ශ්‍රී ලංකා‍ අලියා

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="si">
  <siteinfo>
    <sitename>විකිපීඩියා</sitename>
    <dbname>siwiki</dbname>
    <base>https://si.wikipedia.org/wiki/%E0%B6%B8%E0%B7%94%E0%B6%BD%E0%B7%8A_%E0%B6%B4%E0%B7%92%E0%B6%A7%E0%B7%94%E0%B7%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">මාධ්‍යය</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">විශේෂ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">පරිශීලක</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">පරිශීලක සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">විකිපීඩියා</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">විකිපීඩියා සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ගොනුව</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ගොනුව සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">මාධ්‍යවිකි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">සැකිල්ල</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">සැකිලි සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">උදවු</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">උදවු සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ප්‍රවර්ගය</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ප්‍රවර්ග සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ද්වාරය</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ද්වාරය සාකච්ඡාව</namespace>
      <namespace key="126" case="first-letter">MOS</namespace>
      <namespace key="127" case="first-letter">MOS talk</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ශ්‍රී ලංකා‍ අලියා</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3904</id>
    <revision>
      <id>789203</id>
      <parentid>762596</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T02:06:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27381-66</username>
        <id>78807</id>
      </contributor>
      <origin>789203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7831" sha1="d1eja27lg7gvjt6ctbnl990s85hbtoh" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Sri Lankan Elephant
| status = EN
| status_system = iucn3.1
| status_ref = &lt;ref name=iucn/&gt;
| image = http://static.dailymirror.lk/media/images/image_1486532032-5d22bf1cd7.jpg
|image= Srilankan tuskelephant.jpg
|image_caption = ශ්‍රී ලංකීය පිරිමි අලියෙක්
|image2= Pinnawala 02.jpg
|image2_caption = ගැහැණු අලි ඇතුන් (පින්නවල අලි අනාථාගාරය)
|genus = Elephas
|species = maximus
|species_link = Asian elephant
|subspecies = maximus
|authority = [[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Nature|1758]]
|range_map = Elephant Distribution Map Sri Lanka 2015.jpg
|range_map_caption = ශ්‍රී ලංකීය අලි ව්‍යාප්තිය 
}}

'''ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා  ''(Elephas maximus maximus)''''' ලෙස විද්‍යාත්මක නාමකරණය කරන ආසියානු අලි උප විශේෂයකි. 1986 සිට අන්තරායට ලක් වූ උප විශේෂයක් ලෙස IUCN රතු දත්ත පොතට ඇතුලත් කර ඇත.  වසර ගණනාවක් සිට අලි ජනගහනය 50% පමණ අඩු වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ අලියාට වසර 60ත් 75ත් අතර ආයුකාලයක් පවති. වාසස්ථාන අහිමි වීම, පිරිහීම හා ඛණ්ඩනය වීම මෙම විශේෂයට මූලික වශයෙන් තර්ජනය කරයි.

කාල් ලිනෙයස් මහතා විසින් 1758 Elephas maximus  ප්‍රථම නාමකරණය කර ඇත්තේ ද ශ්‍රී ලංකාවේ අලියා පාදක කරගෙන ය.

ශ්‍රි ලංකා‍නු අලියා, ආසියානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් අතර විශාලතම උපවිශේෂය වුවත්, අප්‍රිකානු අලින්ගේ උපවිෙශ්ෂයන් දෙකටම වඩා කුඩාය. ඉතිහාස දත්තයන් හා දහනමවන සියවෙසහි ගන්නා ලද ඡායා රූප හා සස‍දන කල, මෙකල ජාතික වනෝද්‍යයාන වල සිටින අලින් එකල අලින්ට වඩා කුඩාය. මෙයට හේතු වී ඇත්තේ දිගු කාලයක් තුල සිදුකල අලි දඩයම් හා හිලැ කිරීම්ය. ලංකා‍ව, වසර දහස් ගනණකට පෙර,  ඉන්දියානු අර්ධද්වීපයෙහි කොටසක්ව පැවතිකල,  දකුණු ඉන්දියාවෙන් ලංකා‍වට අලින් සංක්‍රමණය වුවායැයි සිතිය හැක. ඉතා වැදගත් සංස්කෘතික බැදිමක් මිනිසා හා අලියා අතර පවති. අලින් ගහනය ජාතික වනෝද්‍යයාන වලට හා අභය භූමි වලට සිමා වී ඇත. [[උඩවලව ජාතික උද්‍යානය]], [[මින්නේරිය ජාතික උද්‍යානය]], [[විල්පත්තු ජාතික උද්‍යානය]], [[යාල ජාතික උද්‍යානය]] අලින් නැරඹීමට අගනා ස්ථානයන්ය.

==ආහාර සහ වාසස්ථාන==
ලංකා‍නු අලියා ශාක භක්ෂක සතකු වන අතර තණකොල, ගස් වල පොතු, ඉදී වැටිනු පලතුරු ජාති හා තාල වර්ගයේ ශාක පත්‍ර මොවුන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයන්ය. විශාල පිරිමි සතෙකුට දිනකට කිලෝග්රෑම් 200 පමණ ආහාර අවශ්‍යයය. ඉතිහාසයට අනුව අලින්ගේ ප්‍රධාන වාසස්ථන නිම්න භුමි වැසි වනාන්තරත්, කදුකර වනාන්තරත්, වියලි කලාපීය වනාන්තරත් වේ. නමුත් මෙකල කදුකර වනාන්තර වලින්, අලින් වදවී යන අතර වැඩි වශයෙන්, අලින් දැකගත හැක්කේ වියලි වනාන්තර වලය. ලංකා‍නු අලින් වදවී යාමෙ තර්ජනයට මුහුණ දී ඇත. ලංකා‍වෙහි ඇත් දළ ව්‍යාපාරයට වසර 2000 ක පමණ අතීතයක් ඇත. 18 වන සියවස හා 19 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී අලින් විශාල වශයෙන් දඩයම් කරන ලදි. 1999 සිට 2006 දක්වා කාලය තුල අලින් 100කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් ඝාතනය කර ඇත.  අද සංරක්ෂණය නොකල ප්‍රදේශවල අලින් අත්තේ සුලු වශයෙනි. දළ ඇතුන් සිටින්නේ මුළු ගහනයෙන් සියයට 5 ත් 7ත් අතර ප්‍රමාණයකි.
==අලි-මිනිස් ගැටුම==
පසුගිය දශකය තුල ලංකාවේ අලි ගහනය විශාල ලෙස පහළ ගොස් ඇති බව සමීක්‍ෂණ මගින් තහවුරු කොට ඇත. අලින් නිසා මිනිස් ජීවිත විනාශවීම වියලි කලාපයේ සමහර ප්‍රදේශවල සුලබ සිදුවීමක් බවට පත්ව ඇත. අලින් විසින් වගා බිම් හානි කිරීමද, අලින් විසින් හානි කරන නිසා වගා බිම් අත්හැර දැමීමද සිදුවේ.

==[[තර්ජන]]==
විශාලම තර්ජනය වන්නේ වගා බිම්, නිවාස සහ මිනිස් ජීවිත බේරා ගැනීමට අලින් මරා දැමීමය. එසේම ඇතුන් දඩයම, වන විනාශය, නියගය හා කුසගින්න අනෙක් තර්ජනයන්ය.

==සුරැකීම==
වන  සතුන් සුරැකීමට ජාතික වනෝද්‍යයාන හා අභය භුමීන් පිහිටුවා ඇත. කෑගල්ලේ , පින්නවල අලි අනාථගාරය ගිලන් වු අලින්ටද, අනාථ වු අලින්ටද සෙවණක් වී ඇති අතර එහි අලින් 70 පමණ වෙසෙති.

== ආශ්‍රිත ලිපි ==
* [[වල් අලි විසින් මරණලද මිනිසුන් නාමාවලිය - ශ්‍රී ලංකා]]

{{commons|Elephas maximus maximus}}
&lt;!--Categories--&gt;
[[ප්‍රවර්ගය:අලි සහ ඇතුන්]]
[[ප්‍රවර්ගය:සමාජ ගැටළු - ශ්‍රි ලංකා‍]]
[[ප්‍රවර්ගය:ගොවිතැන]]
&lt;!--Interwiki--&gt;</text>
      <sha1>d1eja27lg7gvjt6ctbnl990s85hbtoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>බල්ගේරියාව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7129</id>
    <revision>
      <id>789206</id>
      <parentid>779427</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T05:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25654" sha1="5nrpsdny8lgyr2kvqtjljvoi554ubmv" xml:space="preserve">{{Infobox country
| conventional_long_name = බල්ගේරියානු ජනරජය
| native_name            = {{native name|bg|Република България}} &lt;br/&gt; {{small|{{transliteration|bg|Republika Bŭlgariya}}}}
| common_name            = බල්ගේරියාව
| image_flag             = Flag of Bulgaria.svg
| flag_caption           = ජාතික ධජය
| image_coat             = Coat of arms of Bulgaria.svg
| symbol_type            = රාජ්‍ය ලාංඡනය
| coa_size               = 100
| national_motto         = &lt;wbr/&gt;{{nowrap|{{Nobold|Съединението прави силата|italic=no}}}}&lt;br /&gt;''Sŭedinenieto pravi silata''&lt;br /&gt;(&quot;එකමුතුකම ශක්තිය ඇති කරයි&quot;)
| national_anthem        = {{Nobold|Мила Родино|italic=no|nolink=yes}}&lt;br /&gt;&quot;මිලා රොඩිනෝ&quot;&lt;br /&gt;(&quot;ආදරණීය මව්බිම&quot;)&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;display:inline-block;margin-top:0.4em;&quot;&gt;[[File:Mila Rodino.ogg]]&lt;/div&gt;
| image_map              = EU-Bulgaria.svg
| map_width              = 250px
| map_caption            = {{map caption|location_color=dark green|region=Europe|region_color=dark grey|subregion=the [[European Union]]|subregion_color=green|legend=EU-Bulgaria.svg}}
| capital                = [[සොෆියා]]
| coordinates            = {{Coord|42|41|51|N|23|19|21|E|type:city(1,200,000)_region:BG-22|name=Largo|display=inline}}
| largest_city           = capital
| official_languages     = [[බල්ගේරියානු භාෂාව|බල්ගේරියානු]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=Constitution of the Republic of Bulgaria |url=https://www.parliament.bg/en/const |publisher=National Assembly of the Republic of Bulgaria |access-date=30 August 2020 |archive-date=19 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819054232/https://www.parliament.bg/en/const |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| languages_type         = [[නිල පිටපත]]
| languages              = [[බල්ගේරියානු හෝඩිය|සිරිලික්]]
| languages_sub          = no
| ethnic_groups          = {{unbulleted list|85.7% බල්ගේරියානුවන්|8.5% තුර්කි ජාතිකයන්|4.5% රොමානි ජාතිකයන්|1.3% වෙනත්}}
| ethnic_groups_year     = 2021 සංගණනය{{refn|group=note|name=one|excluding the categories &quot;Cannot determine	&quot;, &quot;Don't want to answer&quot;, and &quot;Unknown&quot; See [[#Demographics|Demographics]].}}
| ethnic_groups_ref      = &lt;ref name=2021Census-ethnocultural-characteristics&gt;{{cite web |url=https://nsi.bg/sites/default/files/files/pressreleases/Census2021_ethnos.pdf |title=Преброяване 2021: Етнокултурна характеристика на населението |trans-title=2021 Census: Ethnocultural characteristics of the population |publisher=[[National Statistical Institute (Bulgaria)|National Statistical Institute of Bulgaria]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20221124195716/https://nsi.bg/sites/default/files/files/pressreleases/Census2021_ethnos.pdf |archive-date=24 November 2022 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| religion               = {{ublist |item_style=white-space; |
{{Tree list}}
* 64.7% [[ක්‍රිස්තියානි]]
** 62.7% [[ඕතඩොක්ස්වාදය]]
** 2.0% අනෙකුත් [[ක්‍රිස්තියානි]]
{{Tree list/end}}
|15.9% අනාගමික |9.8% [[ඉස්ලාම්]] |0.1% වෙනත් |9.5% පිළිතුරු නැත}}
| religion_year          = 2021 සංගණනය
| religion_ref           = &lt;ref name=2021Census-ethnocultural-characteristics /&gt;
| demonym                = බල්ගේරියානුවන්
| government_type        = ඒකීය පාර්ලිමේන්තු ජනරජය
| leader_title1          = ජනාධිපති
| leader_name1           = රුමෙන් රාදෙව්
| leader_title2          = උප ජනාධිපති
| leader_name2           = ඉලියානා අයෝටෝවා
| leader_title3          = අගමැති
| leader_name3           = රොසෙන් ෂෙලියාස්කොව්
| leader_title4          = ජාතික සභාවේ සභාපති
| leader_name4           = රායා නසාරියන්
| legislature            = ජාතික සභාව
| sovereignty_type       = ඉතිහාසය
| established_event1     = 1 වන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය
| established_date1      = 681–1018
| established_event2     = 2 වන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය
| established_date2      = 1185–1396
| established_event3     = බල්ගේරියාවේ ප්‍රධාන රාජ්‍යය
| established_date3      = 1878 මාර්තු 3
| established_event4     = [[ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය|ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයෙන්]] නිදහස
| established_date4      = 1908 ඔක්තෝබර් 5
| established_event5     = රාජාණ්ඩුව අහෝසි කරන ලද්දේ
| established_date5      = 1946 සැප්තැම්බර් 15
| established_event6     = වත්මන් තත්වය
| established_date6      = 1990 නොවැම්බර් 15
| area_rank              = 103 වෙනි
| area_km2               = 110,993.6&lt;ref name=&quot;Penin&quot;&gt;{{cite book |last=Penin |first=Rumen |script-title=bg:Природна география на България |trans-title=Natural Geography of Bulgaria |publisher=Bulvest 2000 |page=18 |year=2007 |isbn=978-954-18-0546-6 |language=bg}}&lt;/ref&gt;
| area_sq_mi             = 42,811
| percent_water          = 2.16&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |title=Field listing: Area |website=[[The World Factbook]] |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |access-date=9 October 2018 |archive-date=31 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140131115000/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2147.html#bu |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| population_census_year = 2021&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nsi.bg/sites/default/files/files/pressreleases/Census2021_population.pdf |title=НАСЕЛЕНИЕ КЪМ 7 СЕПТЕМВРИ 2021 ГОДИНА |publisher=[[National Statistical Institute (Bulgaria)|National Statistical Institute of Bulgaria]] (NSI) |website=www.nsi.bg |language=bulgarian |access-date=9 November 2024}}&lt;/ref&gt;
| population_census      = {{DecreaseNeutral}} 6,519,789
| population_estimate    = {{DecreaseNeutral}} 6,437,360
| population_estimate_rank = 109 වෙනි
| population_estimate_year = 2024 දෙසැම්බර්&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.nsi.bg/en/content/21307/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%81%D1%8A%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5/population-and-demographic-processes-2023 |title=Population and Demographic Processes in 2023 |publisher=[[National Statistical Institute (Bulgaria)|National Statistical Institute of Bulgaria]] (NSI) |website=www.nsi.bg |date=29 April 2024 |access-date=9 November 2024}}&lt;/ref&gt;
| population_density_km2 = {{#expr: 6445481/110994 round 0}}
| population_density_sq_mi = {{#expr: 6445481/42855 round 0}}
| population_density_rank = 154 වෙනි
| GDP_PPP                = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 264.699&lt;ref name=&quot;IMF.ORG&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2022&amp;ey=2029&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Download World Economic Outlook database: October 2024 – Bulgaria |website=imf.org |access-date=2025-05-24}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_rank           = 73 වෙනි
| GDP_PPP_year           = 2025
| GDP_PPP_per_capita     = {{increase}} ඩොලර් 41,901&lt;ref name=&quot;IMFWEO.BG&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=918,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2022&amp;ey=2029&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=World Economic Outlook Database, October 2024 Edition. (Bulgaria) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=22 October 2024 |access-date=9 November 2024}}&lt;/ref&gt;
| GDP_PPP_per_capita_rank = 55 වෙනි
| GDP_nominal            = {{increase}} ඩොලර් බිලියන 117.007&lt;ref name=&quot;IMFWEO.BG&quot; /&gt;
| GDP_nominal_rank       = 68 වෙනි
| GDP_nominal_year       = 2025
| GDP_nominal_per_capita = {{increase}} ඩොලර් 18,522&lt;ref name=&quot;IMFWEO.BG&quot; /&gt;
| GDP_nominal_per_capita_rank = 59 වෙනි
| Gini                   = 37.2
| Gini_ref               = &lt;ref name=eurogini&gt;{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=9 June 2024 |archive-date=20 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190320064533/https://ec.europa.eu/eurostat/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tessi190&amp;plugin=1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
| Gini_year              = 2023
| Gini_change            = decrease
| HDI                    = 0.845
| HDI_rank               = 55 වෙනි
| HDI_year               = 2023&lt;!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year. --&gt;
| HDI_change             = increase
| HDI_ref                = &lt;ref name=&quot;UNHDR&quot;&gt;{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]]}}&lt;/ref&gt;
| currency               = €
| currency_code          = EUR
| time_zone              = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset             = +2
| time_zone_DST          = [[Eastern European Summer Time|EEST]]
| utc_offset_DST         = +3
| calling_code           = [[+359]]
| cctld                  = {{hlist|[[.bg]]|[[.бг]]}}
}}

'''බල්ගේරියාව''',{{efn|{{IPAc-en|audio=En-us-Bulgaria.ogg|b|ʌ|l|ˈ|ɡ|ɛər|i|ə|,_|b|ʊ|l|-}}; {{langx|bg|България|translit=Bŭlgariya|engvar=gb}} {{IPA|bg|bɐɫˈɡarijɐ||LL-Q7918 (bul)-Kiril kovachev-България.wav}}}} නිල වශයෙන් '''බල්ගේරියානු ජනරජය''',{{efn|{{langx|bg|Република България|links=no|Republika Bŭlgariya|engvar=gb}}, {{IPA|bg|rɛˈpublikɐ bɐɫˈɡarijɐ|IPA}}}} යනු අග්නිදිග යුරෝපයේ රටකි. එය ඩැනියුබ් ගඟට කෙළින්ම දකුණින් සහ කළු මුහුදට බටහිරින් බෝල්කන් කලාපයේ නැගෙනහිර කොටසේ පිහිටා ඇත. බල්ගේරියාව දකුණින් ග්‍රීසිය සහ තුර්කිය, බටහිරින් සර්බියාව සහ උතුරු මැසිඩෝනියාව සහ උතුරින් රුමේනියාව මායිම් කර ඇත. එය වර්ග කිලෝමීටර් 110,994 (වර්ග සැතපුම් 42,855) ක භූමි ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරන අතර යුරෝපීය සංගමය තුළ දහවන විශාලතම රට වන අතර ප්‍රදේශය අනුව යුරෝපයේ දහසයවන විශාලතම රට වේ. සොෆියා යනු ජාතියේ අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි; අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර අතර බර්ගස්, ප්ලොව්ඩිව් සහ වර්නා ඇතුළත් වේ.

නූතන බල්ගේරියාවේ රටවල පැරණිතම සමාජවලින් එකක් වූයේ කරනෝවෝ සංස්කෘතියයි (ක්‍රි.පූ. 6,500). ක්‍රි.පූ. 6 සිට 3 වන සියවස දක්වා, මෙම කලාපය පුරාණ ත්‍රේසියානුවන්, පර්සියානුවන්, කෙල්ට්වරුන් සහ මැසිඩෝනියානුවන් සඳහා සටන් බිමක් විය; ක්‍රි.ව. 45 දී රෝම අධිරාජ්‍යය මෙම කලාපය යටත් කර ගත් විට ස්ථාවරත්වය ඇති විය. රෝම රාජ්‍යය බෙදී ගිය පසු, කලාපයේ ගෝත්‍රික ආක්‍රමණ නැවත ආරම්භ විය. 6 වන සියවසේදී පමණ, මෙම ප්‍රදේශ මුල් ස්ලාව් ජාතිකයන් විසින් පදිංචි කරන ලදී. ඇස්පාරුගේ නායකත්වයෙන් යුත් බල්ගේරියානුවන් පැරණි මහා බල්ගේරියාවේ ඉඩම්වලින් පහර දී 7 වන සියවසේ අගභාගයේදී බෝල්කන් ප්‍රදේශය ස්ථිරවම ආක්‍රමණය කළහ. ඔවුන් පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය ස්ථාපිත කළ අතර, ක්‍රි.ව. 681 දී බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යය විසින් ගිවිසුමක් මගින් ජයග්‍රාහී ලෙස පිළිගනු ලැබීය. එය බෝල්කන් බොහොමයක් ආධිපත්‍යය දැරූ අතර සිරිලික් අක්ෂර සංවර්ධනය කිරීමෙන් ස්ලාවික් සංස්කෘතීන්ට සැලකිය යුතු ලෙස බලපෑම් කළේය. කෘම්ගේ රාජවංශයේ පාලනය යටතේ, රට බලවත් අධිරාජ්‍යයක සහ මහා බලයේ තත්ත්වයට පත්විය. පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය 11 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා පැවතුනි, බයිසැන්තියානු අධිරාජ්‍යයා වන දෙවන බැසිල් එය යටත් කර විසුරුවා හැරියේය. 1185 දී සාර්ථක බල්ගේරියානු කැරැල්ලක් දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කළ අතර එය II වන අයිවන් අසෙන් (1218–1241) යටතේ එහි උච්චතම අවස්ථාවට ළඟා විය. බොහෝ වෙහෙසකර යුද්ධ සහ වැඩවසම් ආරවුල් වලින් පසුව, අධිරාජ්‍යය බිඳ වැටුණු අතර 1396 දී සියවස් පහකට ආසන්න කාලයක් ඔටෝමාන් පාලනයට යටත් විය.

1877–78 රුසෝ-තුර්කි යුද්ධයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තුන්වන සහ වත්මන් බල්ගේරියානු රාජ්‍යය පිහිටුවීම සිදු වූ අතර එය 1908 දී ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යයෙන් නිදහස ප්‍රකාශ කළේය. බොහෝ වාර්ගික බල්ගේරියානුවන් නව ජාතියේ දේශසීමා වලින් පිටත ඉතිරි වූ අතර, එය එහි අසල්වැසියන් සමඟ ගැටුම් කිහිපයකට සහ ලෝක යුද්ධ දෙකෙහිම ජර්මනිය සමඟ සන්ධානවලට තුඩු දුන් අප්‍රතිහත හැඟීම් අවුලුවාලීය. 1946 දී, බල්ගේරියාව සෝවියට් නායකත්වයෙන් යුත් නැගෙනහිර කඳවුර යටතේට පැමිණ සමාජවාදී රාජ්‍යයක් බවට පත් විය. 1989 විප්ලවයෙන් පසු පාලක කොමියුනිස්ට් පක්ෂය බලය පිළිබඳ එහි ඒකාධිකාරය අත්හැර බහුපාර්ශ්වික මැතිවරණවලට ඉඩ දුන්නේය. පසුව බල්ගේරියාව ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයක් බවට පරිවර්තනය විය.

1991 දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යවස්ථාවක් සම්මත කිරීමෙන් පසු, බල්ගේරියාව පළාත් 28 කින් සමන්විත පාර්ලිමේන්තු ජනරජයක් වන අතර එය ඉහළ මට්ටමේ දේශපාලන, පරිපාලන සහ ආර්ථික මධ්‍යගතකරණයක් ඇත. එහි ඉහළ ආදායම් ලබන ආර්ථිකය යුරෝපීය තනි වෙළඳපොළේ කොටසක් වන අතර එය බොහෝ දුරට සේවා මත පදනම් වන අතර පසුව නිෂ්පාදන සහ පතල් කැණීම් - සහ කෘෂිකර්මාන්තය මත පදනම් වේ. ස්වාභාවික ගෑස් සහ තෙල් නල මාර්ග සඳහා සංක්‍රමණ රටක් ලෙස එහි භූමිකාව මෙන්ම කළු මුහුදේ එහි උපායමාර්ගික පිහිටීම බල්ගේරියාවට බලපා ඇත. එහි විදේශ සබඳතා එහි භූගෝලීය පිහිටීම සහ එහි නූතන සාමාජිකත්වය අනුව හැඩගැසී ඇත; බල්ගේරියාව යුරෝපීය සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයක් වන අතර, එය ෂෙන්ගන් ප්‍රදේශයේ නව සාමාජිකයෙකු වන අතර 2026 ජනවාරි 1 වන දින යුරෝ කලාපයට සම්බන්ධ වීමට නියමිත අතර, බුකාරෙස්ට් නවය වැනි විවිධ කලාපීය උප සංවිධානවල සාමාජිකයෙකු වන නේටෝවටද සම්බන්ධ වේ.

== නිරුක්තිය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ නිරුක්තිය||inline=yes}}

== ඉතිහාසය ==
=== ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ඉතිහාසය|ප්‍රාග් ඉතිහාසය සහ පෞරාණිකත්වය|inline=yes}}

=== පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ඉතිහාසය|පළමු බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය|inline=yes}}

=== දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ඉතිහාසය|දෙවන බල්ගේරියානු අධිරාජ්‍යය|inline=yes}}

=== ඔටෝමන් පාලනය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ඉතිහාසය|ඔටෝමන් පාලනය|inline=yes}}

=== තුන්වන බල්ගේරියානු රාජ්‍යය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ඉතිහාසය|තුන්වන බල්ගේරියානු රාජ්‍යය|inline=yes}}

== භූගෝලය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ භූගෝලය||inline=yes}}

=== දේශගුණය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ භූගෝලය|දේශගුණය|inline=yes}}

=== ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ භූගෝලය|ජෛව විවිධත්වය සහ සංරක්ෂණය|inline=yes}}

== දේශපාලනය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ දේශපාලනය||inline=yes}}

=== නීති පද්ධතිය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ දේශපාලනය|නීති පද්ධතිය|inline=yes}}

=== පරිපාලන අංශ ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ දේශපාලනය|පරිපාලන අංශ|inline=yes}}

=== විදේශ සබඳතා ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ දේශපාලනය|විදේශ සබඳතා|inline=yes}}

=== හමුදාව ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ දේශපාලනය|හමුදාව|inline=yes}}

== ආර්ථිකය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ආර්ථිකය||inline=yes}}

=== ව්‍යුහය සහ අංශ ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ආර්ථිකය|ව්‍යුහය සහ අංශ|inline=yes}}

=== විද්‍යාව හා තාක්ෂණය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ආර්ථිකය|විද්‍යාව හා තාක්ෂණය|inline=yes}}

=== යටිතල පහසුකම් ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ආර්ථිකය|යටිතල පහසුකම්|inline=yes}}

== ජන විකාශනය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය||inline=yes}}

=== විශාලතම නගර ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය|විශාලතම නගර|inline=yes}}

=== සෞඛ්‍යය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය|සෞඛ්‍යය|inline=yes}}

=== අධ්‍යාපනය ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය|අධ්‍යාපනය|inline=yes}}

=== භාෂා ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය|භාෂා|inline=yes}}

=== ආගම ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ ජන විකාශනය|ආගම|inline=yes}}

== සංස්කෘතිය ==
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ සංස්කෘතිය||inline=yes}}

=== ක්‍රීඩා ===
{{Excerpt|බල්ගේරියාවේ සංස්කෘතිය|ක්‍රීඩා|inline=yes}}

=== {{Portal|Bulgaria}} ===

== සටහන් ==
{{notelist}}
{{reflist|group=note}}

==යොමු කිරීම්==
{{reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;imf2&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2016/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=53&amp;pr.y=5&amp;sy=2011&amp;ey=2016&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1&amp;c=918&amp;s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&amp;grp=0&amp;a=|title=Bulgaria |publisher=International Monetary Fund |access-date=12 March 2017}}&lt;/ref&gt;
}}

==බාහිර සබැඳි==
* {{curlie|Regional/Europe/Bulgaria}}
* [https://web.archive.org/web/20081016001809/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/bulgaria.htm Bulgaria] at ''UCB Libraries GovPubs''.
* {{Wikiatlas|Bulgaria}}
* {{osmrelation-inline|186382}}
* [http://www.balkaninsight.com/en/article/bulgaria Bulgaria Profile] from [[Balkan Insight]]
* [https://www.president.bg/ President of The Republic of Bulgaria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170603221224/https://www.president.bg/ |date=2017-06-03 }}
{{යුරෝපයේ ස්වෛරී රාජ්‍යයන් සහ පරායත්ත භූමි ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව}}
[[ප්‍රවර්ගය:බල්ගේරියාව| ]]
[[Category:Balkan countries]]
[[ප්‍රවර්ගය:බල්ගේරියානු භාෂාව, නිල භාෂාවක් ලෙස භාවිතා වන රටවල් සහ භූමි ප්‍රදේශ]]
[[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපය තුළ රටවල්]]
[[Category:Member states of NATO]]
[[ප්‍රවර්ගය:යුරෝපා සංගමයේ සාමාජික රාජ්‍යයෝ]]
[[Category:Member states of the Three Seas Initiative]]
[[Category:Member states of the Union for the Mediterranean]]
[[ප්‍රවර්ගය:එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍ය]]
[[Category:Republics]]
[[Category:Southeastern European countries]]
[[Category:States and territories established in 1990]]</text>
      <sha1>5nrpsdny8lgyr2kvqtjljvoi554ubmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඊශ්‍රායෙල–පලස්තීන ගැටුම</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20065</id>
    <revision>
      <id>789197</id>
      <parentid>738167</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T22:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93214" sha1="abalwfvu7xcutuvkla18ppm6o0sfplq" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ඊශ්‍රායෙල - පලස්තීන ගැටුම|දකුණ}}
[[File:Map of Israel, neighbours and occupied territories-V3-en.png|thumb|alt=tiny globe|ඊශ්‍රායල, ගාසා තීරය හා බටහිර ඉවුර සහ ගෝලන් හයිට්ස් ]]
'''ඊශ්‍රායල - පලස්තීන ගැටුම''' යනු ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීන රාජ්‍යයන් අතර දිගු කලක පටන් අඛණ්ඩ පැවත එන ආරවුලකි. එය පැතුරුණු අරාබි-ඊශ්‍රායල අර්බුදයේ කොටසක්ද වේ. ප්‍රධාන වශයෙන්ම මෙම අර්බුදයට හේතුව වී තිබෙන්නේ එකම ප්‍රදේශයක අයිතිය පිළිබඳව දෙරට අතර ඇතිව තිබෙන මතභේදයයි. ඊට&quot;ද්වි-රාජ්‍යය විසඳීමක්&quot; ඇතිකර ගැනීමට නොයෙක්වර උත්සාහගෙන ඇත. එනමුත් &quot;ද්වි-රාජ්‍යය විසඳීමක් මඟින් සටන් ඇතිවී ඇති භූමියේ නිදහස් ඊශ්‍රායල ජනපදයක් හා පලස්තීන ජනපදයක්  ඇතිකෙරේ. අද වන විට එවැනි විසදුමකට බොහෝ පලස්තීනුවන් හා ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයන් එකඟ වී තිබෙන අතර ගාසා තීරයේ හා බටහිර ඉවුරේ අයිතිය පිළිබඳව ඇති ගැටළුව විසඳා ගැනීමට තිබෙන හොඳම විසඳුමද &quot;ද්වි-රාජ්‍යය විසඳීම&quot;  බව ඔවුන් පවසයි.බොහෝ ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයන්ද පිළිගන්නා පරිදි, බොහෝ පලස්තීනුවන්ගේද අදහස ගාසා තීරය හා බටහිර ඉවුර තම රාජ්‍යයට ඈඳා ගතයුතු බවයි. උගත් සුළු පිරිසක් පමණක් ගාසා තීරය හා බටහිර ඉවුර ඊශ්‍රායෙල හා පලස්තීන ජාතිකයින්ට සම අයිතිවාසිකම් ලැබෙන &quot;තනි රාජ්‍යය විසඳුමක්&quot; සුදුසු යැයි යෝජනා කර තිබේ. එනමුත් අවසාන එකඟවීම කෙසේ සිදුවිය යුතුද යන්න හා අන්‍යෝන්‍යය දායකත්වය පිළිබඳ විශ්වාසනීයත්වය පිළිබඳව තවමත් මතභේද පවතී.

අභ්‍යන්තර හා අන්තර්ජාතික බොහෝ පිරිස් මෙම අර්බුදයට සම්බන්ධ වී තිබේ. සෘජුව මැදිහත්ව ඇති කණ්ඩායම් දෙක වන්නේ, එහුද් ඔල්මට් ගේ නායකත්වයෙන් යුක්ත ඊශ්‍රායෙල රජය හා මොහොමඩ් අබ්බාස් ගේ නායකත්වයෙන් යුක්ත පලස්තීන විමුක්ති සංවිධානයයි. නීත්‍යානුකූල සාකච්ඡා හසුරුවනු ලබන්නේ මැදපෙරදිග චතුරංගිය සේනා(Quartet on the Middle East) ලෙස හඳුන්වන ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, රුසියාව, යුරෝපා සංවිධානය හා එක්සත් ජාතීන්ගෙන් සමන්විත බල ඇණියක් මඟිනි.

බ්‍රිතාන්‍යයේ ටෝනි බ්ලෙයාර්ද විශේෂ නියෝජිතයෙක් ලෙස පෙනී සිටියි. ඔහු විසින් විකල්ප සාම ක්‍රියාදාමයක් යෝජනා කරනු ලැබ ඇත. අරාබි ලීගයද වැදගත් මැදිහත් කරුවෙකි. අරාබි ලීගයේ ආරම්භක සාමාජිකයකු වන ඊජිප්තුවද මෙම අර්බුදයට ‍ ඓතිහාසිකව සම්බන්ධ වුනු හවුල්කරුවෙකි.

වසර 2006 සිට පලස්තීන ප්‍රදේශ ප්‍රධාන පාර්ශව දෙක අතර ඇතිවුණු සටන් නිසා බිඳී ගොස් ඇත. මෙම පාර්ශව දෙක වන්නේ ‍‍ෆටාහ් (Fatah) හා හමාස් (Hamas) නම් ඉස්ලාමික සටන් කණ්ඩායම් නිසාවෙනි. මෙම හේතුව නිසා පලස්තීන ජාතික අධිකාරිය පාලනය යටතේ තිබු ප්‍රදේශය බටහිර ඉවුර ‍ෆටාහ් සංවිධානය යටතද, ගාසා තීරය හමාස් සංවිධානය යටතටද බෙදී තිබේ. හමාස් සංවිධානය, පලස්තීන 2006 ඡන්දය ජයග්‍රහණය කලද, ඔවුන් ත්‍රස්තවාදී සංවිධානයක් ලෙස ඊශ්‍රායෙලය හා අනිකුත් රටවල් විසින් සලකනු ලබන නිසා මෙම බෙදීම ප්‍රශ්නකාරී තත්වයක් නිර්මාණය කර තිබේ. එම නිසා නීත්‍යානුකූල සාකච්ඡා වලට සහභාගී වීමටද ඔවුන්ට ඉඩ දෙනු නොලැබේ.

මෑතකදී ඇතිවූ සාම සාකච්ඡා වටය 2007 නොවැම්බර් මාසයේ ඇමරිකාවේ අන්නපොලිස් (Annapolis) හීදි ආරම්භ විය. 2008 වසර අවසානය වනවිට මෙම අර්බුදය  සමථයකට පත්කිරීම මෙම සාකච්ඡා වටයේදී අරමුණු කර ඇත. සාකච්ඡාවලට සම්බන්ධ පාර්ශව මඟින් අර්බුදයට සම්බන්ධ ප්‍රධාන ප්‍රශ්න 6ක් හඳුනාගෙන ඒවා &quot;අවසාන තත්වය&quot; විසඳීම සිදුකළ යුතු බවට එකඟ වී ඇත. හඳුනාගත් ගැටළු වන්නේ ජෙරුසලම, අනාථයන්, පදිංචිකිරීම්, ආරක්ෂාව, දේශසීමාවන් හා ජලය යන කාරණායි. සාකච්ඡා වටයේදී මෙම කාරණා පිළිබඳව ගැඹුරට සාකච්ඡා කරනු ලබයි.

ඊශ්‍රායෙල හා පලස්තීන ජන සමාජයන් තුළ මෙම අර්බුදය පිළිබඳව බොහෝ මතවාද හා අදහස් ගොඩනැගී ඇත. (&quot;සාම ක්‍රියාදාමය පිළිබඳව වූ ඊශ්‍රායල - පලස්තීන මත&quot; යන ලිපිය ද කියවා බලන්න). මෙම මතභේදයට ගොදුරුව සිටින ජනකොටස් ඊශ්‍රායෙල හා පලස්තීනුවන් ලෙස පමණක් නොව ඔවුනොවුන් අතර වෙනත් බෙදීම්ද ඇතිකර ගෙන තිබේ. මෙම අර්බුදයේ වඩා සැලකිය යුතු කරුණක් වන්නේ මේ ජන කොටස් තුළ ඇතිව තිබෙන අධික ප්‍රචණ්ඩත්වයයි. දෙරටේ හමුදා හමුදා අතර ඇතිවන සටන් මඟින්ද, නිල නොලත් සටන්කරුවන්ද, ත්‍රස්තවාදීන් විසින්ද මෙහෙයවනු ලබයි. තුවාලකරුවන් හෝ මරණයට පත්වන්නන් හමුදාවට පමණක් නොව දෙපාර්ශවයේ අහිංසක ජනතාවට අයත් වේ.

==ඉතිහාසය==
ඊශ්‍රායල පලස්තීන ගැටුමට හේතුවන්නේ යුදෙව්වන් හා අරාබි ජාතිකයන් පලස්තීන උරුමකම් කීමයි. බ්‍රිතාන්‍ය මැදිහත් වීමෙන් හුසේන් - මැක්මෝහන් එකගතා ඇති කර ගත්තත් පලස්තීන සඳහා යුදෙව් - අරාබි ගැටුම අවස්න වුයේ නැත. 
ගැටුමේ මුල් 19වන සියවසේ අගභාගය දක්වා දිවෙයි. එහිදි ජාතික ව්‍යාපාර වල පිබිදීමක් ඇති වුන අතර පලස්තීණය තුළ යුදෙව් ජනාවාසයක් සදහා වන අරගලය හා ජාතිවාදය ඉන් ප්‍රධාන වේ. ස්යෝන්වාදය හෙවත් යුදෙව් ජාතික ව්‍යාපාරය  1897 දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් ලෙස ස්ථාපනය වු අතර එය විශේෂයෙන් රැසියනු හි යුරෝපානු විරෝධි ( aniti – Semitisan) බවට එරෙහිව ඊට ප්‍රතිචාර දක්වනු වස් බිහිවු බවක් ප්‍රකාශණ වේ. මෙමගින් බලාපොරොත්තු වුයේ පලස්තීනය තුල යුදෙව් - ජාතික රාජ්‍යයක් බිහි කිරිමයි. ( මෙම යුදෙව් ප්‍රදේශය පැරණි යුදෙව් මවුබිමේ නමින් හෙවත් ˝ ඉරෙට්ස් ඊශ්‍රාලය ˝ ) එම ප්‍රයත්නය තුළින් ආරක්ෂිත ස්ථානයක් ලෙස හා ස්වයං පාලනය එහිදි ලබා ගත හැකියාව ඇත. එම අරමුණ මුදුන් පත් කරවා ගැනීමට ලෝක සියෝනියානු (යුදෙව්) සංවිධානය හා යුදෙව් ජාතික අරමුදල විසින් සංක්‍රමණ දිරි ගන්වන අතරම ඔටෝමන් පාලනයේ හා බ්‍රිතානයේ පාලනයේ ඇති පලස්තීන ප්‍රදේශය තුළ මිලට ගැනීමට අනුග්‍රහ දක්වන ලෙසට ඉල්ලීමක් කරන ලදී. ‍

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව හා ඔටෝමන් අධිරාජ්‍යය බිද වැටිමෙන් අනතුරැව සයිකස් - පිකට් ගිවිසුමට අනුව හා ජාතීන්ගේ සංගමයේ බලතල වලට අනුව පලස්තීනය මහ බ්‍රිතාන්‍යය බලය යටතට පත් කෙරැණි. එම භාරකාර කාලය තුළදී බ්‍රිතාන්‍ය විසින් ගැටුම් සදහා සම්බන්ධ කණ්ඩායම් 02ක සදහා ගැටුම් කාරි එකගතා කිහිපයක් සදහා එකගත්වය පළ කරන ලද අතර ඒ අතරින් යුසේන් මැක්මොහන් එකගතා හා බැල්ෆර් සම්මුතිය - 1917 විශේෂ වේ. අරාබි හා යුදෙව් පිරිස් අතර වු පීඩනය පුපුරා ගියේ භෞතික ප්‍රචණ්ඩත්වය ප්‍රථිපලයක් ලෙස උරැම කරමින්ය. 1920 පලස්තීන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා, 1921 පලස්තීන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා, 1929 පලස්තීනයේ අරාබි කැරැල්ල ඊට උදාහරණ කිහිපයකි.

==සාම ක්‍රියාවලිය==
=== 2000 ඩේවිඩ් කඳවුරු සමුළුව ===  
2000 වසරේ බිල් ක්ලින්ටන් ජනාධිපතිවරයා විසින් පලස්තීන ජනාධිපති යසර් අර්ෆත් හා ඊශ්‍රායෙල අගමැති ඊහුඩ් බැරක් අතර සාම සාකච්ඡා කැඳවීය. වාර්තාවන අන්දමට එහිදී බැරක් විසින් පලස්තීන නායකයාට කරන ලද යෝජනාව මෙසේය. එනම් බටහිර ඉවුරෙන් හා ගාසා තීරයෙන් දළ වශයෙන් 95% ක් නැගෙනහිර ජෙරුසලමේ පලස්තීන ස්වෛරීත්වය යටතේ පැවැත්වීමටද යුදෙව් ජනාවාස 69 ක් (එය බටහිර ඉවුරේ යුදෙව් ජනාවාසවලින් 85 % ක් අයත් කර ගනී) ඊශ්‍රායෙලයට පවරා ගැනීම ද යෝජනා කළේය. මේ අතර මොහු බටහිර ඉවුරේ ප්‍රදේශවල 10% ක ප්‍රදේශයක තාවකාලික ඊශ්‍රායෙල පාලනයක් යෝජනා කළ අතර එම ප්‍රදේශයේ යුදෙව් ජනාවාස රැසක් පැවතිණි. පලස්තීන මූලාශ්‍රයන්ට අනුව ඉතිරි ප්‍රදේශය පලස්තීන පාලනය යටතේ පවතිනු ඇත. තවදුරටත් ඇතැම් ප්‍රදේශ ඊශ්‍රායෙල කෙටි මාර්ග හා මුර කුටිවලින් භේදනයට ලක්විය හැකිය. ආරක්ෂක මාර්ග ඇති වන්නේ කෙසේද යන්න මත පදනම්ව මෙම ඊශ්‍රායෙල මාර්ග ඔවුන්ගේ යෝජිත රාජ්‍යය පුරා නිදහසේ සැරිසැරීම අවහිර කරන අතර පලස්තීන සරණාගතයන් අවශෝෂණයට ඇති හැකියාව අවම කරනු ඇත.

ජනාධිපති අර්ෆත් මෙම පිළිගැන්වීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. වාර්තාවන අන්දමට ජනාධිපති ක්ලින්ටන් විසින් අර්ෆත්ට සාධාරණ ප්‍රදානයක් යෝජනා කරන ලෙස ඉල්ලා සිටියද ඔහු කිසිවක් යෝජනා කර නැත. ඊශ්‍රායෙලය හා පලස්තීන ඉල්ලීම් සංසිදුවන ස්ථාවර විසඳුමක් එක්සත් ජනපද පීඩනයේ තීව්‍රතාව වැඩිවන ආකාරයෙන් යෝජනා නොවීය. ඩේවිඩ් කඳවුරු සමුළුවේ අසාර්ථකත්වය සම්බන්ධයෙන් ක්ලින්ටන් ජනාධිපතිවරයා පලස්තීන නායක අර්ෆත්ට බැන වැදිණි. සමුළුවෙන් පසු ගෙවීගිය මාසවලදී ක්ලින්ටන් හිටපු සෙනෙට් සභික ජෝජ් මිචෙල්ව කරුණූ සොයාබැලීමේ කමිටුවක නායකත්වයට පත්කළහ. ඔවුන් විසින් පසුව මිචෙල් වාර්තාව ඉදිරිපත් කරන ලදී. පසුව තාබා සමුළුවේදී 2001 ජනවාරි මාසයේදී ඊශ්‍රායෙල සාකච්ඡා කණ්ඩායම නව සිතියමක් ඉදිරිපත් කරන ලදී. මෙම යෝජනාවේදී තාවකාලික ඊශ්‍රායෙල පාලන ප්‍රදේශ ඉවත් කළ අතර පලස්තීන පාර්ශවය මෙම යෝජනාව තව දුරටත් සලකා බැලිය හැකි එකක් බව පිළිගත්තේය. මේ වකවානුවේදී අගමැති බැරක් තව දුරටත් සලකා බැලීම සිදු නොකළ අතර එම සාකච්ඡා එකඟතාවයකින් තොරව අවසන් විය. ඊළඟ මාසයේදී එනම් 2001 පෙබරවාරිවලදී දක්ෂිණාංශික ලිකුඩ් පක්ෂයේ අපේක්ෂක ඒරියල් ෂැරොන්ව ඊශ්‍රායෙල අගමැතිවරයා ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී.

===සාමය සදහා වන මාර්ග සිතියම===
යුරෝපා සංගම් සාමාජිකත්වයෙන් චතුරංග සාමාජිකයන් වන රැසියාව, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය, හා ඇ.එ.ජ. විසින් 2002 සැප්තැම්බර් 17 වන දා ඉදිරිපත්කරන ලද එක් සාම යෝජනාවකි. මෙම යෝජනාව ඉතා දුෂ්කර ගැටළු වන  ජේරැසලම හෝ ඊශ්‍රායල ගැටුම් වල විසදුම ඉරණම වැනි පිළිබද වැඩි අවධානයක් යොමු කොට නැති නමුත් එවන් ගැටළු  සාම ක්‍රියාවලියේ දී පසුව සාකච්ඡා කිරිම සදහා යෝජනා කොට ඇත. ඊශ්‍රායලය විසින් ලිඛිතව මෙම යෝජනාව පිළිගත්තේ නැති වුවත් එම යෝජනාවලියට ˝ එක් විය යුතු කරැණු˝ හෝ වෙනස් විය යුතු කොන්දේසි 14ක් ඉදිරිපත් කර ඇත. එහෙත් මෙම වෙනස්කම් පලස්තීන රජය විසින් අනුමත කරනු ලැබුවේ නැත. සම්මුතිය එහි පළමු පියවරෙන්ම අසාර්ථක විය. ඊශ්‍රායල විසදුම් මෙන්ම ඊශ්‍රායල පලස්තීන රජය විසින් අනුමත කරණු ලැබුවේ නැත. සම්මුතිය එහි පළමු පියවරෙන්ම අසාර්ථක විය. ඊශ්‍රායල විසදුම් මෙන්ම ඊශ්‍රායල පලස්තීන ප්‍රචණ්ඩත්වය නවත්වා දැමීම යන කාරණා 02කම මේ නිසා ඉටු නොවීය. 

2007 අවසාන භාගයේ සිට නැවතත් නැණපොලිස් සමුළුව හරහා ˝ සාමය සදහා මාර්ග සිතියම˝ පිළීබද සාකච්ඡා ආරම්භ වු අතර 2008  මුල් භාගය වනවිටත් යම් ප්‍රගතියක් ලබා ගනිමින් පසු විය.  

===අරාබි සාම ප්‍රයත්නය=== 
˝ අරාබි සාම ප්‍රයත්නය ˝ යනු බේරූට්  සමුළුවේ දී ( Beirut Summit) සවුදි අරාබියේ ඔටුන්න හිමි කුමාරයා වන අබ්දුල්ලා විසින් යෝජනා කරන ලද්දකි. අරාබි - ඊශ්‍රායල ගැටුමට පොදුවේ විසදුම් සෙවීමත් විශේෂයෙන් ඊශ්‍රායල - පලස්තීන ගැටුමට ප්‍රතිකර්ම සෙවීමත් මෙම යෝජනාවල අරමුණයි.
මෙම යෝජනා 2002 මාර්තු 28 වන දින  බේරැට්  සමුළුවේ දී ප්‍රකාශයට පත් විය. නැවතත් 2007 දී පැවැති රියාද් සමුළුවේදී (Riyadh Summit) ඊට අනුමැතිය ලැබුණි. හමාස් හා ෆාටා පලස්තීන  සංවිධාන ය දෙකේම මෙන්ම අරාබි ලීගයේ සියළු සමාජිකයන් ගේ අනුමැතිය මීට පළ විය. ‍

1967 දින හයේ යුද්ධයට පෙර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මගින් අනුමත කල දේශ සීමා තරණය අවසන් විසදුම ලෙස ඉදිරිපත් කළ මෙම යෝජනාව ඊට පෙර ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත ˝ සාමය සදහා වන මාර්ග සිතියම ˝ යෝජනාවලියට වඩා වෙනස් වේ. ඊශ්‍රාලයේ සමග සබදතා සාමාන්‍යය පත් කිරිම සදහා බලෙන් අත්පත් කර ගත් ප්‍රදේශ වල හමුදා ඉවත් කර දැමීමටත් බටහිර ඉවුර හා ගාසා තීරය නැගෙන ජේරැසලම ප්‍රධාන අග නගරය කරගත් නිදහස් පලස්තීනය තුළ පිළිගැනීඹටත් පලස්තීන සරණාගතයන්ට ˝ සාධාරන විසදුමක් ලබා දීමටත් මෙම ගිවිසුම යෝජනා ඉදිරිපත් කරන ලදී. 

2002 දී ‍මෙම යෝජනාවලිය ඉදිරිපත්කරන විටම ඊශ්‍රායලය විසින් එය ප්‍රතික්ෂේප කරන ලැබුවත්, අරාබිලීගය විසින් මෙම යෝජනාව  නැවත නැවතත් ගෙන එමින්  එය ක්‍රියාත්මක කළ හැකි යෝජනාවක් බවට, විශේෂයෙන්ම 2007 දී ඒත්තු ගැන්වීමේ උත්සහයක නිරතව සිටි. එමෙන්ම ඉතා මැතකදි ඊශ්‍රායලය හා අරාබි ලීගය අතර සාකච්ඡා වට කිහිපයක්ද පැවැත්වුණි. අරාබි නායක හාරෙට්ස් විසින් 2008 පෙබරවාරියේ දී මෙම ගිවිසුම හකුලා ගන්නා ලෙසත් එසේ නොමැති නම් ඊශ්‍රායලය ප්‍රකාශණාත්මකව මෙම යෝජනාව පිලිගැනීමට හැකි බව පවසයි.

== වර්තමානයේ මතභේදයට ලක්ව ඇති කරුණු==    
===මූලික කාරණා=== 
දෙපාර්ශවය අතර සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් විසදුමක් කරා ඒම මුලික කොට ගෙන විවිධ යෝජනා ඉදිරිපත් විය. ඔස්ලෝ සම්මුති 1993 දී කෙටුම්පත් කලාට පසුව ඊශ්‍රායල රජය හා පලස්තීන ජාතික අධිකාරිය (PNA)විසින් රාජ්‍ය දෙකක විසදුමක් සදහා නිල වශයෙන් කැප විය. ප්‍රධාන හෝ අවසන් තත්වය පිළිබඳ ගැටළු හයක් සදහා විසදුම් සොයා ගත යුතුව ඇත. 

====ජෙරුසලම====
ජෙරුසලමේ මායිම පිළිබදව වන ගැටළුව නිතර විවාදයට තුඩු දෙන අතර රටවල් 02කට මෙම ප්‍රදේශයේ අයිතිය උරුම කියි පායි. ඒබ්‍රහම් ය ආගම් වන යුදෙව් ආගම, ක්‍රිස්තියානි ධර්මය, හා ඉස්ලාම් ආගම, එම ආගම් වල ඓතිහාසික ඉගැන්වීම වල දී ජෙරුසලම පිළිබද  සුවිශේෂි කඩ ඉමක් ලබා දී ඇත. ඊශ්‍රාලය අනුව නගරය දෙකඩ නොකිරිමත් එය ඊශ්‍රාලයේ දේශපාලන පාලනයට යටත්ව තිබිය යුතු බවත් විශ්වාස කරයි. පලස්තීනය ප්‍රකාශ කරන්නේ 1967 ජුනි වලට ප්‍රථම ඊශ්‍රායලය සතු නොවු ජෙරුසලමේ ප්‍රදේශ පලස්තිනුවන් වෙත ලබා දිය යුතු බවයි. 2005 වනවිට, ජේරුසලමේ ජනගහනය 719,000 වැඩිහිටියන් විය; ඉන් 465,000 ක් යුදෙව්වන් විය. (බොහෝ පිරිස බටහිර ජේරුසලමේ පදිංචිව සිටි) ; 232,000 ප්‍රමාණයක් මුස්ලිම්වරුන්ය (නැගෙන ජේරුසලම තුළ වැඩි ප්‍රමාණයක් ජිවත් වේ.)

ඊශ්‍රායලය විසින් ක්නෙසට් මා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය බ‍ටහිර ජෙරුසලමේ ˝නව නගරය මධ්‍යයේ පිහිටා ඇත˝ඒවා ඊශ්‍රාලය බිහිවු 1948 සිට ස්ථාපනය වී පැවතුනි. දින හයේ යුද්ධයේන පසුව ජෝර්දානය පාලනය කළ නැගෙනහිර ජේරුසලම තම යටතට ගත් ඊශ්‍රායලය නිල වශයෙන් එය ඊශ්‍රායලයට ඇදා ගන්නා ලදී. ඊශ්‍රායලය විසින් ˝ නව නිතියක් පනවමින් ප්‍රකාශ කලේ සම්පුර්ණ වු හා එක්සත් වු ජෙරුසලම ඊශ්‍රායලය  අගනුවරයි˝. 

2002 – 2001 දි පැවැත්වු කෑම්ප් ඩේවිඩ් හා ටබා සමුළුවල දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංගමය යෝජනා කරන ලද්දක් වුයේ ජෙරුසලමේ අරාබි කොටස් / ප්‍රදේශ යෝජනා කරන ලද පලස්තින රාජ්‍යයකට ලබා දිය යුතු බවත් ජෙරුසලමේ යුදෙව් ප්‍රදේශ ඊශ්‍රායල විසින් තබා ගත යුතු බවත් ය. ˝Temple mount˝ ආශ්‍රිත සියළු පුරා විදයාත්මක කැනීම් ඊශ්‍රායල පලස්තීන රජයන් සාමුහිකව පාලනය කළ යුතු වේ. දෙපාර්ශවයම එම යෝජිත මුලධර්මයට එකග වුවත් මෙම සමුළුවාර අවසානයේ අසාර්ථක විය. 

ඊශ්‍රායලය විසින් යුසෙව් පුජනීය ස්ථාන වල සුභ සාධනය පිළිබදව පලස්තීන පැවරිම පිළිබදව සළකා බලන ලදී. ජෙරුසලම ජෝර්දානය යටතේ පවතින විට බටහිර ප්‍රාකාරය ට කිසිම යුදෙව්වෙකුට ඇතුල් වීඹට අයිතියක් තිබුනේ නැත. 2000 දී යුදෙව් හා මුස්ලිම් වරුන් පුජනීයැයි සළකන ජෝසප්ගේ සොහොන පිළිබද පලස්තීනුවන් ගේ මතභේදයක් ඇති විය. දෙපාර්ශවයේ දී බුහුමට පාත්‍ර වු සොහොන කොල්ලකා එහි තිබු ගොඩනැගිලි විනාශ කර එය පල්ලියක් බවට පරිවර්තනය කරන ලදී, බටහිර ප්‍රාකාරයට තර්ජනයක් වන පරිදි අනවසර පලස්තීන කැනීම් ජේරුසලමේ  භුමිය තුළ සිදු වුයේ තවත් ගොඩනැගීම් කිහිපයක් සදහාය. 

මෙම ක්‍රියාමාර්ගය බටහිර ප්‍රාකාරය ශක්තිමත් බවට තර්ජනයක් ඇති කරන ලද්දක් සේ  සැළකේ. ඊශ්‍රාලය අනෙක් පසෙන් බැලු විට පුජනීය ස්ථානවලට ලගා වීම සදහා බාධා කරනු ලැබ ඇත්තේ ඉතා කලාතුරකින්ය. එය කිසි දිනෙක නිත්‍ය බාධා කිරිමක් නොවීය. ඊශ්‍රායලය ආරක්ෂක ආයතන විසින් පසුගිය වසර 20 පුරාම  කරන ලද සෝදිසි කිරිම් වල දී යම් යම් සැළසුම් වලට සම්බන්ධ යුදෙව් අන්තවාදීන්  විශාල ප්‍රමාණයක් පිළිබදව අවධානයෙන් සිටි අතර ඔවුන් අත්තඩංගුවට ද පත්ව තිබේ. එහෙත් එම අන්තවාදීන්ගෙන් සැළකිය යුතු මට්ටමේ අනතුරක් සිදුවී නොමැත. ඊට අමතරව, ඊශ්‍රායලය  විසින් ˝Temple mount˝ සම්බන්ධ පුර්ණ අයිතිය මුස්ලිම් භාරකාරත්වය (වක්ෆ් - Waqf) වෙත හිමි කර දුන්නේය.

====පලස්තීන සරණාගතයින්====
[[Image:Sumayya_and_her_cat_in_front_of_her_demolished_home_2002,_2nd_Intifada.jpg|thumb|2002 පැවති දෙවැනි ඉන්ටිෆාඩා සමයේදී කඩා දමන ලද  බලාටා සරණාගත කඳවුර ]] 
ඊශ්‍රායෙල රාජ්‍යය නිර්මාණය කිරීමෙන් පසු නෙරපා දැමුණු හෝ පළා ගිය පලස්තීනුවන් සංඛ්‍යාව සහ ඔවුන්ගෙන් පැවත එන්නන්ගේ සංඛ්‍යාව මේ වන විට මිලියන 4 ක් පමණ වේ. 

මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනය සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ සමුළුවේදී යෝජනා කර සම්මත කරගන්නා ලද කරුණු සාක්ෂි වශයෙන් පෙන්වා දෙමින් 1948 සහ 1967 යුද්ධය නිසා අනාථ වූ පිරිසට සහ ඔවුන්ගේ දරුවන් හට එම යුද්ධවලට කලින් ඔවුන් සිටි ප්‍රදේශවලට යාමට ඔවුන්ට අයිතියක් තිබෙන බව පලස්තීනය වෙනුවෙන් කථා කළ මැදිහත්කරුවෝ අවධාරණය කර සිටියහ. මෙම අනාථ පිරිසට 1949 සටන් විරාම සමයේ තාවකාලික වාසස්ථානවල සිටි අයද ඇතුළත් වෙයි.

2002 අරාබි සාම ඇරඹුම, අනාථ ගැටළුවට සාධාරණ විසඳුමක් අපේක්ෂාවෙන් සමතය වීමට යෝජනා කළ බව ප්‍රකාශ කරන ලදී. පලස්තීන ජාතිකයින් සහ අන්තර්ජාතික ප්‍රධානින් කාරණා කීපයක් මත පලස්තීන අනාථයින්ට ආපසු පැමිණීමට තිබෙන අයිතිය සාධාරණීකරණය කළහ.

*මූලික වශයෙන් කීප දෙනෙක් හැගන්, ලෙගි සහ ඉර්ගුන් ක්‍රියා හේතුවෙන් පලස්තීනුවන්ට පිටමං වීමට සිදු වුණු බව ප්‍රකාශ කළහ. “1947/12/1 - 1948/6/1 කාලය තුළ පලස්තීන අරාබිවරුන්ගේ විගමනය” නමැති හැගනොන් බුද්ධි තොරතුරු වාර්තාවකින් පහත කරුණු තහවුරු කරයි.
පිටමං වූවන්ගෙන් අඩු ගණනේ 55% ක ප්‍රමාණයකට එසේ පිටමං වීමට සිදු වූයේ අපගේ (හැගනාහ්/DF) ක්‍රියා කාරකම් හේතුවෙනි. ලෙහි සහ ඉර්ගුන් ක්‍රියාකාරකම් මෙම විගමනයන්ගෙන් 15% කට සෘජු ලෙසම බලපෑ බව. සම්පාදකවරු කියා සිටියහ. තවත් 2% ක් ඊශ්‍රායෙල හමුදා විසින් නිකුත් කරන ලද නෙරපීම් නියෝග නිසාද 1% ක් පැවති තත්ත්වය ඔවුන්ගේ මානසික වශයෙන් ඇඳ වැටීම නිසාද සිදු විය. මෙම සංඛ්‍යා ලේඛනවලින් පෙනී යන්නේ මෙම විගමනයන්ගෙන් 73% ක් කෙලින්ම ඊශ්‍රායෙලවරුන්ගේ ක්‍රියාවන් නිසා සිදු වූ බවකි. මෙයට අමතරව 22% ක ප්‍රමාණයක් වෙන්වීමට හේතු වූයේ පලස්තීන ජනතාව පෙළුණු බිය සහ අවිශ්වාසය නිසා බැව් එම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.
*අරාබි නායකයන් පලස්තීන අරාබීන්ට පළා යාමට උදව් කළා යැයි කියන ඊශ්‍රායෙල මතය අලුත් ඉතිහාසඥයින් (New Historians) විසින් විවාදයට ලක් කරන ලදී.                       
*ලෝකයේ ඕනෑම ප්‍රදේශයක ඕනෑම යුදෙව්වෙකුට ආපසු පැමිණීමට හැකි වූ ඊශ්‍රායෙල නීතිය යුදෙව් නොවන අයට වෙනස් ලෙස සැලකීමක් යැයි ඇතැම් අයට පෙනී ගියේය. එය යුදෙව් නොවන අය මෙන්ම තමන් කලින් සිටි ප්‍රදේශයට ආපසු ඒමට නොහැකි වූද ඉහත කී පරිදි පුරවැසි භාවය සඳහා ඉල්ලීම් කිරීමට නොහැකි වූද පලස්තීනූවන්ට විශේෂයෙන් බලපෑවේය.
*ප්‍රශ්නයට අදාළ ශක්තිමත් නීතිමය පදනම වන්නේ 1948 දී ක්‍රියාත්මක කළ එක්සත් ජාතීන්ගේ 194 වැනි යෝජනාවයි. එහි මෙසේ විස්තර කර ඇත. ආපසු පැමිණ තම අසල්වාසීන් සමග වාසය කිරීමට කැමති අනාථයින් එසේ කිරීමට ප්‍රථම අවසර ලැබිය යුතුය. එසේ නොපැමිණෙන අයට ඔවුන්ගේ දේපල සඳහා වන්දි ගෙවිය යුතුය. මේ සඳහා අන්තර් ජාතික නීති හෝ ඊට සමාන ක්‍රමයක් අනුගමනය කළ යුතුය. රජය හෝ බලයලත් ආයතන විසින් මෙම කාර්යයන් ඉටු කළ යුතුය.එක්සත් ජාතීන්ගේ 3236 වැනි යෝජනාවෙන් පලස්තීනූවන්ට ඔවුන්ගේ අයිතීන් අහිමි කරමින් නිවාස හා දේපලවල පරම අයිතිය ලබා ගැනීමට තිබෙන හිමිකම තහවුරු කරයි.  එක්සත් ජාතීන්ගේ 242 වැනි යෝජනාව මගින් අනාථ ප්‍රශ්නයට සාධාරණ විසඳුමක් ලබා ගැනීමේ වැදගත්කම තහවුරු කරයි. 

2000 වර්ෂයේ පැවති කෑම්ප් ඩේවිඩ් සමුළුවේදී එහුඩ් බරක් විසින් දෙන ලද අවස්ථාවෙන්, පවුල් නැවත එක් කිරීමට ගත්  උත්සාහය සහ මූල්‍යමය වන්දි ගෙවා ප්‍රශ්නය බේරුම් කර ගැනීමට බොහෝ ඊශ්‍රායෙල වරුනට ඉඩකඩ විවෘත විය. අනිත් කරුණු විරෝධතාවන්ට භාජනය විය. මෙම විරුද්ධතාවයන් සඳහා ඉදිරිපත් කළ පොදු තර්ක වූයේ,
                    
*ජෝර්දානය හැර සියලු අරාබි රටවල් ඔවුන්ගේ රට තුළ සිටින පලස්තීන අරාබි ජාතිකයින්ට පුරවැසි භාවය ප්‍රදානය කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා අරාබි අනාථ ප්‍රශ්නය වැඩි වුණු බව ඊශ්‍රායෙලය කියා සිටීම. මෙම තත්ත්වය නිසා දුගී භාවය සහ ආර්ථික ගැටලු පැන නැගී ඇති බව MFA ලේඛන පෙන්වා දෙයි. පසුව විසඳන ලද නමුත් ලෝක යුද්ධයෙන් පසු අනාථයින් සම්බන්ධ විශාල ගැටලු මතු වී තිබුණි. මෙම ප්‍රශ්නය තවමත් ඒ අයුරින්ම පවතින්නේය.
*1948 යුද්ධය සමයේ අරාබි ඉහළ පෙළේ කමිටුව සහ අරාබි රාජ්‍යයක් පලස්තීනුවන්ට පලා යාමට උදව් කළේය. එසේ කරන ලද්දේ යුදෙව් රාජ්‍යය පරාජය කිරීම පහසු වීම සඳහා බවත් පලස්තීන අනාථ ප්‍රශ්නයේ මුල පිළිබඳ සැලකිල්ල දැක්වූ ඊශ්‍රායෙලය ප්‍රකාශ කළේය. යුද්ධයට පෙර තිබූ සැලැස්මක් ක්‍රියාත්මක කරමින් ඊශ්‍රායෙල සටන් කණ්ඩායම් සහ ඊශ්‍රායෙල හමුදාව විසින් පලස්තීනුවන්ගේ දේපල අහිමි කොට ඔවුන් බලහත්කාරයෙන් අනාථයන් ලෙස පිටමං කළ බව පලස්තීනයේ ප්‍රකාශය විය. එහෙත් මේ දක්වා එම ගැටළුව ඉතිහාසඥයින් විසඳා නැත. තවමත් 1948 දී පලස්තීනුවන් පිටමං කිරීමේ කාරණය විවාදයට බඳුන් වෙමින් පවතී.
*අරාබි ලෝකය තුළ යුදෙව් විරෝධී ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියාවලින් ගැලවීම පිණිස පලා ගිය යුදෙව් අනාථයින් 900,000 න් කිසිවෙකුට ඔවුන් කලින් සිටි රටවල්වලින් කිසිදු වන්දියක්  ලබාදීමක් හෝ ඔවුන්ගේ රටවල්වලට ආපසු කැඳවීමක් කර නැත. 
*දසලක්ෂ ගණනක් අසරණ දුප්පත් අනාථයින් රට තුළට පැමිණීමෙන් කලාපයේ සිමීත සම්පත් අවසානවේය යන මතයේ බොහෝ ඊශ්‍රායෙලවරු එල්බ සිටිති. (මෙම අනාථයින්ගෙන් එක් අයෙකුවත් නැවත අවට පිහිටි අරාබි රටවල් විසින් ඔවුන්ගේ රටවල්වලට කැඳවා නැත)
*ඊශ්‍රායෙලය විසින් පලස්තීනුවන් නව පලස්තීන රාජ්‍යයකට පිවිසීමේ අයිතිය පිළිගත් නමුත් ඔවුන් ඊශ්‍රායෙලයට පැමිණීම යුදෙව් රාජ්‍යයේ යහපත් පැවැත්මට බලවත් අනතුරක් විය හැකියයිද, පලස්තීන අනාථයින් රට තුළට ගලා ඒම ඊශ්‍රායෙල රාජ්‍යයේ විනාශයට මුල පිරිමක් විය හැකියයි ද ඔව්හු කල්පනා කළහ. මන්ද කියතොත් එම කාරණය නිසා ඊශ්‍රායෙලය තුළ අරාබි ජාතිය මහජාතිය බවට පත් වන හෙයිනි. මෙය අනිවාර්‍යයෙන්ම යුදෙව් රාජ්‍යයේ ඉරණම තීන්දු කරන්නක් වනු ඇත.

====බටහිර ඉවුරේ ඊශ්‍රායල ජනාවාස====
දින හයේ යුද්ධයෙන් පසු අවුරැද්දේ දී හා විශේෂයෙන් සාම ක්‍රියාවලිය පැවතෙමින් තිබු 1990 ගණන් වල දී ඊශ්‍රායලය විසින් 1929 හා 1948 දි විනාශ කළ ජනාවාස නැවත ප්‍රතිස්ථාපනයටත් බටහිර ඉවුරේ නව පදිංචි කිරිම් විශාල ප්‍රමාණයක් ද සිදු කළහ. මෙම ජනාවාස අද වන විට 350,000 ක පිරිසක් වාසය කරන වාස භුම් බවට පත්ව ඇත. බොහෝ ජනාවාස බටහිර ඉවුරේ බටහිර කොටස් වන අතර අනෙක් ඒවා පලස්තීනුවන්ගේ භුමි වල ස්ථාපනය කරන ලද්දේ පලස්තීන නගර ගැන නොතකමින්ය. මෙම පදිංචි කිරිම ගැටුම්කාරි තත්වයන්ට සෑහෙන බලපෑමක් සිදු කලේය. 

සමහර පලස්තීනුවන්ගේ දැඩි ඉල්ලීම වුයේ, පලස්තීනය තුළ ආරම්භවන යුදෙව් ජනාවාස ඉවත් කර ගන්නා ලෙසයි. මේ අතරට අතීත ජනාවාස (හේබ්‍රෝන්) 1948  විනාශ වු හා නැවත පදිංචි  කිරිම් අතරතුර ජනාවාස (Gush Etzion) 1967 සිට ක්‍රියාත්මක වන  ජනාවාස පිහිටුවීම් ඇතුළත් වේ. ඉපැරණි ජෙරැසලම් ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් පිළිබද  පලස්තීන ස්ථාවරය අපැහැදිලිය. 

බටහිර ඉවුරේ ඊශ්‍රායල පදිංචි වීම් හා ගාසා තීරය ගැටුමට සාමකාමී විසදුමක් ලබා දීමේ දී කිබෙන ප්‍රධාන බාධක බව ජ්‍යාතන්තර මාධය හා ජ්‍යාතන්තර දේශපාලන සංගම් විසින් ද පෙන්වා දී තිබේ. (මේ අතරට ඇ.එ.ජ, බ්‍රිතාන්‍යය, යුරෝපා හවුල ) මෙම පදිංචි කිරිම් ජ්‍යාතන්තර නිතියට අනුව නිත්‍යානුකුල නොවන අතර ඊට අමතරව ජ්‍යාතන්තර යුක්ති අධිකරණය, ජ්‍යාතන්තර මෙන්ම ඊශ්‍රායල මානව අයිතිවාසිකම් සංවිධානද මෙහි අනීතික බව සපථ කොට ඇත. කෙසේ වෙතත් ඊශ්‍රායලය මෙය පිළිබදව තර්ක කරයි. සමහර විද්වතුන් හ ප්‍රකාශකයන් මීට විරුද්ධත්වය පළකරන්නේ හෙවත් මෙම අනිතික යැයි නොසලකන්නේ ඓතිහාසික කරුණු ද මුලික කරගෙනයි. එහෙත් එමගින් ජ්‍යාතන්තර හෝ මානව අයිතිවාසිකම් සංවිධාන වල ස්ථාවරය වෙනසකට ලක් වී නොමැත. 
2006 වන විටබටහිර ඉවුර හා නැගෙනහිර ජෙරුසලමේ ඊශ්‍රායල් ජාතිකයන් 267,163 ක් ජිවත් විය. ජනාවාස පිහිටු වීම හා ඒවායේ වර්ධනය විවිධ යෝජනා තුළීන් එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය මගින් ජිනිවා සම්මුති උල්ලංඝණයක් එමගින් වන බව සදහන් කරමින්ය.  යුරෝපා සංගමය මෙන්ම එක්සත් ජාතීන්ගේ මහ මණ්ඩලය මෙම ඊශ්‍රායලය ජනාවාස නිතියට පටහැණි බවට ප්‍රකාශ කරන ලදී. යෝජනාව ඉදිරිපත් කරන පුද්ගලයන්  තම යෝජනා සාධාරණ බවට හතරවන ජිනිවා සම්මුතියේ දෙවන හා හතලිස් නම වන වගන්ති සහ එක්සත් ජාතින්ගේ 242 වන ආරක්ෂක මණ්ඩල යෝජනාව ගෙන හැර පාමින් තර්ක කරති. ප්‍රායෝගික මට්ටමේදී පලස්තීනුවන් විසින් ඉදිරිපත් කරන ඇතැම් තර්ක වනුනේ පලස්තීන නගර සදහා අවශය වන සම්පත් භෝග වගාවට සුදුසු ඉඩම්, ජලය හා වෙනත් සම්පත් ජනාවාස හේතුවෙන් තමන්ට නොලැබී යන බවත් මෙම පදිංචි කිරිම් නිසා පලස්තීනුවන්ට නිදහසේ මාර්ගවල ගම්නකිරිමමේ හැකියාව සීමා කරන බවත් ඔව්න විසින් ඉන් ආරක්ෂක ගැටළු ඇති වන බවටත් ඔවුන් විසින් නගන ප්‍රායෝගික තර්ක අතර වේ. 

2005 දි ඊශ්‍රායල අගමැති වු ඒරියල් ෂැරොන් විසින් ඒකපාර්ශවීය ඉවත්ව යැමේ සැලැස්ම ක්‍රියාත්මක කරන ලදී. එහිදි සියළුම යුදෙව් ජනාවාස ගාසා තීරයෙන් ඉවත් කිරිමටත් සියළු නිවාස ගොබනැගිලි විනාශ කර දැමීමටත් නියෝග කරන ලදී. 

විවිධ මැදිහත් කරවන හා විවිධ යෝජනා කල එකගතාවන් විසින් ඊශ්‍රායල විසින් බටහිර ඉවුරේ සමහර ජනාවාස ඉවත් නොකිරිම පිලිබද යම් පමණක් විවෘත භාවයක් දැක්වීය. මෙම විවෘත භාවය යම් යම් සළකා බැලීම් කිහිපයක් මත පදනම්ව පැවතුනි.

====ඊශ්‍රායලයේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධ කරුණු====
[[ගොනුව: West_Bank_%26_Gaza_Map_2007_(Settlements).png|thumb|ගාසා තීරය සහ බටහිර ඉවුරේ සිතියමක්. මෙහි නිල් පලස්තීන අධිකාරී ප්‍රදේශ තද කොළ පැහැයෙන් ද ඊශ්‍රායල් අධිකාරී ප්‍රදේශ ළා කොළ පැ‍හැයෙන් ද දක්වා ඇත. ]]
බටහිර ඉවුර හැරුණු විට ඊශ්‍රායලය සතු වන්නේ ඉතා කුඩා භුමි ප්‍රමාණයකි. එහි පළලම ස්ථානය ගතහොත් බටහිර ඉවුර හැරුණු කොට හැතැප්ම නවයකි. බොහෝ පිරිස් බිය වන්නේ මේ නිසා අරාබි රටවල් වල එකතුවෙන් යම් දිනෙක ප්‍රහාරයක් එල්ල ‍වේ යැයි යන්නයි. ඊට අමතරව බටහිර තීරයේ ඉහළ ප්‍රදේශවල සිට සටන් වදින හමුදාවන්ට තම ආක්‍රමණය ලෙහෙසියෙන් සිදු කළ හැකිඅතර එසේ වීමට ප්‍රධානතම හේතුව  වන්නේ ජෝර්දාන ගංගාව හරහා යාමට ඔවුන්ට සිදු නොවීමයි. 

පලස්තීන භුමියේ සිට ඊශ්‍රායලයට විරුද්ධව භාවිතා කළ ˝කසම් රොකට්ටුව˝ ( Qassam Rocket) පිලිබදව දැඩි අවධානයක් යොමු කර ඇත.  ගාඩා තීරයෙන් ඊශ්‍රාලය ඉවත් වීමට පසු එළඹි අවුරැද්දේදි හෙවත් 2006 දි ඊශ්‍රායලයට අනුව එවන් ප්‍රහාර 1726 ක් වාර්තා වී ඇති අතර 2005 ට වඩා එය හතර ගුණයක වැඩි වීමකි.  බොහෝ ඊශ්‍රායල්වරු මෙය දකින්නේ පලස්තීන ස්වයං පාලනය පිලිබද අවශ්‍යතාවය වැඩි වන විට පලස්තීන භුමියෙන් ඊශ්‍රායලයට එරෙහිව සිදුවන තර්ජන වලට එරෙහිව ඊශ්‍රායලය තම ආරත්ෂාව සපයා ගත යුතු තත්වයක් බවයි. මීට ප්‍රතිවිරැද්ධව, එමගින් ප්‍රචණ්ඩ අවම කළ හැකි වන්නේ ය.

==== දේශ සීමා සහ අන්තර්ජාතික තත්ත්වය ====
අතීතයේදි පලස්තීන භූමි ප්‍රදේශය, ජෝර්දානය සහ ඊජීප්තුව අතරේ දේශසීමා පාලනයද ආනයන හා අපනයන පාලන අයිතියද ඊශ්‍රායෙලය විසින් ඉල්ලා තිබුණි.ඒ ඊශ්‍රායෙලය සහ පලස්තීනය එකම ආර්ථික ප්‍රදේශයක් බව ස්ථිර ලෙස ප්‍රකාශ කරමිනි. ඊශ්‍රායෙල භූමියෙන් වෙන් වන යාබද භූමි ප්‍රදේශයක අවශ්‍යතාවය පලස්තීනුවන් විසින් අවධාරණය කර සිටියහ. ඔස්ලෝ සම්මුතියට අනුව ළඟා වුණු තාවකාලික එකඟතාවය තුළ පලස්තීන අධිකාරියට ඒ (Area A) ප්‍රදේශයේ නගරවල පාලනය ලැබුණි. ඊශ්‍රායෙලය ආරක්ෂාව යටතේ පලස්තීන සිවිල් පාලනයට බී පෙදෙස(Area B) යටත් කෙරිණි. සී (Area C) ප්‍රදේශය සම්පූර්ණයෙන්ම ඊශ්‍රායෙල පරිපාලනයට යටත් කරන ලදී. පලස්තීන නගරවලට ඇතුළු නොවී ඒවා මග හැර යාමට හැකි වන අයුරින් ඊශ්‍රායෙලය අතිරේක මහා මාර්ග (High Way) තැනුවේය. පලස්තීන අධිකාරියේ පාලනය යටතේ තිබුණු මුල් ප්‍රදේශ නොයෙක් නොයෙක් ආකාරයන් ගෙන් යුත් නොවූවා සේම යාබදවද පිහිටි ඒවාද නොවීය. ඔස්ලො ii සම්මුතියද වයි රිවර් සහ ෂාර්ම් එල් - ෂෙයික් සහ ඊට පසුව කෙරුණු නොයෙකුත් සාකච්ඡාද හේතුවෙන් කාලය ගත වන විට එම ප්‍රදේශ වෙනස් වීම්වලට භාජනය විය. පලස්තීනුවන්ගේ මතයට අනුව වෙන් කරන ලද ප්‍රදේශ ජීවත් වීමට හැකි ජාතියක් නිර්මාණය කිරීමට සුදුසු නොවීය. එමෙන්ම පලස්තීන ආරක්ෂක අවශ්‍යතා පිරිමැසීමට ප්‍රමාණවත් නොවීය. ඊශ්‍රායෙලය ඇතැම් බී පෙදෙස්වලින් ඉවත් වීම ගැන එකඟතාවයක් ප්‍රකාශ නොකළහ. පලස්තීන ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා උග්‍රවීම හේතුවෙන් මෙම සැලසුම අයත්කර ගැනීමත් අත් හැර දැමුණි. මුර පොළවල් සංඛ්‍යාව වැඩි කෙරිණි. එහි ප්‍රථිපලය වූයේ 2003 ග්‍රීෂ්ම ඍතුවේ පටන් මිනිස් බෝම්බ වැඩි වශයෙන් එල්ල වීමයි. අවසාන සිතියම සඳහා එකද පාර්ශවයක් හෝ යෝජනාවක් ප්‍රකාශ කළේ නැත. (ඇතැම් සිතියම් රහසෙන් එළි දැක්විණි)

==== සම්පත් සහ ජලය බෙදීම ====
තමන්ගේ ප්‍රධාන අවශ්‍යතාවයන්ගෙන් එකක් ලෙස පලස්තීනුවන් සැලකුවේ යහපත් පරිසරයක ජීවත් වීමට තරම් අවශ්‍ය ඉඩම් හා වෙනත් සම්පත්ය. එබැවින් ඊශ්‍රායෙලය වෙනුවෙන් බොහෝ සම්පත් අත හැරීමට ඔවුනට බල නොකළ යුතු යයි ඔවුන් අදහස් කළේ ඒ මගින් ඔවුන්ගේ ආර්ථිකය කඩා වැටීමට ලක් විය හැකි හෙයිනි. 

මැද පෙර දිග කලාපයේ ජලය යනු දේශපාලනික වශයෙන් ඉතා වැදගත් සාධකයකි. ඊශ්‍රායෙලය ඔවුන්ගේ ප්‍රයෝජනය සඳහා ග්‍රීන් ලයින් නම් ප්‍රදේශය පුරා විහිදී තිබුණු විශාල ජල නිධිවලින් ජලය ලබා ගැනීම, ඊශ්‍රායෙලය- පලස්තීන ගැටුම්වලට හේතුවක් වී පැවතුණි. පලස්තීන බල ප්‍රදේශයට අයත් බිමෙහි තැන්පත් වී තිබෙන ජලය ළිං කිහිපයක් ඔස්සේ ඊශ්‍රායෙල්වරුන්ගේ ප්‍රයෝජනය පිණිසලබා ගැනිණි. මේ ගැන බොහෝ දෙනෙකු ප්‍රශ්න කළේ “ඊශ්‍රායෙලයේ ප්‍රයෝජනය පිණිස ඔවුන්ගේ ජලය පාවිච්චි කිරීමේ නීත්‍යානූකූල භාවය කුමක්දැ?&quot;යි අසමිනි.

ඊශ්‍රායෙලය මෙම ප්‍රදේශයෙන් ලබාගත් ජලයෙන් 77% ක්ම බටහිර ඉවුර ප්‍රදේශයට සපයන බවද, මෙම තර්ක ඉදිරිපත් කළ විවේචකයින් විසින්ම පෙන්වා දෙන ලදී. ඊශ්‍රායෙලය බටහිර ඉවුරේ අයිතිය ලබා ගත් කළ එම පෙදෙස්වල ජලය ප්‍රයෝජනයට ගනු ලැබුවේ අඩු ප්‍රමාණයකි. එහෙත් ඒ වන විටත් පලස්තීනයට වඩා වැඩි ජල ප්‍රමාණයක් ඊශ්‍රායෙලය පරිභෝජනය කරනු ලැබිණි. 1950 දී ඊශ්‍රායෙලය බටහිර ජල නිධියේ නිෂ්පාදනවලින් 95% ක ජල පරිභෝජනයක්ද ඊසාන ජල නිධියෙන් 82% ක ප්‍රමාණයක්ද ප්‍රයෝජනයට ගත්තේය. මෙම ප්‍රමාණය සම්පූර්ණයෙන්ම ගන්නා ලද්දේ 1967 ට පෙර තිබු දේශ සීමාවන්ට අනුව ඊශ්‍රායෙලය පැත්තෙනි. 1999 වන විට මෙම සංඛ්‍යාවන් පිළිවෙලින් 82% සහ 80% ප්‍රමාණයක් දක්වා පහත වැටුණි. 

අවසානයේ ඊශ්‍රායෙලය 11 වැනි ඔස්ලෝ සම්මුතිය ගෙන හැර දක්වයි. මෙම සම්මුතියට අනුව දැනට පවත්නා සම්පත් සීමිතව ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් පාලනයක් සහිතව පරිභෝජනයට දෙපාර්ශවයම එකඟ වූහ. මෙහිදි බටහිර ඉවුරේ ඊශ්‍රායෙල ජල නිෂ්පාදනයේ නීත්‍යානූකූල භාවය පලස්තීන අධිකාරිය විසින් පැහැදිලිව තහවුරු කරන ලදී. පලස්තීනයට අවශ්‍ය ජල ප්‍රමාණයේ යම් අඩුවක් වුවහොත් එම ප්‍රමාණය සැපයීමට නැගෙනහිර ජල නිධි (ජලය නිෂ්පාදනය සඳහා) කැණීමට පලස්තීනයට ඉඩ දීමටත් ඊශ්‍රායෙලය එකඟ විය. ඔස්ලෝ සම්මුතියේ අරමුණ තාවකාලික විසඳුමක් බවත් දශකයට වඩා කාලයක් එය සාර්ථකව නොපවතින බවත් කියමින් බොහෝ පලස්තීනුවන් විරෝධය පෑහ. එම ගිවිසුමේ නම වූයේ “ඊශ්‍රායෙල - පලස්තීන අන්තර්වාර් ගිවිසුම” යන්නයි.

මෙම ගිවිසුමෙන් රට තුළ හා මුහුදු සීමාවේ ස්වභාවික වායු ඉන්ධන සහ ඛනිජ තෙල් සඳහා කැනීම් කිරීමට හා පරීක්ෂණ පැවැත්වීමට පලස්තීන බලාධිකාරියට ඇති අයිතිය තහවුරු කරන ලදී.

===අනෙකුත් කාරණා===
==== ඊශ්‍රායල හමුදා බටහිර ඉවුර අත්පත්කරගැනීම ====
“අත්පත් කර ගත් පලස්තීන් භූමිය” යනු බටහිර ඉවුර සහ ගාසා තීරය හැඳින්වීමට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් පාවිච්චි කරන ලද යෙදුමකි. මෙම ප්‍රදේශය 1967 දී පැවති සය දින යුද්ධයේදී ඊශ්‍රායෙලය විසින් ඊජීප්තුවෙන් සහ ජෝර්දානයෙන් අත්පත් කර ගත් කොටසකි. ඊශ්‍රායෙල රජය මෙහි තත්ත්වය දැක්වීම පිණිස යොදන්නේ “අර්බුද සහිත ප්‍රදේශය” (Disputed Territories) යන්නයි. ඇතැම් ප්‍රදේශ අත්පත් කර ගත්තා යයි හැඳින්විය නොහැක්කේ කිසිදු ජාතියකට ඒවාට පැහැදිලි අයිතියක් නොමැති බැවිනි. එසේම 1967 දී ඊශ්‍රායෙලය එම ප්‍රදේශ අල්ලා ගන්නා විට ක්‍රියාකාරී රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ක්‍රියාදාමයක් නොතිබුණි. මෙම ප්‍රදේශ තවමත් “ජුදෙයා සහ සමාරියා” යනුවෙන් ඇතැම් ඊශ්‍රායෙල කණ්ඩායම් විසින් හඳුන්වනු ලබන්නේ පුරාණ කාලයේ සිට පැවත එන ඓතිහාසික ප්‍රාදේශික නාම පදනම් කර ගනිමිනි. 

1980 දී ඊශ්‍රායෙලය නැගෙනහිර ජෙරුසලම අත්පත් කර ගත්තේය. එම වසරේම අගෝස්තුවේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය එම ඈඳා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඊශ්‍රායෙලය කෙදිනක හෝ බටහිර ඉවුර හෝ ගාසා තීරය යා කර නොගත්තේය. කලාපය තුළ පිහිටි සියලුම රාජ්‍යයන්හි දේශපාලන නිදහස, භූමියේ අයිතිය, ස්වාධීනත්වය පිළිගැනීම සියලු ප්‍රශ්න නැතහොත් ආරවුල් ඇති විය හැකි අවස්ථා ඉවත් කිරීම සියලු රාජ්‍යයන්හි ජනතාවට බියෙන් හා සැකෙන් තොරව සාමකාමීව ජීවත් වීමට ඇති අවස්ථාව සහ මෑත දී ඊශ්‍රායෙලය අල්ලා ගත් ප්‍රදේශ වලින් ඊශ්‍රායෙල හමුදා ඉවත් වීම ආදි කාරණා ඉටු විය යුතු බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය අවධාරනය කර ගෙන සිටියේය.අවසානයට එහි සඳහන් සියලු ඉල්ලීම්, අදහස් මෙන්ම අභිප්‍රායන්ද අවුල් සහිත විය. 

ඊශ්‍රායෙලයේ අදහස වී තිබුණේ බටහිර ඉවුරේ අරාබි ජාතීන් බොහෝමයක් සිටි ප්‍රදේශ (ප්‍රධාන යුදෙව් ජනාවාස හැර) සහ සම්පූර්ණ ගාසා තීරය පසු කලෙක ස්වාධීන පලස්තීන රජයක කොටසක් විය යුතුය යන්නයි. කෙසේ වුවද මෙම රාජ්‍යයයේ නිෂ්චිත මායිම් ප්‍රශ්නකාරී විය. උදාහරණයක් වශයෙන් 2000 වර්ෂයේදී බටහිර ඉවුරේ 92% ක ප්‍රමාණයක් ද සම්පූර්ණ ගාසා තීරයද ඇතුළත් නිදහස් පලස්තීන රාජ්‍යයක් ස්ථාපිත කිරීමට අවස්ථාවක් එහුඩ් බරක් විසින් යසර් අර්ෆත්ට ප්‍රදානය කරන ලදී. එහෙත් ආරක්ෂක වැඩ පිළිවෙලෙහි බලපෑමත්, වෙනත් හේතුන්ද නිසා අර්ෆත් එම යෝජනාව ප්‍රතික්ෂේප කළේය. 

ඇතැම් පලස්තීනුවෝ ඔවුනට සම්පූර්ණ බටහිර ඉවුරද, ගාසා තීරයද, නැගෙනහිර ජෙරුසලමද අයිති යයි කියති. මෙම ප්‍රමාණය අඩු කිරීමට කෙරෙන ඕනෑම ක්‍රියාවක් ඔවුන්ගේ අයිතීන් තදබල ලෙස අහිමි කිරීමක් යැයි පලස්තීනුවෝ කියති. මේ සම්බන්ධව අදහස් හුවමාරු කර ගැනීමේදී ඔවුන් කියා සිටියේ මෙම භූමි ප්‍රදේශයේ සීමාවන් අඩු කිරීමට ගන්නා ඕනෑම ක්‍රියා මාර්ගයක් තමන්ගේ මූලික අවශ්‍යතාවයන් අහිමි කිරීමේ සතුරු ක්‍රියාවක් වන බවයි.

‘හමාස්’ වැනි වෙනත් පලස්තීන කණ්ඩායම් අවධාරණය කර කියා සිටියේ බටහිර ඉවුරේ, ගාසා තීරය, නැගෙනහිර ජෙරුසලම පමණක් නොව මුළු ඊශ්‍රායෙලයම පලස්තීනය විසින් පාලනය කළ යුතු යයි යනුවෙනි. මෙම කාරණය නිසා හමාස් සංවිධානයට සාම ක්‍රියාවලිය පෙනුණේ “ආගමික වශයෙන් තහනම් සහ දේශපාලනික වශයෙන් සිදු විය නොහැකි එකක්” ලෙසිනි.

==== පලස්තීන ආණ්ඩුව ====
පලස්තීන අධිකාරිය (Palastinian Authority) විවිධාකාර වූ අංශයන් මෙන්ම ඇතැම් විට පලස්තීනුවන්ද හවුල් වීමෙන් දූෂිත වන්නට ඇතැයි සැලකේ. හමාස් සහ වෙනත් ඉස්ලාමීය ත්‍රස්තවාදී සංවිධාන සමග පවත්වාගෙන යනු ලබන සම්බන්ධතා උපයෝගී කර ගෙන පලස්තීනුවන් අන්තවාදීන්ට රහසෙන් උදව් කරයි. ඊශ්‍රායෙලය පැත්තෙන් බැලූ කල (විශේෂයෙන් ඊශ්‍රායෙලයේ දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායමට අනුව) මෙම තත්ත්වය එතරම් සුදුසු තත්ත්වයක් නොවීය. මේ නිසා කලින් ඊශ්‍රායෙලය පාලනය කළ ලිකුද් පක්ෂය ඇතුළු බොහෝ සංවිධාන ගණනාවක් වර්තමාන පලස්තීන අධිකාරිය පදනම් කර ගත් පලස්තීන රාජ්‍යයක් පිළිනොගන්නා බව ප්‍රකාශ කළහ. කලින් ලිකුද් පක්ෂයේ නායකයෙකුව සිටි ඒරියල් ෂැරෝන්ද ප්‍රද්ධියේ ප්‍රකාශ කරමින් මෙම තත්ත්වය වඩාත් විප්ලවවාදී බව කියමින් ප්‍රතික්ෂේප කළේය. 

පලස්තීන අධිකාරියේ කැබිනට් ඇමතිවරයෙකු වූ සඑබ් එරෙකට් කීවේ ඊශ්‍රායෙලය බටහිර ඉවුරේ සහ ගාසා තීරයේ තම බලය පවත්වාගෙන යාමට බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බවයි. ඊශ්‍රායෙලය පලස්තීන රාජ්‍යයක් ලෙස පිළිගෙන නැත. එසේම ගාසා තීරය සහ බටහිර ඉවුරේ නඩු විමසීමකින් තොරව සැකකරුවන් ඝාතනය කෙරිණි. ඇතැම් අන්තර්ජාතික නිරීක්ෂකයින් උපදෙස් දුන්නේ සාකච්ඡාවල ප්‍රගතියක් පෙන්වන්නේ නම් අභ්‍යන්තර පලස්තීන ප්‍රතිසංස්කරණ ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය යනුවෙනි. 
     
==== ගාසා තීරයට අවහිරතා යෙදීම====
ඊශ්‍රායෙල රජය විසින් ගාසා තීරයට ඉන්ධන සහ විදුලිය සැපයීම කපා හැරීමද සිවිල් ජනතාව සඳහා පැනවූ සමූහ දඬුවමක් ලෙස හඳුන්වනු ලැබීය. යුද නීතිය යටතේ මෙය ඊශ්‍රායෙල වගකීම පැහැර හැරීමක් විය. 2008 පෙබරවාරි 7 දා සිට ඊශ්‍රායෙල රජය ගාසා තීරයට කෙලින්ම විකුණමින් සිටි විදුලිය අඩු කළේය. මෙයින් පසු ඊශ්‍රායෙල මහාධිකරණයේ නියෝගයක් නිකුත් විය. එයින් ගාසා තීරයට සපයන තෙල් ප්‍රමාණය තහුවරු කළේය. එම නියෝගයෙන් “ගාසා තීරයට සපයන ලද තෙල් ප්‍රමාණය සම්බන්ධයෙන් අපගේ පැහැදිලි කිරීම වන්නේ පසුගිය වසරේ ශීත ඍතුවේදී එම පෙදෙසට සපයන ලද ඩීසල් ඉන්ධන ප්‍රමාණය හා සමාන ඉන්ධන ප්‍රමාණයක් මේ වසරේදී ගාසා තීරයට සැපයීමට ඊශ්‍රායෙලය භාරගෙන සිටින බවයි. මෙම කාරණයේදී පෙන්නුම් කරන ලද්දේ ගාසා තීරයට අවශ්‍ය ඉන්ධන ප්‍රමාණය ලැබෙන බවත් එය සාධාරණ ප්‍රමාණයක් බවත්ය. මෙම තෙල් බෙදා හැරීමේ ක්‍රියාවලියේදි පලස්තීනුවන් විසින් ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයින් දෙදෙනෙකු මරු මුවට පත් කළ බවත් ජෙරුසලම් පෝස්ට් පුවත්පත ප්‍රකාශ කළේය. 

ඊශ්‍රායෙල ආරක්ෂක හමුදාව විසින් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව සඳහා ඉදිරිපත් කළ ඇතැම් ඉල්ලීම් සත්‍ය වශයෙන්ම අයුතු සමූහ දඬුවම් නියම කිරීමක් බව මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ පලස්තීනුවෝ කියා සිටියහ. මේවාට ආක්‍රමණික යුද ක්‍රියා මාර්ග ද ඇතුළත් විය. ඊශ්‍රායෙලය  තරයේ කියා සිටියේ මෙම යුද මෙහෙයුම්වල සහ ගාසා තීරයට විදුලිය කපාහැරීමේ ඉලක්කයන් වන්නේ ත්‍රස්තවාදීන්ට සැපයෙන පහසුකම් නවතා දැමීම බවයි. 

මෑත ඉතිහාසයේ පලස්තීනයේ ආධාරකරුවෝ මෙම යෙදුම පාවිච්චි කළේ ගාසා තීරයේ සහ බටහිර ඉවුරේ ඇතැම් ඊශ්‍රායෙල හමුදා ක්‍රියාකාරකම් හැඳින්වීමට සහ ඊශ්‍රායෙල මරණවලට වගකිව යුතු මිනිස් බෝම්බකරුවන් විනාශ කිරීම සඳහා වූ ඊශ්‍රායෙල ප්‍රතිපත්තිය හැඳින්වීමටයි. බ්‍රිතාන්‍ය ආඥා පත්‍රය (British Mandate) නිකුත් කළ කාලයේ පටන් සිදුවෙමින් පැවති මෙම ක්‍රියාව 2005 පෙබරවාරි මස ඊශ්‍රායෙලය විසින් නතර කරන ලදී. සමූහ දඬුවම් (Collective punishment) සඳහා වූ මෙම ඉල්ලීම තව දුරටත් දිගු කරනු ලැබුවේ ඊශ්‍රායෙලයේ අභ්‍යන්තර මාර්ග බාධක හා මුර පොළවල් පලස්තීනය තුළ පිහිටුවීම සඳහාය. ත්‍රස්තවාදී ක්‍රියාකාරකම් නතර කිරීමට මෙම ක්‍රියාමාර්ග ගතයුතු බවට ඊශ්‍රායෙලය තරයේ කියා සිටියේය. 

බොහෝ මානව හිතවාදී සංවිධාන විසින් ගාසා තීරයට බාධා හා අවහිර කිරීම් විවේචනයට ලක් කරන ලදී. 2008 වසරේදී සමූහ දඬුවම් ස්වරූපයෙන් කරන ලද මෙම බාධා කිරීම් ජීනිවා සම්මුතියට අනුව නීත්‍යානුකූල නොවීය. ඊශ්‍රායෙලයද ජිනීව සම්මුතියේ සාමාජිකයකු විය. මෙම සංවිධානවලට ඇම්නෙස්ට් ජාත්‍යන්තරය ද, සේව් ද චිල්ඩ්රන්, කැෆොඩ්, කෙයා ඉන්ටර් නැෂනල් සහ ක්‍රිස්ටියන් ඒඩ් ද ඇතුළත් විය. කෙසේ වෙතත් ඇතැමෙක් තර්ක කරන්නේ සමූහ දඬුවම් යන වචනය අන්තර් ජාතික නීතියේ භාෂාව මෙහෙයවීමක් පමණක් බවයි. එහෙත් මෙය නීති විශාරදයින් විසින් සහ විචාරකයින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබ ඇත.

==== සමාජයීය ආකල්ප ====
ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයින්ට තිබුණු ප්‍රධාන ගැටළුව නම් ප්‍රධාන පලස්තීන නායකයින් විසින් ඊශ්‍රායෙල පාලනය පිළිගැනීමට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා ප්‍රවර්ධනය කිරීමයි. ඊශ්‍රායෙලය නොපිළිගන්නා ලෙසට පලස්තීනුවන් සහ ප්‍රජා සංවිධාන විසින් මාධ්‍යයන් වෙත කරන ලද ප්‍රකාශ මෙහිදී ඊශ්‍රායෙලවරුන් විසින් පෙන්වා දෙන ලදී.

==== ගුවන් කලාපය ====
බටහිර ඉවුරේ සහ ඊශ්‍රායෙලයේ කි.මි.80 ක් පළලට පමණක් ගුවන් කලාපයක් පිහිටුවීම සිදුවිය. ඊශ්‍රායෙලය බටහිර ඉවුර සහ ගාසා තීරයට ඉහළ අහසේ මෙන්ම ඊශ්‍රායෙලයේද ගුවන් සීමාවන් පාලනය කිරීමේ අයිතිය ඉල්ලා සිටියේය. මෙම ඒකාබද්ධ ගුවන් කලාපයේ පාලනය දෙපාර්ශවය විසින්ම හවුලේ පාලනය කිරීම පිළිබඳව වූ පලස්තීන යෝජනාව ඊශ්‍රායෙලය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබිණි.

==== පලස්තීන හමුදාව ====
යුද්ධයක් කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් හමුදාවක් පලස්තීනයට නොසිටිය යුතු යයිද එවැනි හමුදාවක් සිටිය යුත්තේ ඊශ්‍රායෙලයට පමණක් යැයිද ඊශ්‍රායෙල කැබිනට්ටුව ප්‍රකාශයක් කළේය. එහෙත් පලස්තීනයේ පොලිස් හමුදාවක් පිහිටුවීම සම්බන්ධයෙන් ඊශ්‍රායෙලය එකඟතාවය පළ කළේය. එවැනි පොලිස් හමුදාවක් සාමාන්‍ය පොලිස් රාජකාරිවලට අමතරව සීමාසහිත ප්‍රමාණයක යුද කටයුතු කිරීමේ හැකියාව තිබීම ගැනද ඊශ්‍රායෙලයේ එකඟත්වය පළ විණි. IDF හමුදා ඉදිරියේදී බිහිවන පලස්තීන රාජ්‍යයකට තර්ජනයක් මෙන්ම ස්වාධීනත්වයට බාධාවක් බව පලස්තීනුවෝ තර්ක කරමින් කියා සිටියහ. පලස්තීන රාජ්‍යයකට තමන්ගේම ආරක්ෂක හමුදාවක් අවශ්‍ය බව ඔවුන් තහවුරු කරන ලදි.මෙයට ඊශ්‍රායෙලයේ ප්‍රතිචාරය වූයේ හමුදාවක් ගොඩනංවමින් තිබියදී ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීම යනු අයහපත් අදහස් විදහා පෑමක් බවයි.

== අමතර අවධානයට ==
{{div col|colwidth=25em}}
* [[Palestinian genocide accusation]]
* [[Timeline of the Israeli–Palestinian conflict]]
* [[Outline of the 2023 Israel–Hamas war]]
* [[Bibliography of the Arab–Israeli conflict]]
* [[Israeli–Palestinian conflict in video games]]
* [[2021 Israel–Palestine crisis]]
* [[Allon Plan]], post-1967 peace plan
* [[Children in the Israeli–Palestinian conflict]]
* [[Allegations of war crimes against Israel]]
* [[Gaza–Israel conflict]]
* [[History of the State of Palestine]]
* [[International law and the Arab–Israeli conflict]]
* [[Israel–Palestine relations]]
* [[Israeli Committee Against House Demolitions]]
* [[Israeli–Lebanese conflict]]
* [[Israeli–Palestinian conflict in Hebron]]
* [[List of Middle East peace proposals]]
* [[List of modern conflicts in the Middle East]]
* [[OneVoice Movement]]
* [[Palestinian rocket attacks on Israel]]
* [[Pan-Arabism]]
* [[Peace Now]]
* [[Seeds of Peace]]
{{div col end}}

== සටහන් ==
{{notelist-ua}}

== මූලාශ්‍ර ==
{{Reflist|30em|refs=
}}

== භාහිර සබැඳි ==
{{Sister project links|wikt=no|b=no|q=yes|s=no|commons=Category:Israeli-Palestinian conflict|n=Category:Israel/Palestine Conflict|v=no|species=no|d=Q151622}}

'''එක්සත් ජාතීන්'''
* [http://www.ochaopt.org/ Office for the Coordination of Humanitarian Affairs – occupied Palestinian territory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206043850/http://www.ochaopt.org/ |date=2012-02-06 }}
* [http://www.unrwa.org/ United Nations Relief and Works Agency for Palestine Refugees in the Near East]

'''Academic, news, and similar sites (ඊශ්‍රායෙල හෝ පලස්තීන මූලාශ්‍ර අතහැර)'''
* [https://web.archive.org/web/20121125032137/http://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552681 U.S. Attempts at Peace between Israel and Palestine] from the [https://web.archive.org/web/20120312181034/http://repository.library.georgetown.edu/handle/10822/552494/browse?type=title Dean Peter Krogh Foreign Affairs Digital Archives]
* [http://gaza-sderot.arte.tv/ Gaza\Sderot : Life in spite of everything] – a web documentary produced by arte.tv, in which daily video-chronicles (2 min. each) show the life of 5 people (men, women, children) in [[Gaza City|Gaza]] and [[Sderot]], on both sides of the border.
* [https://web.archive.org/web/20060614173018/http://globalpolitician.com/subarticle.asp?SID=1&amp;cid=2 Global Politician – Middle-East Section]
* [https://web.archive.org/web/20060906062956/http://www.mepc.org/main/main.asp Middle East Policy Council] &lt;!-- Couldn't get a quick handle on this, hope I've classified it correctly - [[User:Jmabel]] --&gt;
* [https://web.archive.org/web/20111108123824/http://www.aixgroup.org/ Aix Group – Joint Palestinian-Israeli-international economic working group].
* [https://www.youtube.com/watch?v=1wo2TLlMhiw&amp;index=3&amp;list=TLUcBVuDplYUY Crash Course World History 223: Conflict in Israel and Palestine] – Renowned author and YouTube educator John Green gives a brief history lesson (13 minutes) on the conflict.
* [http://www.historyguy.com/israeli-palestinian_conflict.html The Israeli–Palestinian Conflict]—An overview of the conflict between Israel and the Palestinians from 1948 through the present day. From the History Guy Website.
* [http://www.themedialine.org/ The Media Line] – A non-profit news agency which provides credible, unbiased content, background and context from across the Middle East.

'''ගැටුම් සංසිඳුවීමේ කණ්ඩායම්'''
* [https://web.archive.org/web/20071005181944/http://www.onemillionvoices.org/ OneVoice Movement – One Million Voices to End the Conflict]
* [http://www.s-c-g.org/ Seeking Common Ground]

'''මානව හිමිකම් කණ්ඩායම්'''
* [http://hrw.org/doc?t=mideast&amp;c=isrlpa Human Rights Watch: Israel/Palestine]
* [http://www.btselem.org/ B'Tselem – The Israeli Information Center for Human Rights in the Occupied Territories]
* [http://www.alhaq.org/ Al-Haq: Palestinian Human Rights Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061015184336/http://www.alhaq.org/ |date=15 October 2006 }}: West Bank affiliate of the [[International Commission of Jurists]]
* [http://www.pchrgaza.org/ Palestinian Centre for Human Rights PCHR]: Gaza affiliate of the International Commission of Jurists
* [http://gush-shalom.org/ Gush-Shalom]: Gush-Shalom Israeli Peace Movement

'''Jewish and Israeli academic, news, and similar sites'''
* [http://www.mideastweb.org/briefhistory.htm A history of Israel, Palestine and the Arab-Israeli Conflict] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141115100454/http://www.mideastweb.org/briefhistory.htm |date=2014-11-15 }}
* [http://www.jcpa.org/ Jerusalem Center for Public Affairs]
* [http://www.honestreporting.com/ Honest Reporting] monitoring mideast media
* [http://www.truepeace.org/index.asp True Peace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190317082931/http://www.truepeace.org/index.asp |date=17 March 2019 }} – [[Chabad-Lubavitch]] site
* [http://www.simpletoremember.com/articles/a/what-the-fight-in-israel-is-all-about/ What the Fight in Israel Is All About] – The Media Line

'''Jewish and Israeli &quot;peace movement&quot; news and advocacy sites'''
* [https://web.archive.org/web/20050312031209/http://www.cactus48.com/truth.html The Origin of the Palestine – Israel Conflict], Published by Jews for Justice in the Middle East

'''වෙනත් අඩවි'''
* [https://web.archive.org/web/20070926232805/http://www.diabolicdigest.net/Middle%20East/Salom4a.htm Arabs and Israelis held hostage by a common enemy] Salom Now! and METalks are two experimental initiatives which sought to rewrite the script of the Israeli–Palestinian conflict. However, such popular, grassroots action is held hostage by some common enemies: despair, hatred, antipathy and distrust. (Jan 2007)
* [https://web.archive.org/web/20070705211309/http://www.diabolicdigest.net/Guest%20pens/Anat.htm Exchange of friendly fire] Anat el-Hashahar, an Israeli and founder of METalks, debates the Arab–Israeli conflict – from Oslo to Lebanon – with Khaled Diab, an Egyptian journalist and writer.
* [https://www.israel-palaestina.de/ Website with information (articles, reports, maps, books, links, etc.) on the Israeli-Palestinian conflict]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/p_refugee_camps.jpg Map of Palestinian Refugee Camps 1993 (UNRWA/C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/cia08/israel_sm_2008.gif Map of Israel 2008 (C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/isettlementswb93.jpg Map of Israeli Settlements in the West Bank Dec. 1993 (C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/gazastrip.jpg Map of Israeli Settlements in the Gaza Strip Dec. 1993 (C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/world_cities/jerusalem_93.jpg Map of Jerusalem Mar. 1993 (C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [http://www.lib.utexas.edu/maps/middle_east_and_asia/jericho.gif Map of Jericho and Vicinity Jan. 1994 (C.I.A./Univ. of Texas, Austin)]
* [https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/2/pdf/256topline.pdf Pew Global Research – worldwide public opinion]
* [http://www.bjpa.org/Publications/results.cfm?TopicID=153 Policy publications on the Israeli-Palestinian conflict at the Berman Jewish Policy Archive]

{{Israeli-Palestinian Conflict}}
{{Navboxes|list=
{{Ongoing military conflicts}}
{{Arab-Israeli Conflict}}
{{Jewish nationalism and the region of Palestine}}
{{Palestinian nationalism}}
{{Foreign relations of Israel}}
{{Foreign relations of Palestine}}
{{Iran–Israel proxy conflict}}
{{Israel–Hamas war}}
{{Arab nationalism}}
}}
{{Portal bar|Israel|Palestine}}
{{Authority control}}

[[ප්‍රවර්ගය:ඊශ්‍රායෙල–පලස්තීන ගැටුම| ]]
[[Category:Anti-Israeli sentiment]]
[[Category:Arab–Israeli conflict]]
[[Category:20th-century conflicts]]
[[Category:21st-century conflicts]]
[[Category:Islam-related controversies]]
[[Category:Israeli irredentism]]
[[Category:Jewish nationalism]]
[[Category:Palestinian nationalism]]
[[Category:Conflicts in the Middle East]]
[[Category:Guerrilla wars]]
[[Category:Insurgencies in Asia]]
[[Category:Ethnicity-based civil wars]]
[[Category:Religion-based civil wars]]
[[Category:Wars involving Israel|-]]
[[Category:Wars involving Palestinians|-]]
[[Category:Zionism]]
[[Category:Anti-Zionism]]</text>
      <sha1>abalwfvu7xcutuvkla18ppm6o0sfplq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>කුමාර් සංගක්කාර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24091</id>
    <revision>
      <id>789199</id>
      <parentid>789044</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T23:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58453" sha1="k4369z88u7wkxy7ja94rtb8koika9sg" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව ක්‍රිකට්ක්‍රීඩකයා චරිතාපදානය
|          playername = කුමාර් සංගක්කාර
|             country = ශ්‍රී ලංකාව
|             country_adj = ශ්‍රී ලංකා
|            fullname = කුමාර් චොක්ශානද සංගක්කාර
|               image = Kumar Sangakkara bat in hand.JPG
|             caption =

|            nickname = සංගා {{!}} GOAT of Cricket (GOAT යනු Greatest Of All Time එනම් සදාකාලිකවම ශ්‍රේෂ්ඨ)
|              living = true
|          dayofbirth = 27
|        monthofbirth = 10
|         yearofbirth = 1977
|        placeofbirth = [[මාතලේ]]
|      countryofbirth = [[ශ්‍රී ලංකාව]]
|               height= මීටර් 1.78    
|             batting = වමත්
|             bowling = දකුණත් [[පිට දඟ|පා දඟ]]
|                role = [[කඩුළු රකින්නා]], පිතිකරු
|       international = true
|       testdebutdate =ජූලි 20 
|       testdebutyear = 2000
|    testdebutagainst = දකුණු අප්‍රිකාව
|             testcap = 84
|        lasttestdate = ජනවාරි 3-7

|        lasttestyear = 2015
|     lasttestagainst = නවසීලන්තය
|        odidebutdate = ජූලි 5
|        odidebutyear = 2000
|     odidebutagainst = පකිස්ථානය
|              odicap = 93
|         lastodidate = මාර්තු 18
|         lastodiyear = 2015
|      lastodiagainst = දකුණු අප්‍රිකාව 
|            odishirt = 11
|               club1 = [[නොන්ඩෙස්ක්‍රිප්ට්ස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|එන්සීසී]]
|               year1 = 1997–වර්තමානය
|               club2 = [[කිංග්ස් XI පංජාබ්]]
|               year2 = 2008–2010
|               club3 = [[වොර්වික්ෂයර් ප්‍රාන්ත ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා සංගමය|වෝර්වික්ෂයර්]]
|               year3 = 2007
|               club4 = [[ඩෙකෑන් චාර්ජර්ස්]]
|               year4 = 2011
|               club5 = [[සරේ ප්‍රාන්ත පිළ]]
|               year5 = 2015–වර්තමානය
|             columns = 4
|             column1 = [[ටෙස්ට් ක්‍රිකට්|ටෙස්ට්]] තරග
|            matches1 = 130
|               runs1 = 12,203
|            bat avg1 = 58.66
|           100s/50s1 = 38/51
|          top score1 = 319
|         deliveries1 = 84
|            wickets1 = 0
|           bowl avg1 = –
|            fivefor1 = –
|             tenfor1 = –
|       best bowling1 = –
|  catches/stumpings1 = 178/20
|             column2 = [[එක් දින ජාත්‍යන්තරය|එදිජා]]
|            matches2 = 404
|               runs2 = 14,234
|            bat avg2 = 41.98
|           100s/50s2 = 25/93
|          top score2 = 169
|         deliveries2 = –
|            wickets2 = –
|           bowl avg2 = –
|            fivefor2 = –
|             tenfor2 = –
|       best bowling2 = –
|  catches/stumpings2 = 402/99
|             column3 = [[පළමු-පෙල ක්‍රිකට්|පපෙ]]
|            matches3 = 230
|               runs3 = 17,829
|            bat avg3 = 51.07
|           100s/50s3 = 52/76
|          top score3 = 319
|         deliveries3 = 246
|            wickets3 = 1
|           bowl avg3 = 150.00
|            fivefor3 = 0
|             tenfor3 = 0
|       best bowling3 = 1/13
|  catches/stumpings3 = 347/33
|             column4 = [[ලැයිස්තු ඒ ක්‍රිකට්|ලැඒ]]
|            matches4 = 504
|               runs4 = 18,141
|            bat avg4 = 42.68
|           100s/50s4 = 34/114
|          top score4 = 169
|         deliveries4 = –
|            wickets4 = –
|           bowl avg4 = –
|            fivefor4 = –
|             tenfor4 = –
|       best bowling4 = –
|  catches/stumpings4 = 506/124
|                date = 11 ජුනි
|                year = 2015
|              source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/player/50710.html ඊඑස්පීඑන්ක්‍රික්ඉන්ෆෝ
|Caption=කුමාර් සංගක්කාර වර්ෂ 2012දී ICC සම්මාන උළෙලේදී  වසරේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා, වසරේ ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා සහ ලොව ජනප්‍රියම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා යන සම්මාන ත්‍රිත්වයෙන් පිදුම් ලැබූ අවස්තාව.}}

