|Psalter Pahlavi]] |cp=48 |char=29 |contains=[[Psalter Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[Old Turkic (Unicode block)|Old Turkic]] |cp=80 |char=73 |contains=[[Old Turkic script|Old Turkic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[Old Hungarian (Unicode block)|Old Hungarian]] |cp=128 |char=108 |contains=[[Old Hungarian script|Old Hungarian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[Hanifi Rohingya (Unicode block)|Hanifi Rohingya]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Hanifi Rohingya script|Hanifi Rohingya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[Garay (Unicode block)|Garay]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Garay alphabet|Garay]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[Rumi Numeral Symbols]] |cp=32 |char=31 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[Yezidi (Unicode block)|Yezidi]] |cp=64 |char=47 |contains=[[Kurdish alphabets#Yezidi|Yezidi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[Arabic Extended-C]] |cp=64 |char=21 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[Old Sogdian (Unicode block)|Old Sogdian]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Sogdian alphabet|Old Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[Sogdian (Unicode block)|Sogdian]] |cp=64 |char=42 |contains=[[Sogdian alphabet|Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[Old Uyghur (Unicode block)|Old Uyghur]] |cp=64 |char=26 |contains=[[Old Uyghur alphabet|Old Uyghur]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[Chorasmian (Unicode block)|Chorasmian]] |cp=48 |char=28 |contains=[[Khwarezmian language#Writing system|Chorasmian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[Elymaic (Unicode block)|Elymaic]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Elymaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[Brahmi (Unicode block)|Brahmi]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Brahmi script|Brahmi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[Kaithi (Unicode block)|Kaithi]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Kaithi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[Sora Sompeng (Unicode block)|Sora Sompeng]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Sorang Sompeng script|Sora Sompeng]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[Chakma (Unicode block)|Chakma]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Chakma script|Chakma]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[Mahajani (Unicode block)|Mahajani]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Mahajani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[Sharada (Unicode block)|Sharada]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Sharada script|Sharada]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[Sinhala Archaic Numbers]] |cp=32 |char=20 |contains=Sinhala }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[Khojki (Unicode block)|Khojki]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Khojki script|Khojki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[Multani (Unicode block)|Multani]] |cp=48 |char=38 |contains=[[Multani script|Multani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[Khudawadi (Unicode block)|Khudawadi]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Khudabadi script|Khudawadi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[Grantha (Unicode block)|Grantha]] |cp=128 |char=86 |contains=[[Grantha script|Grantha]] (85 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[Tulu-Tigalari (Unicode block)|Tulu-Tigalari]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Tigalari script|Tulu Tigalari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[Newa (Unicode block)|Newa]] |cp=128 |char=97 |contains=[[Pracalit script|Newa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[Tirhuta (Unicode block)|Tirhuta]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Tirhuta script|Tirhuta]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[Siddham (Unicode block)|Siddham]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Siddhaṃ script|Siddham]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[Modi (Unicode block)|Modi]] |cp=96 |char=79 |contains=[[Modi script|Modi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[Mongolian Supplement]] |cp=32 |char=13 |contains=Mongolian }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[Takri (Unicode block)|Takri]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Takri script|Takri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[Myanmar Extended-C]] |cp=48 |char=20 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[Ahom (Unicode block)|Ahom]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Ahom script|Ahom]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[Dogra (Unicode block)|Dogra]] |cp=80 |char=60 |contains=[[Dogri script|Dogra]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[Warang Citi (Unicode block)|Warang Citi]] |cp=96 |char=84 |contains=[[Warang Citi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[Dives Akuru (Unicode block)|Dives Akuru]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Dhives Akuru|Dives Akuru]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[Nandinagari (Unicode block)|Nandinagari]] |cp=96 |char=65 |contains=[[Nandinagari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[Zanabazar Square (Unicode block)|Zanabazar Square]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Zanabazar square script|Zanabazar Square]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[Soyombo (Unicode block)|Soyombo]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Soyombo script|Soyombo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[Pau Cin Hau (Unicode block)|Pau Cin Hau]] |cp=64 |char=57 |contains=[[Pau Cin Hau script|Pau Cin Hau]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[Devanagari Extended-A]] |cp=96 |char=10 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[Sharada Supplement]] |cp=32 |char=8 |contains=Sharada }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[Sunuwar (Unicode block)|Sunuwar]] |cp=64 |char=44 |contains=[[Sunuwar script|Sunuwar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[Bhaiksuki (Unicode block)|Bhaiksuki]] |cp=112 |char=97 |contains=[[Bhaiksuki script|Bhaiksuki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[Marchen (Unicode block)|Marchen]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Marchen script|Marchen]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[Masaram Gondi (Unicode block)|Masaram Gondi]] |cp=96 |char=75 |contains=[[Gondi writing#Masaram|Masaram Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[Gunjala Gondi (Unicode block)|Gunjala Gondi]] |cp=80 |char=63 |contains=[[Gunjala Gondi script|Gunjala Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[Tolong Siki (Unicode block)|Tolong Siki]] |cp=64 |char=54 |contains=[[Tolong Siki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[Makasar (Unicode block)|Makasar]] |cp=32 |char=25 |contains=[[Makasar script|Makasar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[Kawi (Unicode block)|Kawi]] |cp=96 |char=87 |contains=[[Kawi language|Kawi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[Lisu Supplement]] |cp=16 |char=1 |contains=Lisu }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[Tamil Supplement]] |cp=64 |char=51 |contains=Tamil }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[Cuneiform (Unicode block)|Cuneiform]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[Cuneiform script|Cuneiform]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[Cuneiform Numbers and Punctuation]] |cp=128 |char=116 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[Early Dynastic Cuneiform]] |cp=208 |char=196 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[Cypro-Minoan (Unicode block)|Cypro-Minoan]] |cp=112 |char=99 |contains=[[Cypro-Minoan syllabary|Cypro Minoan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[Egyptian Hieroglyphs (Unicode block)|Egyptian Hieroglyphs]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[Egyptian hieroglyphs|Egyptian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[Egyptian Hieroglyph Format Controls]] |cp=48 |char=38 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[Egyptian Hieroglyphs Extended-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[Anatolian Hieroglyphs (Unicode block)|Anatolian Hieroglyphs]] |cp=640 |char=583 |contains=[[Anatolian hieroglyphs|Anatolian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[Gurung Khema (Unicode block)|Gurung Khema]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Khema script|Gurung Khema]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[Bamum Supplement]] |cp=576 |char=569 |contains=Bamum }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[Mro (Unicode block)|Mro]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Mru language#Script|Mro]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[Tangsa (Unicode block)|Tangsa]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Tangsa language#Orthography|Tangsa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[Bassa Vah (Unicode block)|Bassa Vah]] |cp=48 |char=36 |contains=[[Bassa Vah alphabet|Bassa Vah]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[Pahawh Hmong (Unicode block)|Pahawh Hmong]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Pahawh Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[Kirat Rai (Unicode block)|Kirat Rai]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Kirat Rai]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[Medefaidrin (Unicode block)|Medefaidrin]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Medefaidrin]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[Beria Erfe (Unicode block)|Beria Erfe]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Zaghawa script|Beria Erfe]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[Miao (Unicode block)|Miao]] |cp=160 |char=149 |contains=[[Pollard script|Miao]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[Ideographic Symbols and Punctuation]] |cp=32 |char=12 |contains=Han (9 characters), Khitan Small Script (1 character), Nushu (1 character), Tangut (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[Tangut (Unicode block)|Tangut]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[Tangut script|Tangut]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[Tangut Components]] |cp=768 |char=768 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[Khitan Small Script (Unicode block)|Khitan Small Script]] |cp=512 |char=471 |contains=[[Khitan small script|Khitan Small Script]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[Tangut Supplement]] |cp=128 |char=31 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[Tangut Components Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[Kana Extended-B]] |cp=16 |char=13 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[Kana Supplement]] |cp=256 |char=256 |contains=Hiragana (255 characters), Katakana (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[Kana Extended-A]] |cp=48 |char=35 |contains=Hiragana (32 characters), Katakana (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[Small Kana Extension]] |cp=64 |char=9 |contains=Hiragana (4 characters), Katakana (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[Nushu (Unicode block)|Nushu]] |cp=400 |char=396 |contains=[[Nüshu]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[Duployan (Unicode block)|Duployan]] |cp=160 |char=143 |contains=[[Duployan shorthand|Duployan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[Shorthand Format Controls]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[Symbols for Legacy Computing Supplement]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[Miscellaneous Symbols Supplement]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[Znamenny Musical Notation]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 characters), Inherited (69 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[Byzantine Musical Symbols]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[Musical Symbols (Unicode block)|Musical Symbols]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 characters), Inherited (22 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[Ancient Greek Musical Notation]] |cp=80 |char=70 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[Kaktovik Numerals (Unicode block)|Kaktovik Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[Mayan Numerals (Unicode block)|Mayan Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[Taixuanjing|Tai Xuan Jing Symbols]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[Counting Rod Numerals]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[Mathematical Alphanumeric Symbols]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[Sutton SignWriting (Unicode block)|Sutton SignWriting]] |cp=688 |char=672 |contains=[[SignWriting]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[Latin Extended-G]] |cp=256 |char=37 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[Glagolitic Supplement]] |cp=48 |char=38 |contains=Glagolitic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[Cyrillic Extended-D]] |cp=96 |char=63 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[Nyiakeng Puachue Hmong (Unicode block)|Nyiakeng Puachue Hmong]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Nyiakeng Puachue Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[Toto (Unicode block)|Toto]] |cp=48 |char=31 |contains=[[Toto language#Writing System|Toto]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[Wancho (Unicode block)|Wancho]] |cp=64 |char=59 |contains=[[Wancho script|Wancho]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[Nag Mundari (Unicode block)|Nag Mundari]] |cp=48 |char=42 |contains=[[Mundari language|Mundari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[Ol Onal (Unicode block)|Ol Onal]] |cp=48 |char=44 |contains=[[Ol Onal]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[Tai Yo (Unicode block)|Tai Yo]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Lai Tay script|Tai Yo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[Ethiopic Extended-B]] |cp=32 |char=28 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[Mende Kikakui (Unicode block)|Mende Kikakui]] |cp=224 |char=213 |contains=[[Mende Kikakui script|Mende Kikakui]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[Adlam (Unicode block)|Adlam]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Adlam script|Adlam]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[Indic Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[Ottoman Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[Arabic Mathematical Alphabetic Symbols]] |cp=256 |char=143 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[Mahjong Tiles (Unicode block)|Mahjong Tiles]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[Domino Tiles]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[Playing Cards (Unicode block)|Playing Cards]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[Enclosed Alphanumeric Supplement]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[Enclosed Ideographic Supplement]] |cp=256 |char=64 |contains=Hiragana (1 character), Common (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[Miscellaneous Symbols and Pictographs]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[Emoticons (Unicode block)|Emoticons]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[Ornamental Dingbats]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[Transport and Map Symbols]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[Alchemical Symbols (Unicode block)|Alchemical Symbols]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[Geometric Shapes Extended]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[Supplemental Arrows-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[Supplemental Symbols and Pictographs]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[Chess Symbols]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[Symbols and Pictographs Extended-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[Symbols for Legacy Computing]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension D]] |cp=224 |char=222 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension I]] |cp=624 |char=622 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK Compatibility Ideographs Supplement]] |cp=544 |char=542 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[Tags (Unicode block)|Tags]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[Variation Selectors Supplement]] |cp=240 |char=240 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> nyrx0h2eg58wocegeun0kmstowjjk9p 376928 376927 2026-05-10T18:16:28Z Intisar Ali 8681 /* */ 376928 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[يونيڪوڊ بلاڪ]] ۽ شامل رسم الخط |سانچو:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|پلين]] !width="10%" |بلاڪ جي حد !width="25%" |بلاڪ جو نالو !width="10%" |ڪوڊ پوائنٽ{{efn|name=Number_of_code_points|1=ڪوڊ پوائنٽن جي ڳڻپ ۾ غير مقرر ڪيل ڪوڊ پوائنٽ پڻ شامل آهن: [[{{Proper name|noncharacter}}]]، [[Universal Character Set characters#Reserved|محفوظ ڪيل]] وغيره۔}} !width="10%" |مقرر ڪيل اکر !width="40%" |[[رسم الخط (يونيڪوڊ)|رسم الخط]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=رسم الخط ۾ بلاڪ اندر هڪ يا ڪيترائي اکر هوندا آهن، جيئن رسم الخط خاصيت ۾ بيان ٿيل آهي۔ هي بلاڪ جي نالي کان آزاد آهي}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" ۽ "Unknown" (Zyyy) ۽ "Inherited" (Zinh يا Qaai)، [[ISO 15924]] ۾ رسم الخط ڏانهن اشارو ڪن ٿا}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]۔ يونيڪوڊ نسخي {{Unicode version|version=17.0}} مطابق}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|بنيادي لاطيني]]{{efn |name=Basic_Latin|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C0 Controls and Basic Latin" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=[[لاطيني رسم الخط|لاطيني]] (52 اکر)، [[رسم الخط (Unicode)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|عام]] (76 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement|لاطيني-1 سپليمينٽ]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[لاطيني توسيع-الف]] |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[لاطيني توسيع-ب]] |cp=208 |char=208 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[آئي پي اي توسيعات]] |cp=96 |char=96 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[فاصلي وارا ترميمي اکر]] |cp=80 |char=80 |contains=[[بوپوموفو]] (2 اکر)، لاطيني (14 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=112 |char=112 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|وراثتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[يوناني ۽ قبطي]] |cp=144 |char=135 |contains=[[قبطي رسم الخط|قبطي]] (14 اکر)، [[يوناني صورتخطي|يوناني]] (117 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[سائرلڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائرلڪ]] |cp=256 |char=256 |contains=[[سائرلڪ رسم الخط|سائرلڪ]] (254 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[سائرلڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[آرمينيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|آرمينيائي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[آرمينيائي صورتخطي|آرمينيائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|عبراني]] |cp=112 |char=88 |contains=[[عبراني صورتخطي|عبراني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|عربي]] |cp=256 |char=256 |contains=[[عربي رسم الخط|عربي]] (238 اکر)، عام (6 اکر)، وراثتي (12 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[سرياني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سرياني]] |cp=80 |char=77 |contains=[[سرياني صورتخطي|سرياني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[عربي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[ٿانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿانا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[ٿانا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[اين ڪو (يونيڪوڊ بلاڪ)|اين ڪو]] |cp=64 |char=62 |contains=[[اين ڪو رسم الخط|اين ڪو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[سامري (يونيڪوڊ ڻلاڪ)|سامري]] |cp=64 |char=61 |contains=[[سامري صورتخطي|سامري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[مندائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مندائي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[مندائي صورتخطي|مندائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[سرياني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=11 |contains=سرياني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[عربي توسيع-ب]] |cp=48 |char=43 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[عربي توسيع-الف]] |cp=96 |char=96 |contains=عربي (95 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[ديوناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديوَناگري]] |cp=128 |char=128 |contains=[[ديوَناگري]] (122 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڙيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلگو رسم الخط|تيلگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنھالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنھالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنھالا رسم الخط|سنھالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگُل جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگُل جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگُل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[اٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گِعز رسم الخط|اٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[اٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي ھجائي لکت|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون|ڪينيڊائي اصلوڪا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھم (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھم]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[تگالوگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگالوگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بائي بائين|تگالوگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھنونو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھنونو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھنونو رسم الخط|ھنونو]] (21 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوهِد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوهِد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوهِد رسم الخط|بوهِد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[تگبنوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگبنوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[تگبنوا رسم الخط|تگبنوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊائي اصلوڪا }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لوئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لوئي]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لوئي صورتخطي|نئون تائي لوئي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بوگيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوگيني]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بوگيني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[باليني (يونيڪوڊ بلاڪ)|باليني]] |cp=128 |char=127 |contains=[[باليني رسم الخط|باليني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سنداني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنداني]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سنداني رسم الخط|سنداني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سائرلڪ توسيع-ج]] |cp=16 |char=11 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي توسيع ٿيل]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سنداني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سنداني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ توسيعات]] |cp=48 |char=43 |contains=عام (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي توسيعات]] |cp=128 |char=128 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي توسيعات سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني توسيع اضافي]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني توسيع ٿيل]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني صورتخطي|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام اوقاف]] |cp=112 |char=111 |contains=عام (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان عدد/اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، عام (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانين لاءِ گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جهڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، عام (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[عددي صورتون]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، عام (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عملڪار (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل اکر سڃاڻپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل اکر سڃاڻپ]] |cp=32 |char=11 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[بند ٿيل الفا عددي]] |cp=160 |char=160 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگ بيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگ بيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-الف]] |cp=48 |char=48 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-الف]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني توسيع-ج]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفيناگھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفيناگھ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفيناگھ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[اٿيوپڪ توسيع ٿيل]] |cp=96 |char=79 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سائرلڪ توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي اوقاف]] |cp=128 |char=94 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلس سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگسي ريڊيڪلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگسي ريڊيڪلس]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي بيان وارا اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ اوقاف]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگُل (2 اکر)، عام (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگُل مطابقت جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪنبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنبن]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي توسيعات]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[بند ٿيل CJK اکر ۽ مهينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگُل (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، عام (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، عام (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر توسيع الف]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[ييجنگ هيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي ھجائي اکر]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلس]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر صورتخطي|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي ھجائي لکت|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سائرلڪ توسيع-ب]] |cp=96 |char=96 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[ترميمي سر اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني توسيع-د]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، عام (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام انڊڪ عددي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[[فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽرا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽرا رسم الخط|سوراشٽرا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪاياھ لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاياھ لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪاياھ لي صورتخطي|ڪاياھ لي]] (47 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ صورتخطي|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگُل جامو توسيع-الف]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاواني (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاواني]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاواني رسم الخط|جاواني]] (90 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار توسيع-ب]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مئيڪ توسيعات]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مئيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[اٿيوپڪ توسيع-الف]] |cp=48 |char=32 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني توسيع-ھ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مئيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مئيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مئيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگُل ھجائي اکر]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگُل جامو توسيع-ب]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان خانگي استعمال سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|ھيٺيان سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[خانگي استعمال وارا علائقا|خانگي استعمال وارو علائقو]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پيشڪش صورتون]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-الف]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|تبديلين جا چونڊيندڙ]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏيل اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي صورتون]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍيون صورتون جون تبديليون]] |cp=32 |char=26 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-ب]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگُل (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، عام (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص شيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص شيون]] |cp=16 |char=5 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڊيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلوگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلوگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلوگو رسم الخط|تيلوگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنهالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنهالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنهالا رسم الخط|سنہالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، Common (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگول جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگول جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگول]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[ايٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گعز رسم الخط|ايٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[ايٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي سليبي|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس|ڪينيڊين ايبورجينل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھام (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھام]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[ٽيگالاگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگالاگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بايبايين|ٽيگالاگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھانونُو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانونُو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھانونُو رسم الخط|ھانونُو]] (21 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوھد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوھد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوھد رسم الخط|بوھد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[ٽيگبانوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگبانوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[ٽيگبانوا رسم الخط|ٽيگبانوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊين ايبورجينل }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لو (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لو]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لو الفابيٽ|نئون تائي لو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بگينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بگينيزي]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بگينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانيون ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[بالينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بالينيزي]] |cp=128 |char=127 |contains=[[بالينيزي رسم الخط|بالينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سندانيسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سندانيسي]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سندانيسي رسم الخط|سندانيسي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=16 |char=11 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي ايڪسٽينڊڊ]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سندانيسي سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سندانيسي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=128 |char=128 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانين جو سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ ايڊيشنل]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني ايڪسٽينڊڊ]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني الفابيٽ|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام وقفو]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، Common (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانيون لاءِ گڏجندڙ اضافي نشانيون]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جھڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، Common (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[انگن جا روپ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، Common (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عمل ڪندڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[گھيريل الفانيومرڪ]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگبيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگبيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفناغ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفناغ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفناغ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ]] |cp=96 |char=79 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي وقفو]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلز سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگشي ريڊيڪلز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگشي ريڊيڪلز]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي وضاحتي اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ وقفو]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگول (2 اکر)، Common (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، Common (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگول مطابقتي جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪانبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانبن]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[گھيريل CJK اکر ۽ مھينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگول (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، Common (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، Common (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[يجنگ ھيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي سليبلز]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلز]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر الفابيٽ|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي سليبي|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=96 |char=96 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[تبديل ڪندڙ سُريلا اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-D]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، Common (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام ھندي انگن جا روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[['فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽر (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽر]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽر رسم الخط|سوراشٽر]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪايا لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪايا لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪايا لي الفابيٽ|ڪايا لي]] (47 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ الفابيٽ|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاوانيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاوانيزي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاوانيزي رسم الخط|جاوانيزي]] (90 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مائيڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مائيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=48 |char=32 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-E]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مائيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مائيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مائيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگول سليبلز]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#Special script property values|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ پرائيويٽ يوز سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|لو سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[پرائيويٽ يوز ايرياز|پرائيويٽ يوز ايريا]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پريزنٽيشن فارمز]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-A]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[ويريئيشن سليڪٽرز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ويريئيشن سليڪٽرز]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏجندڙ اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي روپ]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍا روپ ويريئنٽس]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-B]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگول (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، Common (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[لينيئر بي سليبي]] |cp=128 |char=88 |contains=[[لينيئر بي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[لينيئر بي آئيڊيوگرامز]] |cp=128 |char=123 |contains=لينيئر بي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[ايجين انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايجين انگ]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[قديم يوناني انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم يوناني انگ]] |cp=80 |char=79 |contains=يوناني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[قديم نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم نشانيون]] |cp=64 |char=14 |contains=يوناني (1 اکر)، Common (13 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[فائسٽوس ڊسڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|فائسٽوس ڊسڪ]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[ليسين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسين]] |cp=32 |char=29 |contains=[[ليسين الفابيٽ|ليسين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[ڪيرين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيرين]] |cp=64 |char=49 |contains=[[ڪيرين الفابيٽس|ڪيرين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[قبطي ايپيڪٽ انگ]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[پراڻي اٽالڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي اٽالڪ]] |cp=48 |char=39 |contains=[[پراڻي اٽالڪ رسم الخط|پراڻي اٽالڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[گوٿڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گوٿڪ]] |cp=32 |char=27 |contains=[[گوٿڪ الفابيٽ|گوٿڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[پراڻي پرمڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي پرمڪ]] |cp=48 |char=43 |contains=[[پراڻي پرمڪ رسم الخط|پراڻي پرمڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[اوگارٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگارٽڪ]] |cp=32 |char=31 |contains=[[اوگارٽڪ الفابيٽ|اوگارٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[قديم فارسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم فارسي]] |cp=64 |char=50 |contains=[[قديم فارسي ميخي خط|قديم فارسي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[ديزيرٽ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديزيرٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=[[ديزيرٽ الفابيٽ|ديزيرٽ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[شاويئن (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاويئن]] |cp=48 |char=48 |contains=[[شاويئن الفابيٽ|شاويئن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[عثمانيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|عثمانيا]] |cp=48 |char=40 |contains=[[عثمانيا رسم الخط|عثمانيا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[اوسيج (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوسيج]] |cp=80 |char=72 |contains=[[اوسيج رسم الخط|اوسيج]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[ايلباسان (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايلباسان]] |cp=48 |char=40 |contains=[[ايلباسان الفابيٽ|ايلباسان]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[قفقازي البانيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قفقازي البانيائي]] |cp=64 |char=53 |contains=[[قفقازي البانيائي رسم الخط|قفقازي البانيائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[وٿڪوقي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وٿڪوقي]] |cp=80 |char=70 |contains=[[وٿڪوقي رسم الخط|وٿڪوقي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[توڌري (يونيڪوڊ بلاڪ)|توڌري]] |cp=64 |char=52 |contains=[[توڌري الفابيٽ|توڌري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[لينيئر A (يونيڪوڊ بلاڪ)|لينيئر A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[لينيئر A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[Latin Extended-F]] |cp=64 |char=57 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[Cypriot Syllabary (Unicode block)|Cypriot Syllabary]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Cypriot syllabary|Cypriot]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[Imperial Aramaic (Unicode block)|Imperial Aramaic]] |cp=32 |char=31 |contains=[[Aramaic alphabet|Imperial Aramaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[Palmyrene (Unicode block)|Palmyrene]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Palmyrene alphabet|Palmyrene]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[Nabataean (Unicode block)|Nabataean]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Nabataean alphabet|Nabataean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[Hatran (Unicode block)|Hatran]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Hatran Aramaic#Alphabet|Hatran]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[Phoenician (Unicode block)|Phoenician]] |cp=32 |char=29 |contains=[[Phoenician alphabet|Phoenician]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[Lydian (Unicode block)|Lydian]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Lydian alphabet|Lydian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[Sidetic (Unicode block)|Sidetic]] |cp=32 |char=26 |contains=[[Sidetic language|Sidetic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[Meroitic Hieroglyphs (Unicode block)|Meroitic Hieroglyphs]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[Meroitic Cursive (Unicode block)|Meroitic Cursive]] |cp=96 |char=90 |contains=[[Meroitic script|Meroitic Cursive]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[Kharoshthi (Unicode block)|Kharoshthi]] |cp=96 |char=68 |contains=[[Kharosthi|Kharoshthi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[Old South Arabian (Unicode block)|Old South Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient South Arabian script|Old South Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[Old North Arabian (Unicode block)|Old North Arabian]] |cp=32 |char=32 |contains=[[Ancient North Arabian|Old North Arabian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[Manichaean (Unicode block)|Manichaean]] |cp=64 |char=51 |contains=[[Manichaean script|Manichaean]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[Avestan (Unicode block)|Avestan]] |cp=64 |char=61 |contains=[[Avestan alphabet|Avestan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[Inscriptional Parthian (Unicode block)|Inscriptional Parthian]] |cp=32 |char=30 |contains=[[Inscriptional Parthian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[Inscriptional Pahlavi (Unicode block)|Inscriptional Pahlavi]] |cp=32 |char=27 |contains=[[Inscriptional Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[Psalter Pahlavi (Unicode block)|Psalter Pahlavi]] |cp=48 |char=29 |contains=[[Psalter Pahlavi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[Old Turkic (Unicode block)|Old Turkic]] |cp=80 |char=73 |contains=[[Old Turkic script|Old Turkic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[Old Hungarian (Unicode block)|Old Hungarian]] |cp=128 |char=108 |contains=[[Old Hungarian script|Old Hungarian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[Hanifi Rohingya (Unicode block)|Hanifi Rohingya]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Hanifi Rohingya script|Hanifi Rohingya]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[Garay (Unicode block)|Garay]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Garay alphabet|Garay]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[Rumi Numeral Symbols]] |cp=32 |char=31 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[Yezidi (Unicode block)|Yezidi]] |cp=64 |char=47 |contains=[[Kurdish alphabets#Yezidi|Yezidi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[Arabic Extended-C]] |cp=64 |char=21 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[Old Sogdian (Unicode block)|Old Sogdian]] |cp=48 |char=40 |contains=[[Sogdian alphabet|Old Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[Sogdian (Unicode block)|Sogdian]] |cp=64 |char=42 |contains=[[Sogdian alphabet|Sogdian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[Old Uyghur (Unicode block)|Old Uyghur]] |cp=64 |char=26 |contains=[[Old Uyghur alphabet|Old Uyghur]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[Chorasmian (Unicode block)|Chorasmian]] |cp=48 |char=28 |contains=[[Khwarezmian language#Writing system|Chorasmian]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[Elymaic (Unicode block)|Elymaic]] |cp=32 |char=23 |contains=[[Elymaic]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[Brahmi (Unicode block)|Brahmi]] |cp=128 |char=115 |contains=[[Brahmi script|Brahmi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[Kaithi (Unicode block)|Kaithi]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Kaithi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[Sora Sompeng (Unicode block)|Sora Sompeng]] |cp=48 |char=35 |contains=[[Sorang Sompeng script|Sora Sompeng]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[Chakma (Unicode block)|Chakma]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Chakma script|Chakma]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[Mahajani (Unicode block)|Mahajani]] |cp=48 |char=39 |contains=[[Mahajani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[Sharada (Unicode block)|Sharada]] |cp=96 |char=96 |contains=[[Sharada script|Sharada]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[Sinhala Archaic Numbers]] |cp=32 |char=20 |contains=Sinhala }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[Khojki (Unicode block)|Khojki]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Khojki script|Khojki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[Multani (Unicode block)|Multani]] |cp=48 |char=38 |contains=[[Multani script|Multani]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[Khudawadi (Unicode block)|Khudawadi]] |cp=80 |char=69 |contains=[[Khudabadi script|Khudawadi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[Grantha (Unicode block)|Grantha]] |cp=128 |char=86 |contains=[[Grantha script|Grantha]] (85 characters), Inherited (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[Tulu-Tigalari (Unicode block)|Tulu-Tigalari]] |cp=128 |char=80 |contains=[[Tigalari script|Tulu Tigalari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[Newa (Unicode block)|Newa]] |cp=128 |char=97 |contains=[[Pracalit script|Newa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[Tirhuta (Unicode block)|Tirhuta]] |cp=96 |char=82 |contains=[[Tirhuta script|Tirhuta]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[Siddham (Unicode block)|Siddham]] |cp=128 |char=92 |contains=[[Siddhaṃ script|Siddham]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[Modi (Unicode block)|Modi]] |cp=96 |char=79 |contains=[[Modi script|Modi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[Mongolian Supplement]] |cp=32 |char=13 |contains=Mongolian }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[Takri (Unicode block)|Takri]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Takri script|Takri]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[Myanmar Extended-C]] |cp=48 |char=20 |contains=Myanmar }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[Ahom (Unicode block)|Ahom]] |cp=80 |char=65 |contains=[[Ahom script|Ahom]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[Dogra (Unicode block)|Dogra]] |cp=80 |char=60 |contains=[[Dogri script|Dogra]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[Warang Citi (Unicode block)|Warang Citi]] |cp=96 |char=84 |contains=[[Warang Citi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[Dives Akuru (Unicode block)|Dives Akuru]] |cp=96 |char=72 |contains=[[Dhives Akuru|Dives Akuru]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[Nandinagari (Unicode block)|Nandinagari]] |cp=96 |char=65 |contains=[[Nandinagari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[Zanabazar Square (Unicode block)|Zanabazar Square]] |cp=80 |char=72 |contains=[[Zanabazar square script|Zanabazar Square]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[Soyombo (Unicode block)|Soyombo]] |cp=96 |char=83 |contains=[[Soyombo script|Soyombo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[Unified Canadian Aboriginal Syllabics Extended-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Canadian Aboriginal }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[Pau Cin Hau (Unicode block)|Pau Cin Hau]] |cp=64 |char=57 |contains=[[Pau Cin Hau script|Pau Cin Hau]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[Devanagari Extended-A]] |cp=96 |char=10 |contains=Devanagari }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[Sharada Supplement]] |cp=32 |char=8 |contains=Sharada }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[Sunuwar (Unicode block)|Sunuwar]] |cp=64 |char=44 |contains=[[Sunuwar script|Sunuwar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[Bhaiksuki (Unicode block)|Bhaiksuki]] |cp=112 |char=97 |contains=[[Bhaiksuki script|Bhaiksuki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[Marchen (Unicode block)|Marchen]] |cp=80 |char=68 |contains=[[Marchen script|Marchen]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[Masaram Gondi (Unicode block)|Masaram Gondi]] |cp=96 |char=75 |contains=[[Gondi writing#Masaram|Masaram Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[Gunjala Gondi (Unicode block)|Gunjala Gondi]] |cp=80 |char=63 |contains=[[Gunjala Gondi script|Gunjala Gondi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[Tolong Siki (Unicode block)|Tolong Siki]] |cp=64 |char=54 |contains=[[Tolong Siki]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[Makasar (Unicode block)|Makasar]] |cp=32 |char=25 |contains=[[Makasar script|Makasar]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[Kawi (Unicode block)|Kawi]] |cp=96 |char=87 |contains=[[Kawi language|Kawi]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[Lisu Supplement]] |cp=16 |char=1 |contains=Lisu }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[Tamil Supplement]] |cp=64 |char=51 |contains=Tamil }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[Cuneiform (Unicode block)|Cuneiform]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[Cuneiform script|Cuneiform]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[Cuneiform Numbers and Punctuation]] |cp=128 |char=116 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[Early Dynastic Cuneiform]] |cp=208 |char=196 |contains=Cuneiform }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[Cypro-Minoan (Unicode block)|Cypro-Minoan]] |cp=112 |char=99 |contains=[[Cypro-Minoan syllabary|Cypro Minoan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[Egyptian Hieroglyphs (Unicode block)|Egyptian Hieroglyphs]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[Egyptian hieroglyphs|Egyptian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[Egyptian Hieroglyph Format Controls]] |cp=48 |char=38 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[Egyptian Hieroglyphs Extended-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=Egyptian Hieroglyphs }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[Anatolian Hieroglyphs (Unicode block)|Anatolian Hieroglyphs]] |cp=640 |char=583 |contains=[[Anatolian hieroglyphs|Anatolian Hieroglyphs]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[Gurung Khema (Unicode block)|Gurung Khema]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Khema script|Gurung Khema]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[Bamum Supplement]] |cp=576 |char=569 |contains=Bamum }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[Mro (Unicode block)|Mro]] |cp=48 |char=43 |contains=[[Mru language#Script|Mro]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[Tangsa (Unicode block)|Tangsa]] |cp=96 |char=89 |contains=[[Tangsa language#Orthography|Tangsa]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[Bassa Vah (Unicode block)|Bassa Vah]] |cp=48 |char=36 |contains=[[Bassa Vah alphabet|Bassa Vah]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[Pahawh Hmong (Unicode block)|Pahawh Hmong]] |cp=144 |char=127 |contains=[[Pahawh Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[Kirat Rai (Unicode block)|Kirat Rai]] |cp=64 |char=58 |contains=[[Kirat Rai]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[Medefaidrin (Unicode block)|Medefaidrin]] |cp=96 |char=91 |contains=[[Medefaidrin]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[Beria Erfe (Unicode block)|Beria Erfe]] |cp=64 |char=50 |contains=[[Zaghawa script|Beria Erfe]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[Miao (Unicode block)|Miao]] |cp=160 |char=149 |contains=[[Pollard script|Miao]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[Ideographic Symbols and Punctuation]] |cp=32 |char=12 |contains=Han (9 characters), Khitan Small Script (1 character), Nushu (1 character), Tangut (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[Tangut (Unicode block)|Tangut]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[Tangut script|Tangut]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[Tangut Components]] |cp=768 |char=768 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[Khitan Small Script (Unicode block)|Khitan Small Script]] |cp=512 |char=471 |contains=[[Khitan small script|Khitan Small Script]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[Tangut Supplement]] |cp=128 |char=31 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[Tangut Components Supplement]] |cp=128 |char=115 |contains=Tangut }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[Kana Extended-B]] |cp=16 |char=13 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[Kana Supplement]] |cp=256 |char=256 |contains=Hiragana (255 characters), Katakana (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[Kana Extended-A]] |cp=48 |char=35 |contains=Hiragana (32 characters), Katakana (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[Small Kana Extension]] |cp=64 |char=9 |contains=Hiragana (4 characters), Katakana (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[Nushu (Unicode block)|Nushu]] |cp=400 |char=396 |contains=[[Nüshu]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[Duployan (Unicode block)|Duployan]] |cp=160 |char=143 |contains=[[Duployan shorthand|Duployan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[Shorthand Format Controls]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[Symbols for Legacy Computing Supplement]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[Miscellaneous Symbols Supplement]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[Znamenny Musical Notation]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 characters), Inherited (69 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[Byzantine Musical Symbols]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[Musical Symbols (Unicode block)|Musical Symbols]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 characters), Inherited (22 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[Ancient Greek Musical Notation]] |cp=80 |char=70 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[Kaktovik Numerals (Unicode block)|Kaktovik Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[Mayan Numerals (Unicode block)|Mayan Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[Taixuanjing|Tai Xuan Jing Symbols]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[Counting Rod Numerals]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[Mathematical Alphanumeric Symbols]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[Sutton SignWriting (Unicode block)|Sutton SignWriting]] |cp=688 |char=672 |contains=[[SignWriting]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[Latin Extended-G]] |cp=256 |char=37 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[Glagolitic Supplement]] |cp=48 |char=38 |contains=Glagolitic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[Cyrillic Extended-D]] |cp=96 |char=63 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[Nyiakeng Puachue Hmong (Unicode block)|Nyiakeng Puachue Hmong]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Nyiakeng Puachue Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[Toto (Unicode block)|Toto]] |cp=48 |char=31 |contains=[[Toto language#Writing System|Toto]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[Wancho (Unicode block)|Wancho]] |cp=64 |char=59 |contains=[[Wancho script|Wancho]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[Nag Mundari (Unicode block)|Nag Mundari]] |cp=48 |char=42 |contains=[[Mundari language|Mundari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[Ol Onal (Unicode block)|Ol Onal]] |cp=48 |char=44 |contains=[[Ol Onal]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[Tai Yo (Unicode block)|Tai Yo]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Lai Tay script|Tai Yo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[Ethiopic Extended-B]] |cp=32 |char=28 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[Mende Kikakui (Unicode block)|Mende Kikakui]] |cp=224 |char=213 |contains=[[Mende Kikakui script|Mende Kikakui]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[Adlam (Unicode block)|Adlam]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Adlam script|Adlam]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[Indic Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[Ottoman Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[Arabic Mathematical Alphabetic Symbols]] |cp=256 |char=143 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[Mahjong Tiles (Unicode block)|Mahjong Tiles]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[Domino Tiles]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[Playing Cards (Unicode block)|Playing Cards]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[Enclosed Alphanumeric Supplement]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[Enclosed Ideographic Supplement]] |cp=256 |char=64 |contains=Hiragana (1 character), Common (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[Miscellaneous Symbols and Pictographs]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[Emoticons (Unicode block)|Emoticons]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[Ornamental Dingbats]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[Transport and Map Symbols]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[Alchemical Symbols (Unicode block)|Alchemical Symbols]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[Geometric Shapes Extended]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[Supplemental Arrows-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[Supplemental Symbols and Pictographs]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[Chess Symbols]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[Symbols and Pictographs Extended-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[Symbols for Legacy Computing]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension D]] |cp=224 |char=222 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension I]] |cp=624 |char=622 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK Compatibility Ideographs Supplement]] |cp=544 |char=542 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[Tags (Unicode block)|Tags]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[Variation Selectors Supplement]] |cp=240 |char=240 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> ssv3pkvvwyfpnqp5nqpr77wjy6fw1c7 376929 376928 2026-05-10T18:28:16Z Intisar Ali 8681 /* */ 376929 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[يونيڪوڊ بلاڪ]] ۽ شامل رسم الخط |سانچو:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|پلين]] !width="10%" |بلاڪ جي حد !width="25%" |بلاڪ جو نالو !width="10%" |ڪوڊ پوائنٽ{{efn|name=Number_of_code_points|1=ڪوڊ پوائنٽن جي ڳڻپ ۾ غير مقرر ڪيل ڪوڊ پوائنٽ پڻ شامل آهن: [[{{Proper name|noncharacter}}]]، [[Universal Character Set characters#Reserved|محفوظ ڪيل]] وغيره۔}} !width="10%" |مقرر ڪيل اکر !width="40%" |[[رسم الخط (يونيڪوڊ)|رسم الخط]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=رسم الخط ۾ بلاڪ اندر هڪ يا ڪيترائي اکر هوندا آهن، جيئن رسم الخط خاصيت ۾ بيان ٿيل آهي۔ هي بلاڪ جي نالي کان آزاد آهي}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" ۽ "Unknown" (Zyyy) ۽ "Inherited" (Zinh يا Qaai)، [[ISO 15924]] ۾ رسم الخط ڏانهن اشارو ڪن ٿا}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]۔ يونيڪوڊ نسخي {{Unicode version|version=17.0}} مطابق}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|بنيادي لاطيني]]{{efn |name=Basic_Latin|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C0 Controls and Basic Latin" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=[[لاطيني رسم الخط|لاطيني]] (52 اکر)، [[رسم الخط (Unicode)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|عام]] (76 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement|لاطيني-1 سپليمينٽ]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[لاطيني توسيع-الف]] |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[لاطيني توسيع-ب]] |cp=208 |char=208 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[آئي پي اي توسيعات]] |cp=96 |char=96 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[فاصلي وارا ترميمي اکر]] |cp=80 |char=80 |contains=[[بوپوموفو]] (2 اکر)، لاطيني (14 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=112 |char=112 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|وراثتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[يوناني ۽ قبطي]] |cp=144 |char=135 |contains=[[قبطي رسم الخط|قبطي]] (14 اکر)، [[يوناني صورتخطي|يوناني]] (117 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[سائرلڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائرلڪ]] |cp=256 |char=256 |contains=[[سائرلڪ رسم الخط|سائرلڪ]] (254 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[سائرلڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[آرمينيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|آرمينيائي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[آرمينيائي صورتخطي|آرمينيائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|عبراني]] |cp=112 |char=88 |contains=[[عبراني صورتخطي|عبراني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|عربي]] |cp=256 |char=256 |contains=[[عربي رسم الخط|عربي]] (238 اکر)، عام (6 اکر)، وراثتي (12 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[سرياني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سرياني]] |cp=80 |char=77 |contains=[[سرياني صورتخطي|سرياني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[عربي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[ٿانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿانا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[ٿانا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[اين ڪو (يونيڪوڊ بلاڪ)|اين ڪو]] |cp=64 |char=62 |contains=[[اين ڪو رسم الخط|اين ڪو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[سامري (يونيڪوڊ ڻلاڪ)|سامري]] |cp=64 |char=61 |contains=[[سامري صورتخطي|سامري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[مندائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مندائي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[مندائي صورتخطي|مندائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[سرياني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=11 |contains=سرياني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[عربي توسيع-ب]] |cp=48 |char=43 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[عربي توسيع-الف]] |cp=96 |char=96 |contains=عربي (95 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[ديوناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديوَناگري]] |cp=128 |char=128 |contains=[[ديوَناگري]] (122 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڙيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلگو رسم الخط|تيلگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنھالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنھالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنھالا رسم الخط|سنھالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگُل جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگُل جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگُل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[اٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گِعز رسم الخط|اٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[اٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي ھجائي لکت|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون|ڪينيڊائي اصلوڪا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھم (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھم]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[تگالوگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگالوگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بائي بائين|تگالوگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھنونو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھنونو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھنونو رسم الخط|ھنونو]] (21 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوهِد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوهِد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوهِد رسم الخط|بوهِد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[تگبنوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگبنوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[تگبنوا رسم الخط|تگبنوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊائي اصلوڪا }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لوئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لوئي]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لوئي صورتخطي|نئون تائي لوئي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بوگيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوگيني]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بوگيني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[باليني (يونيڪوڊ بلاڪ)|باليني]] |cp=128 |char=127 |contains=[[باليني رسم الخط|باليني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سنداني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنداني]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سنداني رسم الخط|سنداني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سائرلڪ توسيع-ج]] |cp=16 |char=11 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي توسيع ٿيل]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سنداني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سنداني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ توسيعات]] |cp=48 |char=43 |contains=عام (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي توسيعات]] |cp=128 |char=128 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي توسيعات سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني توسيع اضافي]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني توسيع ٿيل]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني صورتخطي|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام اوقاف]] |cp=112 |char=111 |contains=عام (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان عدد/اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، عام (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانين لاءِ گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جهڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، عام (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[عددي صورتون]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، عام (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عملڪار (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل اکر سڃاڻپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل اکر سڃاڻپ]] |cp=32 |char=11 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[بند ٿيل الفا عددي]] |cp=160 |char=160 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگ بيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگ بيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-الف]] |cp=48 |char=48 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-الف]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني توسيع-ج]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفيناگھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفيناگھ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفيناگھ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[اٿيوپڪ توسيع ٿيل]] |cp=96 |char=79 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سائرلڪ توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي اوقاف]] |cp=128 |char=94 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلس سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگسي ريڊيڪلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگسي ريڊيڪلس]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي بيان وارا اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ اوقاف]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگُل (2 اکر)، عام (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگُل مطابقت جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪنبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنبن]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي توسيعات]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[بند ٿيل CJK اکر ۽ مهينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگُل (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، عام (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، عام (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر توسيع الف]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[ييجنگ هيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي ھجائي اکر]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلس]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر صورتخطي|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي ھجائي لکت|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سائرلڪ توسيع-ب]] |cp=96 |char=96 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[ترميمي سر اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني توسيع-د]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، عام (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام انڊڪ عددي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[[فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽرا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽرا رسم الخط|سوراشٽرا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪاياھ لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاياھ لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪاياھ لي صورتخطي|ڪاياھ لي]] (47 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ صورتخطي|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگُل جامو توسيع-الف]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاواني (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاواني]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاواني رسم الخط|جاواني]] (90 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار توسيع-ب]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مئيڪ توسيعات]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مئيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[اٿيوپڪ توسيع-الف]] |cp=48 |char=32 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني توسيع-ھ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مئيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مئيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مئيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگُل ھجائي اکر]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگُل جامو توسيع-ب]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان خانگي استعمال سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|ھيٺيان سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[خانگي استعمال وارا علائقا|خانگي استعمال وارو علائقو]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پيشڪش صورتون]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-الف]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|تبديلين جا چونڊيندڙ]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏيل اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي صورتون]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍيون صورتون جون تبديليون]] |cp=32 |char=26 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-ب]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگُل (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، عام (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص شيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص شيون]] |cp=16 |char=5 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڊيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلوگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلوگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلوگو رسم الخط|تيلوگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنهالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنهالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنهالا رسم الخط|سنہالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، Common (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگول جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگول جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگول]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[ايٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گعز رسم الخط|ايٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[ايٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي سليبي|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس|ڪينيڊين ايبورجينل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھام (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھام]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[ٽيگالاگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگالاگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بايبايين|ٽيگالاگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھانونُو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانونُو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھانونُو رسم الخط|ھانونُو]] (21 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوھد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوھد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوھد رسم الخط|بوھد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[ٽيگبانوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگبانوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[ٽيگبانوا رسم الخط|ٽيگبانوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊين ايبورجينل }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لو (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لو]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لو الفابيٽ|نئون تائي لو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بگينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بگينيزي]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بگينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانيون ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[بالينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بالينيزي]] |cp=128 |char=127 |contains=[[بالينيزي رسم الخط|بالينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سندانيسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سندانيسي]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سندانيسي رسم الخط|سندانيسي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=16 |char=11 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي ايڪسٽينڊڊ]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سندانيسي سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سندانيسي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=128 |char=128 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانين جو سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ ايڊيشنل]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني ايڪسٽينڊڊ]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني الفابيٽ|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام وقفو]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، Common (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانيون لاءِ گڏجندڙ اضافي نشانيون]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جھڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، Common (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[انگن جا روپ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، Common (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عمل ڪندڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[گھيريل الفانيومرڪ]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگبيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگبيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفناغ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفناغ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفناغ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ]] |cp=96 |char=79 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي وقفو]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلز سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگشي ريڊيڪلز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگشي ريڊيڪلز]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي وضاحتي اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ وقفو]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگول (2 اکر)، Common (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، Common (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگول مطابقتي جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪانبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانبن]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[گھيريل CJK اکر ۽ مھينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگول (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، Common (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، Common (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[يجنگ ھيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي سليبلز]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلز]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر الفابيٽ|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي سليبي|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=96 |char=96 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[تبديل ڪندڙ سُريلا اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-D]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، Common (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام ھندي انگن جا روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[['فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽر (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽر]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽر رسم الخط|سوراشٽر]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪايا لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪايا لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪايا لي الفابيٽ|ڪايا لي]] (47 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ الفابيٽ|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاوانيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاوانيزي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاوانيزي رسم الخط|جاوانيزي]] (90 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مائيڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مائيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=48 |char=32 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-E]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مائيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مائيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مائيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگول سليبلز]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#Special script property values|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ پرائيويٽ يوز سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|لو سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[پرائيويٽ يوز ايرياز|پرائيويٽ يوز ايريا]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پريزنٽيشن فارمز]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-A]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[ويريئيشن سليڪٽرز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ويريئيشن سليڪٽرز]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏجندڙ اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي روپ]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍا روپ ويريئنٽس]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-B]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگول (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، Common (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[لينيئر بي سليبي]] |cp=128 |char=88 |contains=[[لينيئر بي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[لينيئر بي آئيڊيوگرامز]] |cp=128 |char=123 |contains=لينيئر بي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[ايجين انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايجين انگ]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[قديم يوناني انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم يوناني انگ]] |cp=80 |char=79 |contains=يوناني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[قديم نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم نشانيون]] |cp=64 |char=14 |contains=يوناني (1 اکر)، Common (13 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[فائسٽوس ڊسڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|فائسٽوس ڊسڪ]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[ليسين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسين]] |cp=32 |char=29 |contains=[[ليسين الفابيٽ|ليسين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[ڪيرين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيرين]] |cp=64 |char=49 |contains=[[ڪيرين الفابيٽس|ڪيرين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[قبطي ايپيڪٽ انگ]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[پراڻي اٽالڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي اٽالڪ]] |cp=48 |char=39 |contains=[[پراڻي اٽالڪ رسم الخط|پراڻي اٽالڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[گوٿڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گوٿڪ]] |cp=32 |char=27 |contains=[[گوٿڪ الفابيٽ|گوٿڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[پراڻي پرمڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي پرمڪ]] |cp=48 |char=43 |contains=[[پراڻي پرمڪ رسم الخط|پراڻي پرمڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[اوگارٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگارٽڪ]] |cp=32 |char=31 |contains=[[اوگارٽڪ الفابيٽ|اوگارٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[قديم فارسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم فارسي]] |cp=64 |char=50 |contains=[[قديم فارسي ميخي خط|قديم فارسي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[ديزيرٽ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديزيرٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=[[ديزيرٽ الفابيٽ|ديزيرٽ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[شاويئن (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاويئن]] |cp=48 |char=48 |contains=[[شاويئن الفابيٽ|شاويئن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[عثمانيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|عثمانيا]] |cp=48 |char=40 |contains=[[عثمانيا رسم الخط|عثمانيا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[اوسيج (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوسيج]] |cp=80 |char=72 |contains=[[اوسيج رسم الخط|اوسيج]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[ايلباسان (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايلباسان]] |cp=48 |char=40 |contains=[[ايلباسان الفابيٽ|ايلباسان]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[قفقازي البانيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قفقازي البانيائي]] |cp=64 |char=53 |contains=[[قفقازي البانيائي رسم الخط|قفقازي البانيائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[وٿڪوقي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وٿڪوقي]] |cp=80 |char=70 |contains=[[وٿڪوقي رسم الخط|وٿڪوقي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[توڌري (يونيڪوڊ بلاڪ)|توڌري]] |cp=64 |char=52 |contains=[[توڌري الفابيٽ|توڌري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[لينيئر A (يونيڪوڊ بلاڪ)|لينيئر A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[لينيئر A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-F]] |cp=64 |char=57 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[سائپريٽ سليبي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائپريٽ سليبي]] |cp=64 |char=55 |contains=[[سائپريٽ سليبي|سائپريٽ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[شاهي آرامي (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاهي آرامي]] |cp=32 |char=31 |contains=[[آرامي الفابيٽ|شاهي آرامي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[پالميريني (يونيڪوڊ بلاڪ)|پالميريني]] |cp=32 |char=32 |contains=[[پالميريني الفابيٽ|پالميريني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[نبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نبطي]] |cp=48 |char=40 |contains=[[نبطي الفابيٽ|نبطي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[حطراني (يونيڪوڊ بلاڪ)|حطراني]] |cp=32 |char=26 |contains=[[حطراني آرامي#Alphabet|حطراني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[فينيقي (يونيڪوڊ بلاڪ)|فينيقي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[فينيقي الفابيٽ|فينيقي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[ليڊيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليڊيني]] |cp=32 |char=27 |contains=[[ليڊيني الفابيٽ|ليڊيني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[سائڊيٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائڊيٽڪ]] |cp=32 |char=26 |contains=[[سائڊيٽڪ ٻولي|سائڊيٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[ميرويٽڪ ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميرويٽڪ ھائيروگلفس]] |cp=32 |char=32 |contains=[[ميرويٽڪ رسم الخط|ميرويٽڪ ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[ميرويٽڪ ڪرسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميرويٽڪ ڪرسو]] |cp=96 |char=90 |contains=[[ميرويٽڪ رسم الخط|ميرويٽڪ ڪرسو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[خروشتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خروشتي]] |cp=96 |char=68 |contains=[[خروشتي|خروشتي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[قديم ڏکڻ عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ڏکڻ عربي]] |cp=32 |char=32 |contains=[[قديم ڏکڻ عربي رسم الخط|قديم ڏکڻ عربي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[قديم اتر عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم اتر عربي]] |cp=32 |char=32 |contains=[[قديم اتر عربي|قديم اتر عربي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[مانيخي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مانيخي]] |cp=64 |char=51 |contains=[[مانيخي رسم الخط|مانيخي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[اوستائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوستائي]] |cp=64 |char=61 |contains=[[اوستائي الفابيٽ|اوستائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[ڪتباتي پارٿي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪتباتي پارٿي]] |cp=32 |char=30 |contains=[[ڪتباتي پارٿي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[ڪتباتي پھلوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪتباتي پھلوي]] |cp=32 |char=27 |contains=[[ڪتباتي پھلوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[سالٽر پھلوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سالٽر پھلوي]] |cp=48 |char=29 |contains=[[سالٽر پھلوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[قديم ترڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ترڪي]] |cp=80 |char=73 |contains=[[قديم ترڪي رسم الخط|قديم ترڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[قديم ھنگريائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ھنگريائي]] |cp=128 |char=108 |contains=[[قديم ھنگريائي رسم الخط|قديم ھنگريائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[حنيفي روھنگيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|حنيفي روھنگيا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[حنيفي روھنگيا رسم الخط|حنيفي روھنگيا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[گاراي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گاراي]] |cp=80 |char=69 |contains=[[گاراي الفابيٽ|گاراي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[رومي انگن جون نشانيون]] |cp=32 |char=31 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[يزيدي (يونيڪوڊ بلاڪ)|يزيدي]] |cp=64 |char=47 |contains=[[ڪردي الفابيٽ#Yezidi|يزيدي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[عربي ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=64 |char=21 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[قديم سوگديائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم سوگديائي]] |cp=48 |char=40 |contains=[[سوگديائي الفابيٽ|قديم سوگديائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[سوگديائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوگديائي]] |cp=64 |char=42 |contains=[[سوگديائي الفابيٽ|سوگديائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[قديم اويغور (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم اويغور]] |cp=64 |char=26 |contains=[[قديم اويغور الفابيٽ|قديم اويغور]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[خوارزمي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خوارزمي]] |cp=48 |char=28 |contains=[[خوارزمي ٻولي#Writing system|خوارزمي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[ايليمائيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايليمائيڪ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ايليمائيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[براھمي (يونيڪوڊ بلاڪ)|براھمي]] |cp=128 |char=115 |contains=[[براھمي رسم الخط|براھمي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[ڪيٿي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيٿي]] |cp=80 |char=68 |contains=[[ڪيٿي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[سورا سومپينگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سورا سومپينگ]] |cp=48 |char=35 |contains=[[سورانگ سومپينگ رسم الخط|سورا سومپينگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[چڪما (يونيڪوڊ بلاڪ)|چڪما]] |cp=80 |char=71 |contains=[[چڪما رسم الخط|چڪما]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[مھاجني (يونيڪوڊ بلاڪ)|مھاجني]] |cp=48 |char=39 |contains=[[مھاجني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[شاردا (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاردا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[شاردا رسم الخط|شاردا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[سنهالا قديم انگ]] |cp=32 |char=20 |contains=سنهالا }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[خوجڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خوجڪي]] |cp=80 |char=65 |contains=[[خوجڪي رسم الخط|خوجڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[ملتاني (يونيڪوڊ بلاڪ)|ملتاني]] |cp=48 |char=38 |contains=[[ملتاني رسم الخط|ملتاني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[خداوادي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خداوادي]] |cp=80 |char=69 |contains=[[خدابادي رسم الخط|خداوادي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[گرنٿا (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرنٿا]] |cp=128 |char=86 |contains=[[گرنٿا رسم الخط|گرنٿا]] (85 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[تولو-تيگلاري (يونيڪوڊ بلاڪ)|تولو-تيگلاري]] |cp=128 |char=80 |contains=[[تيگلاري رسم الخط|تولو تيگلاري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[نيوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|نيوا]] |cp=128 |char=97 |contains=[[پرچلت رسم الخط|نيوا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[ترھوتا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ترھوتا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[ترھوتا رسم الخط|ترھوتا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[سڌم (يونيڪوڊ بلاڪ)|سڌم]] |cp=128 |char=92 |contains=[[سڌم رسم الخط|سڌم]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[مودي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مودي]] |cp=96 |char=79 |contains=[[مودي رسم الخط|مودي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[منگوليائي سپليمينٽ]] |cp=32 |char=13 |contains=منگوليائي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[ٽڪري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽڪري]] |cp=80 |char=68 |contains=[[ٽڪري رسم الخط|ٽڪري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=48 |char=20 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[آھوم (يونيڪوڊ بلاڪ)|آھوم]] |cp=80 |char=65 |contains=[[آھوم رسم الخط|آھوم]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[ڊوگرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊوگرا]] |cp=80 |char=60 |contains=[[ڊوگري رسم الخط|ڊوگرا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[وارنگ چٽي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وارنگ چٽي]] |cp=96 |char=84 |contains=[[وارنگ چٽي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[ديويس اڪورو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديويس اڪورو]] |cp=96 |char=72 |contains=[[ڌيويس اڪورو|ديويس اڪورو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[ننديناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ننديناگري]] |cp=96 |char=65 |contains=[[ننديناگري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[زنابازار اسڪوائر (يونيڪوڊ بلاڪ)|زنابازار اسڪوائر]] |cp=80 |char=72 |contains=[[زنابازار اسڪوائر رسم الخط|زنابازار اسڪوائر]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[سويوومبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|سويوومبو]] |cp=96 |char=83 |contains=[[سويوومبو رسم الخط|سويوومبو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪينيڊين ايبورجينل }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[پائو چن ھائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|پائو چن ھائو]] |cp=64 |char=57 |contains=[[پائو چن ھائو رسم الخط|پائو چن ھائو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[ديوناگري ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=96 |char=10 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[شاردا سپليمينٽ]] |cp=32 |char=8 |contains=شاردا }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[سونووار (يونيڪوڊ بلاڪ)|سونووار]] |cp=64 |char=44 |contains=[[سونووار رسم الخط|سونووار]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[ڀائڪسوڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڀائڪسوڪي]] |cp=112 |char=97 |contains=[[ڀائڪسوڪي رسم الخط|ڀائڪسوڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[مارچن (يونيڪوڊ بلاڪ)|مارچن]] |cp=80 |char=68 |contains=[[مارچن رسم الخط|مارچن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[مسارام گونڊي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مسارام گونڊي]] |cp=96 |char=75 |contains=[[گونڊي لکڻ#Masaram|مسارام گونڊي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[گنجالا گونڊي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گنجالا گونڊي]] |cp=80 |char=63 |contains=[[گنجالا گونڊي رسم الخط|گنجالا گونڊي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[تولونگ سڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تولونگ سڪي]] |cp=64 |char=54 |contains=[[تولونگ سڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[مڪاسر (يونيڪوڊ بلاڪ)|مڪاسر]] |cp=32 |char=25 |contains=[[مڪاسر رسم الخط|مڪاسر]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[ڪوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪوي]] |cp=96 |char=87 |contains=[[ڪوي ٻولي|ڪوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[ليسو سپليمينٽ]] |cp=16 |char=1 |contains=ليسو }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[تامل سپليمينٽ]] |cp=64 |char=51 |contains=تامل }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[ميخي خط (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميخي خط]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[ميخي رسم الخط|ميخي خط]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[ميخي خط جا انگ ۽ وقفو]] |cp=128 |char=116 |contains=ميخي خط }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[اوائلي خانداني ميخي خط]] |cp=208 |char=196 |contains=ميخي خط }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[سائپرو-مينوئن (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائپرو-مينوئن]] |cp=112 |char=99 |contains=[[سائپرو-مينوئن سليبي|سائپرو-مينوئن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[مصري ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|مصري ھائيروگلفس]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[مصري ھائيروگلفس|مصري ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[مصري ھائيروگلف فارميٽ ڪنٽرولز]] |cp=48 |char=38 |contains=مصري ھائيروگلفس }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[مصري ھائيروگلفس ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=مصري ھائيروگلفس }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[اناتوليائي ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|اناتوليائي ھائيروگلفس]] |cp=640 |char=583 |contains=[[اناتوليائي ھائيروگلفس|اناتوليائي ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[گورونگ کيمه (يونيڪوڊ بلاڪ)|گورونگ کيمه]] |cp=64 |char=58 |contains=[[کيمه رسم الخط|گورونگ کيمه]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[بامم سپليمينٽ]] |cp=576 |char=569 |contains=بامم }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[مرو (يونيڪوڊ بلاڪ)|مرو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[مرو ٻولي#Script|مرو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[تانگسا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تانگسا]] |cp=96 |char=89 |contains=[[تانگسا ٻولي#Orthography|تانگسا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[باسا واھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باسا واھ]] |cp=48 |char=36 |contains=[[باسا واھ الفابيٽ|باسا واھ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[پھاھوھ ھمونگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پھاھوھ ھمونگ]] |cp=144 |char=127 |contains=[[پھاھوھ ھمونگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[ڪرات رائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرات رائي]] |cp=64 |char=58 |contains=[[ڪرات رائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[ميڊيفيڊرن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميڊيفيڊرن]] |cp=96 |char=91 |contains=[[ميڊيفيڊرن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[بيريا ايرفي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بيريا ايرفي]] |cp=64 |char=50 |contains=[[زغاوا رسم الخط|بيريا ايرفي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[مياو (يونيڪوڊ بلاڪ)|مياو]] |cp=160 |char=149 |contains=[[پولارڊ رسم الخط|مياو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[نظرياتي نشانيون ۽ وقفو]] |cp=32 |char=12 |contains=ھان (9 اکر)، ختن ننڍو رسم الخط (1 اکر)، نوشو (1 اکر)، تانگوت (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[تانگوت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تانگوت]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[تانگوت رسم الخط|تانگوت]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[تانگوت جزا]] |cp=768 |char=768 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[ختن ننڍو رسم الخط (يونيڪوڊ بلاڪ)|ختن ننڍو رسم الخط]] |cp=512 |char=471 |contains=[[ختن ننڍو رسم الخط|ختن ننڍو رسم الخط]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[تانگوت سپليمينٽ]] |cp=128 |char=31 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[تانگوت جزا سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[Kana Extended-B]] |cp=16 |char=13 |contains=Katakana }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[Kana Supplement]] |cp=256 |char=256 |contains=Hiragana (255 characters), Katakana (1 character) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[Kana Extended-A]] |cp=48 |char=35 |contains=Hiragana (32 characters), Katakana (3 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[Small Kana Extension]] |cp=64 |char=9 |contains=Hiragana (4 characters), Katakana (5 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[Nushu (Unicode block)|Nushu]] |cp=400 |char=396 |contains=[[Nüshu]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[Duployan (Unicode block)|Duployan]] |cp=160 |char=143 |contains=[[Duployan shorthand|Duployan]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[Shorthand Format Controls]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[Symbols for Legacy Computing Supplement]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[Miscellaneous Symbols Supplement]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[Znamenny Musical Notation]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 characters), Inherited (69 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[Byzantine Musical Symbols]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[Musical Symbols (Unicode block)|Musical Symbols]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 characters), Inherited (22 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[Ancient Greek Musical Notation]] |cp=80 |char=70 |contains=Greek }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[Kaktovik Numerals (Unicode block)|Kaktovik Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[Mayan