'''[[කුමාර්]] සංගක්කාර''' (උපත 27 ඔක්තෝම්බර් 1977, [[මාතලේ]], ශ්‍රී ලංකාව) යනු [[ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම]]හි සාමාජිකයෙක් මෙන්ම හිටපු නායකයාද වේ. ඔහු මුල් පෙළ වමත් පිතිකරුවෙකි. ඔහු කඩුළු රකින්නා හා මුල් පෙළ පිතිකරුවෙක් ලෙස ක්‍රීඩා කිරීමට පුරුදුව සිටියත්, ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවේ කඩුළු රැකීමෙන් ඉවත්වීමත් සමගම ඔහුගේ පිතිකරණයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් ඇති විය. ඔහුගේ ක්‍රීඩා දිවියේ අවස්ථා කීපයකදිම ලොව අංක 1 ටෙස්ට් පිතිකරු බවට පත් වීමට ඔහුට හැකි විය.&lt;ref&gt;http://www.espncricinfo.com/ci-icc/content/story/489668.html&lt;/ref&gt; ලෝක කුසලානයේදි ඉන්දියාවට එරෙහිව ලද පරාජයත් සමගම ඔහු නායකත්වයෙන් ඉවත් විය. ඩොනල්ඩ් බ්‍රැඩ්මන් ට(12)  පසුව ලොව වැඩිම ටෙස්ට් ද්විතව ශතක ගණනක් රැස්කර ඇත්තේ සංගක්කාර (11) වේ. ඔහු සිය 11වන ටෙස්ට් ද්විත්ව ශතකය 2015 ජනවාරි  4 දින නවසීලන්තයෙ වෙලින්ටන් හිදී [[නවසීලන්ත ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම|නවසීලන්තයට]] ඒරෙහිව ලබාගන්නා ලදී.&lt;ref&gt;http://uk.eurosport.yahoo.com/22102011/63/sangakkara-hits-double-century.html&lt;/ref&gt;

==මුල් කාලය==
කුමාරි වෙදආරච්චි චොක්ශන්ද්‍රා මුදලිගේ සහ චොක්ශාන්ද වෙදාඅරච්චි සංගක්කාරට දාව 1977දී [[මාතලේ]] දී කුමාර සංගක්කාර උපත ලබන ලදි. සංගක්කාර ඔහුගේ මූලික හා ද්වීතීක අධ්‍යාපනය ලැබුවේ [[නුවර]] නගරයේ තිබෙන ප්‍රමුඛතම පාසලක් මෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයක් (අස්ගිරිය ක්‍රීඩාංගණය) හිමි ලෝකයේ එකම පාසල වන ත්‍රිත්ව විද්‍යාලයෙනි. වරක් ඔහු වසරේ විශිෂ්ඨම ශිෂ්‍යයාට පිරිනමන The Ryde Gold Medal සම්මානයෙන්ද පිදුම් ලැබීය.&lt;ref name=teacher/&gt; 1996 වසරේ පාසලේ ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය නායක දූරය දැරීමටද ඔහුට හැකි විය. සංගක්කාර පාසල් සමයේදී ක්‍රිකට් හා ටෙනිස් ක්‍රීඩා සඳහා විශේෂ දක්ෂතාවක් පෙන්වූ අතර ඒ හේතුවෙන් වරක් පාසලේ එවකට විදුහල්පතිව සිටි ලෙනාඩ් ද අල්විස් මහතා විසින් සංගක්කාරගේ මවට ඔහුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙන්ම ඉහලට යවන ලෙසද ඉල්ලීමක්ද කොට ඇත.&lt;ref name=teacher&gt;[http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 Cricket world.com | ''Principal Delighted With Former Student Sangakkara''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} retrieved 3 March 2008 {{Wayback | url=http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071202092104/http://www.cricketworld.com/sri_lanka/article/?aid=12329 |date=2007-12-02 }} &lt;!-- Bot retrieved archive --&gt; | date=20071202092104}&lt;/ref&gt; මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන සිටී.2015 ලෝක කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .
== ආශ්‍රිත==	
මොහු පිලිබඳ අමුතුවෙන් සඳහන් කිරීම අනවශ්‍යය.මේ වන විට ලොව හොදම පිතිකරුවන් අතරින් පෙරමුණ ගෙන කුසලානයේදී තරග හතරකදී පිට පිට ශතක 4 ක් වාර්තා කරමින් , ක්‍රිකට් වාර්තා පොත  මෙතෙක් සටහන් නොවූ කඩ ඉමක් කරා ගෙනයාමට සමත්ව සිටී .</text>
      <sha1>k4369z88u7wkxy7ja94rtb8koika9sg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>මලීෂ වගන්තිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32262</id>
    <revision>
      <id>789207</id>
      <parentid>789047</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T06:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37426" sha1="hbhby08i2msbguvfa1qiy2jcmrgro28" xml:space="preserve">{{autobiography|date=සැප්තැම්බර් 2011}}
&lt;!-- Please do not remove or change this AfD message until the issue is settled --&gt;
&lt;!-- The nomination page for this article already existed when this tag was added.  If this was because the article had been nominated for deletion before, and you wish to renominate it, please replace &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri&quot; with &quot;page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri (2nd nomination)&quot; below before proceeding with the nomination.
--&gt;{{AfDM|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|year=2011|month=සැප්තැම්බර්|day=1|substed=yes|help=off}}
&lt;!-- For administrator use only: {{Old AfD multi|page=මලීෂ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Maleesha Weeramanthri|date=1 සැප්තැම්බර් 2011|result='''keep'''}} --&gt;
&lt;!-- End of AfD message, feel free to edit beyond this point --&gt;
'''තද පැහැති අකුරු පෙළ'''==රෙවෝ පැතුම් වීරමන්ත්‍රී Revo Pathum Weeramanthri==

[[ගොනුව:උදාහරණ.jpg]]

'''කෙට් චිත්‍රපට නිර්මාණකරැවෙක්'''&lt;nowiki&gt; වශයෙන් ජංගම දුරකථනය භාවිතා කරමින් විකල්ප සිනමා  මාධ්‍ය තුළින් කේෂ්ත්‍රයට පිවිසුනු අයෙකි. 2008 වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැත් වූ Digital Stories - 2008 තරගයේ  අවසන් වටයේ හොදම නිර්මාණ අතරට නිර්මාණ දෙකක් ජයහණය කරන අතර {{&lt;/nowiki&gt;http://www.adicsrilanka.org/Digital_stories_2011_Home.html}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;} 2009 වසරේ ජාත්‍යන්තර බෞද්ධ කෙටි චිත්‍රපට උළලේ දෙවන ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මාන {{http://www.lightofasiafoundation.com/index.php/light-of-asia-projects/buddhist-film-festival}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=April 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;nowiki/&gt;}හිමිකර ගනියි.  2011 වසරේද පළමු ස්ථානය හා විශිෂ්ටතා සම්මානයක් දිනාගැනීමට හැකිවිය[Light of Asia foundation |http://ylanka.com/lightofasia/wesak.php]ආසියාලෝකය{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} පදනම- ජාතික චිත්‍රරපට සංස්ථාව හා බීඑම්අයිසීඑච් යන ආයතන තරග සංවිධානය කෙරින. 2013 වසරේද ජාතික චිත්‍රපට සංස්ථාවේ වාර්ෂික කෙටි චිත්‍රපට තරගයේද ඔහුගේ ‘‘කවුද?“ කෙටි චිත්‍රපටයට ජයග්‍රහණයක් හිමි විය.</text>
      <sha1>hbhby08i2msbguvfa1qiy2jcmrgro28</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඩැනියෙල් ක්‍රේග්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44485</id>
    <revision>
      <id>789204</id>
      <parentid>708285</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T02:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68024" sha1="d6y01p5yxrys3m9i1cb6rxvbl7k8naa" xml:space="preserve">{{Infobox person
| image = Daniel Craig 3, 2012.jpg
| image_size= 195px
| caption = ඩැනියෙල් ක්‍රේග් ස්කයි ෆෝල් මංගල දර්ශනයදා, 2012 නොවැම්බර් 16 සිඩ්නිහිදි 
| birthname = ඩැනියෙල් වොරොග්ටන් ක්‍රේග්
| birth_date = {{Birth date and age|1968|3|2|df=y}}&lt;ref&gt;{{cite news|title=Monitor|newspaper= [http://en.wikipedia.org/wiki/Entertainment_Weekly ''Entertainment Weekly'']|date=8 March 2013|issue=1249|pages=20}}&lt;/ref&gt;
| birth_place = [[චෙස්ටර්]]([http://en.wikipedia.org/wiki/Chester Chester]),චෙෂර්,එංගලන්තය
| occupation = රංගනය
| yearsactive = 1992–වර්තමානය
| spouse = ෆියෝනා ලුඩන් (1992–1994)&lt;br /&gt; [[රේචල් වයිස්]] (2011–present)
| children = 2
}}

'''ඩැනියෙල් වොරොග්ටන් ක්‍රේග්'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://search.ancestry.co.uk/cgi-bin/sse.dll?gl=ROOT_CATEGORY&amp;rank=1&amp;new=1&amp;so=3&amp;MSAV=1&amp;msT=1&amp;gss=ms_f-2&amp;gsfn=daniel&amp;gsfn_x=1&amp;gsln=craig&amp;gsln_x=1&amp;rg_81004010__date=1968&amp;81004010__date_x=1&amp;msbpn=82420&amp;msbpn__ftp=Chester%2C+Cheshire%2C+England%2C+United+Kingdom&amp;msbpn_x=1&amp;msbpn__ftp_x=1&amp;sbo=0&amp;ne=21 |title=GRO Birth Registration Index |accessdate=17 February 2009|publisher=Ancestry.co.uk}}&lt;/ref&gt; බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික නළුවෙකි. ඔහු 2006 වර්ෂයේ සිට [[ජේම්ස් බොන්ඩ්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/James_Bond_filmography James Bond]) චරිතයට පණ පෙවීමෙන් ඉමහත් ජනාදරයට පත් විය&lt;ref&gt;{{cite news|first=Dave|last=Calhoun|url=http://www.timeout.com/london/feature/2002/daniel-craig-exclusive-interview|title=Daniel Craig exclusive interview|work=[http://en.wikipedia.org/wiki/Time_Out_(magazine) Time Out-London]|publisher=Timeout.com|accessdate=29 December 2012|archive-date=21 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121221200000/http://www.timeout.com/london/feature/2002/daniel-craig-exclusive-interview|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. ඔහු [[ජාතික තරුණ නාට්‍යය පාසල|ජාතික තරුණ නාට්‍යය පාසලේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/National_Youth_Theatre National Youth Theatre]
) ආදි සිසුවෙකු හා [[ලන්ඩන්හි ගිල්ඩ් හොල් සංගිත හා නාට්‍යය පාසල|ලන්ඩන්හි ගිල්ඩ් හොල් සංගිත හා නාට්‍යය පාසලේ]]  ([http://en.wikipedia.org/wiki/Guildhall_School_of_Music_and_Drama Guildhall School of Music and Drama])  උපාධි ධාරියෙකි. ඔහුගේ රංගන දිවියේ ආරම්භය ''[[එළිසෙබෙත්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_(film)%20''Elizabeth'']),  ''[[ද පවර් ඔෆ් වන්]] ''([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Power_of_One_(film) ''The Power of One'']), ''[[අ කිඩ් ඉන් කිංග් ආතර්ස් කෝට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/A_Kid_in_King_Arthur%27s_Court ''A Kid in King Arthur's Court'']) වැනි සිනමා පට හා ''[[ෂාප් ඊගල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sharpe%27s_Eagle_(TV_programme)%20 ''Sharpe's Eagle'']), ''[[සෝරෝ]]''
([http://en.wikipedia.org/wiki/Zorro_(1990_TV_series) ''Zorro'']) වැනි රූපවාහිනි මලා නාටක වල සුළු චරිත රඟපෑමෙන් සනිටුවහන් විය. ''[[ලව් ඉස් ද ඩෙවිල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Love_Is_the_Devil:_Study_for_a_Portrait_of_Francis_Bacon ''Love Is the Devil'']), ''[[ද ට්‍රෙන්ච්]] '' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Trench_(film) ''The Trench'']) හා ''[[සම් වොඊසස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Some_Voices_(film)%20 ''Some Voices'']) යන සිනමා පට වල ඔහුගේ රඟපෑම් සිනමා කර්මාන්තයේ වැඩි අවධානයක් ඔහු වෙත දිනා දීමට සමත් විය. එමගින් ඔහුට ''[[ලාරා ක්‍රොෆ්ට්:ටූම්බ් රයිඩර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Lara_Croft:_Tomb_Raider ''Lara Croft:Tomb Raider'']), ''[[මියුනිච්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Munich_(film) ''Munich'']) වැනි විශාල නිෂ්පාදන වල චරිත නිරූපනයට අවස්ථාව උදා විය. 

[[පියර්ස් බ්‍රොන්සන්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Pierce_Brosnan%20 Pierce Brosnan]) ගෙන් පසු ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිතය ක්‍රේග් හට හිමි වීම අන්තර්ජාතිකව ඔහුට කීර්තිය අත් කර දෙන ලදි. ජේම්ස් බොන්ඩ්ගේ චරිතය සඳහා ක්‍රේග් ගැලපීම පිළිබඳව ආරම්භයේදි බොහෝ දෙනා සැක පහළ කරන ලද නමුත් ''[[කැසිනෝ රෝයල්]] ''([http://en.wikipedia.org/wiki/Casino_Royale_(2006_film)%20 ''Casino Royale'']) හි ඔහුගේ ප්‍රථම ජේම්ස් බොන්ඩ් නිරූපණයෙන්ම මහත් ප්‍රේක්ෂක හා විචාරක ප්‍රතිචාරයක් දිනා ගන්නා ලදි. එම රංගන කුසලතාව ඔහුව [[බැෆ්ටා සිනමා සම්මාන උළෙල|බැෆ්ටා සිනමා සම්මාන උළෙලේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/BAFTA_Award_for_Best_Actor_in_a_Leading_Role BAFTA award])හොඳම රංගනය සඳහා යෝජනා වීමට තරම් ප්‍රභල විය. එමෙන්ම කැසිනෝ රෝයල් සිනමා පටය  ඒ වන විට ජේම්ස් බොන්ඩ්  චිත්‍රපටයක් උපයා තිබු ඉහළම ආදායම ලබා ගැනිමටද සමත් විය. ඔහුගේ දෙවන බොන්ඩ් නිරූපනය ඊට වසර දෙකකට පසු ''[[කොවොන්ටම් ඔෆ් සොලෙස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Quantum_of_Solace ''Quantum of Solace'']) සිනමා පටයෙන් දැකගත හැකි විය.ඔහුගේ තෙවන බොන්ඩ් චිත්‍රපටය වන'' [[ස්කයි ෆෝල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Skyfall ''Skyfall'']) 2012 වසරේ අග භාගයේදි තිර ගත වු අතර එය මෙතක් ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටයක් ඉපැයූ ඉහළම ආදායම් වාර්තාවට හිමි කම් කියයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=IMDB Release Info|url=http://www.imdb.com/title/tt1074638/releaseinfo|publisher=Internet Movie Database|accessdate=14 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article637090.ece |title='Best Bond ever' vanquishes his greatest foe&amp;nbsp;– the critics |date=15 November 2006 |work=[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Times ''The Times''] |location=UK |accessdate=15 November 2006 |last=Hoyle |first=Ben |archive-date=24 February 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070224140533/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/film/article637090.ece |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල් ක්‍රේග් ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපට මාලාවට සහභාගී වන අතර තුරම අනෙකුත් චිත්‍රපට වලටද රංගනයෙන් දායක වනු ලබයි. ඔහු මෑතකදි ''[[ද ගර්ල් විත් ද ඩ්‍රැගන් ටැටූ]] ''([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Girl_with_the_Dragon_Tattoo_(2011_film) ''The Girl with the Dragon Tattoo'']) සිනමා පටයට රංගනයෙන් දායකත්වය සැපයීය.

ක්‍රේග් 2012 ලන්ඩන් [[ඔලිම්පික්]] ක්‍රීඩා උළෙලේ සමාරම්භක උත්සවයේදි [[දෙවන එලිසබෙත් රැජින|දෙවන එළිසෙබෙත් මහ රැජින]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_II Queen Elizabeth II]) සමග අරාධිත රංගනයකද නිරත විය.

ක්‍රේග් විවාහ වි සිටින්නේ නිළියක වන [[රේචල් වයිස්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Rachel_Weisz Rachel Weisz]) සමඟය ඇ‍ය ඔහුගේ දෙවන බිරිඳයි.ඔහුගේ පළමු විවාහයෙන් එලා නම් වු දියණියක් සිටි.

==මුල් අවධිය==

ක්‍රේග් [[එංගලන්තය|එංගලන්තයේ]] [[චෙෂර්]] හි බටහිර චෙෂර් රෝහලේදි උපත ලැබීය.&lt;ref&gt;[http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/hot-topics/daniel-craig/2010/09/23/daniel-craig-biography-of-the-james-bond-star-59067-27328852/ Chester Chronicle – Biography of Daniel Craig]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; ඔහුගේ මව කැරොල් ඔලිවියා චිත්‍ර ගුරුවරියකි ක්‍රේග්ගේ පියා තිමති ජොන් වොරොග්ටන් ක්‍රේග් තානායම් හිමිකරුවෙකි. එමෙන්ම ඔහු නාවික නිලධාරියෙක් ලෙස [[බ්‍රිතාන්‍ය වෙළද නාවික හමුදාව|බ්‍රිතාන්‍ය වෙළද නාවික හමුදාවේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/British_Merchant_Navy Merchant Navy]) සේවය කරන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite web|first=David |last=Holmes |url=http://www.chesterchronicle.co.uk/chester-news/local-chester-news/2008/10/10/chester-secures-advance-screening-of-new-bond-film-quantum-of-solace-59067-22003788/ |title=Chester secures advance screening of new Bond film Quantum of Solace |publisher=Chester Chronicle |accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cigaraficionado.com/Cigar/CA_Profiles/People_Profile/0,2540,261,00.html |title=People Profile, Daniel Craig |publisher=Cigar Aficionado |date=30 March 2009 |accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TBI-OWP&gt;[http://www.oldeworldepubs.co.uk/cgi-bin/view2.pl?id=323 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525011722/http://www.oldeworldepubs.co.uk/cgi-bin/view2.pl?id=323 |date=2013-05-25 }} The Boot Inn ([[Tarporley, Cheshire]]).&amp;nbsp;– Old World Pubs.&lt;/ref&gt;  ඔහුගේ දෙමව්පියන් වේල්ස් සම්භවයක් සහිත පුද්ගලයන් වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|author=Robin Turner |url=http://www.walesonline.co.uk/news/wales-news/2008/11/07/daniel-craig-s-welsh-links-revealed-91466-22203244/ |title=News&amp;nbsp;– Wales News&amp;nbsp;– Daniel Craig's Welsh links revealed |publisher=WalesOnline |accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt;
ක්‍රේග්ගේ පාසල් අවධිය [[ලිවර්පූල්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Liverpool Liverpool]) අශ්‍රිතව සිදු විය. ඔහු අවුරුදු හයේ සිට පාසලේ නාට්‍යය සඳහා දායක විය.ඔහුගේ මව සමඟ ලිවර්පූල් නගරයේ පිහිටි එව්රිමන් නට්‍යය ශාලාවට සහභාගි වීමෙන් රංගනය විධිමත් ලෙස හැදෑරිමට ඔහුට අවස්ථාව උදා විය.&lt;ref&gt;[http://www.biography.com/people/daniel-craig-201264 Daniel Craig Biography – Facts, Birthday, Life Story – Biography.com&lt;!-- Bot generated title --&gt;]&lt;/ref&gt; ක්‍රේග් වයස අවුරුදු දහසයේදි ලන්ඩනයට සංක්‍රමනය වු අතර එහිදී ජාතික තරුණ නාට්‍යය පාසලට ඇතුලත් විය.&lt;ref name=TBI-OWP /&gt; එමෙන්ම  ලන්ඩන්හි ගිල්ඩ් හොල් සංගිත හා නාට්‍යය පාසලේ වසර තුනක් [[කොලින් මැක්රොමැක්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Colin_McCormack%20 Colin McCormack]) යටතේ රංග කලාව හදාරා 1991 දි උපාධිය සමත් විය.

==වෘතිය ජිවිතය==

===සංක්ෂිප්තය===

1993 වසරේ [[රාජකීය ජාතික නාට්‍යය ශාලාව]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Royal_National_Theatre Royal National Theatre]) මඟින් නිෂ්පාදනය කළ [[ටෝනි කුෂ්නර්|ටෝනි කුෂ්නර්ගේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Tony_Kushner Tony Kushner]) [[ඒන්ජ්ල්ස් ඉන් ඇමරිකා|''ඒන්ජ්ල්ස් ඉන් ඇමරිකා'']] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Angels_in_America:_A_Gay_Fantasia_on_National_Themes ''Angels in America'']) වේදිකා නාට්‍යයේ ජෝ නැමති චරිතය ක්‍රේග් විසින් නිරූපනය කළේය. එම වසරේදිම ක්‍රේග් [[යෝක්‌ෂයර් රූපවාහිනි  නාළිකාව|යෝක්‌ෂයර් රූපවාහිනි  නාළිකාවේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Yorkshire_Television Yorkshire Television]) ''[[හාට්බිට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Heartbeat_(UK_TV_series) ''Heartbeat'']) රූපවාහිනි මාලා නාටකයේ කථාංගයකට රංගනයෙන් දායක විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitbygazette.co.uk/lifestyle/entertainment/bond_star_in_heartbeat_1_1871804|title=Bond star in Heartbeat|work=Whitby Gazette|date=15 August 2007|accessdate=3 August 2012}}&lt;/ref&gt; එය 1993 වසරේ ඔක්තෝබර් මස තිස් එක් වන දින විකාශනය විය.ඔහු මුල් යුගයේ රඟපෑ ජනප්‍රිය චරිත අතර 1996 වසරේ BBC නාළිකාවේ විකාශය වු ''[[අවර් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස් ඉන් නෝර්ත්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Our_Friends_in_the_North ''Our Friends in the North'']) මාලා නාටකයේ ජොර්ජි චරිතය , [[ඇන්ජලීනා ජෝලි]]  ([http://en.wikipedia.org/wiki/Angelina_Jolie Angelina Jolie])  සමඟ ''[[ලාරා ක්‍රොෆ්ට්:ටූම්බ් රයිඩර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Lara_Croft:_Tomb_Raider ''Lara Croft:Tomb Raider'']) චිත්‍රපටයේ රඟපෑ චරිතය, [[සෑම් මෙන්ඩෙස්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sam_Mendes Sam Mendes]) අධ්‍යක්ෂණය කළ ''[[රෝඩ් ටු පර්ඩිශන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Road_to_Perdition ''Road to Perdition'']) හි [[ටොම් හෑන්ක්ස්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Tom_Hanks Tom Hanks]) හා [[පෝල් නිව්මාන්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Newman Paul Newman]) සමඟ රඟපෑ චරිතය විශේෂයෙන් සදහන් කළ හැක. ඔහු ප්‍රධාන චරිත නිරූපනය කළ අනෙකුත් චිත්‍රපට ලෙස 2001 වසරේ ''[[ස්වොඩ් ඔෆ් හොනර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sword_of_Honour ''Sword of Honour'']), 2003 වසරේ ඈන් රීඩ් (Anne Reid) සමඟ ''[[ද මදර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Mother_(film) ''The Mother'']), 2003 වසරේ ගුවිනත් පැල්ට්‍රොව් (Gwyneth Paltrow) සමඟ ''[[සිල්වියා]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sylvia_(2003_film) ''Sylvia]''), 2004 වසරේ සියැනා මිලර්  (Sienna Miller) සමඟ ''[[ලේයර් කේක්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Layer_Cake_(film) ''Layer Cake'']), එම වසරේම රිස් අයිෆන්ස් (Rhys Ifans) සමඟ  ''[[එන්ඩියුරින් ලව්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Enduring_Love_(film) ''Enduring Love'']), 2005 වසරේ ස්ටීවන් ස්පීල්බර්ග්ගේ ''[[මියුන්ච්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Munich_(film) ''Munich'']), 2006 වසරේ ''[[ඉන්ෆමස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Infamous_(film) ''Infamous''])  හා ''[[කැසිනෝ රෝයල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Casino_Royale_(2006_film)%20 ''Casino Royale'']), 2007 වසරේ ''[[ද ගෝල්ඩන් කොම්පස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Golden_Compass_(film) ''The Golden Compass'']), 2008 වසරේ ''[[කොවොන්ට්ම් ඔෆ් සොලෙස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Quantum_of_Solace ''Quantum of Solace'']) හා ''[[ඩිෆයන්ස්]]''  ([http://en.wikipedia.org/wiki/Defiance_(2008_film) ''Defiance'']), 2011 වසරේ ''[[ද ගර්ල් විත් ද ඩ්‍රැගන් ටැටූ]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Girl_with_the_Dragon_Tattoo_(2011_film) ''The Girl with the Dragon Tattoo'']) හා ''[[කව් බොයිස් ඇන්ඩ් ඒලියන්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Cowboys_%26_Aliens Cowboys &amp; Aliens]), 2012 වසරේ ස්කයි ෆෝල් ([http://en.wikipedia.org/wiki/Skyfall ''Skyfall'']) යන චිත්‍රපට විශේෂයෙන් සඳහන් කළ හැක.

===ජේම්ස් බොන්ඩ් 2005 සිට වර්තමානය දක්වා===
2005 වර්ෂයේදි [[ඉයොන් නිෂ්පාදක සමාගම]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Eon_Productions Eon Productions])  ''කැසිනෝ රෝයල්'' චිත්‍රපටියේ බොන්ඩ් චරිතය නිරූපණය කිරීම සඳහා ක්‍රේග් සමඟ ගිවිසුම් අත්සන් කරන ලදි. බොන්ඩ් චිත්‍රපටි මාලාව මුදල් ඉපැයිය හැකි උල්පතක් බවත් මෙම චරිතය බාරගැනීමේ ඇති අභියෝගාත්මක බව මනාව වටහා ගෙන සිටින බවත් මෙහිදි ක්‍රේග් විසින් ප්‍රකාශ කරන ලදි. එමෙන්ම ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිතය භාවාත්මක මානයක් කරා ගෙන යාමට උත්සහ දරන බවද එහිදී ඔහු විසින් සඳහන් කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/film/4335052.stm|title=Daniel Craig: Our Friend in MI6|publisher=BBC News Online|accessdate=27 December 2007|date=14 October 2005}}&lt;/ref&gt; 1968 උපත ලද ක්‍රේග් බොන්ඩ් චිත්‍රපටි මාලාව අරම්භවීමෙන් පසු හා ජේම්ස් බොන්ඩ් නවකථා මාලාවේ රචක [[ඉයන් ෆ්ලෙමින්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Ian_Fleming Ian Fleming]) මිය යාමෙන් පසු උපත ලද ,බොන්ඩ් චරිතයක් නිරූපණය කරන ප්‍රථම නළුවා විය. බොන්ඩ් චරිතය සඳහා ක්‍රේග්ගේ තෝරාගැනිම එකල මත භේදයට තුඩු දුන් කරුණක් විය.බොහෝ දෙනා විසින් නිෂ්පාදක සමාගම නිවැරදි තීරනයක් ගත්තාදැයි සැක පහල කළහ. මෙය කොතෙක් දරුනු වීද යත් චිත්‍රපටය නිෂ්පාදනය කරන මුලු කාල සීමාව තුලම ප්‍රේක්ෂකයන් විසින් අන්තර්ජාලය හරහා මෙම තෝරාගැනිම පිළිබඳව තම නොසතුට හා චිත්‍රපටය වර්ජනය කරන බවට ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයක් පවා ගෙන යන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.moono.com/news/news01533.html|title=Anti-Bond protests|publisher=Moono|accessdate=3 April 2007}}&lt;/ref&gt; 

උස කළු හිස කෙස් ඇති මීට පෙර බොන්ඩ් චරිතය නිරූපනය කළ නළුවන් විසින් බොන්ඩ් චරිතය සඳහා ප්‍රේක්ෂකයන් තුල ගොඩනගා තිබු ප්‍රතිරූපය අඩි පහයි අඟල් දහයක් උස තඹවන් හිස කෙස් ඇති පුද්ගලයෙක් තෝරාගැනිමත් සමඟ බිද වැටීම ප්‍රේක්ෂක විරෝධතා වලට මූලික ලෙස හේතු විය.&lt;ref name=&quot;Location2&quot;&gt;{{cite news|title=Blond, James Blond|url=http://money.cnn.com/2006/11/08/commentary/mediabiz/index.htm|publisher=CNN|date=6 November 2006|accessdate=2 April 2007|first=Paul R.|last=La Monica}}&lt;/ref&gt; එමෙන්ම ක්‍රේග් බොන්ඩ් චරිතය සදහා මටසිලිටු වැඩි බව සඳහන් කරමින්  එංගලන්තයේ [[ඩේලි මිරර්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Daily_Mirror The_Daily_Mirror]) පුවත් පතේ මුල් පිටුවේ &quot;The Name's Bland – James Bland&quot; යන සිරස්තලයෙන් යුතු පුවතක් පවා පළ විය.මෙලෙස ක්‍රේග්ගේ තෝරාගැනීම මත භේදයට තුඩු දුන් නමුත් බොහෝ රංගන ශිල්පීන් ප්‍රසිද්ධියේ ක්‍රේග් හට සහය පළ කරන ලදි. විශේෂයෙන් මීට පෙර බොන්ඩ් චරිතයට පණ පෙවු නළුවන් වන [[පියර්ස් බ්‍රොන්සන්]]&lt;ref&gt;Medley, Mark. [https://web.archive.org/web/20080709063553/http://www.theglobeandmail.com/servlet/story/RTGAM.20060914.waskthestars-brosnan14/BNStory/TIFF06/home &quot;Pierce Brosnan answers.&quot;] ''The Globe and Mail''.&lt;/ref&gt; ([http://en.wikipedia.org/wiki/Pierce_Brosnan Pierce Brosnan]), [[තිමති ඩොල්ටන්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Timothy_Dalton Timothy Dalton]), [[ෂෝන් කොනරි]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sean_Connery Sean Connery]) හා [[රොජර් මුවර්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Roger_Moore Roger Moore]) ක්‍රේග්ව තෝරාගැනීම හොඳ තීරණයක් බවට ප්‍රකාශ කරන ලදි.

[[ගොනුව:DanielCraigAAFeb09.jpg|thumbnail|දකුණ|ඩැනියෙල් ක්‍රේග් 81 වන ඇකඩමි සම්මාන උළෙලේදි, 2009]]

ක්‍රේග්ගේ පළමු බොන්ඩ් රංගනය ඇතුලත් කැසිනෝ රෝයල් චිත්‍රපටය 2006 නොවැම්බර් මස 16 වන දින තිරගත වීම ආරම්භ විය. ක්‍රේග්ට එරෙහිව තිබු සියලු මත බිද හෙළමින් ''[[කැසිනෝ රෝයල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Casino_Royale_(2006_film)%20 ''Casino Royale'']) චිත්‍රපටය ලොව පුරා ප්‍රදර්ශනය කිරීමෙන්  ඇමරිකානු ඩොලර් 594,239,066 වාර්තාගත ආදායමක් උපයාගැනිමට සමත් විය.&lt;ref name=&quot;[[Casino Royale]] box office results&quot;&gt;{{cite web|title=Casino Royale box office results |publisher=boxofficemojo|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=jamesbond21.htm|accessdate=4 January 2008}}&lt;/ref&gt; එය එතෙක් බොන්ඩ් චිත්‍රපටයක් උපයාගත් ඉහළම ආදායම වේ. එමෙන්ම චිත්‍රපටය තුල ක්‍රේග්ගේ රංගනය ඉමහත් ලෙස ප්‍රේක්ෂක හා විචාරක ප්‍රතිචාරයට  බඳුන් විය.&lt;ref&gt;{{cite news|title=New Bond|work=The New York Times|url=http://www.nytimes.com/2006/11/17/movies/17crai.html|accessdate=25 January 2011|first=Sarah|last=Lyall|date=17 November 2006}}&lt;/ref&gt; මෙම සාර්ථකත්වය නිසාම ඉදිරි බොන්ඩ් සිනමා පට හතරක් සඳහා නිෂ්පාදකවරුන් ඩැනියල් ක්‍රේග්ව ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිතය සඳහා තෝරා ගන්නා ලදි.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Bond|first=Paul|title=Sloan sees hope in talks|work=[http://en.wikipedia.org/wiki/The_Hollywood_Reporter ''The Hollywood Reporter'']|date=26 October 2007|url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i11356e5762144f434339ff37e128990b|accessdate=3 November 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071028075517/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/news/e3i11356e5762144f434339ff37e128990b|archivedate=28 October 2007|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
එමෙන්ම ඔහුට 2006 වර්ෂයේදි [[චලන චිත්‍ර පිලිබද කලා හා විද්‍යා ඇකඩමිය|චලන චිත්‍ර පිලිබද කලා හා විද්‍යා ඇකඩමියේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Academy_of_Motion_Picture_Arts_and_Sciences Academy of Motion Picture Arts and Sciences]) සාමාජිකත්වයද හිමි විය.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071224094334/http://www.oscars.org/press/pressreleases/2007/07.06.18.html|archivedate=24 December 2007|title=Academy Invites 115 to Become Members|date=18 June 2007|publisher=[http://en.wikipedia.org/wiki/Academy_of_Motion_Picture_Arts_and_Sciences ''Academy of Motion Picture Arts and Sciences'']|access-date=25 March 2013|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2008 වසරේ ''කොවොන්ටම් ඔෆ් සොලෙස් චිත්‍රපටය'' රූගත කිරිම් අතරතුර ක්‍රේග් ඇතුලු නිෂ්පාදක කණ්ඩායමට අනතුරු මාලාවකට මුහුණ දීමට සිදු විය. රූගත කිරිම් අතරතුර ක්‍රේග්ගේ ඇඟිල්ලක් කැපිම&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1025527/Curse-Bond-strikes-Daniel-Craig-slices-tip-finger-filming.html|title=Bond Curse|date=25 January 2011|location=London|work=Daily Mail|first=Colin|last=Fernandez}}&lt;/ref&gt; , [[පයින්වුඩ් චිත්‍රාගාරය|පයින්වුඩ් චිත්‍රාගාරයේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Pinewood_Studios Pinewood Studios]) ගින්නක් හට ගැනීම,මෝටර් රථ දෙකක් අනතුරට භාජනවීමෙන් ක්‍රියාදාම නිරූපන ශිල්පියෙකු බරපතළ තුවාල ලැබීම, රූගත කිරිම් සඳහා යොදාගත් [[ඇස්ටන් මාටින්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Aston_Martin Aston Martin]) රථයක් ප්‍රවාහනය කරන අතරතුර මාර්ගයෙන් ලිස්සා ගොස් ඉතාලියේ [[ගර්දා වැව|ගර්දා වැවට]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Lake_Garda Lake Garda]) පෙරළීම ඒ අතර වේ.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-560782/Dry-Another-Day-Bonds-Aston-Martin-crashes-lake--way-movie-set.html|title=Dry Another Day&amp;nbsp;– Bond's Aston Martin crashes into lake|date=14 December 2010}}&lt;/ref&gt;

තම ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිත නිරූපණය පිළිබඳ ක්‍රේග් පවසන්නේ ඔහු සෑම විටම තම ප්‍රධාන චරිතය සාම්ප්‍රදායික වීරයාගෙන් ඔබ්බට ගෙන යාමට උත්සහ දරන බවයි.ඒ පිළිබඳව ඔහු මෙලෙස පවසයි. &quot; ජේම්ස් බොන්ඩ් චරිතයට අවතීර්ණ වන සෑම විටම මම මගෙන්ම ප්‍රශ්න කරනවා , 'මම හොඳ පුද්ගලයෙක්ද නැත්නම් හොඳ පැත්තට වැඩ කරන නිකන්ම නිකන් නරක පුද්ගලයෙක්ද කියලා' මොනවා වුනත් අන්තිමට බැලුවාම බොන්ඩ් කියන්නේ ඝාතකයෙක්. මම කවදාවත් මේ ආකාරයේ කෙනෙක් ගේ චරිතයක අඳුරු පැත්ත නැත්නම් නරක පැත්ත අනාවරණය නොකළ යුතු අකාරයේ චරිත නිරූපණයක යෙදිලා නැ. මම හිතන්නේ නැහැ එවැනි රංගනයක් චිත්‍රපටිය අවසානයේ ඔබව ව්‍යාකූල කරයි කියලා.හැබැයි චිත්‍රපටය අතරතුර ඔබ ප්‍රශ්න කරන්න ඕන ඔහු කවුද කියලා.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|author= [http://en.wikipedia.org/wiki/Kevin_Sessums Kevin Sessums] |title=The Man Who Loves Being Bad|work= [http://en.wikipedia.org/wiki/Parade_(magazine) Parade] (magazine)|Parade |date=26 October 2008|url=http://www.parade.com/celebrity/2008/10/daniel-craig|accessdate=27 October 2008}}&lt;/ref&gt; ක්‍රේග්ගේ ප්‍රියතම ජේම්ස් බොන්ඩ් නළුවා [[ෂෝන් කොනරි]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sean_Connery Sean Connery]) බව ප්‍රකාශ කර ඇත. එහෙත් ඔහු මෙලෙසද පවසයි &quot;මම කිසි විටකවත් කිසි කෙනෙක්ව අනුකරණය කරන්නේ නැහැ. අනුකරණය කියන්නේ මම මටම කරගන්න නිරර්ථක ක්‍රියාවක්&quot;. ඔහුගේ ප්‍රියතම බොන්ඩ් චිත්‍රපටය වන්නේ 1963 දී තිරගතවු ''[[ෆ්‍රොම් රෂියා විත් ලව්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/From_Russia_with_Love_(film) ''From Russia with Love'']) සිනමා පටය වේ.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.monstersandcritics.com/people/news/article_1438119.php/Daniel_Craig_talks_about_Brosnan_favorite_007_and_marriage|title=Daniel Craig|date=25 January 2011}}&lt;/ref&gt; වරක් රූපවාහිනි වැඩසටහනකට සහභාගි වු බොන්ඩ් චරිතයට හය වතාවක් පණ පෙවු ෂෝන් කොනරිගෙන් ක්‍රේග්ගේ බොන්ඩ් චරිත නිරූපණය ගැන විමසු විට ඔහු පැවසුවේ එය ඔහු මනස්කාන්ත හා අදහාගත නොහැකි තරම් දක්ෂ ලෙස සිදු කරන බවයි.

2010 වර්ෂයේ අප්‍රේල් මස 19 වන දින ක්‍රේග්ගේ තෙවන ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටය (ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපට මාලවේ විසි තුන්වැන්න) තිරගතවීම [[එම්.ජි.එම් සමාගම|එම්.ජි.එම් සමාගමට]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Metro-Goldwyn-Mayer MGM])  බලපෑ ආර්ථික දුෂ්කරතා නිසා ප්‍රමාද විය.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Taylor|first=Sophie|url=http://www.thefirstpost.co.uk/62380,people,news,daniel-craig-bond-film-put-on-hold-indefinitely-mgm-financial-concerns-sam-mendes|title=Daniel Craig's Bond film put on hold indefinitely, People in the News, People|publisher=The First Post|date=20 April 2010|accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt; නමුත්  ඔවුන් එම චිත්‍රපටය (''ස්කයි ෆෝල්'') 2012 ඔක්තෝබර් මස විසිතුන්වන දින ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටි මාලාවේ ස්වර්ණ ජයන්තිය සැමරිමට සමගාමීව තිරගත කරන ලදි.&lt;ref&gt;[http://www.nypost.com/p/entertainment/movies/daniel_craig_signs_up_for_two_more_uMYjqstd38tIg9OwGN8ysL Daniel Craig signs up for two more Bond movies|NYPOST.com]&lt;/ref&gt; ස්කයි ෆෝල් ලද සාර්ථකත්වයත් සමඟම ක්‍රේග් සමග ඉදිරි ජේම්ස් බොන්ඩ් චිත්‍රපටි දෙකක් සඳහා ගිවිසුම් අත්සන් කළ බව 2012 සැප්තැම්බර් මස අටවන දින බොන්ඩ් චිත්‍රපට නිෂ්පාදක සමාගම විසින් සඳහන් කළහ.

===අනෙකුත් චිත්‍රපට===

[[පිලිප් පුල්මන්|පිලිප් පුල්මන්ගේ]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Philip_Pullman Philip Pullman]) නවකථාවක් පාදක කර ගනිමින් 2007 වර්ෂයේදි නිපදවු ''[[ද ගෝල්ඩන් කොම්පස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Golden_Compass_(film)%20 ''The Golden Compass'']) සිනමා පටයේ [http://en.wikipedia.org/wiki/Lord_Asriel Lord Asriel] චරිතය ක්‍රේග් විසින් නිරූපණය කරන ලදි.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Craig lands role in Pullman film|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/5263658.stm |publisher=BBC News Online |date=18 August 2006 |accessdate=19 August 2006}}&lt;/ref&gt; කැසිනෝ රෝයල් චිත්‍රපටයේ බොන්ඩ් යුවතිය ලෙස රඟපෑ [[ඒවා ග්‍රීන්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Eva_Green Eva Green]) ද එහි රඟපෑමෙන් දායක විය.නමුත් චිත්‍රපටය තුල ඔවුන් දෙදෙනා කිසිම රූප රාමුවක එකට පෙනී සිටියේ නැත. එම නවකථාව පාදක කරගෙන නිපදවු වේදිකා නට්‍යයේ ක්‍රේග් නිරූපණය කළ භුමිකාව නිරූපණය කරනු ලැබුවේ මීට පෙර බොන්ඩ් චරිතය නිරූපණය කළ තිමති ඩෝල්ටන් විසිනි.

සත්‍ය සිදුවීමක් පාදක කරගනිමින් 2008 වසරේදි නිපදවු ''[[ඩිෆයන්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Defiance_(2008_film) ''Defiance'']) සිනමාපටයේ ක්‍රේග් [http://en.wikipedia.org/wiki/Tuvia_Bielski Tuvia Bielski] නම් වු යුදෙව් සටන් කාමියාගේ චරිතය නිරූපණය කළේය. Tuvia Bielski [[දෙවන ලෝක යුද්ධය|දෙවන ලෝක යුද]] සමයේදි යුදෙව් සරණාගතයින් 1200කට වැඩි ප්‍රමාණයක් බෙලරෑස් හි වනාන්තරයක් තුල සඟවා ගනිමින් නාසි හමුදාවන්ගෙන් බේරා ගැනිමට සමත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ushmm.org/museum/exhibit/focus/antisemitism/voices/transcript/index.php?content=20090312|title=Voices on Antisemtisim interview with Daneil Craig|publisher=United States Holocaust Memorial Museum |date=12 March 2009}}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල් ක්‍රේග් 2011 වසරේ [[ඩේවිඩ් ෆින්ච්ර්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/David_Fincher David Fincher]) විසින් [http://en.wikipedia.org/wiki/Stieg_Larsson Stieg Larsson] ගේ ''[[ද ගර්ල් විත් ද ඩ්‍රැගන් ටැටූ]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Girl_with_the_Dragon_Tattoo_(2011_film) ''The Girl with the Dragon Tattoo'']) කෘතිය පාදක කර ගනිමින් එම නමින්ම අධ්‍යක්ෂනය කළ චිත්‍රපටියේ පුවත් පත් කලාවේදියකු වන [http://en.wikipedia.org/wiki/Mikael_Blomkvist Mikael Blomkvist] ගේ චරිතය නිරූපණය කළේය.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.deadline.com/2010/07/daniel-craig-closes-deal-for-girl-with-the-dragon-tattoo/ |title=Daniel Craig Closes Deal For 'The Girl with the Dragon Tattoo' |date=26 July 2010 |publisher= [http://en.wikipedia.org/wiki/Deadline.com Deadline.com] |accessdate=26 November 2006|author=Fleming, Mike | location=New York}}&lt;/ref&gt; [[ස්කොට් මිචේල්]]  ([http://en.wikipedia.org/wiki/Scott_Mitchell_Rosenberg Scott Mitchell]) විසින් රචිත කෘතියක් පාදක කරගනිමින් එම නමින්ම තැනු ''[[කව් බොයිස් ඇන්ඩ් එලියන්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Cowboys_%26_Aliens ''Cowboys &amp; Aliens'']) නම් බටහිර විද්‍යා ප්‍රබන්ධයේ ක්‍රේග්, [[හැරිසන් ෆෝඩ්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Harrison_Ford Harrison Ford]) හා [[ඔලිවියා වයිල්ඩ්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Olivia_Wilde Olivia Wilde]) සමඟ 2011 වසරේදි රංගනයෙන් දායක විය.&lt;ref&gt;[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9805E2DF173EF932A25752C1A9619C8B63&amp;sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=1 The New York Times – PHENOMENON; Comic Genius?]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |title=marketwire – It Books and Platinum Studios Announce &quot;Cowboys &amp; Aliens&quot; Graphic Novel Paperback Edition on Stands 28 June 2011 – from &quot;Platinum Studios, Inc.&quot; |url=http://www.marketwire.com/press-release/it-books-platinum-studios-announce-cowboys-aliens-graphic-novel-paperback-edition-on-otcbb-pdos-1521236.htm |access-date=25 March 2013 |archive-date=7 August 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807030129/http://www.marketwire.com/press-release/it-books-platinum-studios-announce-cowboys-aliens-graphic-novel-paperback-edition-on-otcbb-pdos-1521236.htm }}&lt;/ref&gt;

==පෞද්ගලික ජීවිතය==
[[ගොනුව:Daniel Craig on Venice yacht crop w Wilson.jpg|thumbnail|ක්‍රේග් 2006 ජූනි මස]]
ඩැනියෙල් ක්‍රේග් 1992 දි ෆියෝනා ලුඩන් සමඟ විවාහ විය. ඔවුන් දෙපළට එලා නම් වූ දියනියක් සිටියි. ඔවුන්ගේ විවාහය 1994 දී දික්කසාදයකින් කෙළවර විය.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Daniel Craig |author=People Magazine Celebrity Central|url=http://www.people.com/people/daniel_craig/0,,,00.html |work= [http://en.wikipedia.org/wiki/People_(magazine) ''People''] (magazine)|People |date=22 October 2012 |accessdate=22 October 2012}}&lt;/ref&gt;

පළමු බිරියගෙන් දික්කසාද විමෙන් පසු ඔහු ජර්මානු නිළියක් වන [http://en.wikipedia.org/wiki/Heike_Makatsch Heike Makatsch] සමඟ වසර හතක සම්බන්ධතාවක් පැවැත්වු අතර එය 2001 වසරේදි කෙළවර විය.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article578940.ece|title=Heike|location=London|work=The Sunday Times|date=16 October 2005|first=Ben|last=Webster|access-date=25 March 2013|archive-date=9 March 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070309065502/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/article578940.ece|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ඉන්පසු ඔහු චිත්‍රපටි නිෂ්පාදිකාවක වු Satsuki Mitchell සමඟ 2004 සිට 2010 දක්වා සම්බන්ධතාවක් පැවැත්විය.&lt;ref name=&quot;DMMrsCraig&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-2008223/Rachel-Weisz-secretly-marries-James-Bond-star-Daniel-Craig-undercover-ceremony.html |title=The name's Craig, Mrs Craig: Rachel Weisz 'secretly marries James Bond star Daniel Craig in undercover ceremony' |first=Jody |last=Thompson |date=25 June 2011 |accessdate=26 June 2011 |work=Daily Mail|publisher= [http://en.wikipedia.org/wiki/Associated_Newspapers Associated Newspapers] |location=UK}}&lt;/ref&gt;

ක්‍රේග් හා නිලි [[රේචල් වයිස්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Rachel_Weisz Rachel Weisz]) දිර්ඝකාලීන මිත්‍රයින් වන අතර ඔවුන් දෙපළ ''[[ඩ්‍රීම් හවුස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Dream_House_(film) ''Dream House'']) චිත්‍රපටයේ එකට රංගනයෙන් දායක විය. ඔවුන් 2010 දෙසැම්බර් මස සිට ප්‍රසිද්ධියේ පෙම්වතුන් ලෙස හැසිරිමට පටන් ගත් අතර&lt;ref&gt;{{cite web|last=Chow |first=Nicholas |url=http://entertainment.malaysia.msn.com/Celebrity/article.aspx?cp-documentid=4126481&amp;page=1 |title=The G-Files: June&amp;nbsp;4th&amp;nbsp;– 1&amp;nbsp;– Celebrity Gossip&amp;nbsp;– MSN Malaysia Entertainment |publisher=MSN |accessdate=12 September 2010}}&lt;/ref&gt; 2011 ජුනි මස විසිදෙවනි දින නිව්යෝක් නගරයේ කුඩා උත්සවයක් පවත්වා විවාහ දිවියට පත් විය.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.guardian.co.uk/film/2011/jun/26/danielcraig |title=Daniel Craig and Rachel Weisz get married |work= [http://en.wikipedia.org/wiki/The_Guardian ''The Guardian''] |date=26 June 2011 |accessdate=13 October 2012}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DMMrsCraig&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Daniel Craig and Rachel Weisz say 'I Do' in a secret wedding! |url=http://www.beautymania.biz/2011/06/entertainment-paradise-daniel-craig-and.html |publisher=BeautyMania.biz |accessdate=25 June 2011}}&lt;/ref&gt; මේ සදහා ක්‍රේග්ගේ පළමු විවාහයේ දියණිය හා රේචල් වයිස් ගේ පෙර විවාහයේ පුත්‍රයාද සහභාගි විය.&lt;ref&gt;{{cite news| url=http://www.huffingtonpost.com/2011/06/25/rachel-weisz-daniel-craig-married_n_884653.html | work=The Huffington Post | first=Jordan | last=Zakarin | title=Rachel Weisz, Daniel Craig Get Married: Actress, Actor Wed In Secret Ceremony | date=25 June 2011}}&lt;/ref&gt;

ඩැනියෙල් ක්‍රේග් [[ලිවර්පූල් පාපන්දු කණ්ඩායම|ලිවර්පූල් පාපන්දු කණ්ඩායමට]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Liverpool_F.C. Liverpool F.C]) සහය දක්වනු ලබයි.&lt;ref&gt;{{cite news |title=James Bond star Daniel Craig enjoys Liverpool FC victory over Newcastle |url=http://www.liverpoolecho.co.uk/liverpool-news/local-news/2009/05/04/james-bond-star-daniel-craig-enjoys-liverpool-fc-victory-over-newcastle-100252-23536754/ |newspaper= [http://en.wikipedia.org/wiki/Liverpool_Echo ''Liverpool Echo'']  |date=4 May 2009 |accessdate=7 November 2012}}&lt;/ref&gt;

==රංග කාර්යයන්==

===චිත්‍රපට===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය 
! චිත්‍රපටය 
! භුමිකාව 
! class=&quot;unsortable&quot; | සටහන්
|-
| 1992 || ''[[ද පවර් ඔෆ් වන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Power_of_One_(film) ''The Power of One'']) || සාජන් බොතා, විනිසුරු ඒ.කේ.ඒ || 
|-
| 1993 || ''[[ෂාප් ඊගල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sharpe%27s_Eagle_(TV_programme)%20 ''Sharpe's Eagle'']) || ලුතිනන් බෙරි || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
| 1995 || ''[[අ කිඩ් ඉන් කිංග් ආතර්ස් කෝට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/A_Kid_in_King_Arthur%27s_Court ''A Kid in King Arthur's Court'']) || මාස්‍ටර් කේන් || 
|-
| rowspan=2| 1996 || ''[[කිස් ඇන්ඩ් ටෙල්]]'' (''Kiss and Tell'') || මැට් ක්‍ර්නි || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
|| ''[[ද ෆෝචුන්ස් ඇන්ඩ් මිස්ෆෝචුනස් ඔෆ් මෝල් ෆ්න්ඩස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Moll_Flanders ''The Fortunes and Misfortunes of Moll Flanders'']) || ජේම්ස් &quot;ජෙමි&quot; || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
| rowspan=2| 1997 || ''[[ඔබ්සෙෂන්]]'' (''Obsession'') || ජොන් මැක්හේල් || 
|-
|| ''[[ද අයිස් හවුස්]]'' (''The Ice House'') || ඩි. එස් ඇන්ඩි මැක්ලුග්ලින් || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
| rowspan=3| 1998 || ''[[ලව් ඉස් ද ඩෙවිල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Love_Is_the_Devil:_Study_for_a_Portrait_of_Francis_Bacon ''Love Is the Devil'']) || ජොර්ජ් ඩයර් || [[එඩින්බර් ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙල|එඩින්බර් ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලේ]] හොඳම බ්‍රිතාන්‍ය රංගනය ([http://en.wikipedia.org/wiki/Edinburgh_International_Film_Festival Edinburgh International Film Festival Award for Best British Performance])
|-
|| ''[[ලව් ඇන්ඩ් රේජ්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Love_and_Rage_(film) ''Love and Rage]'') || ජේම්ස් || 
|-
|| ''[[එළිසෙබෙත්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Elizabeth_(film)%20''Elizabeth'']) || ජෝන් බැලාඩ් || 
|-
| 1999 || ''[[ද ට්‍රෙන්ච්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Trench_(film) ''The Trench'']) || සාජන් ටෙල්ෆෝඩ් වින්ටර් || නාම යෝජනා - [[බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙල|බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/British_Independent_Film_Award British Independent Film Award for Best Actor])
|-
| rowspan=3| 2000 || ''[[සම් වොඊසස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Some_Voices_(film)%20 ''Some Voices'']) || රේ ||  [[බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙල|බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/British_Independent_Film_Award British Independent Film Award for Best Actor])
|-
|| ''[[හොටෙල් ස්පෙලෙන්ඩිඩ්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Hotel_Splendide_(film) ''Hotel Splendide'']) || රොනල්ඩ් බලන්ච් || 
|-
|| ''[[අයි ඩ්‍රීම්ඩ් ඔෆ් අෆ්‍රිකා]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/I_Dreamed_of_Africa ''I Dreamed of Africa''])|| ඩෙක්ලන් ෆීල්ඩින් || 
|-
| rowspan=2| 2001 || ''[[ලාරා ක්‍රොෆ්ට්:ටූම්බ් රයිඩර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Lara_Croft:_Tomb_Raider ''Lara Croft:Tomb Raider'']) || ඇලෙක්ස් වෙස්ට් || 
|-
|| ''[[ස්වොඩ් ඔෆ් හොනර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sword_of_Honour ''Sword of Honour'']) || ගයි ක්‍රච්බැක් || 
|-
| rowspan=3| 2002 || ''[[කොපන්හේගන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Copenhagen_(film) ''Copenhagen'']) || වර්නර් හයිසින්බර්ග් || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
|| ''[[ද ටෙන් මිනිට්ස් ඕල්ඩර්:ද චෙලෝ]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Ten_Minutes_Older:_The_Cello ''Ten Minutes Older: The Cello''])|| සෙසල් ||
|-
|| ''[[රෝඩ් ටු පර්ඩිශන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Road_to_Perdition ''Road to Perdition''])  || කෝනර් රූනී || 
|-
| rowspan=2| 2003 || ''[[සිල්වියා]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sylvia_(2003_film) ''Sylvia]'') || ටෙඩ් හියුස් || 
|-
|| ''[[ද මදර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Mother_(film) ''The Mother'']) || ඩැරන් || නාම යෝජනා - [[බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙල|බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/British_Independent_Film_Award British Independent Film Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - [[යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙල|යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/European_Film_Awards European Film Audience Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - [[ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙල|ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙලේ]] වසරේ හොඳම බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/London_Film_Critics_Circle_Awards_2003 London Film Critics Circle Award for British Actor of the Year])
|-
| rowspan=2| 2004 || ''[[ලේයර් කේක්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Layer_Cake_(film) ''Layer Cake''])  || xxxx ||  නාම යෝජනා - හොඳම නළුවා සඳහා [[එම්පයර් සම්මාන|එම්පයර් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sony_Ericsson_Empire_Awards Empire Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - [[යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙල|යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/European_Film_Awards European Film Audience Award for Best Actor])
|-
|| ''[[එන්ඩියුරින් ලව්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Enduring_Love_(film) ''Enduring Love''])|| ජෝ || [[ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙල|ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙලේ]] වසරේ හොඳම බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/London_Film_Critics_Circle_Awards_2003 London Film Critics Circle Award for British Actor of the Year])&lt;br/&gt; නාම යෝජනා - [[බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙල|බ්‍රිතාන්‍ය නිදහස් සිනමා සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/British_Independent_Film_Award British Independent Film Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - [[යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙල|යුරෝපියානු සිනමා ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/European_Film_Awards European Film Audience Award for Best Actor])
|-
| rowspan=4| 2005 || ''[[ද ජැකට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Jacket ''The Jacket'']) ||රූඩි මැකෙන්සි|| 
|-
|| ''[[ෆේට්ලස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Fateless_(film) ''Fateless'']) || ඇමරිකානු හමුදා භටයෙක් || 
|-
|| ''[[ආකේන්ජ්ල්]]'' (''Archangel'') || ක්‍රිස්ටෝපර් කෙල්සෝ || රූපවාහිනි චිත්‍රපට
|-
|| ''[[මියුන්ච්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Munich_(film) ''Munich'']) || ස්ටිව් || 
|-
| rowspan=3| 2006 || ''[[කැසිනෝ රෝයල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Casino_Royale_(2006_film)%20 ''Casino Royale'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ් || හොඳම නළුවා සඳහා [[එම්පයර් සම්මාන|එම්පයර් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sony_Ericsson_Empire_Awards Empire Award for Best Actor])&lt;br/&gt;හොඳම නළුවා - ඉවිනින් ස්ටැන්ඩඩ් බ්‍රිටිෂ් ෆිල්ම් එවෝඩ්ස් ([http://en.wikipedia.org/wiki/Evening_Standard_British_Film_Awards Evening Standard British Film Awards Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - [[බැෆ්ටා සම්මාන උළෙල|බැෆ්ටා සම්මාන උළෙලේ]] හොඳම නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/BAFTA_Award_for_Best_Actor_in_a_Leading_Role BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role])&lt;br/&gt;හොඳම විදේශීය නළුවා සඳහා [[ශාන්ත ජෝර්ඩි සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Cinema_of_Spain Sant Jordi Award for Best Foreign Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - හොඳම නළුවා සඳහා [[සැටර්න් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Saturn_Award_for_Best_Actor Saturn Award for Best Actor])
|-
|| ''[[ඉන්ෆමස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Infamous_(film) ''Infamous'']) || පෙරි ස්මිත් || නාම යෝජනා - හොඳම සහය නළුවාට හිමි [[නිදහස් ජීවගුණ සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Independent_Spirit_Award_for_Best_Supporting_Male Independent Spirit Award for Best Supporting Male])
|-
|| ''[[රේනෙස්න්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Renaissance_(film) ''Renaissance'']) || Barthélémy Karas || හඩ කැවිම
|-
| rowspan=2| 2007 || ''[[ද ඉන්වේශන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Invasion_(film) ''The Invasion'']) || බෙන් ඩිර්ස්කෝල්|| 
|-
|| ''[[ද ගෝල්ඩන් කොම්පස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Golden_Compass_(film) ''The Golden Compass'']) || Lord Asriel ||
|-
| rowspan=3| 2008 || ''[[ෆැලැෂ් බෑක් ඔෆ් අ ෆූල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Flashbacks_of_a_Fool ''Flashbacks of a Fool]'') || ජෝ ස්කොට් || 
|-
|| ''[[කොවොන්ට්ම් ඔෆ් සොලෙස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Quantum_of_Solace ''Quantum of Solace'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ් || නාම යෝජනා - හොදම නළුවා සඳහා [[එම්පයර් සම්මාන|එම්පයර් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sony_Ericsson_Empire_Awards Empire Award for Best Actor])
|-
|| ''[[ඩිෆයන්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Defiance_(2008_film) ''Defiance'']) || Tuvia Bielski || 
|-
| rowspan=4| 2011 || ''[[කව් බොයිස් ඇන්ඩ් ඒලියන්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Cowboys_%26_Aliens Cowboys &amp; Aliens])  ||ජැක්  || නාම යෝජනා - හොඳම විද්‍යා ප්‍රබන්ධ නළුවාට හිමි [[ස්ක්‍රීම් සම්මාන|ස්ක්‍රීම් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/2011_Scream_Awards Scream Award for Best Science Fiction Actor])
|-
|| ''[[ඩ්‍රීම් හවුස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Dream_House_(film) ''Dream House'']) || විල් ඇටැන්ට්න්/පිටර් වෝඩ් || 
|-
|| '' [[ද ඇඩ්වෙන්චර්ස් ඔෆ් ටින්ටින්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Adventures_of_Tintin_(film) ''The Adventures of Tintin'']) || ඉවාන් ඉවනොවිච්/රෙඩ් රැකම් || 
|-
|| ''[[ද ගර්ල් විත් ද ඩ්‍රැගන් ටැටූ]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Girl_with_the_Dragon_Tattoo_(2011_film) ''The Girl with the Dragon Tattoo'']) || Mikael Blomkvist|| නාම යෝජනා - හොඳම නළුවා සඳහා [[එම්පයර් සම්මාන|එම්පයර් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sony_Ericsson_Empire_Awards Empire Award for Best Actor])
|-
| rowspan=2| 2012 || ''[[හැපි ඇන්ඩ් ග්ලොරියස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/2012_Summer_Olympics_opening_ceremony#Happy_and_Glorious_.2821:25.E2.80.9321:35.29 ''Happy and Glorious'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ්  || 2012 ගිම්හාන ඔලිම්පික් උළෙලේ සමාරම්භක උත්සවයේ කොටසකි
|-
|| ''[[ස්කයි ෆෝල්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Skyfall ''Skyfall'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ් ||හොඳම නළුවා( ක්‍රියාන්විත චිත්‍රපට) [[ක්‍රිටික්ස් චොයිස් සම්මාන|ක්‍රිටික්ස් චොයිස් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/18th_Critics%27_Choice_Awards Critics' Choice Awards for Best Actor in an Action Movie]) &lt;br/&gt;නාම යෝජනා -  [[ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙල|ලන්ඩන් සිනමා විචාරක කවයේ සම්මාන උළෙලේ]] වසරේ හොඳම බ්‍රිතාන්‍ය නළුවා ([http://en.wikipedia.org/wiki/London_Film_Critics_Circle_Awards_2003 London Film Critics Circle Award for British Actor of the Year])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - හොඳම නළුවා සඳහා [[එම්පයර් සම්මාන|එම්පයර් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Sony_Ericsson_Empire_Awards Empire Award for Best Actor])&lt;br/&gt;නාම යෝජනා - හොඳම නළුවා සඳහා [[සැටර්න් සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Saturn_Award_for_Best_Actor Saturn Award for Best Actor])&lt;br/&gt; හොඳම සටන් ජවනිකාව සඳහා [[එම්.ටි.වි චිත්‍රපට සම්මාන|එම්.ටි.වි චිත්‍රපට සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Ola_Rapace Ola Rapace] සමඟ) ([http://en.wikipedia.org/wiki/MTV_Movie_Award_for_Best_Fight MTV Movie Award for Best Fight]) -  තවමත් තීරනය ලැබි නැත&lt;br/&gt;හොඳම උඩු කය නිරාවරණ ජවනිකාව සදහා [[එම්.ටි.වි චිත්‍රපට සම්මාන|එම්.ටි.වි චිත්‍රපට සම්මානය]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/MTV_Movie_Awards MTV Movie Award for Best Shirtless Performance]) -  තවමත් තීරනය ලැබි නැත
|}

===රූපවාහිනි කතා මාලා===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය 
! කතා මාලාව 
! භුමිකාව 
! විකාශය වු රූපවාහිනි නාලිකාව  
! class=&quot;unsortable&quot; | සටහන් 
|-
| rowspan=6| 1993|| ''[[සෝරෝ]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Zorro_(1990_TV_series) ''Zorro'']) || ලුතිනන් හිඩල්ගෝ || [[ද ෆැමිලි චැනල්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Television_networks_preceding_ABC_Family#The_Family_Channel The Family Channel]) || කථාංග දෙකකට දායක විය (ද එරයිවල් හා ඩේත් ඇන්ඩ් ටැක්සස්)
|-
|| ''[[ඩ්‍රොප් ද ඩේඩ් මන්කි]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Drop_the_Dead_Donkey ''Drop the Dead Donkey''])||ෆික්ස් || [[චැනල් 4]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Channel_4 Channel 4])  || කථාංගය:&quot;ජෝජ් ඇන්ඩ් හිස් ඩෝටර්&quot; ( තුන් වන කතා මාලාවේ දහ වෙනි කථාංගය)
|-
|| ''[[ද යන්ග් ඉන්දියානා ජොන්ස් ක්‍රොනිකල්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Young_Indiana_Jones_Chronicles ''The Young Indiana Jones Chronicles'']) || ශිලර් ||[http://en.wikipedia.org/wiki/American_Broadcasting_Company ABC]&lt;br/&gt;[[ද ෆැමිලි චැනල්]] ([http://en.wikipedia.org/wiki/Television_networks_preceding_ABC_Family#The_Family_Channel The Family Channel]) || කථාංගය:&quot;පලස්තින්,1917 ඔක්තෝබර්&quot; ( දෙවන කතා මාලාවේ විසි එක්වන කථාංගය)&lt;br/&gt;විකාශය නොවිනි&lt;br/&gt; ද ඇඩ්වෙන්චර්ස් ඔෆ් යන්ග් ඉන්දියානා ජොන්ස් ශ්‍රීර්ෂය යටතේ නැවත සංස්කරනය කරන ලදි ( පහලොස් වන පරිච්ඡේදය: ඩෙයා ඩෙවිල් ඔෆ් ද ඩේසට්)
|-
|| ''[[බිට්වින් ද ලයින්ස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Between_the_Lines_(TV_series) ''Between the Lines''])|| ජෝ රෙන්ස් ||[http://en.wikipedia.org/wiki/BBC_One BBC1] || දෙවනි කතා මාලාව, පලමු කොටස
|-
|| ''[[හාට්බිට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Heartbeat_(UK_TV_series) ''Heartbeat'']) || පිටර් බෙග් || [http://en.wikipedia.org/wiki/ITV_(TV_channel) ITV] ||  කථාංගය:&quot;එ චිලි රිසෙප්ශන්&quot; ( තුන් වන කතා මාලාවේ පස් වෙනි කථාංගය)
|-
|| ''[[ස්ක්‍රීන් ටු]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Screen_Two ''Screen Two'']) || ලුතිනන් ගුත් || [http://en.wikipedia.org/wiki/BBC_Two BBC2] || කථාංගය:&quot;Genghis Cohn&quot; ( දස වන කතා මාලාවේ පළමු වෙනි කථාංගය)
|-
| rowspan=2| 1996 || ''[[අවර් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස් ඉන් නෝර්ත්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Our_Friends_in_the_North ''Our Friends in the North'']) || ජොර්ජි  පිකොක් || [http://en.wikipedia.org/wiki/BBC_Two BBC2] || රූපවාහිනි කුඩා කතා මාලාවකි
|-
|| ''[[ටේල්ස් ෆ්‍රොම් ද ක්‍රිප්ට්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/Tales_from_the_Crypt_(TV_series) ''Tales from the Crypt'']) || බැරි || [http://en.wikipedia.org/wiki/HBO HBO] || කථාංගය:&quot;ස්මෝක් ව්‍රින්ග්ස්&quot; ( හත් වන කතා මාලාවේ නව වෙනි කථාංගය)
|-
| 1997 || ''[[ද හන්ගර්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/The_Hunger_(TV_series) ''The Hunger'']) || ජෙරි || Sci Fi නාලිකාව([http://en.wikipedia.org/wiki/Syfy_(UK_and_Ireland) Sci Fi Channel]) || කථාංගය:&quot;Menage a Trois&quot; (පළමු වන කතා මාලාවේ දෙවනි කථාංගය)
|}

===විඩියෝ ක්‍රිඩා===

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! වර්ෂය 
! නම 
! භුමිකාව
|-
| 2008 || ''[[007:ක්වොන්ටම් ඔෆ් සොලේස්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/007:_Quantum_of_Solace ''007: Quantum of Solace'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ්
|-
| rowspan=2| 2010 || ''[[ගෝල්ඩන් අයි 007]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/GoldenEye_007_(2010_video_game)''GoldenEye 007'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ්
|-
| ''[[ජේම්ස් බොන්ඩ් 007:බ්ල්ඩ් ස්ටොන්]]'' ([http://en.wikipedia.org/wiki/James_Bond_007:_Blood_Stone ''James Bond 007: Blood Stone'']) || ජේම්ස් බොන්ඩ්
|}

==යොමුව==
[http://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Craig '''ඉංග්‍රිසි ලිපිය''']

{{Reflist|3}}

[[ප්‍රවර්ගය:නළුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:සිනමාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයෝ]]</text>
      <sha1>d6y01p5yxrys3m9i1cb6rxvbl7k8naa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජොහන්නස් කෙප්ලර්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44837</id>
    <revision>
      <id>789202</id>
      <parentid>787852</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T02:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41462" sha1="3he7vqf0dpjlv0i2onojmmu6d2btrsw" xml:space="preserve">{{Infobox scientist
|name = ජොහන්නස් කෙප්ලර් 
|image = Portrait Confused With Johannes Kepler 1610.jpg|caption = වර්ෂ 1610දී අඳිනු ලැබූ ජොහන්නස් කෙප්ලර්ගේ  සිතුවමක්,චිත්‍රශිල්පියා පිලිබඳ සටහනක් නොමැත  
|birth_date = {{Birth date|mf=yes|1571|12|27}}
|birth_place = [[නිදහස් වූ අධිරාජ්‍යයේ නගර]] අතරින් එකක් වූ [[ස්ටුට්ගාර්ට්]] නගරය ආසන්නයේ පිහිටි [[වෙඉල් ඩර් ස්ටඩ්ට්]] ප්‍රදේශයේ, [[Holy Roman Empire|ශුද්ධ වූ රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ]] (වර්තමානයේ ජර්මනියේ [[බාඩ්න්-ව්හර්ට්ටේම්බර්ග්]] ප්‍රාන්තයේ [[ස්ටුට්ගාර්ට් ප්‍රදේශයට]] අයත්ය.)
|residence = [[ව්හර්ට්ටේම්බර්ග්]]; [[ස්ටයිරිඅ]]; [[බොහීමියා]]; 
|death_date = {{Death date and age|mf=yes|1630|11|15|1571|12|27}}
|death_place = [[රිජෙන්ස්බර්ග්]], [[බැවේරියාවට අදාළ ඡන්ද කොට්ටාශය]], ශුද්ධ වූ රෝමානු අධිරාජ්‍යය (වර්ථමානයේ ජර්මනිය)
|field = [[තාරකා විද්‍යාව]], [[නක්‍ෂත්‍ර විද්‍යාව]], [[ගණිතය]] සහ [[සොබාවිත දර්ශනය]]
|work_institutions = [[ලින්ස් විශ්වවිද්‍යාලය]]
|nationality =ජර්මානු 
|residence = ජර්මනිය
|alma_mater = [[ටූබින්ගෙන් විශ්වවිද්‍යාලය]]
|known_for  = [[ග්‍රහවස්තුන් පිළිබඳ කෙප්ලේර්ගේ නියායන්]]&lt;br /&gt;[[(කෙප්ලර්ගේ විතර්කයන්)Kepler conjecture]]
|prizes =
|religion = [[Lutheranism|Lutheran]]
|signature = Unterschrift Kepler.svg
|footnotes =
}} 
'''ජොහන්නස් කෙප්ලර්''' (Johannes Kepler) (1571 දෙසැම්බර් 17&amp;nbsp;– නොවැම්බර් 15, 1630) යනු ජර්මානු ජාතික ගණිතඥයෙක්, තාරකා විද්‍යාඥයෙක් හා නක්ෂත්‍ර පිළිබඳ දැනුමක් තිබූ ප්‍රාඥයෙකි. මොහු ලොවට කල විශිෂ්ටතම ක්‍රියාව වන්නේ ග්‍රහලෝකවල චලනයක් ඇතිබව ලොවට කියා පෑමයි.72 වන සියවසයේ ඇතිවූ විද්‍යාත්මක විප්ලවයේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් වූ මොහුව එයින් මුඋලික වන්නේ ඔහු ඉදිරිපත්කල ග්‍රහවස්තුන්ගේ චලනය පිළිබඳව ඉදිරිපත් කල නීති සංග්‍රහය හේතුවෙනි. මෙම නීති සංග්‍රහය, ඔහු විසින් රචිත [[Astronomia nova]], [[Harmonices Mundi]] හා Epitome of Copernican Astronomy පොත් ඇසුරෙන් පසුකාලීනව තාරකා විද්‍යාඥයින් විසින් ක්‍රමානුකුලව සම්පාදනය කරන ලදී. ඔහුගේ 

මෙම සොයාගැනීම් [[අයිසැක් නිව්ටන්|අයිසැක් නිවුටන්ගේ]] විශ්වය පුරා පවතින [[ගුරුත්වාකර්ෂණය]]ට අදාළ සිද්ධාන්ත ඉදිරිපත් කිරීමට මූලික පදනමක් බවට පත්ව් ඇත. 

ඔහුගේ වෘත්තීය ගමනේදී ඔස්ට්‍රියාවේ ග්‍රාස් නුවර පිහිටි [[සෙමනේරිය]]ක ගණිත ගුරුවරයෙක් ලෙස කටයුතු කිරීමට සිදුවූ අතර එහිදී ඔහුට [[හාන්ස් උල්රික් වොන් එගේන්බර්ග්]] කුමාරයාගේ සහකරු බවට පත්වීමේ හැකියාව ලැබිණ. එයින් පසුව [[ටයිකෝ බ්‍රාවෝ]] නම් තාරකා විද්‍යාඥයාගේ සහකරු බවට පත්විය. අවසානයේ [[2වන රුඩොල්ෆ් අධිරාජ්‍යයා]]ගේද ඔහුට පසුව අධිරාජ්‍යයන් බවට පත්වූ [[මතායස්]] හා [[2වන ෆර්ඩිනැන්ඩ්]] ගේද රාජකීය ගණිතඥයා බවට පත්විය. තවද ඔහු [[ඔස්ට්‍රියාවේ]] ලින්ස් නුවර පාසලක ගණිත ගුරුවරයෙක් ලෙසද [[ජෙනරාල් වැලන්ඩීන්]]ගේ උපදේශකවරයෙක් ලෙසද කටයුතු කළේය. මීට අමතරව [[ප්‍රකාශ විද්‍යාව]]ට අදාළ ප්‍රධාන විෂයන් සම්බන්දව පර්යේෂණ කටයුතුවල යෙදුනු අතර එමගින් වැඩි දියුණු කල [[වර්ථක දුරේක්ෂය]]ක් ([[කෙප්ලර්ගේ දුරේක්ෂය]])නිර්මාණය කිරීමට හැකිවූ අතර, ඔහුගේ සමකාලීනයෙක් වූ [[ගැලීලියෝ ගැලලි]]ගේ දුරේක්ෂ පිළිබඳ සොයාගැනීම් පිළිබඳව සඳහන් කරන ලදී.

කෙප්ලර් ජීවත් වූ වකවානුවේ තාරකා විද්‍යාව හා නක්‍ෂත්‍ර ශාස්ත්‍රය අතර පැහැදිලි වෙනස්කමක් නොතිබුන අතර, භෞතික විද්‍යාව(ස්වභාවික දර්ශන විද්‍යාවට අයත් ලෙසද) හා තාරකා විද්‍යාව(ගණිත විෂයට අදාළ ලෙසද) අතර පැහැදිලි වෙනසක් පැවතුන බව දැකිය හැක. කෙප්ලර් ඔහුගේ අධ්‍යයන කටයුතු සඳහා ඔහුගේ ආගමේ අන්තර්ගතයන්ද එහි මතවදයන්ද උපයෝගී කරගත් අයෙකි. ඔහු විශ්වාස කල අන්දමට දෙවියන් විසින් ලෝකය නිර්මාණය කල ඇත්තේ යම් පැහැදිලි අරමුණක් සහිතව, එය තේරුම් ගත හැක්කේ  නිවැරදි තර්කයන් ගොඩනැගීම තුලින් බවය. කෙප්ලර් විසින් සොයාගත් තාරකා විද්‍යාවට අදාළ කාරණා ඔහු විසින් &quot;අභ්‍යාවකාශ භෞතික විද්‍යාව&quot; ලෙස හැඳින්වූ අතර එය සම්ප්‍රදානුකුලව පැවති භෞතික විශ්වවිද්‍යාවෙන් වෙනස් කිරීම සඳහා තාරකා විද්‍යාව විශ්වීය භෞතික ගණිතයේ කොටසක් ලෙස සලකන ලදී.&lt;ref&gt;Stephenson. ''Kepler's Physical Astronomy,'' pp.&amp;nbsp; 1–2; Dear, ''Revolutionizing the Sciences'', pp.&amp;nbsp; 74–78&lt;/ref&gt;

== මුල් අවදිය ==
[[Image:Kepler-Geburtshaus.jpg|thumb|right|Birthplace of Johannes Kepler in Weil der Stadt]]
[[Image:Great Comet of 1577.gif|thumb|left|250px|කෙප්ලර් කුඩා දරුවෙකුව සිටියදී දුටු, යුරෝපය පුරා සිටි තාරකා විද්‍යාඥයන්ගේ අවධානය දිනාගත් [[1577 මහා වල්ගාතරුව]]]]

ජොහන්නස් කෙප්ලර් 1571 දෙසැම්බර් 27 වනදා,[[නිදහස් වූ අධිරාජ්‍යයේ නගර]] අතරින් එකක් වූ [[ස්ටුට්ගාර්ට්]] නගරය ආසන්නයේ පිහිටි [[වෙඉල් ඩර් ස්ටඩ්ට්]] ප්‍රදේශයේ, [[Holy Roman Empire|ශුද්ධ වූ රෝමානු අධිරාජ්‍යයේ]] (වර්තමානයේ ජර්මනියේ [[බාඩ්න්-ව්හර්ට්ටේම්බර්ග්]] ප්‍රාන්තයේ [[ස්ටුට්ගාර්ට් ප්‍රදේශයට]] අයත්ය.) උපත ලැබීය. ඔහුගේ සීයා, සෙබාල්ඩ් කෙප්ලර්, එම නගරයේ නගරාධිපති වශයෙන් කලක් සේවය කර තිබුනද, කෙප්ලර් බිහිවන විට පවුලේ ධනය හීන වෙමින් පැවතින. සොයුරන් දෙදෙනෙකු හා සොහොයුරියක් සමඟ හැදී වැඩුණද කෙප්ලර්ට පියාගේ ඇසුර නොලැබෙන්නේ [[කුලී හේවයෙක්]] ලෙස කටයුතු කල ඔහුගේ පියා, හෙයින්රික් කෙප්ලර්,ඔහුට අවුරුදු පහේදී පවුල හැර දමා යාම නිසාය. හෙයින්රික් කෙප්ලර් නෙදර්ලන්තයේ ඇතිවූ [[අට අවුරුදු සංග්‍රාමයේ]]දී ජීවිතක්ෂයට පත්වූ බව පිළිගැනේ. තානායම් හිමිකරුවෙකුගේ දියණියක් වූ කෙප්ලර්ගේ මව [[කැතරිනා ගල්ඩන්මාන්]], [[healer (alternative medicine)|ලෙඩ සුවකරන්නියක්]] හා [[ඖෂධ නිපදවන්නියක්]] ලෙස කටයුතු කලද පසුව [[මායාකර්ම]] භාවිතා කලා යැයි නීතිය ඉදිරියට ගෙනයන ලදී. නොමේරු දරුවෙකු ලෙස ඉපදුනු කෙප්ලර් කුඩාකල රෝගී හා දුර්වල ළමයෙකු ලෙස හැඳින්විය. නමුත් ඔහු තම සීයාගේ තානායමට පැමිණෙන අමුත්තන්ව සිය අතිවිශේෂ ගණිත දැනුමෙන් විශ්මයට පත් කළේය.&lt;ref&gt;Caspar. ''Kepler'', pp.&amp;nbsp; 29–36; Connor. ''Kepler's Witch'', pp.&amp;nbsp; 23–46.&lt;/ref&gt;

ඔහු තාරක විද්‍යාව පිළිබඳ ඇල්මක්, ආදරයක් ඇති වුනේ ඔහු කුඩාකල දීමය, එම නොසන්සිඳෙන ආශාව ඔහුගේ ජිවිත කාලය පුරා පැවතීන. වයස අවුරුදු හයේදී, ඔහුට [[1577 මහා වල්ගාතරුව]] නැරඹීමේ අවස්ථාව ලැබිණි, ඒ ගැන සඳහන් කර ඇති ආකාරයට ඔහුව &quot;එය නැරඹීම සඳහා ඔහුගේ මව විසින් උස් වූ ස්ථානයකට රැගෙන ගොස් ඇත.&quot;&lt;ref name = Koestler234/&gt; වයස අවුරුදු නවයේදී, ඔහුට තවත් තාරකා විද්‍යාඥයාත්මක සංසිද්දියක් වූ [[චන්ද්‍ර ග්‍රහණයක්]] දැක ගැනීමේ අවස්ථාවක් 1580දී ලැබිණි, එය වාර්තා කර ඇත්තේ ඔහුට එයා නැරඹීමට &quot;එළිමහනට පැමිණෙන්න&quot; යැයි කථාකර ඇති බව මතක බවත් [[සඳ]] එම මොහොතේ &quot;ඉතා තද රතුපැහැති&quot; දිස්වුණ ලෙසය.&lt;ref name=Koestler234&gt;Koestler. ''The Sleepwalkers'', p. 234 (translated from Kepler's family horoscope).&lt;/ref&gt; කෙසේවෙතත්, කුඩාකල [[වසූරිය]] රෝගය වැලඳීම නිසා ඔහුගේ ඇස් පෙනීම දුර්වල වූ අතර දෑත අංගවිකල භාවයට පත්වුයේ තාරක විද්‍යාවේ මූලික අංශයක් වූ ග්‍රහවස්තුන් නිරීක්ෂණය අඩපණ කරමිනි.&lt;ref&gt;Caspar. ''Kepler'', pp.&amp;nbsp; 36–38; Connor. ''Kepler's Witch'', pp.&amp;nbsp; 25–27.&lt;/ref&gt;

පළමුව වියරණ පාසලෙන්ද(එකල [[පෙර පාසල]]) ඉන්පසු ලතින් විදුහලෙන් හා [[Evangelical Seminaries of Maulbronn and Blaubeuren|මෞල්බ්‍රොන් සේමනේරියෙන්]] අධ්‍යාපනය ලැබූ කෙප්ලේර් වැඩිදුර අධ්‍යාපනය සඳහා 1958දි [[ටුබින්ගන් විශ්වවිද්‍යාලයේ]] [[ටුබින්ග්අ ස්ටිස්ට්]] වෙත ඇතුල් විය. එහිදී ඔහු [[විටස් මියුලර්]]&lt;ref&gt;Connor, James A. ''Kepler's Witch'' (2004), p. 58.&lt;/ref&gt; යටතේ [[දර්ශන විද්‍යාව]]ද, [[ජේකොබ් හීර්බ්‍රැන්ඩ්]] (මොහු [[ෆිලිප් මෙලන්ක්තොන්]]ගේ සිසුවෙක් වූ අතර, 1590 ටුබින්ගන්හි චාන්සලර බවට පත්වූ [[මයිකල් මේස්ටලින්]]ගේද ගුරුවරයෙකු වී ඇත&lt;ref name=&quot;Kepler's Astronomy Author 2001 p. 96&quot;&gt;Barker, Peter; Goldstein, Bernard R. &quot;Theological Foundations of Kepler's Astronomy&quot;,  Osiris, 2nd Series, Vol. 16, Science'' in Theistic Contexts: Cognitive Dimensions'' (2001), p. 96.&lt;/ref&gt;.) යටතේ [[දේවවේදය]] උගත්තේය. සරසවියේදී ඔහු තුල සිටි ගණිතඥයා පිළිබඳව සියල්ලන්ම දෙන ගත්තේය, එමෙන්ම ඔහුගේ මිතුරන්ට [[ජන්ම පත්‍ර]] සාදා දීමෙන් ඔහුගේ නක්ෂත්‍රවේදය පිළිබඳ හැකියාවද ප්‍රචලිත විය. මේ අතර මයිකල් මේස්ටලින්ගේ(1583 සිට 1631 දක්වා කාලය තුල ටුබින්ගන් සරසවියේ ගණිතය පිළිබඳ මහාචාර්යවරයා)&lt;ref name=&quot;Kepler's Astronomy Author 2001 p. 96&quot;/&gt; උපදේශන මත කෙප්ලර් [[ටොලමිගේ ග්‍රහමණ්ඩල සැකැස්ම]] පිළිබඳවද, [[Copernican heliocentrism|කොපර්නික්ගේ ග්‍රහමණ්ඩල සැකැස්ම]] පිළිබඳවද අධ්‍යයනයෙහි යෙදුණේය. එමගින් ඔහු එම විෂයන් පිළිබඳව විශිෂ්ට දැනුමක් ලබාගත්තේය. සිසුන් අතර පැවති විවාදයන්හිදී ඔහු [[සුර්ය කේන්ද්‍රීය]] ග්‍රහ සැකැස්මේ සත්‍යබව පිළිබඳ න්‍යයාත්මකවද, දේවවේදය ඇසුරෙන්ද කරුණු ගෙනහැර දැක්වු අතර [[සූර්යයා]] විශ්වයේ චලනයට හේතුව මූලික ප්‍රභවය ලෙස සඳහන් කළේය.&lt;ref&gt;Westman, Robert S. &quot;Kepler's Early Physico-Astrological Problematic,&quot; ''[[Journal for the History of Astronomy]]'', '''32''' (2001): 227–36.&lt;/ref&gt; අධ්‍යාපනයෙන් පසු ඔහුගේ අරමුණව තිබුනේ දේවගැතිවරයෙකු වීමටද ඔහුට ග්‍රාස් නුවර පිහිටි ප්‍රොටෙස්ටන්ට් විදුහලෙන්(වර්තමානයේ [[ග්‍රාස් විශ්වවිද්‍යාලය]]) ගණිතය හා තාරකාවිද්‍යාව ඉගැන්වීම සඳහා කල ඇරයුම පිළිගැනීමට සිදු වූ අතර 1594 අප්‍රේල් මාසයේ ඔහු එම තනතුර භාරගත්තේය.&lt;ref&gt;Caspar. ''Kepler'', pp.&amp;nbsp; 38–52; Connor. ''Kepler's Witch'', pp.&amp;nbsp; 49–69.&lt;/ref&gt;

== ග්‍රාස් (1594–1600) ==
=== ''Mysterium Cosmographicum'' ===
[[Image:Kepler-solar-system-1.png|thumb|right|කෙප්ලර්ගේ ''Mysterium Cosmographicum'' හි අන්තර්ගත [[සෞරග්‍රහ මණ්ඩලයේ]] [[ත්‍රිමාණ බහුතල]] ආකෘතිය  (1600)]]

ජොහන්නස් කෙප්ලර්ගේ තාරකාවිද්‍යාව සම්බන්ධ ප්‍රථම ව්‍යාපෘතිය, ''[[Mysterium Cosmographicum]]'' (''විශ්වය අධ්‍යනයෙහි අභිරහස්'') නම් ප්‍රකාශනයයි. එය ඔහු විසින් කොපර්නික්ගේ ග්‍රහමණ්ඩල සැකැස්මේ සත්‍යභාවය සනාථ කිරීම සඳහා එළිදැක්වුවකි. කෙප්ලර් පවසන ආකාරයට 1595 ජූලි 19වනදා ග්‍රාස්හි පාසලේ සිසුන්ට ග්‍රහරාශි චක්‍රයේ [[සෙනසුරු]]ගේ හා [[බ‍්‍රහස්පති]]ගේ ආවර්තිත [[Conjunction (astronomy and astrology)|ග්‍රහ යෝගය]] පිළිබඳ ඉගැන්වීම් කටයුතු කරමින් සිටින විටදී; ඔහුට එකවරම, එක් ශීර්ෂ ලක්ෂයක් හා එක් පරිගත චක්‍රයක්, නියත අනුපාතයකට පවතින බවත්, එය [[සවිධි බහු අස‍්‍රය]] තුලට අන්තර්ගත කල හැකී යන අදහසත් පහලවු බව. ඔහු මෙම සැකැස්ම විශ්වයේ ජ්‍යාමිතික පිහිටුම මෙය වියහැකි බවට සනාථ කිරීමට සාධක සෙවීමට උත්සහ කළා. නමුත් එතෙක් දැනසිටි ග්‍රහවස්තුන්ට(ග්‍රහමණ්ඩලයට අලුතින් ග්‍රහයින් එක්කලද) විශේෂිත වූ බහුඅස‍්‍රයන්ගේ පිහිටීමක් සොයාගැනීමට නොහැකි වූ තැන, කෙප්ලර් තම පර්යේෂණ කටයුතු ත්‍රිමාණ බහුඅස්‍ර යොදාගනිමින් කිරීම ආරම්භ කලා. එහිදී ඔහු ගෝලයක් තුල පවතින බහුතල පහ අතුරින් ඕනෑම එකක් ඉහත දැක්වූ සැකැස්මට අනුව එයටම විශේෂ වූ ආකාරයෙන් සැකසිය හැකි බවත්, මෙම බහුතල ගෝලයක් තුල නිර්මාණය කර,එම ගෝල එකමත එක වැටෙන ආකාරයට සැකසීමෙන් එතෙක් සොයාගෙන තිබූ ග්‍රහවස්තුන් හයට ([[බුධ]], [[සිකුරු ග්‍රහයා]], [[පෘතුවි]], [[අඟහරු]], [[බ්‍රහස්පති ග්‍රහයා]], [[සෙනසුරු]]) අනුරූප ස්ථර හයක් නිර්මාණය කල හැකි බව තේරුම් ගත්තේය. මෙම බහුතල ([[octahedron|අශ්ටතලය]], [[icosahedron|විසිතලය]], [[dodecahedron|දොළොස්තලය]], [[tetrahedron|චතුස්තලය]], [[cube|ඝනකය]]) ක්‍රමානුකුලව පටිපාටි ගතකිරීමෙන් පසු, මෙම ග්‍රහ වස්තුන් සුර්යා කේන්ද්‍ර කොටගෙන භ්‍රමණය වන්නේ යැයි සැලකුවහොත්, මෙම ගෝලයන් එම ග්‍රහ වස්තුන් භ්‍රමණය වන මාර්ගයට සාපේක්ෂව තැබිය හැකි බව සොයාගත්තේය. තවද කෙප්ලර් විසින් මෙම ග්‍රහ වස්තුන්ගේ චලනයට අදාලව සමීකරණයක් ගොඩනැගුවේය. නමුත් පසුකලෙක කෙප්ලර් විසින්ම මෙම සමීකරණය නිරවද්‍ය බව අඩුබව නිසා බැහැර කර දැමුවේය.&lt;ref&gt;Caspar. ''Kepler'', pp.&amp;nbsp;60–65; see also: Barker and Goldstein, &quot;Theological Foundations of Kepler's Astronomy.&quot;&lt;/ref&gt;

[[Image:Kepler-solar-system-2.png|thumb|left|ආකෘතියේ ඇතුලත කොටසේ සමීප දසුනක්]]

ඔහුගේ උපදේශකවරයාගේ([[මයිකල් මේස්ටලින්]]) සහයෙන් ඔහුගේ සොයාගැනීමට අදාළ අත්පිටපත ප්‍රකාශනය කිරීමේ අනුමැතිය, ටුබින්ග විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍රීය මණ්ඩලයෙන් ලබාගැනීමට කෙප්ලර්ට හැකියාවක් ලැබෙන්නේය. ඒ අනුව 1596දි ''Mysterium'' ප්‍රකාශයට පත් වෙයි. 1597 මුල් භාගයේදී කෙප්ලර් ඔහුට ලැබුන පිටපත් එකල සිටි ශ්‍රේෂ්ට තාරකා විද්‍යාඥයන්ට හා අනුග්‍රහකයන්ට යවනු ලබනවා. එම ප්‍රකාශනය බහුතරයක් දෙන භාවිතා නොකලද, එමගින් ඔහු ඉහළ කුසලතාවයකින් යුත් තාරකා ශාස්ත්‍රඥයෙකු ලෙස පිළිගැනීමට ලක්වේ. ඔහු, ඔහුගේ උසස් අනුග්‍රාහකයන්ට මෙන්ම ග්‍රාස්හි ඔහුගේ ප්‍රධානීන් කෙරෙහි දක්වන ඉහළ කැපවීම, ඔහුගේ ඉදිරි ගමනට විශාල උපකාරයක් බවට පත්වෙයි.&lt;ref&gt;Caspar. ''Kepler'', pp.&amp;nbsp;65–71.&lt;/ref&gt;

පසුකාලීනව ඔහු සිදුකල පර්යේෂණ කටයුතු සමඟ ''Mysterium Cosmographicum'' හි ඇතැම් කරුණු සංස්කරණ කිරීමට ලක්වුවද එහි අන්තර්ගතවූ බහුතල-ගෝලාකාර ග්‍රහ සැකස්ම පිළිබඳ අදහස ඔහු කෙදිනකවත් අතහැර දැමුවේ නැත. පසුව ඔහු විසින් සිදුකල අනිකුත් තාරකාවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සියල්ල ඔහුගේ මුල් ව්‍යාපෘතිය හා සහසම්බන්ද හෝ එය තවදුරටත් වර්ධනය කිරීමට අදාලව සිදුකල ඒවාය.1621දි කෙප්ලර් විසින් ''Mysterium Cosmographicum''හි 2වන මුද්‍රණය එළිදක්වනු ලැබීය. එහි ඔහු විසින් පළමු එළිදැක්වීමේ තිබූ දෝෂයන් සඳහන් කරමින්, ඒවා නිවැරදි කරමින් හා අවුරුදු 25ක් පුරා සොයාගත් නව සොයගනීම්ද එක් කිරීමටද වගබලාගත්තේය.&lt;ref&gt;Field. ''Kepler's Geometrical Cosmology'', Chapter IV, p 73ff.&lt;/ref&gt;

''Mysterium'' පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය මගින් කල බලපෑම ගැන සලකා බලන කල, එමගින් කොපර්නිකස්ගේ න්‍යාය නව්‍යකරණය සඳහා මූලික අඩිතාලම සැලසුන බව සඳහන් කල හැක. ඔහුගේ පර්යේෂණ කටයුතු කොපර්නිකස්ගේ න්‍යායන් මත පදනම් වුවද ග්‍රහයන්ගේ කක්ෂ මත ගමන් වේගය පිළිබඳ පැහැදිලි කිරීමට ටොලමිගේ න්‍යායන් භාවිතා කිරීමට සිදුවිය. ටොලමිගේ න්‍යායන් පෘතුවි කක්ෂය, මධ්‍ය ලක්ෂ්‍යය යැයි යන උපකල්පනය මත පදනම් වූ බැවින්, එකිනෙකට වෙනස් උපකල්පන මත පදනම් වූ න්‍යායන් 2ක් ඇසුරෙන් ඔහුගේ සොයාගැනීම් සිදු වී ඇති බැවින් මෙම ග්‍රන්ථයේ සඳහන් කරුණු දෝෂ සහගත බව සැලකේ. එනමුත් කොපර්නිකස්ගේ න්‍යායන්හි පැවති ටොලමිගේ න්‍යායයේ අභාෂයන් ඉවත් කිරීමට තැබූ මුල් පියවරක් ලෙස මෙම පර්යේෂණ ග්‍රන්ථය කෙරෙහි තරකවේදීන්ගේ ගෞරවය හිමිවේ.&lt;ref&gt;Dreyer, J.L.E. ''A History of Astronomy from [[Thales]] to Kepler'', Dover Publications, 1953, pp.&amp;nbsp;331, 377–379.&lt;/ref&gt;

== සිදුකල කර්යභාර්යයන් ==
[[File:Epitome astronomiae copernicanae.tif|thumb|''Epitome astronomiae copernicanae'', 1618]]
* ''[[Mysterium cosmographicum]]'' (''The Sacred Mystery of the Cosmos'') (1596)
* ''De Fundamentis Astrologiae Certioribus'' [http://www.johannes.cz/kepler.php On Firmer Fundaments of Astrology] (1601)
* ''Astronomiae Pars Optica'' (''The Optical Part of Astronomy'') (1604)
* ''De Stella nova in pede Serpentarii'' (''On the New Star in Ophiuchus's Foot'') (1604)
* ''[[Astronomia nova]]'' (''New Astronomy'') (1609)
* ''Tertius Interveniens'' (''Third-party Interventions'') (1610)
* ''Dissertatio cum Nuncio Sidereo'' (''Conversation with the Starry Messenger'') (1610)
* ''Dioptrice'' (1611)

[[Image:AS12-52-7745.jpg|thumb|The lunar crater [[Kepler (lunar crater)|Kepler]]]]

* ''De nive sexangula'' (''On the Six-Cornered Snowflake'') (1611)
* ''De vero Anno, quo aeternus Dei Filius humanam naturam in Utero benedictae Virginis Mariae assumpsit'' (1613)
* ''Eclogae Chronicae'' (1615, published with ''Dissertatio cum Nuncio Sidereo'')
* ''Nova stereometria doliorum vinariorum'' (''New Stereometry of Wine Barrels'') (1615)
* ''Epitome astronomiae Copernicanae'' (''Epitome of Copernican Astronomy'') (published in three parts from 1618–1621)
* ''[[Harmonice Mundi]]'' (''Harmony of the Worlds'') (1619)
* ''[[Mysterium cosmographicum]]'' (''The Sacred Mystery of the Cosmos'') 2nd Edition (1621)
* ''[[Rudolphine Tables|Tabulae Rudolphinae]]'' (''Rudolphine Tables'') (1627)
* ''[[Somnium (Kepler)|Somnium]]'' (''The Dream'') (1634)

== වැඩිදුර කියවීම් ==
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2;&quot;&gt;
* [[History of astronomy]]
* [[History of physics]]
* [[Kepler problem]]
* [[Kepler triangle]]
* [[Kepler-Bouwkamp constant]]
* [[List of things named after Johannes Kepler]]
* [[Scientific revolution]]
&lt;/div&gt;

== සටහන් හා නිර්දේශයන් ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
* The most complete biography of Kepler is Max Caspar's ''Kepler''.  Though there are a number of more recent biographies, most are based on Caspar's work with minimal original research; much of the information cited from Caspar can also be found in the books by Arthur Koestler, Kitty Ferguson, and James A. Connor. Owen Gingerich's ''The Eye of Heaven'' builds on Caspar's work to place Kepler in the broader intellectual context of early-modern astronomy. Many later studies have focused on particular elements of his life and work. Kepler's mathematics, cosmological, philosophical and historical views have been extensively analyzed in books and journal articles, though his astrological work—and its relationship to his astronomy—remains understudied.

==ප්‍රභවයන්==&lt;!--මෙම ලිපියෙහි &quot;http://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Kepler&quot; කතෘගේ පරිශීලනයන්වේ.ඔහුගේ ලිපිය සිංහල පරිවර්තනය කල බැවින් එම පරිශීලනයන්ම ඇතුලත් කරමි.--&gt;
* Andersen, Hanne; Peter Barker; and Xiang Chen. ''The Cognitive Structure of Scientific Revolutions'', chapter 6: &quot;The Copernican Revolution.&quot;  New York: [[Cambridge University Press]], 2006. ISBN 0-521-85575-6
* Armitage, Angus. ''John Kepler'', Faber, 1968.
* Banville, John. ''Kepler'', Martin, Secker and Warburg, London, 1981 (fictionalised biography)
* Barker, Peter and Bernard R. Goldstein: &quot;Theological Foundations of Kepler's Astronomy&quot;. ''Osiris'', Volume 16. ''Science in Theistic Contexts.''  [[University of Chicago Press]], 2001, pp.&amp;nbsp;&amp;nbsp;88–113
* Caspar, Max. ''Kepler''; transl. and ed. by C. Doris Hellman; with a new introduction and references by Owen Gingerich; bibliographic citations by Owen Gingerich and Alain Segonds. New York: Dover, 1993. ISBN 0-486-67605-6
* Connor, James A. ''Kepler's Witch: An Astronomer's Discovery of Cosmic Order Amid Religious War, Political Intrigue, and the Heresy Trial of His Mother''. HarperSanFrancisco, 2004. ISBN 0-06-052255-0
* De Gandt, Francois. ''Force and Geometry in Newton's'' Principia, Translated by Curtis Wilson, [[Princeton University Press]] 1995. ISBN 0-691-03367-6
* [[J. L. E. Dreyer|Dreyer, J. L. E.]] ''A History of Astronomy from Thales to Kepler''. Dover Publications Inc, 1967. ISBN 0-486-60079-3
* Ferguson, Kitty. ''The nobleman and his housedog: Tycho Brahe and Johannes Kepler: the strange partnership that revolutionized science.'' London: Review, 2002. ISBN 0-7472-7022-8 – published in the US as: ''Tycho &amp; Kepler: the unlikely partnership that forever changed our understanding of the heavens.'' New York: Walker, 2002. ISBN 0-8027-1390-4
* Field, J. V.. ''Kepler's geometrical cosmology''. [[Chicago University Press]], 1988. ISBN 0-226-24823-2
* Gilder, Joshua and Anne-Lee Gilder:  ''Heavenly Intrigue: Johannes Kepler, Tycho Brahe, and the Murder Behind One of History's Greatest Scientific Discoveries'', Doubleday (May 18, 2004). ISBN 0-385-50844-1 Reviews [http://www.bookpage.com/0407bp/nonfiction/heavenly_intrigue.html bookpage.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061125003508/http://www.bookpage.com/0407bp/nonfiction/heavenly_intrigue.html |date=2006-11-25 }}, [http://www.crisismagazine.com/october2004/book4.htm crisismagazine.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061224121800/http://crisismagazine.com/october2004/book4.htm |date=2006-12-24 }}
* [[Owen Gingerich|Gingerich, Owen]]. ''The Eye of Heaven: Ptolemy, Copernicus, Kepler''. American Institute of Physics, 1993. ISBN 0-88318-863-5 (Masters of modern physics; v. 7)
* Gingerich, Owen: &quot;Kepler, Johannes&quot; in ''Dictionary of Scientific Biography'', Volume VII. Charles Coulston Gillispie, editor. New York: Charles Scribner's Sons, 1973
* Jardine, Nick: &quot;Koyré’s Kepler/Kepler's Koyré,&quot; ''History of Science'', Vol. 38 (2000), pp.&amp;nbsp;&amp;nbsp;363–376
* Kepler, Johannes. ''Johannes Kepler New Astronomy'' trans. W. Donahue, forward by O. Gingerich, [[Cambridge University Press]] 1993. ISBN 0-521-30131-9
* Kepler, Johannes and Christian Frisch. ''Joannis Kepleri Astronomi Opera Omnia'' (''John Kepler, Astronomer; Complete Works''), 8 vols.(1858–1871).  [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&amp;id=dTMAAAAAQAAJ&amp;printsec=titlepage&amp;dq=%22opera+omnia%22+%22Joannis+Kepleri+astronomi+%22 vol. 1, 1858], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&amp;id=gzMAAAAAQAAJ&amp;pg=PA1&amp;lpg=PA1&amp;dq=%22Johannes+Kepler%22#PPP12,M1 vol. 2, 1859], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&amp;id=qjMAAAAAQAAJ&amp;pg=PA5&amp;lpg=PA5&amp;dq=Frisch+%22kepler%22 vol. 3,1860], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&amp;id=xjMAAAAAQAAJ&amp;pg=PP9&amp;dq=%22Christian+Frisch%22 vol. 6, 1866], [http://books.google.com/books?vid=OCLC12905968&amp;id=gMkKAAAAIAAJ&amp;pg=PP16&amp;lpg=PP16&amp;dq=kepleri+%22heyder+%26+zimmer%22 vol. 7, 1868], [[Frankfurt|Francofurti a.M.]] et [[Erlangen|Erlangae]], Heyder &amp; Zimmer, – [[Google Books]]
* Kepler, Johannes, et al. ''Great Books of the Western World. Volume 16: Ptolemy, Copernicus, Kepler'', Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc., 1952. (contains English translations by of Kepler's ''Epitome'', Books IV &amp; V and ''Harmonices'' Book 5)
* [[Arthur Koestler|Koestler, Arthur]]. ''[[The Sleepwalkers]]: A History of Man's Changing Vision of the Universe.'' (1959). ISBN 0-14-019246-8
* [[Alexandre Koyré|Koyré, Alexandre]]:  ''Galilean Studies'' Harvester Press 1977. ISBN 0-85527-354-2
* Koyré, Alexandre:  ''The Astronomical Revolution: Copernicus-Kepler-Borelli'' Ithaca, NY: [[Cornell University Press]], 1973. ISBN 0-8014-0504-1; Methuen, 1973. ISBN 0-416-76980-2; Hermann, 1973. ISBN 2-7056-5648-0
* [[Thomas Samuel Kuhn|Kuhn, Thomas S.]] ''The Copernican Revolution: Planetary Astronomy in the Development of Western Thought''. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1957. ISBN 0-674-17103-9
* Lindberg, David C.: &quot;The Genesis of Kepler's Theory of Light: Light Metaphysics from Plotinus to Kepler.&quot; ''Osiris'', N.S. 2. University of Chicago Press, 1986, pp.&amp;nbsp;&amp;nbsp;5–42.
* Lear, John. ''Kepler's Dream''. Berkeley: University of California Press, 1965
* M.T.K Al-Tamimi: Great collapse Kepler's first law, Natural Science 2 (2010), ISBN 2150 – 4091
* North, John. ''The Fontana History of Astronomy and Cosmology,'' Fontana Press, 1994. ISBN 0-00-686177-6
* Pannekoek, Anton:  ''A History of Astronomy'', Dover Publications Inc 1989. ISBN 0-486-65994-1
* [[Wolfgang Pauli|Pauli, Wolfgang]]. ''Wolfgang Pauli&amp;nbsp;— Writings on physics and philosophy'', translated by Robert Schlapp and edited by P. Enz and Karl von Meyenn (Springer Verlag, Berlin, 1994). See section 21, ''The influence of archetypical ideas on the scientific theories of Kepler'', concerning Johannes Kepler and [[Robert Fludd]] (1574–1637). ISBN 3-540-56859-X
* Schneer, Cecil: &quot;Kepler's New Year's Gift of a Snowflake.&quot; ''[[Isis (journal)|Isis]]'', Volume 51, No. 4. University of Chicago Press, 1960, pp.&amp;nbsp;&amp;nbsp;531–545.
* Shapin, Steven. ''The Scientific Revolution''. Chicago: University of Chicago Press, 1996. ISBN 0-226-75020-5
* Stephenson, Bruce. ''Kepler's physical astronomy''. New York: Springer, 1987. ISBN 0-387-96541-6 (Studies in the history of mathematics and physical sciences; 13); reprinted Princeton:Princeton Univ. Pr., 1994. ISBN 0-691-03652-7
* Stephenson, Bruce. ''The Music of the Heavens: Kepler's Harmonic Astronomy'', [[Princeton University Press]], 1994. ISBN 0-691-03439-7
* Toulmin, Stephen and June Goodfield. ''The Fabric of the Heavens: The Development of Astronomy and Dynamics''. Pelican, 1963.
* Voelkel, James R. ''The Composition of Kepler's Astronomia nova'', Princeton University Press, 2001. ISBN 0-691-00738-1
* [[Richard S. Westfall|Westfall, Richard S.]]. ''The Construction of Modern Science: Mechanism and Mechanics''. John Wiley and Sons, 1971. ISBN 0-471-93531-X; reprinted Cambridge University Press, 1978. ISBN 0-521-29295-6
* Westfall, Richard S. ''Never at Rest: A Biography of Isaac Newton''. Cambridge University Press, 1981. ISBN 0-521-23143-4
* Wolf, A. ''A History of Science, Technology and Philosophy in the 16th and 17th centuries''. George Allen &amp; Unwin, 1950.

== භාහිර දාමයන් ==
{{Sister project links}}
* [http://www.kepler-kommission.de/index.html Kommission zur Herausgabe der Werke von Johannes Kepler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161202220603/http://www.kepler-kommission.de/index.html |date=2016-12-02 }}
* [http://www.johanneskepler.info JohannesKepler.Info] Kepler information and community website, launched on December 27, 2009
* [http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=520_K38PI ''Harmonices mundi''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081212093141/http://posner.library.cmu.edu/Posner/books/book.cgi?call=520_K38PI |date=2008-12-12 }} (&quot;The Harmony of the Worlds&quot;) in fulltext facsimile; [[Carnegie-Mellon University]]
* {{SEP|kepler|Johannes Kepler|Daniel A. Di Liscia}}
* [http://contentdm.lindahall.org/u?/star_atlas,6264 ''De Stella Nova in Pede Serpentarii''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220041909/http://contentdm.lindahall.org/u?%2Fstar_atlas%2C6264 |date=2017-12-20 }} (&quot;On the new star in Ophiuchus's foot&quot;) in full text facsimile at [[Linda Hall Library]]
* {{Gutenberg|no=12406|name=Kepler|author=Walter W. Bryant}} (1920 book, part of ''Men of Science'' series)
* [http://www.univie.ac.at/hwastro/ Electronic facsimile-editions of the rare book collection at the Vienna Institute of Astronomy]
* {{dmoz|Science/Astronomy/History/People/Kepler,_Johannes}}
* Audio – Cain/Gay (2010) [http://www.astronomycast.com/history/ep-189-johannes-kepler-and-his-laws-of-planetary-motion/ Astronomy Cast] Johannes Kepler and His Laws of Planetary Motion
* Christianson, Gale E., [http://www.depauw.edu/sfs/backissues/8/christianson8art.htm Kepler's Somnium: Science Fiction and the Renaissance Scientist] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091208070701/http://www.depauw.edu/sfs/backissues/8/christianson8art.htm |date=2009-12-08 }}
* [[Nicholas Kollerstrom|Kollerstrom, Nicholas]], [http://www.skyscript.co.uk/kepler2.html Kepler's Belief in Astrology] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100705143333/http://www.skyscript.co.uk/kepler2.html |date=2010-07-05 }}
* [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/References/Kepler.html References for Johannes Kepler]
* Plant, David, [http://www.skyscript.co.uk/kepler.html Kepler and the &quot;Music of the Spheres&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512064724/http://www.skyscript.co.uk/kepler.html |date=2012-05-12 }}
* [http://www.mathpages.com/rr/s8-01/8-01.htm Kepler, Napier, and the Third Law] at MathPages
* Calderón Urreiztieta, Carlos. [http://www.calderon-online.com/trabajos/kepler/harmonicemundi.html Harmonice Mundi • Animated and multimedia version of Book V]
* [http://www.gabridge.com/full-long.html#God Reading the mind of God] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081211160945/http://gabridge.com/full-long.html#God |date=2008-12-11 }} 1997 drama based on his life by Patrick Gabridge
* [http://www.archive.org/details/JohannesKepler-henryIiiOfFrance_680 Johannes Kepler] 2010 drama based on his life by Robert Lalonde
* {{MacTutor Biography|id=Kepler|title=Johannes Kepler}}
*[http://hos.ou.edu/galleries/16thCentury/Kepler/ Online Galleries, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries] High resolution images of works by and/or portraits of Johannes Kepler in .jpg and .tiff format.

{{Johannes Kepler}}

[[ප්‍රවර්ගය:විද්‍යාඥයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:තාරකා විද්‍යාඥයෝ]]</text>
      <sha1>3he7vqf0dpjlv0i2onojmmu6d2btrsw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජනගහනය අනූව ලෝකයේ රටවල් ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50188</id>
    <revision>
      <id>789201</id>
      <parentid>782655</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T01:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74072" sha1="emodvp0i1cbfs4m3qits5pei23r5wvv" xml:space="preserve">[[File:World Population.svg|thumb|right|300px|ජනගහනය අනුව රටවල් දැක්වෙන වර්ණ පරිමාණ සිතියම]]

මෙහි දැක්වෙන්නේ ලෝකයේ එක් එක් රාජ්‍යයන් සහ ස්වාධීන ප්‍රදේශයන් ගේ ජනගහනය පිළිබඳ විස්තර වේ. එක්සත් ජනපද සංගණන කාර්යාංශයේ තොරතුරු අනූව ලෝකයේ සමස්ථ ජනගහනය බිලියන 7.137 ලෙස දක්වා ඇති අතර ඊට සාපේක්ෂව එක් එක් රටවල ලෝක ජනගහන ප්‍රතිශතය දල වශයෙන් මෙම ලැයිස්තුව තුල වෙනම ගණනය කොට තිබෙයි.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census.gov/main/www/popclock.html | title=U.S. &amp; World Population Clocks | publisher=Census.gov | date=2012-04-06 | accessdate=2012-04-17}}&lt;/ref&gt;

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සමහර වාර්ථා තොරතුරු අනූව 2011 ඔක්තෝම්බරයේදී ලෝක ජනගහනය බිලියන 7 ඉක්මවා ගොස් තිබෙයි.&lt;ref name=UN7bn&gt;
{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-15459643 | title=Population seven billion: UN sets out challenges | date=2011-10-26 | publisher=BBC | accessdate=2011-10-27}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.guardian.co.uk/world/2011/oct/31/seven-billionth-baby-born-philippines?intcmp=122 | title=World's 'seven billionth baby' is born | date=2011-10-31 | publisher=The Guardian |accessdate=2011-10-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.upi.com/Top_News/US/2011/10/31/7-billion-people-is-a-serious-challenge/UPI-73301320046200 &quot;7 billion people is a 'serious challenge'&quot;]. UPI, 31 October 2011. Retrieved 2011-11-09.&lt;/ref&gt; 

වගුවේ දක්වා ඇති දත්ත හා තොරතුරු බොහොමයක් මෑත කාලීනව නිකුත් කල ඒවා වන අතර ඊට අදාල වන සංගණන වාර්ථාද ඉදිරිපත් කොට තිබෙයි. නමුත් සමහර රටවල එවැනි නිරවද්‍ය සංගණන වාර්ථා නොමැති අතර ඒ වෙනුවට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ නිමානයන් සහ එම රටවල දේශීය තක්සේරු කිරීම් දක්වා ඇත.&lt;ref name=&quot;unpop&quot;&gt;{{cite web|url=http://esa.un.org/unpd/wpp/Documentation/pdf/WPP2012_HIGHLIGHTS.pdf|title=World Population Prospects The 2012 Revision: Highlights and Advance Tables|publisher=The Department of Economic and Social Affairs of the United Nations|pages=51–55|accessdate=11 August 2013}}&lt;/ref&gt; වගුවේ පවතින ලෝක ජනගහන අගය සහ එක් එක් රටවල ජනගහන එකතුවේ අගය ආසන්න වශයෙන් පමණක් සමානය.