Numerals (Unicode block)|Mayan Numerals]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[Taixuanjing|Tai Xuan Jing Symbols]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[Counting Rod Numerals]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[Mathematical Alphanumeric Symbols]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[Sutton SignWriting (Unicode block)|Sutton SignWriting]] |cp=688 |char=672 |contains=[[SignWriting]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[Latin Extended-G]] |cp=256 |char=37 |contains=Latin }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[Glagolitic Supplement]] |cp=48 |char=38 |contains=Glagolitic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[Cyrillic Extended-D]] |cp=96 |char=63 |contains=Cyrillic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[Nyiakeng Puachue Hmong (Unicode block)|Nyiakeng Puachue Hmong]] |cp=80 |char=71 |contains=[[Nyiakeng Puachue Hmong]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[Toto (Unicode block)|Toto]] |cp=48 |char=31 |contains=[[Toto language#Writing System|Toto]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[Wancho (Unicode block)|Wancho]] |cp=64 |char=59 |contains=[[Wancho script|Wancho]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[Nag Mundari (Unicode block)|Nag Mundari]] |cp=48 |char=42 |contains=[[Mundari language|Mundari]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[Ol Onal (Unicode block)|Ol Onal]] |cp=48 |char=44 |contains=[[Ol Onal]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[Tai Yo (Unicode block)|Tai Yo]] |cp=64 |char=55 |contains=[[Lai Tay script|Tai Yo]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[Ethiopic Extended-B]] |cp=32 |char=28 |contains=Ethiopic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[Mende Kikakui (Unicode block)|Mende Kikakui]] |cp=224 |char=213 |contains=[[Mende Kikakui script|Mende Kikakui]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[Adlam (Unicode block)|Adlam]] |cp=96 |char=88 |contains=[[Adlam script|Adlam]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[Indic Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[Ottoman Siyaq Numbers]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[Arabic Mathematical Alphabetic Symbols]] |cp=256 |char=143 |contains=Arabic }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[Mahjong Tiles (Unicode block)|Mahjong Tiles]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[Domino Tiles]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[Playing Cards (Unicode block)|Playing Cards]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[Enclosed Alphanumeric Supplement]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[Enclosed Ideographic Supplement]] |cp=256 |char=64 |contains=Hiragana (1 character), Common (63 characters) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[Miscellaneous Symbols and Pictographs]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[Emoticons (Unicode block)|Emoticons]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[Ornamental Dingbats]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[Transport and Map Symbols]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[Alchemical Symbols (Unicode block)|Alchemical Symbols]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[Geometric Shapes Extended]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[Supplemental Arrows-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[Supplemental Symbols and Pictographs]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[Chess Symbols]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[Symbols and Pictographs Extended-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[Symbols for Legacy Computing]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension D]] |cp=224 |char=222 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension I]] |cp=624 |char=622 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK Compatibility Ideographs Supplement]] |cp=544 |char=542 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK Unified Ideographs Extension H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK Unified Ideographs Extension J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=Han }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[Tags (Unicode block)|Tags]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[Variation Selectors Supplement]] |cp=240 |char=240 |contains=Inherited }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[Private Use Areas|Supplementary Private Use Area-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=Unknown }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> pe2txaebzf83uq30zaxdq39ovb4r427 376932 376929 2026-05-10T18:32:45Z Intisar Ali 8681 /* */ 376932 wikitext text/x-wiki {|class="wikitable sortable mw-collapsible {{#switch:{{{state|}}}|collapsed|mw-collapsed=mw-collapsed}}" style="width:100%; margin:0; font-size:85%;" !style="text-align:center; border:1px solid grey; margin-right:0.25em;" colspan=6 |{{navbar-collapsible |[[يونيڪوڊ بلاڪ]] ۽ شامل رسم الخط |سانچو:Unicode blocks}} |- !width="5%" |[[Unicode plane|پلين]] !width="10%" |بلاڪ جي حد !width="25%" |بلاڪ جو نالو !width="10%" |ڪوڊ پوائنٽ{{efn|name=Number_of_code_points|1=ڪوڊ پوائنٽن جي ڳڻپ ۾ غير مقرر ڪيل ڪوڊ پوائنٽ پڻ شامل آهن: [[{{Proper name|noncharacter}}]]، [[Universal Character Set characters#Reserved|محفوظ ڪيل]] وغيره۔}} !width="10%" |مقرر ڪيل اکر !width="40%" |[[رسم الخط (يونيڪوڊ)|رسم الخط]]{{efn|name=Script_in_block_definition|1=رسم الخط ۾ بلاڪ اندر هڪ يا ڪيترائي اکر هوندا آهن، جيئن رسم الخط خاصيت ۾ بيان ٿيل آهي۔ هي بلاڪ جي نالي کان آزاد آهي}}{{efn|name=Common_and_Inherited|1="Common" ۽ "Unknown" (Zyyy) ۽ "Inherited" (Zinh يا Qaai)، [[ISO 15924]] ۾ رسم الخط ڏانهن اشارو ڪن ٿا}}{{efn|name=Unicode_blocks_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Blocks.txt Unicode Blocks data file]۔ يونيڪوڊ نسخي {{Unicode version|version=17.0}} مطابق}}{{efn|name=Unicode_script_property|1=[https://www.unicode.org/reports/tr24/ UAX 24: Unicode Script Property] (4 alpha code)}}{{efn|name=Unicode_scripts_datafile|1=[https://www.unicode.org/Public/UCD/latest/ucd/Scripts.txt UAX 24: Script data file]}} {{Unicode blocks/row |plane=BMP |planelink=yes |range=U+0000..U+007F |name=[[Basic Latin (Unicode block)|بنيادي لاطيني]]{{efn |name=Basic_Latin|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C0 Controls and Basic Latin" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=[[لاطيني رسم الخط|لاطيني]] (52 اکر)، [[رسم الخط (Unicode)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|عام]] (76 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement|لاطيني-1 سپليمينٽ]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[ISO/IEC 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0100..U+017F |name=[[لاطيني توسيع-الف]] |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0180..U+024F |name=[[لاطيني توسيع-ب]] |cp=208 |char=208 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0250..U+02AF |name=[[آئي پي اي توسيعات]] |cp=96 |char=96 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+02B0..U+02FF |name=[[فاصلي وارا ترميمي اکر]] |cp=80 |char=80 |contains=[[بوپوموفو]] (2 اکر)، لاطيني (14 اکر)، عام (64 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0300..U+036F |name=[[گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=112 |char=112 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|وراثتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0370..U+03FF |name=[[يوناني ۽ قبطي]] |cp=144 |char=135 |contains=[[قبطي رسم الخط|قبطي]] (14 اکر)، [[يوناني صورتخطي|يوناني]] (117 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0400..U+04FF |name=[[سائرلڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائرلڪ]] |cp=256 |char=256 |contains=[[سائرلڪ رسم الخط|سائرلڪ]] (254 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0500..U+052F |name=[[سائرلڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+0530..U+058F |name=[[آرمينيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|آرمينيائي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[آرمينيائي صورتخطي|آرمينيائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0590..U+05FF |name=[[Hebrew (Unicode block)|عبراني]] |cp=112 |char=88 |contains=[[عبراني صورتخطي|عبراني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0600..U+06FF |name=[[عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|عربي]] |cp=256 |char=256 |contains=[[عربي رسم الخط|عربي]] (238 اکر)، عام (6 اکر)، وراثتي (12 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0700..U+074F |name=[[سرياني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سرياني]] |cp=80 |char=77 |contains=[[سرياني صورتخطي|سرياني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0750..U+077F |name=[[عربي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=48 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+0780..U+07BF |name=[[ٿانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿانا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[ٿانا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+07C0..U+07FF |name=[[اين ڪو (يونيڪوڊ بلاڪ)|اين ڪو]] |cp=64 |char=62 |contains=[[اين ڪو رسم الخط|اين ڪو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0800..U+083F |name=[[سامري (يونيڪوڊ ڻلاڪ)|سامري]] |cp=64 |char=61 |contains=[[سامري صورتخطي|سامري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0840..U+085F |name=[[مندائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مندائي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[مندائي صورتخطي|مندائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0860..U+086F |name=[[سرياني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=11 |contains=سرياني }} {{Unicode blocks/row |range=U+0870..U+089F |name=[[عربي توسيع-ب]] |cp=48 |char=43 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |range=U+08A0..U+08FF |name=[[عربي توسيع-الف]] |cp=96 |char=96 |contains=عربي (95 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0900..U+097F |name=[[ديوناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديوَناگري]] |cp=128 |char=128 |contains=[[ديوَناگري]] (122 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڙيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلگو رسم الخط|تيلگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنھالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنھالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنھالا رسم الخط|سنھالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، عام (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگُل جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگُل جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگُل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[اٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گِعز رسم الخط|اٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[اٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي ھجائي لکت|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون|ڪينيڊائي اصلوڪا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھم (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھم]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[تگالوگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگالوگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بائي بائين|تگالوگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھنونو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھنونو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھنونو رسم الخط|ھنونو]] (21 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوهِد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوهِد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوهِد رسم الخط|بوهِد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[تگبنوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تگبنوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[تگبنوا رسم الخط|تگبنوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[متحده ڪينيڊائي اصلوڪن رهاڪن جون ھجائي لکتون توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊائي اصلوڪا }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لوئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لوئي]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لوئي صورتخطي|نئون تائي لوئي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بوگيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوگيني]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بوگيني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان توسيع ٿيل]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[باليني (يونيڪوڊ بلاڪ)|باليني]] |cp=128 |char=127 |contains=[[باليني رسم الخط|باليني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سنداني (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنداني]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سنداني رسم الخط|سنداني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سائرلڪ توسيع-ج]] |cp=16 |char=11 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي توسيع ٿيل]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سنداني سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سنداني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ توسيعات]] |cp=48 |char=43 |contains=عام (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي توسيعات]] |cp=128 |char=128 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي توسيعات سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏيل اِعرابي نشان سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني توسيع اضافي]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني توسيع ٿيل]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني صورتخطي|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام اوقاف]] |cp=112 |char=111 |contains=عام (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان عدد/اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، عام (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانين لاءِ گڏيل اِعرابي نشان]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جهڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، عام (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[عددي صورتون]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، عام (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عملڪار (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل اکر سڃاڻپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل اکر سڃاڻپ]] |cp=32 |char=11 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[بند ٿيل الفا عددي]] |cp=160 |char=160 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگ بيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگ بيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-الف]] |cp=48 |char=48 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-الف]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-ب]] |cp=128 |char=128 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عملڪار]] |cp=256 |char=256 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني توسيع-ج]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفيناگھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفيناگھ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفيناگھ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[اٿيوپڪ توسيع ٿيل]] |cp=96 |char=79 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سائرلڪ توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي اوقاف]] |cp=128 |char=94 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلس سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگسي ريڊيڪلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگسي ريڊيڪلس]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي بيان وارا اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ اوقاف]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگُل (2 اکر)، عام (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، عام (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگُل مطابقت جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪنبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنبن]] |cp=16 |char=16 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي توسيعات]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[بند ٿيل CJK اکر ۽ مهينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگُل (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، عام (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، عام (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر توسيع الف]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[ييجنگ هيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي ھجائي اکر]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلس]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر صورتخطي|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي ھجائي لکت|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سائرلڪ توسيع-ب]] |cp=96 |char=96 |contains=سائرلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[ترميمي سر اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني توسيع-د]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، عام (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام انڊڪ عددي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[[فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽرا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽرا رسم الخط|سوراشٽرا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري توسيع ٿيل]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪاياھ لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاياھ لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪاياھ لي صورتخطي|ڪاياھ لي]] (47 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ صورتخطي|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگُل جامو توسيع-الف]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاواني (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاواني]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاواني رسم الخط|جاواني]] (90 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار توسيع-ب]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار توسيع-الف]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مئيڪ توسيعات]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مئيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[اٿيوپڪ توسيع-الف]] |cp=48 |char=32 |contains=اٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني توسيع-ھ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، عام (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مئيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مئيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مئيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگُل ھجائي اکر]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگُل جامو توسيع-ب]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگُل }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#خاص رسم الخط خاصيتن جا قدر|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|مٿيان خانگي استعمال سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[Universal Character Set characters#Surrogates|ھيٺيان سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[خانگي استعمال وارا علائقا|خانگي استعمال وارو علائقو]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پيشڪش صورتون]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-الف]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، عام (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[Variation Selectors (Unicode block)|تبديلين جا چونڊيندڙ]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي صورتون]] |cp=16 |char=10 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏيل اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سائرلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي صورتون]] |cp=32 |char=32 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍيون صورتون جون تبديليون]] |cp=32 |char=26 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پيشڪش صورتون-ب]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، عام (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر صورتون]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگُل (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، عام (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص شيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص شيون]] |cp=16 |char=5 |contains=عام }} {{Unicode blocks/row |range=U+0980..U+09FF |name=[[بنگالي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بنگالي]] |cp=128 |char=96 |contains=[[بنگالي-آسامي رسم الخط|بنگالي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A00..U+0A7F |name=[[گرمکي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرمکي]] |cp=128 |char=80 |contains=[[گرمکي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0A80..U+0AFF |name=[[گجراتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گجراتي]] |cp=128 |char=91 |contains=[[گجراتي رسم الخط|گجراتي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B00..U+0B7F |name=[[اوڙيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوڙيا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[اوڊيا رسم الخط|اوڙيا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0B80..U+0BFF |name=[[تامل (يونيڪوڊ بلاڪ)|تامل]] |cp=128 |char=72 |contains=[[تامل رسم الخط|تامل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C00..U+0C7F |name=[[تيلوگو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تيلوگو]] |cp=128 |char=101 |contains=[[تيلوگو رسم الخط|تيلوگو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0C80..U+0CFF |name=[[ڪنڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪنڙ]] |cp=128 |char=92 |contains=[[ڪنڙ رسم الخط|ڪنڙ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D00..U+0D7F |name=[[مليالم (يونيڪوڊ بلاڪ)|مليالم]] |cp=128 |char=118 |contains=[[مليالم رسم الخط|مليالم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0D80..U+0DFF |name=[[سنهالا (يونيڪوڊ بلاڪ)|سنهالا]] |cp=128 |char=91 |contains=[[سنهالا رسم الخط|سنہالا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E00..U+0E7F |name=[[ٿائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٿائي]] |cp=128 |char=87 |contains=[[ٿائي رسم الخط|ٿائي]] (86 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+0E80..U+0EFF |name=[[لائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لائو]] |cp=128 |char=83 |contains=[[لائو رسم الخط|لائو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+0F00..U+0FFF |name=[[تبتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تبتي]] |cp=256 |char=211 |contains=[[تبتي رسم الخط|تبتي]] (207 اکر)، Common (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1000..U+109F |name=[[ميانمار (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميانمار]] |cp=160 |char=160 |contains=[[مون-برمي رسم الخط|ميانمار]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+10A0..U+10FF |name=[[جارجياڻي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جارجياڻي]] |cp=96 |char=88 |contains=[[جارجياڻي رسم الخط|جارجياڻي]] (87 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1100..U+11FF |name=[[ھانگول جامو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانگول جامو]] |cp=256 |char=256 |contains=[[ھانگول]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1200..U+137F |name=[[ايٿيوپڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايٿيوپڪ]] |cp=384 |char=358 |contains=[[گعز رسم الخط|ايٿيوپڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1380..U+139F |name=[[ايٿيوپڪ سپليمينٽ]] |cp=32 |char=26 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+13A0..U+13FF |name=[[چيروڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|چيروڪي]] |cp=96 |char=92 |contains=[[چيروڪي سليبي|چيروڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1400..U+167F |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس]] |cp=640 |char=640 |contains=[[ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس|ڪينيڊين ايبورجينل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1680..U+169F |name=[[اوگھام (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگھام]] |cp=32 |char=29 |contains=[[اوگھام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+16A0..U+16FF |name=[[رونڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رونڪ]] |cp=96 |char=89 |contains=[[رونز|رونڪ]] (86 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1700..U+171F |name=[[ٽيگالاگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگالاگ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[بايبايين|ٽيگالاگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1720..U+173F |name=[[ھانونُو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھانونُو]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ھانونُو رسم الخط|ھانونُو]] (21 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1740..U+175F |name=[[بوھد (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوھد]] |cp=32 |char=20 |contains=[[بوھد رسم الخط|بوھد]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1760..U+177F |name=[[ٽيگبانوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگبانوا]] |cp=32 |char=18 |contains=[[ٽيگبانوا رسم الخط|ٽيگبانوا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1780..U+17FF |name=[[خمير (يونيڪوڊ بلاڪ)|خمير]] |cp=128 |char=114 |contains=[[خمير رسم الخط|خمير]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1800..U+18AF |name=[[منگوليائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|منگوليائي]] |cp=176 |char=158 |contains=[[منگوليائي رسم الخط|منگوليائي]] (155 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+18B0..U+18FF |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=70 |contains=ڪينيڊين ايبورجينل }} {{Unicode blocks/row |range=U+1900..U+194F |name=[[لمبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|لمبو]] |cp=80 |char=68 |contains=[[لمبو رسم الخط|لمبو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1950..U+197F |name=[[تائي لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي لي]] |cp=48 |char=35 |contains=[[تائي لي رسم الخط|تائي لي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1980..U+19DF |name=[[نئون تائي لو (يونيڪوڊ بلاڪ)|نئون تائي لو]] |cp=96 |char=83 |contains=[[نئون تائي لو الفابيٽ|نئون تائي لو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+19E0..U+19FF |name=[[خمير نشانيون]] |cp=32 |char=32 |contains=خمير }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A00..U+1A1F |name=[[بگينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بگينيزي]] |cp=32 |char=30 |contains=[[لونتارا رسم الخط|بگينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1A20..U+1AAF |name=[[تائي ٿام (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ٿام]] |cp=144 |char=127 |contains=[[تائي ٿام رسم الخط|تائي ٿام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1AB0..U+1AFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانيون ايڪسٽينڊڊ]] |cp=80 |char=58 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B00..U+1B7F |name=[[بالينيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بالينيزي]] |cp=128 |char=127 |contains=[[بالينيزي رسم الخط|بالينيزي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1B80..U+1BBF |name=[[سندانيسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سندانيسي]] |cp=64 |char=64 |contains=[[سندانيسي رسم الخط|سندانيسي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1BC0..U+1BFF |name=[[باتڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باتڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=[[باتڪ رسم الخط|باتڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C00..U+1C4F |name=[[ليپچا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليپچا]] |cp=80 |char=74 |contains=[[ليپچا رسم الخط|ليپچا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C50..U+1C7F |name=[[اول چڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول چڪي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[اول چڪي رسم الخط|اول چڪي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C80..U+1C8F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=16 |char=11 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+1C90..U+1CBF |name=[[جارجياڻي ايڪسٽينڊڊ]] |cp=48 |char=46 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CC0..U+1CCF |name=[[سندانيسي سپليمينٽ]] |cp=16 |char=8 |contains=سندانيسي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1CD0..U+1CFF |name=[[ويدڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=48 |char=43 |contains=Common (16 اکر)، وراثتي (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D00..U+1D7F |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=128 |char=128 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، يوناني (15 اکر)، لاطيني (111 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1D80..U+1DBF |name=[[صوتياتي ايڪسٽينشنز سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+1DC0..U+1DFF |name=[[گڏجندڙ اضافي نشانين جو سپليمينٽ]] |cp=64 |char=64 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+1E00..U+1EFF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ ايڊيشنل]] |cp=256 |char=256 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+1F00..U+1FFF |name=[[يوناني ايڪسٽينڊڊ]] |cp=256 |char=233 |contains=[[يوناني الفابيٽ|يوناني]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2000..U+206F |name=[[عام وقفو]] |cp=112 |char=111 |contains=Common (109 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2070..U+209F |name=[[مٿيان ۽ ھيٺيان اکر]] |cp=48 |char=42 |contains=لاطيني (15 اکر)، Common (27 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+20A0..U+20CF |name=[[ڪرنسي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرنسي نشانيون]] |cp=48 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+20D0..U+20FF |name=[[نشانيون لاءِ گڏجندڙ اضافي نشانيون]] |cp=48 |char=33 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2100..U+214F |name=[[اکرن جھڙيون نشانيون]] |cp=80 |char=80 |contains=يوناني (1 اکر)، لاطيني (4 اکر)، Common (75 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2150..U+218F |name=[[انگن جا روپ]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (41 اکر)، Common (19 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+2190..U+21FF |name=[[تير (يونيڪوڊ بلاڪ)|تير]] |cp=112 |char=112 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2200..U+22FF |name=[[رياضيائي عمل ڪندڙ (يونيڪوڊ بلاڪ)|رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2300..U+23FF |name=[[متفرق فني نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2400..U+243F |name=[[ڪنٽرول تصويرون]] |cp=64 |char=42 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2440..U+245F |name=[[آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن (يونيڪوڊ بلاڪ)|آپٽيڪل ڪيريڪٽر ريڪگنيشن]] |cp=32 |char=11 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2460..U+24FF |name=[[گھيريل الفانيومرڪ]] |cp=160 |char=160 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2500..U+257F |name=[[باڪس ڊرائنگ]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2580..U+259F |name=[[بلاڪ عنصر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+25A0..U+25FF |name=[[جاميٽري شڪليون (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاميٽري شڪليون]] |cp=96 |char=96 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2600..U+26FF |name=[[متفرق نشانيون]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2700..U+27BF |name=[[ڊنگبيٽس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊنگبيٽس]] |cp=192 |char=192 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27C0..U+27EF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-A]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+27F0..U+27FF |name=[[اضافي تير-A]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2800..U+28FF |name=[[بريل نمونا]] |cp=256 |char=256 |contains=[[بريل]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2900..U+297F |name=[[اضافي تير-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2980..U+29FF |name=[[متفرق رياضيائي نشانيون-B]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2A00..U+2AFF |name=[[اضافي رياضيائي عمل ڪندڙ]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2B00..U+2BFF |name=[[متفرق نشانيون ۽ تير]] |cp=256 |char=254 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C00..U+2C5F |name=[[گلاگوليٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گلاگوليٽڪ]] |cp=96 |char=96 |contains=[[گلاگوليٽڪ رسم الخط|گلاگوليٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C60..U+2C7F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=32 |char=32 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |range=U+2C80..U+2CFF |name=[[قبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قبطي]] |cp=128 |char=123 |contains=قبطي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D00..U+2D2F |name=[[جارجياڻي سپليمينٽ]] |cp=48 |char=40 |contains=جارجياڻي }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D30..U+2D7F |name=[[تفناغ (يونيڪوڊ بلاڪ)|تفناغ]] |cp=80 |char=59 |contains=[[تفناغ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2D80..U+2DDF |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ]] |cp=96 |char=79 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2DE0..U+2DFF |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E00..U+2E7F |name=[[اضافي وقفو]] |cp=128 |char=94 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+2E80..U+2EFF |name=[[CJK ريڊيڪلز سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=[[چيني اکر|ھان]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+2F00..U+2FDF |name=[[ڪانگشي ريڊيڪلز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانگشي ريڊيڪلز]] |cp=224 |char=214 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+2FF0..U+2FFF |name=[[نظرياتي وضاحتي اکر]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+3000..U+303F |name=[[CJK نشانيون ۽ وقفو]] |cp=64 |char=64 |contains=ھان (15 اکر)، ھانگول (2 اکر)، Common (43 اکر)، وراثتي (4 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3040..U+309F |name=[[ھيراگانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ھيراگانا]] |cp=96 |char=93 |contains=[[ھيراگانا]] (89 اکر)، Common (2 اکر)، وراثتي (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+30A0..U+30FF |name=[[ڪاتاڪانا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاتاڪانا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[ڪاتاڪانا]] (93 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3100..U+312F |name=[[بوپوموفو (يونيڪوڊ بلاڪ)|بوپوموفو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[بوپوموفو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+3130..U+318F |name=[[ھانگول مطابقتي جامو]] |cp=96 |char=94 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+3190..U+319F |name=[[ڪانبن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪانبن]] |cp=16 |char=16 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31A0..U+31BF |name=[[بوپوموفو ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=بوپوموفو }} {{Unicode blocks/row |range=U+31C0..U+31EF |name=[[CJK اسٽروڪس (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK اسٽروڪس]] |cp=48 |char=39 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+31F0..U+31FF |name=[[ڪاتاڪانا صوتياتي ايڪسٽينشنز]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |range=U+3200..U+32FF |name=[[گھيريل CJK اکر ۽ مھينا]] |cp=256 |char=255 |contains=ھانگول (62 اکر)، ڪاتاڪانا (47 اکر)، Common (146 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3300..U+33FF |name=[[CJK مطابقت]] |cp=256 |char=256 |contains=ڪاتاڪانا (88 اکر)، Common (168 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+3400..U+4DBF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن A]] |cp=6,592 |char=6,592 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+4DC0..U+4DFF |name=[[يجنگ ھيڪساگرام نشانيون]] |cp=64 |char=64 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+4E00..U+9FFF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر (يونيڪوڊ بلاڪ)|CJK گڏيل نظرياتي اکر]] |cp=20,992 |char=20,992 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+A000..U+A48F |name=[[يي سليبلز]] |cp=1,168 |char=1,165 |contains=[[يي رسم الخط|يي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A490..U+A4CF |name=[[يي ريڊيڪلز]] |cp=64 |char=55 |contains=يي }} {{Unicode blocks/row |range=U+A4D0..U+A4FF |name=[[ليسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسو]] |cp=48 |char=48 |contains=[[فريزر الفابيٽ|ليسو]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A500..U+A63F |name=[[وائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وائي]] |cp=320 |char=300 |contains=[[وائي سليبي|وائي]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A640..U+A69F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=96 |char=96 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+A6A0..U+A6FF |name=[[بامم (يونيڪوڊ بلاڪ)|بامم]] |cp=96 |char=88 |contains=[[بامم رسم الخط|بامم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A700..U+A71F |name=[[تبديل ڪندڙ سُريلا اکر]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A720..U+A7FF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-D]] |cp=224 |char=204 |contains=لاطيني (199 اکر)، Common (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A800..U+A82F |name=[[سلوٽي ناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|سلوٽي ناگري]] |cp=48 |char=45 |contains=[[سلهٽي ناگري|سلوٽي ناگري]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A830..U+A83F |name=[[عام ھندي انگن جا روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+A840..U+A87F |name=[[فاگس-پا (يونيڪوڊ بلاڪ)|فاگس-پا]] |cp=64 |char=56 |contains=[['فاگس-پا رسم الخط|فاگس پا]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A880..U+A8DF |name=[[سوراشٽر (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوراشٽر]] |cp=96 |char=82 |contains=[[سوراشٽر رسم الخط|سوراشٽر]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A8E0..U+A8FF |name=[[ديوناگري ايڪسٽينڊڊ]] |cp=32 |char=32 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |range=U+A900..U+A92F |name=[[ڪايا لي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪايا لي]] |cp=48 |char=48 |contains=[[ڪايا لي الفابيٽ|ڪايا لي]] (47 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A930..U+A95F |name=[[ريجانگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ريجانگ]] |cp=48 |char=37 |contains=[[ريجانگ الفابيٽ|ريجانگ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+A960..U+A97F |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=29 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+A980..U+A9DF |name=[[جاوانيزي (يونيڪوڊ بلاڪ)|جاوانيزي]] |cp=96 |char=91 |contains=[[جاوانيزي رسم الخط|جاوانيزي]] (90 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+A9E0..U+A9FF |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=32 |char=31 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA00..U+AA5F |name=[[چام (يونيڪوڊ بلاڪ)|چام]] |cp=96 |char=83 |contains=[[چام رسم الخط|چام]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA60..U+AA7F |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=32 |char=32 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |range=U+AA80..U+AADF |name=[[تائي ويت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي ويت]] |cp=96 |char=72 |contains=[[تائي ويت رسم الخط|تائي ويت]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AAE0..U+AAFF |name=[[ميتي مائيڪ ايڪسٽينشنز]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ميتي رسم الخط|ميتي مائيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB00..U+AB2F |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=48 |char=32 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB30..U+AB6F |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-E]] |cp=64 |char=60 |contains=لاطيني (56 اکر)، يوناني (1 اکر)، Common (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+AB70..U+ABBF |name=[[چيروڪي سپليمينٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=چيروڪي }} {{Unicode blocks/row |range=U+ABC0..U+ABFF |name=[[ميتي مائيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميتي مائيڪ]] |cp=64 |char=56 |contains=ميتي مائيڪ }} {{Unicode blocks/row |range=U+AC00..U+D7AF |name=[[ھانگول سليبلز]] |cp=11,184 |char=11,172 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D7B0..U+D7FF |name=[[ھانگول جامو ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=80 |char=72 |contains=ھانگول }} {{Unicode blocks/row |range=U+D800..U+DB7F |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ سروگيٽس]] |cp=896 |char=0 |contains=[[رسم الخط (يونيڪوڊ)#Special script property values|نامعلوم]] }} {{Unicode blocks/row |range=U+DB80..U+DBFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|ھاءِ پرائيويٽ يوز سروگيٽس]] |cp=128 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+DC00..U+DFFF |name=[[يونيورسل ڪيريڪٽر سيٽ اکر#Surrogates|لو سروگيٽس]] |cp=1,024 |char=0 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+E000..U+F8FF |name=[[پرائيويٽ يوز ايرياز|پرائيويٽ يوز ايريا]] |cp=6,400 |char=6,400 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |range=U+F900..U+FAFF |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر]] |cp=512 |char=472 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB00..U+FB4F |name=[[الفابيٽڪ پريزنٽيشن فارمز]] |cp=80 |char=58 |contains=آرمينيائي (5 اکر)، عبراني (46 اکر)، لاطيني (7 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FB50..U+FDFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-A]] |cp=688 |char=656 |contains=عربي (654 اکر)، Common (2 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE00..U+FE0F |name=[[ويريئيشن سليڪٽرز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ويريئيشن سليڪٽرز]] |cp=16 |char=16 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE10..U+FE1F |name=[[عمودي روپ]] |cp=16 |char=10 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE20..U+FE2F |name=[[گڏجندڙ اڌ نشان]] |cp=16 |char=16 |contains=سيريلڪ (2 اکر)، وراثتي (14 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE30..U+FE4F |name=[[CJK مطابقتي روپ]] |cp=32 |char=32 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE50..U+FE6F |name=[[ننڍا روپ ويريئنٽس]] |cp=32 |char=26 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |range=U+FE70..U+FEFF |name=[[عربي پريزنٽيشن فارمز-B]] |cp=144 |char=141 |contains=عربي (140 اکر)، Common (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FF00..U+FFEF |name=[[اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اڌ ويڪر ۽ پوري ويڪر وارا روپ]] |cp=240 |char=225 |contains=ھانگول (52 اکر)، ڪاتاڪانا (55 اکر)، لاطيني (52 اکر)، Common (66 اکر) }} {{Unicode blocks/row |range=U+FFF0..U+FFFF |name=[[خاص (يونيڪوڊ بلاڪ)|خاص]] |cp=16 |char=5 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |planelink=yes |range=U+10000..U+1007F |name=[[لينيئر بي سليبي]] |cp=128 |char=88 |contains=[[لينيئر بي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10080..U+100FF |name=[[لينيئر بي آئيڊيوگرامز]] |cp=128 |char=123 |contains=لينيئر بي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10100..U+1013F |name=[[ايجين انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايجين انگ]] |cp=64 |char=57 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10140..U+1018F |name=[[قديم يوناني انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم يوناني انگ]] |cp=80 |char=79 |contains=يوناني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10190..U+101CF |name=[[قديم نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم نشانيون]] |cp=64 |char=14 |contains=يوناني (1 اکر)، Common (13 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+101D0..U+101FF |name=[[فائسٽوس ڊسڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|فائسٽوس ڊسڪ]] |cp=48 |char=46 |contains=Common (45 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10280..U+1029F |name=[[ليسين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليسين]] |cp=32 |char=29 |contains=[[ليسين الفابيٽ|ليسين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102A0..U+102DF |name=[[ڪيرين (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيرين]] |cp=64 |char=49 |contains=[[ڪيرين الفابيٽس|ڪيرين]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+102E0..U+102FF |name=[[قبطي ايپيڪٽ انگ]] |cp=32 |char=28 |contains=Common (27 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10300..U+1032F |name=[[پراڻي اٽالڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي اٽالڪ]] |cp=48 |char=39 |contains=[[پراڻي اٽالڪ رسم الخط|پراڻي اٽالڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10330..U+1034F |name=[[گوٿڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|گوٿڪ]] |cp=32 |char=27 |contains=[[گوٿڪ الفابيٽ|گوٿڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10350..U+1037F |name=[[پراڻي پرمڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پراڻي پرمڪ]] |cp=48 |char=43 |contains=[[پراڻي پرمڪ رسم الخط|پراڻي پرمڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10380..U+1039F |name=[[اوگارٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوگارٽڪ]] |cp=32 |char=31 |contains=[[اوگارٽڪ الفابيٽ|اوگارٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+103A0..U+103DF |name=[[قديم فارسي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم فارسي]] |cp=64 |char=50 |contains=[[قديم فارسي ميخي خط|قديم فارسي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10400..U+1044F |name=[[ديزيرٽ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديزيرٽ]] |cp=80 |char=80 |contains=[[ديزيرٽ الفابيٽ|ديزيرٽ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10450..U+1047F |name=[[شاويئن (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاويئن]] |cp=48 |char=48 |contains=[[شاويئن الفابيٽ|شاويئن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10480..U+104AF |name=[[عثمانيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|عثمانيا]] |cp=48 |char=40 |contains=[[عثمانيا رسم الخط|عثمانيا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+104B0..U+104FF |name=[[اوسيج (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوسيج]] |cp=80 |char=72 |contains=[[اوسيج رسم الخط|اوسيج]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10500..U+1052F |name=[[ايلباسان (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايلباسان]] |cp=48 |char=40 |contains=[[ايلباسان الفابيٽ|ايلباسان]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10530..U+1056F |name=[[قفقازي البانيائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قفقازي البانيائي]] |cp=64 |char=53 |contains=[[قفقازي البانيائي رسم الخط|قفقازي البانيائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10570..U+105BF |name=[[وٿڪوقي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وٿڪوقي]] |cp=80 |char=70 |contains=[[وٿڪوقي رسم الخط|وٿڪوقي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+105C0..U+105FF |name=[[توڌري (يونيڪوڊ بلاڪ)|توڌري]] |cp=64 |char=52 |contains=[[توڌري الفابيٽ|توڌري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10600..U+1077F |name=[[لينيئر A (يونيڪوڊ بلاڪ)|لينيئر A]] |cp=384 |char=341 |contains=[[لينيئر A]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10780..U+107BF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-F]] |cp=64 |char=57 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10800..U+1083F |name=[[سائپريٽ سليبي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائپريٽ سليبي]] |cp=64 |char=55 |contains=[[سائپريٽ سليبي|سائپريٽ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10840..U+1085F |name=[[شاهي آرامي (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاهي آرامي]] |cp=32 |char=31 |contains=[[آرامي الفابيٽ|شاهي آرامي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10860..U+1087F |name=[[پالميريني (يونيڪوڊ بلاڪ)|پالميريني]] |cp=32 |char=32 |contains=[[پالميريني الفابيٽ|پالميريني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10880..U+108AF |name=[[نبطي (يونيڪوڊ بلاڪ)|نبطي]] |cp=48 |char=40 |contains=[[نبطي الفابيٽ|نبطي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+108E0..U+108FF |name=[[حطراني (يونيڪوڊ بلاڪ)|حطراني]] |cp=32 |char=26 |contains=[[حطراني آرامي#Alphabet|حطراني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10900..U+1091F |name=[[فينيقي (يونيڪوڊ بلاڪ)|فينيقي]] |cp=32 |char=29 |contains=[[فينيقي الفابيٽ|فينيقي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10920..U+1093F |name=[[ليڊيني (يونيڪوڊ بلاڪ)|ليڊيني]] |cp=32 |char=27 |contains=[[ليڊيني الفابيٽ|ليڊيني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10940..U+1095F |name=[[سائڊيٽڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائڊيٽڪ]] |cp=32 |char=26 |contains=[[سائڊيٽڪ ٻولي|سائڊيٽڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10980..U+1099F |name=[[ميرويٽڪ ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميرويٽڪ ھائيروگلفس]] |cp=32 |char=32 |contains=[[ميرويٽڪ رسم الخط|ميرويٽڪ ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+109A0..U+109FF |name=[[ميرويٽڪ ڪرسو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميرويٽڪ ڪرسو]] |cp=96 |char=90 |contains=[[ميرويٽڪ رسم الخط|ميرويٽڪ ڪرسو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A00..U+10A5F |name=[[خروشتي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خروشتي]] |cp=96 |char=68 |contains=[[خروشتي|خروشتي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A60..U+10A7F |name=[[قديم ڏکڻ عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ڏکڻ عربي]] |cp=32 |char=32 |contains=[[قديم ڏکڻ عربي رسم الخط|قديم ڏکڻ عربي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10A80..U+10A9F |name=[[قديم اتر عربي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم اتر عربي]] |cp=32 |char=32 |contains=[[قديم اتر عربي|قديم اتر عربي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10AC0..U+10AFF |name=[[مانيخي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مانيخي]] |cp=64 |char=51 |contains=[[مانيخي رسم الخط|مانيخي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B00..U+10B3F |name=[[اوستائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|اوستائي]] |cp=64 |char=61 |contains=[[اوستائي الفابيٽ|اوستائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B40..U+10B5F |name=[[ڪتباتي پارٿي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪتباتي پارٿي]] |cp=32 |char=30 |contains=[[ڪتباتي پارٿي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B60..U+10B7F |name=[[ڪتباتي پھلوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪتباتي پھلوي]] |cp=32 |char=27 |contains=[[ڪتباتي پھلوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10B80..U+10BAF |name=[[سالٽر پھلوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سالٽر پھلوي]] |cp=48 |char=29 |contains=[[سالٽر پھلوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C00..U+10C4F |name=[[قديم ترڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ترڪي]] |cp=80 |char=73 |contains=[[قديم ترڪي رسم الخط|قديم ترڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10C80..U+10CFF |name=[[قديم ھنگريائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم ھنگريائي]] |cp=128 |char=108 |contains=[[قديم ھنگريائي رسم الخط|قديم ھنگريائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D00..U+10D3F |name=[[حنيفي روھنگيا (يونيڪوڊ بلاڪ)|حنيفي روھنگيا]] |cp=64 |char=50 |contains=[[حنيفي روھنگيا رسم الخط|حنيفي روھنگيا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10D40..U+10D8F |name=[[گاراي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گاراي]] |cp=80 |char=69 |contains=[[گاراي الفابيٽ|گاراي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E60..U+10E7F |name=[[رومي انگن جون نشانيون]] |cp=32 |char=31 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10E80..U+10EBF |name=[[يزيدي (يونيڪوڊ بلاڪ)|يزيدي]] |cp=64 |char=47 |contains=[[ڪردي الفابيٽ#Yezidi|يزيدي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10EC0..U+10EFF |name=[[عربي ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=64 |char=21 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F00..U+10F2F |name=[[قديم سوگديائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم سوگديائي]] |cp=48 |char=40 |contains=[[سوگديائي الفابيٽ|قديم سوگديائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F30..U+10F6F |name=[[سوگديائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|سوگديائي]] |cp=64 |char=42 |contains=[[سوگديائي الفابيٽ|سوگديائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10F70..U+10FAF |name=[[قديم اويغور (يونيڪوڊ بلاڪ)|قديم اويغور]] |cp=64 |char=26 |contains=[[قديم اويغور الفابيٽ|قديم اويغور]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FB0..U+10FDF |name=[[خوارزمي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خوارزمي]] |cp=48 |char=28 |contains=[[خوارزمي ٻولي#Writing system|خوارزمي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+10FE0..U+10FFF |name=[[ايليمائيڪ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايليمائيڪ]] |cp=32 |char=23 |contains=[[ايليمائيڪ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11000..U+1107F |name=[[براھمي (يونيڪوڊ بلاڪ)|براھمي]] |cp=128 |char=115 |contains=[[براھمي رسم الخط|براھمي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11080..U+110CF |name=[[ڪيٿي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيٿي]] |cp=80 |char=68 |contains=[[ڪيٿي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+110D0..U+110FF |name=[[سورا سومپينگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سورا سومپينگ]] |cp=48 |char=35 |contains=[[سورانگ سومپينگ رسم الخط|سورا سومپينگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11100..U+1114F |name=[[چڪما (يونيڪوڊ بلاڪ)|چڪما]] |cp=80 |char=71 |contains=[[چڪما رسم الخط|چڪما]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11150..U+1117F |name=[[مھاجني (يونيڪوڊ بلاڪ)|مھاجني]] |cp=48 |char=39 |contains=[[مھاجني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11180..U+111DF |name=[[شاردا (يونيڪوڊ بلاڪ)|شاردا]] |cp=96 |char=96 |contains=[[شاردا رسم الخط|شاردا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+111E0..U+111FF |name=[[سنهالا قديم انگ]] |cp=32 |char=20 |contains=سنهالا }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11200..U+1124F |name=[[خوجڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خوجڪي]] |cp=80 |char=65 |contains=[[خوجڪي رسم الخط|خوجڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11280..U+112AF |name=[[ملتاني (يونيڪوڊ بلاڪ)|ملتاني]] |cp=48 |char=38 |contains=[[ملتاني رسم الخط|ملتاني]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+112B0..U+112FF |name=[[خداوادي (يونيڪوڊ بلاڪ)|خداوادي]] |cp=80 |char=69 |contains=[[خدابادي رسم الخط|خداوادي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11300..U+1137F |name=[[گرنٿا (يونيڪوڊ بلاڪ)|گرنٿا]] |cp=128 |char=86 |contains=[[گرنٿا رسم الخط|گرنٿا]] (85 اکر)، وراثتي (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11380..U+113FF |name=[[تولو-تيگلاري (يونيڪوڊ بلاڪ)|تولو-تيگلاري]] |cp=128 |char=80 |contains=[[تيگلاري رسم الخط|تولو تيگلاري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11400..U+1147F |name=[[نيوا (يونيڪوڊ بلاڪ)|نيوا]] |cp=128 |char=97 |contains=[[پرچلت رسم الخط|نيوا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11480..U+114DF |name=[[ترھوتا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ترھوتا]] |cp=96 |char=82 |contains=[[ترھوتا رسم الخط|ترھوتا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11580..U+115FF |name=[[سڌم (يونيڪوڊ بلاڪ)|سڌم]] |cp=128 |char=92 |contains=[[سڌم رسم الخط|سڌم]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11600..U+1165F |name=[[مودي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مودي]] |cp=96 |char=79 |contains=[[مودي رسم الخط|مودي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11660..U+1167F |name=[[منگوليائي سپليمينٽ]] |cp=32 |char=13 |contains=منگوليائي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11680..U+116CF |name=[[ٽڪري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽڪري]] |cp=80 |char=68 |contains=[[ٽڪري رسم الخط|ٽڪري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+116D0..U+116FF |name=[[ميانمار ايڪسٽينڊڊ-C]] |cp=48 |char=20 |contains=ميانمار }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11700..U+1174F |name=[[آھوم (يونيڪوڊ بلاڪ)|آھوم]] |cp=80 |char=65 |contains=[[آھوم رسم الخط|آھوم]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11800..U+1184F |name=[[ڊوگرا (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊوگرا]] |cp=80 |char=60 |contains=[[ڊوگري رسم الخط|ڊوگرا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+118A0..U+118FF |name=[[وارنگ چٽي (يونيڪوڊ بلاڪ)|وارنگ چٽي]] |cp=96 |char=84 |contains=[[وارنگ چٽي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11900..U+1195F |name=[[ديويس اڪورو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ديويس اڪورو]] |cp=96 |char=72 |contains=[[ڌيويس اڪورو|ديويس اڪورو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+119A0..U+119FF |name=[[ننديناگري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ننديناگري]] |cp=96 |char=65 |contains=[[ننديناگري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A00..U+11A4F |name=[[زنابازار اسڪوائر (يونيڪوڊ بلاڪ)|زنابازار اسڪوائر]] |cp=80 |char=72 |contains=[[زنابازار اسڪوائر رسم الخط|زنابازار اسڪوائر]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11A50..U+11AAF |name=[[سويوومبو (يونيڪوڊ بلاڪ)|سويوومبو]] |cp=96 |char=83 |contains=[[سويوومبو رسم الخط|سويوومبو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AB0..U+11ABF |name=[[يونيفائيڊ ڪينيڊين ايبورجينل سليبيڪس ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=16 |char=16 |contains=ڪينيڊين ايبورجينل }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11AC0..U+11AFF |name=[[پائو چن ھائو (يونيڪوڊ بلاڪ)|پائو چن ھائو]] |cp=64 |char=57 |contains=[[پائو چن ھائو رسم الخط|پائو چن ھائو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B00..U+11B5F |name=[[ديوناگري ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=96 |char=10 |contains=ديوناگري }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11B60..U+11B7F |name=[[شاردا سپليمينٽ]] |cp=32 |char=8 |contains=شاردا }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11BC0..U+11BFF |name=[[سونووار (يونيڪوڊ بلاڪ)|سونووار]] |cp=64 |char=44 |contains=[[سونووار رسم الخط|سونووار]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C00..U+11C6F |name=[[ڀائڪسوڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڀائڪسوڪي]] |cp=112 |char=97 |contains=[[ڀائڪسوڪي رسم الخط|ڀائڪسوڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11C70..U+11CBF |name=[[مارچن (يونيڪوڊ بلاڪ)|مارچن]] |cp=80 |char=68 |contains=[[مارچن رسم الخط|مارچن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D00..U+11D5F |name=[[مسارام گونڊي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مسارام گونڊي]] |cp=96 |char=75 |contains=[[گونڊي لکڻ#Masaram|مسارام گونڊي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11D60..U+11DAF |name=[[گنجالا گونڊي (يونيڪوڊ بلاڪ)|گنجالا گونڊي]] |cp=80 |char=63 |contains=[[گنجالا گونڊي رسم الخط|گنجالا گونڊي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11DB0..U+11DEF |name=[[تولونگ سڪي (يونيڪوڊ بلاڪ)|تولونگ سڪي]] |cp=64 |char=54 |contains=[[تولونگ سڪي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11EE0..U+11EFF |name=[[مڪاسر (يونيڪوڊ بلاڪ)|مڪاسر]] |cp=32 |char=25 |contains=[[مڪاسر رسم الخط|مڪاسر]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11F00..U+11F5F |name=[[ڪوي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪوي]] |cp=96 |char=87 |contains=[[ڪوي ٻولي|ڪوي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FB0..U+11FBF |name=[[ليسو سپليمينٽ]] |cp=16 |char=1 |contains=ليسو }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+11FC0..U+11FFF |name=[[تامل سپليمينٽ]] |cp=64 |char=51 |contains=تامل }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12000..U+123FF |name=[[ميخي خط (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميخي خط]] |cp=1,024 |char=922 |contains=[[ميخي رسم الخط|ميخي خط]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12400..U+1247F |name=[[ميخي خط جا انگ ۽ وقفو]] |cp=128 |char=116 |contains=ميخي خط }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12480..U+1254F |name=[[اوائلي خانداني ميخي خط]] |cp=208 |char=196 |contains=ميخي خط }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+12F90..U+12FFF |name=[[سائپرو-مينوئن (يونيڪوڊ بلاڪ)|سائپرو-مينوئن]] |cp=112 |char=99 |contains=[[سائپرو-مينوئن سليبي|سائپرو-مينوئن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13000..U+1342F |name=[[مصري ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|مصري ھائيروگلفس]] |cp=1,072 |char=1,072 |contains=[[مصري ھائيروگلفس|مصري ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13430..U+1345F |name=[[مصري ھائيروگلف فارميٽ ڪنٽرولز]] |cp=48 |char=38 |contains=مصري ھائيروگلفس }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+13460..U+143FF |name=[[مصري ھائيروگلفس ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=4,000 |char=3,995 |contains=مصري ھائيروگلفس }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+14400..U+1467F |name=[[اناتوليائي ھائيروگلفس (يونيڪوڊ بلاڪ)|اناتوليائي ھائيروگلفس]] |cp=640 |char=583 |contains=[[اناتوليائي ھائيروگلفس|اناتوليائي ھائيروگلفس]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16100..U+1613F |name=[[گورونگ کيمه (يونيڪوڊ بلاڪ)|گورونگ کيمه]] |cp=64 |char=58 |contains=[[کيمه رسم الخط|گورونگ کيمه]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16800..U+16A3F |name=[[بامم سپليمينٽ]] |cp=576 |char=569 |contains=بامم }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A40..U+16A6F |name=[[مرو (يونيڪوڊ بلاڪ)|مرو]] |cp=48 |char=43 |contains=[[مرو ٻولي#Script|مرو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16A70..U+16ACF |name=[[تانگسا (يونيڪوڊ بلاڪ)|تانگسا]] |cp=96 |char=89 |contains=[[تانگسا ٻولي#Orthography|تانگسا]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16AD0..U+16AFF |name=[[باسا واھ (يونيڪوڊ بلاڪ)|باسا واھ]] |cp=48 |char=36 |contains=[[باسا واھ الفابيٽ|باسا واھ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16B00..U+16B8F |name=[[پھاھوھ ھمونگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|پھاھوھ ھمونگ]] |cp=144 |char=127 |contains=[[پھاھوھ ھمونگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16D40..U+16D7F |name=[[ڪرات رائي (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪرات رائي]] |cp=64 |char=58 |contains=[[ڪرات رائي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16E40..U+16E9F |name=[[ميڊيفيڊرن (يونيڪوڊ بلاڪ)|ميڊيفيڊرن]] |cp=96 |char=91 |contains=[[ميڊيفيڊرن]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16EA0..U+16EDF |name=[[بيريا ايرفي (يونيڪوڊ بلاڪ)|بيريا ايرفي]] |cp=64 |char=50 |contains=[[زغاوا رسم الخط|بيريا ايرفي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16F00..U+16F9F |name=[[مياو (يونيڪوڊ بلاڪ)|مياو]] |cp=160 |char=149 |contains=[[پولارڊ رسم الخط|مياو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+16FE0..U+16FFF |name=[[نظرياتي نشانيون ۽ وقفو]] |cp=32 |char=12 |contains=ھان (9 اکر)، ختن ننڍو رسم الخط (1 اکر)، نوشو (1 اکر)، تانگوت (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+17000..U+187FF |name=[[تانگوت (يونيڪوڊ بلاڪ)|تانگوت]] |cp=6,144 |char=6,144 |contains=[[تانگوت رسم الخط|تانگوت]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18800..U+18AFF |name=[[تانگوت جزا]] |cp=768 |char=768 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18B00..U+18CFF |name=[[ختن ننڍو رسم الخط (يونيڪوڊ بلاڪ)|ختن ننڍو رسم الخط]] |cp=512 |char=471 |contains=[[ختن ننڍو رسم الخط|ختن ننڍو رسم الخط]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D00..U+18D7F |name=[[تانگوت سپليمينٽ]] |cp=128 |char=31 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+18D80..U+18DFF |name=[[تانگوت جزا سپليمينٽ]] |cp=128 |char=115 |contains=تانگوت }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1AFF0..U+1AFFF |name=[[ڪانا ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=16 |char=13 |contains=ڪاتاڪانا }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B000..U+1B0FF |name=[[ڪانا سپليمينٽ]] |cp=256 |char=256 |contains=ھيراگانا (255 اکر)، ڪاتاڪانا (1 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B100..U+1B12F |name=[[ڪانا ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=48 |char=35 |contains=ھيراگانا (32 اکر)، ڪاتاڪانا (3 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B130..U+1B16F |name=[[ننڍي ڪانا ايڪسٽينشن]] |cp=64 |char=9 |contains=ھيراگانا (4 اکر)، ڪاتاڪانا (5 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1B170..U+1B2FF |name=[[نوشو (يونيڪوڊ بلاڪ)|نوشو]] |cp=400 |char=396 |contains=[[نوشو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BC00..U+1BC9F |name=[[ڊوپلويان (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڊوپلويان]] |cp=160 |char=143 |contains=[[ڊوپلويان شارٽ ھينڊ|ڊوپلويان]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1BCA0..U+1BCAF |name=[[شارٽ ھينڊ فارميٽ ڪنٽرولز]] |cp=16 |char=4 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CC00..U+1CEBF |name=[[پراڻي ڪمپيوٽنگ لاءِ نشانيون سپليمينٽ]] |cp=704 |char=695 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CEC0..U+1CEFF |name=[[متفرق نشانيون سپليمينٽ]] |cp=64 |char=34 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1CF00..U+1CFCF |name=[[زناميني موسيقي نوٽيشن]] |cp=208 |char=185 |contains=Common (116 اکر)، وراثتي (69 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D000..U+1D0FF |name=[[بازنطيني موسيقي نشانيون]] |cp=256 |char=246 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D100..U+1D1FF |name=[[موسيقي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|موسيقي نشانيون]] |cp=256 |char=233 |contains=Common (211 اکر)، وراثتي (22 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D200..U+1D24F |name=[[قديم يوناني موسيقي نوٽيشن]] |cp=80 |char=70 |contains=يوناني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2C0..U+1D2DF |name=[[ڪاڪٽووڪ انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪاڪٽووڪ انگ]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D2E0..U+1D2FF |name=[[مايا انگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|مايا انگ]] |cp=32 |char=20 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D300..U+1D35F |name=[[تائي شوان جِنگ نشانيون]] |cp=96 |char=87 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D360..U+1D37F |name=[[ڳڻپ راڊ انگ]] |cp=32 |char=25 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D400..U+1D7FF |name=[[رياضيائي الفانوميرڪ نشانيون]] |cp=1,024 |char=996 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1D800..U+1DAAF |name=[[سٽن سائن رائيٽنگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|سٽن سائن رائيٽنگ]] |cp=688 |char=672 |contains=[[سائن رائيٽنگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1DF00..U+1DFFF |name=[[لاطيني ايڪسٽينڊڊ-G]] |cp=256 |char=37 |contains=لاطيني }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E000..U+1E02F |name=[[گلاگوليٽڪ سپليمينٽ]] |cp=48 |char=38 |contains=گلاگوليٽڪ }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E030..U+1E08F |name=[[سيريلڪ ايڪسٽينڊڊ-D]] |cp=96 |char=63 |contains=سيريلڪ }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E100..U+1E14F |name=[[نيئاڪينگ پواچو ھمونگ (يونيڪوڊ بلاڪ)|نيئاڪينگ پواچو ھمونگ]] |cp=80 |char=71 |contains=[[نيئاڪينگ پواچو ھمونگ]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E290..U+1E2BF |name=[[ٽوٽو (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽوٽو]] |cp=48 |char=31 |contains=[[ٽوٽو ٻولي#لکڻ جو نظام|ٽوٽو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E2C0..U+1E2FF |name=[[وانچو (يونيڪوڊ بلاڪ)|وانچو]] |cp=64 |char=59 |contains=[[وانچو رسم الخط|وانچو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E4D0..U+1E4FF |name=[[ناگ منڊاري (يونيڪوڊ بلاڪ)|ناگ منڊاري]] |cp=48 |char=42 |contains=[[منڊاري ٻولي|منڊاري]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E5D0..U+1E5FF |name=[[اول اونال (يونيڪوڊ بلاڪ)|اول اونال]] |cp=48 |char=44 |contains=[[اول اونال]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E6C0..U+1E6FF |name=[[تائي يو (يونيڪوڊ بلاڪ)|تائي يو]] |cp=64 |char=55 |contains=[[لائي تائي رسم الخط|تائي يو]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E7E0..U+1E7FF |name=[[ايٿيوپڪ ايڪسٽينڊڊ-B]] |cp=32 |char=28 |contains=ايٿيوپڪ }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E800..U+1E8DF |name=[[مينڊي ڪيڪاڪُئي (يونيڪوڊ بلاڪ)|مينڊي ڪيڪاڪُئي]] |cp=224 |char=213 |contains=[[مينڊي ڪيڪاڪُئي رسم الخط|مينڊي ڪيڪاڪُئي]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1E900..U+1E95F |name=[[عدلام (يونيڪوڊ بلاڪ)|عدلام]] |cp=96 |char=88 |contains=[[عدلام رسم الخط|عدلام]] }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EC70..U+1ECBF |name=[[ھندي سياق انگ]] |cp=80 |char=68 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1ED00..U+1ED4F |name=[[عثماني سياق انگ]] |cp=80 |char=61 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1EE00..U+1EEFF |name=[[عربي رياضيائي الفابيٽڪ نشانيون]] |cp=256 |char=143 |contains=عربي }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F000..U+1F02F |name=[[ماھ جونگ ٽائلس (يونيڪوڊ بلاڪ)|ماھ جونگ ٽائلس]] |cp=48 |char=44 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F030..U+1F09F |name=[[ڊومينو ٽائلس]] |cp=112 |char=100 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F0A0..U+1F0FF |name=[[پليئنگ ڪارڊز (يونيڪوڊ بلاڪ)|پليئنگ ڪارڊز]] |cp=96 |char=82 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F100..U+1F1FF |name=[[گھيريل الفانوميرڪ سپليمينٽ]] |cp=256 |char=200 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F200..U+1F2FF |name=[[گھيريل نظرياتي سپليمينٽ]] |cp=256 |char=64 |contains=ھيراگانا (1 اکر)، Common (63 اکر) }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F300..U+1F5FF |name=[[متفرق نشانيون ۽ پڪٽوگراف]] |cp=768 |char=768 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F600..U+1F64F |name=[[ايموٽيڪونز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ايموٽيڪونز]] |cp=80 |char=80 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F650..U+1F67F |name=[[آرائشي ڊنگبيٽس]] |cp=48 |char=48 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F680..U+1F6FF |name=[[ٽرانسپورٽ ۽ نقشي جون نشانيون]] |cp=128 |char=119 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F700..U+1F77F |name=[[ڪيمياوي نشانيون (يونيڪوڊ بلاڪ)|ڪيمياوي نشانيون]] |cp=128 |char=128 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F780..U+1F7FF |name=[[جاميٽري شڪليون ايڪسٽينڊڊ]] |cp=128 |char=103 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F800..U+1F8FF |name=[[اضافي تير-C]] |cp=256 |char=171 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1F900..U+1F9FF |name=[[اضافي نشانيون ۽ پڪٽوگراف]] |cp=256 |char=256 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA00..U+1FA6F |name=[[شطرنج جون نشانيون]] |cp=112 |char=102 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FA70..U+1FAFF |name=[[نشانيون ۽ پڪٽوگراف ايڪسٽينڊڊ-A]] |cp=144 |char=120 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SMP |range=U+1FB00..U+1FBFF |name=[[پراڻي ڪمپيوٽنگ لاءِ نشانيون]] |cp=256 |char=250 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |planelink=yes |range=U+20000..U+2A6DF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن B]] |cp=42,720 |char=42,720 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2A700..U+2B73F |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن C]] |cp=4,160 |char=4,160 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B740..U+2B81F |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن D]] |cp=224 |char=222 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2B820..U+2CEAF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن E]] |cp=5,776 |char=5,774 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2CEB0..U+2EBEF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن F]] |cp=7,488 |char=7,473 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2EBF0..U+2EE5F |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن I]] |cp=624 |char=622 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SIP |range=U+2F800..U+2FA1F |name=[[CJK مطابقتي نظرياتي اکر سپليمينٽ]] |cp=544 |char=542 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |planelink=yes |range=U+30000..U+3134F |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن G]] |cp=4,944 |char=4,939 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+31350..U+323AF |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن H]] |cp=4,192 |char=4,192 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=TIP |range=U+323B0..U+3347F |name=[[CJK گڏيل نظرياتي اکر ايڪسٽينشن J]] |cp=4,304 |char=4,298 |contains=ھان }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |planelink=yes |range=U+E0000..U+E007F |name=[[ٽيگز (يونيڪوڊ بلاڪ)|ٽيگز]] |cp=128 |char=97 |contains=Common }} {{Unicode blocks/row |plane=SSP |range=U+E0100..U+E01EF |name=[[ويريئيشن سليڪٽرز سپليمينٽ]] |cp=240 |char=240 |contains=وراثتي }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-A |planelink=yes |range=U+F0000..U+FFFFF |name=[[پرائيويٽ يوز ايرياز|اضافي پرائيويٽ يوز ايريا-A]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=نامعلوم }} {{Unicode blocks/row |plane=PUA-B |planelink=yes |range=U+100000..U+10FFFF |name=[[پرائيويٽ يوز ايرياز|اضافي پرائيويٽ يوز ايريا-B]] |cp=65,536 |char=65,534 |contains=نامعلوم }} |- class="sortbottom" |colspan=6 | {{notelist}} |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> mz2ws4jnkjdhiodsgmoifgbedgfdxgl 10 96403 376901 2026-05-10T17:02:41Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <noinclude>{| class=wikitable</noinclude> |- | style={{#switch:{{{plane|}}}<!