==රටවල්==
&lt;!--
PLEASE READ BEFORE EDITING!
WHEN YOU UPDATE A COUNTRY'S POPULATION - PLEASE ALSO UPDATE THE EXPRESSION NEXT TO IT (column &quot;% of world population&quot;) WITH THE SAME NUMBER EXCLUDING COMMAS (the #expr: equation).
--&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
|-
!data-sort-type=&quot;number&quot;|අනුපිළිවෙල!!රට (හෝ ස්වාධීන කලාපය)!!ජනගහනය!!දිනය!! ලෝක&lt;br /&gt;ජනගහන %!!මූලාශ්‍රය
|-
| –
|align=left|[[ලෝකය]]
|7,137,100,000
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}  
|100%
|align=left|[http://www.census.gov/popclock USCB's world population clock]
|-
|1
|align=left|{{ධජය|චීන මහජන සමූහාණ්ඩුව}}&lt;ref&gt;Census figure refers to mainland [[China]], excluding its Special Administrative Regions (SARs) of [[Hong Kong]] and [[Macau]]. The first one returned to Chinese sovereignty in mid-1997 and the second one did so on December 20, 1999.&lt;/ref&gt;
|1,362,190,000
|ජනවාරි 19, 2014
|19.1%
|align=left|[http://www.cpirc.org.cn/index.asp Chinese official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031204051308/http://www.cpirc.org.cn/index.asp |date=2003-12-04 }}
|-
|2
|align=left|{{ධජය|ඉන්දියාව}}
|1,238,990,000
|ජනවාරි 19, 2014
|17.4%
|align=left|[http://www.indiastat.com Indian population clock]
|-
|3
|align=left|{{ධජය|ඇමරිකානු එක්සත් ජනපද}}
|317,466,000
|ජනවාරි 19, 2014
|4.45%
|align=left|[http://www.census.gov/popclock Official population clock]
|-
|4
|align=left|{{ධජය|ඉන්දුනීසියාව}}
|249,866,000
|ජුලි 1, 2013
|3.5%
|align=left|UN estimate&lt;ref name=&quot;unpop&quot;/&gt;
|-
|5
|align=left|{{ධජය|බ්‍රසීලය}}
|201,032,714
|ජුලි 1, 2013
|2.8%
|align=left|[http://www.ibge.gov.br/home/estatistica/populacao/estimativa2013/estimativa_dou.shtm Official estimate]
|-
|6
|align=left|{{ධජය|පාකිස්ථානය}}
|185,347,000
|ජනවාරි 19, 2014
|2.6%
|align=left|[http://www.census.gov.pk Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211657/http://www.census.gov.pk/ |date=2018-12-25 }}
|-
|7
|align=left|{{ධජය|නයිජීරියාව}}
|173,615,000
|ජුලි 1, 2013
|2.4%
|align=left|UN estimate
|-
|8
|align=left|{{ධජය|බංග්ලාදේශය}}
|152,518,015
|ජුලි 16, 2012
|2.1%
|align=left|[http://www.bbs.gov.bd/WebTestApplication/userfiles/Image/Census2011/Bangladesh_glance.pdf Official estimate]
|-
|9
|align=left|{{ධජය|රුසියාව}}
|143,600,000
|නොවැම්බර් 1, 2013
|2.0%
|align=left|[http://www.gks.ru/bgd/free/B13_00/IssWWW.exe/Stg/dk10/8-0.htm Official estimate]
|-
|10
|align=left|{{ධජය|ජපානය}}
|127,270,000
|දෙසැම්බර් 1, 2013
|1.7%
|align=left|[http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm Monthly official estimate]
|-
|11
|align=left|{{ධජය|මෙක්සිකෝව}}
|118,395,054
|ජුලි 1, 2013
|1.6%
|align=left|[http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones CONAPO Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807091233/http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones |date=2013-08-07 }}
|-
|12
|align=left|{{ධජය|පිලිපීනය}}
|{{formatnum: {{#expr: (92337.852+4.894*{{Age in days|2010|5|1}}) round 0}}000}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|1.3%
|align=left|[http://www.popcom.gov.ph Official population clock]
|-
|13
|align=left|{{ධජය|වියට්නාමය}}
|90,388,000
|නොවැම්බර් 1, 2013
|1.2%
|align=left|[http://tuoitrenews.vn/society/14618/vietnams-population-reaches-90-mln-tomorrow-issues-to-resolve Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140105185154/http://tuoitrenews.vn/society/14618/vietnams-population-reaches-90-mln-tomorrow-issues-to-resolve |date=2014-01-05 }}
|-
|14
|align=left|{{ධජය|ඉතියෝපියාව}}
|86,613,986
|ජුලි 1, 2013
|1.2%
|align=left|[http://www.csa.gov.et/images/documents/pdf_files/nationalstatisticsabstract/2012/2012%20POPULATION.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211418/http://www.csa.gov.et/images/documents/pdf_files/nationalstatisticsabstract/2012/2012%20POPULATION.pdf |date=2015-09-23 }}
|-
|15
|align=left|{{ධජය|ඊජිප්තුව}}
|83,661,000
|ජනවාරි 1, 2013
|1.1%
|align=left|[http://www.capmas.gov.eg/pdf/EgyptInFigure/EgyptinFigures/Tables/English/pop/population/index.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525221856/http://www.capmas.gov.eg/pdf/EgyptInFigure/EgyptinFigures/Tables/English/pop/population/index.html |date=2013-05-25 }}
|-
|16
|align=left|{{ධජය|ජර්මනිය}}
|80,586,000
|ජුනි 30, 2013
|1.1%
|align=left|[http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110018/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp |date=2015-09-24 }}
|-
|17
|align=left|{{ධජය|ඉරානය}}
|{{formatnum: {{#expr: (75149.669+2.444*{{Age in days|2011|10|24}}) round 0}}000}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|1.0%
|align=left|[http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=133 Official population clock]
|-
|18
|align=left|{{ධජය|තුර්කිය}}
|75,627,384
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|1.0%
|align=left|[http://www.turkstat.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=13425 Official estimate]
|-
|19
|align=left|{{ධජය|කොන්ගෝ ප්‍රජාතාන්ත්‍රීක ජනරජය|name=කොන්ගෝව}}
|67,514,000
|ජුලි 1, 2013
|0.9%
|align=left|UN estimate
|-
|20
|align=left|{{ධජය|තායිලන්තය}}
|65,926,261
|සැප්තැම්බර් 1, 2010
|0.9%
|align=left|[http://web.nso.go.th/index.htm 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925201333/http://web.nso.go.th/index.htm |date=2015-09-25 }}
|-
|21
|align=left|{{ධජය|ප්‍රංශය}}&lt;ref&gt;Estimate refers to [[Metropolitan France]] and the four [[overseas departments]] ''(Départements d'outre-mer'', DOM) of [[French Guiana]], [[Guadeloupe]], [[Martinique]] and [[Réunion]] but excludes the overseas department of [[Mayotte]], the [[overseas collectivities]] ''(Collectivités d'outre-mer,'' COM) of [[French Polynesia]], [[Saint Barthélemy]], [[Saint Martin (France)|Saint Martin]], [[Saint Pierre and Miquelon]] and [[Wallis and Futuna]], and the [[sui generis]] collectivity of [[New Caledonia]]. The population of [[metropolitan France]] alone stood at 63,966,000 on 1 December 2013, according to a [http://www.insee.fr/fr/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=000436387 monthly official estimate].&lt;/ref&gt;
|65,860,000
|දෙසැම්බර් 1, 2013
|0.9%
|align=left|[http://www.insee.fr/en/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=001641607 Monthly official estimate]
|-
|22
|align=left|{{ධජය|එක්සත් රාජධානිය}}
|63,705,000
|ජුලි 1, 2012
|0.8%
|align=left|[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_320900.pdf Official estimate]
|-
|23
|align=left|{{ධජය|ඉතාලිය}}
|59,901,141
|ජුලි 31, 2013
|0.8%
|align=left|[http://demo.istat.it/bilmens2013gen/index_e.html Monthly official estimate]
|-
|24
|align=left|{{ධජය|බුරුමය}}
|53,259,000
|ජුලි 1, 2013
|0.7%
|align=left|UN estimate
|-
|25
|align=left|{{ධජය|දකුණු අප්‍රිකාව}}
|52,981,991
|ජුලි 1, 2013
|0.7%
|align=left|[http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022013.pdf Official estimate]
|-
|26
|align=left|{{ධජය|දකුණු කොරියාව|name=කොරියාව, දකුණු}}
|50,219,669
|ජුලි 1, 2013
|0.7%
|align=left|[http://kosis.kr/gen_etl/check_miplatform.jsp?orgId=101&amp;tblId=DT_1B35001&amp;vw_cd=MT_ETITLE&amp;list_id=&amp;empId=&amp;scrId=&amp;seqNo=&amp;dbkind=ETLDB&amp;lang_mode=ko_en&amp;dsu=nsi&amp;conn_path=A6 Official estimate]
|-
|27
|align=left|{{ධජය|කෙලොම්බියාව}}
|{{formatnum: {{#expr: (42888.592+1.451*{{Age in days|2005|6|30}}) round 0}}000}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.6%
|align=left|[http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |date=2012-01-14 }}
|-
|28
|align=left|{{ධජය|ස්පාඤ්ඤය}}
|46,704,314
|ජනවාරි 1, 2013
|0.6%
|align=left|[http://www.ine.es/en/prensa/np788_en.pdf Annual official estimate]
|-
|29
|align=left|{{ධජය|යුක්රේනය}}
|45,447,010
|නොවැම්බර් 1, 2013
|0.6%
|align=left|[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2013/ds/kn/kn_e/kn1113_e.html Monthly official estimate]
|-
|30
|align=left|{{ධජය|ටැන්සානියාව}}
|44,928,923
|අගෝස්තු 26, 2012
|0.6%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20130502230453/http://www.nbs.go.tz/sensa/PDF/Census%20General%20Report%20-%2029%20March%202013_Combined_Final%20for%20Printing.pdf 2012 census result]
|-
|31
|align=left|{{ධජය|කෙන්යාව}}
|44,354,000
|ජුලි 1, 2013
|0.6%
|align=left|UN estimate
|-
|32
|align=left|{{ධජය|ආර්ජන්ටිනාව}}
|40,117,096
|ඔක්තෝම්බර් 27, 2010
|0.5%
|align=left|[http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034527/http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|33
|align=left|{{ධජය|ඇල්ජීරියාව}}
|38,700,000
|ජනවාරි 1, 2014
|0.5%
|align=left|[http://www.ons.dz/-Demographie-.html Official estimate]
|-
|34
|align=left|{{ධජය|පෝලන්තය}}
|38,502,396
|ජුනි 30, 2013
|0.5%
|align=left|[http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/L_ludnosc_stan_struktura_30-06-2013.pdf Official estimate]
|-
|35
|align=left|{{ධජය|සූඩානය}}
|37,964,000
|ජුලි 1, 2013
|0.5%
|align=left|UN estimate
|-
|36
|align=left|{{ධජය|උගන්ඩාව}}
|35,357,000
|ජුලි 1, 2013
|0.5%
|align=left|[http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/pdf%20documents/Facts%20and%20Figures%202013.pdf Annual official estimate]
|-
|37
|align=left|{{ධජය|කැනඩාව}}
|35,295,770
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.4%
|align=left|[http://www.statcan.gc.ca/start-debut-eng.html Official estimate]
|-
|38
|align=left|{{ධජය|ඉරාකය}}
|34,035,000
|ජුලි 1, 2012
|0.4%
|align=left|[http://cosit.gov.iq/images%5Cpublications%5Ciraqnums.pdf Annual official estimate] {{Webarchive|url=http://arquivo.pt/wayback/20160517220411/http://cosit.gov.iq/images%5Cpublications%5Ciraqnums.pdf |date=2016-05-17 }}
|-
|39
|align=left|{{ධජය|මොරොක්කෝව}}
|{{formatnum: {{#expr: (329500+9.74*{{Age in days|2013|7|1}}) round 0}}00}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.4%
|align=left|[http://www.hcp.ma Official population clock]
|-
|40
|align=left|{{ධජය|පෙරූ}}
|30,475,144
|ජුනි 30, 2013
|0.4%
|align=left|[http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601002017/http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm |date=2012-06-01 }}
|-
|41
|align=left|{{ධජය|උස්බෙකිස්තානය}}
|30,183,400
|ජූලි 1, 2013
|0.4%
|align=left|[http://www.stat.uz/press/1/6875/ Official estimate]
|-
|42
|align=left|{{ධජය|සවුදි අරාබියාව}}
|29,994,272
|ජුලි 1, 2013
|0.4%
|align=left|[http://www.cdsi.gov.sa/english Official estimate]
|-
|43
|align=left|{{ධජය|මලයාසියාව}}
|{{formatnum: {{#expr: (28334.135+1.264*{{Age in days|2010|7|6}}) round 0}}000}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.4%
|align=left|[http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131205145703/http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en |date=2013-12-05 }}
|-
|44
|align=left|{{ධජය|වෙනිසියුලාව}}
|28,946,101
|ඔක්තෝම්බර් 30, 2011
|0.4%
|align=left|[http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002094142/http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 |date=2013-10-02 }}
|-
|45
|align=left|{{ධජය|නේපාලය}}
|26,494,504
|ජුනි 22, 2011
|0.3%
|align=left|[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717170017/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf |date=2013-07-17 }}
|-
|46
|align=left|{{ධජය|ඇෆ්ගනිස්තානය}}
|25,500,100
|ජනවාරි 1, 2013
|0.3%
|align=left|[http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003706/http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|47
|align=left|{{ධජය|යේමනය}}
|25,235,000
|ජුලි 1, 2013
|0.3%
|align=left|[http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211602/http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 |date=2015-09-23 }}
|-
|48
|align=left|{{ධජය|උතුරු කොරියාව|name=කොරියාව, උතුරු}}
|24,895,000
|ජුලි 1, 2013
|0.3%
|align=left|UN estimate
|-
|49
|align=left|{{ධජය|ඝානාව}}
|24,658,823
|සැප්තැම්බර් 26, 2010
|0.3%
|align=left|[http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924105945/http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|50
|align=left|{{ධජය|මොසැම්බික්}}
|23,700,715
|ජුලි 1, 2012
|0.3%
|align=left|[http://www.ine.gov.mz/Dashboards.aspx Official estimate]
|-
|51
|align=left|{{ධජය|තායිවානය}}&lt;ref&gt;[[Political status of Taiwan|Partially recognized state]], claimed by the [[People's Republic of China]] as one of its provinces. [[Taiwan]] also includes the minor islands of [[Kinmen]], [[Matsu Islands|Matsu]], [[Pescadores]], etc.&lt;/ref&gt;
|23,373,517
|දෙසැම්බර් 31, 2013
|0.3%
|align=left|[http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704022127/http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 |date=2014-07-04 }}
|-
|52
|align=left|{{ධජය|ඕස්ට්‍රේලියාව}}
&lt;!--Please do not change the following formula. It automatically calculates the estimated population each day at 00:00 UTC based on the official population clock. Changing to a different formula makes it difficult to update on the three or four occasions each year when the rate of change varies. These formulae are used in multiple articles and provide consistency.--&gt;
|{{formatnum:{{#expr: 23312841 + (86400 / 79) * {{Age in days|2013|12|14}} round 0}}}}&lt;!--AUTOUPDATES DAILY at 00:00 UTC, Australia pop clock adds 1 person every 79 seconds --&gt;
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.3%
|align=left|[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Official population clock]
|-
|53
|align=left|{{CIV}}
|23,202,000
|ජුලි 1, 2012
|0.3%
|align=left|[http://www.ins.ci/n Official estimate]
|-
|54
|align=left|{{ධජය|සිරියාව}}
|21,898,000
|ජුලි 1, 2013
|0.3%
|align=left|UN estimate
|-
|55
|align=left|{{ධජය|මැඩගස්කර්}}
|21,263,403
|ජුලි 1, 2012
|0.3%
|align=left|[http://www.instat.mg Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110406122647/http://www.instat.mg/ |date=2011-04-06 }}
|-
|56
|align=left|{{ධජය|ඇන්ගෝලාව}}
|20,609,294
|ජුලි 1, 2012
|0.2%
|align=left|[http://www.ine.gov.ao Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126193220/http://www.ine.gov.ao/ |date=2015-11-26 }}
|-
|57
|align=left|{{ධජය|කැමරූන්}}
|20,386,799
|ජුලි 1, 2012
|0.2%
|align=left|[http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517031000/http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf |date=2018-05-17 }}
|-
|58
|align=left|{{ධජය|ශ්‍රී ලංකාව}}
|20,277,597
|මාර්තු 21, 2012
|0.2%
|align=left|[http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206021926/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |date=2013-12-06 }}
|-
|59
|align=left|{{ධජය|රුමේනියාව}}
|20,121,641
|ඔක්තෝම්බර් 20, 2011
|0.2%
|align=left|[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717125951/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf |date=2013-07-17 }}
|-
|60
|align=left|{{ධජය|බර්කිනා ෆාසෝ}}
|17,322,796
|ජුලි 1, 2013
|0.2%
|align=left|[http://www.insd.bf/fr Official estimate]
|-
|61
|align=left|{{ධජය|කසකස්තානය}}
|17,146,000
|දෙසැම්බර් 1, 2013
|0.2%
|align=left|[http://stat.gov.kz/faces/homePage;jsessionid=CVjvSHnQTwCGC5hfKXN1N5DcjyX9mJcp9JhTT2SZkqr110Fv01gq!-1302886761?_afrLoop=22375547343795&amp;_afrWindowMode=0&amp;_afrWindowId=null#%40%3F_afrWindowId%3Dnull%26_afrLoop%3D22375547343795%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3D1c60jvmzre_4 Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140104205404/http://stat.gov.kz/faces/homePage;jsessionid=CVjvSHnQTwCGC5hfKXN1N5DcjyX9mJcp9JhTT2SZkqr110Fv01gq!-1302886761?_afrLoop=22375547343795&amp;_afrWindowMode=0&amp;_afrWindowId=null#%40%3F_afrWindowId%3Dnull%26_afrLoop%3D22375547343795%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3D1c60jvmzre_4 |date=2014-01-04 }}
|-
|62
|align=left|{{ධජය|නයිජර්}}
|17,129,076
|දෙසැම්බර් 10, 2012
|0.2%
|align=left|[http://www.stat-niger.org/statistique/file/rgph2012.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|63
|align=left|{{ධජනිරූපකය|නෙදර්ලන්තය}} [[නෙදර්ලන්ත රාජධානිය|නෙදර්ලන්තය]]
|{{formatnum: {{#expr: (167795.75+1.44*{{Age in days|2012|12|31}}) round 0}}00}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.2%
|align=left|[http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211728/https://www.cbs.nl/en-gb/background/2005/35/population-counter |date=2018-12-25 }}
|-
|64
|align=left|{{ධජය|චිලි}}
|16,634,603
|අප්‍රියෙල් 9, 2012
|0.2%
|align=left|[http://www.censo.cl/contenido/sintesis_resultados_censo_2012.pdf Final 2012 census result]
|-
|65
|align=left|{{ධජය|මලාවි}}
|16,363,000
|ජුලි 1, 2013
|0.2%
|align=left|UN estimate
|-
|66
|align=left|{{ධජය|ඉක්වදෝරය}}
|{{formatnum: {{#expr: (150000+6.95*{{Age in days|2011|6|15}}) round 0}}00}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.2%
|align=left|[http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf Official population clock]
|-
|67
|align=left|{{ධජය|ගෞතමාලාව}}
|15,438,384
|ජුනි 30, 2013
|0.2%
|align=left|[http://www.ine.gob.gt/np/poblacion/index.htm Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111007193855/http://www.ine.gob.gt/np/poblacion/index.htm |date=2011-10-07 }}
|-
|68
|align=left|{{ධජය|මාලි}}
|15,302,000
|ජුලි 1, 2013
|0.2%
|align=left|UN estimate
|-
|69
|align=left|{{ධජය|කාම්බෝජය}}
|15,135,000
|ජුලි 1, 2013
|0.2%
|align=left|UN estimate
|-
|70
|align=left|{{ධජය|සෙනගෝල්}}
|13,567,338
|ජූලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117060113/http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html |date=2012-01-17 }}
|-
|71
|align=left|{{ධජය|සැමිබියාව}}
|13,092,666
|ඔක්තෝම්බර් 16, 2010
|0.1%
|align=left|[http://www.zamstats.gov.zm/report/Census/2010/2010%20Census%20of%20Population%20National%20Analytical%20Report%20-%202010%20Census.pdf Final 2010 census result]
|-
|72
|align=left|{{ධජය|සිම්බාබ්වේ }}
|12,973,808
|අගෝස්තු 17, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.zimstat.co.zw/dmdocuments/CensusPreliminary2012.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|73
|align=left|{{ධජය|චැඩ්}}
|12,825,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|UN estimate
|-
|74
|align=left|{{ධජය|දකුණු සූඩානය}}
|11,296,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|UN estimate
|-
|75
|align=left|{{ධජය|බෙල්ජියම}}
|11,180,320
|නොවැම්බර් 1, 2013
|0.1%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20090419074752/http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/Registre/fr/statistiques_population/stat_1_f.pdf Monthly official estimate]
|-
|76
|align=left|{{ධජය|කියුබාව}}
|11,167,325
|සැප්තැම්බර් 15, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20121212cifraspreliminares/resultados%20preliminares.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|77
|align=left|{{ධජය|ටියුනීසියාව}}
|10,833,431
|ජනවාරි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.ins.nat.tn/indexen.php Official estimate]
|-
|78
|align=left|{{ධජය|ගිනි}}
|10,824,200
|ජුලි 1, 2010
|0.1%
|align=left|[http://www.stat-guinee.org Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712050037/http://www.stat-guinee.org/ |date=2012-07-12 }}
|-
|79
|align=left|{{ධජය|ග්‍රීසිය}}
|10,815,197
|මැයි 24, 2011
|0.1%
|align=left|[http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_02_F_GR.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140817195146/http://www.statistics.gr/portal/page/portal/ESYE/BUCKET/General/A1602_SAM01_DT_DC_00_2011_02_F_GR.pdf |date=2014-08-17 }}
|-
|80
|align=left|{{ධජය|පෘතුගාලය}}
|10,487,289
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.ine.pt/xportal/xmain?xpid=INE&amp;xpgid=ine_main Annual official estimate]
|-
|81
|align=left|{{ධජය|රුවන්ඩා}}
|10,537,222
|අගෝස්තු 15, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.statistics.gov.rw/system/files/user_uploads/files/books/provisional%20results%20-%20eng.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|82
|align=left|{{ධජය|චෙක් ජනරජය}}
|10,513,800
|සැප්තැම්බර් 30, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby121213.docx Official estimate]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|83
|align=left|{{ධජය|සෝමාලියාව}}&lt;ref&gt;Includes [[Puntland]] (with a population of about 3,900,000 inhabitants) and [[Somaliland]] (some 3,500,000 inhabitants).&lt;/ref&gt;
|10,496,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|UN estimate
|-
|84
|align=left|{{ධජය|හයිටි}}
|10,413,211
|ජුලි 1, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.ihsi.ht/produit_demo_soc.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721103153/http://www.ihsi.ht/produit_demo_soc.htm |date=2011-07-21 }}
|-
|85
|align=left|{{ධජය|බෙනින්}}
|10,323,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|UN estimate
|-
|86
|align=left|{{ධජය|බුරුන්ඩි}}
|10,163,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|UN estimate
|-
|87
|align=left|{{ධජය|බොලිවියාව}}
|10,027,254
|නොවැම්බර් 21, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.ine.gob.bo:8081/censo2012/PDF/resultadosCPV2012.pdf 2012 census result]
|-
|88
|align=left|{{ධජය|හන්ගේරියාව}}
|9,906,000
|ජනවාරි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://portal.ksh.hu/pls/ksh/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_wdsd003b.html Annual official estimate]
|-
|89
|align=left|{{ධජය|ස්වීඩනය}}
|9,639,741  
|නොවැම්බර් 30, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.scb.se/en_/Finding-statistics/Statistics-by-subject-area/Population/Population-composition/Population-statistics Monthly official estimate]
|-
|90
|align=left|{{ධජය|බෙලාරූස්}}
|9,467,200
|නොවැම්බර් 1, 2013
|0.1%
|align=left|[https://archive.is/20121128000236/belstat.gov.by/homep/en/indicators/press/demographics.php Monthly official estimate]
|-
|91
|align=left|{{ධජය|ඩොමිනිකන් ජනරජය}}
|9,445,281
|දෙසැම්බර් 1, 2010
|0.1%
|align=left|[http://www.one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=display&amp;aid=2387 Final 2010 census result]
|-
|92
|align=left|{{ධජය|අසර්බයිජාන්}}
|9,235,100
|ජනවාරි 1, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.azstat.org/statinfo/demoqraphic/en/AP_/AP_1.shtml Official estimate]
|-
|93
|align=left|{{ධජය|හොන්ඩියුරාස්}}
|8,555,072
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.ine.gob.hn/drupal/node/205 Annual official estimate]
|-
|94
|align=left|{{ධජය|ඔස්ට්‍රියාව}}
|8,501,502
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/index.html Official quaterly estimate]
|-
|95
|align=left|{{ධජනිරූපකය|එක්සත් අරාබි එමිරේට්ස්}} [[එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය]]
|8,264,070
|ජුලි 1, 2010
|0.1%
|align=left|[http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003707/http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|96
|align=left|{{ධජය|ඊශ්‍රායෙලය}}
|8,132,000
|දෙසැම්බර් 29, 2013
|0.1%
|align=left|[http://cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_Folder&amp;ID=141 Monthly Official estimate]
|-
|97
|align=left|{{ධජය|ස්විට්සර්ලන්තය}}
|8,112,200
|සැප්තැම්බර් 30, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand/01.html Quarterly official estimate]
|-
|98
|align=left|{{ධජය|ටජිකිස්තානය}}
|8,104,000
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.stat.tj/en Official estimate]
|-
|99
|align=left|{{ධජය|බල්ගේරියාව}}
|7,282,041
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.1%
|align=left|[http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&amp;a1=376&amp;a2=377&amp;a3=378#cont Official estimate]
|-
|100
|align=left|''{{ධජය|හොංකොං}}'' 
|7,184,000
|ජුලි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609015356/http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T |date=2007-06-09 }}
|-
|101
|align=left|{{ධජය|සර්බියාව}}&lt;ref&gt;Excludes the [[Kosovo]] (1,733,872, [https://web.archive.org/web/20111112084432/http://esk.rks-gov.net/rekos2011/repository/docs/REKOS%20LEAFLET%20ALB%20FINAL.pdf 2011]).&lt;/ref&gt;
|7,181,505
|ජනවාරි 1, 2013
|0.1%
|align=left|[http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 Annual official estimate]
|-
|102
|align=left|{{ධජය|පපුවා නව ගිනිය}}
|7,059,653
|ජුලි 10, 2011
|0.09%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/PapuaNewGuinea.html 2011 census result]
|-
|103
|align=left|{{ධජය|පැරගුවේ}}
|6,783,374
|2013
|0.09%
|align=left|[http://www.dgeec.gov.py Official estimate]
|-
|104
|align=left|{{ධජය|ලාඕසය}}
|6,580,800
|ජුලි 1, 2013
|0.09%
|align=left|[http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm Annual official estimate]
|-
|105
|align=left|{{ධජය|ජෝර්දානය}}
|{{formatnum: {{#expr: (62490+3.84*{{Age in days|2011|12|31}}) round 0}}00}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.09%
|align=left|[http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117225318/http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |date=2012-01-17 }}
|-
|106
|align=left|{{ධජය|එල් සැල්වදෝරය}}
|6,340,000
|ජුලි 1, 2013
|0.08%
|align=left|UN estimate
|-
|107
|align=left|{{ධජය|එරිට්‍රියා}}
|6,333,000
|ජුලි 1, 2013
|0.08%
|align=left|UN estimate
|-
|108
|align=left|{{ධජය|ලිබියාව}}
|6,202,000
|ජුලි 1, 2013
|0.08%
|align=left|UN estimate
|-
|109
|align=left|{{ධජය|ටොගෝ}}
|6,191,155
|නොවැම්බර් 6, 2010
|0.08%
|align=left|[http://www.stat-togo.org/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=14&amp;&amp;Itemid=56 Final 2010 census result]
|-
|110
|align=left|{{ධජය|සියෙරා ලියෝන්}}
|6,190,280
|2013
|0.08%
|align=left|[http://www.statistics.sl/2004_pop._&amp;_hou._census_analytical_reports/2004_population_and_housing_census_report_on_projection_for_sierra_leone.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130730173852/http://www.statistics.sl/2004_pop._%26_hou._census_analytical_reports/2004_population_and_housing_census_report_on_projection_for_sierra_leone.pdf |date=2013-07-30 }}
|-
|111
|align=left|{{ධජය|නිකරගුවා}}
|6,071,045
|ජුනි 30, 2012
|0.08%
|align=left|[http://www.inide.gob.ni/estadisticas/Cifras%20municipales%20año%202012%20INIDE.pdf Official estimate]
|-
|112
|align=left|{{ධජය|කියර්ගිස්තානය}}
|5,747,000
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.08%
|align=left|[http://stat.kg/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=24&amp;Itemid=101] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140830071325/http://stat.kg/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=24&amp;Itemid=101 |date=2014-08-30 }}
|-
|113
|align=left|{{ධජය|ඩෙන්මාර්කය}}
|5,623,501
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.07%
|align=left|[http://www.dst.dk/pukora/epub/Nyt/2013/NR605.pdf Quaterly official estimate]
|-
|114
|align=left|{{ධජය|ෆින්ලන්තය}}
| 5,449,657 
|නොවැම්බර් 30, 2013
|0.07%
|align=left|[http://www.stat.fi/til/vrm_en.html Monthly official estimate]
|-
|115
|align=left|{{ධජය|ස්ලොවැකියාව}}
|5,412,008
|ජුනි 30, 2013
|0.07%
|align=left|[http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=75231 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113200112/http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=75231 |date=2013-11-13 }}
|-
|116
|align=left|{{ධජය|සිංගප්පූරුව}}
|5,399,200
|ජුලි 1, 2013
|0.07%
|align=left|[http://www.singstat.gov.sg/statistics/browse_by_theme/population/statistical_tables/popinbrief2013.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113144038/http://www.singstat.gov.sg/statistics/browse_by_theme/population/statistical_tables/popinbrief2013.pdf |date=2013-11-13 }}
|-
|117
|align=left|{{ධජය|ටර්ක්මෙනිස්තානය}}
|5,240,000
|ජුලි 1, 2013
|0.07%
|align=left|UN estimate
|-
|118
|align=left|{{ධජය|නෝර්වේ}}
|5,096,300
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.07%
|align=left|[http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkendrkv Quarterly official estimate]
|-
|119
|align=left|{{ධජය|ලෙබනනය}}
|4,822,000
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|UN estimate
|-
|120
|align=left|{{ධජය|කොස්ටා රිකා}}
|4,667,096
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|[http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327062704/http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx |date=2012-03-27 }}
|-
|121
|align=left|{{ධජය|මධ්‍යම අප්‍රිකානු  ජනරජය}}
|4,616,000
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|UN estimate
|-
|122
|align=left|{{ධජය|අයර්ලන්තය}}
|4,593,100
|අප්‍රියෙල් 1, 2013
|0.06%
|align=left|[http://www.cso.ie/en/releasesandpublications/er/pme/populationandmigrationestimatesapril2013/ Annual official estimate]
|-
|123
|align=left|{{ධජය|ජෝර්ජියාව}}&lt;ref&gt;Excludes ([http://www.geostat.ge/cms/site_images/_files/english/population/01%20Population%20by%20municipalities%20for%20the%20beginning%20of%20the%20year.xls 2012]) the [[Republic of Abkhazia]] (242,862, census 2011) and [[South Ossetia]] (70,000, 2006).&lt;/ref&gt;
|4,483,800
|ජනවාරි 1, 2013
|0.06%
|align=left|[http://www.geostat.ge/index.php?action=page&amp;p_id=152&amp;lang=eng Annual official estimate]
|-
|124
|align=left|{{ධජය|නවසීලන්තය}}
|{{formatnum: {{#expr: (450000+18.7*{{Age in days|2013|12|9}}) round 0}}0}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.06%
|align=left|[http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100604223109/http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx |date=2010-06-04 }}
|-
|125
|align=left|{{ධජය|කොන්ගෝව, ජනරජය|name=කොන්ගෝව}}
|4,448,000
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|UN estimate
|-
|126
|align=left|''{{ධජය|පලස්තීන අධිකාරිය}}''&lt;ref&gt;Status pending outcome of peace negotiations.&lt;/ref&gt;
|4,420,549
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|[http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610214618/http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population |date=2015-06-10 }}
|-
|127
|align=left|{{ධජය|ලයිබීරියාව}}
|4,294,000
|ජුලි 1, 2013
|0.06%
|align=left|UN estimate
|-
|128
|align=left|{{ධජය|ක්‍රොඒෂියා}}
|4,290,612
|මාර්තු 31, 2011
|0.06%
|align=left|[http://www.dzs.hr/default_e.htm 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151123094014/http://www.dzs.hr/default_e.htm |date=2015-11-23 }}
|-
|129
|align=left|{{ධජය|ඕමානය}}
|3,929,000
|සැප්තැම්බර් 28, 2013
|0.05%
|align=left|[http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530052708/http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website |date=2014-05-30 }}
|-
|130
|align=left|{{ධජය|බොස්නියා සහ හර්සෙගොවිනා}}
|3,791,622
|ඔක්තෝම්බර් 15, 2013
|0.05%
|align=left|[http://www.bhas.ba/obavjestenja/Preliminarni_rezultati_bos.pdf Preliminary 2013 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181123135507/http://www.bhas.ba/obavjestenja/Preliminarni_rezultati_bos.pdf |date=2018-11-23 }}
|-
|131
|align=left|''{{ධජය|පුවටෝ රිකෝ}}'' ([[United States|USA]])
|3,615,086
|ජුලි 1, 2013
|0.05%
|align=left|[http://www.census.gov/popest/data/index.html Official estimate]
|-
|132
|align=left|{{ධජය|කුවේටය}}
|3,582,054
|දෙසැම්බර් 31, 2010
|0.05%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Kuwait.html Official estimate]
|-
|133
|align=left|{{ධජය|මෝල්ඩෝවා}}&lt;ref&gt;Excludes ([http://www.statistica.md/public/files/publicatii_electronice/populatia/Populatia_Republicii_Moldova_2010.pdf statistica.md.2010.pdf])  [[Transnistria]] (555,347, census 2005).&lt;/ref&gt;
|3,559,500
|ජනවාරි 1, 2013
|0.05%
|align=left|[http://www.statistica.md/index.php?l=en Official estimate]
|-
|134
|align=left|{{ධජය|මොරිටානියා}}
|3,461,041
|ජුලි 1, 2013
|0.04%
|align=left|[http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf Annual official estimate]
|-
|135
|align=left|{{ධජය|පැනමාව}}
|3,405,813
|මැයි 16, 2010
|0.04%
|align=left|[http://www.censos2010.gob.pa/Resultados/cuadros.aspx Final 2010 census result]
|-
|136
|align=left|{{ධජය|උරුගුවේ}}
|3,286,314
|සැප්තැම්බර් 30, 2011
|0.04%
|align=left|[http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html Final 2011 census result]
|-
|137
|align=left|{{ධජය|ආර්මේනියාව}}
|3,017,000
|සැප්තැම්බර් 30, 2013
|0.04%
|align=left|[http://www.armstat.am/en/?nid=126&amp;id=19001&amp;submit=Search Annual official estimate]
|-
|138
|align=left|{{ධජය|ලිතුවේනියාව}}
|2,945,951
|දෙසැම්බර් 1, 2013
|0.04%
|align=left|[http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819130935/http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= |date=2010-08-19 }}
|-
|139
|align=left|{{ධජය|ඇල්බේනියාව}}
|2,821,977
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2011
|0.04%
|align=left|[http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141114073838/http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |date=2014-11-14 }}
|-
|140
|align=left|{{ධජය|මොන්ගෝලියාව}}
|2,754,685
|නොවැම්බර් 11, 2010
|0.03%
|align=left|[http://www.nso.mn/v3/index2.php?page=news_more&amp;id=722 2010 census result]{{භින්න වූ සබැඳි|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|141
|align=left|{{ධජය|ජැමෙයිකාව}}
|2,711,476
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.03%
|align=left|[http://statinja.gov.jm/Demo_SocialStats/population.aspx Annual official estimate]
|-
|142
|align=left|{{ධජය|නැමිබියාව}}
|2,113,077
|අගෝස්තු 28, 2011
|0.03%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Namibia.html Final 2011 census result]
|-
|143
|align=left|{{ධජය|ලෙසොතෝව}}
|2,074,000
|ජුලි 1, 2013
|0.02%
|align=left|UN estimate
|-
|144
|align=left|{{ධජනිරූපකය|කාටාර්}}[[කටාර්]]
|2,068,050
|නොවැම්බර් 30, 2013
|0.02%
|align=left|[http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm Monthly official estimate]
|-
|145
|align=left|{{ධජය|මැසඩෝනියාව}}
|2,062,294
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.02%
|align=left|[http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 Official estimate]
|-
|146
|align=left|{{ධජය|ස්ලොවෙනියාව}}
|{{formatnum: {{#expr: (2059114+11*{{Age in days|2013|7|1}}) round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.02%
|align=left|[http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618041010/http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp |date=2009-06-18 }}
|-
|147
|align=left|{{ධජය|බොට්ස්වානා}}
|2,024,904
|අගෝස්තු 22, 2011
|0.02%
|align=left|[http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525113252/http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf |date=2013-05-25 }}
|-
|148
|align=left|{{ධජය|ලැට්වියාව}}
|2,006,900
|දෙසැම්බර් 1, 2013
|0.02%
|align=left|[http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html Monthly official estimate]
|-
|149
|align=left|{{ධජය|ගැම්බියාව}}
|1,849,000
|ජුලි 1, 2013
|0.02%
|align=left|UN estimate
|-
|150
|align=left|{{ධජය|කොසෝවෝ}}
|1,815,606
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.02%
|align=left|[https://esk.rks-gov.net/eng/ Official estimate]
|-
|151
|align=left|{{ධජය|ගිනි-බිසව්}}
|1,704,000
|ජුලි 1, 2013
|0.02%
|align=left|UN estimate
|-
|152
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ගැබෝන්}} [[ගැබෝන්]]
|1,672,000
|ජුලි 1, 2013
|0.02%
|align=left|UN estimate
|-
|153
|align=left|{{ධජය|නිරක්‍ෂීය ගිනි රාජ්‍යය}}
|1,622,000
|ජුලි 1, 2010
|0.02%
|align=left|[http://www.guineaecuatorialpress.com/estadistica.php Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107063158/https://www.guineaecuatorialpress.com/404.shtml |date=2019-01-07 }}
|-
|154
|align=left|{{ධජය|ට්‍රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ}}
|1,328,019
|ජනවාරි 9, 2011
|0.01%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20130502230527/http://www.cso.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf 2011 census result]
|-
|155
|align=left|{{ධජය|එස්ටෝනියා}}
|1,286,540
|ජනවාරි 1, 2013
|0.01%
|align=left|[http://www.stat.ee/main-indicators Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators |date=2012-11-23 }}
|-
|156
|align=left|{{ධජය|මොරිෂස්}}
|1,257,900
|ජුලි 3, 2011
|0.01%
|align=left|[http://www.gov.mu/portal/goc/cso/ei915/esi2011.pdf 2011 census result]
|-
|157
|align=left|{{ධජය|ස්වාසිලන්තය}}
|1,250,000
|ජුලි 1, 2013
|0.01%
|align=left|UN estimate
|-
|158
|align=left|{{ධජය|බහරේන්}}
|1,234,571
|අප්‍රියෙල් 27, 2010
|0.01%
|align=left|[http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230515/http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|159
|align=left|{{ධජය|නැගෙනහිර ටිමෝරය}}
|1,066,409
|ජුලි 11, 2010
|0.01%
|align=left|[http://dne.mof.gov.tl Final 2010 census result]
|-
|160
|align=left|{{ධජය|ජිබුටි}}
|873,000
|ජුලි 1, 2013
|0.01%
|align=left|UN estimate
|-
|161
|align=left|{{ධජය|සයිප්‍රස්}}&lt;ref&gt;Excludes [[Northern Cyprus]] (294,906) 04 December 2011 Census under the auspieces of the UN observers, ([http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&amp;ArticleID=82777 North Cyprus State Planning Organization]).&lt;/ref&gt;
|865,878 
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.01%
|align=left|[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;plugin=1 Official estimate]
|-
|162
|align=left|{{ධජය|ෆිජී}}
|858,038
|ජුලි 1, 2012
|0.01%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20111113144319/http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Population/1.2%20pop%20by%20ethnicity.pdf Annual official estimate]
|-
|163
|align=left|''{{REU}}'' ([[France]])
|821,136
|ජනවාරි 1, 2010
|0.01%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|164
|align=left|{{ධජය|ගයනා}}
|784,894
|ජුලි 1, 2010
|0.01%
|align=left|[http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Guyana_Population_Projections_2005-2025.pdf Annual official estimate]
|-
|165
|align=left|{{ධජය|කොමරොස්}}
|743,797
|ජුලි 1, 2013
|0.01%
|align=left|[http://www.theglobalfund.org/grantDocuments/COM-R09-HA_Proposal_0_en/ Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131217093513/http://www.theglobalfund.org/grantDocuments/COM-R09-HA_Proposal_0_en/ |date=2013-12-17 }}
|-
|166
|align=left|{{ධජය|භූතානය}}
|{{formatnum: {{#expr: (72000+3.6*{{Age in days|2012|4|16}}) round 0}}0}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|0.01%
|align=left|[http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160319084148/http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 |date=2016-03-19 }}
|-
|167
|align=left|{{ධජය|මොන්ටිනිග්‍රෝ}}
|620,029
|අප්‍රියෙල් 1, 2011
|0.008%
|align=left|[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje%281%29.pdf Final 2011 census result]
|-
|168
|align=left|''{{ ධජය |මකාවෝ}}''
|598,200
|සැප්තැම්බර් 30, 2013
|0.008%
|align=left|[http://www.dsec.gov.mo/default.aspx Official estimate]
|-
|169
|align=left|{{ධජය|සොලොමන් දිවයින්}}
|581,344
|ජුලි 1, 2013
|0.008%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|170
|align=left|{{ධජය|බටහිර සහරාව|සහරාව}}&lt;ref&gt;Administration is split between [[Morocco]] and the [[Sahrawi Arab Democratic Republic]], both of which claim the entire territory.&lt;/ref&gt;
|567,000
|ජුලි 1, 2013
|0.007%
|align=left|UN estimate
|-
|171
|align=left|{{ධජය|ලක්සම්බර්ග්}}
|537,000
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.007%
|align=left|[http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=2&amp;FldrName=1 Annual official estimate]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|172
|align=left|{{ධජය|සුරිනාමය}}
|534,189
|අගෝස්තු 13, 2012
|0.007%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Suriname.html Preliminary 2012 census result]
|-
|173
|align=left|{{ධජය|වර්ඩේ තුඩුව}}
|491,875
|ජුනි 16, 2010
|0.006%
|align=left|[http://www.ine.cv/actualise/dadostat/files/7ba5fbd5-bf0a-4faf-a734-0495ba9f80f0evolução%20da%20população%20residente%20em%20cabo%20verde,%201900%20-2010.pdf Final 2010 census result]
|-
|174
|align=left|{{ධජය|මෝල්ටාව}}
|416,055
|නොවැම්බර් 20, 2011
|0.005%
|align=left|[http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113194522/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 |date=2013-11-13 }}
|-
|175
|align=left|''{{GLP}}'' ([[France]])
|403,355
|ජනවාරි 1, 2010
|0.005%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|176
|align=left|''{{MTQ}}'' ([[France]])
|394,173
|ජනවාරි 1, 2010
|0.005%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|177
|align=left|{{ධජය|බෲනයි}}
|393,162
|ජුනි 20, 2011
|0.005%
|align=left|[http://www.depd.gov.bn/projects/BPP/Preliminary%20Report%20of%20BPP%202011_updated_20Feb2012.pdf Preliminary 2011 census result]
|-
|178
|align=left|{{ධජය|බහාමාස්|name=බහාමාස්}}
|351,461
|මැයි 3, 2010
|0.004%
|align=left|[http://statistics.bahamas.gov.bs/download/056411800.pdf Final 2010 census result]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|179
|align=left|{{ධජය|අයිස්ලන්තය}}
|325,010
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.004%
|align=left|[http://www.hagstofa.is/Pages/95?NewsID=9583 Quaterly official estimate]
|-
|180
|align=left|{{ධජනිරූපකය|මාල දිවයින්}} [[මාල දිවයින]]
|317,280
|ජුලි 1, 2010
|0.004%
|align=left|[http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224031/http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
|181
|align=left|{{ධජය|බෙලීස්}}
|312,971
|මැයි 12, 2010
|0.004%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20110813051640/http://www.statisticsbelize.org.bz/dms20uc/dynamicdata/docs/20110511165337_2.pdf Preliminary 2010 census result]
|-
|182
|align=left|{{ධජය|උතුරු සයිප්‍රසය}}
|294,906
|දෙසැම්බර් 4, 2011
|0.004%
|align=left|[http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&amp;ArticleID=82777 2011 census result]
|-
|183
|align=left|{{ධජය|බාබඩෝස්}}
|285,000
|ජුලි 1, 2013
|0.004%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Barbados.html Official estimate]
|-
|184
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශ පොලිනීසියාව}} ''[[ප්‍රංශ පොලිනීසියාව]]'' 
|268,270
|අගෝස්තු 22, 2012
|0.003%
|align=left|[http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_résultats_population_légale.sflb.ashx Preliminary 2012 census result]
|-
|185
|align=left|{{ධජය|වනුටු}}
|264,652
|ජුලි 1, 2013
|0.003%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|186
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}} ''[[නිව් කැලඩෝනියා]]''
|258,958
|ජුලි 1, 2013
|0.003%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|187
|align=left|''{{GUF}}'' ([[France]])
|229,040
|ජනවාරි 1, 2010
|0.003%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|188
|align=left|''{{MYT}}'' ([[France]])
|212,600
|අගෝස්තු 21, 2012
|0.003%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=19214&amp;reg_id=27 2012 census result]
|-
|189
|align=left|{{ධජය|සැමෝවා}}
|187,820
|නොවැම්බර් 7, 2011
|0.002%
|align=left|[http://www.sbs.gov.ws Final 2011 census result]
|-
|190
|align=left|{{ධජය|සාඕ ටොමේ සහ ප්‍රින්සිපේ}}
|187,356
|මැයි 13, 2012
|0.002%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SaoTome.html 2012 census result]
|-
|191
|align=left|{{ධජය|ශාන්ත ලුසියා}}
|180,000
|මැයි 10, 2013
|0.002%
|align=left|[https://web.archive.org/web/20110830112605/http://www.stats.gov.lc/StLuciaPreliminaryCensusReport2010.pdf Preliminary 2010 census result]
|-
|192
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ගුවාම්}} ''[[ගුවාම්]]''
|159,358
|අප්‍රියෙල් 1, 2010
|0.002%
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn179.html Final 2010 census result]
|-
|193
|align=left|''{{ ධජය |කුරකාවෝ}}''
|150,563
|මාර්තු 26, 2011
|0.002%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Curacao.html 2011 census result]
|-
|194
|align=left|{{ධජය|ශාන්ත වින්සන්ට් සහ ග්‍රෙනාඩින්ස්}}
|109,000
|ජුලි 1, 2013
|0.001%
|align=left|UN estimate
|-
|195
|align=left|{{ධජය|කිරිබතී}}
|106,461
|ජුලි 1, 2013
|0.001%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|196
|align=left|{{ධජනිරූපකය|එක්සත් ජනපද වර්ජින් දිවයින්}} ''[[එක්සත් ජනපද වර්ජින් දිවයින්]]''
|106,405
|අප්‍රියෙල් 1, 2010
|0.001%
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn180.html Final 2010 census result]
|-
|197
|align=left|{{ධජය|ග්‍රෙනේඩා}}
|103,328
|මැයි 12, 2011
|0.001%
|align=left|[http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx 2011 census result]
|-
|198
|align=left|{{ධජය|ටොන්ගා}}
|103,036
|නොවැම්බර් 30, 2011
|0.001%
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tonga/release.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230502/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tonga/release.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|199
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ඇරුබා}} ''[[ඇරුබා]]''
|101,484
|සැප්තැම්බර් 29, 2010
|0.001%
|align=left|[http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113151207/http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 |date=2012-11-13 }}
|-
|200
|align=left|{{ධජනිරූපකය|මයික්‍රොනීසියා}} [[මයික්‍රොනීසියා ගිවිසුම් ජනපද]]
|101,351
|ජුලි 1, 2013
|0.001%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|201
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ජර්සි}} ''[[ජර්සි]]''
|97,857
|මාර්තු 27, 2011
|0.001%
|align=left|[http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003705/http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|202
|align=left|{{ධජය|ෂිසෙල්ස්}}
|90,945
|අගෝස්තු 26, 2010
|0.001%
|align=left|[http://www.nbs.gov.sc/archives/82 Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120221021324/http://www.nbs.gov.sc/archives/82 |date=2012-02-21 }}
|-
|203
|align=left|{{ධජය|ඇන්ටිගුවා සහ බාබ්‍යුඩා}}
|86,295
|මැයි 27, 2011
|0.001%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Antigua.html Preliminary 2011 census result]
|-
|204
|align=left|{{ධජනිරූපකය|අයිල් ඔෆ් මෑන්}} ''[[අයිල් ඔෆ් මෑන්]]''
|84,497
|මාර්තු 27, 2011
|0.001%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/IsleOfMan.html 2011 census result]
|-
|205
|align=left|{{ධජය|ඇන්ඩෝරා}}
|76,246
|ජුලි 1, 2012
|0.001%
|align=left|[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&amp;bGrafic=&amp;formules=inici&amp;any1=01/01/2000&amp;any2=01/01/2012&amp;codi_divisio=8&amp;lang=1&amp;codi_subtemes=8&amp;codi_tema=2&amp;chkseries= Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113143444/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic= |date=2017-11-13 }}
|-
|206
|align=left|{{ධජය|ඩොමිනිකා}}
|71,293
|මැයි 14, 2011
|0.001%
|align=left|[http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190608104411/http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf |date=2019-06-08 }}
|-
|207
|align=left|''{{ධජනිරූපකය|බර්මියුඩා}} ''[[බර්මියුඩා]]''
|64,237
|මැයි 20, 2010
|0.0009%
|align=left|[http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520190010/http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf |date=2013-05-20 }}
|-
|208
|align=left|''{{ ධජය |ගුවර්න්සේ}}''
|63,085
|මාර්තු 31, 2012
|0.0008%
|align=left|[http://www.gov.gg/CHttpHandler.ashx?id=81714&amp;p=0 Annual official estimate]
|-
|209
|align=left| {{ධජනිරූපකය|ග්‍රීන්ලන්තය}} ''[[ග්‍රීන්ලන්තය]]''
|56,370
|ජනවාරි 1, 2013
|0.0007%
|align=left|[http://www.stat.gl/dialog/main.asp?lang=en&amp;theme=Population&amp;link=BE Annual official estimate]
|-
|210
|align=left|{{ධජය|මාෂල් දිවයින්}}
|56,086
|ජුලි 1, 2013
|0.0007%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|211
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ඇමරිකානු සැමෝවා}} ''[[ඇමරිකානු සැමෝවා]]''
|55,519
|අප්‍රියෙල් 1, 2010
|0.0007%
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn177.html Final 2010 census result]
|-
|212
|align=left|{{ධජනිරූපකය|කේමන් දූපත්}} ''[[කේමන් දූපත්]]''
|55,456
|ඔක්තෝම්බර් 10, 2010
|0.0007%
|align=left|[http://www.eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921135615/http://eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport |date=2013-09-21 }}
|-
|213
|align=left|{{ධජය|ශාන්ත කිට්ස් සහ නේවිස්}}
|54,000
|ජුලි 1, 2013
|0.0007%
|align=left|UN estimate
|-
|214
|align=left|{{ධජනිරූපකය|උතුරු මරියානා දිවයින්}} ''[[උතුරු මරියානා දිවයින්]]''
|53,883
|අප්‍රියෙල් 1, 2010
|0.0007%
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn178.html Final 2010 census result]
|-
|215
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ෆාරෝ දිවයින්}} ''[[ෆාරෝ දිවයින්]]''
|48,159
|ඔක්තෝම්බර් 1, 2013
|0.0006%
|align=left|[http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands Monthly official estimate]
|-
|216
|align=left|''{{ ධජය |සින්ට් මාර්ටන්}} ''
|37,429
|ජනවාරි 1, 2010
|0.0005%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SintMaarten.html Official estimate]
|-
|217
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}} ''[[ශාන්ත මාර්ටින් (ප්‍රංශය)|ශාන්ත මාර්ටින්]]''
|36,979
|ජනවාරි 1, 2010
|0.0005%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|218
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ලෙයිච්ටෙන්ස්ටෙයින්}} [[ලෙයිච්ටෙන්ස්ටෙයින්]]
|36,942
|ජුනි 30, 2013
|0.0005%
|align=left|[http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_30_juni.htm Semi annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131114083836/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_30_juni.htm |date=2013-11-14 }}
|-
|219
|align=left|{{ධජය|මොනාකෝ}}
|36,136
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.0005%
|align=left|[http://www.monacostatistics.mc/News/Official-population-on-December-31-2012 Annual official estimate]
|-
|220
|align=left|{{ධජය|සැන් මරිනෝ}}
|33,536
|නොවැම්බර් 30, 2013
|0.0004%
|align=left|[http://www.statistica.sm/contents/instance15/files/document/14062530pop_pres_cittad.pdf Monthly official estimate]
|-
|221
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දිවයින්}} ''[[ටර්ක්ස් සහ කයිකෝස් දිවයින්]]''
|31,458
|ජනවාරි 25, 2012
|0.0004%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/TurksCaicos.html 2012 census result]
|-
|222
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ජිබ්‍රෝල්ටාව}} ''[[ජිබ්‍රෝල්ටාව]]''
|30,001
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.0004%
|align=left|[http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928123433/http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf |date=2018-09-28 }}
|-
|223
|align=left|{{ධජනිරූපකය|බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත්}} ''[[බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත්]]''
|29,537
|ජුලි 1, 2010
|0.0004%
|align=left|[http://www.dpu.gov.vg Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020525210259/http://www.dpu.gov.vg/ |date=2002-05-25 }}
|-
|224
|align=left|''{{ALA}}'' ([[Finland]])
|28,502
|දෙසැම්බර් 31, 2012
|0.0004%
|align=left|[http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161115211225/http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 |date=2016-11-15 }}
|-
|225
|align=left|''{{ ධජය |කැරිබියානු නෙදර්ලන්තය}}'' 
|23,296
|ජනවාරි 1, 2013
|0.0003%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/NedAntillen.html Official estimate]
|-
|226
|align=left|{{ධජය|පලාවු}}
|20,901
|ජුලි 1, 2013
|0.0002%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|227
|align=left|{{ධජනිරූපකය|කුක් දිවයින්}} ''[[කුක් දිවයින්]]''
|14,974
|දෙසැම්බර් 1, 2011
|0.0002%
|align=left|[http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230514/http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|228
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ඇන්ගුයිලා}} ''[[ඇන්ගුයිලා]]''
|13,452
|මැයි 11, 2011
|0.0001%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Anguilla.html Preliminary 2011 census result]
|-
|229
|align=left|{{ධජනිරූපකය|වැලිස් සහ ෆුටුනා}} ''[[වැලිස් සහ ෆුටුනා]]''
|13,135
|ජුලි 1, 2013
|0.0001%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|230
|align=left|{{ධජය|ටුවාලු}}
|11,323
|ජුලි 1, 2013
|0.0001%
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Annual official estimate]
|-
|231
|align=left|{{ධජය|නයූරු}}
|9,945
|ඔක්තෝම්බර් 30, 2011
|0.0001%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Nauru.html 2011 census result]
|-
|232
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}} ''[[ශාන්ත බාර්තලෙමි]]''
|8,938
|ජනවාරි 1, 2010
|0.0001%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|233
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ප්‍රංශය}} ''[[ශාන්ත පියරේ සහ මිකුලොන්]]''
|6,081
|ජනවාරි 1, 2010
|0.0000%
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|234
|align=left|{{ධජනිරූපකය|මොන්ට්සෙරාට්}} ''[[මොන්ට්සෙරාට්]]''
|4,922
|මැයි 12, 2011
|0.0000%
|align=left|[http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403071254/http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
|235
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ශාන්ත හෙලේනා}} ''[[ශාන්ත හෙලේනා]]''
|4,000
|ජුලි 1, 2013
|0.0000%
|align=left|UN estimate
|-
|236
|align=left|{{ධජනිරූපකය|නෝර්වේ}} ''[[ස්වැල්බාඩ් සහ ජැන් මායෙන්]]''
|2,655
|සැප්තැම්බර් 1, 2012
|0.0000%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Svalbard.html Official estimate]
|-
|237
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ෆොක්ලන්ත දිවයින්}} ''[[ෆොක්ලන්ත දිවයින්]]
|2,563
|අප්‍රියෙල් 15, 2012
|0.0000%
|align=left|[http://www.falklands.gov.fk/our-people 2012 census result]
|-
|238
|align=left|{{ධජනිරූපකය|නොර්ෆ්ලොක් දිවයින}} ''[[නොර්ෆ්ලොක් දිවයින]]''
|2,302
|අගෝස්තු 9, 2011
|0.0000%
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200110/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
|239
|align=left|''{{CXR}}'' ([[Australia]])
|2,072
|අගෝස්තු 9, 2011
|0.0000%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|240
|align=left|{{ධජනිරූපකය|නියුඒ}} ''[[නියුඒ]]''
|1,613
|සැප්තැම්බර් 10, 2011
|0.0000%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Niue.html Final 2011 census result]
|-
|241
|align=left|{{ධජනිරූපකය|ටොකේලු}} ''[[ටොකේලු]]''
|1,411
|ඔක්තෝම්බර් 18, 2011
|0.0000%
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034343/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf |date=2012-08-15 }}
|-
|242
|align=left|{{ධජය|වතිකානු පුරය}}
|839
|ජුලි 1, 2012
|0.0000%
|align=left|[http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/es/stato-e-governo/note-generali/popolazione.html Official estimate]
|-
|243
|align=left|''{{CCK}}'' ([[Australia]])
|550
|අගෝස්තු 9, 2011
|0.00000%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|244
|align=left|{{ධජනිරූපකය|පිට්කෙයාන් දිවයින්}} ''[[පිට්කෙයාන් දිවයින්]]''
|56
|පෙබරවාරි 1, 2013
|0.000000%
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Pitcairn.html Official estimate]
|}

==මේවාද බලන්න==
{{Multicol}}

*[[ලෝක ජනගහනය]]
*[[මානව ජනගහන ඝනත්වය‎]]

'''නගර'''
*[[ජනගහනය අනූව ලෝකයේ ප්‍රධාන නගර ලැයිස්තුව]]

{{Multicol-break}}

**'''මහද්වීපිකව'''
***[[ජනගහනය අනූව ආසියාවේ රටවල් ලැයිස්තුව]]

**'''අන්තර් මහද්වීපිකව'''
***[[ජනගහනය අනූව පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල් ලැයිස්තුව]]
{{Multicol-end}}

==මූලාශ්‍ර==
{{reflist|30em}}

==භාහිර සබැදි==
*[http://www.un.org/esa/population/publications/WPP2004/WPP2004_Volume3.htm United Nations Analytical Report for the 2004 revision of World Population Prospects] (the analytical report for the 2006 revision is not available online)&amp;nbsp;— includes details of methodology and sources used for the population estimates above.


[[ප්‍රවර්ගය:ජන විකාශ විද්‍යාව]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජනගහනය]]</text>
      <sha1>emodvp0i1cbfs4m3qits5pei23r5wvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>නිකලස් වින්ටන්</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60238</id>
    <revision>
      <id>789205</id>
      <parentid>788725</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T04:06:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11583" sha1="459eh4cv67tpj42stuvwxple4r1jclm" xml:space="preserve">{{තොරතුරුකොටුව පුද්ගලයා
| name             =ශ්‍රීමත් නිකලස් වින්ටන්
| honorific_suffix = {{පශ්චාත්-නාම|country=GBR|size=100%|MBE}}
| image            = Nicholas Winton in Prague.jpg
| imagesize        = 220px
| caption          = 2007 ඔක්තොම්බර් 10 දිනදී වින්ටන් [[ප්‍රාග්]] නගරයෙහිදී  
| birth_name       = නිකලස් ජෝර්ජ් වියට්හයිම්
| birth_date       = {{උපන් දින |df=yes|1909|05|19}}
| birth_place      = [[හැම්ප්ස්ටඩ්]], ලන්ඩනය
| death_date       = {{මරණ දින හා වයස |df=yes|2015|07|01|1909|05|19}}
| death_place      = වෙක්සම් රෝහල, [[ස්ලව්]], බර්ක්ෂයර්
| death_cause      =  [[ශ්වසන ඇනහිටීම]]
| other_names      = හයිම් වියට්හයිම් 
| alma_mater       = [[ස්ටෝව් පාසල]]
| occupation       = මානවවාදියා
| spouse           = {{විවාහය|ග්‍රීටර් ගිලේස්ටොප්|1948|1999|reason=w}}
| children         = 3
| relatives        = 
| module           = {{තොරතුරුකොටුව හමුදාමය පුද්ගලයා | embed=yes
| nickname         =
| allegiance       = {{ධජය|එක්සත් රාජධානිය }}
| branch           = {{ගුවන් හමුදාව |එක්සත් රාජධානිය }}
| serviceyears     = 1940–1954
| rank             = [[පියාසර ලුතිනන්]]
| unit             =
| command          =
| battles          = [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]]
| awards           =
}}
| website          = {{වෙබ්අඩවිය|nicholaswinton.com}}
| years_active     = 1938–2015
}}


'''ශ්‍රීමත් නිකලස් ජෝර්ජ් වින්ටන්''' {{පශ්චාත්-නාම |country=GBR|size=100%|MBE}} (උපත  '''නිකලස් වියට්හයිම්'''; 19 මැයි 1909 – 1 ජූලි 2015) යනු,  [[දෙවන ලෝක යුද්ධය]] ඇරඹුමට ආසන්නයෙහිදී,  [[චෙකොස්ලොවේකියාව ජර්මනිය විසින් අධිවාසය |නාසි-අධිවාසිත චෙකොස්ලොවේකියාව]] වෙතින්, ඔවුනතරින් බොහෝමයක්  [[යුදෙව්වෝ]] වූ , ළමුන් 669 දෙනෙකු බේරා ගැනීම සංවිධානය කල, පසුව චෙක් [[කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්]] නම් ලැබූ මෙහෙයුම සඳහා ගෞරවයට පාත්‍ර වන, බ්‍රිතාන්‍ය [[මානවවාදියා|මානවවාදියෙකි]]. ළමුන් සඳහා නිවෙස් පිළියෙල කල  වින්ටන්,   ඔවුන් සුරක්ෂිත ලෙස බ්‍රිතාන්‍යයට යැවීය. &lt;ref&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=සර් නිකලස් වින්ටන්, අ මෑන් ඔෆ් කරේජ් |url=http://www.winton.dk/ |year=2008 |publisher=auschwitz.dk |accessdate=3 සැප්තැම්බර් 2009}}&lt;/ref&gt; යුද්ධයෙන් පසුව, ඔහුගේ පරිශ්‍රමයන් පිළිබඳව වින්ටන් කිසිවකු හා සාකච්ඡා නොකල අතර, ඔහුගේ බිරිඳ විසින් ඔහු සිදු කල දෙය දැන ගත්තේ, දරුවන්ගේ දෙමව්පියන් සහ ඔවුන් භාර ගත්  පවුල් පිළිබඳ විස්තර ඇතුලත් ක්ෂේත්‍ර-පොතක්, 1988 වසරෙහිදී, ඔවුන්ගේ අට්ටාලයෙන් ඇය සොයා ගත් විටය. බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍යය විසින් ඔහු වෙත පටබැඳි නාමය වූයේ &quot;බ්‍රිතාන්‍ය [[ඔස්කා ෂින්ඩ්ලර් |ෂින්ඩ්ලර්]]&quot; යන්නයි.&lt;ref name=&quot;statue&quot; /&gt; 2014 ඔක්තොම්බර් 24 දිනදී, [[චෙක් ජනරජය|චෙක් ජනරජයෙහි]] ඉහළම ගෞරව නාමය වූ, [[ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන්]], චෙක් ජනාධිපති, [[මිලෝස් ෂෙමාන්]] විසින් ඔහු වෙත ප්‍රදානය කෙරිණි.


== ආශ්‍රිත ==
{{ආශ්‍රලැයිස්තුව|colwidth=30em}}

== තවදුරටත් කියවීම් ==
*වින්ටන්, බාබරා (2014), ''ඉෆ් ඉට්ස් නොට් ඉම්පොසිබල්... ද ලයිෆ් ඔෆ් සර් නිකලස් වින්ටන්'', මාටඩෝර්, ISBN 978-1-78306-520-2
*හැරිස්, මාක් ජොනතන් සහ  ඕපන්හයිමර්, ඩෙබ්රා (2000), ''ඉන්ටු ද ආර්ම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්: ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්'', බ්ලූම්ස්බරි

== බාහිර සබැඳි ==
{{කොමන්ස්ප්‍රවර්ග |Nicholas Winton}}
*{{IMDb name|1051211}}
*[http://www.youtube.com/watch?v=6_nFuJAF5F0 සර් නිකලස් වින්ටන්ස් මීටිං විත් මෙවි ඔෆ් ද පීප්ල් හී සේව්ඩ්] (&quot;දැට්ස් ලයිෆ්&quot; නම් බීබීසී වැඩසටහන 1988 දී විකාශය කෙරුණු)
*[http://www.radio.cz/en/article/34888 නිකලස් වින්ටන් ෆිල්ම් වින්ස් එමී]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} චෙක් රේඩියෝ සම්මුඛසාකච්ඡාව
*[http://movies2.nytimes.com/gst/movies/movie.html?v_id=186639 ඕල් මයි ලව්ඩ් වන්ස් හී නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස්  සමාලෝචනය]
*[http://www.powerofgood.net/index.php නිකලස් වින්ටන් – ද පවර් ඔෆ් ගුඩ් – වෙබ්]
*ඉන්ටු දි ආම්ස් ඔෆ් ස්ට්‍රේන්ජර්ස්: ස්ටෝරීස් ඔෆ් ද  කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් [http://www.intothearmsofstrangers.com/]
*{{උපන්‍යාස පුවත් |title=බ්‍රෙක්ෆර්ස්ට් විත් ෆ්‍රොස්ට්: ඉන්ටර්විව් විත් නිකලස් වින්ටන් ඇන්ඩ් ඇල්ෆ්‍රඩ් ඩබ්ස් |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/breakfast_with_frost/2629177.stm|publisher=[[බීබීසී බ්‍රෙක්ෆර්ස්ට්]]|date=5 ජනවාරි 2003}}
*[http://www.storyvault.com/video/view/id/219 බේරාගත් එක් දරුවෙක් වන, මිලේනා ග්‍රෙන්ෆෙල්-බ්‍රේන්ස් සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවක්] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140527213559/http://www.storyvault.com/video/view/id/219 |date=2014-05-27 }}
*{{උපන්‍යාස පුවත් |title=රීට්‍රේසිං අ ලයිෆ්-සේවිං ජර්නි |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/8227929.stm|publisher=බීබීසී නිවුස් |date=31 අගෝස්තු 2009}}

{{අධිකාරී පාලනය }}

{{පුද්ගලදත්ත
|NAME              = වින්ටන්, නිකලස්
| ALTERNATIVE NAMES =
| SHORT DESCRIPTION =  බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියා, චෙක් කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට් සංවිධානය කලේය
| DATE OF BIRTH     = 19 මැයි 1909
| PLACE OF BIRTH    = ලන්ඩනය, එංගලන්තය
| DATE OF DEATH     = 1 ජූලි 2015
| PLACE OF DEATH    =  ලන්ඩනය, එංගලන්තය
}}

{{DEFAULTSORT:වින්ටන්, නිකලස්}}
[[ප්‍රවර්ගය:1909 උපත්]]
[[ප්‍රවර්ගය:2015 මරණ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය බැංකුකරුවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය ශතායුෂ්කයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය සවිඥානික ප්‍රතිවිරෝධතයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ප්‍රංශයේ සිටින බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජර්මනියේ වෙසෙන බ්‍රිතාන්‍ය ප්‍රවාසිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය මානවවාදියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ජර්මානු-යුදෙව් සම්භවයක් සහිත බ්‍රිතාන්‍ය ජනයා]]
[[ප්‍රවර්ගය:බ්‍රිතාන්‍ය තැරැව්කාරයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ජුදා ආගම වෙතින් එංගලන්ත සභා ආගම වෙත මාරුවූවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:ඉංග්‍රීසි සමාජවාදියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:පූර්ව එංගලන්ත සභා සාමාජිකයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:කින්ඩර්ට්‍රන්ස්පෝට්]]
[[ප්‍රවර්ගය:නයිට්ස් බැචලර් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද බ්‍රිටිෂ් එම්පයර් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ස්ටෝව් පාසලෙහි උගැනුම ලද්දෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: හැම්ප්ස්ටඩ් හී ජීවත්වූවෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ද වයිට් ලයන් සම්මානලාභියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය: ඕඩර් ඔෆ් ටොමාෂ්  ගරිග්  මසයික් සම්මානලාභියෝ ]]
[[ප්‍රවර්ගය: හොලෝකාස්ට් වර්ගඝාතය තුලදී යුදෙව්වන් බේරාගැනීම]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා ගුවන්භටයෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:රාජකීය ගුවන් හමුදා නිලධාරියෝ]]
[[ප්‍රවර්ගය:දෙවන ලෝක යුද්ධයේ නිරතවූ රාජකීය ගුවන් හමුදා කාර්ය මණ්ඩලය]]</text>
      <sha1>459eh4cv67tpj42stuvwxple4r1jclm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ජනගහණ ඝණත්වය අනුව ස්වෛරී රාජ්‍ය හා පරායත්ත භූමිප්‍රදේශ ලැයිස්තුව</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63101</id>
    <revision>
      <id>789200</id>
      <parentid>782654</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T01:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78074" sha1="ms1r0wybnr1jtfdubln0zsqygl2oval" xml:space="preserve">[[File:Countries by Population Density in 2015.svg|347px|thumb|2015 දී රටරට වල ගහණ ඝනත්වය (km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ට මිනිසුන්)]]

මෙය මානව [[ගහණ ඝනත්වය]] අනුව ශ්‍රේණිගත කරන ලද ස්වෛරී රාජ්‍ය හා පරායත්ත භූමිප්‍රදේශ ලැයිස්තුවකි. ගහණ ඝනත්වය ගණනය කර ඇත්තේ [[වර්ග කිලෝමීටර්|වර්ග කිලෝමීටරයකට]] හෝ [[වර්ග සැතපුම|වර්ග සැතපුමකට]] සිටින [[මානවයා|මිනිස්]] පදිංචිකරුවන් සංඛ්‍යාව ලෙසටය. 

==ප්‍රධාන වගුව== 

{|class=&quot;sortable wikitable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
!ස්ථා.!!රට (හෝ පරායත්ත භූමිප්‍රදේශය)!!ව.ඵ. (km²)!!ව.ඵ. (mi²)!!ජනගහණය!!ඝනත්වය&lt;br&gt;(ජන./km²)!!ඝනත්වය&lt;br&gt;(ජන./mi²)!!දිනය!!ජනගහණ මූලාශ්‍රය
|-
|||align=left|{{noflag}}'''[[Population density#Human population density|World]]''' (land only, excluding [[Antarctica]])
|{{convert|134940000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/134940000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's world population clock]
|-
||| align=left|{{noflag}}'''[[ලෝකය]]''' (භූමිය පමණි)
|{{convert|148940000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/148940000 round 0 }}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's World population clock]
|-
|||align=left|{{noflag}}'''[[ලෝකය]]''' (ජලය සමඟ)
|{{convert|510072000|km2|disp=table}}
|{{formatnum:{{worldpop}}}}
|{{convert|{{#expr: {{worldpop}}/510072000 round 0 }}|/km2|0|disp=table}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock/ USCB's World population clock]
|-
|1
|align=left|''{{MAC}}'' ([[China]])&lt;ref&gt;Current [[Special Administrative Region]] (SAR) of the [[China|People's Republic of China]] (PRC). Former [[Portugal|Portuguese]] colony, it definitively reverted to Chinese sovereignty on December 20, 1999.&lt;/ref&gt;
|{{convert|30.3|km2|0|disp=table}}
|643,100
|{{convert|{{#expr: 643100/30.3 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|September 30, 2015
|align=left|[http://www.dsec.gov.mo/TimeSeriesDatabase.aspx?KeyIndicatorID=12 Official quarterly estimate]
|-
|2
|align=left|{{MCO}}
|{{convert|2|km2|0|disp=table}}
|37,800
|{{convert|{{#expr: 37800/2 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2014
|align=left|[http://www.monacostatistics.mc/Population-and-employment Official estimate]
|-
|3
|align=left|{{SIN}}
|{{convert|719|km2|0|disp=table}}
|5,535,000
|{{convert|{{#expr: 5535000/719.1 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2015
|align=left|[http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151129094649/http://www.singstat.gov.sg/statistics/latest-data#14 |date=2015-11-29 }}
|-
|4
|align=left|''{{HKG}}'' ([[China]])&lt;ref&gt;Current [[Special Administrative Region]] (SAR) of the [[China|People's Republic of China]] (PRC). Former [[United Kingdom|British]] colony, it definitively returned to Chinese sovereignty on July 1, 1997.&lt;/ref&gt;
|{{convert|1,104|km2|0|disp=table}}
|7,234,800
|{{convert|{{#expr: 7234800/1101 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609015356/http://www.censtatd.gov.hk/hong_kong_statistics/statistics_by_subject/index.jsp?subjectID=1&amp;charsetID=2&amp;displayMode=T |date=2007-06-09 }}
|-
|5
|align=left|''{{GIB}}'' ([[United Kingdom|UK]])&lt;ref&gt;Territory claimed by [[Spain]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|7|km2|0|disp=table}}
|29,752
|{{convert|{{#expr: 29752/7 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2011
|align=left|[http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928123433/http://www.gibraltar.gov.gi/images/stories/PDF/statistics/Key_Indicators_Website.pdf |date=2018-09-28 }}
|-
|6
|align=left|{{VAT}}
|{{convert|0.44|km2|2|disp=table}}
|800
|{{convert|{{#expr: 800/0.44 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.vaticanstate.va/content/vaticanstate/es/stato-e-governo/note-generali/popolazione.html Official estimate]
|-
|7
|align=left|{{BHR}}
|{{convert|757|km2|0|disp=table}}
|1,234,571
|{{convert|{{#expr: 1234571/757 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 27, 2010
|align=left|[http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230515/http://www.cio.gov.bh/CIO_ARA/English/Publications/Census/2011%2009%2018%20Final%20English%20Census%202010%20Summary%20%20Results%20-%20Review%201.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|8
|align=left|{{MLT}}
|{{convert|315|km2|0|disp=table}}
|416,055
|{{convert|{{#expr: 416055/315 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 20, 2011
|align=left|[http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131113194522/http://www.nso.gov.mt/statdoc/document_file.aspx?id=3424 |date=2013-11-13 }}
|-
|9
|align=left|''{{BER}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|53|km2|0|disp=table}}
|64,237
|{{convert|{{#expr: 64237/53 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 20, 2010
|align=left|[http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520190010/http://www.gov.bm/portal/server.pt/gateway/PTARGS_0_2_980_227_1014_43/http%3B/ptpublisher.gov.bm%3B7087/publishedcontent/publish/cabinet_office/statistics/dept___statistics___additonal_files/2012_facts___figures_0.pdf |date=2013-05-20 }}
|-
|10
|{{data Bangladesh|popdens}}
|align=left|[http://www.bbs.gov.bd/Home.aspx Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904045106/http://www.bbs.gov.bd/Home.aspx |date=2011-09-04 }}
|-
|11
|align=left|''{{SXM}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|34|km2|0|disp=table}}
|37,429
|{{convert|{{#expr: 37429/34 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SintMaarten.html Official estimate]
|-
|12
|align=left|{{MDV}}
|{{convert|298|km2|0|disp=table}}
|317,280
|{{convert|{{#expr: 317280/298 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303224031/http://planning.gov.mv/en/images/stories/publications/analysiscd/pdf/13.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
|13
|align=left|''{{JEY}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|116|km2|0|disp=table}}
|97,857
|{{convert|{{#expr: 97857/116 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 27, 2011
|align=left|[http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003705/http://www.gov.je/SiteCollectionDocuments/Government%20and%20administration/R%20CensusBulletin1%2020111208%20SU.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|14
|align=left|''{{GGY}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|78|km2|0|disp=table}}
|62,431
|{{convert|{{#expr: 62431/78 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2010
|align=left|[http://www.gov.gg/CHttpHandler.ashx?id=5506&amp;p=0 Official estimate]
|-
|15
|align=left|''{{flag|Palestinian National Authority|name=Palestinian Territories}}''&lt;ref&gt;Borders and area of Palestinian-administered territories are pending outcome of negotiations with [[Israel]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|6,020|km2|0|disp=table}}
|4,550,368
|{{convert|{{#expr: 4550368/6020 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2014
|align=left|[http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150610214618/http://www.pcbs.gov.ps/site/881/default.aspx#Population |date=2015-06-10 }}
|-
|16
|align=left|''{{MAF}}'' ([[France]])
|{{convert|54|km2|0|disp=table}}
|36,979
|{{convert|{{#expr: 36979/54 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|17
|align=left|{{TWN}}&lt;ref&gt;[[Political status of Taiwan|Partially recognized state]], claimed by the [[People's Republic of China]] as one of its [[Provinces of China|provinces]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|36,191|km2|0|disp=table}}
|23,410,280
|{{convert|{{#expr: 23410280/36191 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|September 30, 2014
|align=left|[http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140704022127/http://eng.stat.gov.tw/point.asp?index=9 |date=2014-07-04 }}
|-
|18
|align=left|{{BRB}}
|{{convert|430|km2|0|disp=table}}
|274,200
|{{convert|{{#expr: 274200/430 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Barbados.html Official estimate]
|-
|19
|align=left|{{MRI}}
|{{convert|2,040|km2|0|disp=table}}
|1,259,838
|{{convert|{{#expr: 1259838/2040 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://statsmauritius.gov.mu/English/StatsbySubj/Documents/ei1092/population.pdf Official estimate]
|-
|20
|align=left|''{{MYT}}'' ([[France]])
|{{convert|374|km2|0|disp=table}}
|212,600
|{{convert|{{#expr: 212600/374 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 21, 2012
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/themes/document.asp?ref_id=19214&amp;reg_id=27 2012 census result]
|-
|21
|align=left|{{SMR}}
|{{convert|61|km2|0|disp=table}}
|32,382
|{{convert|{{#expr: 32382/61 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 31, 2013
|align=left|[http://www.statistica.sm/on-line/home/dati-statistici/popolazione.html# Monthly official estimate]
|-
|22
|align=left|''{{ARU}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|193|km2|0|disp=table}}
|101,484
|{{convert|{{#expr: 101484/193 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|September 29, 2010
|align=left|[http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113151207/http://www.cbs.aw/cbs/readBlob.do?id=4199 |date=2012-11-13 }}
|-
|23
|align=left|{{KOR}}
|{{convert|100,210|km2|0|disp=table}}
|50,423,955
|{{convert|{{#expr: 50423955/100210 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://kosis.kr/gen_etl/check_miplatform.jsp?orgId=101&amp;tblId=DT_1B35001&amp;vw_cd=MT_ETITLE&amp;list_id=&amp;empId=&amp;scrId=&amp;seqNo=&amp;dbkind=ETLDB&amp;lang_mode=ko_en&amp;dsu=nsi&amp;conn_path=A6 Official estimate]
|-
|24
|align=left|{{LBN}}
|{{convert|10,452|km2|0|disp=table}}
|4,966,000
|{{convert|{{#expr: 4966000/10201 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|25
|align=left|{{NRU}}
|{{convert|21|km2|0|disp=table}}
|10,084
|{{convert|{{#expr: 10084/21 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 30, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Nauru.html 2011 census result]
|-
|26
|align=left|{{TUV}}
|{{convert|26|km2|0|disp=table}}
|11,323
|{{convert|{{#expr: 11323/26 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|27
|align=left|''{{BLM}}'' ([[France]])
|{{convert|21|km2|0|disp=table}}
|8,938
|{{convert|{{#expr: 8938/21 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|28
|align=left|{{RWA}}
|{{convert|25,314|km2|0|disp=table}}
|10,537,222
|{{convert|{{#expr: 10537222/25314 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 15, 2012
|align=left|[http://www.statistics.gov.rw/system/files/user_uploads/files/books/provisional%20results%20-%20eng.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|29
|align=left|''{{PRI}}'' ([[United States|US]])&lt;ref&gt;Commonwealth of the [[United States]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|8,868|km2|0|disp=table}}
|3,667,084
|{{convert|{{#expr: 3667084/8868 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/PuertoRico-Towns.html Official estimate]
|-
|30
|{{data Netherlands|popdens}}
|align=left|[http://www.cbs.nl/en-GB/menu/themas/bevolking/cijfers/extra/bevolkingsteller.htm Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211728/https://www.cbs.nl/en-gb/background/2005/35/population-counter |date=2018-12-25 }}
|-
|31
|align=left|{{HAI}}
|{{convert|27,065|km2|0|disp=table}}
|10,745,665
|{{convert|{{#expr: 10745665/27065 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2014
|align=left|[http://www.ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190608104339/http://www.ihsi.ht/pdf/projection/ProjectionsPopulation_Haiti_2007.pdf |date=2019-06-08 }}
|-
|32
|align=left|{{COM}}
|{{convert|1,861|km2|0|disp=table}}
|724,300
|{{convert|{{#expr: 724300/1861 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Comores.html Official estimate]
|-
|33
|{{data India|popdens}}
|align=left|[http://www.indiastat.com/demographics/7/population/217/populationasper2011census/527359/stats.aspx India Population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034412/http://www.indiastat.com/demographics/7/population/217/populationasper2011census/527359/stats.aspx |date=2015-09-24 }}
|-
|34
|{{data Israel|popdens}}
|align=left|[http://cbs.gov.il/reader/?MIval=cw_usr_view_Folder&amp;ID=141 Official population clock]&lt;ref&gt;Calculated based on average growth since last census&lt;/ref&gt;
|-
|35
|align=left|{{BEL}}
|{{convert|30,528|km2|0|disp=table}}
|11,237,963
|{{convert|{{#expr: 11237963/30528 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2014
|align=left|[http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141111002452/http://www.ibz.rrn.fgov.be/fileadmin/user_upload/nl/bev/statistieken/stat-1-1_n.pdf |date=2014-11-11 }}
|-
|36
|align=left|''{{MTQ}}'' ([[France]])
|{{convert|1,128|km2|0|disp=table}}
|394,173
|{{convert|{{#expr: 394173/1128 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|37
|align=left|{{BDI}}
|{{convert|27,816|km2|0|disp=table}}
|9,530,434
|{{convert|{{#expr: 9530434/27816 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf Official annual projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403071528/http://www.isteebu.bi/images/rapports/projection%20de%20la%20population%20bdi%202008-2030.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
|38
|align=left|''{{CUR}}'' ([[Kingdom of the Netherlands]])
|{{convert|444|km2|0|disp=table}}
|150,563
|{{convert|{{#expr: 150563/444 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 26, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Curacao.html 2011 census result]
|-
|39
|{{Data Philippines|Popdens}}
|align=left|[http://www.popcom.gov.ph Official population clock]
|-
|40
|align=left|{{JPN}}
|{{convert|377,944|km2|0|disp=table}}
|126,832,000
|{{convert|{{#expr: 126832000/377944 round 2}}|/km2|0|disp=table}}
|September 1, 2015
|align=left|[http://www.stat.go.jp/english/data/jinsui/tsuki/index.htm Monthly official estimate]
|-
|41
|align=left|''{{REU}}'' ([[France]])
|{{convert|2,512|km2|0|disp=table}}
|821,136
|{{convert|{{#expr: 821136/2512 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|42
|align=left|{{MHL}}
|{{convert|181|km2|0|disp=table}}
|56,086
|{{convert|{{#expr: 56086/181 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|43
|align=left|{{SRI}}
|{{convert|65,610|km2|0|disp=table}}
|20,277,597
|{{convert|{{#expr: 20277597/65610 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2012
|align=left|[http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf Preliminary 2012 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206021926/http://www.statistics.gov.lk/PopHouSat/CPH2011/Pages/sm/CPH%202011_R1.pdf |date=2013-12-06 }}
|-
|44
|align=left|''{{VIR}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|352|km2|0|disp=table}}
|106,405
|{{convert|{{#expr: 106405/352 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn180.html Final 2010 census result]
|-
|45
|align=left|{{SLV}}
|{{convert|21,040|km2|0|disp=table}}
|6,340,000
|{{convert|{{#expr: 6340000/21040 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|46
|align=left|{{GRD}}
|{{convert|344|km2|0|disp=table}}
|103,328
|{{convert|{{#expr: 103328/344 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2011
|align=left|[http://www.geohive.com/cntry/grenada.aspx 2011 census result]
|-
|47
|align=left|''{{GUM}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|541|km2|0|disp=table}}
|159,358
|{{convert|{{#expr: 159358/541 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn179.html Final 2010 census result]
|-
|48
|align=left|''{{ASM}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|197|km2|0|disp=table}}
|55,519
|{{convert|{{#expr: 55519/197 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn177.html Final 2010 census result]
|-
|49
|align=left|{{LCA}}
|{{convert|617|km2|0|disp=table}}
|166,526
|{{convert|{{#expr: 166526/617 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 10, 2010
|align=left|[http://www.stats.gov.lc/StLuciaPreliminaryCensusReport2010.pdf Preliminary 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830112605/http://www.stats.gov.lc/StLuciaPreliminaryCensusReport2010.pdf |date=2011-08-30 }}
|-
|50
|align=left|{{VNM}}
|{{convert|331,212|km2|0|disp=table}}
|88,780,000
|{{convert|{{#expr: 88780000/331212 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.gso.gov.vn/default_en.aspx?tabid=508&amp;ItemID=13500 Official estimate]
|-
|51
|align=left|{{GBR}}
|{{convert|242,910|km2|0|disp=table}}
|64,105,700
|{{convert|{{#expr: 63705000/242910 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_367167.pdf Annual official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150621130514/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_367167.pdf |date=2015-06-21 }}
|-
|52
|align=left|{{VCT}}
|{{convert|389|km2|0|disp=table}}
|100,892
|{{convert|{{#expr: 100892/389 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2009
|align=left|[http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
|53
|align=left|{{TRI}}
|{{convert|5,155|km2|0|disp=table}}
|1,328,019
|{{convert|{{#expr: 1328019/5155 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 9, 2011
|align=left|[http://www.cso.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230527/http://www.cso.gov.tt/sites/default/files/content/images/census/TRINIDAD%20AND%20TOBAGO%202011%20Demographic%20Report.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|54
|align=left|''{{GLP}}'' ([[France]])
|{{convert|1,630|km2|0|disp=table}}
|403,355
|{{convert|{{#expr: 403355/1630 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|55
|align=left|{{JAM}}
|{{convert|10,991|km2|0|disp=table}}
|2,711,476
|{{convert|{{#expr: 2711476/10991 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://statinja.gov.jm/Demo_SocialStats/population.aspx Official estimate]
|-
|56
|{{data Pakistan|popdens}}
|align=left|[http://www.census.gov.pk Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211657/http://www.census.gov.pk/ |date=2018-12-25 }}
|-
|57
|align=left|{{LIE}}
|{{convert|160|km2|0|disp=table}}
|36,842
|{{convert|{{#expr: 36842/160 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140331084716/http://www.llv.li/amtsstellen/llv-as-bevoelkerung/llv-as-bevoelkerung-bevoelkerungsstatistik_per_31_dezember-vorlaeufig.htm |date=2014-03-31 }}
|-
|58
|align=left|{{GER}}
|{{convert|357,168|km2|0|disp=table}}
|81,285,000
|{{convert|{{#expr: 81285000/357168 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2015
|align=left|[http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110018/http://www.statistik-portal.de/Statistik-Portal/en/en_zs01_bund.asp |date=2015-09-24 }}
|-
|59
|align=left|''{{CAY}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|259|km2|0|disp=table}}
|55,456
|{{convert|{{#expr: 55456/259 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 10, 2010
|align=left|[http://www.eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921135615/http://eso.ky/pages.php?page=2010censusofpopulationandhousingfinalreport |date=2013-09-21 }}
|-
|60
|align=left|{{LUX}}
|{{convert|2,586|km2|0|disp=table}}
|537,000
|{{convert|{{#expr: 537000/2586 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.statistiques.public.lu/stat/TableViewer/tableViewHTML.aspx?ReportId=383&amp;IF_Language=fra&amp;MainTheme=2&amp;FldrName=1 Official estimate]{{භින්න වූ සබැඳි|date=July 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|61
|align=left|{{ITA}}
|{{convert|301,308|km2|0|disp=table}}
|60,762,320
|{{convert|{{#expr: 60762320/301308 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|February 28, 2014
|align=left|[http://demo.istat.it/bilmens2014gen/index.html Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181001120520/http://www.demo.istat.it/bilmens2014gen/index.html |date=2018-10-01 }}
|-
|62
|align=left|{{KWT}}
|{{convert|17,818|km2|0|disp=table}}
|3,582,054
|{{convert|{{#expr: 3582054/17818 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Kuwait.html Official estimate]
|-
|63
|align=left|{{SEY}}
|{{convert|455|km2|0|disp=table}}
|90,945
|{{convert|{{#expr: 90945/455 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 26, 2010
|align=left|[http://www.nbs.gov.sc/archives/82 Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120221021324/http://www.nbs.gov.sc/archives/82 |date=2012-02-21 }}
|-
|64
|align=left|{{SUI}}
|{{convert|41,285|km2|0|disp=table}}
|8,183,800
|{{convert|{{#expr: 8183800/41285 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2014
|align=left|[http://www.bfs.admin.ch/bfs/portal/en/index/themen/01/02/blank/key/bevoelkerungsstand/01.html Quarterly provisional figure]
|-
|65
|align=left|{{DOM}}
|{{convert|47,875|km2|0|disp=table}}
|9,445,281
|{{convert|{{#expr: 9445281/47875 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2010
|align=left|[http://www.one.gov.do/index.php?module=articles&amp;func=display&amp;aid=2387 Final 2010 census result]
|-
|66
|align=left|{{PRK}}
|{{convert|122,762|km2|0|disp=table}}
|24,052,231
|{{convert|{{#expr: 24052231/122762 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2008
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf Final 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100331091148/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |date=2010-03-31 }}
|-
|67
|align=left|''{{VGB}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|151|km2|0|disp=table}}
|29,537
|{{convert|{{#expr: 29537/151 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.dpu.gov.vg Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020525210259/http://www.dpu.gov.vg/ |date=2002-05-25 }}
|-
|68
|align=left|{{ATG}}
|{{convert|442|km2|0|disp=table}}
|86,295
|{{convert|{{#expr: 86295/442 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 27, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Antigua.html Preliminary 2011 census result]
|-
|69
|align=left|{{NGA}}
|{{convert|923,768|km2|0|disp=table}}
|178,517,000
|{{convert|{{#expr: 178517000/923768 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|70
|align=left|{{SKN}}
|{{convert|270|km2|0|disp=table}}
|51,970
|{{convert|{{#expr: 51970/270 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2009
|align=left|[http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602153647/http://www.caricomstats.org/Files/Databases/Population/MP.htm |date=2013-06-02 }}
|-
|71
|align=left|{{STP}}
|{{convert|1,001|km2|0|disp=table}}
|187,356
|{{convert|{{#expr: 187356/1001 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 13, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/SaoTome.html 2012 census result]
|-
|72
|align=left|{{NPL}}
|{{convert|147,181|km2|0|disp=table}}
|26,494,504
|{{convert|{{#expr: 26494504/147181 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 22, 2011
|align=left|[http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717170017/http://cbs.gov.np/wp-content/uploads/2012/11/Major-Finding.pdf |date=2013-07-17 }}
|-
|73
|align=left|{{QAT}}
|{{convert|11,571|km2|0|disp=table}}
|2,024,707
|{{convert|{{#expr: 2024707/11571 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 31, 2013
|align=left|[http://www.qsa.gov.qa/eng/PopulationStructure.htm Monthly official estimate]
|-
|74
|align=left|{{GAM}}
|{{convert|10,690|km2|0|disp=table}}
|1,849,000
|{{convert|{{#expr: 1849000/10690 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|75
|align=left|{{flag|Kosovo}}&lt;ref&gt;{{Kosovo-note}}&lt;/ref&gt;
|{{convert|10,910|km2|0|disp=table}}
|1,815,606
|{{convert|{{#expr: 1815606/10910 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Kosovo-Cities.html Official estimate]
|-
|76
|align=left|{{AND}}
|{{convert|464|km2|0|disp=table}}
|76,246
|{{convert|{{#expr: 76246/464 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic=&amp;bGrafic=&amp;formules=inici&amp;any1=01/01/2000&amp;any2=01/01/2012&amp;codi_divisio=8&amp;lang=1&amp;codi_subtemes=8&amp;codi_tema=2&amp;chkseries= Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113143444/http://www.estadistica.ad/serveiestudis/web/banc_dades4.asp?tipus_grafic= |date=2017-11-13 }}
|-
|77
|align=left|{{UGA}}
|{{convert|241,551|km2|0|disp=table}}
|36,600,000
|{{convert|{{#expr: 36600000/241551 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.ubos.org/onlinefiles/uploads/ubos/statistical_abstracts/Statistical_Abstract_2014.pdf Annual official estimate]
|-
|78
|align=left|''{{IMN}}
|{{convert|572|km2|0|disp=table}}
|84,497
|{{convert|{{#expr: 84497/572 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 27, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/IsleOfMan.html 2011 census result]
|-
|79
|align=left|{{KIR}}
|{{convert|726|km2|0|disp=table}}
|106,461
|{{convert|{{#expr: 106461/726 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|80
|align=left|{{CYP}}
|{{convert|5,896|km2|0|disp=table}}
|862,000
|{{convert|{{#expr: 862000/5896 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2011
|align=left|[http://www.mof.gov.cy/mof/cystat/statistics.nsf/All/C6ECE5795EAC1ED8C2257AB70038FCD4?OpenDocument&amp;sub=1&amp;sel=1&amp;e=&amp;print Official estimate]
|-
|81
|align=left|{{TON}}
|{{convert|720|km2|0|disp=table}}
|104,270
|{{convert|{{#expr: 104270/720 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|82
|align=left|{{FSM}}
|{{convert|701|km2|0|disp=table}}
|101,351
|{{convert|{{#expr: 101351/701 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|83
|align=left|{{GUA}}
|{{convert|108,889|km2|0|disp=table}}
|15,806,675
|{{convert|{{#expr: 15806675/108889 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2014
|align=left|[http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores Annual Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140314175005/http://www.ine.gob.gt/index.php/estadisticas/tema-indicadores |date=2014-03-14 }}
|-
|84
|{{data China|popdens}}
|align=left|[data.stats.gov.cn/ Official population clock]
|-
|85
|align=left|''{{TKL}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|10|km2|0|disp=table}}
|1,411
|{{convert|{{#expr: 1411/10 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 18, 2011
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120815034343/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Tokelau/report.pdf |date=2012-08-15 }}
|-
|86
|align=left|''{{AIA}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|96|km2|0|disp=table}}
|13,452
|{{convert|{{#expr: 13452/96 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 11, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Anguilla.html Preliminary 2011 census result]
|-
|87
|align=left|{{CZE}}
|{{convert|78,867|km2|0|disp=table}}
|10,517,400
|{{convert|{{#expr: 10517400/78867 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby061214.docx Quarterly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160310072510/https://www.czso.cz/csu/csu.nsf/enginformace/coby061214.docx |date=2016-03-10 }}
|-
|88
|align=left|{{DNK}}
|{{convert|43,098|km2|0|disp=table}}
|5,639,719
|{{convert|{{#expr: 5639719/43098 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.statistikbanken.dk/FOLK1 Quarterly official estimate]
|-
|89
|align=left|{{THA}}
|{{convert|513,120|km2|0|disp=table}}
|65,926,261
|{{convert|{{#expr: 5634437/43098 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://web.nso.go.th/index.htm 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150925201333/http://web.nso.go.th/index.htm |date=2015-09-25 }}
|-
|90
|align=left|{{IDN}}
|{{convert|1,904,569|km2|0|disp=table}}
| 257,080,000
|{{convert|{{#expr: 257080000/1904569 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 11, 2015
|align=left|[http://www.bi.go.id/sdds/series/pop/index_pop.asp Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225211724/http://www.bi.go.id/sdds/series/pop/index_pop.asp%20 |date=2018-12-25 }}
|-
|91
|align=left|{{POL}}
|{{convert|312,685|km2|0|disp=table}}
|38,496,000
|{{convert|{{#expr: 38496000/312685 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://stat.gov.pl/en/basic-data Official estimate]
|-
|92
|align=left|{{CPV}}
|{{convert|4,033|km2|0|disp=table}}
|491,875
|{{convert|{{#expr: 491875/4033 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 16, 2010
|align=left|[http://www.ine.cv/actualise/dadostat/files/7ba5fbd5-bf0a-4faf-a734-0495ba9f80f0evolução%20da%20população%20residente%20em%20cabo%20verde,%201900%20-2010.pdf Final 2010 census result]
|-
|93
|align=left|{{MWI}}
|{{convert|118,484|km2|0|disp=table}}
|14,388,600
|{{convert|{{#expr: 14388600/118484 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Malawi.html Official estimate]
|-
|94
|align=left|''{{MNP}}'' ([[United States|US]])
|{{convert|457|km2|0|disp=table}}
|53,883
|{{convert|{{#expr: 53883/457 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2010
|align=left|[http://www.census.gov/newsroom/releases/archives/2010_census/cb11-cn178.html Final 2010 census result]
|-
|95
|align=left|{{FRA}}
|{{convert|543,965|km2|0|disp=table}}
|64,149,000
|{{convert|{{#expr: 64149000/543965 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/bases-de-donnees/bsweb/serie.asp?idbank=000436387 Monthly official estimate]
|-
|96
|align=left|{{SYR}}
|{{convert|185,180|km2|0|disp=table}}
|21,377,000
|{{convert|{{#expr: 21377000/185180 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Syria.html Official estimate]
|-
|97
|align=left|{{PRT}}
|{{convert|92,090|km2|0|disp=table}}
|10,562,178
|{{convert|{{#expr: 10562178/92090 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2011
|align=left|[http://www.ine.pt/scripts/flex_definitivos/Main.html Final 2011 census result]
|-
|98
|align=left|{{SVK}}
|{{convert|49,036|km2|0|disp=table}}
|5,410,728
|{{convert|{{#expr: 5410728/49036 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2013
|align=left|[http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=68588 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202031417/http://portal.statistics.sk/showdoc.do?docid=68588 |date=2017-02-02 }}
|-
|99
|align=left|{{TOG}}
|{{convert|56,600|km2|0|disp=table}}
|6,191,155
|{{convert|{{#expr: 6191155/56600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 6, 2010
|align=left|[http://www.stat-togo.org/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=14&amp;&amp;Itemid=56 Final 2010 census result]
|-
|100
|align=left|{{AZE}}
|{{convert|86,600|km2|0|disp=table}}
|9,477,100
|{{convert|{{#expr: 9477100/86600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2013
|align=left|[http://stat.gov.az/news/?id=2122 Official estimate]
|-
|101
|align=left|{{HUN}}
|{{convert|93,029|km2|0|disp=table}}
|9,877,365
|{{convert|{{#expr: 9877365/93029 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.ksh.hu/docs/eng/xstadat/xstadat_annual/i_wnt001b.html Annual official estimate]
|-
|102
|align=left|{{MDA}}
|{{convert|33,843|km2|0|disp=table}}
|3,559,500
|{{convert|{{#expr: 3559500/33843 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2012
|align=left|[http://www.statistica.md/category.php?l=ro&amp;idc=103&amp; Official estimate]
|-
|103
|align=left|{{GHA}}
|{{convert|238,533|km2|0|disp=table}}
|24,658,823
|{{convert|{{#expr: 24658823/238533 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|September 26, 2010
|align=left|[http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924105945/http://www.statsghana.gov.gh/docfiles/2010phc/2010_population_and_housing_census%28view_summary_of_final_results%29.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|104
|align=left|{{CUB}}
|{{convert|109,886|km2|0|disp=table}}
|11,163,934
|{{convert|{{#expr: 11163934/109886 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|September 15, 2012
|align=left|[http://www.one.cu/publicaciones/cepde/cpv2012/20121212cifraspreliminares/resultados%20preliminares.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|105
|align=left|{{ARM}}
|{{convert|29,743|km2|0|disp=table}}
|3,024,100
|{{convert|{{#expr: 3024100/29743 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.armstat.am/en/?nid=126&amp;id=11001 Official estimate]
|-
|106
|align=left|{{SVN}}
|{{convert|20,273|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}} round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}})/20273 round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (2058821+8*{{Age in days|2013|1|1}})/7827 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618041010/http://www.stat.si/eng/tema_demografsko_prebivalstvo.asp |date=2009-06-18 }}
|-
|107
|align=left|{{AUT}}
|{{convert|83,879|km2|0|disp=table}}
|8,572,895
|{{convert|{{#expr: 8572895/83879 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2014
|align=left|[http://www.statistik.at/web_de/presse/075280 Official quarterly estimate]
|-
|108
|align=left|{{TUR}}
|{{convert|783,562|km2|0|disp=table}}
|77,695,904
|{{convert|{{#expr: 77695904/769604 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2014
|align=left|[http://www.tuik.gov.tr/HbGetirHTML.do?id=18616 Official estimate]
|-
|109
|align=left|{{UAE}}
|{{convert|83,600|km2|0|disp=table}}
|8,264,070
|{{convert|{{#expr: 8264070/83600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003707/http://www.uaestatistics.gov.ae/ReportPDF/Population%20Estimates%202006%20-%202010.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|110
|align=left|{{ALB}}
|{{convert|28,703|km2|0|disp=table}}
|2,821,977
|{{convert|{{#expr: 2821977/28703 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 1, 2011
|align=left|[http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141114073838/http://www.instat.gov.al/media/177354/main_results__population_and_housing_census_2011.pdf |date=2014-11-14 }}
|-
|111
|align=left|{{DMA}}
|{{convert|739|km2|0|disp=table}}
|71,293
|{{convert|{{#expr: 71293/739 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 14, 2011
|align=left|[http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190608104411/http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf |date=2019-06-08 }}
|-
|112
|align=left|{{ESP}}
|{{convert|505,990|km2|0|disp=table}}
|46,439,864
|{{convert|{{#expr: 46439864/505990 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.ine.es/en/welcome.shtml Official estimate]
|-
|113
|align=left|{{SRB}}
|{{convert|77,474|km2|0|disp=table}}
|7,146,759
|{{convert|{{#expr: 7146759/77474 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://webrzs.stat.gov.rs/WebSite/Public/PageView.aspx?pKey=2 Official estimate]
|-
|114
|align=left|{{BEN}}
|{{convert|112,622|km2|0|disp=table}}
|10,323,000
|{{convert|{{#expr: 10323000/112622 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|115
|align=left|{{CRI}}
|{{convert|51,100|km2|0|disp=table}}
|4,667,096
|{{convert|{{#expr: 4667096/51100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120327062704/http://www.inec.go.cr/Web/Home/pagPrincipal.aspx |date=2012-03-27 }}
|-
|116
|align=left|{{MAS}}
|{{convert|330,803|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 28334.135+1.321*{{Age in days|2010|7|6}} round 0}}000}}
|{{formatnum: {{#expr: (28334135+1321*{{Age in days|2010|7|6}})/330803 round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (28334135+1321*{{Age in days|2010|7|6}})/127724 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131205145703/http://www.statistics.gov.my/portal/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=213&amp;lang=en |date=2013-12-05 }}
|-
|117
|align=left|{{TRNC}}
|{{convert|3355|km2|0|disp=table}}
|294,906
|{{convert|{{#expr: 294906/3355 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 4, 2011
|align=left|[http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&amp;ArticleID=82777 2011 census result]
|-
|118
|{{data Egypt|popdens}}
|align=left|[http://www.capmas.gov.eg Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230907025744/https://www.capmas.gov.eg/ |date=2023-09-07 }}
|-
|119
|align=left|{{SLE}}
|{{convert|71,740|km2|0|disp=table}}
|6,092,000
|{{convert|{{#expr: 6092000/71740 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|120
|align=left|{{ROM}}
|{{convert|238,391|km2|0|disp=table}}
|20,121,641
|{{convert|{{#expr: 20121641/238391 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 20, 2011
|align=left|[http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130717125951/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/REZULTATE-DEFINITIVE-RPL_2011.pdf |date=2013-07-17 }}
|-
|121
|align=left|{{KHM}}
|{{convert|181,035|km2|0|disp=table}}
|15,184,116
|{{convert|{{#expr: 15184116/181035 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.go.jp/info/meetings/cambodia/pdf/rp12_ch10.pdf Official annual projection]
|-
|122
|align=left|{{GRE}}
|{{convert|131,957|km2|0|disp=table}}
|11,123,034
|{{convert|{{#expr: 11123034/131957 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&amp;init=1&amp;language=en&amp;pcode=tps00001&amp;plugin=1 Official estimate]
|-
|123
|align=left|{{ETH}}
|{{convert|1,063,652|km2|0|disp=table}}
|87,952,991
|{{convert|{{#expr: 87952991/1063652 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 Official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151017033609/http://www.csa.gov.et/images/general/news/pop_pro_wer_2014-2017 |date=2015-10-17 }}
|-
|124
|align=left|{{IRQ}}
|{{convert|434,128|km2|0|disp=table}}
|36,004,552
|{{convert|{{#expr: 36004552/434128 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.mofamission.gov.iq/nld/ab/articledisplay.aspx?gid=1&amp;id=14075 Annual official projection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140208014232/http://www.mofamission.gov.iq/ |date=2014-02-08 }}
|-
|125
|align=left|{{MKD}}
|{{convert|25,713|km2|0|disp=table}}
|2,062,294
|{{convert|{{#expr: 2062294/25713 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto_en.aspx?id=2 Official estimate]
|-
|126
|align=left|{{KEN}}
|{{convert|581,834|km2|0|disp=table}}
|45,546,000
|{{convert|{{#expr: 45546000/581834 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|127
|align=left|{{MYA}}
|{{convert|676,577|km2|0|disp=table}}
|51,419,420
|{{convert|{{#expr: 51419420/676577 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 29, 2014
|align=left|[http://www.straitstimes.com/news/asia/east-asia/story/myanmar-census-shows-population-9-million-fewer-estimated-20140830 Preliminary 2014 census result]
|-
|128
|align=left|{{CRO}}
|{{convert|56,542|km2|0|disp=table}}
|4,290,612
|{{convert|{{#expr: 4290612/56542 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2011
|align=left|[http://www.dzs.hr/default_e.htm 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151123094014/http://www.dzs.hr/default_e.htm |date=2015-11-23 }}
|-
|129
|align=left|''{{PYF}}'' ([[France]])
|{{convert|3,521|km2|0|disp=table}}
|268,270
|{{convert|{{#expr: 268270/3521 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 22, 2012
|align=left|[http://www.ispf.pf/Libraries/RP2012/Premiers_résultats_population_légale.sflb.ashx Preliminary 2012 census result]
|-
|130
|align=left|{{HON}}
|{{convert|112,088|km2|0|disp=table}}
|8,385,072
|{{convert|{{#expr: 8385072/112088 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gob.hn/drupal/node/205 Official estimate]
|-
|131
|align=left|{{UKR}}&lt;ref&gt;Includes [[Crimea]] and [[Sevastopol]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|603,628|km2|0|disp=table}}
|45,377,581
|{{convert|{{#expr: 45377581/603628 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2014
|align=left|[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2014/ds/kn/kn_e/kn0414_e.html Monthly official estimate]
|-
|132
|align=left|{{BIH}}
|{{convert|51,209|km2|0|disp=table}}
|3,839,737
|{{convert|{{#expr: 3839737/51209 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2011
|align=left|[http://www.bhas.ba/index.php?option=com_publikacija&amp;id=1&amp;lang=en&amp;Itemid= Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923184402/http://www.bhas.ba/index.php?option=com_publikacija&amp;id=1&amp;lang=en&amp;Itemid= |date=2015-09-23 }}
|-
|133
|{{data Morocco|popdens}}
|align=left|[http://www.hcp.ma Official population clock]
|-
|134
|{{data Jordan|popdens}}
|align=left|[http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117225318/http://www.dos.gov.jo/dos_home_e/main/index.htm |date=2012-01-17 }}
|-
|135
|align=left|{{CIV}}
|{{convert|322,921|km2|0|disp=table}}
|23,202,000
|{{convert|{{#expr: 23202000/322921 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ins.ci/n Official estimate]
|-
|136
|align=left|{{SWZ}}
|{{convert|17,364|km2|0|disp=table}}
|1,250,000
|{{convert|{{#expr: 1250000/17364 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|137
|align=left|{{TLS}}
|{{convert|14,919|km2|0|disp=table}}
|1,066,409
|{{convert|{{#expr: 1066409/14919 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 11, 2010
|align=left|[http://dne.mof.gov.tl Final 2010 census result]
|-
|138
|align=left|{{SEN}}
|{{convert|196,722|km2|0|disp=table}}
|13,567,338
|{{convert|{{#expr: 13567338/196722 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120117060113/http://www.ansd.sn/senegal_indicateurs.html |date=2012-01-17 }}
|-
|139
|align=left|{{UZB}}
|{{convert|444,103|km2|0|disp=table}}
|30,492,800
|{{convert|{{#expr: 30492800/444103 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.uz/demographic Official estimate]
|-
|140
|align=left|{{LES}}
|{{convert|30,355|km2|0|disp=table}}
|2,074,000
|{{convert|{{#expr: 2074000/30355 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|141
|align=left|{{BRU}}
|{{convert|5,765|km2|0|disp=table}}
|393,162
|{{convert|{{#expr: 393162/5765 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 20, 2011
|align=left|[http://www.depd.gov.bn/projects/BPP/Preliminary%20Report%20of%20BPP%202011_updated_20Feb2012.pdf Preliminary 2011 census result]
|-
|142
|align=left|{{SAM}}
|{{convert|2,831|km2|0|disp=table}}
|187,820
|{{convert|{{#expr: 187820/2831 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|November 7, 2011
|align=left|[http://www.sbs.gov.ws Final 2011 census result]
|-
|143
|align=left|{{TUN}}
|{{convert|163,610|km2|0|disp=table}}
|10,777,500
|{{convert|{{#expr: 10777500/163610 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.ins.nat.tn/indexfr.php Official estimate]
|-
|144
|align=left|{{BUL}}
|{{convert|111,002|km2|0|disp=table}}
|7,282,041
|{{convert|{{#expr: 7282041/111002 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.nsi.bg/otrasal.php?otr=19&amp;a1=376&amp;a2=377&amp;a3=378#cont Official estimate]
|-
|145
|align=left|''{{BES}}'' ([[Netherlands]])
|{{convert|322|km2|0|disp=table}}
|21,133
|{{convert|{{#expr: 21133/322 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/NedAntillen.html Official estimate]
|-
|146
|align=left|''{{NFK}}'' ([[Australia]])
|{{convert|35|km2|0|disp=table}}
|2,302
|{{convert|{{#expr: 2302/35 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303200110/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Norfolk_Island/report.pdf |date=2016-03-03 }}
|-
|147
|align=left|{{IRL}}
|{{convert|70,273|km2|0|disp=table}}
|4,585,400
|{{convert|{{#expr: 4585400/70273 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 2012
|align=left|[http://www.cso.ie/en/media/csoie/releasespublications/documents/population/2012/popmig_2012.pdf Official estimate]
|-
|148
|align=left|{{GEO}}
|{{convert|69,700|km2|0|disp=table}}
|4,490,500
|{{convert|{{#expr: 4490500/69700 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.geostat.ge/index.php?action=page&amp;p_id=152&amp;lang=eng Official estimate]
|-
|149
|align=left|{{BFA}}
|{{convert|270,764|km2|0|disp=table}}
|17,322,796
|{{convert|{{#expr: 17322796/270764 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.insd.bf/fr Official estimate]
|-
|150
|align=left|''{{TCA}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|497|km2|0|disp=table}}
|31,458
|{{convert|{{#expr: 31458/497 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 25, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/TurksCaicos.html 2012 census result]
|-
|151
|align=left|''{{COK}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|237|km2|0|disp=table}}
|14,974
|{{convert|{{#expr: 14974/237 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|December 1, 2011
|align=left|[http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502230514/http://www.mfem.gov.ck/docs/Stats/2012/Census/2011%20Cook%20Islands%20Population%20Census%20Report.pdf |date=2013-05-02 }}
|-
|152
|align=left|{{ECU}}
|{{convert|255,595|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 150000+6.95*{{Age in days|2011|6|15}} round 0}}00}}
|{{formatnum: {{#expr: (15000000+695*{{Age in days|2011|6|15}})/255595 round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (15000000+695*{{Age in days|2011|6|15}})/98686 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.inec.gob.ec/proyecciones_poblacionales/relojnew.swf Official population clock]
|-
|153
|align=left|{{MEX}}
|{{convert|1,967,138|km2|0|disp=table}}
|119,713,203
|{{convert|{{#expr: 119713203/1967138 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130807091233/http://www.conapo.gob.mx/es/CONAPO/Proyecciones |date=2013-08-07 }}
|-
|154
|align=left|{{GNQ}}
|{{convert|28,051|km2|0|disp=table}}
|1,622,000
|{{convert|{{#expr: 1622000/28051 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.guineaecuatorialpress.com/estadistica.php Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107063158/https://www.guineaecuatorialpress.com/404.shtml |date=2019-01-07 }}
|-
|155
|align=left|{{TJK}}
|{{convert|143,100|km2|0|disp=table}}
|8,160,000
|{{convert|{{#expr: 8160000/143100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.stat.tj/en Official estimate]
|-
|156
|align=left|{{YEM}}
|{{convert|455,000|km2|0|disp=table}}
|24,527,000
|{{convert|{{#expr: 24527000/455000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211602/http://www.cso-yemen.org/content.php?lng=arabic&amp;id=553 |date=2015-09-23 }}
|-
|157
|align=left|{{ERI}}
|{{convert|121,100|km2|0|disp=table}}
|6,333,000
|{{convert|{{#expr: 6333000/121100 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|158
|align=left|{{TAN}}
|{{convert|883,749|km2|0|disp=table}}
|44,928,923
|{{convert|{{#expr: 44928923/883749 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 26, 2012
|align=left|[http://www.nbs.go.tz/sensa/PDF/Census%20General%20Report%20-%2029%20March%202013_Combined_Final%20for%20Printing.pdf 2012 census result]
|-
|159
|align=left|{{NIC}}
|{{convert|121,428|km2|0|disp=table}}
|6,071,045
|{{convert|{{#expr: 6071045/121428 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2012
|align=left|[http://www.inide.gob.ni/estadisticas/Cifras%20municipales%20año%202012%20INIDE.pdf Official estimate]
|-
|160
|align=left|''{{MSR}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|102|km2|0|disp=table}}
|4,922
|{{convert|{{#expr: 4922/102 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2011
|align=left|[http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403071254/http://www.gov.ms/wp-content/uploads/2011/02/Montserrat-At-A-Glance.pdf |date=2019-04-03 }}
|-
|161
|align=left|''{{WLF}}'' ([[France]])
|{{convert|274|km2|0|disp=table}}
|13,135
|{{convert|{{#expr: 13135/274 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|162
|{{data Iran|popdens}}
|align=left|[http://www.amar.org.ir/Default.aspx?tabid=133 Official population clock]
|-
|163
|align=left|{{FIJ}}
|{{convert|18,333|km2|0|disp=table}}
|858,038
|{{convert|{{#expr: 858038/18333 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2012
|align=left|[http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Population/1.2%20pop%20by%20ethnicity.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111113144319/http://www.statsfiji.gov.fj/Key%20Stats/Population/1.2%20pop%20by%20ethnicity.pdf |date=2011-11-13 }}
|-
|164
|align=left|{{PAN}}
|{{convert|74,177|km2|0|disp=table}}
|3,405,813
|{{convert|{{#expr: 3405813/74177 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|May 16, 2010
|align=left|[http://www.censos2010.gob.pa/Resultados/cuadros.aspx Final 2010 census result]
|-
|165
|align=left|{{BLR}}
|{{convert|207,600|km2|0|disp=table}}
|9,469,200
|{{convert|{{#expr: 9469200/207600 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[http://belstat.gov.by/en/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/current-data/demographic-situation-in-Half-Year-2014 Quarterly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729023401/http://belstat.gov.by/en/ofitsialnaya-statistika/otrasli-statistiki/naselenie/demografiya_2/current-data/demographic-situation-in-Half-Year-2014/ |date=2014-07-29 }}
|-
|166
|align=left|{{LIT}}
|{{convert|65,300|km2|0|disp=table}}
|2,944,459
|{{convert|{{#expr: 2944459/65300 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819130935/http://db1.stat.gov.lt/statbank/selectvarval/saveselections.asp?MainTable=M3010101&amp;PLanguage=1&amp;TableStyle=&amp;Buttons=&amp;PXSId=7743&amp;IQY=&amp;TC=&amp;ST=ST&amp;rvar0=&amp;rvar1=&amp;rvar2=&amp;rvar3=&amp;rvar4=&amp;rvar5=&amp;rvar6=&amp;rvar7=&amp;rvar8=&amp;rvar9=&amp;rvar10=&amp;rvar11=&amp;rvar12=&amp;rvar13=&amp;rvar14= |date=2010-08-19 }}
|-
|167
|align=left|{{MNE}}
|{{convert|13,812|km2|0|disp=table}}
|620,029
|{{convert|{{#expr: 620029/13812 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2011
|align=left|[http://www.monstat.org/userfiles/file/popis2011/saopstenje/saopstenje%281%29.pdf Final 2011 census result]
|-
|168
|align=left|{{CMR}}
|{{convert|466,050|km2|0|disp=table}}
|20,386,799
|{{convert|{{#expr: 20386799/466050 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180517031000/http://www.stat.cm/downloads/annuaire/2012/Annuaire-2012-chapitre-4.pdf |date=2018-05-17 }}
|-
|169
|align=left|{{GUI}}
|{{convert|245,857|km2|0|disp=table}}
|10,628,972
|{{convert|{{#expr: 10628972/245857 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2015
|align=left|[http://www.stat-guinee.org Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712050037/http://www.stat-guinee.org/ |date=2012-07-12 }}
|-
|170
|align=left|{{RSA}}
|{{convert|1,220,813|km2|0|disp=table}}
|52,981,991
|{{convert|{{#expr: 52981991/1220813 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022013.pdf Official estimate]
|-
|171
|align=left|{{PLW}}
|{{convert|488|km2|0|disp=table}}
|20,901
|{{convert|{{#expr: 20901/488 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|172
|align=left|{{GNB}}
|{{convert|36,125|km2|0|disp=table}}
|1,520,830
|{{convert|{{#expr: 1520830/36125 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 1, 2009
|align=left|[http://www.stat-guinebissau.com Final 2009 census result]
|-
|173
|{{data Colombia|popdens}}
|align=left|[http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120114091321/http://www.dane.gov.co/reloj/reloj_animado.php |date=2012-01-14 }}
|-
|174
|align=left|{{AFG}}
|{{convert|645,807|km2|0|disp=table}}
|25,500,100
|{{convert|{{#expr: 25500100/645807 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2013
|align=left|[http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120918003706/http://cso.gov.af/Content/files/Settled%20Population%20by%20Civil%20Division,.pdf |date=2012-09-18 }}
|-
|175
|align=left|''{{CCK}}'' ([[Australia]])
|{{convert|14|km2|0|disp=table}}
|550
|{{convert|{{#expr: 550/14 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|176
|align=left|{{DJI}}
|{{convert|23,000|km2|0|disp=table}}
|864,618
|{{convert|{{#expr: 864618/23000 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2011
|align=left|[http://www.ministere-finances.dj/Annuaire2012Ver02102012-Correct3.pdf Official estimate]
|-
|177
|align=left|{{LBR}}
|{{convert|97,036|km2|0|disp=table}}
|3,476,608
|{{convert|{{#expr: 3476608/97036 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|March 21, 2008
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Liberia.html Final 2008 census result]
|-
|178
|align=left|{{MDG}}
|{{convert|587,041|km2|0|disp=table}}
|20,696,070
|{{convert|{{#expr: 20696070/587041 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|2011
|align=left|[http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520005948/http://www.instat.mg/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=33&amp;Itemid=56 |date=2011-05-20 }}
|-
|179
|align=left|''{{SHN}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|122|km2|0|disp=table}}
|4,255
|{{convert|{{#expr: 4255/122 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|February 10, 2008
|align=left|[http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Saint_Helena/Saint_Helena.pdf Preliminary 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225035533/https://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/Saint_Helena/Saint_Helena.pdf%20 |date=2018-12-25 }}
|-
|180
|align=left|''{{FRO}}'' ([[Denmark]])
|{{convert|1,399|km2|0|disp=table}}
|48,244
|{{convert|{{#expr: 48244/1399 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2013
|align=left|[http://www.hagstova.fo/portal/page/portal/HAGSTOVAN/Statistics_%20Faroe_Islands Monthly official estimate]
|-
|181
|align=left|{{ZIM}}
|{{convert|390,757|km2|0|disp=table}}
|12,973,808
|{{convert|{{#expr: 12973808/390757 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|August 17, 2012
|align=left|[http://www.zimstat.co.zw/dmdocuments/CensusPreliminary2012.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|182
|{{data United States|Popdens}}
|align=left|[http://www.census.gov/popclock Official population clock]
|-
|183
|align=left|{{VEN}}
|{{convert|916,445|km2|0|disp=table}}
|28,946,101
|{{convert|{{#expr: 28946101/916445 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|October 30, 2011
|align=left|[http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 Preliminary 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131002094142/http://www.ine.gob.ve/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=473:para-el-30102011-28946101-total-preliminar-de-personas-en-venezuela&amp;catid=121:censo-2011 |date=2013-10-02 }}
|-
|184
|align=left|{{LAT}}
|{{convert|64,562|km2|0|disp=table}}
|2,005,200
|{{convert|{{#expr: 2005200/64562 round 0}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.csb.gov.lv/en/statistikas-temas/population-key-indicators-30624.html Monthly official estimate]
|-
|185
|align=left|{{MOZ}}
|{{convert|799,380|km2|0|disp=table}}
|23,700,715
|{{convert|{{#expr: 23700715/799380 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gov.mz/Dashboards.aspx Official estimate]
|-
|186
|align=left|{{COD}}
|{{convert|2,345,095|km2|0|disp=table}}
|69,360,000
|{{convert|{{#expr: 69360000/2345095 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|UN projection
|-
|187
|align=left|{{KGZ}}
|{{convert|199,945|km2|0|disp=table}}
|5,895,100
|{{convert|{{#expr: 5895100/199945 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2015
|align=left|[http://www.stat.kg/media/statisticsoperational/8095e2a8-5228-4645-90e5-4ee025605225.xls Official estimate]
|-
|188
|align=left|{{EST}}
|{{convert|45,339|km2|0|disp=table}}
|1,313,271
|{{convert|{{#expr: 1313271/45339 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.stat.ee/main-indicators Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123153505/http://www.stat.ee/main-indicators |date=2012-11-23 }}
|-
|189
|align=left|{{LAO}}
|{{convert|236,800|km2|0|disp=table}}
|6,580,800
|{{convert|{{#expr: 6580800/236800 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.nsc.gov.la/Statistics/Selected%20Statistics/Population.htm Official estimate]
|-
|190
|align=left|{{BHS}}
|{{convert|13,940|km2|0|disp=table}}
|351,461
|{{convert|{{#expr: 351461/13940 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|May 3, 2010
|align=left|[http://statistics.bahamas.gov.bs/download/056411800.pdf Final 2010 census result]{{භින්න වූ සබැඳි|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
|-
|191
|align=left|''{{SPM}}'' ([[France]])
|{{convert|242|km2|0|disp=table}}
|6,081
|{{convert|{{#expr: 6081/242 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-departements.asp?annee=2010 Official estimate]
|-
|192
|align=left|{{BRA}}
|{{convert|8,515,767|km2|0|disp=table}}
|202,768,562
|{{convert|{{#expr: 202768562/8515767 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2014
|align=left|[ftp://ftp.ibge.gov.br/Estimativas_de_Populacao/Estimativas_2014/estimativa_dou_2014.pdf Official estimate]
|-
|193
|align=left|{{PER}}
|{{convert|1,285,216|km2|0|disp=table}}
|30,475,144
|{{convert|{{#expr: 30475144/1285216 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|June 30, 2013
|align=left|[http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120601002017/http://www.inei.gob.pe/biblioineipub/bancopub/Est/Lib0842/cap03.htm |date=2012-06-01 }}
|-
|194
|align=left|{{CHL}}
|{{convert|756,096|km2|0|disp=table}}
|16,634,603
|{{convert|{{#expr: 16634603/756096 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 9, 2012
|align=left|[http://www.censo.cl/contenido/sintesis_resultados_censo_2012.pdf Final 2012 census result]
|-
|195
|align=left|{{VAN}}
|{{convert|12,190|km2|0|disp=table}}
|264,652
|{{convert|{{#expr: 264652/12190 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|196
|align=left|{{SWE}}
|{{convert|449,964|km2|0|disp=table}}
|9,747,355
|{{convert|{{#expr: 9747355/449964 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2014
|align=left|[http://www.scb.se/en_/Finding-statistics/Statistics-by-subject-area/Population/Population-composition/Population-statistics Monthly official estimate]
|-
|197
|align=left|{{BTN}}
|{{convert|38,394|km2|0|disp=table}}
|{{formatnum: {{#expr: 720000+36*{{Age in days|2012|4|16}} round 0}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (720000+36*{{Age in days|2012|4|16}})/38394 round 1}}}}
|{{formatnum: {{#expr: (720000+36*{{Age in days|2012|4|16}})/14824 round 0}}}}
|{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}, {{CURRENTYEAR}}
|align=left|[http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160319084148/http://www.nsb.gov.bt/main/main.php#&amp;slider1=1 |date=2016-03-19 }}
|-
|198
|align=left|{{URU}}
|{{convert|176,215|km2|0|disp=table}}
|3,286,314
|{{convert|{{#expr: 3286314/176215 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|September 30, 2011
|align=left|[http://www.ine.gub.uy/censos2011/index.html Final 2011 census result]
|-
|199
|align=left|''{{ALA}}'' ([[Finland]])
|{{convert|1,552|km2|0|disp=table}}
|28,502
|{{convert|{{#expr: 28502/1552 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 31, 2012
|align=left|[http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161115211225/http://www.asub.ax/start.con?iLan=2 |date=2016-11-15 }}
|-
|200
|align=left|{{SOL}}
|{{convert|28,370|km2|0|disp=table}}
|515,870
|{{convert|{{#expr: 515870/28370 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|November 23, 2009
|align=left|[http://www.spc.int/prism/solomons 2009 census result]
|-
|201
|align=left|{{FIN}}
|{{convert|338,424|km2|0|disp=table}}
|5,489,057
|{{convert|{{#expr: 5489057/338424 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|October 13, 2015
|align=left|[http://vrk.fi/default.aspx?site=4&amp;docid=85 Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151002005827/http://vrk.fi/default.aspx?site=4&amp;docid=85 |date=2015-10-02 }}
|-
|202
|align=left|{{SSD}}
|{{convert|644,329|km2|0|disp=table}}
|11,296,000
|{{convert|{{#expr: 11296000/644329 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|203
|align=left|{{ZAM}}
|{{convert|752,612|km2|0|disp=table}}
|13,092,666
|{{convert|{{#expr: 13092666/752612 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|October 16, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Zambia.html Final 2010 census result]
|-
|204
|align=left|{{SDN}}
|{{convert|1,839,542|km2|0|disp=table}}
|30,894,000
|{{convert|{{#expr: 30894000/1839542 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 22, 2008
|align=left|[http://southsudaninfo.net/wp-content/uploads/reference_library/reports/5th_sudan_census26_april_2009.pdf 2008 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520025735/http://southsudaninfo.net/wp-content/uploads/reference_library/reports/5th_sudan_census26_april_2009.pdf |date=2013-05-20 }}
|-
|205
|{{data New Zealand|popdens}}
|align=left|[http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx Official population clock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100604223109/http://www.stats.govt.nz/methods_and_services/population_clock.aspx |date=2010-06-04 }}
|-
|206
|align=left|{{ANG}}
|{{convert|1,246,700|km2|0|disp=table}}
|20,609,294
|{{convert|{{#expr: 20609294/1246700 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.ine.gov.ao Official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126193220/http://www.ine.gov.ao/ |date=2015-11-26 }}
|-
|207
|align=left|{{PAR}}
|{{convert|406,752|km2|0|disp=table}}
|6,672,631
|{{convert|{{#expr: 6672631/406752 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2012
|align=left|[http://www.dgeec.gov.py/sub_index/Pobreza/Paraguay%20Evolucion%20de%20la%20Poblacion%20Total%20Periodo%201950-2002%20Proyeccion%202012.pdf Official estimate]
|-
|208
|align=left|{{ALG}}
|{{convert|2,381,741|km2|0|disp=table}}
|38,700,000
|{{convert|{{#expr: 38700000/2381741 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|January 1, 2014
|align=left|[http://www.ons.dz/-Demographie-.html Official estimate]
|-
|209
|align=left|{{NOR}}
|{{convert|323,782|km2|0|disp=table}}
|5,063,709
|{{convert|{{#expr: 5063709/323782 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|March 31, 2013
|align=left|[http://www.ssb.no/en/befolkning/statistikker/folkendrkv/kvartal Quarterly official estimate]
|-
|210
|align=left|{{PNG}}
|{{convert|462,840|km2|0|disp=table}}
|7,398,500
|{{convert|{{#expr: 7398500/462840 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdd/index.php/en/downloads/doc_download/736-population-datasheet-jan-2014 Annual official estimate]
|-
|211
|align=left|''{{CXR}}'' ([[Australia]])
|{{convert|137|km2|0|disp=table}}
|2,072
|{{convert|{{#expr: 2072/137 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|August 9, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Australia-Agglo.html 2011 census result]
|-
|212
|align=left|{{SOM}}
|{{convert|637,657|km2|0|disp=table}}
|9,331,000
|{{convert|{{#expr: 9331000/637657 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2010
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Somalia.html Official estimate]
|-
|213
|align=left|{{NER}}
|{{convert|1,186,408|km2|0|disp=table}}
|17,129,076
|{{convert|{{#expr: 17129076/1186408 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|December 10, 2012
|align=left|[http://www.stat-niger.org/statistique/file/rgph2012.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|214
|align=left|{{ARG}}
|{{convert|2,780,400|km2|0|disp=table}}
|40,117,096
|{{convert|{{#expr: 40117096/2780400 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|October 27, 2010
|align=left|[http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034527/http://www.indec.gov.ar/nuevaweb/cuadros/novedades/gacetilla_01_09_11.pdf |date=2015-09-24 }}
|-
|215
|align=left|{{BLZ}}
|{{convert|22,965|km2|0|disp=table}}
|324,528
|{{convert|{{#expr: 324528/22965 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|May 12, 2010
|align=left|[http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf Final 2010 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160127084833/http://www.sib.org.bz/Portals/0/docs/publications/census/2010_Census_Report.pdf |date=2016-01-27 }}
|-
|216
|align=left|{{SAU}}
|{{convert|2,149,690|km2|0|disp=table}}
|29,994,272
|{{convert|{{#expr: 29994272/2149690 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.cdsi.gov.sa/english Annual official estimate]
|-
|217
|align=left|''{{NCL}}'' ([[France]])
|{{convert|18,575|km2|0|disp=table}}
|258,958
|{{convert|{{#expr: 258958/18575 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|[http://www.spc.int/sdp/index.php?option=com_docman&amp;task=doc_download&amp;gid=158&amp;Itemid=42&amp;lang=en Official estimate]
|-
|218
|align=left|{{OMN}}
|{{convert|309,500|km2|0|disp=table}}
|4,183,841
|{{convert|{{#expr: 4183841/309500 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|June 9, 2015
|align=left|[http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website Weekly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140530052708/http://www.ncsi.gov.om/NCSI_website |date=2014-05-30 }}
|-
|219
|align=left|{{COG}}
|{{convert|342,000|km2|0|disp=table}}
|4,448,000
|{{convert|{{#expr: 4448000/342000 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|220
|align=left|{{MLI}}
|{{convert|1,248,574|km2|0|disp=table}}
|14,528,662
|{{convert|{{#expr: 14528662/1248574 round 1}}|/km2|0|disp=table}}
|April 1, 2009
|align=left|[http://instat.gov.ml Final 2009 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413171022/http://www.instat.gov.ml/ |date=2012-04-13 }}
|-
|221
|align=left|{{TKM}}
|{{convert|491,210|km2|0|disp=table}}
|5,240,000
|{{convert|{{#expr: 5240000/491210 round 1}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|222
|align=left|{{BOL}}
|{{convert|1,098,581|km2|0|disp=table}}
|10,389,913
|{{convert|{{#expr: 10389913/1098581 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|November 21, 2012
|align=left|[http://www.ine.gob.bo/pdf/boletin/NP_2013_2.pdf Preliminary 2012 census result]
|-
|223
|align=left|{{CHA}}
|{{convert|1,284,000|km2|0|disp=table}}
|11,274,106
|{{convert|{{#expr: 11274106/1284000 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|May 20, 2009
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Chad.html Preliminary 2009 census result]
|-
|224
|align=left|{{RUS}}
|{{convert|17,098,242|km2|0|disp=table}}
|143,975,923
|{{convert|{{#expr: 143975923/17098242 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.gks.ru/bgd/free/B13_00/IssWWW.exe/Stg/dk11/8-0.htm Official estimate]
|-
|225
|align=left|{{CAF}}
|{{convert|622,436|km2|0|disp=table}}
|4,616,000
|{{convert|{{#expr: 4616000/622436 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|226
|align=left|{{GAB}}
|{{convert|267,667|km2|0|disp=table}}
|1,672,000
|{{convert|{{#expr: 1672000/267667 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|227
|align=left|{{KAZ}}
|{{convert|2,724,900|km2|0|disp=table}}
|17,186,000
|{{convert|{{#expr: 17186000/2724900 round 2}}|/km2|0|disp=table}}
|February 1, 2014
|align=left|[http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx Monthly official estimate] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140117231623/http://www.eng.stat.kz/Pages/default.aspx |date=2014-01-17 }}
|-
|228
|align=left|''{{NIU}}'' ([[New Zealand|NZ]])
|{{convert|261|km2|0|disp=table}}
|1,613
|{{convert|{{#expr: 1613/261 round 2}}|/km2|1|disp=table}}
|September 10, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Niue.html Final 2011 census result]
|-
|229
|align=left|{{GUY}}
|{{convert|214,999|km2|0|disp=table}}
|784,894
|{{convert|{{#expr: 784894/214999 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2010
|align=left|[http://www.statisticsguyana.gov.gy/pubs/Guyana_Population_Projections_2005-2025.pdf Official estimate]
|-
|230
|{{data Canada|popdens}}
|align=left|[http://www.statcan.gc.ca/start-debut-eng.html Official estimate]
|-
|231
|align=left|{{LBY}}
|{{convert|1,770,060|km2|0|disp=table}}
|6,202,000
|{{convert|{{#expr: 6202000/1770060 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|232
|align=left|{{BOT}}
|{{convert|581,730|km2|0|disp=table}}
|2,024,904
|{{convert|{{#expr: 2024904/581730 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 22, 2011
|align=left|[http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf Final 2011 census result] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525113252/http://www.cso.gov.bw/media/2011%20Census%20_Alphabetical%20Index%20of%20Districts.pdf |date=2013-05-25 }}
|-
|233
|align=left|{{MTN}}
|{{convert|1,030,700|km2|0|disp=table}}
|3,461,041
|{{convert|{{#expr: 3461041/1030700 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.ons.mr/doc/publication/Projectionpopulation.pdf Official estimate]
|-
|234
|align=left|{{SUR}}
|{{convert|163,820|km2|0|disp=table}}
|534,189
|{{convert|{{#expr: 534189/163820 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 13, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Suriname.html Preliminary 2012 census result]
|-
|235
|align=left|{{ISL}}
|{{convert|102,800|km2|0|disp=table}}
|329,740
|{{convert|{{#expr: 329740/102800 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|May 11, 2015
|align=left|[http://www.statice.is Official estimate]
|-
|236
|{{data Australia|popdens}}
|align=left|[http://www.abs.gov.au/ausstats/abs%40.nsf/94713ad445ff1425ca25682000192af2/1647509ef7e25faaca2568a900154b63?OpenDocument Official estimate]
|-
|237
|align=left|''{{GUF}}'' ([[France]])
|{{convert|86,504|km2|0|disp=table}}
|229,040
|{{convert|{{#expr: 229040/86504 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 1, 2010
|align=left|[http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/france-regions.asp Official estimate]
|-
|238
|align=left|{{NAM}}
|{{convert|825,118|km2|0|disp=table}}
|2,113,077
|{{convert|{{#expr: 2113077/825118 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|August 28, 2011
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Namibia.html Final 2011 census result]
|-
|239
|align=left|[[Western Sahara]]&lt;ref&gt;Administration is split between [[Morocco]] and the [[Sahrawi Arab Democratic Republic]], both of which claim the entire territory.&lt;/ref&gt;
|{{convert|252,120|km2|0|disp=table}}
|567,000
|{{convert|{{#expr: 567000/252120 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|July 1, 2013
|align=left|UN estimate
|-
|240
|align=left|{{MNG}}
|{{convert|1,564,100|km2|0|disp=table}}
|3,000,000
|{{convert|{{#expr: 3000000/1564100 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 24, 2015
|align=left|[http://www.infomongolia.com/ct/ci/6068 Official estimate]
|-
|241
|align=left|''{{PCN}}'' ([[United Kingdom|UK]])
|{{convert|47|km2|0|disp=table}}
|56
|{{convert|{{#expr: 56/47 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|2013
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Pitcairn.html 2013 census result]
|-
|242
|align=left|''{{FLK}}'' ([[United Kingdom|UK]])&lt;ref&gt;Islands claimed by [[Argentina]].&lt;/ref&gt;
|{{convert|12,173|km2|0|disp=table}}
|2,563
|{{convert|{{#expr: 2563/12173 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|April 15, 2012
|align=left|[http://www.falklands.gov.fk/our-people 2012 census result]
|-
|243
|align=left|''{{SJM}}'' ([[Norway]])
|{{convert|61,399|km2|0|disp=table}}
|2,655
|{{convert|{{#expr: 2655/61399 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|September 1, 2012
|align=left|[http://www.citypopulation.de/Svalbard.html Official estimate]
|-
|244
|align=left|''{{GRL}}'' ([[Denmark]])
|{{convert|2,166,000|km2|0|disp=table}}
|55,984
|{{convert|{{#expr: 55984/2166000 round 2}}|/km2|2|disp=table}}
|January 1, 2015
|align=left|[http://www.stat.gl/default.asp?lang=en Official estimate]
|-
!ස්ථා.!!රට (හෝ පරායත්ත භූමිප්‍රදේශය)!!ව.ඵ. (km²)!!ව.ඵ. (mi²)!!ජනගහණය!!ඝනත්වය&lt;br&gt;(ජන./km²)!!ඝනත්වය&lt;br&gt;(ජන./mi²)!!දිනය!!ජනගහණ මූලාශ්‍රය
|}