-- color set by (T:ColorBrewer|pastel2|7) 17-02-2021 --> |#default |0 |BMP ="background: #b3e2cd" |1 |SMP ="background: #fdcdac" |2 |SIP ="background: #cbd5e8" |3 |TIP ="background: #f4cae4" |14|SSP ="background: #e6f5c9" |15|PUA-A="background: #fff2ae" |16|PUA-B="background: #f1e2cc" }} | {{yesno|1={{{planelink|no}}} | yes={{#switch:{{{plane|}}} |#default|0|BMP={{anchor|BMP}}&nbsp;[... 376901 wikitext text/x-wiki <noinclude>{| class=wikitable</noinclude> |- | style={{#switch:{{{plane|}}}<!-- color set by (T:ColorBrewer|pastel2|7) 17-02-2021 --> |#default |0 |BMP ="background: #b3e2cd" |1 |SMP ="background: #fdcdac" |2 |SIP ="background: #cbd5e8" |3 |TIP ="background: #f4cae4" |14|SSP ="background: #e6f5c9" |15|PUA-A="background: #fff2ae" |16|PUA-B="background: #f1e2cc" }} | {{yesno|1={{{planelink|no}}} | yes={{#switch:{{{plane|}}} |#default|0|BMP={{anchor|BMP}}&nbsp;[[Plane (Unicode)#BMP|0 BMP]] |1 |SMP ={{anchor|SMP}}&nbsp;[[Plane (Unicode)#SMP |1 SMP]] |2 |SIP ={{anchor|SIP}}&nbsp;[[Plane (Unicode)#SIP |2 SIP]] |3 |TIP ={{anchor|TIP}}&nbsp;[[Plane (Unicode)#TIP |3 TIP]] |14|SSP ={{anchor|SSP}}[[Plane (Unicode)#SSP |14&nbsp;SSP]] |15|PUA-A={{anchor|PUA-A}}[[Plane (Unicode)#PUA-A |15&nbsp;PUA-A]] |16|PUA-B={{anchor|PUA-B}}[[Plane (Unicode)#PUA-B |16&nbsp;PUA-B]] }} | no={{#switch:{{{plane|}}} |#default |0 |BMP =&nbsp;0 BMP |1 |SMP =&nbsp;1 SMP |2 |SIP =&nbsp;2 SIP |3 |TIP =&nbsp;3 TIP |14|SSP =14&nbsp;SSP |15|PUA-A=15&nbsp;PUA-A |16|PUA-B=16&nbsp;PUA-B }} }} | data-sort-value={{#invoke:BaseConvert|convert|base=10|from=16|n={{#invoke:String|match|s={{{range|U+0}}} |pattern=U%+([%dA-Fa-f]+) |plain=false |nomatch=0 }}}} | {{mono|1={{{range|U+ ..U+}}}}} | {{{name|n}}} | style="text-align:right"| {{{cp|999}}} | style="text-align:right"| {{{char|99}}} | {{{contains|}}}<noinclude> |- |}<noinclude><!-- --><noinclude>{{documentation|1=Template:Unicode blocks/doc}}</noinclude> demhx7ent9j6rqisp5todg2m1tn5d81 14 96404 376902 2026-05-10T17:03:15Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪنزيومر اليڪٽرانڪس برانڊز]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ فراهم ڪندڙ]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ قائم ملٽي نيشنل ڪمپنيون]] 376902 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪنزيومر اليڪٽرانڪس برانڊز]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪلائوڊ ڪمپيوٽنگ فراهم ڪندڙ]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا ۾ قائم ملٽي نيشنل ڪمپنيون]] a8ve6ynhifycl15vsjdcbs58wsi2164 14 96405 376903 2026-05-10T17:03:43Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] 376903 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] jrrxgyw5l0pbryduu0a1vzqlu581kk4 14 96406 376904 2026-05-10T17:04:22Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] 376904 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] azux1h1q6ec1rpeyhxo6zen9d85pvo4 10 96407 376905 2026-05-10T17:04:27Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} === استعمال === <templatedata> { "params": { "state": { "label": "Collapse state", "description": "ٻڌايو تہ فهرست ڊفالٽ طور collapse ٿيل هئڻ گهرجي يا نه.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mw-collapsed" ]... 376905 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} === استعمال === <templatedata> { "params": { "state": { "label": "Collapse state", "description": "ٻڌايو تہ فهرست ڊفالٽ طور collapse ٿيل هئڻ گهرجي يا نه.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mw-collapsed" ] } }, "description": "سڀني Unicode بلاڪن جي فهرست، جيڪا جدول جي صورت ۾ ترتيب ڏنل آهي." } </templatedata> "Blocks" کي Unicode ۾ واضح نموني سان بيان ڪيو ويو آهي۔ اهي ''numbering'' واري طريقي سان هن ترتيب ۾ بيان ٿيندا آهن: Unicode -> Plane -> Block -> code point.<br> جيڪڏهن توهان ''character'' واري رخ کان مٿي وڃو ته "scripts" بابت سوچيو: character -> code-point -> Unicode. ===بلاڪ اِن پُٽ=== هر بلاڪ لاءِ هي استعمال ڪريو: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |plane = BMP، SMP، SIP، TTP، ...، PUA-AB مان هڪ (BMP ڊفالٽ آهي) |range = Unicode حد (نمونو جيئن U+0080..U+00FF) |name = بلاڪ جو نالو، وڪي ڳنڍڻي سان |cp = ڪوڊ پوائنٽن جو تعداد |char = مقرر ڪيل اکرن جو تعداد |contains= بلاڪ جو مواد (رسم الخط) }} </syntaxhighlight> هي سانچو جدول ۾ نئين قطار شروع ڪري ٿو ({{code|1={{!}}-}} شامل ڪري ٿو). {{para|planelink|yes}} مقرر ڪري سگهجي ٿو جيئن ڪنهن plane جي ''پهريئن'' occurrence کي وڪي ڳنڍڻي ڏني وڃي۔ اهو plane ID (جهڙوڪ [[Plane_(Unicode)#SMP|1 SMP]]) کي وڪي ڳنڍڻو بڻائيندو۔ ;مثال: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement (Unicode block)|Latin-1 Supplement]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[آئي ايس او/آئي اي سي 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} </syntaxhighlight> ==سانچي جي ڊيٽا== {{template data header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> === پڻ ڏسو === * [[Block (Unicode)]] * [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data]]: Unicode ۾ رسم الخط * {{tl|Unicode blocks/row}} &mdash; هن جدول لاءِ فارميٽنگ سانچو {{Unicode templates}} <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو:Unicode templates|Blocks]] }}</includeonly> 4pomk9ts2w2gn64to4pd9orraqzea1l 376906 376905 2026-05-10T17:04:48Z Intisar Ali 8681 376906 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} === استعمال === <templatedata> { "params": { "state": { "label": "Collapse state", "description": "ٻڌايو تہ فهرست ڊفالٽ طور collapse ٿيل هئڻ گهرجي يا نه.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mw-collapsed" ] } }, "description": "سڀني Unicode بلاڪن جي فهرست، جيڪا جدول جي صورت ۾ ترتيب ڏنل آهي." } </templatedata> "Blocks" کي Unicode ۾ واضح نموني سان بيان ڪيو ويو آهي۔ اهي ''numbering'' واري طريقي سان هن ترتيب ۾ بيان ٿيندا آهن: Unicode -> Plane -> Block -> code point.<br> جيڪڏهن توهان ''character'' واري رخ کان مٿي وڃو ته "scripts" بابت سوچيو: character -> code-point -> Unicode. ===بلاڪ اِن پُٽ=== هر بلاڪ لاءِ هي استعمال ڪريو: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |plane = BMP، SMP، SIP، TTP، ...، PUA-AB مان هڪ (BMP ڊفالٽ آهي) |range = Unicode حد (نمونو جيئن U+0080..U+00FF) |name = بلاڪ جو نالو، وڪي ڳنڍڻي سان |cp = ڪوڊ پوائنٽن جو تعداد |char = مقرر ڪيل اکرن جو تعداد |contains= بلاڪ جو مواد (رسم الخط) }} </syntaxhighlight> هي سانچو جدول ۾ نئين قطار شروع ڪري ٿو ({{code|1={{!}}-}} شامل ڪري ٿو). {{para|planelink|yes}} مقرر ڪري سگهجي ٿو جيئن ڪنهن plane جي ''پهريئن'' occurrence کي وڪي ڳنڍڻي ڏني وڃي۔ اهو plane ID (جهڙوڪ [[Plane_(Unicode)#SMP|1 SMP]]) کي وڪي ڳنڍڻو بڻائيندو۔ ;مثال: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement (Unicode block)|Latin-1 Supplement]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[آئي ايس او/آئي اي سي 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} </syntaxhighlight> ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> === پڻ ڏسو === * [[Block (Unicode)]] * [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data]]: Unicode ۾ رسم الخط * {{tl|Unicode blocks/row}} &mdash; هن جدول لاءِ فارميٽنگ سانچو {{Unicode templates}} <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو:Unicode templates|Blocks]] }}</includeonly> hdfssrlnngcjpz637wfy8a40dff6xyw 376907 376906 2026-05-10T17:05:37Z Intisar Ali 8681 376907 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} === استعمال === <templatedata> { "params": { "state": { "label": "Collapse state", "description": "ٻڌايو تہ فهرست ڊفالٽ طور collapse ٿيل هئڻ گهرجي يا نه.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mw-collapsed" ] } }, "description": "سڀني Unicode بلاڪن جي فهرست، جيڪا جدول جي صورت ۾ ترتيب ڏنل آهي." } </templatedata> "Blocks" کي Unicode ۾ واضح نموني سان بيان ڪيو ويو آهي۔ اهي ''numbering'' واري طريقي سان هن ترتيب ۾ بيان ٿيندا آهن: Unicode -> Plane -> Block -> code point.<br> جيڪڏهن توهان ''character'' واري رخ کان مٿي وڃو ته "scripts" بابت سوچيو: character -> code-point -> Unicode. ===بلاڪ اِن پُٽ=== هر بلاڪ لاءِ هي استعمال ڪريو: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |plane = BMP، SMP، SIP، TTP، ...، PUA-AB مان هڪ (BMP ڊفالٽ آهي) |range = Unicode حد (نمونو جيئن U+0080..U+00FF) |name = بلاڪ جو نالو، وڪي ڳنڍڻي سان |cp = ڪوڊ پوائنٽن جو تعداد |char = مقرر ڪيل اکرن جو تعداد |contains= بلاڪ جو مواد (رسم الخط) }} </syntaxhighlight> هي سانچو جدول ۾ نئين قطار شروع ڪري ٿو ({{code|1={{!}}-}} شامل ڪري ٿو). {{para|planelink|yes}} مقرر ڪري سگهجي ٿو جيئن ڪنهن plane جي ''پهريئن'' occurrence کي وڪي ڳنڍڻي ڏني وڃي۔ اهو plane ID (جهڙوڪ [[Plane_(Unicode)#SMP|1 SMP]]) کي وڪي ڳنڍڻو بڻائيندو۔ ;مثال: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement (Unicode block)|Latin-1 Supplement]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[آئي ايس او/آئي اي سي 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} </syntaxhighlight> ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> === پڻ ڏسو === * [[بلاڪ (يونيڪوڊ)]] * [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data]]: Unicode ۾ رسم الخط * {{tl|Unicode blocks/row}} &mdash; هن جدول لاءِ فارميٽنگ سانچو {{Unicode templates}} <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو: يونيڪوڊ سانچا|بلاڪس]] }}</includeonly> 2zdg7yywq2smma6txycsvx8q51z3jk5 376933 376907 2026-05-10T18:34:52Z Intisar Ali 8681 376933 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} === استعمال === <templatedata> { "params": { "state": { "label": "Collapse state", "description": "ٻڌايو تہ فهرست ڊفالٽ طور collapse ٿيل هئڻ گهرجي يا نه.", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mw-collapsed" ] } }, "description": "سڀني Unicode بلاڪن جي فهرست، جيڪا جدول جي صورت ۾ ترتيب ڏنل آهي." } </templatedata> "Blocks" کي Unicode ۾ واضح نموني سان بيان ڪيو ويو آهي۔ اهي ''numbering'' واري طريقي سان هن ترتيب ۾ بيان ٿيندا آهن: Unicode -> Plane -> Block -> code point.<br> جيڪڏهن توهان ''character'' واري رخ کان مٿي وڃو ته "scripts" بابت سوچيو: character -> code-point -> Unicode. ===بلاڪ اِن پُٽ=== هر بلاڪ لاءِ هي استعمال ڪريو: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |plane = BMP، SMP، SIP، TTP، ...، PUA-AB مان هڪ (BMP ڊفالٽ آهي) |range = Unicode حد (نمونو جيئن U+0080..U+00FF) |name = بلاڪ جو نالو، وڪي ڳنڍڻي سان |cp = ڪوڊ پوائنٽن جو تعداد |char = مقرر ڪيل اکرن جو تعداد |contains= بلاڪ جو مواد (رسم الخط) }} </syntaxhighlight> هي سانچو جدول ۾ نئين قطار شروع ڪري ٿو ({{code|1={{!}}-}} شامل ڪري ٿو). {{para|planelink|yes}} مقرر ڪري سگهجي ٿو جيئن ڪنهن plane جي ''پهريئن'' occurrence کي وڪي ڳنڍڻي ڏني وڃي۔ اهو plane ID (جهڙوڪ [[Plane_(Unicode)#SMP|1 SMP]]) کي وڪي ڳنڍڻو بڻائيندو۔ ;مثال: <syntaxhighlight lang="wikitext"> {{Unicode blocks/row |range=U+0080..U+00FF |name=[[Latin-1 Supplement (Unicode block)|Latin-1 Supplement]]{{efn |name=Latin1_Supplement|1=[[آئي ايس او/آئي اي سي 10646]] ۾ "C1 Controls and Latin-1 Supplement" سڏيو ويندو آهي}} |cp=128 |char=128 |contains=لاطيني (64 اکر)، عام (64 اکر) }} </syntaxhighlight> ==سانچي جي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> === پڻ ڏسو === * [[بلاڪ (يونيڪوڊ)]] * [[سانچو:ISO 15924 script codes and related Unicode data]]: Unicode ۾ رسم الخط * {{tl|Unicode blocks/row}} &mdash; هن جدول لاءِ فارميٽنگ سانچو {{Unicode templates}} <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو: يونيڪوڊ سانچا|بلاڪس]] }}</includeonly> <references group="lower-alpha"/> fwrnuxtrbiq5c7b1jxefatfod7iuvvt 14 96408 376908 2026-05-10T17:05:43Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر]] 376908 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر]] ajr1k9ji3hw3tutteobmkzeonmumj4n 376909 376908 2026-05-10T17:06:48Z Ibne maryam 17680 /* */ 376909 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڪمپيوٽر]] [[زمرو:ڪمپنيون بلحاظ صنعت]] 5c9g6e5d734cm2julnibn55qlcqglb7 14 96409 376910 2026-05-10T17:08:12Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ڪاروباري نشان]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 376910 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڪاروباري نشان]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 2dl1s9s1ib7k8z5027v7pyivg205ql0 376911 376910 2026-05-10T17:08:47Z Ibne maryam 17680 added [[Category:علامتون]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376911 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڪاروباري نشان]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:علامتون]] iyu1n4itl2kzd9zyz46qkkfiscwpt15 14 96410 376912 2026-05-10T17:10:34Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:آسٽن، ٽيڪساس]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 376912 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آسٽن، ٽيڪساس]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] e99qryfkpipgbsumnxaqtqa5rp4wtm5 376913 376912 2026-05-10T17:11:12Z Ibne maryam 17680 added [[Category:ٽيڪساس جا شھر]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376913 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آسٽن، ٽيڪساس]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ٽيڪساس جا شھر]] i9jc03eyl8pf83d0jisydgoe3lz4lpy 376914 376913 2026-05-10T17:11:58Z Ibne maryam 17680 removed [[Category:آسٽن، ٽيڪساس]]; added [[Category:آسٽن]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376914 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آسٽن]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:ٽيڪساس جا شھر]] j83tj2h7f17y9hovf4schnxvhtepmx3 376915 376914 2026-05-10T17:12:18Z Ibne maryam 17680 removed [[Category:ٽيڪساس جا شھر]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376915 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آسٽن]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] 392jvzhldb5t4181wi6xroc3y9gw230 14 96411 376916 2026-05-10T17:13:43Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ٽيڪساس رياست]] [[زمرو:ٽيڪساس جا شهر]] 376916 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ٽيڪساس رياست]] [[زمرو:ٽيڪساس جا شهر]] psklthamdxm3b40k82kb850n3yb2boz 376917 376916 2026-05-10T17:14:04Z Ibne maryam 17680 removed [[Category:ٽيڪساس جا شهر]]; added [[Category:ٽيڪساس جا شھر]] [[وڪيپيڊيا:ھاٽ ڪيٽ|ھاٽ ڪيت]] جي مدد سان 376917 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ٽيڪساس رياست]] [[زمرو:ٽيڪساس جا شھر]] c7l6oofxqq1m9rgcvhcxgkrcl1fp95q 14 96412 376924 2026-05-10T17:47:50Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] 376924 wikitext text/x-wiki [[زمرو:آمريڪي برانڊز]] [[زمرو:آمريڪي ڪمپنيون]] [[زمرو:آمريڪا جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارف اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] 1vt58dodyttzb44qwajudtqkdlj5yps 0 96413 376931 2026-05-10T18:30:23Z Ibne maryam 17680 Ibne maryam صفحي [[لينوو گروپ لميٽيڊ]] کي [[لينووو]] ڏانھن چوريو 376931 wikitext text/x-wiki #چوريو [[لينووو]] ogacfj0efos4xpibywvc1uqohbvmj2y 10 96414 376936 2026-05-10T18:49:05Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <div style="float:right; margin:0 0 0.4em 0.7em"> {| style="border:1px solid #ccc; margin:0; max-width:12em;" |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Egyp |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cans |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Dupl |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Brai |in-unicode=1}... 376936 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; margin:0 0 0.4em 0.7em"> {| style="border:1px solid #ccc; margin:0; max-width:12em;" |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Egyp |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cans |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Dupl |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Brai |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Palm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bamu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ethi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hrkt |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Java |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tavt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Gran |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Soyo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Taml |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Arab |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hebr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cyrl |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Latn |in-unicode=1}} |}<!-- -->{{right|1={{navbar|ISO 15924/unicode-script-illustration|mini=y}}}}</div><!-- --><noinclude>{{documentation|1=Template:ISO 15924/unicode-script-illustration/doc}}</noinclude> pq9stks2t5yraut06dwnz8zteqgjum4 10 96415 376937 2026-05-10T18:52:12Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ھن صفحي جي تري ۾ ڏنل ھنڌ تي شامل ڪريو ۽ انٽروڪيون وڪيڊيٽا تي --> ==استعمال== ;[[رسم الخط (يونيڪوڊ)]] * {{tl|ISO 15924/unicode-script-illustration}} * {{tl|ISO 15924/unicode-script-illustration/char}} * {{tl|ISO 15924/script-example-character/sandbox}} (اسان ترميم ڪري سگھون ٿا / ڪوڊ ڏکيو آھي، تنھنڪري احتياط ڪريو) * {{tlf... 376937 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- زمرا ھن صفحي جي تري ۾ ڏنل ھنڌ تي شامل ڪريو ۽ انٽروڪيون وڪيڊيٽا تي --> ==استعمال== ;[[رسم الخط (يونيڪوڊ)]] * {{tl|ISO 15924/unicode-script-illustration}} * {{tl|ISO 15924/unicode-script-illustration/char}} * {{tl|ISO 15924/script-example-character/sandbox}} (اسان ترميم ڪري سگھون ٿا / ڪوڊ ڏکيو آھي، تنھنڪري احتياط ڪريو) * {{tlf|ISO 15924/script-example-character}} (استعمال ۾ آھي، تنھنڪري تجربا نه ڪريو) ==سڀ اکر== {| class="wikitable collapsible" style="xxxfloat: right; border: 1px solid #ccc; margin:0 0 0.5em; 0.7em; max-width: 12em;" |+ سڀ اکر |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Adlm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ahom |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hluw |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Arab |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Armn |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Avst |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bali |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bamu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bass |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Batk |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Beng |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bhks |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bopo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Brah |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Brai |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Bugi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Buhd |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cans |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cari |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Aghb |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cakm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cham |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cher |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Chrs |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zyyy |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Copt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Xsux |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cprt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cpmn |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cyrl |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Dsrt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Deva |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Diak |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Dogr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Dupl |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Egyp |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Elba |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Elym |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ethi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Geok |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Geor |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Glag |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Goth |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Gran |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Grek |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Gujr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Gong |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Guru |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hang |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Rohg |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hano |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hatr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hebr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hira |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Armi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zinh |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Phli |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Prti |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Java |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kthi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Knda |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kana |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hrkt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kawi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kali |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Khar |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kits |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Khmr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Khoj |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sind |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Laoo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Latn |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lepc |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Limb |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lina |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Linb |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lisu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lyci |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lydi |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mahj |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Maka |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mlym |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mand |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mani |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Marc |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Gonm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Medf |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mtei |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mend |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Merc |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mero |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Plrd |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Modi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mong |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mroo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mult |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Mymr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nbat |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nagm |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nand |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Talu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Newa |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nkoo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nshu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hmnp |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ogam |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Olck |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hung |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ital |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Narb |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Perm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Xpeo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sogo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sarb |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Orkh |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ougr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Orya |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Osge |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Osma |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hmng |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Palm |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Pauc |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Phag |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Phnx |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Phlp |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Rjng |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Runr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Samr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Saur |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Shrd |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Shaw |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sidd |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sgnw |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sinh |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sogd |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sora |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Soyo |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sund |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sylo |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Syrc |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tglg |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tagb |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tale |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Lana |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tavt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Takr |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Taml |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tnsa |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tang |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Telu |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Thaa |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Thai |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tibt |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tfng |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Tirh |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Toto |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ugar |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Vaii |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Vith |in-unicode=1}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Wcho |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Wara |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Yezi |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Yiii |in-unicode=1}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zanb |in-unicode=1}} | | | | | |- | colspan=10 |<!-- يونيڪوڊ ۾ نه آھي --> |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Afak |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Aran |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Blis |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Phlv |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cirt |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Cyrs |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Egyd |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Egyh |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hanb |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hans |in-unicode=0}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Hant |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Inds |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Jamo |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Jpan |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Jurc |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kitl |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kore |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Kpel |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Latf |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Latg |in-unicode=0}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Leke |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Loma |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Maya |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Moon |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nkdb |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Nkgb |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Piqd |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Pcun |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Pelm |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Psin |in-unicode=0}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Ranj |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Roro |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sara |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Shui |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Sunu |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Syre |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Syrj |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Syrn |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Teng |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Visp |in-unicode=0}} |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Wole |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zsye |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zsym |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zxxx |in-unicode=0}} {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zzzz |in-unicode=0}} | | | | | |- |colspan="10"| {|<!