==ආශ්‍රිත==
{{reflist}}

[[ප්‍රවර්ගය:ජනගහනය]]</text>
      <sha1>ms1r0wybnr1jtfdubln0zsqygl2oval</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ලජ්ජා (2001 චිත්‍රපටය)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75501</id>
    <revision>
      <id>789208</id>
      <parentid>668220</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T07:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29364" sha1="i1fi90fvrw27e2pvu4nxknycv79y96b" xml:space="preserve">{{Infobox film
| name           = ලජ්ජා
| image          = Lajja_poster.jpg
| caption        = චිත්‍රපට පෝස්ටරයක්
| director       = [[රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි]]
| producer       = රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි
| writer         = රංජිත් කපූර්&lt;br /&gt;රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි (දෙබස්)
| story          = රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි
| screenplay     = අශෝක් රාවත්&lt;br&gt;රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි
| starring       = [[මනීෂා කොයිරාලා]]&lt;br/&gt;[[මධුරි ඩික්සිත්]]&lt;br/&gt;[[ජැකී ෂ්‍රොෆ්]]&lt;br/&gt;[[අනිල් කපූර්]]&lt;br/&gt;[[මහිමා චෞධ්රි]]&lt;br/&gt;[[රේඛා]]&lt;br/&gt;[[ෂර්මාන් ජෝෂි]]&lt;br /&gt;[[අජේ දේව්ගන්]]
| music          = [[ඉලෛයරාජා]]&lt;br /&gt;[[අනූ මලික්]]
| cinematography = [[මධූ අම්බත්]]
| editing        = වී. එන්. මායේකාර්
| distributor    = සන්තෝෂි ප්‍රොඩක්ෂන්ස්
| narrator       = [[භාරත් ෂා]]
| released       = {{start date|df=yes|2001|08|31}}
| runtime        = මිනිත්තු 202
| country        = [[ඉන්දියාව]]
| language       = හින්දි
| budget         = {{INRConvert|22|c}}&lt;ref name=ibos&gt;{{cite web |url = http://ibosnetwork.com/asp/filmbodetails.asp?id=Lajja |title = Lajja – Starcast |last = |first = |date = |website= |publisher = IBoS Network|accessdate = }}&lt;/ref&gt;
| gross          = {{INRConvert|15|c}} (දේශීය)&lt;ref name=ibos/&gt;
| preceded_by    =
| followed_by    =
}}

'''''ලජ්ජා''''' යනු [[රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි]] විසින් අධ්‍යක්ෂණය කරන ලද 2001 ඉන්දියානු [[සමාජ ගැටලු චිත්‍රපට]]යකි. මෙම චිත්‍රපටයට පාදක වී ඇත්තේ ඉන්දියාවේ කාන්තාවන්ගේ ඛේදවාචකයයි. චිත්‍රපටය මගින් සමාජයේ කාන්තාවට ලබා දී ඇති ස්ථානය හා ඔවුනට පනවා ඇති තහංචි උපහාසයට ලක් කරයි. මෙහි ප්‍රධාන කාන්තාවන හතර දෙනාගේ නම් (මෛතිලි, ජානකී, රාම්දුලාරී සහ වෛදේහි) පරමාදර්ශී හින්දු කාන්තාව වන [[සීතා]]ගේ අන්වර්ථ නාමයන් වීම ද විශේෂයත්වයකි. මෙම චිත්‍රපටයේ ප්‍රධාන නිළිය වන්නේ [[මනීෂා කොයිරාලා]] ය.

මෙම චිත්‍රපටය ඉන්දියාව තුළ බොක්ස් ඔෆීස් අතින් අසාර්ථක විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Box Office 2001|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=207&amp;catName=MjAwMQ==|publisher=Boxofficeindia.com|accessdate=1 July 2011}}&lt;/ref&gt; නමුත් ඉන්දියාවෙන් පිටත එය ආර්ථික අතින් සාර්ථක විය.&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;&gt;{{cite web|title=Lajja's a hit overseas|url=http://www.rediff.com/movies/2001/sep/08raj.htm|publisher=[[රෙඩිෆ්|Rediff]]|accessdate=1 July 2011|author=Arthur J Pais|date=8 September 2001}}&lt;/ref&gt;

මෙම චිත්‍රපටයේ රංගනය වෙනුවෙන් [[රේඛා]] සහ [[මධුරි ඩික්සිත්]] [[ෆිල්ම්ෆෙයාර් හොඳම සහාය නිළිය සම්මානය]] සඳහා නිර්දේශ වූ අතර,&lt;ref&gt;{{cite web|title=Lajja: Awards and Nominations|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/awards/6794/index.html|publisher=[[බොලිවුඩ් හංගාමා|Bollywood Hungama]]|accessdate=1 July 2011}}&lt;/ref&gt; මධුරි ඩික්සිත් [[සහාය චරිතයක හොඳම නිළිය සඳහා සී සිනෙ සම්මානය]] දිනා ගත්තා ය.

== කථාපුවත ==
වෛදේහි ([[මනීෂා කොයිරාලා]]) සිය සැමියා වන රඝූ ([[ජැකී ෂ්‍රොෆ්]]) සමග දිවි ගෙවයි. ඇය සුඛෝපභෝගී දිවියක් ගෙවන බව පිටතට දිස්වුව ද, ඇගේ සැමියා යහපත් පුද්ගලයකු නොවන අතර ඔහුට අනියම් සම්බ්නධතා රැසක් පවතියි. ඇය ඊට එරෙහි වන විට ඇයව නිවසෙන් පලවා හැරෙයි. ඇය සිය දෙමාපියන්ගේ නිවස වෙත නැවත ගියත්, ඇගේ දෙමාපියෝ ඇයව ප්‍රතික්ෂේප කරති. වෛදේහි මේ වන විට තමන් ගැබිනියක වී ඇති බව වටහා ගනියි.

රඝූ මෝටර් රථ අනතුරකට මුහුණපාන අතර, එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහුට නැවත පියකු විය නොහැකි බව හෙළිවේ. නමුත් වෛදේහි ගැබ්ගෙන ඇති බව දැන ගැනීමෙන් පසු, ඇගේ සමාව ඉල්ලන ඔහු ඇයව නැවත කැඳවයි. රඝු වෙනස් වී ඇතැයි සිතව වෛදේහි නැවත පැමිණෙයි. රඝූ සහ ඔහුගේ පියා සිය උරුමකරු ලෙස නම් කිරීමට සැලසුම් කරන අතර, එයට මැදිහත් වුවහොත් වෛදේහිව මරා දමනු ඇත. නමුත්, රඝූගේ සැබෑ අභිප්‍රාය පිළිබඳ මිතුරකු වෛදේහිට දැනුම් දෙයි. මේ නිසා ඇය ඔහුගේ හෙංචයියන් වෙතින් පලා යයි. රාජු ([[අනිල් කපූර්]]) නම් කඩවසම් එහෙත් කාරුණික සොරකු ඇයට උපකාර කරයි. වෛදේහිගේ කථාව අසන ඔහු ඇයට උපකාරයක් ලෙස මුදල් ලබා දෙයි. රඝු සහ ඔහුගේ හෙංචයියන්ගෙන් බේරීමට වෛදේහි සොරෙන්ම මංගල උත්සවයක් සහිත ස්ථානයට ඇතුළු වේ.

විවාහයේ දී, ඇයට මෛතිලි ([[මහිමා චෞධරි]]) මුණගැසෙයි. මනාලිය වීමට සිටින මධ්‍යම පාන්තික යුවතියකි. මෙම මංගල්‍යය ඉහළින් පැවැත්වීමට අනෙක් පාර්ශ්වයෙන් ඇගේ පියාට බලකෙරෙන අයුරුත්, දෑවැද්ද ඉල්ලා සිටින අයුරුත් මෙම කාන්තාවෝ දෙදෙන දකිති. ඔහුට එය ගෙවීම අපහසු වේ. වෛදේහි රාජුට ඇවිටිලි කරන්නේ ඔහු සොරකම් කළ මුදල් මෙයට ලබාදෙන ලෙසයි. මුලින් එය ප්‍රතික්ෂේප කළත්, පසුව සිත වෙනස් කරගන්නා ඔහු සිය මුදල් වෛදේහිට ලබා දෙයි. මනාලයාගේ මිතුරකු මෛතිලිව දූෂණය කරන්නට උත්සාහ දරයි. විවාහ මංගලෝත්වය පැවැත්වෙන අතරතුර, එක් අමුත්තකු මෙම මුදල් තමන්ට අයත් බව හඳුනා ගනියි. . එපමණක් නොව, මනාලයාගේ මිතුරා පවසන්නේ මෛතිලිගේ කාමරයේ මිනිසකු (රාජු) සිටිනු තමන් දුටු බවයි. මුදල් ලබාගැනීමට රාජු සමග ලිංගික සබඳතා පැවැත්වූයේය යන අපවාදය මෛතිලිට එල්ල වේ. මෙහි දී රාජු තමන් මුදල් සොරකම් කළ බව පිළිගන්නා අතර, තත්ත්වය උග්‍ර අතට හැරේ. සිය ඉවසීමේ සීමාව ඉක්මවා ගිය මෛතිලි මනාලයාගේ පවුලටබැන වදින අතර, ඔවුහු විවාහයෙන් පලා යති.

මේ අතර, වෛදේහිට රඝු මුණගැසෙන අතර, ඔහු ඇයට තමන් සමග පැමිණෙන ලෙස බල කරයි. ඔවුන් යන අතරතුර ඔවුනට ජනතා කෝලාහලයක් දක්නට ලැබෙයි. රඝු කාරයෙන් පිටතට බසින අතර, ඒත් සමග වෛදේහි පලා යයි. ඇය හරිපූර් නම් කුඩා නගරයකට පැමිණෙයි. එහි දී ඇයට ජානකී (මධුරි ඩික්සිත්) නම් තැනැත්තියක මුණගැසේ. වේදිකා නිළියක වන ජානකී සිය මිතුරු නළුවකු සමග පෙම් සබඳතාවක් පවත්වන්නී ය. ජානකී ද ගැබ්ගෙන සිටින නමුත්, ඇය විවාහ වී නැත. ඇය සමාජ සම්මතයන් පිළිනොග්නනා තැනැත්තියකි. වේදිකා අධ්‍යක්ෂකවරයා වන පු‍ර්ෂෝත්තම් ([[තිනූ ආනන්ද්]]) ඇය කෙරෙහි ආශාවෙන් පසුවෙයිත මහලු තැනැත්තකු වන පුර්ෂෝත්තම් සිය භාර්යාව වන ලතා ([[ජයා භටාචාර්ය]]) සිය නිවසටම කොටු කර තබා ඇත. පුර්ෂෝත්තම් නිසා ජානකී සහ ඇගේ පෙම්වතා අතර විරසකයක් ඇතිවේ. ඇගේ පෙම්වතා ඇයට ඇගේ දරුගැබ ගබ්සා කරන ලෙ පවසන්නේ, එම දරුවාගේ පියා තමන් යැයි තමන්ට සැක බව පවසමිනි. මෙමගින් ඔහු වක්‍රාකාරයෙන් ඉඟි කළේ ජානකී සහ වේදිකා අධ්‍යක්ෂ අතර ලිංගික සබඳතාවක් පැවති බවයි. කෝපයට පත්වන ජානකී රාමායණය නාට්‍යය රඟපාන අතරතුර මුළු ජවනිකාවම අවුල් කර දමයි. මේ නිසා කෝපයට පත්වන ප්‍රේක්ෂකයන් ඇයට පහර එල්ල කරන අතර, එහි දී ඇයට ගබ්සාවක් සිදුවේ. වෛදේහි පුර්ෂෝත්තම්ට බැණ වදින අතර, තමන් ඇගේ සැමියාට කථා කරන බව පවසමින් ඔහු ඇයට තර්ජනය කරයි. කෙසේනමුත්, එතැනට මැදිහත් වන ලතා වෛදේහිව දුම්රිය ‍ස්ථානය වෙත කැඳවාගෙන ගොස් දුම්රියකට නංවයි.

දුම්රිය මංකොල්ලකෑමට ලක්වන අතර, භුල්වා ([[අජේ දේව්ගන්]]) නම් මංකොල්ලකරුවකු විසින් මගීන්ව බේරාගනියි. රුධිරය දැකීමෙන් වෛදේහි ක්ලාන්ත වන අතර, භුල්වා ඇයව එම ප්‍රදේශයේ සාත්තු සේවිකාවක වූ රාම්දුලාරී ([[රේඛා]]) වෙත රැගෙන යයි. නිර්භීත තැනැත්තියක වන රාම්දුලාරී ගම් නායකයන් වන වීරේන්ද්‍ර ([[ගුල්ෂාන් ග්‍රෝවර්]]) සහ ගජේන්ද්‍ර ([[ඩැනී දෙන්සොංපා]]) විසින් අසරණ ස්ත්‍රීන්, බාල දරුවන් සහ මහල්ලන් සූරාකෑමට විරෝධය පාන්නී ය. ඇගේ උගත් පුත්‍රයා වන ප්‍රකාශ් ([[ෂර්මන් ජෝෂි]]) වීරේන්ද්‍ර සහ ගජේන්ද්‍රගේ සිතැඟිවලට එරෙහිව ගම්වැසියනට ඉගැන්වීමට උත්සාහ දරන විට, ගජේන්ද්‍රගේ දියණිය වන සුෂ්මා ([[ආර්ති ඡබ්‍රියා]]) ඔහු සමග පෙමින් බැ‍ඳෙයි. කපටි ලෙස රාම්දුලාරීව ඇගේ නිවසේ සිරකරන ගජේන්ද්‍ර ප්‍රකාශ්ව සොයන්නට පිටත් වෙයි. ප්‍රකාශ් සුෂ්මා සමග පලායන විට, වීරේන්ද්‍ර හා ගජේන්ද්‍ර සිය මැරයන් සමග එක්ව රාම්දුලාරීව දූෂණය කොට ඇයව පණපිටින් ගිනි තබති. මෙයට පළිගැනීමක් ලෙස, භුල්වා සහ ඔහුගේ හමුදාව විසින් වීරේන්ද්‍ර හා ඔහුගේ මැර පිරිස ඝාතනය කරනු ලබයි. සුෂ්මා සහ රාම්දුලාරීගේ පුත්‍රයා සමග වෛදේහි පලා යයි.

ගජේන්ද්‍ර දේශපාලනයෙහි නිරත වන්නෙකි. ඔහුව ජනයා විසින් පිළිගන්නා විට මැදිහත් වන වෛදේහි ඔහුගේ සැබෑ තත්ත්වය හෙළි කරයි. ස්ත්‍රී දූෂකයකු වන ගජේන්ද්‍ර පිළිබඳ සත්‍ය අනාවරණය කරමින් ඇය සිදුකරන කථාව නිසා ප්‍රේක්ෂක ස්ත්‍රීහු සියලු දෙනා ගජේන්ද්‍රට පරිභව කරති. පසුව භුල්වා විසින් ගජේන්ද්‍රව මරා දමයි. මෙම කථාව අසන රඝු වෛදේහි කෙරෙහි සිය පිළිවෙත වෙනස් කරගනියි. ඔවුන් දෙදෙන යලි එක් වන අතර, නිව් යෝක් වෙත පැමිණෙති. වෛදේහි දියණියක බිහි කරන අතර, ඇයට රාම්දුලාරී යැයි නම් තැබෙයි. ඇයට රාජුව නැවත මුණගැසෙන අතර, මේ වනවිට ටැක්සි රියදුරකු වන රාජු මෛතිලි සමග විවාහ වී සිටියි. ඇය ඔහුට ජානකී ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන පුණ්‍යාධාර නර්තන ප්‍රසංගයකට ආරාධනා කරයි. එම ප්‍රසංගයෙන් ලැබෙන සියලු මුදල් බැර කෙරෙන්නේ ඉන්දියාවේ කාන්තා සංවිධානවලට ආධාර වශයෙනි.

==චරිත නිරූපණය==
*[[මනීෂා කොයිරාලා]], වෛදේහි ලෙස
*[[අජේ දේව්ගන්]], භුල්වා ලෙස
*[[මධුරි ඩික්සිත්]], ජානකී ලෙස
*[[අනිල් කපූර්]], රාජු ලෙස
*[[ජැකී ෂ්‍රොෆ්]], රඝුවීර් හෙවත් රඝු ලෙස
*[[මහිමා චෞධරි]], මෛතිලි ලෙස
*[[රේඛා]], රාම්දුලාරි ලෙස
*[[ඩැනී දෙන්සොංපා]], ගජේන්ද්‍ර ලෙස
*[[ගුල්ෂාන් ග්‍රෝවර්]], වීරේන්දර් ලෙස
*[[ආර්ති ඡාබ්‍රියා]], සුෂ්මා ලෙස; ගජේන්ද්‍රගේ දියණියයි.
*[[ෂර්මන් ජෝෂි]], ප්‍රකාශ් ලෙස; රාම්දුලාරිගේ පුත්‍රයායි.
*[[බීනා බැනර්ජී]], වෛදේහිගේ මව ලෙස
*[[සුරේෂ් ඔබරෝයි]], රඝුවීර්ගේ පියා ලෙස
*[[ජොනී ලීවර්]], ෆාඛ්රුද්දීන් ලෙස; රඝුවීර්ගේ සේවකයෙකි.
*[[රසාක් ඛාන්]], ෆ්‍රැන්සිස් ලෙස; රඝුවීර්ගේ සේවකයෙකි.
*[[අංජන් ශ්‍රීවාස්තව්]], නෙක්චාන්ද් ලෙස; මෛතිලිගේ පියායි.
*[[ෆරීදා ජලාල්]], ස‍රෝජ් ලෙස; මෛතිලිගේ මවයි. 
*[[සොනාලි බෙන්ද්‍රේ]], &quot;මුජේ සාජන් කේ ඝාර් ජානා හේ&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය
*[[උර්මිලා මතොන්ද්කාර්]], &quot;ආහියේ ආජායියේ&quot; ගීතයේ විශේෂ නිරූපණය
*[[තිනූ ආනන්ද්]], පුර්ෂෝත්තම් ලෙස
*[[ජයා භටාචාර්ය]], ලතා ලෙස
*[[අස්රානි]], ගුලාබ් චන්ද් ලෙස
*[[දිනා පථාක්]], මෛතිලිගේ බුවා ලෙස
*[[ගෝවින්ද් නාම්දියෝ]], හසාරිලාල් ලෙස
*[[ජග්දීප්]], බාන්සිධර් චක්කිවාලා ලෙස (පසුබිම් ‍රංගනය)
*[[රිතූ ශිව්පූරි]], අනීතා ලෙස
*[[රෝහිනී හත්තන්ගාඩි]], හසාරිලාල් මහත්මිය ලෙස

==සංගීතය==
මුලින් මෙහි සංගීත අධ්‍යක්ෂක ලෙස තෝරාගැනුණේ [[ඒ. ආර්. රහ්මාන්]] ය. නමුත් ඔහු ඉන් ඉවත් වූයේ ඔහුගේ අන්තර්ජාතික ව්‍යාපෘතියක් වූ ''[[බොම්බේ ඩ්‍රීම්ස්]]'' චිත්‍රපටයේ කටයුතු සඳහායි.&lt;ref&gt;{{Citation |title=සංරක්ෂිත පිටපත |url=http://gopalhome.tripod.com/arrbio.html |access-date=2017-11-01 |archive-date=2014-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140615145414/http://gopalhome.tripod.com/arrbio.html }}&lt;/ref&gt; අනතුරුව, චිත්‍රපටයේ පසුබිම් ස්වරමාලාව නිර්මාණය කරන ලද්දේ [[ඉලයරාජා]] විසිනි. ගීත ප්‍රධාන වශයෙන්ම නිර්මාණය කරන ලද්දේ [[අනූ මලික්]] විසිනි. &quot;කෝන් දගර් කෝන් ෂේහර්&quot; හැර සෙසු සියලු ගීතවල පද රචනය සිදුකරන ලද්දේ [[සමීර් (පද රචක)|සමීර්]] විසිනි. &quot;කෝන් දගර් කෝන් ෂේහර්&quot; ගීතයේ පද රචනය [[ප්‍රසූන් ජෝෂි]] විසින් ද, නිර්මාණය ඉලයරාජා විසින් ද සිදුකරන ලදී. එය ගායනා කරන ලද්දේ [[ලතා මංගේෂ්කාර්]] විසිනි. ඉන්දියානු වෙළඳ වෙබ්අඩවියක් වන [[බොක්ස් ඔෆීස් ඉන්ඩියා]] අනුව ඒකක 13,00,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් අලෙවි වූ මෙම චිත්‍රපටයේ ධ්වනිපථ ඇල්බමය වසරේ පහළොස්වන ඉහළම අලෙවියයි.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Music Hits 2000–2009 (Figures in Units)|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&amp;catName=MjAwMC0yMDA5|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&amp;catName=MjAwMC0yMDA5&amp;PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|archivedate=15 February 2008|publisher=[[බොක්ස් ඔෆීස් ඉන්ඩියා|Box Office India]]}}&lt;/ref&gt;
{{Track listing
| headline        = ගීතය
| extra_column    = ගායකයා
| lyrics_credits  = yes
| music_credits   = yes

| title1  = ආයේ ආජායේ ආහි ජයියේ
| lyrics1 = [[සමීර් (පද රචක)|සමීර්]]
| music1  = [[අනූ මලික්]]
| extra1  = [[අනුරාධා ශ්‍රීරාම්]]

| title2  = බාඩි මුෂ්කිල්
| lyrics2 = [[සමීර්]]
| music2  = [[අනූ මලික්]]
| extra2  = [[අල්කා යාග්නික්]]

| title3  = ජියෝ ජියෝ
| lyrics3 = [[සමීර්]]
| music3  = [[අනූ මලික්]]
| extra3  = [[කේකේ (ගායකයා)|කේ.කේ.]]

| title4  = කලියුග් කී සීතා
| lyrics4 = [[සමීර්]]
| music4  = [[අනූ මලික්]]
| extra4  = [[අනුරාධා පෝද්වාල්]]

| title5  = කලියුග් කී සීතා
| note5   = II
| lyrics5 = [[සමීර්]]
| music5  = [[අනූ මලික්]]
| extra5  = [[ශුභා මුද්ගල්]]

| title6  = කෝන් දගර් කෝන් ෂේහර්
| lyrics6 = [[ප්‍රසූන් ජෝෂි]]
| music6  = [[ඉලෛයරාජා]]
| extra6  = [[ලතා මංගේෂ්කාර්]]

| title7  = සාජන් කේ ඝාර් ජානා හේ
| lyrics7 = [[සමීර්]]
| music7  = [[අනූ මලික්]]
| extra7  = [[අල්කා යාග්නික්]], [[සෝනු නිගම්]], [[රිචා ෂර්මා (ගායිකාව)|රිචා ෂර්මා]]
}}

==සම්මාන සහ නිර්දේශ==
{{awards table}}
|-
| rowspan = &quot;3&quot;|2002
| [[මධුරි ඩික්සිත්]]
| [[සහාය චරිතයක හොඳම නිළිය සඳහා සී සිනෙ සම්මානය|හොඳම සහාය නිළිය සඳහා සී සිනෙ සම්මානය]]
| {{won}}
|-
| මධුරි ඩික්සිත්
| [[හොඳම සහාය නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය]]
| {{nom}}
|-
| [[රේඛා]]
| හොඳම සහාය නිළිය සඳහා ෆිල්ම්ෆෙයාර් සම්මානය
| {{nom}}
|}

==විචාර==
චිත්‍රපටය මිශ්‍ර ප්‍රතිචාර ලද අතර, ප්‍රධාන නලු නිළිය්නගේ රංගනය අතිශයින් ප්‍රශංසාවට ලක් විය.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Film Review – Lajja|url=http://www.planetbollywood.com/Film/Lajja/|publisher=Planet Bollywood|accessdate=1 July 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|author=Bariana, Sanjeev Singh|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20010902/cth2.htm#5|title=Rekha, Madhuri, Manisha all the way|date=2 September 2001|accessdate=12 December 2011|newspaper=[[ද ට්‍රිබියුන් (චන්දිගාර්)|The Tribune]]}}&lt;/ref&gt;

මෙයට තරු පහෙන් දෙක හමාරක් ලබාදුන් [[බොලිවුඩ් හංගාමා]] සඳහන් කොට තිබුණේ &quot;සමස්තයක් ලෙස, වානිජ පරාමිති තුළ ලජ්ජා අදහසක් ඇති චිත්‍රපටයකි. ඉන් හොඳම කරුණ නම් ඉන්දියානු ජනයාට මෙහි සිදුවන්නේ කුමක්දැයි වටහාගත හැකිවීමයි. අගනා තරු රංගනය, දක්ෂ අධ්‍යක්ෂක සහ විශිෂ්ට දෙවන අර්ධය මෙහි ප්‍රබලතාවන් වේ.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Adarsh|first=Taran|title=Lajja: Movie Review|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/6794/index.html|publisher=[[බොලිවුඩ් හංගාමා|Bollywood Hungama]]|accessdate=1 July 2011|date=29 August 2001}}&lt;/ref&gt; ''[[ද හින්දු]]'' සඳහන් කොට ඇත්තේ &quot;අවාසනාවට, මෙම වර්ණ චිත්‍රපටය කළු-සුදු කලකිරීමකි. වි‍ශේෂයෙන්ම දෙවන අර්ධයේ සන්තෝෂි සිය කථාවේ මග වරදවාගෙන ඇත.&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Film Review: Lajja|url=http://hinduonnet.com/thehindu/2001/09/07/stories/09070223.htm|publisher=[[ද හින්දු|The Hindu]]|accessdate=1 July 2011|date=7 September 2001}}&lt;/ref&gt; [[බීබීසී]] වෙතින් මෙයට යහපත් ප්‍රතිචාරයක් හිමිවූ අතර, එහිදී සඳහන් කොට තිබුණේ &quot;හොඳින් අධ්‍යක්ෂණය කළ මෙය, විශිෂ්ට ගීතවලින් යුක්ත ය. නමුත් මෙහි තවත් තාත්වික සටන් තිබුණේ නම් හොඳ ය.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Virdee|first=Jay|title=Lajja reviewed|url=http://www.bbc.co.uk/leicester/entertainment/movies/2001_09/14/lajja_review.shtml|publisher=[[බීබීසී|BBC]]|accessdate=1 July 2011|date=30 August 2001}}&lt;/ref&gt;

==බොක්ස් ඔෆීස්==
ඉහළ පිරිවැයක් සහ ඉහළ බෙදාහැරීමේ මිලක් පැවතිය ද, ''ලජ්ජා'' ඉන්දියාවේ ආර්ථික වශයෙන් බොක්ස් ඔෆීස් තුළ අසාර්ථක විය. කෙසේනමුත්, විදේශයන්හි එය සාර්ථක විය. අන්තර්ජාතික චිත්‍රපට දත්තසමුදාය අනුව එය බ්‍රිතාන්‍ය බොක්ස්-ඔෆීස් සටහනේ 14වන ස්ථානයේ පසු විය.&lt;ref name=&quot;rediff1&quot;/&gt;

==ආශ්‍රේයයන්==
{{Reflist|33em}}

== බාහිර සබැඳි ==
* {{IMDb title|0293342|ලජ්ජා}}

{{Rajkumar Santoshi}}
{{Rape in India}}

[[ප්‍රවර්ගය:2001 වසර තුළ චිත්‍රපට]]
[[Category:2000 දශකයේ නාට්‍ය චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියාවේ කාන්තාවන් පිළිබඳ චිත්‍රපට]]
[[Category:රාජ්කුමාර් සන්තෝෂි අධ්‍යක්ෂණය කළ චිත්‍රපට]]
[[Category:2000 දශකයේ හින්දි-භාෂා චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු චිත්‍රපට]]
[[Category:අනූ මලික්ගේ චිත්‍රපට ස්වරමාලා]]
[[Category:ඉලෛයරාජාගේ හින්දි චිත්‍රපට ස්වරමාලා]]
[[Category:ඉන්දියානු අපරාධ නාට්‍ය චිත්‍රපට]]
[[Category:ඉන්දියානු නාට්‍ය චිත්‍රපට]]</text>
      <sha1>i1fi90fvrw27e2pvu4nxknycv79y96b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සැකිල්ල:Brahmic</title>
    <ns>10</ns>
    <id>77637</id>
    <revision>
      <id>789221</id>
      <parentid>477252</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T11:56:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>789221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3431" sha1="6bd9ez523w30fzatx8dpzai3540l2y4" xml:space="preserve">{{Sidebar with collapsible lists
|name    = Brahmic
|title   = [[බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර පවුල|බ්‍රාහ්මීය අක්ෂර මාලා]]
|above   = බ්‍රාහ්මී අක්ෂර මාලාව සහ ඉන් පැවතෙන්නන්
|liststyle = text-align: left;

|list1name = Northern Brahmic
|list1title = උතුරු බ්‍රාහ්මීය
|list1 =
* [[ගුප්ත අක්ෂර මාලාව]]
** [[Bhaiksuki alphabet]]
** [[Tocharian alphabet]]
** Khotanese
** [[ශාරදා අක්ෂර]]
*** [[ලණ්ඩා අක්ෂර මාලා]]
**** [[Gurmukhī alphabet]]
**** [[Khojki]]
**** [[Khudabadi script]]
**** [[Multani alphabet]]
**** [[Mahajani]]
*** දේවශේෂ
**** [[Takri alphabet]] 
**** Dogra
** [[සිද්ධං අක්ෂර]]
*** [[ටිබෙට් අක්ෂර මාලාව]]
**** [['Phags-pa script]]
**** Pungs-chen
**** Pungs-chung
**** Marchen
**** Marchung
**** [[Mongolian alphabets#Horizontal square script|Horizontal square script]]
**** [[Soyombo alphabet]]
**** [[Lepcha alphabet]]
***** [[Limbu alphabet]]
** [[නාගරී අක්ෂර]]
*** [[දේවනාගරී]]
**** [[ගුජරාටි අක්ෂර මාලාව]]
**** [[මෝඩී අක්ෂර මාලාව]]
*** [[Nandinagari]]
*** [[Kaithi]]
**** [[Sylheti Nagari]]
** [[කාලිංග අක්ෂර මාලාව]]
*** [[ඔඩියා අක්ෂර මාලාව]]
** Gaudi
*** [[බෙංගාලි අක්ෂර මාලාව|ඇසෑමි-බෙංගාලි]]
*** [[Tirhuta]]
*** [[Bhujimol|Bhujinmol]]
*** [[ප්‍රචලිත නේපාල අක්ෂර මාලාව|නේවාර්]]
*** [[Ranjana alphabet]]
* [[Meithei script]]


|list2name = Southern Brahmic
|list2title = දකුණු බ්‍රාහ්මීය
|list2 = 
* [[දෙමළ-බ්‍රාහ්මී]]
** [[Vatteluttu alphabet]]
*** [[Kolezhuthu]]
* [[දෙමළ අක්ෂර මාලාව]]
* [[ග්‍රන්ථ අක්ෂර මාලාව]]
** [[මලයාලම් අක්ෂර මාලාව]]
** [[Tigalari alphabet]]
** [[සිංහල අක්ෂර මාලාව]]
** [[දිවෙස් අකුරු]]
*** [[Thaana]]
** [[සෞරාෂ්ට්‍ර අක්ෂර මාලාව]]
** [[Khmer alphabet]]
*** [[Lao alphabet]]
*** [[තායි අක්ෂර මාලාව]]
** [[Cham alphabet]]
** [[Ahom alphabet]]
** [[Kawi script]]
*** [[බාලි අක්ෂර මාලාව]]
*** [[Javanese script]]
*** [[Baybayin]]
*** [[Batak script]]
*** [[Buhid alphabet]]
*** [[Hanunó'o alphabet]]
*** [[Tagbanwa alphabet]]
*** [[Sundanese script]]
*** [[Lontara script]]
*** Makasar
*** [[Rejang script]]
*** [[Old Mon script]]
*** [[බුරුම අක්ෂර මාලාව]]
*** [[S'gaw Karen alphabet]]
*** [[Chakma alphabet]]
** [[Tai Tham alphabet]]
*** [[New Tai Lue alphabet]]
** [[Tai Le alphabet]]
** [[Tai Viet script|Tai Viet alphabet]]
* [[භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර|භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර මාලාව]]
** [[Kadamba alphabet]]
*** [[කන්නඩ අක්ෂර මාලාව]]
*** [[තෙලිඟු අක්ෂර මාලාව]]
*** [[Pyu script]]
}}&lt;noinclude&gt;

[[Category:Writing system templates]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6bd9ez523w30fzatx8dpzai3540l2y4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඔස්ට්‍රියාවේ එලිසබෙත් අධිරාජිනිය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98174</id>
    <revision>
      <id>789198</id>
      <parentid>622431</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T23:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11369" sha1="08exz7r8ea0ei4oisf23jahh6d3wdib" xml:space="preserve">{{Short description|ඔස්ට්‍රියාවේ වල්ලභ අධිරාජිනිය (1837–1898)}}
{{Redirect|බැවේරියාවේ එලිසබෙත්|other people with the same name|Elisabeth of Bavaria (disambiguation)|and|Elisabeth of Austria  (disambiguation){{!}}Elisabeth of Austria}}
{{Use dmy dates|date=July 2013}}
{{Infobox royalty
| name         = බැවේරියාවේ එලිසබෙත්
| image        = Isabel da Áustria 1867.jpg
| caption      = Coronation photograph by Emil Rabending, 1867
| consort      = yes
| succession   = [[ඔස්ට්‍රියාවේ වල්ලභ අධිරාජිනිය]]&lt;br /&gt;[[හංගේරියාවේ වල්ලභ රැජින]]
| moretext     = ([[Grand title of the emperor of Austria|more...]])
| reign        = {{nowrap|24 April 1854 – 10 September 1898}}
| cor-type     = hungary
| coronation   = 8 June 1867, [[බුඩාපෙස්ට්]]
| succession1  = [[Queen consort of Lombardy-Venetia]]
| reign1       = {{nowrap|24 April 1854 – 12 October 1866}}
| birth_name   = බැවේරියාවේ එලිසබෙත් ආදිපාදවරිය
| birth_date   = {{Birth date|1837|12|24|df=y}}
| birth_place  = [[මියුනික්]], [[බැවේරියා රාජධානිය]] | death_date   = {{Death date and age|1898 |9|10|1837|12|24|df=y}}
| death_place  = [[ජිනීවා]], [[ස්විට්සර්ලන්තය]]
| burial_date  = 17 සැප්තැම්බර් 1898
| burial_place = [[Imperial Crypt]]
| spouse       = {{marriage|[[Franz Joseph I of Austria]]|24 April 1854}}
| issue        = {{plainlist|
*[[Archduchess Sophie of Austria|Archduchess Sophie]]
*[[Archduchess Gisela of Austria|Archduchess Gisela]]
*[[Rudolf, Crown Prince of Austria|Crown Prince Rudolf]]
*[[Archduchess Marie Valerie of Austria|Archduchess Marie Valerie]]
}}
| full name    = Elisabeth Amalie Eugenie
| house        = [[House of Wittelsbach|Wittelsbach]]
| father       = [[Duke Maximilian Joseph in Bavaria]]
| mother       = [[Princess Ludovika of Bavaria]]
| signature    = Assinatura da Imperatriz Isabel da Áustria.png
}}

'''බැවේරියාවේ එලිසබෙත් අමාලී යුජිනී ආදිපාදවරිය ''' (24 December 1837 – 10 September 1898) was [[Empress of Austria]] and [[List of Hungarian consorts|Queen of Hungary]] from her marriage to [[Emperor Franz Joseph&amp;nbsp;I]] on 24 April 1854 until her assassination in 1898.

Elisabeth was born into the royal [[Bavaria]]n [[House of Wittelsbach]]. Nicknamed '''Sisi''' (also '''Sissi'''),&lt;ref&gt;{{cite web |author1=María Pilar Queralt del Hierro |title=Life for this Bavarian princess was no fairy tale |url=https://www.nationalgeographic.com/history/magazine/2019/05-06/empress-elisabeth-of-austria/ |website=History Magazine |publisher=National Geographic Society|access-date=15 January 2020 |language=en |date=14 May 2019}}&lt;/ref&gt; she enjoyed an informal upbringing before marrying Emperor Franz Joseph&amp;nbsp;I at the age of sixteen. The marriage thrust her into the much more formal [[Habsburg]] court life, for which she was unprepared and which she found uncongenial. Early in the marriage, she was at odds with her mother-in-law, [[Princess Sophie of Bavaria|Archduchess Sophie]], who took over the rearing of Elisabeth's daughters, one of whom, [[Archduchess Sophie of Austria|Sophie]], died in infancy. The birth of a son to the imperial couple, [[Crown Prince Rudolf]], improved Elisabeth's standing at court, but her health suffered under the strain.  As a result, she would often visit Hungary for its more relaxed environment. She came to develop a deep kinship with Hungary and helped to bring about the [[dual monarchy]] of [[Austria-Hungary]] in 1867.

The death of Elisabeth's only son and his mistress [[Mary Vetsera]] in a [[Mayerling incident|murder–suicide at his hunting lodge]] at [[Mayerling]] in 1889 was a blow from which the Empress never recovered. She withdrew from court duties and travelled widely, unaccompanied by her family. In 1890, she had the palace [[Achilleion (Corfu)|Achilleion]] built on the Greek island of [[Corfu]]. The palace featured an elaborate mythological motif and served as a refuge, which Elisabeth visited often. She was obsessively concerned with maintaining her youthful figure and beauty. In 1897, her sister, [[Duchess Sophie Charlotte in Bavaria|Sophie]], died in an accidental fire at the [[Bazar de la Charité]] charity event in Paris. While travelling in Geneva in 1898, Elisabeth was mortally wounded by an Italian [[anarchist]] named [[Luigi Lucheni]]. Her tenure of 44 years was the longest of any Austrian empress.

==References==

{{Reflist|refs=
&lt;ref name=&quot;deburgh&quot;&gt;{{cite book|last=De Burgh|first= Edward Morgan Alborough| title=Elizabeth : Empress of Austria : A Memoir |url=https://archive.org/details/elizabethempres01burggoog|publisher= [[J. B. Lippincott &amp; Co.]]|date= 1899|ol=6922837M|oclc=3153839}}&lt;/ref&gt;
}}

===Bibliography===
* [[Nicole Avril]]: ''L'impératrice'', Paris, 1993 ({{ISBN|2253137308}})
* Jennifer Bowers Bahney: ''Stealing Sisi's Star: How a master thief nearly got away with Austria's most famous jewel,'' (McFarland &amp; Co., 2015 ({{ISBN|078649722X}})
*[[Philippe Collas]]: ''Louis II de Bavière et Elisabeth d'Autriche, âmes sœurs'', Éditions du Rocher, Paris/Monaco 2001 ({{ISBN|978-2268038841}})
*{{cite EB1911|wstitle=Elizabeth of Austria}}
* {{ill|Constantin Christomanos|de}}: ''Diaries'' (''Tagebuchblätter'', several editions in Modern Greek, German, French) ({{ISBN|3458332367}})
* Count Corti: ''Elizabeth, Empress of Austria'' (Thornton Butterworth: 1936) ({{OL|17729677M}})
* Barry Denenburg: ''The Royal Diaries: Elisabeth, The Princess Bride'' ({{OL|26277285M}})
* Stefan Haderer: ''Im Schatten Homers. Kaiserin Elisabeth in Griechenland.'' (NeoPubli: 2021) ({{ISBN|978-3754157008}})
* Stefan Haderer: ''Under the Spell of a Myth: Empress Sisi in Greece'' (KDP Publishing: 2022) ({{ISBN|979-8844219504}})
* Stefan Haderer: &quot;Where an Empress used to lodge: Imperial Residences of Empress Elisabeth of Austria&quot;, ''Royalty Digest Quarterly,'' Vol. 01/2009, Rosvall Royal Books, Falköping 2009 ({{ISSN|1653-5219}}) (44 pp.).
* Stefan Haderer: 'Empress Elisabeth's Final Odyssey&quot;, ''European Royal History Journal'', Issue 64, Vol. 11.4, August 2008, Eurohistory, Arturo Beéche, East Richmond Heights, Calif.
* [[Brigitte Hamann]]: ''The Reluctant Empress: A Biography of Empress Elisabeth of Austria'' (Knopf: 1986) ({{ISBN|0394537173}}) (410pp.).
* Brigitte Hamann: ''Sissi, Elisabeth, Empress of Austria'' (Taschen America: 1997) ({{ISBN|3822878650}}) (short, illustrated).
* Ann Nibbs: ''The Elusive Empress'' (Youwriteon.com: 2008) ({{ISBN|978-1849231305}}) (372pp).
* Maura E. Hametz and Heidi Schlipphacke: 'Sissi's World: The Empress Elisabeth in Memory and Myth' (Bloomsbury: 2018) ({{ISBN|978-1501313448}}) (408 pp.). 
* Matt Pavelich: ''Our Savage'' (Shoemaker &amp; Hoard: 2004) ({{ISBN|159376023X}}) (270 pp.).
* Matteo Tuveri: &quot;Elizabeth of Austria: A Beauvoirian perspective&quot;, ''Simone de Beauvoir Studies'', Volume 24, 2007–2008, Published by the Simone de Beauvoir Society (California)
* Matteo Tuveri: [https://www.ecodelledolomiti.net/Num_4/Num_4_Eng/Sissi_Eng4.htm ''Sissi: Myth and history''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121110823/https://www.ecodelledolomiti.net/Num_4/Num_4_Eng/Sissi_Eng4.htm |date=21 November 2022 }}, Journal Eco delle Dolomiti, Pinzolo (TN), Italy.
* Matteo Tuveri: ''Sissi becomes Lissy'', [https://web.archive.org/web/20090916000744/http://giornaleonline.unionesarda.ilsole24ore.com/Articolo.aspx?Data=20090106&amp;Categ=31&amp;Voce=2&amp;IdArticolo=2312457 L'Unione Sarda], 6 gennaio 2009, p.&amp;nbsp;40, Cagliari
* Matteo Tuveri: ''Specchi ad angoli obliqui. Diario poetico di Elisabetta d'Austria'', [[Aracne (publisher)|Aracne]], Rome, 2006 ({{ISBN|8854807419}})
* Matteo Tuveri: ''Tabularium. Considerazioni su Elisabetta d'Austria'', [[Aracne (publisher)|Aracne]], Rome, 2007 ({{ISBN|978-8854811485}})

==External links==
{{Commons category|Empress Elisabeth of Austria}}
{{Wikiquote|de:Elisabeth von Österreich-Ungarn|Empress Elisabeth}}
* [http://tumag.hu/empress-elisabeth-%E2%80%93-sisi Empress Elisabeth – Sisi]
* [http://www.matteotuveri.it Web site of the Italian biographer Matteo Tuveri: www.matteotuveri.it]
* [http://www.wien.info/en/sightseeing/sights/imperial/sisi-museum Sisi Museum of Vienna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302185221/https://www.wien.info/en/sightseeing/sights/imperial/sisi-museum |date=2 March 2021 }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=fuLv_Lp3w2Q YouTube: Inner visit to Sisi Museum in Hofburg Palace, Vienna (min. 3:30)]
* [http://TarotCanada.tripod.com/SissiTarot.html Empress Elisabeth]{{භින්න වූ සබැඳි|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} at [[Tripod.com]]
* [http://www.ecodelledolomiti.net/Num_4/Num_4_Eng/Sissi_Eng4.htm Sissi: myth and history – by Matteo Tuveri]
* [http://tumag.hu/content/elisabeth-young-wife-and-mother Elisabeth as a Young Mother and Wife]
* [http://tumag.hu/content/empress-was-assassinated The Empress was Assassinated]
* [http://tumag.hu/content/what-happened-young-sisi-wedding-night-%E2%80%93-or-what-not%E2%80%A6 What Happened to the Young Elisabeth at the Wedding night?]
* [http://tumag.hu/content/land-queen-elisabeth The Land of Queen Elisabeth – The Royal Palace of Gödöllő]
{{S-start}}
{{S-hou|[[House of Wittelsbach]]|24 December|1837|10 September|1898|}}
{{S-roy|at-hu}}
|-
{{S-vac|rows=2|last=[[Maria Anna of Savoy]]}}
{{S-ttl|title=[[Empress consort of Austria]]&lt;br /&gt;[[Queen consort of Bohemia]]&lt;br /&gt;[[Queen consort of Galicia and Lodomeria]]&lt;br /&gt;[[Queen consort of Hungary]]&lt;br /&gt;[[Queen consort of Croatia, Slavonia and Dalmatia]]|years=1854–1898}}
{{s-vac|next=[[Zita of Bourbon-Parma]]}}
|-
{{S-ttl|title=[[Queen consort of Lombardy-Venetia]]|years=1854–1866}}
{{s-non|reason=Kingdom abolished}}
{{S-end}}
{{Duchesses in Bavaria}}
{{Empresses of Austria}}
{{Hungarian consorts}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Elisabeth Of Austria-Hungary}}
[[Category:Empress Elisabeth of Austria| ]]
[[Category:1837 births]]
[[Category:1898 deaths]]
[[Category:1898 murders in Europe]]
[[Category:19th-century Austrian people]]
[[Category:Assassinated royalty]]
[[Category:Assassinated Austrian people]]
[[Category:Austrian empresses]]
[[Category:Austrian people murdered abroad]]
[[Category:Austrian Roman Catholics]]
[[Category:Austrian people of German descent]]
[[Category:Austrian expatriates in Hungary]]
[[Category:Bohemian queens consort]]
[[Category:Burials at the Imperial Crypt]]
[[Category:Deaths by stabbing in Switzerland]]
[[Category:Duchesses in Bavaria]]
[[Category:Female murder victims]]
[[Category:German Roman Catholics]]
[[Category:House of Habsburg-Lorraine]]
[[Category:House of Wittelsbach]]
[[Category:Hungarian queens consort]]
[[Category:Lombardic queens consort]]
[[Category:Murdered royalty]]
[[Category:Nobility from Munich]]
[[Category:People murdered in Switzerland]]
[[Category:Grand Cordons of the Order of the Precious Crown]]
[[Category:Dames Grand Cross of the Order of St John]]
[[Category:1898 murders in Switzerland]]</text>
      <sha1>08exz7r8ea0ei4oisf23jahh6d3wdib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>183736</id>
    <revision>
      <id>789210</id>
      <parentid>789145</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T09:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>63598</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>789210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3843" sha1="t1p8jwpmm7cfbfrqrt1v3oxw91luw8v" xml:space="preserve">{{Draft topics|south-asia|education}}
{{AfC topic|other}}

{{Infobox school
| name          = Sandalanka Central College
| native_name   = සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය
| motto         = ''(Add School Motto Here)''
| established   = 2 July 1945
| type          = National School (1AB)
| principal     = Mr. Nishantha Kalum Kumara
| grades        = 6–13
| gender        = Mixed
| city          = Sandalankawa
| district      = Kurunegala District
| country       = Sri Lanka
| language      = Sinhala, English
}}

'''Sandalanka Central College''' ({{langx|si|සඳලංකා මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය}}) is a co-educational [[National school|national school]] located in [[Sandalankawa]], [[Kurunegala District]], [[Sri Lanka]]. It was founded in 1945 and has become a leading educational institution in the North Western Province, known for academic excellence, discipline, and technological innovation.

== History ==
Sandalanka Central College was established on 2 July 1945 under the Central College program introduced by C.W.W. Kannangara, the father of free education in Sri Lanka. The founding principal was Mr. Vincent Subasinghe. Initially started to uplift rural education, the school gradually expanded to become a full-fledged 1AB school offering Advanced Level education in multiple streams.

== Academic Structure ==
The school offers education from Grade 6 to Grade 13. Advanced Level streams include:
* Science (Biological &amp; Physical)
* Commerce
* Arts
* Technology

Modern facilities include:
* Advanced science and ICT labs
* Smart classrooms
* Language and media labs
* Communication &amp; Broadcasting units

== Principals ==
* Mr. Vincent Subasinghe (Founding Principal)
* Mr. Somapala Dissanayake
* Mr. J.M.P. Jayasena
* Mr. Thilak Rajapaksha
* Mr. L.A. Nandasena
* Mr. W.A. Sugathapala
* Mr. K.G. Ranjith
* Mr. T.B. Gunarathne
* Mr. Asanka Chaminda (– Oct 2025)
* Mr. Nishantha Kalum Kumara (Nov 2025 – Present)

== Prefect Board ==
The school maintains a prestigious prefect board with over 160 students, selected for leadership, discipline, and service.

* '''Head Prefect''': M. Kasun Harshana Dulmina
* '''Deputy Head Prefect''': Sineth Guwaneka
* '''Teacher-in-Charge''': Mr. Tilan Hettiarachchi

== COMMUNICATION AND BROADCASTING UNIT ==

Responsible for school announcements, social media, public programs, and live event coverage and Photography , videography ,Editing , Content Writing And Etc....

* '''President''': Mr. Kushan A Wickramasinghe
* '''Vice President''': Mr. S.H.Janindu Keshan
* '''Teacher-In-Charge''': Mr.Sumedha Munasinghe


== Achievements ==
* '''G.C.E. A/L 2024 - Island First in Bio System Technology''': Nethmi Navodya
* '''National Taekwondo Cadet Championship 2025 (Blue Belt, Male Category)''': M.M.R.T.D. Herath (Galle DTA)

== Extracurricular Activities ==
Sandalanka Central College promotes a rich student life through clubs, sports, and annual events, including:
* Prefects’ Day
* Science and Technology exhibitions
* Inter-house athletic meets
* Vesak and Poson celebrations
* Prize-giving ceremony
* Media Day and school live broadcasts

== See also ==
* [[List of schools in North Western Province, Sri Lanka]]
* [[Education in Sri Lanka]]
* [[National schools in Sri Lanka]]

== External links ==
* [https://sandalankacentral.schweb.lk/ Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250402071815/http://sandalankacentral.schweb.lk/ |date=2025-04-02 }} (Temporarily Offline)

[[Category:Schools in Kurunegala District]]
[[Category:Educational institutions established in 1945]]
[[Category:1945 establishments in Ceylon]]
[[Category:National schools in Sri Lanka]]
{{⚠️🚨COPIED from EverybodyWiki ❗❕⚠️😡😤Please respect Licence CC-BY-SA ❗}}
{{Source Wikipedia}}</text>
      <sha1>t1p8jwpmm7cfbfrqrt1v3oxw91luw8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>පැෆොස්, සයිප්‍රසය</title>
    <ns>0</ns>
    <id>186119</id>
    <revision>
      <id>789213</id>
      <parentid>772182</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T10:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>157</id>
      </contributor>
      <comment>Copyright violation, see [[:c:Commons:Licensing|]], හේතුව ලෙස දක්වා [[c:User:Yann|Yann]] විසින් [[c:File:Flag_of_Paphos.svg|Flag_of_Paphos.svg]] ගොනුව මකාදමා ඇත.</comment>
      <origin>789213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9972" sha1="km9o7ncitkdfmsfsyqbrxuqzcwqos51" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name                     = පැෆොස්
| native_name              = {{nobold|{{native name|el|Πάφος|italics=off}}&lt;br /&gt;{{native name|tr|Baf|italics=off}}}}
| other_name               = Pafos
| image_skyline            = {{multiple image
  | total_width              = 300
  | border                   = infobox
  | perrow                   = 1/2/2/1
  | caption_align            = center
  | image1                   = Paphos Marine, Cyprus - panoramio.jpg
  | alt1                     = Port of Paphos on the lower half of the picture, with boats docked on it, and on the upper half, a view of the city of Paphos
  | caption1                 = Port of Paphos
  | image2                   = Sculpture &quot;Modern Aphrodite&quot; by Fort Paphos, Cyprus.jpg
  | alt2                     = The Modern Aphrodite Sculpture nearby the Castle of Paphos
  | caption2                 = Modern Aphrodite Sculpture
  | image3                   =Fort Paphos in Cyprus.jpg
  | alt3                     = The ancient castle in Paphos
  | caption3                 = [[Paphos Castle]]
  | image4                   = Pafos Municipal Library, Cyprus.jpg
  | alt4                     = View of the Paphos Municipal Library, with the plaza infront
  | caption4                 = Municipal Library
  | image5                   = Markideio Theatre, Paphos, Cyprus 13.jpg
  | alt5                     = A view of the entrance to the Markideo Theatre in Paphos
  | caption5                 = Markideio Theatre
  | image6                   = View of Paphos harbor 00490-92.jpg
  | alt6                     = Aerial view of Paphos
  | caption6                 = View of Paphos}}
| image_flag               =
| mapframe                 = yes
| mapframe-zoom            = 11
| mapframe-wikidata        = yes
| mapframe-point           = none
| map_caption              = Interactive map outlining Paphos Municipality
| pushpin_map              = Cyprus#European_Union
| pushpin_relief           = y
| pushpin_image            = Cyprus relief location map.jpg#European Union relief laea location map.svg
| pushpin_mapsize          = 300
| pushpin_map_caption      = Location within [[Cyprus]]##Location within the [[European Union]]
| coordinates              = {{coord|34|46|N|32|25|E|region:CY|display=inline}}
| subdivision_type         = [[List of sovereign states|Country]]
| subdivision_name         = {{flag|Cyprus}}
| subdivision_type1        = [[Districts of Cyprus|District]]
| subdivision_name1        = [[Paphos District]]
| leader_title             = [[Mayor]]
| leader_name              = Phedonas Phedonos ([[Democratic Rally|DISY]])&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.themayor.eu/en/cyprus/paphos/mayor/phedonas-phedonos|title = Phedonas Phedonos}}&lt;/ref&gt;
| total_type               = [[List of cities, towns and villages in Cyprus#Municipalities|Municipality]]
| area_footnotes           = &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Cyprus: Paphos Urban Agglomeration (Municipalities, Communities and Quarters) - Population Statistics, Charts and Map |url=https://www.citypopulation.de/en/cyprus/paphos/admin/ |access-date=2024-10-06 |website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt;
| area_total_km2           = 16.95
| area_urban_km2           = 93.26
| elevation_m              = 75
| elevation_ft             = 236
| population_total         = 37297
| population_as_of         = 2021
| population_footnotes     = &lt;ref name=&quot;citypopulation.de&quot;&gt;{{Cite web |title=Cyprus: Districts, Major Cities &amp; Urban Agglomerations - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=https://www.citypopulation.de/en/cyprus/cities/ |access-date=2024-10-06 |website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt;
| population_urban         = 55000
| population_density_urban_km2 = auto
| population_demonym       = Paphian(s) ([[English language|en]])&lt;br /&gt;''Pafitis'', (masc.), ''Pafitissa'' (fem.) ([[Greek language|gr]]), ''Baflı'' ([[Turkish language|tr]])
| website                  = {{URL|http://pafos.org.cy/}}
| footnotes                = {{Infobox UNESCO World Heritage Site
 |child = yes
 |ID = 79
 |Year = 1980
 |Criteria = Cultural: iii, vi
 |Area = 162.0171 ha
 }}
| timezone                 = [[Eastern European Time|EET]]
| utc_offset               = +2
| timezone_DST             = [[European Summer Time|EST]]
| utc_offset_DST           = +3
| settlement_type          = නගරය
| area_code_type           = [[Telephone numbers in Cyprus|Area code]]
| area_code                = 26
| blank_name_sec1          = Major airport(s)
| blank_info_sec1          = [[Paphos International Airport]]
| postal_code_type         = [[Postal codes in Cyprus|Post code]]
| postal_code              = 8010-8049&lt;ref&gt;{{Cite web |title=A list of all Cyprus postcodes |url=https://cypruspostcodes.eurocyinnovations.com/list |access-date=2024-03-19 |website=cypruspostcodes.eurocyinnovations.com}}&lt;/ref&gt;
| population_rank          = [[List of cities, towns and villages in Cyprus#Municipalities|6th]] municipality, [[List of cities, towns and villages in Cyprus#District capital cities|4th]] urban in Cyprus&lt;ref name=&quot;citypopulation.de&quot;&gt;{{Cite web |title=Cyprus: Districts, Major Cities &amp; Urban Agglomerations - Population Statistics, Maps, Charts, Weather and Web Information |url=https://www.citypopulation.de/en/cyprus/cities/ |access-date=2024-10-06 |website=www.citypopulation.de}}&lt;/ref&gt;
| population_blank1_title  = [[Paphos District|District]]
| population_blank1        = 100175
}}

'''පැෆොස්''', {{විස්තරාත්මක සටහන්|{{IPAc-en|ˈ|p|æ|f|ɒ|s}} {{respell|PAF|oss}}; {{langx|el|Πάφος}} {{IPA|el|ˈpafos|}}; {{langx|tr|Baf}};&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Peler |first1=Gökçe Yükselen |last2=Arıklı |first2=Güven |title=Rauf Denktaş ve Fazıl Küçük: I. Uluslararası Kıbrıs Araştırmaları Sempozyumu |date=2019 |publisher=Hiperyayın |location=Istanbul |page=32 |isbn=9786052815076 |url=https://books.google.com/books?id=42PLDwAAQBAJ |access-date=9 October 2022}}&lt;/ref&gt;}} '''පෆොස්''' ලෙසද උච්චාරණය කරන ලද, නිරිතදිග [[සයිප්‍රසය|සයිප්‍රසයේ]] වෙරළබඩ නගරයක් වන අතර [[පැෆොස් දිස්ත්‍රික්කය, සයිප්‍රසය|පැෆොස් දිස්ත්‍රික්කයේ]] අගනුවර වේ. සම්භාව්‍ය පුරාණ කාලයේ, ස්ථාන දෙකක් පැෆොස් ලෙස හැඳින්විණි: පැරණි පැෆොස් (දැන් කුක්ලියා ලෙස හැඳින්වේ) සහ නව පැෆොස් . &lt;ref&gt;New Paphos in Ancient Greek ({{බස|grc|Πάφος Νέα}}, Ptol. &lt;/ref&gt; එය නිකොසියා, ලිමසෝල් සහ ලාර්නාකා වලින් පසු රටේ සිව්වන විශාලතම නගරය වන අතර නාගරික ජනගහනය 55,000 කි. &lt;ref name=&quot;CC&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Population of Cities in Cyprus (2018) |url=http://worldpopulationreview.com/countries/cyprus-population/cities/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161215111004/http://worldpopulationreview.com/countries/cyprus-population/cities/ |archive-date=15 December 2016 |access-date=19 July 2018 |website=World population review 2018}}&lt;/ref&gt;

නූතන පැෆොස් නගරය [[මධ්‍යධරණී මුහුද|මධ්‍යධරණී]] වෙරළ තීරයේ, කි.මී. 50 පමණ පිහිටා ඇත. දිවයිනේ විශාලතම වරාය වන ලිමසෝල් නගරයට බටහිරින්; නගර දෙක A6 අධිවේගී මාර්ගයෙන් සම්බන්ධ වේ. පැෆෝස් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළ රටේ දෙවන විශාලතම ගුවන්තොටුපළ වන අතර බටහිර සහ දකුණු සයිප්‍රසයට පිවිසෙන දොරටුවක් ලෙස සේවය කරයි. නගරය උපනිවර්තන - මධ්‍යධරණී දේශගුණයක් ඇති අතර දිවයිනේ මෘදුම උෂ්ණත්වයන් අත්විඳියි.

1980 දී, පැෆොස් එහි පැරණි ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, මොසෙයික් සහ පුරාණ ආගමික වැදගත්කම සඳහා යුනෙස්කෝ [[යුනෙස්කෝ ලෝක ‍උරුම අඩවි|ලෝක උරුම ලැයිස්තුවට]] ඇතුළත් කරන ලදී. &lt;ref name=&quot;unesco&quot;&gt;{{උපන්‍යාස වෙබ් |title=Paphos |url=http://whc.unesco.org/en/list/79 |access-date=30 May 2021 |website=UNESCO World Heritage Centre |publisher=United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization}}&lt;/ref&gt; එය ආර්හස් සමඟ 2017 සඳහා යුරෝපීය සංස්කෘතික අගනුවර ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී.

== සටහන් ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;

== යොමු කිරීම් ==
[[ප්‍රවර්ගය:Webarchive template wayback links]]
[[ප්‍රවර්ගය:Short description is different from Wikidata]]
[[ප්‍රවර්ගය:කෙටි විස්තරයක් සහිත ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using gadget WikiMiniAtlas]]
[[ප්‍රවර්ගය:Pages using multiple image with auto scaled images]]
[[ප්‍රවර්ගය:තුර්කි-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]
[[ප්‍රවර්ගය:ග්‍රීක-භාෂා පෙළ ඇතුළත් ලිපි]]</text>
      <sha1>km9o7ncitkdfmsfsyqbrxuqzcwqos51</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>භට්ටිප්‍රෝලු</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193581</id>
    <revision>
      <id>789209</id>
      <timestamp>2026-05-06T09:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Use Indian English|date=January 2019}} {{Infobox settlement | name                    = Bhattiprolu | settlement_type         = Village | image_skyline           = Maha Stupa at Bhattiprolu 01.jpg | image_caption           = Buddhist Maha Stupa at Bhattiprolu | mapframe = yes | mapframe-zoom = 14 | pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh | pushpin_relief          = yes...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>789209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4502" sha1="e83l35zb96av6koheywetjlhf2fvm0g" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=January 2019}}
{{Use Indian English|date=January 2019}}
{{Infobox settlement
| name                    = Bhattiprolu
| settlement_type         = Village
| image_skyline           = Maha Stupa at Bhattiprolu 01.jpg
| image_caption           = Buddhist Maha Stupa at Bhattiprolu
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 14
| pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh
| pushpin_relief          = yes
| pushpin_map_caption     = Location in Andhra Pradesh, India
| pushpin_label           = &lt;!-- only necessary if &quot;name&quot; or &quot;official_name&quot; are too long --&gt;
| pushpin_label_position  = right
| coordinates             = {{coord|16.1026|N|80.7807|E|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt;tags --&gt;
| subdivision_type        = Country
| subdivision_name        = [[India]]
| subdivision_type1       = [[States and union territories of India|State]]
| subdivision_name1       = [[Andhra Pradesh]]
| subdivision_type2       = [[List of districts of India|District]]
| subdivision_name2       = [[Bapatla district|Bapatla]]
| subdivision_type3       = [[Mandal]]
| subdivision_name3       = [[Bhattiprolu mandal|Bhattiprolu]]
| parts_type              = Wards
| parts                   = 
| government_footnotes    = &lt;ref name=&quot;panchayat&quot;&gt;{{cite web |title=Gram Panchayat Identification Codes |url=http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |website=Saakshar Bharat Mission |publisher=National Informatics Centre |access-date=9 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |archive-date=18 August 2017 |page=98 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| government_type         = [[Panchayati raj (India)|Panchayati raj]]
| governing_body          = Bhattiprolu [[Gram Panchayat]]
| leader_title            = [[Sarpanch]]
| Ravi Kiranmai.Dara            = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Hand Book : Guntur (Part B) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=2 June 2019 |pages=14,474 |date=2011}}&lt;/ref&gt;
| area_total_ha           = 2515
| population_as_of        = 2011
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;population&quot;&gt;{{cite web |title=Population |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=668837 |website=Census of India |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 11092
| population_density_km2  = auto
| demographics_type1      = Languages
| demographics1_title1    = Official
| demographics1_info1     = [[Telugu language|Telugu]]
| timezone1               = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 522256
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               = +91–
| registration_plate_type = 
| registration_plate      = [[Vehicle registration plates of India|AP]]
}}

[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|255px|Bhattiprolu is one of the Holy relic sites of Andhra Pradesh]]

'''Bhattiprolu''' is a village in [[Bapatla district]] of the [[Indian state]] of [[Andhra Pradesh]]. It is the headquarters of [[Bhattiprolu mandal]] in [[Repalle revenue division]].&lt;ref name=&quot;village&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook : Guntur (Part A) |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_A_DCHB_GUNTUR.pdf |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=3 June 2019 |pages=5,782–783 |date=2011}}&lt;/ref&gt; The ''Buddhist stupa'' in the village is one of the centrally protected [[Monuments of National Importance|monuments of national importance]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|access-date=27 May 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archive-date=2017-06-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; One of the earliest evidence of [[Brāhmī script|Brahmi]] script in [[South India]] comes from Bhattiprolu.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; The script was written on an urn containing Shakyamuni Buddha's relics. The script has been named [[Bhattiprolu script]].</text>
      <sha1>e83l35zb96av6koheywetjlhf2fvm0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789211</id>
      <parentid>789209</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T10:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>789211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5283" sha1="nrlmmun4qvupfi8ybkmummdimvd0eta" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=January 2019}}
{{Infobox settlement
| name                    = භට්ටිප්‍රෝලු
| settlement_type         = ගම්මානය
| image_skyline           = Maha Stupa at Bhattiprolu 01.jpg
| image_caption           = භට්ටිප්‍රෝලු හි බෞද්ධ මහා ස්තූපය
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 14
| pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh
| pushpin_relief          = yes
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් තුළ පිහිටීම
| pushpin_label           = &lt;!-- only necessary if &quot;name&quot; or &quot;official_name&quot; are too long --&gt;
| pushpin_label_position  = right
| coordinates             = {{coord|16.1026|N|80.7807|E|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt;tags --&gt;
| subdivision_type        = රට
| subdivision_name        = [[ඉන්දියාව]]
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ ඒකාබද්ධ භූමි|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුවේ|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කය|බාපට්ලා]]
| subdivision_type3       = [[මණ්ඩල්]]
| subdivision_name3       = [[භට්ටිප්‍රෝලු මණ්ඩල්|භට්ටිප්‍රෝලු]]
| parts_type              = Wards
| parts                   = 
| government_footnotes    = &lt;ref name=&quot;panchayat&quot;&gt;{{cite web |title=Gram Panchayat Identification Codes |url=http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |website=Saakshar Bharat Mission |publisher=National Informatics Centre |access-date=9 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |archive-date=18 August 2017 |page=98 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| government_type         = [[පංචායතී රාජ් (ඉන්දියාව)|පංචායතී රාජ්]]
| governing_body          = භට්ටිප්‍රෝලු [[ග්‍රාම පංචායත්]]
| leader_title            = [[සාර්පංච්]]
| Ravi Kiranmai.Dara            = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Hand Book : Guntur (Part B) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=2 June 2019 |pages=14,474 |date=2011}}&lt;/ref&gt;
| area_total_ha           = 2515
| population_as_of        = 2011
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;population&quot;&gt;{{cite web |title=Population |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=668837 |website=Census of India |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 11092
| population_density_km2  = auto
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 522256
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               = +91–
| registration_plate_type = 
| registration_plate      = [[Vehicle registration plates of India|AP]]
}}

[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|255px|භට්ටිප්‍රෝලු යනු ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හී ඇති පූජනීය ස්ථානයකි]]

'''Bhattiprolu''' is a village in [[Bapatla district]] of the [[Indian state]] of [[Andhra Pradesh]]. It is the headquarters of [[Bhattiprolu mandal]] in [[Repalle revenue division]].&lt;ref name=&quot;village&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook : Guntur (Part A) |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_A_DCHB_GUNTUR.pdf |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=3 June 2019 |pages=5,782–783 |date=2011}}&lt;/ref&gt; The ''Buddhist stupa'' in the village is one of the centrally protected [[Monuments of National Importance|monuments of national importance]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|access-date=27 May 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archive-date=2017-06-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; One of the earliest evidence of [[Brāhmī script|Brahmi]] script in [[South India]] comes from Bhattiprolu.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; The script was written on an urn containing Shakyamuni Buddha's relics. The script has been named [[Bhattiprolu script]].</text>
      <sha1>nrlmmun4qvupfi8ybkmummdimvd0eta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789214</id>
      <parentid>789211</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T10:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>789214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5654" sha1="s5ffmv0rfiv72x30inio3wg3l107fvf" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=January 2019}}
{{Infobox settlement
| name                    = භට්ටිප්‍රෝලු
| settlement_type         = ගම්මානය
| image_skyline           = Maha Stupa at Bhattiprolu 01.jpg
| image_caption           = භට්ටිප්‍රෝලු හි බෞද්ධ මහා ස්තූපය
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 14
| pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh
| pushpin_relief          = yes
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් තුළ පිහිටීම
| pushpin_label           = &lt;!-- only necessary if &quot;name&quot; or &quot;official_name&quot; are too long --&gt;
| pushpin_label_position  = right
| coordinates             = {{coord|16.1026|N|80.7807|E|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt;tags --&gt;
| subdivision_type        = රට
| subdivision_name        = [[ඉන්දියාව]]
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ ඒකාබද්ධ භූමි|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුවේ|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කය|බාපට්ලා]]
| subdivision_type3       = [[මණ්ඩල්]]
| subdivision_name3       = [[භට්ටිප්‍රෝලු මණ්ඩල්|භට්ටිප්‍රෝලු]]
| parts_type              = Wards
| parts                   = 
| government_footnotes    = &lt;ref name=&quot;panchayat&quot;&gt;{{cite web |title=Gram Panchayat Identification Codes |url=http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |website=Saakshar Bharat Mission |publisher=National Informatics Centre |access-date=9 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |archive-date=18 August 2017 |page=98 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| government_type         = [[පංචායතී රාජ් (ඉන්දියාව)|පංචායතී රාජ්]]
| governing_body          = භට්ටිප්‍රෝලු [[ග්‍රාම පංචායත්]]
| leader_title            = [[සාර්පංච්]]
| Ravi Kiranmai.Dara            = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Hand Book : Guntur (Part B) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=2 June 2019 |pages=14,474 |date=2011}}&lt;/ref&gt;
| area_total_ha           = 2515
| population_as_of        = 2011
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;population&quot;&gt;{{cite web |title=Population |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=668837 |website=Census of India |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 11092
| population_density_km2  = auto
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 522256
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               = +91–
| registration_plate_type = 
| registration_plate      = [[Vehicle registration plates of India|AP]]
}}

[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|255px|භට්ටිප්‍රෝලු යනු ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හී ඇති පූජනීය ස්ථානයකි]]

'''භට්ටිප්‍රෝලු''' යනු [[ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත]]යක් වන [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]] හි [[බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කය|බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි ගම්මානයකි. මෙය [[භට්ටිප්‍රෝලු මණ්ඩල්]] හි මූලස්ථානය වේ. is the headquarters of [[Bhattiprolu mandal]] in [[Repalle revenue division]].&lt;ref name=&quot;village&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook : Guntur (Part A) |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_A_DCHB_GUNTUR.pdf |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=3 June 2019 |pages=5,782–783 |date=2011}}&lt;/ref&gt; The ''Buddhist stupa'' in the village is one of the centrally protected [[Monuments of National Importance|monuments of national importance]].&lt;ref&gt;{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|access-date=27 May 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archive-date=2017-06-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; One of the earliest evidence of [[Brāhmī script|Brahmi]] script in [[South India]] comes from Bhattiprolu.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; The script was written on an urn containing Shakyamuni Buddha's relics. The script has been named [[Bhattiprolu script]].</text>
      <sha1>s5ffmv0rfiv72x30inio3wg3l107fvf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789215</id>
      <parentid>789214</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T10:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>789215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6138" sha1="gill1ttgiksnrdwr42nru42owu365de" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=January 2019}}
{{Infobox settlement
| name                    = භට්ටිප්‍රෝලු
| settlement_type         = ගම්මානය
| image_skyline           = Maha Stupa at Bhattiprolu 01.jpg
| image_caption           = භට්ටිප්‍රෝලු හි බෞද්ධ මහා ස්තූපය
| mapframe = yes
| mapframe-zoom = 14
| pushpin_map             = India#India Andhra Pradesh
| pushpin_relief          = yes
| pushpin_map_caption     = ඉන්දියාවේ ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් තුළ පිහිටීම
| pushpin_label           = &lt;!-- only necessary if &quot;name&quot; or &quot;official_name&quot; are too long --&gt;
| pushpin_label_position  = right
| coordinates             = {{coord|16.1026|N|80.7807|E|display=inline,title}}
| coordinates_footnotes   = &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt;tags --&gt;
| subdivision_type        = රට
| subdivision_name        = [[ඉන්දියාව]]
| subdivision_type1       = [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ ඒකාබද්ධ භූමි|ප්‍රාන්තය]]
| subdivision_name1       = [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]]
| subdivision_type2       = [[ඉන්දියාවේ දිස්ත්‍රික්ක ලැයිස්තුවේ|දිස්ත්‍රික්කය]]
| subdivision_name2       = [[බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කය|බාපට්ලා]]
| subdivision_type3       = [[මණ්ඩල්]]
| subdivision_name3       = [[භට්ටිප්‍රෝලු මණ්ඩල්|භට්ටිප්‍රෝලු]]
| parts_type              = Wards
| parts                   = 
| government_footnotes    = &lt;ref name=&quot;panchayat&quot;&gt;{{cite web |title=Gram Panchayat Identification Codes |url=http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |website=Saakshar Bharat Mission |publisher=National Informatics Centre |access-date=9 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818173131/http://saaksharbharat.nic.in/saaksharbharat/forms/gp_code.pdf |archive-date=18 August 2017 |page=98 | url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
| government_type         = [[පංචායතී රාජ් (ඉන්දියාව)|පංචායතී රාජ්]]
| governing_body          = භට්ටිප්‍රෝලු [[ග්‍රාම පංචායත්]]
| leader_title            = [[සාර්පංච්]]
| Ravi Kiranmai.Dara            = 
| unit_pref               = Metric
| area_footnotes          = &lt;ref name=&quot;census&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Hand Book : Guntur (Part B) |url=http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_B_DCHB_GUNTUR.pdf |website=[[Census of India]] |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=2 June 2019 |pages=14,474 |date=2011}}&lt;/ref&gt;
| area_total_ha           = 2515
| population_as_of        = 2011
| population_footnotes    = &lt;ref name=&quot;population&quot;&gt;{{cite web |title=Population |url=http://www.censusindia.gov.in/pca/SearchDetails.aspx?Id=668837 |website=Census of India |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]] |access-date=9 May 2019}}&lt;/ref&gt;
| population_total        = 11092
| population_density_km2  = auto
| demographics_type1      = භාෂා
| demographics1_title1    = නිල
| demographics1_info1     = [[තෙලිඟු භාෂාව|තෙලිඟු]]
| timezone1               = [[ඉන්දියානු සම්මත වේලාව|IST]]
| utc_offset1             = +5:30
| postal_code_type        = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code             = 522256
| area_code_type          = &lt;!-- defaults to: Area code(s) --&gt;
| area_code               = +91–
| registration_plate_type = 
| registration_plate      = [[Vehicle registration plates of India|AP]]
}}

[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|255px|භට්ටිප්‍රෝලු යනු ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ් හී ඇති පූජනීය ස්ථානයකි]]

'''භට්ටිප්‍රෝලු''' යනු [[ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත]]යක් වන [[ආන්ධ්‍ර ප්‍රදේශ්]] හි [[බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කය|බාපට්ලා දිස්ත්‍රික්කයේ]] පිහිටි ගම්මානයකි. මෙය [[භට්ටිප්‍රෝලු මණ්ඩල්]] හි මූලස්ථානය වේ.&lt;ref name=&quot;village&quot;&gt;{{cite web |title=District Census Handbook : Guntur (Part A) |url=http://censusindia.gov.in/2011census/dchb/2817_PART_A_DCHB_GUNTUR.pdf |website=Census of India |publisher=Directorate of Census Operations, Andhra Pradesh |access-date=3 June 2019 |pages=5,782–783 |date=2011}}&lt;/ref&gt; මෙම ගම්මානයේ ඇති ''බෞද්ධ ස්තූපය'' මධ්‍යම රජය යටතේ ආරක්ෂිත [[ජාතික වැදගත්කමක් ඇති ස්මාරක]]යක් ලෙස නම්කොට ඇත.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|access-date=27 May 2017|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archive-date=2017-06-26|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; [[දකුණු ඉන්දියාව|දක්ෂිණ භාරතයේ]] පැරණිතම [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර]] පිළිබඳ සාධක හමුවන ස්ථානයක් ලෙස ද මෙය සැළකේ.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; මෙම අක්ෂර ශාක්‍යමුණි බුදුන් වහන්සේගේ ධාතු ඇතුළත් කරඬුවක සටහන් කොට තිබූ අක්ෂර වේ. මෙම අක්ෂර [[භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර]] ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.

==ආශ්‍රේයයන්==

{{Reflist}}</text>
      <sha1>gill1ttgiksnrdwr42nru42owu365de</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත සහ ඒකාබද්ධ භූමි</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193582</id>
    <redirect title="ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ" />
    <revision>
      <id>789212</id>
      <timestamp>2026-05-06T10:01:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>789212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="ikvlwbjp9n005yggfu7zzuujxgk0m6a" xml:space="preserve">#redirect [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ]]</text>
      <sha1>ikvlwbjp9n005yggfu7zzuujxgk0m6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ඉන්දියානු ප්‍රාන්ත</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193583</id>
    <redirect title="ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ" />
    <revision>
      <id>789216</id>
      <timestamp>2026-05-06T10:12:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment> [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ]] වෙතට යළි-යොමුකරමින්</comment>
      <origin>789216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="ikvlwbjp9n005yggfu7zzuujxgk0m6a" xml:space="preserve">#redirect [[ඉන්දියාවේ ප්‍රාන්ත හා මධ්‍යම රාජ්‍ය පාලන ප්‍රදේශ]]</text>
      <sha1>ikvlwbjp9n005yggfu7zzuujxgk0m6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර</title>
    <ns>0</ns>
    <id>193584</id>
    <revision>
      <id>789217</id>
      <timestamp>2026-05-06T11:49:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>'{{Short description|Variant of the Brahmi script}} {{Infobox Writing system |name     = Bhattiprolu script |type     = [[Abugida]] |fam1     = [[Egyptian hieroglyphs|Egyptian]] |fam2     = [[Proto-Sinaitic]] |fam3     = [[Phoenician alphabet|Phoenician]] |fam4     = [[Aramaic alphabet|Aramaic]] |fam5     = [[Brahmi script|Brahmi]] | languages   = [[Prakrits]] |sisters  = [[Tamil-Brahmi]]&lt;br/&gt;[[Kadamba script]]&lt;br/&gt;Gu...' යොදමින් නව පිටුවක් තනන ලදි</comment>
      <origin>789217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2584" sha1="l7qjbxmxysd66uwjzamx2id474zg8d8" xml:space="preserve">{{Short description|Variant of the Brahmi script}}
{{Infobox Writing system
|name     = Bhattiprolu script
|type     = [[Abugida]]
|fam1     = [[Egyptian hieroglyphs|Egyptian]]
|fam2     = [[Proto-Sinaitic]]
|fam3     = [[Phoenician alphabet|Phoenician]]
|fam4     = [[Aramaic alphabet|Aramaic]]
|fam5     = [[Brahmi script|Brahmi]]
| languages   = [[Prakrits]]
|sisters  = [[Tamil-Brahmi]]&lt;br/&gt;[[Kadamba script]]&lt;br/&gt;[[Gupta script|Gupta]]&lt;br/&gt;[[Sinhala script|Sinhala]]&lt;br/&gt;[[Tocharian script|Tocharian]]
|children = 
|iso15924 = 
|sample   = రాజా కుబిరకుని భట్టిప్రోలు ధాతుపేటిక శాసనం ౬.png
|imagesize=
|caption  = The 6th stone inscription excavated at Bhattiprolu believed to be from 3rd century BCE
|time     = 3rd century-1st century BCE
 }}
{{brahmic|state=uncollapsed}}
[[File:Brahmi.png|thumb|200px|Bhattiprolu compared to other Brahmic scripts.]]
[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|200px|Bhattiprolu is a Holy relic site of Andhra Pradesh]]
The '''Bhattiprolu script''' is a variant of the [[Brahmi script]] which has been found in old inscriptions at [[Bhattiprolu]], a small village in the erstwhile [[Guntur]] district of [[Andhra Pradesh]], [[South India|India]]. It is located in the fertile [[Krishna River]] delta and the estuary region where the river meets the [[Bay of Bengal]]. 
 
The inscriptions date to between the 3rd and 1st centuries BCE,&lt;ref&gt;''A History of Indian Buddhism: From Sakyamuni to Early Mahayana'', p. 241, Akira Hirakawa, Motilal Banarsidass Publ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Salomon (1998), p. 34f. cites one estimate of &quot;not later than 200 BC&quot;, and of &quot;about the end of the 2nd century B.C.&quot;&lt;/ref&gt; putting them among the earliest evidence of Brahmi writing in South India.&lt;ref&gt;The Bhattiprolu Inscriptions, G. Buhler, 1894, Epigraphica Indica, Vol.2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Buddhist Inscriptions of Andhradesa, Dr. B.S.L Hanumantha Rao, 1998, Ananda Buddha Vihara Trust, Secunderabad&lt;/ref&gt;

Bhattiprolu differs from [[Ashokan Brahmi]] in two significant ways. First, the letters ''gh, j, m, l, s'' are &quot;radically different&quot;: ''m'' is upside-down compared to Brahmi, while ''gh'' appears to derive from ''g'' rather than from Semitic ''heth''.  Secondly, the inherent vowel has been discarded: A consonant written without diacritics represents the consonant alone. This is unique to Bhattiprolu among the early Indian scripts.&lt;ref&gt;Richard Salomon (1998) ''Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages''&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>l7qjbxmxysd66uwjzamx2id474zg8d8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789218</id>
      <parentid>789217</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T11:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <origin>789218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3098" sha1="c4805trtp7og5e3zersu7waun10n7an" xml:space="preserve">{{Short description|බ්‍රාහ්මී අක්ෂර ප්‍රභේදයක්}}
{{Infobox Writing system
|name     = භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර
|type     = [[අබුගිඩා]]
|fam1     = [[ඊජිප්තු රූපාක්ෂර|ඊජිප්තු]]
|fam2     = [[ප්‍රාක්-සිනායිතික]]
|fam3     = [[ෆීනීෂියානු අක්ෂර මාලාව|ෆීනීෂියානු]]
|fam4     = [[අරමයික අක්ෂර මාලාව|අරමයික]]
|fam5     = [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|බ්‍රාහ්මී]]
| languages   = [[ප්‍රාකෘත]]
|sisters  = [[දෙමළ-බ්‍රාහ්මී]]&lt;br/&gt;[[කාදම්බ අක්ෂර]]&lt;br/&gt;[[ගුප්ත අක්ෂර|ගුප්ත]]&lt;br/&gt;[[සිංහල අක්ෂර මාලාව|සිංඅ]]&lt;br/&gt;[[තෝචාරියානු අක්ෂර|තෝචාරියානු]]
|children = 
|iso15924 = 
|sample   = File:రాజా కుబిరకుని భట్టిప్రోలు ధాతుపేటిక శాసనం ౬.png
|imagesize=
|caption  = The 6th stone inscription excavated at Bhattiprolu believed to be from 3rd century BCE
|time     = 3rd century-1st century BCE
 }}
{{brahmic|state=uncollapsed}}
[[File:Brahmi.png|thumb|200px|Bhattiprolu compared to other Brahmic scripts.]]
[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|200px|Bhattiprolu is a Holy relic site of Andhra Pradesh]]
The '''Bhattiprolu script''' is a variant of the [[Brahmi script]] which has been found in old inscriptions at [[Bhattiprolu]], a small village in the erstwhile [[Guntur]] district of [[Andhra Pradesh]], [[South India|India]]. It is located in the fertile [[Krishna River]] delta and the estuary region where the river meets the [[Bay of Bengal]]. 
 
The inscriptions date to between the 3rd and 1st centuries BCE,&lt;ref&gt;''A History of Indian Buddhism: From Sakyamuni to Early Mahayana'', p. 241, Akira Hirakawa, Motilal Banarsidass Publ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Salomon (1998), p. 34f. cites one estimate of &quot;not later than 200 BC&quot;, and of &quot;about the end of the 2nd century B.C.&quot;&lt;/ref&gt; putting them among the earliest evidence of Brahmi writing in South India.&lt;ref&gt;The Bhattiprolu Inscriptions, G. Buhler, 1894, Epigraphica Indica, Vol.2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Buddhist Inscriptions of Andhradesa, Dr. B.S.L Hanumantha Rao, 1998, Ananda Buddha Vihara Trust, Secunderabad&lt;/ref&gt;

Bhattiprolu differs from [[Ashokan Brahmi]] in two significant ways. First, the letters ''gh, j, m, l, s'' are &quot;radically different&quot;: ''m'' is upside-down compared to Brahmi, while ''gh'' appears to derive from ''g'' rather than from Semitic ''heth''.  Secondly, the inherent vowel has been discarded: A consonant written without diacritics represents the consonant alone. This is unique to Bhattiprolu among the early Indian scripts.&lt;ref&gt;Richard Salomon (1998) ''Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages''&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>c4805trtp7og5e3zersu7waun10n7an</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789219</id>
      <parentid>789218</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T11:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>789219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="1e0mr6hdvcimwt1dub8owu1l6387z8b" xml:space="preserve">{{Short description|බ්‍රාහ්මී අක්ෂර ප්‍රභේදයක්}}
{{Infobox Writing system
|name     = භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර
|type     = [[අබුගිඩා]]
|fam1     = [[ඊජිප්තු රූපාක්ෂර|ඊජිප්තු]]
|fam2     = [[ප්‍රාක්-සිනායිතික]]
|fam3     = [[ෆීනීෂියානු අක්ෂර මාලාව|ෆීනීෂියානු]]
|fam4     = [[අරමයික අක්ෂර මාලාව|අරමයික]]
|fam5     = [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|බ්‍රාහ්මී]]
| languages   = [[ප්‍රාකෘත]]
|sisters  = [[දෙමළ-බ්‍රාහ්මී]]&lt;br/&gt;[[කාදම්බ අක්ෂර]]&lt;br/&gt;[[ගුප්ත අක්ෂර|ගුප්ත]]&lt;br/&gt;[[සිංහල අක්ෂර මාලාව|සිංඅ]]&lt;br/&gt;[[තෝචාරියානු අක්ෂර|තෝචාරියානු]]
|children = 
|iso15924 = 
|sample   = రాజా కుబిరకుని భట్టిప్రోలు ధాతుపేటిక శాసనం ౬.png
|imagesize=
|caption  = ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන භට්ටිප්‍රෝලු කැනීම්වලින් හමුවූ 6වන ශිලා ලේඛනය
|time     = ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස - 1වන සියවස
 }}
{{brahmic|state=uncollapsed}}
[[File:Brahmi.png|thumb|200px|භට්ටිප්‍රෝලු සහ අනෙකුත් බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සංසන්දනයක්.]]
[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|200px|Bhattiprolu is a Holy relic site of Andhra Pradesh]]
The '''Bhattiprolu script''' is a variant of the [[Brahmi script]] which has been found in old inscriptions at [[Bhattiprolu]], a small village in the erstwhile [[Guntur]] district of [[Andhra Pradesh]], [[South India|India]]. It is located in the fertile [[Krishna River]] delta and the estuary region where the river meets the [[Bay of Bengal]]. 
 
The inscriptions date to between the 3rd and 1st centuries BCE,&lt;ref&gt;''A History of Indian Buddhism: From Sakyamuni to Early Mahayana'', p. 241, Akira Hirakawa, Motilal Banarsidass Publ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Salomon (1998), p. 34f. cites one estimate of &quot;not later than 200 BC&quot;, and of &quot;about the end of the 2nd century B.C.&quot;&lt;/ref&gt; putting them among the earliest evidence of Brahmi writing in South India.&lt;ref&gt;The Bhattiprolu Inscriptions, G. Buhler, 1894, Epigraphica Indica, Vol.2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Buddhist Inscriptions of Andhradesa, Dr. B.S.L Hanumantha Rao, 1998, Ananda Buddha Vihara Trust, Secunderabad&lt;/ref&gt;

Bhattiprolu differs from [[Ashokan Brahmi]] in two significant ways. First, the letters ''gh, j, m, l, s'' are &quot;radically different&quot;: ''m'' is upside-down compared to Brahmi, while ''gh'' appears to derive from ''g'' rather than from Semitic ''heth''.  Secondly, the inherent vowel has been discarded: A consonant written without diacritics represents the consonant alone. This is unique to Bhattiprolu among the early Indian scripts.&lt;ref&gt;Richard Salomon (1998) ''Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages''&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>1e0mr6hdvcimwt1dub8owu1l6387z8b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>789220</id>
      <parentid>789219</parentid>
      <timestamp>2026-05-06T11:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yasasuru</username>
        <id>23090</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>789220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3389" sha1="0v9ursoco7k2witzp148abu0clawnmv" xml:space="preserve">{{Short description|බ්‍රාහ්මී අක්ෂර ප්‍රභේදයක්}}
{{Infobox Writing system
|name     = භට්ටිප්‍රෝලු අක්ෂර
|type     = [[අබුගිඩා]]
|fam1     = [[ඊජිප්තු රූපාක්ෂර|ඊජිප්තු]]
|fam2     = [[ප්‍රාක්-සිනායිතික]]
|fam3     = [[ෆීනීෂියානු අක්ෂර මාලාව|ෆීනීෂියානු]]
|fam4     = [[අරමයික අක්ෂර මාලාව|අරමයික]]
|fam5     = [[බ්‍රාහ්මී අක්ෂර|බ්‍රාහ්මී]]
| languages   = [[ප්‍රාකෘත]]
|sisters  = [[දෙමළ-බ්‍රාහ්මී]]&lt;br/&gt;[[කාදම්බ අක්ෂර]]&lt;br/&gt;[[ගුප්ත අක්ෂර|ගුප්ත]]&lt;br/&gt;[[සිංහල අක්ෂර මාලාව|සිංහල]]&lt;br/&gt;[[තෝචාරියානු අක්ෂර|තෝචාරියානු]]
|children = 
|iso15924 = 
|sample   = రాజా కుబిరకుని భట్టిప్రోలు ధాతుపేటిక శాసనం ౬.png
|imagesize=
|caption  = ක්‍රි.පූ. 3වන සියවසට අයත් යැයි විශ්වාස කෙරෙන භට්ටිප්‍රෝලු කැනීම්වලින් හමුවූ 6වන ශිලා ලේඛනය
|time     = ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස - 1වන සියවස
 }}
{{brahmic|state=uncollapsed}}
[[File:Brahmi.png|thumb|200px|භට්ටිප්‍රෝලු සහ අනෙකුත් බ්‍රාහ්මී අක්ෂර සංසන්දනයක්.]]
[[File:Holy relic sites map of Andhra Pradesh.jpg|thumb|200px|Bhattiprolu is a Holy relic site of Andhra Pradesh]]
The '''Bhattiprolu script''' is a variant of the [[Brahmi script]] which has been found in old inscriptions at [[Bhattiprolu]], a small village in the erstwhile [[Guntur]] district of [[Andhra Pradesh]], [[South India|India]]. It is located in the fertile [[Krishna River]] delta and the estuary region where the river meets the [[Bay of Bengal]]. 
 
The inscriptions date to between the 3rd and 1st centuries BCE,&lt;ref&gt;''A History of Indian Buddhism: From Sakyamuni to Early Mahayana'', p. 241, Akira Hirakawa, Motilal Banarsidass Publ.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Salomon (1998), p. 34f. cites one estimate of &quot;not later than 200 BC&quot;, and of &quot;about the end of the 2nd century B.C.&quot;&lt;/ref&gt; putting them among the earliest evidence of Brahmi writing in South India.&lt;ref&gt;The Bhattiprolu Inscriptions, G. Buhler, 1894, Epigraphica Indica, Vol.2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Buddhist Inscriptions of Andhradesa, Dr. B.S.L Hanumantha Rao, 1998, Ananda Buddha Vihara Trust, Secunderabad&lt;/ref&gt;

Bhattiprolu differs from [[Ashokan Brahmi]] in two significant ways. First, the letters ''gh, j, m, l, s'' are &quot;radically different&quot;: ''m'' is upside-down compared to Brahmi, while ''gh'' appears to derive from ''g'' rather than from Semitic ''heth''.  Secondly, the inherent vowel has been discarded: A consonant written without diacritics represents the consonant alone. This is unique to Bhattiprolu among the early Indian scripts.&lt;ref&gt;Richard Salomon (1998) ''Indian Epigraphy: A Guide to the Study of Inscriptions in Sanskrit, Prakrit, and the other Indo-Aryan Languages''&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>0v9ursoco7k2witzp148abu0clawnmv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>