-- وڌيڪ ويڪري Zmth تصوير لاءِ اضافي nested table --> |- {{ISO 15924/unicode-script-illustration/char|alpha4=Zmth |in-unicode=0}}<!-- colspan=2?--> |} |} <!-- --> ==Template data== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> ==ھي بہ ڏسو== {{ISO 15924/overview-templates|state=collapsed}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- زمرا ھن لڪير کان ھيٺ؛ انٽروڪيون وڪيڊيٽا تي --> }}</includeonly> lnayq5bo4h0lzgh5cpl46eu4keri4sk 10 96416 376938 2026-05-10T18:55:03Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: |style="font-size:150%;text-align:center" title="{{ISO 15924 alias |1={{{alpha4|Xxxx}}} }} [{{{alpha4|Xxxx}}}; {{ISO 15924 number |1={{{alpha4|Xxxx}}} }}]"|{{ISO 15924/script-example-character |1={{{alpha4|Xxxx}}} |default=? |size={{{size|}}} }}&#x200E;<!--LRM-->&#x20; 376938 wikitext text/x-wiki |style="font-size:150%;text-align:center" title="{{ISO 15924 alias |1={{{alpha4|Xxxx}}} }} [{{{alpha4|Xxxx}}}; {{ISO 15924 number |1={{{alpha4|Xxxx}}} }}]"|{{ISO 15924/script-example-character |1={{{alpha4|Xxxx}}} |default=? |size={{{size|}}} }}&#x200E;<!--LRM-->&#x20; 92x7st4mxlah00lrbs94yg3uzv2atks 10 96417 376939 2026-05-10T18:56:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span class="script-javanese" style="font-family: 'Noto Sans Javanese'">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[زمرو:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 376939 wikitext text/x-wiki <span class="script-javanese" style="font-family: 'Noto Sans Javanese'">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[زمرو:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 3brp1n64n30re2b6qczrw2eg7ab084b 10 96418 376940 2026-05-10T18:59:35Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation | content = {{#ifexist: Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css | {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css}} }} {{#ifeq: {{{script_link|}}} | no | | This template is used to mark text written in {{#if: {{{script_link|}}} | [[{{{script_link}}}]] | [[{{SUBPAGENAME}} script]] }}, using a set of specific fonts and a specific font size. }} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header|{{Replace|{{PAGENAME}}|{{ROOTP... 376940 wikitext text/x-wiki {{Documentation | content = {{#ifexist: Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css | {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css}} }} {{#ifeq: {{{script_link|}}} | no | | This template is used to mark text written in {{#if: {{{script_link|}}} | [[{{{script_link}}}]] | [[{{SUBPAGENAME}} script]] }}, using a set of specific fonts and a specific font size. }} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header|{{Replace|{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}}|}}}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "Text", "type": "string", "description": "The piece of text.", "required": true } } } </templatedata> <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|{{SUBPAGENAME}}]] }}</includeonly> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 04p1dh4yd5e0cyrla317kivdi4pj23g 376941 376940 2026-05-10T19:01:35Z Intisar Ali 8681 /* */ 376941 wikitext text/x-wiki {{Documentation | content = {{#ifexist: Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css | {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles {{lc:{{SUBPAGENAME}}}}.css}} }} {{#ifeq: {{{script_link|}}} | no | | ھي سانچو {{#if: {{{script_link|}}} | [[{{{script_link}}}]] | [[{{SUBPAGENAME}} رسم الخط]] }} ۾ لکيل متن کي مخصوص فونٽن جي سيٽ ۽ مخصوص فونٽ سائيز سان نشان لڳائڻ لاءِ استعمال ٿيندو آھي. }} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header|{{Replace|{{PAGENAME}}|{{ROOTPAGENAME}}}|}}}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "متن", "type": "string", "description": "متن جو ٽڪرو.", "required": true } } } </templatedata> <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|{{SUBPAGENAME}}]] }}</includeonly> }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> p692uwz8qdc7ewropl616dh0jolgrsy 10 96419 376942 2026-05-10T19:03:56Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_ethiopic.css" />}}<span class="Ethiopic">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376942 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_ethiopic.css" />}}<span class="Ethiopic">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> k069d1evpkg9rjck2cuzzgv24373dcg 10 96420 376943 2026-05-10T19:04:50Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .Ethiopic { font-family: 'Abyssinica SIL', 'Noto Sans Ethiopic', 'Ebrima'; } 376943 sanitized-css text/css .Ethiopic { font-family: 'Abyssinica SIL', 'Noto Sans Ethiopic', 'Ebrima'; } gm7r1s965z45twreeltxc4y0rvlsg71 10 96421 376944 2026-05-10T19:08:01Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span style="{{#if:{{{small|}}}||font-size:{{{size|16px}}}}}; line-height:{{{height|2.1em}}}; word-wrap: break-word; font-family:'Noto Sans Cham', 'Code2000';">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 376944 wikitext text/x-wiki <span style="{{#if:{{{small|}}}||font-size:{{{size|16px}}}}}; line-height:{{{height|2.1em}}}; word-wrap: break-word; font-family:'Noto Sans Cham', 'Code2000';">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> o70w28lfc7tcf000b0tz97jg8oud9sg 10 96422 376945 2026-05-10T19:10:26Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_slavonic.css" />}}<span title="Glagolitic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-Glag">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376945 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_slavonic.css" />}}<span title="Glagolitic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-Glag">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> e52fyo4pw27f8qexas0kqq0w1k7myjk 10 96423 376946 2026-05-10T19:13:05Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-Cyrs { font-family: /* Unicode 13.0 Slavonic fonts: */ Monomakh, 'Monomakh Unicode', 'Monomakh Unicode TT', Menaion, 'Menaion Unicode', 'Menaion Unicode TT', Ponomar, 'Ponomar Unicode', 'Ponomar Unicode TT', Fedorovsk, 'Fedorovsk Unicode', 'Fedorovsk Unicode TT', Pochaevsk, 'Pochaevsk Unicode', 'Pochaevsk Unicode TT', Triodion, 'Triodion Unicode', 'Triodion Unicode TT', 'Acathist', 'Shafarik', Vilnius, /* Unicode 8.0 Slavonic fonts: */ BukyVede, 'Kliment Std', 'R... 376946 sanitized-css text/css .script-Cyrs { font-family: /* Unicode 13.0 Slavonic fonts: */ Monomakh, 'Monomakh Unicode', 'Monomakh Unicode TT', Menaion, 'Menaion Unicode', 'Menaion Unicode TT', Ponomar, 'Ponomar Unicode', 'Ponomar Unicode TT', Fedorovsk, 'Fedorovsk Unicode', 'Fedorovsk Unicode TT', Pochaevsk, 'Pochaevsk Unicode', 'Pochaevsk Unicode TT', Triodion, 'Triodion Unicode', 'Triodion Unicode TT', 'Acathist', 'Shafarik', Vilnius, /* Unicode 8.0 Slavonic fonts: */ BukyVede, 'Kliment Std', 'RomanCyrillic Std', /* Unicode 6.x Slavonic fonts: */ 'Monomachus', 'Old Standard', 'Old Standard TT', /* Unicode 5.1 Slavonic fonts: */ Dilyana, 'Menaion Medieval', Lazov, Code2000, /* Unicode fallback: */ 'DejaVu Sans', 'DejaVu Serif', Code2001, 'FreeSerif', 'TITUS Cyberbit Basic', 'Charis SIL', 'Doulos SIL', 'Chrysanthi Unicode', 'Bitstream Cyberbit', 'Bitstream CyberBase', Thryomanes, 'Lucida Grande', 'FreeSans', 'Arial Unicode MS', 'Microsoft Sans Serif', 'Lucida Sans Unicode'; } .script-Glag { font-family: Shafarik, Menaion, 'Menaion Unicode', 'Menaion Unicode TT', Vikidemia, Bukyvede, 'Segoe UI Historic', FreeSerif, Ja, Unicode5, 'TITUS Cyberbit Basic', 'Noto Sans Glagolitic', 'Segoe UI Symbol'; } .script-Znamenny { font-family: 'Mezenets Unicode', Slavonic, Voskresensky, Smolensky, Symbola; } l2cr2eds6161qxjc2ih5ir2uqjyzvan 10 96424 376948 2026-05-10T19:16:41Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles slavonic.css}} ھي سانچو [[گلاگوليٽڪ الفابيٽ]] ۾ متن جي ڏيک لاءِ سلاوونڪ-انداز فونٽ لاڳو ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آھي. شروعاتي سيريلڪ الفابيٽ ۾ متن جي ڏيک لاءِ، مھرباني ڪري {{tl|Script/Early Cyrillic}} استعمال ڪريو. ==استعمال== ; خلاصو : <code>&#x007B;{'''Script/Gl... 376948 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles slavonic.css}} ھي سانچو [[گلاگوليٽڪ الفابيٽ]] ۾ متن جي ڏيک لاءِ سلاوونڪ-انداز فونٽ لاڳو ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آھي. شروعاتي سيريلڪ الفابيٽ ۾ متن جي ڏيک لاءِ، مھرباني ڪري {{tl|Script/Early Cyrillic}} استعمال ڪريو. ==استعمال== ; خلاصو : <code>&#x007B;{'''Script/Glagolitic'''|''(ٻولي ڪوڊ=cu)''|''متن*''}}</code> ; مثال : <nowiki>{{Script/Glagolitic|ⰍⰫⰓⰊⰎⰎⰑⰂⰋⰜⰀ}}</nowiki> :: {{Script/Glagolitic|ⰍⰫⰓⰊⰎⰎⰑⰂⰋⰜⰀ}} === فني خاصيتون === ھيٺيان فونٽ يونيڪوڊ جي جديد نسخن ۾ گلاگوليٽڪ اکرن لاءِ گھٽ ۾ گھٽ جزوي سهائتا رکن ٿا: * [http://ponomar.net/cu_support/fonts.html Menaion Unicode] گلاگوليٽڪ مخففن لاءِ نون گڏيل اکرن (combining characters) جي سهائتا ڪري ٿو۔ * مٿين ذريعي مان Shafarik۔ * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/BukyVede.htm BukyVede] * [http://titus.fkidg1.uni-frankfurt.de/unicode/tituut.asp TITUS Cyberbit Basic] * [https://www.google.com/get/noto/ Noto Sans Glagolitic] * [[Segoe UI]] Historic (۽ Segoe UI Symbol جا پراڻا نسخا) ==سانچائي ڊيٽا== {{Template data header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "2": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== *{{tl|Script/Early Cyrillic}} *{{tl|script}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|G]] }}</includeonly> 59dm9d6y61dogco8hli1phguvqvoaj0 10 96425 376949 2026-05-10T19:18:21Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_slavonic.css" />}}<span title="Early Cyrillic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-Cyrs">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376949 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_slavonic.css" />}}<span title="Early Cyrillic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-Cyrs">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> csm1kejpi9op4jthpgdefiajs3hve2a 10 96426 376950 2026-05-10T19:20:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles slavonic.css}} ھي سانچو [[ابتدائي سيريلڪ الفابيٽ]] (قبل از [[روسي املا جي سڌارا|پيٽرين سڌارا]]) ۾ متن جي ڏيک لاءِ سلاوونڪ-انداز فونٽ لاڳو ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آھي. ھن کي پراڻين سلاوي ٻولين، جيئن [[پراڻي چرچ سلاوونڪ|پراڻي (چرچي) سلاوونڪ]]... 376950 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles slavonic.css}} ھي سانچو [[ابتدائي سيريلڪ الفابيٽ]] (قبل از [[روسي املا جي سڌارا|پيٽرين سڌارا]]) ۾ متن جي ڏيک لاءِ سلاوونڪ-انداز فونٽ لاڳو ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آھي. ھن کي پراڻين سلاوي ٻولين، جيئن [[پراڻي چرچ سلاوونڪ|پراڻي (چرچي) سلاوونڪ]] ۽ [[پراڻي اوڀر سلاوي]]، جي لکت يا ڇپائي ڏيکارڻ لاءِ استعمال ڪرڻ گھرجي، پر جديد سيريلڪ متن سان ان کي ''استعمال نه'' ڪرڻ گھرجي ''جيستائين'' اھو ابتدائي سيريلڪ روايت موجب نه لکيو ويو ھجي، جيڪا عام طور تي [[چرچ سلاوونڪ]] جي عبادتي متنن تي لاڳو ٿيندي آھي. گلاگوليٽڪ الفابيٽ ۾ متن جي ڏيک لاءِ، مھرباني ڪري {{tl|Script/Glagolitic}} استعمال ڪريو. <!-- todo: clarify these wrt Unicode situation --> ==استعمال== ; خلاصو : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|(ٻولي ڪوڊ=cu)|متن*}}</nowiki></code> : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}} ; جائز ٻولي ڪوڊ : [[پراڻي چرچ سلاوونڪ]] <code>cu</code> يا <code>chu</code> (ڊفالٽ) : [[چرچ سلاوونڪ]] <code>cu</code> يا <code>chu</code> (ڊفالٽ) : [[پراڻي اوڀر سلاوي]] <code>orv</code> : [[سلاوي ٻوليون|سلاوي]] <code>sla</code> (عام خانداني ڪوڊ) : [[اوڀر سلاوي ٻوليون|اوڀر سلاوي]] <code>zle</code> (خانداني ڪوڊ) : [[ڏاکڻي سلاوي ٻوليون|ڏاکڻي سلاوي]] <code>zls</code> (خانداني ڪوڊ) : [[اولهه سلاوي ٻوليون|اولهه سلاوي]] <code>zlw</code> (خانداني ڪوڊ) ; مثال : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|аблъко}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|аблъко}} : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}} : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|zls|ꙉєрвъ}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|zls|ꙉєрвъ}} === فني خاصيتون === * [https://sci.ponomar.net/fonts.html Church Slavonic Fonts in Unicode] وٽ يونيڪوڊ 16.0 تائين بھترين سهائتا رکندڙ فونٽ موجود آھن: ** سيريلڪ: Monomakh 1.200، Menaion 2.1، Shafarik 1.002، Ponomar 1.302، Fedorovsk 3.021 ** گلاگوليٽڪ: Shafarik 1.002، Menaion 2.1 ھيٺيان فونٽ يونيڪوڊ 9.0 ۽ ان کان پوءِ شامل ڪيل نون سيريلڪ اکرن لاءِ گھٽ ۾ گھٽ جزوي سهائتا رکن ٿا: * [http://www.ponomar.net/cu_support/fonts.html Resources] پونومار منصوبي جي Slavonic Computing Initiative تي، جيڪو [https://www.ctan.org/tex-archive/fonts/fonts-churchslavonic CTAN] تي پڻ موجود آھي * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/BukyVede.htm BukyVede] نسخو 2.002 * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/KlimentStd.htm Kliment Std] نسخو 4.006 * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/RomanCyrillicStd.htm RomanCyrillic Std] نسخو 5.002 Quivira فونٽ -A ۽ -B بلاڪن کي مڪمل سهائتا ڏئي ٿو، پر -C کي ناھي. ==سانچائي ڊيٽا== {{Template data header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "2": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== *{{tl|Script/Glagolitic}} *{{tl|script}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|E]] }}</includeonly> fvxf10dcyguu6unhl31u8p3840ybk9h 376951 376950 2026-05-10T19:20:40Z Intisar Ali 8681 376951 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles slavonic.css}} ھي سانچو [[ابتدائي سيريلڪ الفابيٽ]] (قبل از [[روسي املا جي سڌارا|پيٽرين سڌارا]]) ۾ متن جي ڏيک لاءِ سلاوونڪ-انداز فونٽ لاڳو ڪرڻ لاءِ تيار ڪيو ويو آھي. ھن کي پراڻين سلاوي ٻولين، جيئن [[پراڻي چرچ سلاوونڪ|پراڻي (چرچي) سلاوونڪ]] ۽ [[پراڻي اوڀر سلاوي]]، جي لکت يا ڇپائي ڏيکارڻ لاءِ استعمال ڪرڻ گھرجي، پر جديد سيريلڪ متن سان ان کي ''استعمال نه'' ڪرڻ گھرجي ''جيستائين'' اھو ابتدائي سيريلڪ روايت موجب نه لکيو ويو ھجي، جيڪا عام طور تي [[چرچ سلاوونڪ]] جي عبادتي متنن تي لاڳو ٿيندي آھي. گلاگوليٽڪ الفابيٽ ۾ متن جي ڏيک لاءِ، مھرباني ڪري {{tl|Script/Glagolitic}} استعمال ڪريو. <!-- todo: clarify these wrt Unicode situation --> ==استعمال== ; خلاصو : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|(ٻولي ڪوڊ=cu)|متن*}}</nowiki></code> : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}} ; جائز ٻولي ڪوڊ : [[پراڻي چرچ سلاوونڪ]] <code>cu</code> يا <code>chu</code> (ڊفالٽ) : [[چرچ سلاوونڪ]] <code>cu</code> يا <code>chu</code> (ڊفالٽ) : [[پراڻي اوڀر سلاوي]] <code>orv</code> : [[سلاوي ٻوليون|سلاوي]] <code>sla</code> (عام خانداني ڪوڊ) : [[اوڀر سلاوي ٻوليون|اوڀر سلاوي]] <code>zle</code> (خانداني ڪوڊ) : [[ڏاکڻي سلاوي ٻوليون|ڏاکڻي سلاوي]] <code>zls</code> (خانداني ڪوڊ) : [[اولهه سلاوي ٻوليون|اولهه سلاوي]] <code>zlw</code> (خانداني ڪوڊ) ; مثال : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|аблъко}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|аблъко}} : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|orv|ночь}} : <code><nowiki>{{Script/Early Cyrillic|zls|ꙉєрвъ}}</nowiki></code> &rarr; {{Script/Early Cyrillic|zls|ꙉєрвъ}} === فني خاصيتون === * [https://sci.ponomar.net/fonts.html Church Slavonic Fonts in Unicode] وٽ يونيڪوڊ 16.0 تائين بھترين سهائتا رکندڙ فونٽ موجود آھن: ** سيريلڪ: Monomakh 1.200، Menaion 2.1، Shafarik 1.002، Ponomar 1.302، Fedorovsk 3.021 ** گلاگوليٽڪ: Shafarik 1.002، Menaion 2.1 ھيٺيان فونٽ يونيڪوڊ 9.0 ۽ ان کان پوءِ شامل ڪيل نون سيريلڪ اکرن لاءِ گھٽ ۾ گھٽ جزوي سهائتا رکن ٿا: * [http://www.ponomar.net/cu_support/fonts.html Resources] پونومار منصوبي جي Slavonic Computing Initiative تي، جيڪو [https://www.ctan.org/tex-archive/fonts/fonts-churchslavonic CTAN] تي پڻ موجود آھي * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/BukyVede.htm BukyVede] نسخو 2.002 * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/KlimentStd.htm Kliment Std] نسخو 4.006 * [http://kodeks.uni-bamberg.de/AKSL/Schrift/RomanCyrillicStd.htm RomanCyrillic Std] نسخو 5.002 Quivira فونٽ -A ۽ -B بلاڪن کي مڪمل سهائتا ڏئي ٿو، پر -C کي ناھي. ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {}, "2": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== *{{tl|Script/Glagolitic}} *{{tl|script}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|E]] }}</includeonly> at5o16u0ukpra2gvndw0ktk7eqxiqsg 10 96427 376952 2026-05-10T19:22:10Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_hanunoo.css" />}}<span class="script-hanunoo">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376952 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_hanunoo.css" />}}<span class="script-hanunoo">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 787cq5h744xgjpphvw5bttthmoojjf1 10 96428 376953 2026-05-10T19:23:56Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-hanunoo { font-size: 125%; font-family: 'Noto Sans Hanunoo', FreeSerif, Quivira; } 376953 sanitized-css text/css .script-hanunoo { font-size: 125%; font-family: 'Noto Sans Hanunoo', FreeSerif, Quivira; } ci2tpo4c9btaf10ndlncbyob9d0rcq1 10 96429 376954 2026-05-10T19:26:11Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_new_tai_lue.css" />}}<span class="script-new_tai_lue">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Kra–Dai multilingual support templates]] </noinclude> 376954 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_new_tai_lue.css" />}}<span class="script-new_tai_lue">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Kra–Dai multilingual support templates]] </noinclude> 1odr2qtnzmvwk0h1azzjylsof8gd4ad 10 96430 376955 2026-05-10T19:28:07Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-new_tai_lue, .script-Talu { font-family: 'Dai Banna SIL', 'Noto Sans New Tai Lue', 'Microsoft New Tai Lue'; } 376955 sanitized-css text/css .script-new_tai_lue, .script-Talu { font-family: 'Dai Banna SIL', 'Noto Sans New Tai Lue', 'Microsoft New Tai Lue'; } bv5jnd9ppnejasxwx82eiludglhvyob 10 96431 376956 2026-05-10T19:29:14Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_baybayin.css" />}}<span class="script-baybayin">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376956 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_baybayin.css" />}}<span class="script-baybayin">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 9lxxguckccbtdak3pwdd8m4dntalwhs 10 96432 376957 2026-05-10T19:31:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-baybayin { font-family: 'Tagalog Stylized', 'Baybayin Lopez', 'Tagalog Doctrina 1593', 'Noto Sans Tagalog', 'Noto Sans Hanunoo', Code2000; } 376957 sanitized-css text/css .script-baybayin { font-family: 'Tagalog Stylized', 'Baybayin Lopez', 'Tagalog Doctrina 1593', 'Noto Sans Tagalog', 'Noto Sans Hanunoo', Code2000; } 9tbq4wnj1fxp90l520unrrd90wrj9nu 10 96433 376958 2026-05-10T19:32:41Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_gothic.css" />}}<span class="script-gothic">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376958 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_gothic.css" />}}<span class="script-gothic">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 8jto4n9dg195l1vmfi4pdkx0stmw6ss 10 96434 376959 2026-05-10T19:34:12Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-gothic { font-size: 1.25em; font-family: Vulcanius, Junicode, Pfeffer Mediæval, Ulfilas, Silubr, Skeirs, Midjungards, ALPHABETUM, FreeSerif, FreeSans, 'Noto Sans Gothic', Code2001, 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol', serif; } 376959 sanitized-css text/css .script-gothic { font-size: 1.25em; font-family: Vulcanius, Junicode, Pfeffer Mediæval, Ulfilas, Silubr, Skeirs, Midjungards, ALPHABETUM, FreeSerif, FreeSans, 'Noto Sans Gothic', Code2001, 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol', serif; } 5jjmzbrzg500vn4eywr6jrejgp2zmts 10 96435 376960 2026-05-10T19:35:15Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_tagbanwa.css" />}}<span class="script-tagbanwa">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376960 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_tagbanwa.css" />}}<span class="script-tagbanwa">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> k4ujuceizcg28yms0w9sjrolsxx7dpi 10 96436 376961 2026-05-10T19:37:08Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-tagbanwa { font-family: 'Noto Sans Tagbanwa', 'Tagbanwa', 'Quivira', Code2000; } 376961 sanitized-css text/css .script-tagbanwa { font-family: 'Noto Sans Tagbanwa', 'Tagbanwa', 'Quivira', Code2000; } 9mwnu7klwqvbh8wgzaa4xj1x041ufnl 10 96437 376962 2026-05-10T19:38:06Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span style="display:inline-block; font-family:'BabelStone Phags-pa Book', 'Microsoft PhagsPa', 'Noto Sans Phags Pa'; font-size: {{#if:{{{size|}}}|{{{size}}}|12}}px; line-height:1.5em; {{#ifeq:{{{1|}}}|h||{{writing-mode|v2}}; text-orientation: sideways; vertical-align:{{{vertical-align|{{{valign|text-top}}}}}};}} {{{style|}}}" title="{{{3|ʼPhags-pa text}}}">{{{2}}}</span><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 376962 wikitext text/x-wiki <span style="display:inline-block; font-family:'BabelStone Phags-pa Book', 'Microsoft PhagsPa', 'Noto Sans Phags Pa'; font-size: {{#if:{{{size|}}}|{{{size}}}|12}}px; line-height:1.5em; {{#ifeq:{{{1|}}}|h||{{writing-mode|v2}}; text-orientation: sideways; vertical-align:{{{vertical-align|{{{valign|text-top}}}}}};}} {{{style|}}}" title="{{{3|ʼPhags-pa text}}}">{{{2}}}</span><noinclude> {{documentation}} </noinclude> kx1cicxbm9i9jm1ohp6g5z818jwz2n1 10 96438 376963 2026-05-10T19:40:11Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ انٽروڪيون ھن صفحي جي تري ۾ شامل ڪريو --> === استعمال === <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>}}</nowiki> <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>|<tooltip>}}</nowiki> <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>|<tooltip>|<size=1... 376963 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} <!-- مھرباني ڪري زمرا ۽ انٽروڪيون ھن صفحي جي تري ۾ شامل ڪريو --> === استعمال === <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>}}</nowiki> <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>|<tooltip>}}</nowiki> <nowiki>{{Phagspa|<h/v>|<text>|<tooltip>|<size=12>}}</nowiki> ھي ڏنل 'Phags-pa متن تي [[Unicode]] [['Phags-pa script|'Phags-pa]] [[font|فونٽ]] لاڳو ڪري ٿو، جيڪڏھن اھڙو فونٽ استعمال ڪندڙ جي سسٽم تي موجود ھجي. لاڳو ٿيندڙ فونٽ ھيٺين ترتيب سان آھن: * '''BabelStone Phags-pa Book''' — مفت فونٽ، جنھن ۾ joining ۽ shaping وارو رويو موجود آھي؛ * '''Microsoft PhagsPa''' — اھو فونٽ جيڪو [[Windows 7]] ۽ ان کان پوءِ جي نسخن سان گڏ اچي ٿو، ۽ Windows 7 ۽ پوءِ جي نسخن ۾ صحيح joining ۽ shaping وارو رويو رکي ٿو؛ * '''Noto Sans Phags Pa''' — مفت فونٽ، جنھن ۾ joining ۽ shaping وارو رويو موجود آھي۔ جيڪڏھن پھريون پيراميٽر ''h'' ھجي تہ متن افقي نموني ڏيکاريو ويندو، پر جيڪڏھن اھو ''v'' ھجي تہ متن کي مٿي کان ھيٺ عمودي سٽن ۾، جيڪي کاٻي کان ساڄي طرف ھلن ٿيون، ڏيکارڻ جي ڪوشش ڪئي ويندي۔ ڊگھي عمودي 'Phags-pa متن واري سٽ کي کاٻي کان ساڄي حصن ۾ ٽوڙڻ لاءِ، جيئن اھو عام افقي متن اندر بھتر ڏيکاري سگھجي، ھر syllable کي الڳ Phagspa سانچي اندر رکو، ۽ ھر Phagspa سانچي جي وچ ۾ خالي جڳھ (space character) ڏيو؛ اضافي طور، توھان CSS خاصيت استعمال ڪري اوچائي محدود ڪرڻ جي پڻ ڪوشش ڪري سگھو ٿا، جيئن ھيٺ ڏيکاريل آھي۔ ===پيراميٽر=== پھريون پيراميٽر ''h'' يا ''v'' ھجڻ گھرجي۔ جيڪڏھن ''h'' ھجي تہ متن افقي نموني ڏيکاريو ويندو، پر جيڪڏھن ''v'' ھجي تہ متن عمودي مٿي کان ھيٺ ترتيب ۾ ڏيکاريو وڃي سگھي ٿو (نتيجا استعمال ڪندڙ جي برائوزر موجب مختلف ٿي سگھن ٿا)۔ ٻيو پيراميٽر ڏيکارڻ لاءِ يونيڪوڊ 'Phags-pa متن آھي۔ ٽيون پيراميٽر 'Phags-pa متن جي transliteration يا ترجمو آھي، جيڪو mouseover tooltip طور ڏيکاريو ويندو۔ ھي اختياري آھي، ۽ جيڪڏھن نه ڏنو وڃي تہ tooltip "'Phags-pa text" ٿيندو۔ چوٿون پيراميٽر فونٽ سائيز آھي جيڪو px يونٽن ۾ استعمال ٿيندو۔ ھي اختياري آھي، ۽ جيڪڏھن نه ڏنو وڃي تہ فونٽ سائيز 12px ھوندي۔ style پيراميٽر متن واري حصي ۾ استعمال ٿيندڙ وڌايل انداز (extended style) آھي۔ ھي اختياري آھي۔ ===مثال=== #<code><nowiki>{{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ}} #<code><nowiki>{{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi}} #<code><nowiki>{{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi|size=20}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|h|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi|size=20}} #<code><nowiki>{{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ}} #<code><nowiki>{{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi}} #<code><nowiki>{{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi|size=20}}</nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|'mongxol tshi|size=20}} #<code><nowiki>{{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ}} {{Phagspa|v|ꡣꡡꡙ}} {{Phagspa|v|ꡐꡜꡞ}} </nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ}} {{Phagspa|v|ꡣꡡꡙ}} {{Phagspa|v|ꡐꡜꡞ}} #<code><nowiki>{{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|style=height:40px;}} </nowiki></code> نتيجو ڏئي ٿو {{Phagspa|v|ꡏꡡꡃ ꡣꡡꡙ ꡐꡜꡞ|style=height:40px;}} === ھي بہ ڏسو === <includeonly>{{Sandbox other|| <!-- زمرا ۽ انٽروڪيون ھتي شامل ڪريو، مھرباني --> [[زمرو:Unicode templates]] [[زمرو:Writing system templates]] [[id:Templat:Phagspa]] [[ja:Template:Phagspa]] [[sco:Template:Phagspa]] [[sv:Mall:Phagspa]] [[ur:Template:Phagspa]] [[vi:Bản mẫu:Phagspa]] [[war:Batakan:Phagspa]] [[zh:Template:Phagspa]] }}</includeonly> sf22tkw13d6ftmr1c9gebpz5i9she26 10 96439 376964 2026-05-10T19:41:29Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_yi.css" />}}<span class="script-yi">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Sino-Tibetan multilingual support templates]] </noinclude> 376964 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_yi.css" />}}<span class="script-yi">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Sino-Tibetan multilingual support templates]] </noinclude> 636kmeelmkjqt08d1dmv3p04frik679 10 96440 376965 2026-05-10T19:43:09Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-yi { font-family:'Nuosu SIL', 'SIL Yi', 'Noto Sans Yi', 'Microsoft Yi Baiti', NSimSun-18030, SimSun-18030, Code2000; } 376965 sanitized-css text/css .script-yi { font-family:'Nuosu SIL', 'SIL Yi', 'Noto Sans Yi', 'Microsoft Yi Baiti', NSimSun-18030, SimSun-18030, Code2000; } cai1q1esleluxi83c02ftctmqlibfou 10 96441 376966 2026-05-10T19:44:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_greek.css" />}}<span title="Polytonic Greek" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="polytonic">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376966 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_greek.css" />}}<span title="Polytonic Greek" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="polytonic">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 6wk2uqkrxb9to94idofhkubv44ol10s 10 96442 376967 2026-05-10T19:46:25Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles greek.css}} === مقصد === يوناني اکرن کي ڊفالٽ فونٽ جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ واضح نموني پيش ڪرڻ لاءِ۔ يوناني اکر 1) سانچي کان سواءِ ۽ 2) سانچي سان: # <big>Ἰητρικὴ τεχνέων μὲν πασέων ἐστὶν ἐπιφανεστάτη - β ϐ φ ϕ θ ϑ ρ ϱ κ ϰ ε ϵ ψ</big> # <big>{{GreekFont|Ἰητρικ... 376967 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles greek.css}} === مقصد === يوناني اکرن کي ڊفالٽ فونٽ جي ڀيٽ ۾ وڌيڪ واضح نموني پيش ڪرڻ لاءِ۔ يوناني اکر 1) سانچي کان سواءِ ۽ 2) سانچي سان: # <big>Ἰητρικὴ τεχνέων μὲν πασέων ἐστὶν ἐπιφανεστάτη - β ϐ φ ϕ θ ϑ ρ ϱ κ ϰ ε ϵ ψ</big> # <big>{{GreekFont|Ἰητρικὴ τεχνέων μὲν πασέων ἐστὶν ἐπιφανεστάτη - β ϐ φ ϕ θ ϑ ρ ϱ κ ϰ ε ϵ ψ}}</big> === استعمال === <nowiki>{{</nowiki>Script/Greek|''يوناني اکر''}} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{collapse top|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{collapse bottom}} === ھي بہ ڏسو === [[s:Template:Greek|Template:Greek]] تان نقل ڪيل، [[s:|Wikisource]] ۾۔ <includeonly>{{sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|G]] }}</includeonly> c3qba5jq1oixkgyzk956vdvxh49x1iu 10 96443 376968 2026-05-10T19:47:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: /* {{pp-template}} */ .polytonic { font-family: 'SBL Greek', 'SBL BibLit', 'New Athena Unicode', 'EB Garamond', 'EB Garamond 12', 'Foulis Greek', 'Garamond Libre', 'Noto Sans', 'Noto Serif', 'Cardo', 'Gentium Plus', 'Gentium Book Plus', 'Garamond', 'Palatino Linotype', 'DejaVu Sans', 'DejaVu Serif', 'FreeSerif', 'FreeSans', 'Arial Unicode MS', 'Lucida Sans Unicode', 'Lucida Grande', 'Code2000', sans-serif; } 376968 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .polytonic { font-family: 'SBL Greek', 'SBL BibLit', 'New Athena Unicode', 'EB Garamond', 'EB Garamond 12', 'Foulis Greek', 'Garamond Libre', 'Noto Sans', 'Noto Serif', 'Cardo', 'Gentium Plus', 'Gentium Book Plus', 'Garamond', 'Palatino Linotype', 'DejaVu Sans', 'DejaVu Serif', 'FreeSerif', 'FreeSans', 'Arial Unicode MS', 'Lucida Sans Unicode', 'Lucida Grande', 'Code2000', sans-serif; } tcdmy70zulbv2z2ne704nqt9jij80jq 10 96444 376969 2026-05-10T19:48:44Z Intisar Ali 8681 صفحي کي [[سانچو:Script/Greek]] ڏانھن چوريو 376969 wikitext text/x-wiki #چوريو[[سانچو:Script/Greek]] bppdzz2yj3gg4ki1b4s4h9cwcplsnju 10 96445 376970 2026-05-10T19:50:07Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{ {{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Template:MongolUnicode/fonts.css" />}}<span {{#if:{{{lang|{{{3|}}}}}}|lang="{{{lang|{{{3|}}}}}}-Mong"}} class="font-mong" style="display:{{{display|inline-block}}}; font-weight:{{{font-weight|normal}}}; font-size: {{{font-size|1.25em}}}; line-height: {{{line-height|1.2em}}}; {{#ifeq:{{{2|}}}|h||{{writing-mode|v2}}; text-orientation: sideways}}; vertical-align:{{{vertical-align|{{{valign|{{#ifeq:{{{2|}}}|h|middle|text-t... 376970 wikitext text/x-wiki {{ {{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Template:MongolUnicode/fonts.css" />}}<span {{#if:{{{lang|{{{3|}}}}}}|lang="{{{lang|{{{3|}}}}}}-Mong"}} class="font-mong" style="display:{{{display|inline-block}}}; font-weight:{{{font-weight|normal}}}; font-size: {{{font-size|1.25em}}}; line-height: {{{line-height|1.2em}}}; {{#ifeq:{{{2|}}}|h||{{writing-mode|v2}}; text-orientation: sideways}}; vertical-align:{{{vertical-align|{{{valign|{{#ifeq:{{{2|}}}|h|middle|text-top}}}}}}}}; {{{style|}}}">{{{1}}}</span><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> riuyrjqzv6zhvqqmw4dcbk1vztcjmq7 10 96446 376971 2026-05-10T19:53:26Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{COinS safe|n}} {{Uses TemplateStyles|Template:MongolUnicode/fonts.css}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي لنڪون ھن صفحي جي ھيٺان وڃن ٿيون۔ --> === استعمال === ھي سانچو اُن متن لاءِ ٺاھيو ويو آھي جيڪو يونيڪوڊ جي "منگوليائي" رسم الخط ۾ لکيل ھجي۔ ياد رھي تہ يونيڪوڊ جو "منگوليائي" رسم الخط منگوليائي، ٽو... 376971 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{COinS safe|n}} {{Uses TemplateStyles|Template:MongolUnicode/fonts.css}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي لنڪون ھن صفحي جي ھيٺان وڃن ٿيون۔ --> === استعمال === ھي سانچو اُن متن لاءِ ٺاھيو ويو آھي جيڪو يونيڪوڊ جي "منگوليائي" رسم الخط ۾ لکيل ھجي۔ ياد رھي تہ يونيڪوڊ جو "منگوليائي" رسم الخط منگوليائي، ٽوڊو، منچو ۽ سائيب رسم الخطن جو گڏيل معيار آھي، تنھنڪري ھي سانچو مختلف ٻولين جي متن لاءِ استعمال ڪري سگھجي ٿو، جن ۾ منگوليائي جون مختلف صورتون (Classical Mongolian، Halh [khk] ۽ Peripheral Mongolian [mvf]) سان گڏوگڏ منچو [mnc] ۽ سائيب [sjo] پڻ شامل آھن۔ * پھريون پيراميٽر ڏيکارڻ لاءِ منگوليائي (ٽوڊو، منچو، سائيب) متن آھي۔ * ٻيون پيراميٽر اختياري آھي؛ جيڪڏھن اھو 'h' ھجي تہ متن افقي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو؛ جيڪڏھن اھو ڪنھن ٻي قدر (مثلاً 'v') تي مشتمل ھجي، يا خالي ڇڏيو وڃي تہ متن عمودي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو (جيڪڏھن برائوزر عمودي ڏيکاري جي حمايت ڪري)۔ * <code>lang</code> پيراميٽر: متن جي ٻولي مقرر ڪري ٿو، مثال طور <code>mn</code> منگوليائي لاءِ، <code>mnc</code> منچو لاءِ، ۽ <code>sjo</code> سائيب لاءِ؛ ھي ٻوليءَ موجب فونٽ خاندان چونڊڻ لاءِ بہ استعمال ٿيندو آھي۔ * <code>style</code> پيراميٽر: متن واري حصي جو اضافي انداز مقرر ڪري ٿو، مثال طور <code>height:50px</code> اوچائي کي 50px تائين محدود ڪري ٿو؛ جيڪڏھن متن جي ڊيگھ 50px کان وڌيڪ ٿئي تہ باقي مواد ايندڙ ڪالمن ۾ ترتيب ڏنو ويندو۔ * ان کان سواءِ، توھان <code>font-size</code>، <code>line-height</code>، ۽ <code>display</code> لاءِ بہ ساڳئي نالن وارن پيراميٽرن وسيلي ڊفالٽ قدر تبديل ڪري سگھو ٿا۔ جيڪڏھن اوھان وٽ عمودي منگوليائي متن جو ڊگھو سلسلو ھجي (يعني ھڪ يا ٻن لفظن کان وڌيڪ) جيڪو افقي انگريزي پيراگراف اندر شامل ھجي، تہ اھو سٽن جي وچ ۾ تمام وڏو خال پيدا ڪندو، تنھنڪري بھتر اھو آھي تہ ڊگھن عمودي منگوليائي عبارتن کي ننڍن لفظ-ڊيگھ وارن حصن ۾ ورھايو وڃي۔ اھو ھر منگوليائي لفظ کي الڳ MongolUnicode سانچي ۾ ويڙھي ڪري ۽ ھر سانچي جي وچ ۾ خالي جڳھ وجھي ڪري ڪري سگھجي ٿو (جيڪڏھن اوھان خالي جڳھ نه ڏيندا تہ منگوليائي متن صحيح نموني ظاھر ٿيندو، پر جيڪڏھن ڪو واپرائيندڙ مضمون مان متن نقل ڪندو تہ سڀئي لفظ ھڪ ئي لفظ ۾ گڏجي ويندا)۔ عمودي منگوليائي متن کي غيرضروري طور ٽوڙڻ لاءِ <nowiki><br/></nowiki> استعمال نہ ڪريو، ڇو تہ اھو انھن برائوزرن ۾ مسئلا پيدا ڪري ٿو جيڪي عمودي ترتيب جي حمايت نٿا ڪن۔ === مثال === *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|h}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|h}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ}} {{MongolUnicode|ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ}} {{MongolUnicode|ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|style=height:50px}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|style=height:50px}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠸᠢᠺᠢᠫᠧᠳᠢᠶᠠ|font-size=2em}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠸᠢᠺᠢᠫᠧᠳᠢᠶᠠ|font-size=2em}} === مسئلا === ھن سان لاڳاپيل MediaWiki مسئلن لاءِ: [[bugzilla:9436]] ==== غير-فونٽ ==== جڏھن Daicing فونٽ کي EUDC طور مقرر ڪيو وڃي: * {{unichar|200D}} شروعاتي جڳھ تي ڪم نٿو ڪري۔ * {{unichar|180A}} ڪم نٿو ڪري۔ * {{unichar|202F}} ڪم نٿو ڪري۔ ==== فونٽ مسئلا ==== * <code>MQT</code>=[[Menksoft]] جو <code>Menk Qagan Tig</code>، Hudum، Todo، Manchu ۽ Sibe لاءِ فونٽ آھي، مڪمل Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MW</code>=[[Almas]] جو <code>Mongolian White</code>، Hudum ۽ Todo لاءِ فونٽ آھي، جزوي Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MB</code>=[[Founder Group|Founder]]-[[Microsoft]] جو <code>Mongolian Baiti</code>، Hudum، Todo، Manchu ۽ Sibe لاءِ فونٽ آھي، جزوي Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MU</code>=[[Monotype Drawing Office]] جو <code>Mongol Usug</code>، Hudum ۽ Todo لاءِ فونٽ آھي؛ * <code>MS</code>=[[Myatav Erdenechimeg]] جو <code>MongolianScript</code>، رڳو Hudum لاءِ فونٽ آھي؛ * <code>DW</code>=<code>[[Daicing]] White</code>، جيڪو <code>Abkai Xanyan</code> نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، Manchu، Sibe ۽ Daur لاءِ فونٽ آھي۔ # <code>MQT</code> ۾ ننڍڙا مسئلا مليا آھن؛ # آخري k/g ATR- رينڊرنگ جا مسئلا <code>MQT</code> ۽ <code>MS</code> کان سواءِ سڀني فونٽن ۾ موجود آھن، پر Erdenechimeg موجب سندس فونٽ شروعاتي مسودو ھو ۽ موجوده يونيڪوڊ معيارن سان مڪمل مطابقت نٿو رکي؛ # <code>MU</code> ڪيترين حالتن ۾ Unicode Standardized Variants (FVS1~3 جي ad hoc rendering وسيلي) جي پيروي نٿو ڪري؛ # <code>MB</code> 5.00 يونيڪوڊ معيار سان مطابقت نٿو رکي، مھرباني ڪري ان کي <code>MB</code> 5.01 (KB929763) تائين اپگريڊ ڪريو؛ # ڪن خاص حالتن ۾ {{MongolUnicode|valign=middle|‍ᠶ‍}} کي غلط نموني {{MongolUnicode|valign=middle|‍ᠢ‍}} يا {{MongolUnicode|valign=middle|ᠵ‍}} طور ڏيکاريو وڃي ٿو <code>MB</code> 5.01 ۽ <code>MU</code> 2.37 ۾؛ # {{MongolUnicode|valign=middle|ᡓ‍}} کي غلط نموني {{MongolUnicode|valign=middle|ᠴ‍}} طور ڏيکاريو وڃي ٿو <code>MU</code> 2.37 ۾؛ # <code>MB</code> 5.01، {{MongolUnicode|valign=middle|ᡯᡳ}} کي صحيح نموني رينڊر نٿو ڪري (اسان شايد <code>MB</code> ۾ ان جي بدران {{MongolUnicode|valign=middle|ᡯᡳ᠌}} استعمال ڪريون)۔ ==سانچائي ڊيٽا== {{Template data header}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "متن", "description": "ڏيکارڻ لاءِ منگوليائي متن", "type": "content", "required": true }, "2": { "label": "رخ", "description": "متن کي افقي (ڊفالٽ) يا عمودي ڏيکارڻ", "type": "string", "suggestedvalues": [ "h", "v" ], "default": "h", "suggested": true }, "lang": { "aliases": [ "3" ], "label": "ٻولي", "description": "متن جي ٻولي ISO 639 ٻولي ڪوڊ طور", "example": "mn", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mn", "mnc", "sjo", "khk", "mvf" ], "suggested": true }, "display": { "deprecated": true }, "font-weight": {}, "font-size": {}, "line-height": {}, "vertical-align": { "aliases": [ "valign" ] }, "style": { "label": "CSS انداز", "description": "متن واري حصي جو اضافي انداز مقرر ڪري ٿو، مثال طور height:50px اوچائي کي 50px تائين محدود ڪري ٿو؛ جيڪڏھن متن ان کان ڊگھو ھجي تہ باقي مواد ايندڙ ڪالمن ۾ ترتيب ڏنو ويندو۔", "type": "string" } }, "paramOrder": [ "1", "2", "lang", "display", "font-weight", "font-size", "line-height", "vertical-align", "style" ], "description": "يونيڪوڊ \"منگوليائي\" رسم الخط ۾ لکيل متن لاءِ استعمال ڪرڻ جو مقصد، جيئن برائوزرن ۾ ھن متن جي ڏيک بھتر ٿئي۔", "format": "inline" } </templatedata> == ھي بہ ڏسو == * [[Mongolian script#Unicode]] * {{tl|ManchuSibeUnicode}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:منگوليائي ٻولي|Template]] [[زمرو:Script–font templates|MScript/MongolUnicode]] }}</includeonly> q5icuwl6wi8k1v7x3ehlo9k7l8nkxkc 376973 376971 2026-05-10T19:54:55Z Intisar Ali 8681 376973 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{COinS safe|n}} {{Uses TemplateStyles|Template:MongolUnicode/fonts.css}} <!-- زمرا ۽ بين الويڪي لنڪون ھن صفحي جي ھيٺان وڃن ٿيون۔ --> === استعمال === ھي سانچو اُن متن لاءِ ٺاھيو ويو آھي جيڪو يونيڪوڊ جي "منگوليائي" رسم الخط ۾ لکيل ھجي۔ ياد رھي تہ يونيڪوڊ جو "منگوليائي" رسم الخط منگوليائي، ٽوڊو، منچو ۽ سائيب رسم الخطن جو گڏيل معيار آھي، تنھنڪري ھي سانچو مختلف ٻولين جي متن لاءِ استعمال ڪري سگھجي ٿو، جن ۾ منگوليائي جون مختلف صورتون (Classical Mongolian، Halh [khk] ۽ Peripheral Mongolian [mvf]) سان گڏوگڏ منچو [mnc] ۽ سائيب [sjo] پڻ شامل آھن۔ * پھريون پيراميٽر ڏيکارڻ لاءِ منگوليائي (ٽوڊو، منچو، سائيب) متن آھي۔ * ٻيون پيراميٽر اختياري آھي؛ جيڪڏھن اھو 'h' ھجي تہ متن افقي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو؛ جيڪڏھن اھو ڪنھن ٻي قدر (مثلاً 'v') تي مشتمل ھجي، يا خالي ڇڏيو وڃي تہ متن عمودي صورت ۾ ڏيکاريو ويندو (جيڪڏھن برائوزر عمودي ڏيکاري جي حمايت ڪري)۔ * <code>lang</code> پيراميٽر: متن جي ٻولي مقرر ڪري ٿو، مثال طور <code>mn</code> منگوليائي لاءِ، <code>mnc</code> منچو لاءِ، ۽ <code>sjo</code> سائيب لاءِ؛ ھي ٻوليءَ موجب فونٽ خاندان چونڊڻ لاءِ بہ استعمال ٿيندو آھي۔ * <code>style</code> پيراميٽر: متن واري حصي جو اضافي انداز مقرر ڪري ٿو، مثال طور <code>height:50px</code> اوچائي کي 50px تائين محدود ڪري ٿو؛ جيڪڏھن متن جي ڊيگھ 50px کان وڌيڪ ٿئي تہ باقي مواد ايندڙ ڪالمن ۾ ترتيب ڏنو ويندو۔ * ان کان سواءِ، توھان <code>font-size</code>، <code>line-height</code>، ۽ <code>display</code> لاءِ بہ ساڳئي نالن وارن پيراميٽرن وسيلي ڊفالٽ قدر تبديل ڪري سگھو ٿا۔ جيڪڏھن اوھان وٽ عمودي منگوليائي متن جو ڊگھو سلسلو ھجي (يعني ھڪ يا ٻن لفظن کان وڌيڪ) جيڪو افقي انگريزي پيراگراف اندر شامل ھجي، تہ اھو سٽن جي وچ ۾ تمام وڏو خال پيدا ڪندو، تنھنڪري بھتر اھو آھي تہ ڊگھن عمودي منگوليائي عبارتن کي ننڍن لفظ-ڊيگھ وارن حصن ۾ ورھايو وڃي۔ اھو ھر منگوليائي لفظ کي الڳ MongolUnicode سانچي ۾ ويڙھي ڪري ۽ ھر سانچي جي وچ ۾ خالي جڳھ وجھي ڪري ڪري سگھجي ٿو (جيڪڏھن اوھان خالي جڳھ نه ڏيندا تہ منگوليائي متن صحيح نموني ظاھر ٿيندو، پر جيڪڏھن ڪو واپرائيندڙ مضمون مان متن نقل ڪندو تہ سڀئي لفظ ھڪ ئي لفظ ۾ گڏجي ويندا)۔ عمودي منگوليائي متن کي غيرضروري طور ٽوڙڻ لاءِ <nowiki><br/></nowiki> استعمال نہ ڪريو، ڇو تہ اھو انھن برائوزرن ۾ مسئلا پيدا ڪري ٿو جيڪي عمودي ترتيب جي حمايت نٿا ڪن۔ === مثال === *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|h}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|h}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ}} {{MongolUnicode|ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ}} {{MongolUnicode|ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|v}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|style=height:50px}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠪᠢᠴᠢᠭ᠌|style=height:50px}} *<code><nowiki>{{MongolUnicode|ᠸᠢᠺᠢᠫᠧᠳᠢᠶᠠ|font-size=2em}}</nowiki></code> نتيجو: {{MongolUnicode|ᠸᠢᠺᠢᠫᠧᠳᠢᠶᠠ|font-size=2em}} === مسئلا === ھن سان لاڳاپيل MediaWiki مسئلن لاءِ: [[bugzilla:9436]] ==== غير-فونٽ ==== جڏھن Daicing فونٽ کي EUDC طور مقرر ڪيو وڃي: * {{unichar|200D}} شروعاتي جڳھ تي ڪم نٿو ڪري۔ * {{unichar|180A}} ڪم نٿو ڪري۔ * {{unichar|202F}} ڪم نٿو ڪري۔ ==== فونٽ مسئلا ==== * <code>MQT</code>=[[Menksoft]] جو <code>Menk Qagan Tig</code>، Hudum، Todo، Manchu ۽ Sibe لاءِ فونٽ آھي، مڪمل Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MW</code>=[[Almas]] جو <code>Mongolian White</code>، Hudum ۽ Todo لاءِ فونٽ آھي، جزوي Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MB</code>=[[Founder Group|Founder]]-[[Microsoft]] جو <code>Mongolian Baiti</code>، Hudum، Todo، Manchu ۽ Sibe لاءِ فونٽ آھي، جزوي Ali-Gali حمايت سان؛ * <code>MU</code>=[[Monotype Drawing Office]] جو <code>Mongol Usug</code>، Hudum ۽ Todo لاءِ فونٽ آھي؛ * <code>MS</code>=[[Myatav Erdenechimeg]] جو <code>MongolianScript</code>، رڳو Hudum لاءِ فونٽ آھي؛ * <code>DW</code>=<code>[[Daicing]] White</code>، جيڪو <code>Abkai Xanyan</code> نالي سان پڻ سڃاتو وڃي ٿو، Manchu، Sibe ۽ Daur لاءِ فونٽ آھي۔ # <code>MQT</code> ۾ ننڍڙا مسئلا مليا آھن؛ # آخري k/g ATR- رينڊرنگ جا مسئلا <code>MQT</code> ۽ <code>MS</code> کان سواءِ سڀني فونٽن ۾ موجود آھن، پر Erdenechimeg موجب سندس فونٽ شروعاتي مسودو ھو ۽ موجوده يونيڪوڊ معيارن سان مڪمل مطابقت نٿو رکي؛ # <code>MU</code> ڪيترين حالتن ۾ Unicode Standardized Variants (FVS1~3 جي ad hoc rendering وسيلي) جي پيروي نٿو ڪري؛ # <code>MB</code> 5.00 يونيڪوڊ معيار سان مطابقت نٿو رکي، مھرباني ڪري ان کي <code>MB</code> 5.01 (KB929763) تائين اپگريڊ ڪريو؛ # ڪن خاص حالتن ۾ {{MongolUnicode|valign=middle|‍ᠶ‍}} کي غلط نموني {{MongolUnicode|valign=middle|‍ᠢ‍}} يا {{MongolUnicode|valign=middle|ᠵ‍}} طور ڏيکاريو وڃي ٿو <code>MB</code> 5.01 ۽ <code>MU</code> 2.37 ۾؛ # {{MongolUnicode|valign=middle|ᡓ‍}} کي غلط نموني {{MongolUnicode|valign=middle|ᠴ‍}} طور ڏيکاريو وڃي ٿو <code>MU</code> 2.37 ۾؛ # <code>MB</code> 5.01، {{MongolUnicode|valign=middle|ᡯᡳ}} کي صحيح نموني رينڊر نٿو ڪري (اسان شايد <code>MB</code> ۾ ان جي بدران {{MongolUnicode|valign=middle|ᡯᡳ᠌}} استعمال ڪريون)۔ ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} <templatedata> { "params": { "1": { "label": "متن", "description": "ڏيکارڻ لاءِ منگوليائي متن", "type": "content", "required": true }, "2": { "label": "رخ", "description": "متن کي افقي (ڊفالٽ) يا عمودي ڏيکارڻ", "type": "string", "suggestedvalues": [ "h", "v" ], "default": "h", "suggested": true }, "lang": { "aliases": [ "3" ], "label": "ٻولي", "description": "متن جي ٻولي ISO 639 ٻولي ڪوڊ طور", "example": "mn", "type": "string", "suggestedvalues": [ "mn", "mnc", "sjo", "khk", "mvf" ], "suggested": true }, "display": { "deprecated": true }, "font-weight": {}, "font-size": {}, "line-height": {}, "vertical-align": { "aliases": [ "valign" ] }, "style": { "label": "CSS انداز", "description": "متن واري حصي جو اضافي انداز مقرر ڪري ٿو، مثال طور height:50px اوچائي کي 50px تائين محدود ڪري ٿو؛ جيڪڏھن متن ان کان ڊگھو ھجي تہ باقي مواد ايندڙ ڪالمن ۾ ترتيب ڏنو ويندو۔", "type": "string" } }, "paramOrder": [ "1", "2", "lang", "display", "font-weight", "font-size", "line-height", "vertical-align", "style" ], "description": "يونيڪوڊ \"منگوليائي\" رسم الخط ۾ لکيل متن لاءِ استعمال ڪرڻ جو مقصد، جيئن برائوزرن ۾ ھن متن جي ڏيک بھتر ٿئي۔", "format": "inline" } </templatedata> == ھي بہ ڏسو == * [[Mongolian script#Unicode]] * {{tl|ManchuSibeUnicode}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:منگوليائي ٻولي|Template]] [[زمرو:Script–font templates|MScript/MongolUnicode]] }}</includeonly> spyltktwpcko5n2glzp9ul22vt8ev39 10 96447 376972 2026-05-10T19:54:24Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: /* {{pp-template}} */ .font-mong { font-family: 'Menk Hawang Tig', 'Menk Qagan Tig', 'Menk Garqag Tig', 'Menk Har_a Tig', 'Menk Scnin Tig', 'Oyun Gurban Ulus Tig', 'Oyun Qagan Tig', 'Oyun Garqag Tig', 'Oyun Har_a Tig', 'Oyun Scnin Tig', 'Oyun Agula Tig', 'Mongolian Baiti', 'Noto Sans Mongolian', 'Mongolian Universal White', 'Mongol Usug', 'Mongolian White', 'MongolianScript', 'Code2000', /*Myatav Erdenechimeg's*/'Menksoft Qagan'; } .font-mong-mnc, .font-mong:lang(mnc-Mo... 376972 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .font-mong { font-family: 'Menk Hawang Tig', 'Menk Qagan Tig', 'Menk Garqag Tig', 'Menk Har_a Tig', 'Menk Scnin Tig', 'Oyun Gurban Ulus Tig', 'Oyun Qagan Tig', 'Oyun Garqag Tig', 'Oyun Har_a Tig', 'Oyun Scnin Tig', 'Oyun Agula Tig', 'Mongolian Baiti', 'Noto Sans Mongolian', 'Mongolian Universal White', 'Mongol Usug', 'Mongolian White', 'MongolianScript', 'Code2000', /*Myatav Erdenechimeg's*/'Menksoft Qagan'; } .font-mong-mnc, .font-mong:lang(mnc-Mong), .font-mong:lang(dta-Mong), .font-mong:lang(sjo-Mong) { font-family: 'Abkai Xanyan', 'Abkai Xanyan LA', 'Abkai Xanyan VT', 'Abkai Xanyan XX', 'Abkai Xanyan SC', 'Abkai Buleku', 'Daicing White', 'Mongolian Baiti', 'Noto Sans Mongolian', 'Mongolian Universal White'; } 0o3e6dog60o3pjqvevu9atewsh8ozv8 10 96448 376974 2026-05-10T19:56:11Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_phoenician.css" />}}<span dir="rtl" class="script-phoenician">{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376974 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_phoenician.css" />}}<span dir="rtl" class="script-phoenician">{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 3i4yigg2fktbow1pbxo2twxd1j7u0hg 10 96449 376975 2026-05-10T19:58:05Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- ھيٺ ڏنل جڳھ تي زمرا شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪون Wikidata تي شامل ڪريو --> {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles phoenician.css}} ھي سانچو [[Phoenician alphabet|فونيشيائي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ * [[Noto fonts|Noto Sans Phoenician]] مثال: * {{Script/Phoen... 376975 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- ھيٺ ڏنل جڳھ تي زمرا شامل ڪريو ۽ بين الويڪي لنڪون Wikidata تي شامل ڪريو --> {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles phoenician.css}} ھي سانچو [[Phoenician alphabet|فونيشيائي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ * [[Noto fonts|Noto Sans Phoenician]] مثال: * {{Script/Phoenician|𐤂𐤀𐤁}} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== * {{tl|script}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- ھن لڪير کان ھيٺ زمرا؛ بين الويڪي لنڪون Wikidata تي --> [[زمرو:Script–font templates|P]] }}</includeonly> i4b6ef3ni345994q65sojpth1higgbh 10 96450 376976 2026-05-10T19:58:55Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-phoenician { font-family: 'Noto Sans Phoenician', sans-serif; } 376976 sanitized-css text/css .script-phoenician { font-family: 'Noto Sans Phoenician', sans-serif; } mm80a6gfi7aum4rl2f51av6j9pbqenp 10 96451 376977 2026-05-10T19:59:58Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_tai_tham.css" />}}<span class="script-tai_tham">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Kra–Dai multilingual support templates]] </noinclude> 376977 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_tai_tham.css" />}}<span class="script-tai_tham">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Kra–Dai multilingual support templates]] </noinclude> gi8i1jc5wd0pduccuzzdx6kqv0qe0fk 10 96452 376978 2026-05-10T20:00:56Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-tai_tham { font-family: 'Lanna Alif', 'Lanna Unicode UI', 'Talom', 'SYYDAI01', 'A Tai Tham KH New V3', 'A Tai Tham KH New', 'A Tai Tham KH', 'Tai Tham LN'; } 376978 sanitized-css text/css .script-tai_tham { font-family: 'Lanna Alif', 'Lanna Unicode UI', 'Talom', 'SYYDAI01', 'A Tai Tham KH New V3', 'A Tai Tham KH New', 'A Tai Tham KH', 'Tai Tham LN'; } q2vg38ham4afdp1iy3rfhcrd11lyitj 10 96453 376979 2026-05-10T20:02:20Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_lontara.css" />}}<span class="script-lontara">{{{2}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376979 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_lontara.css" />}}<span class="script-lontara">{{{2}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> k00han29wqruib4uzgz4mfqayibierd 10 96454 376980 2026-05-10T20:04:11Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-lontara { font-family: LontaraOT,Saweri,'Leelawadee UI','Noto Sans Buginese',Code2000; } 376980 sanitized-css text/css .script-lontara { font-family: LontaraOT,Saweri,'Leelawadee UI','Noto Sans Buginese',Code2000; } 5zewilwsrh7li2dy0lta8fgk1rzrfo0 10 96455 376981 2026-05-10T20:05:12Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_coptic.css" />}}<span title="Coptic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-coptic">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376981 wikitext text/x-wiki {{safesubst:<noinclude/>ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_coptic.css" />}}<span title="Coptic" {{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}"}} class="script-coptic">{{safesubst:<noinclude/>#if:{{{2|}}}|<nowiki/>{{{2}}}|<nowiki/>{{{1}}}}}</span><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 62ux7is8ckga4tjag6f2480t1oft6hm 10 96456 376982 2026-05-10T20:06:51Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles_coptic.css}} === استعمال === ھي سانچو [[Coptic alphabet|قبطي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ *[[Segoe UI Symbol]]/[[Segoe UI Historic]]، جيڪي ترتيبوار Windows 8 ۽ 10 ۾ شامل آھن *[http://socrates.berkeley.edu/~pinax/greekkeys/NAUdownload.html New Athena Unicod... 376982 wikitext text/x-wiki {{documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles_coptic.css}} === استعمال === ھي سانچو [[Coptic alphabet|قبطي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ *[[Segoe UI Symbol]]/[[Segoe UI Historic]]، جيڪي ترتيبوار Windows 8 ۽ 10 ۾ شامل آھن *[http://socrates.berkeley.edu/~pinax/greekkeys/NAUdownload.html New Athena Unicode] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html MPH 2B Damase] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Arial Coptic] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Quivira] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Analecta] (گلفن جي کوٽ آھي) *[http://scripts.sil.org/cms/scripts/page.php?site_id=nrsi&id=SophiaNubian Sophia Nubian] *[http://www.gnu.org/software/freefont/ FreeSerif] *{{Coptic|ⲘⲉⲧⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ}} ==سانچائي ڊيٽا== {{Template data header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== *{{tl|script}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:قبطي سانچا]] [[زمرو:Script–font templates|C]] }}</includeonly> 8kyk5jdprkyk3b9exysi4yngndnp8n4 376983 376982 2026-05-10T20:07:23Z Intisar Ali 8681 376983 wikitext text/x-wiki {{documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles_coptic.css}} === استعمال === ھي سانچو [[Coptic alphabet|قبطي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ *[[Segoe UI Symbol]]/[[Segoe UI Historic]]، جيڪي ترتيبوار Windows 8 ۽ 10 ۾ شامل آھن *[http://socrates.berkeley.edu/~pinax/greekkeys/NAUdownload.html New Athena Unicode] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html MPH 2B Damase] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Arial Coptic] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Quivira] *[http://moheb.de/unicode_coptic_fonts.html Analecta] (گلفن جي کوٽ آھي) *[http://scripts.sil.org/cms/scripts/page.php?site_id=nrsi&id=SophiaNubian Sophia Nubian] *[http://www.gnu.org/software/freefont/ FreeSerif] *{{Coptic|ⲘⲉⲧⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ}} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== *{{tl|script}} <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:قبطي سانچا]] [[زمرو:Script–font templates|C]] }}</includeonly> pawx17d1qumkpeiurfrnj1rryhcewyi 10 96457 376984 2026-05-10T20:08:23Z Intisar Ali 8681 صفحي کي [[سانچو:Script/Coptic]] ڏانھن چوريو 376984 wikitext text/x-wiki #چوريو[[سانچو:Script/Coptic]] 26hyvb9m77zjsypnd2gq5j6ebfsdy9r 10 96458 376985 2026-05-10T20:09:19Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-coptic { font-family: Quivira, Antinoou, Analecta, 'Arial Coptic', 'Noto Sans Coptic', 'FreeSerifAvvaShenouda', 'Sophia Nubian', 'New Athena Unicode', 'MPH 2B Damase', 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol'; } 376985 sanitized-css text/css .script-coptic { font-family: Quivira, Antinoou, Analecta, 'Arial Coptic', 'Noto Sans Coptic', 'FreeSerifAvvaShenouda', 'Sophia Nubian', 'New Athena Unicode', 'MPH 2B Damase', 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol'; } mpxcz9dymmy5h1x3p49kyvcxl4t0biv 10 96459 376986 2026-05-10T20:10:47Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_balinese.css" />}}<span class="script-bali" style="line-height:{{{height|2.1em}}}; word-wrap: break-word;">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 376986 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_balinese.css" />}}<span class="script-bali" style="line-height:{{{height|2.1em}}}; word-wrap: break-word;">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> osxdujnd76xe0nnxeqrqfxg0b7cbnls 10 96460 376987 2026-05-10T20:12:44Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-bali { font-family: 'Noto Sans Balinese', 'Tantular Bali', 'Noto Serif Balinese', 'Aksara Bali'; } 376987 sanitized-css text/css .script-bali { font-family: 'Noto Sans Balinese', 'Tantular Bali', 'Noto Serif Balinese', 'Aksara Bali'; } a0089vukjn3tfibndk1oxd81txjga0a 10 96461 376988 2026-05-10T20:14:07Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_buhid.css" />}}<span class="script-buhid">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376988 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_buhid.css" />}}<span class="script-buhid">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 4py2lng2k0yoo22j7h3cu1o0jzp7eqo 10 96462 376989 2026-05-10T20:15:35Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-buhid { font-family: 'Noto Sans Buhid', 'Quivira', 'Sun-ExtA', 'Code2000'; } 376989 sanitized-css text/css .script-buhid { font-family: 'Noto Sans Buhid', 'Quivira', 'Sun-ExtA', 'Code2000'; } ml26dkwn4t488mie4veuc6s1erdodmy 10 96463 376990 2026-05-10T20:16:48Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span style="font-family:'Noto Sans Kayah Li', FreeMono, Code2000;">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376990 wikitext text/x-wiki <span style="font-family:'Noto Sans Kayah Li', FreeMono, Code2000;">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> qqfr7u3y957zp76vzjd15ubayr140bd 10 96464 376991 2026-05-10T20:19:21Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_orkhon.css" />}}<span class="script-orkh" dir="{{{dir|rtl}}}" style="{{#if:{{{size|}}}|font-size:{{{size}}}}};">{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 376991 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_orkhon.css" />}}<span class="script-orkh" dir="{{{dir|rtl}}}" style="{{#if:{{{size|}}}|font-size:{{{size}}}}};">{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 7o0pkybr2fmxqdwvdbs6xhv58bz5o68 10 96465 376992 2026-05-10T20:20:59Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-orkh { font-family: 'Orkun', 'Old Turkic', 'Orkun Brush', 'Türik Bitig', 'BabelStone Irk Bitig Colour', 'Babelstone Irk Bitig', 'Noto Sans Old Turkic', 'Segoe UI Symbol', 'Quivira', sans-serif; } 376992 sanitized-css text/css .script-orkh { font-family: 'Orkun', 'Old Turkic', 'Orkun Brush', 'Türik Bitig', 'BabelStone Irk Bitig Colour', 'Babelstone Irk Bitig', 'Noto Sans Old Turkic', 'Segoe UI Symbol', 'Quivira', sans-serif; } pb432lh81g748dw4l8afwt1enly1ljj 10 96466 376993 2026-05-10T20:22:57Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles orkhon.css}} === استعمال === <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>}}</nowiki> <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>|<tooltip>}}</nowiki> <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>|<tooltip>|<size=12px>}}</nowiki> ھي سانچو ڏنل قديم ترڪي متن تي [[Unicode|يونيڪوڊ]] جو [[Old Turkic script|قديم ترڪي]] [[font|فونٽ]] لاڳو ڪري ٿو، جيڪڏھن اھڙو فونٽ... 376993 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles orkhon.css}} === استعمال === <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>}}</nowiki> <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>|<tooltip>}}</nowiki> <nowiki>{{OldTurkicUnicode|<text>|<tooltip>|<size=12px>}}</nowiki> ھي سانچو ڏنل قديم ترڪي متن تي [[Unicode|يونيڪوڊ]] جو [[Old Turkic script|قديم ترڪي]] [[font|فونٽ]] لاڳو ڪري ٿو، جيڪڏھن اھڙو فونٽ واپرائيندڙ جي سسٽم تي موجود ھجي، ۽ متن کي ساڄي کان کاٻي (RTL) ترتيب ۾ ڏيکارڻ تي مجبور ڪري ٿو (جيڪڏھن واپرائيندڙ جو برائوزر ان جي حمايت ڪري)۔ ھيٺيان فونٽ ھن ترتيب سان لاڳو ڪيا ويندا: * '''Orkun''' — کليل ذريعو فونٽ، [http://bitigchi.tumblr.com/downloads bitigchi.tumblr.com] تان دستياب؛ * '''Old Turkic''' — کليل ذريعو فونٽ ("Orkun" فونٽ جو پراڻو نسخو)؛ * '''Orkun Brush''' — کليل ذريعو فونٽ، [http://bitigchi.tumblr.com/downloads bitigchi.tumblr.com] تان دستياب؛ * '''Türik Bitig''' — فري ويئر فونٽ، [http://bitigchi.tumblr.com/downloads bitigchi.tumblr.com] تان دستياب؛ * '''Quivira''' — فري ويئر فونٽ، [http://www.quivira-font.com/ www.quivira-font.com] تان دستياب؛ * '''Babelstone Irk Bitig''' — فري ويئر فونٽ، [http://babelfonts.blogspot.com/2011/02/babelstone-irk-bitig.html Babelstone] تان دستياب۔ نوٽ: ھن فونٽ ۾ Old Turkic Unicode ڪوڊ بلاڪ جا سڀ اکر شامل ناھن۔ ===پيراميٽر=== پھريون پيراميٽر ڏيکارڻ لاءِ يونيڪوڊ قديم ترڪي متن آھي۔ ٻيون پيراميٽر قديم ترڪي متن جي رومن لکت يا ترجمي لاءِ آھي، جيڪو mouseover tooltip طور ڏيکاريو ويندو۔ ھي اختياري آھي، ۽ جيڪڏھن خالي ڇڏيو وڃي تہ tooltip "Old Turkic text" ٿيندو۔ ٽيون پيراميٽر px يونٽن ۾ فونٽ سائيز مقرر ڪرڻ لاءِ آھي۔ ھي اختياري آھي، ۽ جيڪڏھن خالي ڇڏيو وڃي تہ فونٽ سائيز 12px ھوندو۔ ===مثال=== #<code><nowiki>{{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏}}</nowiki></code> نتيجو: {{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏}} #<code><nowiki>{{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏|irk bitig}}</nowiki></code> نتيجو: {{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏|irk bitig}} #<code><nowiki>{{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏|irk bitig|size=20}}</nowiki></code> نتيجو: {{OldTurkicUnicode|𐰃𐰺𐰴 𐰋𐰃𐱅𐰃𐰏|irk bitig|size=20}} ===نوٽ=== قديم ترڪي (۽ اھي سڀ رسم الخط جيڪي Unicode نسخو 5.2 يا ان کان پوءِ شامل ڪيا ويا) گھڻين ايپليڪيشنن ۾ [[Windows 7]] ھيٺ صحيح نموني رينڊر نٿا ٿين، پر جيڪڏھن Windows 7 Service Pack 1 (SP1) نصب ٿيل ھجي تہ صحيح نموني رينڊر ٿيندا۔ ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} === ھي بہ ڏسو === <includeonly>{{Sandbox other|| [[زمرو:Script–font templates|O]] }}</includeonly> ogpeclnjx28ffg1cgvvtvdfu66taw60 10 96467 376994 2026-05-10T20:24:48Z Intisar Ali 8681 صفحي کي [[سانچو:Script/Orkhon]] ڏانھن چوريو 376994 wikitext text/x-wiki #چوريو:[[سانچو:Script/Orkhon]] 9nrpv3r1wvn0f0ra93q52dvbo36err5 10 96468 376995 2026-05-10T20:26:58Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span title="Slavonic" {{#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}" xml:lang="{{{1}}}"}} class="script-slavonic" style="font-family: /* Unicode 13.0 Slavonic fonts: */ 'Ponomar Unicode', 'Ponomar Unicode TT', 'Acathist', 'Triodion Unicode', 'Menaion Unicode', 'Menaion Unicode TT', 'Shafarik', 'Fedorovsk Unicode', 'Fedorovsk Unicode TT', 'Monomakh Unicode', 'Monomakh Unicode TT', 'Vilnius',/* Unicode 8.0 Slavonic fonts: */ BukyVede, 'Kliment Std', 'RomanCyrillic Std', /* Unicode 6.x Slav... 376995 wikitext text/x-wiki <span title="Slavonic" {{#if:{{{2|}}}|lang="{{{1}}}" xml:lang="{{{1}}}"}} class="script-slavonic" style="font-family: /* Unicode 13.0 Slavonic fonts: */ 'Ponomar Unicode', 'Ponomar Unicode TT', 'Acathist', 'Triodion Unicode', 'Menaion Unicode', 'Menaion Unicode TT', 'Shafarik', 'Fedorovsk Unicode', 'Fedorovsk Unicode TT', 'Monomakh Unicode', 'Monomakh Unicode TT', 'Vilnius',/* Unicode 8.0 Slavonic fonts: */ BukyVede, 'Kliment Std', 'RomanCyrillic Std', /* Unicode 6.x Slavonic fonts: */ 'Monomachus', 'Old Standard', 'Old Standard TT', /* Unicode 5.1 Slavonic fonts: */ Dilyana, Menaion, 'Menaion Medieval', Lazov, Code2000, /* Unicode fallback: */ 'DejaVu Sans', 'DejaVu Serif', Code2001, 'FreeSerif', 'TITUS Cyberbit Basic', 'Charis SIL', 'Doulos SIL', 'Chrysanthi Unicode', 'Bitstream Cyberbit', 'Bitstream CyberBase', Thryomanes, 'Lucida Grande', 'FreeSans', 'Arial Unicode MS', 'Microsoft Sans Serif', 'Lucida Sans Unicode';">{{{2|{{{1}}}}}}</span><noinclude> {{doc}} </noinclude> 357r3b8howcfbm4pqxqub5bw5a3t5ro 10 96469 376996 2026-05-10T20:29:44Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_korean.css" />}}<span class="script-korean" style="font-language-override: 'KOR'">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376996 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_korean.css" />}}<span class="script-korean" style="font-language-override: 'KOR'">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> jbz6xhttx5wl6obkui6yf2p1omkley1 10 96470 376997 2026-05-10T20:31:04Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-korean { font-family: '함초롬돋움 LVT','HCR Dotum LVT','함초롬바탕 LVT','HCR Batang LVT','본고딕','Source Han Sans K','본고딕 KR','Source Han Sans KR','思源黑體','Source Han Sans TC','思源黑體 香港','Source Han Sans HC','思源黑体','Source Han Sans SC','源ノ角ゴシック','Source Han Sans','본명조','Source Han Serif K','본명조 KR','Source Han Serif KR','思源宋體','Source Han Serif TC','思源宋體 香港','Source Han Se... 376997 sanitized-css text/css .script-korean { font-family: '함초롬돋움 LVT','HCR Dotum LVT','함초롬바탕 LVT','HCR Batang LVT','본고딕','Source Han Sans K','본고딕 KR','Source Han Sans KR','思源黑體','Source Han Sans TC','思源黑體 香港','Source Han Sans HC','思源黑体','Source Han Sans SC','源ノ角ゴシック','Source Han Sans','본명조','Source Han Serif K','본명조 KR','Source Han Serif KR','思源宋體','Source Han Serif TC','思源宋體 香港','Source Han Serif HC','思源宋体','Source Han Serif SC','源ノ明朝','Source Han Serif','Noto Sans CJK KR','Noto Sans KR','Noto Sans CJK TC','Noto Sans CJK HC','Noto Sans CJK SC','Noto Sans CJK JP','Noto Serif CJK KR','Noto Serif KR','Noto Serif CJK TC','Noto Serif CJK SC','Noto Serif CJK JP','나눔바른고딕 옛한글','NanumBarunGothic YetHangul','나눔명조 옛한글','NanumMyeongjo YetHangul','은 바탕','Un Batang','돋움 옛한글','Dotum Old Hangul','바탕 옛한글','Batang Old Hangul','굴림 옛한글','NewGulim Old Hangul','궁서 옛한글','Gungsuh Old Hangul','맑은 고딕','Malgun Gothic','함초롬돋움','HCR Dotum','함초롬바탕','HCR Batang'; } odmryd88axwyyp1yz2ll6a2i1fylbi7 10 96471 376998 2026-05-10T20:32:22Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: <span style="{{#if:{{{small|}}}||font-size:{{{size|16px}}}}}; line-height:{{{height|2.1em}}}; font-family:'Noto Sans Rejang', 'Code2000';">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 376998 wikitext text/x-wiki <span style="{{#if:{{{small|}}}||font-size:{{{size|16px}}}}}; line-height:{{{height|2.1em}}}; font-family:'Noto Sans Rejang', 'Code2000';">{{{1}}}</span><noinclude>{{Script/basic documentation}} [[Category:Austronesian multilingual support templates]] </noinclude> 1aj1212iya77078gd50bgfvfivdd5il 10 96472 376999 2026-05-10T20:33:47Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_ogham.css" />}}<span class="script-ogham">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> 376999 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_ogham.css" />}}<span class="script-ogham">{{{1}}}</span><!-- --><noinclude>{{Script/basic documentation}}</noinclude> qderk6d2rabe3rshxau1ky2y5cbpaor 10 96473 377000 2026-05-10T20:35:06Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-ogham, .script-Ogam { font-family: 'Noto Sans Ogham', 'BabelStone Ogham', 'BabelStone Ogham Fixed', 'BabelStone Ogham Bound', 'BabelStone Ogham Stemless', 'BabelStone Ogham Lithic', 'BabelStone Ogham Pictish', 'BabelStone Ogham Special', 'DejaVu Sans', 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol'; } 377000 sanitized-css text/css .script-ogham, .script-Ogam { font-family: 'Noto Sans Ogham', 'BabelStone Ogham', 'BabelStone Ogham Fixed', 'BabelStone Ogham Bound', 'BabelStone Ogham Stemless', 'BabelStone Ogham Lithic', 'BabelStone Ogham Pictish', 'BabelStone Ogham Special', 'DejaVu Sans', 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol'; } jr41kdo9ywhn5op4fiklznfx3zdy8pv 10 96474 377001 2026-05-10T20:36:08Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_inscriptional_pahlavi.css" />}}<span class="script-Phli" dir="rtl" style="font-size: {{{size|100%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}}>{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 377001 wikitext text/x-wiki {{{{{|safesubst:}}}ifsubst|1=|2=<templatestyles src="Script/styles_inscriptional_pahlavi.css" />}}<span class="script-Phli" dir="rtl" style="font-size: {{{size|100%}}}; {{{style|}}}" {{{attributes|}}}>{{{1}}}</span>&lrm;<!-- --><noinclude>{{documentation}}</noinclude> hlp0ykbc42ow1f77emng8auyfuii1re 10 96475 377002 2026-05-10T20:37:24Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: .script-Phli { font-family: "Noto Sans Inscriptional Pahlavi", "Segoe UI Historic", Shapour, "ZH Mono", "sans-serif"; font-weight: normal; } 377002 sanitized-css text/css .script-Phli { font-family: "Noto Sans Inscriptional Pahlavi", "Segoe UI Historic", Shapour, "ZH Mono", "sans-serif"; font-weight: normal; } l4nhb1p6nckty6ki9874cergyfq46wr 10 96476 377003 2026-05-10T20:38:49Z Intisar Ali 8681 نئون صفحو: {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles inscriptional pahlavi.css}} ==استعمال== ھي سانچو [[Inscriptional Pahlavi|ڪتباتي پھلوي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو... 377003 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles inscriptional pahlavi.css}} ==استعمال== ھي سانچو [[Inscriptional Pahlavi|ڪتباتي پھلوي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ * [[Noto fonts|Noto Sans Inscriptional Pahlavi]] مثال: * {{Script/Inscriptional Pahlavi|𐭮𐭯𐭠𐭧𐭯𐭲}} ==سانچائي ڊيٽا== {{Template data header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== * {{tl|script}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- ھن لڪير کان ھيٺ زمرا؛ بين الويڪي لنڪون Wikidata تي --> [[زمرو:Script–font templates|P]] }}</includeonly> fmcrjiblsyw4mo2izltigslcvyipo2e 377004 377003 2026-05-10T20:39:10Z Intisar Ali 8681 377004 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- مهرباني ڪري زمرا هن صفحي جي هيٺان شامل ڪريو --> === استعمال === === لاڳاپيل صفحا === {{Documentation subpage}} {{Uses TemplateStyles|Template:Script/styles inscriptional pahlavi.css}} ==استعمال== ھي سانچو [[Inscriptional Pahlavi|ڪتباتي پھلوي رسم الخط]] جا فونٽ، جيڪڏھن نصب ٿيل ھجن، زبردستي لاڳو ڪرڻ لاءِ ٺاھيو ويو آھي۔ * [[Noto fonts|Noto Sans Inscriptional Pahlavi]] مثال: * {{Script/Inscriptional Pahlavi|𐭮𐭯𐭠𐭧𐭯𐭲}} ==سانچائي ڊيٽا== {{TemplateData header}} {{cot|title=سانچائي ڊيٽا|bg=#ddd}} <templatedata> { "params": { "1": {} } } </templatedata> {{cob}} ==ھي بہ ڏسو== * {{tl|script}} <includeonly>{{sandbox other|| <!-- ھن لڪير کان ھيٺ زمرا؛ بين الويڪي لنڪون Wikidata تي --> [[زمرو:Script–font templates|P]] }}</includeonly> dumvpazls490r56fmgn9wy6mq0vr8iw 10 96477 377005 2026-05-10T20:40:25Z Intisar Ali 8681 صفحي کي [[سانچو:Script/Pahlavi]] ڏانھن چوريو 377005 wikitext text/x-wiki #چوريو[[سانچو:Script/Pahlavi]] hmhkdykzgkthkt57gwuahndy8d7p8s2 14 96478 377018 2026-05-11T09:55:40Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:ڪارپوريشن]] [[زمرو:چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] 377018 wikitext text/x-wiki [[زمرو:ڪارپوريشن]] [[زمرو:چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪثير قومي ڪمپنيون]] [[زمرو:چين جون ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر هارڊويئر ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر سسٽم ڪمپنيون]] [[زمرو:صارفين جي اليڪٽرانڪس برانڊ]] [[زمرو:ڊسپلي ٽيڪنالاجي ڪمپنيون]] 4fc4u458u3q0mngk0q4e9c4ohml2u9h 14 96479 377019 2026-05-11T09:56:04Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] 377019 wikitext text/x-wiki [[زمرو:چيني ڪمپنيون]] [[زمرو:ڪمپيوٽر ڪمپنيون]] dhz5hpc82sa39hfq6h0r7pp7mdcqw8c 14 96480 377020 2026-05-11T09:56:46Z Ibne maryam 17680 نئون صفحو: [[زمرو:چين]] [[زمرو:ڪمپنيون بلحاظ ملڪ]] 377020 wikitext text/x-wiki [[زمرو:چين]] [[زمرو:ڪمپنيون بلحاظ ملڪ]] bv4xpypu4leyk0xht73gqwzlma5i11g